3. திகனிபாதோ

1. அங்க³ணிகபா⁴ரத்³வாஜத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

திகனிபாதே அயோனி ஸுத்³தி⁴மன்வேஸந்தி ஆயஸ்மதோ அங்க³ணிகபா⁴ரத்³வாஜத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் புஞ்ஞம் உபசினந்தோ இதோ ஏகதிம்ஸே கப்பே ஸிகி²ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஏகதி³வஸம் ஸத்தா²ரம் பிண்டா³ய சரந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ண்ஹி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஹிமவந்தஸமீபே உக்கட்டே² நாம நக³ரே விப⁴வஸம்பன்னஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா அங்க³ணிகபா⁴ரத்³வாஜோதி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ விஜ்ஜாஸிப்பேஸு நிப்ப²த்திம் க³தோ நேக்க²ம்மஜ்ஜா²ஸயதாய பரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா அமரம் தபம் சரந்தோ தத்த² தத்த² விசரந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் ஜனபத³சாரிகம் சரந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா தம் மிச்சா²தபம் பஹாய ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ நசிரஸ்ஸேவ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.23.48-51) –

‘‘உஸப⁴ம் பவரம் வீரம், வேஸ்ஸபு⁴ம் விஜிதாவினம்;

பஸன்னசித்தோ ஸுமனோ, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²மவந்த³ஹம்.

‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் கம்மமகரிம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, வந்த³னாய இத³ம் ப²லம்.

‘‘சதுவீஸதிகப்பம்ஹி, விகதானந்த³னாமகோ;

ஸத்தரதனஸம்பன்னோ, சக்கவத்தீ மஹப்³ப³லோ.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ பன ஹுத்வா விமுத்திஸுகே²ன விஹரந்தோ ஞாதீனம் அனுகம்பாய அத்தனோ ஜாதிபூ⁴மிம் க³ந்த்வா ப³ஹூ ஞாதகே ஸரணேஸு ச ஸீலேஸு ச பதிட்டா²பேத்வா ததோ நிவத்தித்வா குருரட்டே² குண்டி³யஸ்ஸ நாம நிக³மஸ்ஸ அவிதூ³ரே அரஞ்ஞே வஸந்தோ கேனசிதே³வ கரணீயேன உக்³கா³ராமம் க³தோ உத்தராபத²தோ ஆக³தேஹி ஸந்தி³ட்டே²ஹி ப்³ராஹ்மணேஹி ஸமாக³தோ தேஹி, ‘‘போ⁴ பா⁴ரத்³வாஜ, கிம் தி³ஸ்வா ப்³ராஹ்மணானம் ஸமயம் பஹாய இமம் ஸமயம் க³ண்ஹீ’’தி புச்சி²தோ தேஸம் இதோ பு³த்³த⁴ஸாஸனதோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸுத்³தி⁴ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ –

219. ‘‘அயோனி ஸுத்³தி⁴மன்வேஸம், அக்³கி³ம் பரிசரிம் வனே;

ஸுத்³தி⁴மக்³க³ம் அஜானந்தோ, அகாஸிம் அமரம் தப’’ந்தி. – பட²மம் கா³த²மாஹ;

தத்த² அயோனீதி அயோனிஸோ அனுபாயேன. ஸுத்³தி⁴ந்தி ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ம் ப⁴வனிஸ்ஸரணம். அன்வேஸந்தி க³வேஸந்தோ. அக்³கி³ம் பரிசரிம் வனேதி ‘‘அயம் ஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி அதி⁴ப்பாயேன அரஞ்ஞாயதனே அக்³கி³ஹுதஸாலாயம் அக்³யாகா³ரம் கத்வா ஆஹுதிம் பக்³க³ண்ஹந்தோ அக்³கி³தே³வம் பரிசரிம் வேதே³ வுத்தவிதி⁴னா பூஜேஸிம். ஸுத்³தி⁴மக்³க³ம் அஜானந்தோ, அகாஸிம் அமரம் தபந்தி ஸுத்³தி⁴யா நிப்³பா³னஸ்ஸ மக்³க³ம் அஜானந்தோ அக்³கி³பரிசரணம் விய பஞ்சதபதப்பனாதி³அத்தகிலமதா²னுயோக³ம் ‘‘ஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி மஞ்ஞாய அகாஸிம் அசரிம் படிபஜ்ஜிம்.

