2. வச்ச²கோ³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
தேவிஜ்ஜோஹம் மஹாஜா²யீதி ஆயஸ்மதோ வச்ச²கோ³த்தத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் குஸலபீ³ஜம் ரோபேந்தோ விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ப³ந்து⁴மதீனக³ரே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஏகதி³வஸம் ரஞ்ஞா நாக³ரேஹி ச ஸத்³தி⁴ம் பு³த்³த⁴பூஜம் கத்வா ததோ பரம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே விப⁴வஸம்பன்னஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, தஸ்ஸ வச்ச²கோ³த்ததாய வச்ச²கோ³த்தோத்வேவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி. ஸோ விஞ்ஞுதம் பத்வா ப்³ராஹ்மணவிஜ்ஜாஸு நிப்ப²த்திம் க³தோ விமுத்திம் க³வேஸந்தோ தத்த² ஸாரம் அதி³ஸ்வா பரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா விசரந்தோ ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா தஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜிதே பஸன்னமானஸோ ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ நசிரஸ்ஸேவ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.16.15-20) –
‘‘உதே³ந்தம் ஸதரம்ஸிம்வ, பீதரம்ஸிம்வ பா⁴ணுமம்;
பன்னரஸே யதா² சந்த³ம், நிய்யந்தம் லோகனாயகம்.
‘‘அட்ட²ஸட்டி²ஸஹஸ்ஸானி, ஸப்³பே³ கீ²ணாஸவா அஹும்;
பரிவாரிம்ஸு ஸம்பு³த்³த⁴ம், த்³விபதி³ந்த³ம் நராஸப⁴ம்.
‘‘ஸம்மஜ்ஜித்வான தம் வீதி²ம், நிய்யந்தே லோகனாயகே;
உஸ்ஸாபேஸிம் த⁴ஜம் தத்த², விப்பஸன்னேன சேதஸா.
‘‘ஏகனவுதிதோ கப்பே, யம் த⁴ஜம் அபி⁴ரோபயிம்;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, த⁴ஜதா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘இதோ சதுத்த²கே கப்பே, ராஜாஹோஸிம் மஹப்³ப³லோ;
ஸப்³பா³காரேன ஸம்பன்னோ, ஸுத⁴ஜோ இதி விஸ்ஸுதோ.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ பன ஹுத்வா அத்தனோ படிபத்திம் பச்சவேக்கி²த்வா ஸோமனஸ்ஸஜாதோ உதா³னவஸேன –
112. ‘‘தேவிஜ்ஜோஹம் மஹாஜா²யீ, சேதோஸமத²கோவிதோ³;
ஸத³த்தோ² மே அனுப்பத்தோ, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. – கா³த²ம் அபா⁴ஸி;
தத்த² தேவிஜ்ஜோஹந்தி யதி³பி மம் புப்³பே³ திண்ணம் வேதா³னம் பாரம் க³தத்தா ‘‘ப்³ராஹ்மணோ தேவிஜ்ஜோ’’தி ஸஞ்ஜானந்தி, தம் பன ஸமஞ்ஞாமத்தம் வேதே³ஸு விஜ்ஜாகிச்சஸ்ஸ அபா⁴வதோ. இதா³னி பன புப்³பே³னிவாஸஞாணாதீ³னம் திஸ்ஸன்னம் விஜ்ஜானம் அதி⁴க³தத்தா பரமத்த²தோ தேவிஜ்ஜோ அஹம், மஹந்தஸ்ஸ அனவஸேஸஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²யஸ்ஸ கிலேஸக³ணஸ்ஸ ஜா²பனதோ, மஹந்தேன மக்³க³ப²லஜா²னேன மஹந்தஸ்ஸ உளாரஸ்ஸ பணீதஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ ஜா²யனதோ ச மஹாஜா²யீ. சேதோஸமத²கோவிதோ³தி சித்தஸங்கோ²ப⁴கரானம் ஸம்கிலேஸத⁴ம்மானம் வூபஸமனேன சேதஸோ ஸமாத³ஹனே குஸலோ. ஏதேன தேவிஜ்ஜபா⁴வஸ்ஸ காரணமாஹ. ஸமாதி⁴கோஸல்லஸஹிதேன ஹி ஆஸவக்க²யேன தேவிஜ்ஜதா, ந கேவலேன. ஸத³த்தோ²தி ஸகத்தோ² க-காரஸ்ஸாயம் த³-காரோ கதோ ‘‘அனுப்பத்தஸத³த்தோ²’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.9; அ. நி. 3.38) விய. ‘‘ஸத³த்தோ²’’தி ச அரஹத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ஹி அத்தபடிப³ந்த⁴ட்டே²ன அத்தானம் அவிஜஹனட்டே²ன அத்தனோ பரமத்த²ட்டே²ன அத்தனோ அத்த²த்தா ‘‘ஸகத்தோ²’’தி வுச்சதி. ஸ்வாயம் ஸத³த்தோ² மே மயா அனுப்பத்தோ அதி⁴க³தோ. ஏதேன யதா²வுத்தம் மஹாஜா²யிபா⁴வம் ஸிகா²பத்தம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.
வச்ச²கோ³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.