1. ஸமிதிகு³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
யம் மயா பகதம் பாபந்தி ஆயஸ்மதோ ஸமிதிகு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? ஸோபி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ப⁴க³வந்தம் பஸ்ஸித்வா பஸன்னசித்தோ ஜாதிஸுமனபுப்பே²ஹி பூஜம் அகாஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன யத்த² யத்த² ப⁴வே நிப்³ப³த்தி, தத்த² தத்த² குலரூபபரிவாரஸம்பதா³ய அஞ்ஞே ஸத்தே அபி⁴ப⁴வித்வா அட்டா²ஸி. ஏகஸ்மிம் பன அத்தபா⁴வே அஞ்ஞதரம் பச்சேகபு³த்³த⁴ம் பிண்டா³ய சரந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் முண்ட³கோ குட்டீ² மஞ்ஞே, தேனாயம் படிச்சா²தே³த்வா விசரதீ’’தி நிட்டு²பி⁴த்வா பக்காமி. ஸோ தேன கம்மேன ப³ஹும் காலம் நிரயே பச்சித்வா கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே மனுஸ்ஸலோகே நிப்³ப³த்தோ பரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³தோ ஏகம் ஸீலாசாரஸம்பன்னம் உபாஸகம் தி³ஸ்வா தோ³ஸந்தரோ ஹுத்வா, ‘‘குட்ட²ரோகீ³ ப⁴வேய்யாஸீ’’தி அக்கோஸி, ந்ஹானதித்தே² ச மனுஸ்ஸேஹி ட²பிதானி ந்ஹானசுண்ணானி தூ³ஸேஸி. ஸோ தேன கம்மேன புன நிரயே நிப்³ப³த்தித்வா ப³ஹூனி வஸ்ஸானி து³க்க²ம் அனுப⁴வித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, ஸமிதிகு³த்தோதிஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ஸோ வயப்பத்தோ ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா ஸுவிஸுத்³த⁴ஸீலோ ஹுத்வா விஹரதி. தஸ்ஸ புரிமகம்மனிஸ்ஸந்தே³ன குட்ட²ரோகோ³ உப்பஜ்ஜி, தேன தஸ்ஸ ஸரீராவயவா யேபு⁴ய்யேன சி²ன்னபி⁴ன்னா ஹுத்வா பக்³க⁴ரந்தி. ஸோ கி³லானஸாலாயம் வஸதி. அதே²கதி³வஸம் த⁴ம்மஸேனாபதி கி³லானபுச்ச²ம் க³ந்த்வா தத்த² தத்த² கி³லானே பி⁴க்கூ² புச்ச²ந்தோ தம் பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா ‘‘ஆவுஸோ, யாவதா க²ந்த⁴ப்பவத்தி நாம, ஸப்³ப³ம் து³க்க²மேவ வேத³னா. க²ந்தே⁴ஸு பன அஸந்தேஸுயேவ நத்தி² து³க்க²’’ந்தி வேத³னானுபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் கதே²த்வா அக³மாஸி. ஸோ தே²ரஸ்ஸ ஓவாதே³ ட²த்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ச²ளபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சா²காஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.12.82-90) –
‘‘ஜாயந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸிஸ்ஸ, ஆலோகோ விபுலோ அஹு;
பத²வீ ச பகம்பித்த², ஸஸாக³ரா ஸபப்³ப³தா.
‘‘நேமித்தா ச வியாகம்ஸு, பு³த்³தோ⁴ லோகே ப⁴விஸ்ஸதி;
அக்³கோ³ ச ஸப்³ப³ஸத்தானம், ஜனதம் உத்³த⁴ரிஸ்ஸதி.
‘‘நேமித்தானம் ஸுணித்வான, ஜாதிபூஜமகாஸஹம்;
ஏதி³ஸா பூஜனா நத்தி², யாதி³ஸா ஜாதிபூஜனா.
‘‘ஸங்க²ரித்வான குஸலம், ஸகம் சித்தம் பஸாத³யிம்;
ஜாதிபூஜம் கரித்வான, தத்த² காலங்கதோ அஹம்.
‘‘யம் யம் யோனுபபஜ்ஜாமி, தே³வத்தம் அத² மானுஸம்;
ஸப்³பே³ ஸத்தே அபி⁴போ⁴மி, ஜாதிபூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘தா⁴தியோ மம் உபட்டே²ந்தி, மம சித்தவஸானுகா³;
ந தா ஸக்கோந்தி கோபேதும், ஜாதிபூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘ஏகனவுதிதோ கப்பே, யம் பூஜமகரிம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, ஜாதிபூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘ஸுபாரிசரியா நாம, சதுத்திம்ஸ ஜனாதி⁴பா;
இதோ ததியகப்பம்ஹி, சக்கவத்தீ மஹப்³ப³லா.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ பன ஹுத்வா பஹீனகிலேஸபச்சவேக்க²ணேன ஏதரஹி அனுபு⁴ய்யமானரோக³வஸேன புரிமஜாதீஸு அத்தனா கதம் பாபகம்மம் அனுஸ்ஸரித்வா தஸ்ஸ இதா³னி ஸப்³ப³ஸோ பஹீனபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ –
81. ‘‘யம் மயா பகதம் பாபம், புப்³பே³ அஞ்ஞாஸு ஜாதிஸு;
இதே⁴வ தம் வேத³னீயம், வத்து² அஞ்ஞம் ந விஜ்ஜதீ’’தி. – கா³த²ம் அபா⁴ஸி;
தத்த² பாபந்தி அகுஸலம் கம்மம். தஞ்ஹி லாமகட்டே²ன பாபந்தி வுச்சதி. புப்³பே³தி புரா. அஞ்ஞாஸு ஜாதிஸூதி இதோ அஞ்ஞாஸு ஜாதீஸு, அஞ்ஞேஸு அத்தபா⁴வேஸு. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – யதி³பி மயா இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே ந தாதி³ஸம் பாபம் கதம் அத்தி², இதா³னி பன தஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோயேவ நத்தி². யம் பன இதோ அஞ்ஞாஸு ஜாதீஸு கதம் அத்தி², இதே⁴வ தம் வேத³னீயம், தஞ்ஹி இதே⁴வ இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே வேத³யிதப்³ப³ம் அனுப⁴விதப்³ப³ம் ப²லம், கஸ்மா? வத்து² அஞ்ஞம் ந விஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபச்சனோகாஸோ அஞ்ஞோ க²ந்த⁴ப்பப³ந்தோ⁴ நத்தி², இமே பன க²ந்தா⁴ ஸப்³ப³ஸோ உபாதா³னானம் பஹீனத்தா அனுபாதா³னோ விய ஜாதவேதோ³ சரிமகசித்தனிரோதே⁴ன அப்படிஸந்தி⁴கா நிருஜ்ஜ²ந்தீதி அஞ்ஞம் ப்³யாகாஸி.
ஸமிதிகு³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.