ஏவம் தே²ரோ அஸ்ஸமதோ அஸ்ஸமம் க³ச்ச²ந்தோ விய வேதே³ வுத்தவிதி⁴னா அக்³கி³பரிசரணாதி³னா அனுட்டா²ய ஸுத்³தி⁴யா அப்பத்தபா⁴வேன ப³ஹித்³தா⁴ ஸுத்³தி⁴யா அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே ஸுத்³தி⁴ ச மயா அதி⁴க³தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ –

220. ‘‘தம் ஸுகே²ன ஸுக²ம் லத்³த⁴ம், பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. – து³தியகா³த²மாஹ;

தத்த² தந்தி யஸ்ஸத்தா²ய ஸுத்³தி⁴ம் அன்வேஸந்தோ தஸ்ஸ மக்³க³ம் அஜானந்தோ அக்³கி³ம் பரிசரிம் அமரம் தபம் அசரிம், தம் நிப்³பா³னஸுக²ம் ஸுகே²ன ஸமத²விபஸ்ஸனாய ஸுகா²ய படிபதா³ய அத்தகிலமதா²னுயோக³ம் அனுபக³ம்ம மயா லத்³த⁴ம் பத்தம் அதி⁴க³தம். பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதந்தி ஸத்து² ஸாஸனத⁴ம்மஸ்ஸ ஸுத⁴ம்மதம் அவிபரீதனிய்யானிகத⁴ம்மஸபா⁴வம் பஸ்ஸ ஜானாஹீதி த⁴ம்மாலபனவஸேன வத³தி, அத்தானம் வா ஆலபதி. தஸ்ஸ லத்³த⁴பா⁴வம் பன த³ஸ்ஸேந்தோ –

‘‘திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. –

ஆஹ, தம் வுத்தத்த²மேவ. ஏவம் ஸுத்³தி⁴யா அதி⁴க³தத்தா ‘‘இதோ பட்டா²யாஹம் பரமத்த²தோ ப்³ராஹ்மணோ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ –

221. ‘‘ப்³ரஹ்மப³ந்து⁴ புரே ஆஸிம், இதா³னி கோ²ம்ஹி ப்³ராஹ்மணோ;

தேவிஜ்ஜோ ந்ஹாதகோசம்ஹி, ஸோத்தியோ சம்ஹி வேத³கூ³’’தி. – ததியம் கா³த²மாஹ;

தஸ்ஸத்தோ² – இதோ புப்³பே³ ஜாதிமத்தேன ப்³ராஹ்மணபா⁴வதோ ப்³ராஹ்மணானம் ஸமஞ்ஞாய ப்³ரஹ்மப³ந்து⁴ நாம ஆஸிம். பா³ஹிதபாபத்தா பன இதா³னி கோ² அரஹத்தாதி⁴க³மேன பரமத்த²தோ ப்³ராஹ்மணோ ச அம்ஹி. இதோ புப்³பே³ ப⁴வஸஞ்சயகரானம் திஸ்ஸன்னம் வேத³ஸங்கா²தானம் விஜ்ஜானம் அஜ்ஜ²யனேன ஸமஞ்ஞாமத்தேன தேவிஜ்ஜோ நாம ஹுத்வா இதா³னி ப⁴வக்க²யகராய விஜ்ஜாய வஸேன திஸ்ஸன்னம் விஜ்ஜானம் அதி⁴க³தத்தா பரமத்த²தோ தேவிஜ்ஜோ ச அம்ஹி. ததா² இதோ புப்³பே³ ப⁴வஸ்ஸாத³க³தி⁴தாய ந்ஹாதகவதனிப்ப²த்தியா ஸமஞ்ஞாமத்தேன ந்ஹாதகோ நாம ஹுத்வா இதா³னி அட்ட²ங்கி³கமக்³க³ஜலேன ஸுவிக்கா²லிதகிலேஸமலதாய பரமத்த²தோ ந்ஹாதகோ சம்ஹி. இதோ புப்³பே³ அவிமுத்தப⁴வஸ்ஸாத³மந்தஜ்ஜா²னேன வோஹாரமத்ததோ ஸோத்தியோ நாம ஹுத்வா இதா³னி ஸுவிமுத்தப⁴வஸ்ஸாத³த⁴ம்மஜ்ஜா²னேன பரமத்த²தோ ஸோத்தியோ சம்ஹி. இதோ புப்³பே³ அப்படினிஸ்ஸட்ட²பாபத⁴ம்மானம் வேதா³னம் க³தமத்தேன வேத³கூ³ நாம ஹுத்வா இதா³னி வேத³ஸங்கா²தேன மக்³க³ஞாணேன ஸம்ஸாரமஹோக⁴ஸ்ஸ வேத³ஸ்ஸ சதுஸச்சஸ்ஸ ச பாரம் க³தத்தா அதி⁴க³தத்தா ஞாதத்தா பரமத்த²தோ வேத³கூ³ ஜாதோதி. தம் ஸுத்வா ப்³ராஹ்மணா ஸாஸனே உளாரம் பஸாத³ம் பவேதே³ஸும்.

