4. மஹாவக்³கோ³

1. அம்ப³ஸக்கரபேதவத்து²வண்ணனா

வேஸாலீ நாம நக³ரத்தி² வஜ்ஜீனந்தி இத³ம் அம்ப³ஸக்கரபேதவத்து². தஸ்ஸ கா உப்பத்தி? ப⁴க³வதி ஜேதவனே விஹரந்தே அம்ப³ஸக்கரோ நாம லிச்ச²விராஜா மிச்சா²தி³ட்டி²கோ நத்தி²கவாதோ³ வேஸாலியம் ரஜ்ஜம் காரேஸி. தேன ச ஸமயேன வேஸாலினக³ரே அஞ்ஞதரஸ்ஸ வாணிஜஸ்ஸ ஆபணஸமீபே சிக்க²ல்லம் ஹோதி, தத்த² ப³ஹூ ஜனா உப்பதித்வா அதிக்கமந்தா கிலமந்தி, கேசி கத்³த³மேன லிம்பந்தி. தம் தி³ஸ்வா ஸோ வாணிஜோ ‘‘மா இமே மனுஸ்ஸா கலலம் அக்கமிம்ஸூ’’தி அபக³தது³க்³க³ந்த⁴ம் ஸங்க²வண்ணபடிபா⁴க³ம் கோ³ஸீஸட்டி²ம் ஆஹராபேத்வா நிக்கி²பாபேஸி. பகதியா ச ஸீலவா அஹோஸி அக்கோத⁴னோ ஸண்ஹவாசோ, பரேஸஞ்ச யதா²பூ⁴தம் கு³ணம் கித்தேதி.

ஸோ ஏகஸ்மிம் தி³வஸே அத்தனோ ஸஹாயஸ்ஸ ந்ஹாயந்தஸ்ஸ பமாதே³ன அனோலோகேந்தஸ்ஸ நிவாஸனவத்த²ம் கீளாதி⁴ப்பாயேன அபனிதா⁴ய தம் து³க்கா²பேத்வா அதா³ஸி. பா⁴கி³னேய்யோ பனஸ்ஸ சோரிகாய பரகே³ஹதோ ப⁴ண்ட³ம் ஆஹரித்வா தஸ்ஸேவ ஆபணே நிக்கி²பி. ப⁴ண்ட³ஸாமிகா வீமம்ஸந்தா ப⁴ண்டே³ன ஸத்³தி⁴ம் தஸ்ஸ பா⁴கி³னேய்யம் தஞ்ச ரஞ்ஞோ த³ஸ்ஸேஸும். ராஜா ‘‘இமஸ்ஸ ஸீஸம் சி²ந்த³த², பா⁴கி³னேய்யம் பனஸ்ஸ ஸூலே ஆரோபேதா²’’தி ஆணாபேஸி. ராஜபுரிஸா ததா² அகம்ஸு. ஸோ காலம் கத்வா பு⁴ம்மதே³வேஸு உப்பஜ்ஜி. ஸோ கோ³ஸீஸேன ஸேதுனோ கதத்தா ஸேதவண்ணம் தி³ப்³ப³ம் மனோஜவம் அஸ்ஸாஜானீயம் படிலபி⁴, கு³ணவந்தானம் வண்ணகத²னேன தஸ்ஸ க³த்ததோ தி³ப்³ப³க³ந்தோ⁴ வாயதி, ஸாடகஸ்ஸ பன அபனிஹிதத்தா நக்³கோ³ அஹோஸி. ஸோ அத்தனா புப்³பே³ கதகம்மம் ஓலோகேந்தோ தத³னுஸாரேன அத்தனோ பா⁴கி³னேய்யம் ஸூலே ஆரோபிதம் தி³ஸ்வா கருணாய சோதி³யமானோ மனோஜவம் அஸ்ஸம் அபி⁴ருஹித்வா அட்³ட⁴ரத்திஸமயே தஸ்ஸ ஸூலா ரோபிதட்டா²னம் க³ந்த்வா அவிதூ³ரே டி²தோ ‘‘ஜீவ, போ⁴, ஜீவிதமேவ ஸேய்யோ’’தி தி³வஸே தி³வஸே வத³தி.

