1. வச்ச²பாலத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
ஸுஸுகு²மனிபுணத்த²த³ஸ்ஸினாதி ஆயஸ்மதோ வச்ச²பாலத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி ஆசினந்தோ தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இதோ ஏகனவுதே கப்பே ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தித்வா ப்³ராஹ்மணஸிப்பேஸு நிப்ப²த்திம் க³ந்த்வா அக்³கி³ம் பரிசரந்தோ ஏகதி³வஸம் மஹதியா கம்ஸபாதியா பாயாஸம் ஆதா³ய த³க்கி²ணேய்யம் பரியேஸந்தோ விபஸ்ஸிம் ப⁴க³வந்தம் ஆகாஸே சங்கமந்தம் தி³ஸ்வா அச்ச²ரியப்³பு⁴தசித்தஜாதோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா தா³துகாமதம் த³ஸ்ஸேஸி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³ய. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே விப⁴வஸம்பன்னஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, வச்ச²பாலோதிஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ஸோ பி³ம்பி³ஸாரஸமாக³மே உருவேலகஸ்ஸபத்தே²ரேன இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸத்து² பரமனிபச்சகாரே கதே தம் தி³ஸ்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா ஸத்தாஹபப்³ப³ஜிதோ ஏவ விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.13.26-34) –
‘‘ஸுவண்ணவண்ணோ ஸம்பு³த்³தோ⁴, பா³த்திம்ஸவரலக்க²ணோ;
பவனா அபி⁴னிக்க²ந்தோ, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴புரக்க²தோ.
‘‘மஹச்சா கம்ஸபாதியா, வட்³டே⁴த்வா பாயஸம் அஹம்;
ஆஹுதிம் யிட்டு²காமோ ஸோ, உபனேஸிம் ப³லிம் அஹம்.
‘‘ப⁴க³வா தம்ஹி ஸமயே, லோகஜேட்டோ² நராஸபோ⁴;
சங்கமம் ஸுஸமாரூள்ஹோ, அம்ப³ரே அனிலாயனே.
‘‘தஞ்ச அச்ச²ரியம் தி³ஸ்வா, அப்³பு⁴தம் லோமஹம்ஸனம்;
ட²பயித்வா கம்ஸபாதிம், விபஸ்ஸிம் அபி⁴வாத³யிம்.
‘‘துவம் தே³வோஸி ஸப்³ப³ஞ்ஞூ, ஸதே³வே ஸஹமானுஸே;
அனுகம்பம் உபாதா³ய, படிக்³க³ண்ஹ மஹாமுனி.
‘‘படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா, ஸப்³ப³ஞ்ஞூ லோகனாயகோ;
மம ஸங்கப்பமஞ்ஞாய, ஸத்தா² லோகே மஹாமுனி.
‘‘ஏகனவுதிதோ கப்பே, யம் தா³னமத³தி³ம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, பாயாஸஸ்ஸ இத³ம் ப²லம்.
‘‘ஏகதாலீஸிதோ கப்பே, பு³த்³தோ⁴ நாமாஸி க²த்தியோ;
ஸத்தரதனஸம்பன்னோ, சக்கவத்தீ மஹப்³ப³லோ.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
அரஹத்தம் பன பத்வா ஸுகே²னேவ அத்தனா நிப்³பா³னஸ்ஸ அதி⁴க³தபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ –
71. ‘‘ஸுஸுகு²மனிபுணத்த²த³ஸ்ஸினா, மதிகுஸலேன நிவாதவுத்தினா;
ஸம்ஸேவிதவுத்³த⁴ஸீலினா, நிப்³பா³னம் ந ஹி தேன து³ல்லப⁴’’ந்தி. –
இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி.
தத்த² ஸுஸுகு²மனிபுணத்த²த³ஸ்ஸினாதி அதிவிய து³த்³த³ஸட்டே²ன ஸுகு²மே, ஸண்ஹட்டே²ன நிபுணே ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³அத்தே² அனிச்சதாதி³ம் ஓரோபேத்வா பஸ்ஸதீதி ஸுஸுகு²மனிபுணத்த²த³ஸ்ஸீ, தேன. மதிகுஸலேனாதி மதியா பஞ்ஞாய குஸலேன சே²கேன, ‘‘ஏவம் பவத்தமானஸ்ஸ பஞ்ஞா வட்³ட⁴தி, ஏவம் ந வட்³ட⁴தீ’’தி த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³பஞ்ஞாய உப்பாத³னே குஸலேன. நிவாதவுத்தினாதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு நிவாதனீசவத்தனஸீலேன, வுட்³டே⁴ஸு நவேஸு ச யதா²னுரூபபடிபத்தினா. ஸம்ஸேவிதவுத்³த⁴ஸீலினாதி ஸம்ஸேவிதம் ஆசிண்ணம் வுத்³த⁴ஸீலம் ஸம்ஸேவிதவுத்³த⁴ஸீலம், தம் யஸ்ஸ அத்தி², தேன ஸம்ஸேவிதவுத்³த⁴ஸீலினா. அத² வா ஸம்ஸேவிதா உபாஸிதா வுத்³த⁴ஸீலினோ ஏதேனாதி ஸம்ஸேவிதவுத்³த⁴ஸீலீ, தேன. ஹீதிஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா யோ நிவாதவுத்தி ஸம்ஸேவிதவுத்³த⁴ஸீலீ மதிகுஸலோ ஸுஸுகு²மனிபுணத்த²த³ஸ்ஸீ ச, தஸ்மா நிப்³பா³னம் ந தஸ்ஸ து³ல்லப⁴ந்தி அத்தோ². நிவாதவுத்திதாய ஹி ஸம்ஸேவிதவுத்³த⁴ஸீலிதாய ச பண்டி³தா தம் ஓவதி³தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, தேஸஞ்ச ஓவாதே³ டி²தோ ஸயம் மதிகுஸலதாய ஸுஸுகு²மனிபுணத்த²த³ஸ்ஸிதாய ச விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ நசிரஸ்ஸேவ நிப்³பா³னம் அதி⁴க³ச்ச²தீதி, அயமேவ ச தே²ரஸ்ஸ அஞ்ஞாப்³யாகரணகா³தா² அஹோஸீதி.
வச்ச²பாலத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.