அங்க³ணிகபா⁴ரத்³வாஜத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பச்சயத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

பஞ்சாஹாஹம் பப்³ப³ஜிதோதி ஆயஸ்மதோ பச்சயத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ இதோ ஏகனவுதே கப்பே விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஏகதி³வஸம் ஸத்தா²ரம் வினதாய நாம நதி³யா தீரே க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ மனுஞ்ஞத³ஸ்ஸனானி மஹந்தானி உது³ம்ப³ரப²லானி ஓசினித்வா உபனாமேஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன ஸுக³தீஸுயேவ ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் ப⁴த்³த³கப்பே கஸ்ஸபே ப⁴க³வதி லோகே உப்பஜ்ஜித்வா பவத்தவரத⁴ம்மசக்கே வேனேய்யஜனானுக்³க³ஹம் கரோந்தே தஸ்ஸ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தோ ஏகதி³வஸம் ஸம்ஸாரது³க்க²ம் சிந்தேத்வா

அதிவிய ஸஞ்ஜாதஸம்வேகோ³ விஹாரே நிஸின்னோ ‘‘அரஹத்தம் அப்பத்வா இதோ ந நிக்க²மிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் அதி⁴ட்டா²ய வாயமந்தோ ஞாணஸ்ஸ அபரிபக்கத்தா விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேதும் நாஸக்கி². ஸோ காலங்கத்வா தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ரோஹிதனக³ரே க²த்தியகுலே நிப்³ப³த்தித்வா பச்சயோதி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ பிது அச்சயேன ரஜ்ஜே பதிட்டி²தோ ஏகதி³வஸம் மஹாராஜப³லிம் காதும் ஆரபி⁴. தத்த² மஹாஜனோ ஸன்னிபதி. தஸ்மிம் ஸமாக³மே தஸ்ஸ பஸாத³ஞ்ஜனனத்த²ம் ஸத்தா² மஹாஜனஸ்ஸ பேக்க²ந்தஸ்ஸேவ ஆகாஸே வேஸ்ஸவணேன நிம்மிதே ரதனமயகூடாகா³ரே ரதனமயஸீஹாஸனே நிஸீதி³த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. மஹதோ ஜனகாயஸ்ஸ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி. தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா பச்சயராஜாபி ரஜ்ஜம் பஹாய புரிமஹேதுஸஞ்சோதி³தோ பப்³ப³ஜி. ஸோ யதா² கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே படிஞ்ஞம் அகாஸி, ஏவம் படிஞ்ஞம் கத்வா விஹாரம் பவிஸித்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ ஞாணஸ்ஸ பரிபாகம் க³தத்தா தாவதே³வ அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.39.15-20) –

‘‘வினதானதி³யா தீரே, விஹாஸி புரிஸுத்தமோ;

அத்³த³ஸம் விரஜம் பு³த்³த⁴ம், ஏகக்³க³ம் ஸுஸமாஹிதம்.

‘‘தஸ்மிம் பஸன்னமானஸோ, கிலேஸமலதோ⁴வனே;

உது³ம்ப³ரப²லம் க³ய்ஹ, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸதா³ஸஹம்.

‘‘ஏகனவுதிதோ கப்பே, யம் ப²லமத³தி³ம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, ப²லதா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘இமம்ஹி ப⁴த்³த³கே கப்பே, ஸம்விக்³க³மானமானஸோ;

கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ஸாஸனே பப்³ப³ஜிம் அஹம்.

‘‘ததா² பப்³ப³ஜிதோ ஸந்தோ, பா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜிஸம்;

ந விஹாரா நிக்க²மிஸ்ஸம், இதி கத்வான மானஸம்.

‘‘உத்தமத்த²ம் அஸம்பத்தோ, ந ச பத்தோம்ஹி தாவதே³;

இதா³னி பன ஞாணஸ்ஸ, பரிபாகேன நிப்³பு³தோ;

பத்தோம்ஹி அசலம் டா²னம், பு²ஸித்வா அச்சுதம் பத³ம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா அத்தனோ படிபத்திகித்தனமுகே²ன அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தோ –

222. ‘‘பஞ்சாஹாஹம் பப்³ப³ஜிதோ, ஸேகோ² அப்பத்தமானஸோ;

விஹாரம் மே பவிட்ட²ஸ்ஸ, சேதஸோ பணிதீ⁴ அஹு.

223. ‘‘நாஸிஸ்ஸம் ந பிவிஸ்ஸாமி, விஹாரதோ ந நிக்க²மே;

நபி பஸ்ஸம் நிபாதேஸ்ஸம், தண்ஹாஸல்லே அனூஹதே.

224. ‘‘தஸ்ஸ மேவம் விஹரதோ, பஸ்ஸ வீரியபரக்கமம்;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. –

இமா திஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி.

தத்த² பஞ்சாஹாஹம் பப்³ப³ஜிதோதி பஞ்சாஹோ அஹம், பப்³ப³ஜிதோ ஹுத்வா பஞ்சாஹோ, பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பஞ்சமோ அஹோ நிட்டி²தோதி அத்தோ². ஸேகோ² அப்பத்தமானஸோதி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தீ³னம் ஸிக்க²னதோ ஸேகோ². அனவஸேஸதோ மானம் ஸியதி ஸமுச்சி²ந்த³தீதி மானஸோ, அக்³க³மக்³கோ³, தம்னிப்³ப³த்திதோ மானஸதோ ஆக³தம் மானஸம், அரஹத்தம், தம், ஸோ வா அப்பத்தோ ஏதேனாதி அப்பத்தமானஸோ. விஹாரம் மே பவிட்ட²ஸ்ஸ, சேதஸோ பணிதீ⁴ அஹூதி ஏவம் ஸேக²ஸ்ஸ மே வஸனகவிஹாரம் ஓவரகம் பவிட்ட²ஸ்ஸ ஸதோ ஏவரூபோ இதா³னி வுச்சமானாகாரோ சேதோபணிதி⁴ அஹோஸி, ஏவம் மயா சித்தம் பணிஹிதந்தி அத்தோ².

நாஸிஸ்ஸந்திஆதி³னா சித்தபணிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² நாஸிஸ்ஸந்தி யம்கிஞ்சி போ⁴ஜனம் ந பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸம் ந பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமி தண்ஹாஸல்லே மம ஹத³யக³தே அனூஹதே அனுத்³த⁴தேதி ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு யோஜேதப்³ப³ம். ந பிவிஸ்ஸாமீதி யம்கிஞ்சி பாதப்³ப³ம் ந பிவிஸ்ஸாமி. விஹாரதோ ந நிக்க²மேதி இமஸ்மா இதா³னி மயா நிஸின்னக³ப்³ப⁴தோ ந நிக்க²மேய்யம். நபி பஸ்ஸம் நிபாதேஸ்ஸந்தி மம ஸரீரஸ்ஸ த்³வீஸு பஸ்ஸேஸு ஏகம்பி பஸ்ஸம் காயகிலமத²வினோத³னத்த²ம் ந நிபாதேஸ்ஸம், ஏகபஸ்ஸேனபி ந நிபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி அத்தோ².

தஸ்ஸ மேவம் விஹரதோதி தஸ்ஸ மே ஏவம் சித்தம் பணிதா⁴ய த³ள்ஹவீரியாதி⁴ட்டா²னம் கத்வா விபஸ்ஸனானுயோக³வஸேன விஹரதோ. பஸ்ஸ வீரியபரக்கமந்தி விதி⁴னா ஈரயிதப்³ப³தோ ‘‘வீரியம்’’ பரம் டா²னம் அக்கமனதோ ‘‘பரக்கமோ’’தி ச லத்³த⁴னாமம் உஸ்ஸோள்ஹீபூ⁴தம் வாயாமம் பஸ்ஸ ஜானாஹி. யஸ்ஸ பனானுபா⁴வேன மயா திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனந்தி வுத்தத்த²மேவ.

பச்சயத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பா³குலத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

யோ புப்³பே³ கரணீயானீதி ஆயஸ்மதோ பா³குலத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி கிர அதீதே இதோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யஸ்ஸ மத்த²கே அனோமத³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உப்பத்திதோ புரேதரமேவ ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தித்வா வயப்பத்தோ தயோ வேதே³ உக்³க³ஹேத்வா தத்த² ஸாரம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘ஸம்பராயிகத்த²ம் க³வேஸிஸ்ஸாமீ’’தி இஸிபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா பப்³ப³தபாதே³ விஹரந்தோ பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞாஅட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ ஹுத்வா விஹரந்தோ பு³த்³து⁴ப்பாத³ம் ஸுத்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸரணேஸு பதிட்டி²தோ ஸத்து² உத³ராபா³தே⁴ உப்பன்னே அரஞ்ஞதோ பே⁴ஸஜ்ஜானி ஆஹரித்வா தம் வூபஸமேத்வா தத்த² புஞ்ஞம் ஆரோக்³யத்தா²ய பரிணாமேத்வா ததோ சுதோ ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தித்வா ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ பது³முத்தரபு³த்³த⁴காலே ஹம்ஸவதீனக³ரே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தோ ஸத்தா²ரம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் அப்பாபா³தா⁴னம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேந்தம் தி³ஸ்வா ஸயம் தம் டா²னந்தரம் ஆகங்க²ந்தோ பணிதா⁴னம் கத்வா யாவஜீவம் குஸலம் உபசினித்வா ஸுக³தீஸுயேவ ஸம்ஸரந்தோ விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ நிப்³ப³த்திதோ புரேதரமேவ ப³ந்து⁴மதீனக³ரே ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தோ புரிமனயேனேவ இஸிபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாலாபீ⁴ ஹுத்வா பப்³ப³தபாதே³ வஸந்தோ பு³த்³து⁴ப்பாத³ம் ஸுத்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸரணேஸு பதிட்டி²தோ பி⁴க்கூ²னம் திணபுப்ப²கரோகே³ உப்பன்னே தம் வூபஸமேத்வா தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா ததோ சுதோ ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தித்வா ஏகனவுதிகப்பே தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே பா³ராணஸியம் குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா க⁴ராவாஸம் வஸந்தோ ஏகம் ஜிண்ணம் வினஸ்ஸமானம் மஹாவிஹாரம் தி³ஸ்வா தத்த² உபோஸதா²கா³ராதி³கம் ஸப்³ப³ம் ஆவஸத²ம் காரேத்வா தத்த² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் பே⁴ஸஜ்ஜம் படியாதே³த்வா யாவஜீவம் குஸலம் கத்வா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ உப்பத்திதோ புரேதரமேவ கோஸம்பி³யம் ஸேட்டி²கே³ஹே நிப்³ப³த்தி. ஸோ அரோக³பா⁴வாய மஹாயமுனாய ந்ஹாபியமானோ தா⁴தியா ஹத்த²தோ மச்சே²ன கி³லிதோ மச்சே² கேவட்டஹத்த²க³தே பா³ராணஸிஸேட்டி²ப⁴ரியாய விக்கிணித்வா க³ஹிதே பா²லியமானேபி புஞ்ஞப³லேன அரோகோ³யேவ ஹுத்வா தாய புத்தோதி க³ஹேத்வா போஸியமானோ தம் பவத்திம் ஸுத்வா ஜனகேஹி மாதாபிதூஹி ‘‘அயம் அம்ஹாகம் புத்தோ, தே³த² நோ புத்த’’ந்தி அனுயோகே³ கதே ரஞ்ஞா ‘‘உப⁴யேஸம்பி ஸாதா⁴ரணோ ஹோதூ’’தி த்³வின்னம் குலானம் தா³யாத³பா⁴வேன வினிச்ச²யம் கத்வா ட²பிதத்தா பா³குலோதி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ ஹுத்வா மஹதிம் ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தோ ஆஸீதிகோ ஹுத்வா ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா ஸத்தாஹமேவ புது²ஜ்ஜனோ அஹோஸி, அட்ட²மே அருணே ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.40.386-411) –

‘‘ஹிமவந்தஸ்ஸாவிதூ³ரே, ஸோபி⁴தோ நாம பப்³ப³தோ;

அஸ்ஸமோ ஸுகதோ மய்ஹம், ஸகஸிஸ்ஸேஹி மாபிதோ.

‘‘மண்ட³பா ச ப³ஹூ தத்த², புப்பி²தா ஸிந்து⁴வாரகா;

கபித்தா² ச ப³ஹூ தத்த², புப்பி²தா ஜீவஜீவகா.

‘‘நிக்³கு³ண்டி³யோ ப³ஹூ தத்த², ப³த³ராமலகானி ச;

பா²ருஸகா அலாபூ³ ச, புண்ட³ரீகா ச புப்பி²தா.

‘‘ஆளகா பே³லுவா தத்த², கத³லீ மாதுலுங்க³கா;

மஹானாமா ப³ஹூ தத்த², அஜ்ஜுனா ச பியங்கு³கா.

‘‘கோஸம்பா³ ஸளலா நிம்பா³, நிக்³ரோதா⁴ ச கபித்த²னா;

ஏதி³ஸோ அஸ்ஸமோ மய்ஹம், ஸஸிஸ்ஸோஹம் தஹிம் வஸிம்.

‘‘அனோமத³ஸ்ஸீ ப⁴க³வா, ஸயம்பூ⁴ லோகனாயகோ;

க³வேஸம் படிஸல்லானம், மமஸ்ஸமமுபாக³மி.

‘‘உபேதம்ஹி மஹாவீரே, அனோமத³ஸ்ஸிமஹாயஸே;

க²ணேன லோகனாத²ஸ்ஸ, வாதாபா³தோ⁴ ஸமுட்ட²ஹி.

‘‘விசரந்தோ அரஞ்ஞம்ஹி, அத்³த³ஸம் லோகனாயகம்;

உபக³ந்த்வான ஸம்பு³த்³த⁴ம், சக்கு²மந்தம் மஹாயஸம்.

‘‘இரியஞ்சாபி தி³ஸ்வான, உபலக்கே²ஸஹம் ததா³;

அஸம்ஸயஞ்ஹி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, ப்³யாதி⁴ நோ உத³பஜ்ஜத².

‘‘கி²ப்பம் அஸ்ஸமமாக³ஞ்சி²ம், மம ஸிஸ்ஸான ஸந்திகே;

பே⁴ஸஜ்ஜம் கத்துகாமோஹம், ஸிஸ்ஸே ஆமந்தயிம் ததா³.

‘‘படிஸ்ஸுணித்வான மே வாக்யம், ஸிஸ்ஸா ஸப்³பே³ ஸகா³ரவா;

ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிம்ஸு, ஸத்து²கா³ரவதா மம.

‘‘கி²ப்பம் பப்³ப³தமாருய்ஹ, ஸப்³போ³ஸத⁴மஹாஸஹம்;

பானீயயோக³ம் கத்வான, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸதா³ஸஹம்.

‘‘பரிபு⁴த்தே மஹாவீரே, ஸப்³ப³ஞ்ஞுலோகனாயகே;

கி²ப்பம் வாதோ வூபஸமி, ஸுக³தஸ்ஸ மஹேஸினோ.

‘‘பஸ்ஸத்³த⁴ம் த³ரத²ம் தி³ஸ்வா, அனோமத³ஸ்ஸீ மஹாயஸோ;

ஸகாஸனே நிஸீதி³த்வா, இமா கா³தா² அபா⁴ஸத².

‘‘யோ மே பாதா³ஸி பே⁴ஸஜ்ஜம், ப்³யாதி⁴ஞ்ச ஸமயீ மம;

தமஹம் கித்தயிஸ்ஸாமி, ஸுணாத² மம பா⁴ஸதோ.

‘‘கப்பஸதஸஹஸ்ஸானி, தே³வலோகே ரமிஸ்ஸதி;

வாதி³தே தூரியே தத்த², மோதி³ஸ்ஸதி ஸதா³ அயம்.

‘‘மனுஸ்ஸலோகமாக³ந்த்வா, ஸுக்கமூலேன சோதி³தோ;

ஸஹஸ்ஸக்க²த்தும் ராஜா ச, சக்கவத்தீ ப⁴விஸ்ஸதி.

‘‘பஞ்சபஞ்ஞாஸகப்பம்ஹி, அனோமோ நாம க²த்தியோ;

சாதுரந்தோ விஜிதாவீ, ஜம்பு³மண்ட³ஸ்ஸ இஸ்ஸரோ.

‘‘ஸத்தரதனஸம்பன்னோ, சக்கவத்தீ மஹப்³ப³லோ;

தாவதிம்ஸேபி கோ²பே⁴த்வா, இஸ்ஸரம் காரயிஸ்ஸதி.

‘‘தே³வபூ⁴தோ மனுஸ்ஸோ வா, அப்பாபா³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி;

பரிக்³க³ஹம் விவஜ்ஜேத்வா, ப்³யாதி⁴ம் லோகே தரிஸ்ஸதி.

‘‘அபரிமேய்யே இதோ கப்பே, ஓக்காககுலஸம்ப⁴வோ;

கோ³தமோ நாம கோ³த்தேன, ஸத்தா² லோகே ப⁴விஸ்ஸதி.

‘‘தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு தா³யாதோ³, ஓரஸோ த⁴ம்மனிம்மிதோ;

ஸப்³பா³ஸவே பரிஞ்ஞாய, நிப்³பா³யிஸ்ஸதினாஸவோ.

‘‘கிலேஸே ஜா²பயித்வான, தண்ஹாஸோதம் தரிஸ்ஸதி;

பா³குலோ நாம நாமேன, ஹேஸ்ஸதி ஸத்து² ஸாவகோ.

‘‘இத³ம் ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஞ்ஞாய, கோ³தமோ ஸக்யபுங்க³வோ;

பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ நிஸீதி³த்வா, ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸ்ஸதி.

‘‘அனோமத³ஸ்ஸீ ப⁴க³வா, ஸயம்பூ⁴ லோகனாயகோ;

விவேகானுவிலோகேந்தோ, மமஸ்ஸமமுபாக³மி.

‘‘உபாக³தம் மஹாவீரம், ஸப்³ப³ஞ்ஞும் லோகனாயகம்;

ஸப்³போ³ஸதே⁴ன தப்பேஸிம், பஸன்னோ ஸேஹி பாணிபி⁴.

‘‘தஸ்ஸ மே ஸுகதம் கம்மம், ஸுகே²த்தே பீ³ஜஸம்பதா³;

கே²பேதும் நேவ ஸக்கோமி, ததா³ ஹி ஸுகதம் மம.

‘‘லாபா⁴ மம ஸுலத்³த⁴ம் மே, யோஹம் அத்³த³க்கி² நாயகம்;

தேன கம்மாவஸேஸேன, பத்தோம்ஹி அசலம் பத³ம்.

‘‘ஸப்³ப³மேதம் அபி⁴ஞ்ஞாய, கோ³தமோ ஸக்யபுங்க³வோ;

பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ நிஸீதி³த்வா, ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி மம்.

‘‘அபரிமேய்யே இதோ கப்பே, யம் கம்மமகரிம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, பே⁴ஸஜ்ஜஸ்ஸ இத³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா ஏகதி³வஸம் ஸத்தா²ரா அத்தனோ ஸாவகே படிபாடியா டா²னந்தரே ட²பேந்தேன அப்பாபா³தா⁴னம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பிதோ ஸோ பரினிப்³பா³னஸமயே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² பி⁴க்கூ²னம் ஓவாத³முகே²ன அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தோ –

225. ‘‘யோ புப்³பே³ கரணீயானி, பச்சா² ஸோ காதுமிச்ச²தி;

ஸுகா² ஸோ த⁴ம்ஸதே டா²னா, பச்சா² ச மனுதப்பதி.

226. ‘‘யஞ்ஹி கயிரா தஞ்ஹி வதே³, யம் ந கயிரா ந தம் வதே³;

அகரோந்தம் பா⁴ஸமானம், பரிஜானந்தி பண்டி³தா.

227. ‘‘ஸுஸுக²ம் வத நிப்³பா³னம், ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தே³ஸிதம்;

அஸோகம் விரஜம் கே²மம், யத்த² து³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி. – கா³தா²த்தயமபா⁴ஸி;

தத்த² யோ புப்³பே³ கரணீயானி, பச்சா² ஸோ காதுமிச்ச²தீதி யோ புக்³க³லோ புப்³பே³ புரேதரம் ஜராரோகா³தீ³ஹி அனபி⁴பூ⁴தகாலேயேவ காதப்³பா³னி அத்தனோ ஹிதஸுகா²வஹானி கம்மானி பமாத³வஸேன அகத்வா பச்சா² ஸோ காதப்³ப³காலம் அதிக்கமித்வா காதும் இச்ச²தி. ஸோதி ச நிபாதமத்தம். ததா³ பன ஜராரோகா³தீ³ஹி அபி⁴பூ⁴தத்தா காதும் ந ஸக்கோதி, அஸக்கோந்தோ ச ஸுகா² ஸோ த⁴ம்ஸதே டா²னா, பச்சா² ச மனுதப்பதீதி ஸோ புக்³க³லோ ஸுகா² டா²னா ஸக்³க³தோ நிப்³பா³னதோ ச தது³பாயஸ்ஸ அனுப்பாதி³தத்தா பரிஹாயந்தோ ‘‘அகதம் மே கல்யாண’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 3.248; நேத்தி. 120) பச்சா² ச அனுதப்பதி விப்படிஸாரம் ஆபஜ்ஜதி. ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ. அஹம் பன கரணீயம் கத்வா ஏவ தும்ஹே ஏவம் வதா³மீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஞ்ஹி கயிரா’’தி து³தியம் கா³த²மாஹ.

தத்த² பரிஜானந்தீதி ‘‘ஏத்தகோ அய’’ந்தி பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானந்தி ந ப³ஹும் மஞ்ஞந்தீதி அத்தோ². ஸம்மாபடிபத்திவஸேன ஹி யதா²வாதீ³ ததா²காரீ ஏவ ஸோப⁴தி, ந ததோ அஞ்ஞதா². கரணீயபரியாயேன ஸாதா⁴ரணதோ வுத்தமத்த²ம் இதா³னி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுஸுக²ம் வதா’’திஆதி³னா ததியம் கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ஸம்மா ஸாமம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா தே³ஸிதம் ஸப்³ப³ஸோ ஸோகஹேதூனம் அபா⁴வதோ அஸோகம் விக³தராகா³தி³ரஜத்தா விரஜம் சதூஹி யோகே³ஹி அனுபத்³து³தத்தா கே²மம் நிப்³பா³னம் ஸுட்டு² ஸுக²ம் வத, கஸ்மா? யத்த² யஸ்மிம் நிப்³பா³னே ஸகலம் வட்டது³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²தி அச்சந்தமேவ வூபஸமதீதி.

பா³குலத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. த⁴னியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

ஸுக²ஞ்சே ஜீவிதும் இச்சே²தி ஆயஸ்மதோ த⁴னியத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ ஸிகி²ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஏகதி³வஸம் ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ நளமாலாய பூஜம் அகாஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே கும்ப⁴காரகுலே நிப்³ப³த்தித்வா த⁴னியோதி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ கும்ப⁴காரகம்மேன ஜீவதி. தேன ச ஸமயேன ஸத்தா² த⁴னியஸ்ஸ கும்ப⁴காரஸ்ஸ ஸாலாயம் நிஸீதி³த்வா புக்குஸாதிஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ ச²தா⁴துவிப⁴ங்க³ஸுத்தம் (ம. நி. 3.342 ஆத³யோ) தே³ஸேஸி. ஸோ தம் ஸுத்வா கதகிச்சோ அஹோஸி. த⁴னியோ தஸ்ஸ பரினிப்³பு³தபா⁴வம் ஸுத்வா ‘‘நிய்யானிகம் வத பு³த்³த⁴ஸாஸனம், யத்த² ஏகரத்திபரிசயேனாபி வட்டது³க்க²தோ முஞ்சிதும் ஸக்கா’’தி படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா குடிமண்ட³னானுயுத்தோ விஹரந்தோ குடிகரணம் படிச்ச ப⁴க³வதா க³ரஹிதோ ஸங்கி⁴கே ஸேனாஸனே வஸந்தோ விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.48.1-7) –

‘‘ஸுவண்ணவண்ணம் ஸம்பு³த்³த⁴ம், ஆஹுதீனம் படிக்³க³ஹம்;

விபினக்³கே³ன க³ச்ச²ந்தம், அத்³த³ஸம் லோகனாயகம்.

‘‘நளமாலம் க³ஹேத்வான, நிக்க²மந்தோ ச தாவதே³;

தத்த²த்³த³ஸாஸிம் ஸம்பு³த்³த⁴ம், ஓக⁴திண்ணமனாஸவம்.

‘‘பஸன்னசித்தோ ஸுமனோ, நளமாலமபூஜயிம்;

த³க்கி²ணேய்யம் மஹாவீரம், ஸப்³ப³லோகானுகம்பகம்.

‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் மாலமபி⁴ரோபயிம்;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா யே பி⁴க்கூ² து⁴தங்க³ஸமாதா⁴னேன அத்தானம் உக்கம்ஸேத்வா ஸங்க⁴ப⁴த்தாதி³ம் ஸாதி³யந்தே அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² அவஜானந்தி, தேஸம் ஓவாத³தா³னமுகே²ன அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தோ –

228. ‘‘ஸுக²ஞ்சே ஜீவிதும் இச்சே², ஸாமஞ்ஞஸ்மிம் அபேக்க²வா;

ஸங்கி⁴கம் நாதிமஞ்ஞேய்ய, சீவரம் பானபோ⁴ஜனம்.

229. ஸுக²ஞ்சே ஜீவிதும் இச்சே², ஸாமஞ்ஞஸ்மிம் அபேக்க²வா;

அஹி மூஸிகஸோப்³ப⁴ம்வ, ஸேவேத² ஸயனாஸனம்.

230. ஸுக²ஞ்சே ஜீவிதும் இச்சே², ஸாமஞ்ஞஸ்மிம் அபேக்க²வா;

இதரீதரேன துஸ்ஸேய்ய, ஏகத⁴ம்மஞ்ச பா⁴வயே’’தி. – திஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்த² ஸுக²ஞ்சே ஜீவிதும் இச்சே², ஸாமஞ்ஞஸ்மிம் அபேக்க²வாதி ஸாமஞ்ஞஸ்மிம் ஸமணபா⁴வே அபேக்க²வா ஸிக்கா²ய திப்³ப³கா³ரவோ ஹுத்வா ஸுக²ம் ஜீவிதும் இச்சே²ய்ய சே, அனேஸனம் பஹாய ஸாமஞ்ஞஸுகே²ன ஸசே ஜீவிதுகாமோதி அத்தோ². ஸங்கி⁴கம் நாதிமஞ்ஞேய்ய, சீவரம் பானபோ⁴ஜனந்தி ஸங்க⁴தோ ஆப⁴தம் சீவரம் ஆஹாரம் ந அவமஞ்ஞேய்ய, ஸங்க⁴ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகலாபோ⁴ நாம பரிஸுத்³து⁴ப்பாதோ³ ஹோதீதி தம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ஸம்ப⁴வேன ஸாமஞ்ஞஸுக²ம் ஹத்த²க³தமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. அஹி மூஸிகஸோப்³ப⁴ம்வாதி அஹி விய மூஸிகாய க²தபி³லம் ஸேவேத² ஸேவேய்ய ஸேனாஸனம். யதா² நாம ஸப்போ ஸயமத்தனோ ஆஸயம் அகத்வா மூஸிகாய அஞ்ஞேன வா கதே ஆஸயே வஸித்வா யேன காமம் பக்கமதி, ஏவமேவம் பி⁴க்கு² ஸயம் ஸேனாஸனகரணா ஸம்கிலேஸம் அனாபஜ்ஜித்வா யத்த² கத்த²சி வஸித்வா பக்கமேய்யாதி அத்தோ².

இதா³னி வுத்தே அவுத்தே ச பச்சயே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸேனேவ ஸாமஞ்ஞஸுக²ம் ஹோதி, ந அஞ்ஞதா²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘இதரீதரேன துஸ்ஸேய்யா’’தி, யேன கேனசி ஹீனேன வா பணீதேன வா யதா²லத்³தே⁴ன பச்சயேன ஸந்தோஸம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி அத்தோ². ஏகத⁴ம்மந்தி அப்பமாத³பா⁴வம், தஞ்ஹி அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ அனவஜ்ஜம் ஸப்³ப³ம் லோகியஸுக²ம் லோகுத்தரஸுக²ஞ்ச ஹத்த²க³தமேவ ஹோதி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘அப்பமத்தோ ஹி ஜா²யந்தோ, பப்போதி விபுலம் ஸுக²’’ந்தி (ம. நி. 2.352; த⁴. ப. 27).

த⁴னியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. மாதங்க³புத்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

அதிஸீதந்தி ஆயஸ்மதோ மாதங்க³புத்தத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம் கிர பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஹிமவந்தஸமீபே மஹதோ ஜாதஸ்ஸரஸ்ஸ ஹேட்டா² மஹதி நாக³ப⁴வனே மஹானுபா⁴வோ நாக³ராஜா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தோ ஏகதி³வஸம் நாக³ப⁴வனதோ நிக்க²மித்வா விசரந்தோ ஸத்தா²ரம் ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ அத்தனோ ஸீஸமணினா பூஜம் அகாஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ கோஸலரட்டே² மாதங்க³ஸ்ஸ நாம குடும்பி³கஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தோ மாதங்க³புத்தோத்வேவ பஞ்ஞாயித்த². ஸோ விஞ்ஞுதம் பத்தோ அலஸஜாதிகோ ஹுத்வா கிஞ்சி கம்மம் அகரோந்தோ ஞாதகேஹி அஞ்ஞேஹி ச க³ரஹிதோ ‘‘ஸுக²ஜீவினோ இமே ஸமணா ஸக்யபுத்தியா’’தி ஸுக²ஜீவிதம் ஆகங்க²ந்தோ பி⁴க்கூ²ஹி கதபரிசயோ ஹுத்வா ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² இத்³தி⁴மந்தே தி³ஸ்வா இத்³தி⁴ப³லம் பத்தே²த்வா ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா பா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜந்தோ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.48.8-29) –

‘‘பது³முத்தரோ நாம ஜினோ, ஸப்³ப³த⁴ம்மான பாரகூ³;