தேன ச ஸமயேன அம்ப³ஸக்கரோ ராஜா ஹத்தி²க்க²ந்த⁴வரக³தோ நக³ரம் பத³க்கி²ணம் கரோந்தோ அஞ்ஞதரஸ்மிம் கே³ஹே வாதபானம் விவரித்வா ராஜவிபூ⁴திம் பஸ்ஸந்திம் ஏகம் இத்தி²ம் தி³ஸ்வா படிப³த்³த⁴சித்தோ ஹுத்வா பச்சா²ஸனே நிஸின்னஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ‘‘இமம் க⁴ரம் இமஞ்ச இத்தி²ம் உபதா⁴ரேஹீ’’தி ஸஞ்ஞம் த³த்வா அனுக்கமேன அத்தனோ ராஜகே³ஹம் பவிட்டோ² தம் புரிஸம் பேஸேஸி – ‘‘க³ச்ச², ப⁴ணே, தஸ்ஸா இத்தி²யா ஸஸாமிகபா⁴வம் வா அஸாமிகபா⁴வம் வா ஜானாஹீ’’தி. ஸோ க³ந்த்வா தஸ்ஸா ஸஸாமிகபா⁴வம் ஞத்வா ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி. ராஜா தஸ்ஸா இத்தி²யா பரிக்³க³ஹணூபாயம் சிந்தேந்தோ தஸ்ஸா ஸாமிகம் பக்கோஸாபேத்வா ‘‘ஏஹி, ப⁴ணே, மம் உபட்டா²ஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ அனிச்ச²ந்தோபி ‘‘ராஜா அத்தனோ வசனம் அகரோந்தே மயி ராஜத³ண்ட³ம் கரேய்யா’’தி ப⁴யேன ராஜுபட்டா²னம் ஸம்படிச்சி²த்வா தி³வஸே தி³வஸே ராஜுபட்டா²னம் க³ச்ச²தி. ராஜாபி தஸ்ஸ ப⁴த்தவேதனம் தா³பேத்வா கதிபயதி³வஸாதிக்கமேன பாதோவ உபட்டா²னம் ஆக³தம் ஏவமாஹ – ‘‘க³ச்ச², ப⁴ணே, அமும்ஹி டா²னே ஏகா போக்க²ரணீ அத்தி², ததோ அருணவண்ணமத்திகம் ரத்துப்பலானி ச ஆனேஹி, ஸசே அஜ்ஜேவ நாக³ச்சே²ய்யாஸி, ஜீவிதம் தே நத்தீ²’’தி. தஸ்மிஞ்ச க³தே த்³வாரபாலம் ஆஹ – ‘‘அஜ்ஜ அனத்த²ங்க³தே ஏவ ஸூரியே ஸப்³ப³த்³வாரானி த²கேதப்³பா³னீ’’தி.

ஸா ச போக்க²ரணீ வேஸாலியா தியோஜனமத்த²கே ஹோதி, ததா²பி ஸோ புரிஸோ மரணப⁴யதஜ்ஜிதோ வாதவேகே³ன புப்³ப³ண்ஹேயேவ தம் போக்க²ரணிம் ஸம்பாபுணி. ‘‘ஸா ச போக்க²ரணீ அமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிதா’’தி பகே³வ ஸுதத்தா ப⁴யேன ஸோ ‘‘அத்தி² நு கோ² ஏத்த² கோசி பரிஸ்ஸயோ’’தி ஸமந்ததோ அனுபரியாயதி. தம் தி³ஸ்வா போக்க²ரணிபாலகோ அமனுஸ்ஸோ கருணாயமானரூபோ மனுஸ்ஸரூபேன உபஸங்கமித்வா ‘‘கிமத்த²ம், போ⁴ புரிஸ, இதா⁴க³தோஸீ’’தி ஆஹ. ஸோ தஸ்ஸ தம் பவத்திம் கதே²ஸி. ஸோ ‘‘யதி³ ஏவம் யாவத³த்த²ம் க³ண்ஹாஹீ’’தி அத்தனோ தி³ப்³ப³ரூபம் த³ஸ்ஸேத்வா அந்தரதா⁴யி.

ஸோ தத்த² அருணவண்ணமத்திகம் ரத்துப்பலானி ச க³ஹேத்வா அனத்த²ங்க³தேயேவ ஸூரியே நக³ரத்³வாரம் ஸம்பாபுணி. தம் தி³ஸ்வா த்³வாரபாலோ தஸ்ஸ விரவந்தஸ்ஸேவ த்³வாரம் த²கேஸி. ஸோ த²கிதே த்³வாரே பவேஸனம் அலப⁴ந்தோ த்³வாரஸமீபே ஸூலே ஆரோபிதம் புரிஸம் தி³ஸ்வா ‘‘ஏதே மயி அனத்த²ங்க³தே ஏவ ஸூரியே ஆக³தே விரவந்தே ஏவம் த்³வாரம் த²கேஸும். ‘அஹம் காலேயேவ ஆக³தோ, மம தா³ஸோ நத்தீ²’தி தயாபி ஞாதம் ஹோதூ’’தி ஸக்கி²மகாஸி. தம் ஸுத்வா ஸோ ஆஹ ‘‘அஹம் ஸூலே ஆவுதோ வஜ்ஜோ² மரணாபி⁴முகோ², கத²ம் தவ ஸக்கி² ஹோமி. ஏகோ பனேத்த² பேதோ மஹித்³தி⁴கோ மம ஸமீபம் ஆக³மிஸ்ஸதி, தம் ஸக்கி²ம் கரோஹீ’’தி. ‘‘கத²ம் பன ஸோ மயா த³ட்ட²ப்³போ³’’தி? இதே⁴வ த்வம் திட்ட², ‘‘ஸயமேவ த³க்கி²ஸ்ஸஸீ’’தி. ஸோ தத்த² டி²தோ மஜ்ஜி²மயாமே தம் பேதம் ஆக³தம் தி³ஸ்வா ஸக்கி²ம் அகாஸி. விபா⁴தாய ச ரத்தியா ரஞ்ஞா ‘‘மம ஆணா தயா அதிக்கந்தா, தஸ்மா ராஜத³ண்ட³ம் தே கரிஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தே, தே³வ, மயா தவ ஆணா நாதிக்கந்தா, அனத்த²ங்க³தே ஏவ ஸூரியே அஹம் இதா⁴க³தோதி. தத்த² கோ தே ஸக்கீ²தி? ஸோ தஸ்ஸ ஸூலாவுதஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸந்திகே ஆக³ச்ச²ந்தம் நக்³க³பேதம் ‘‘ஸக்கீ²’’தி நித்³தி³ஸித்வா ‘‘கத²மேதம் அம்ஹேஹி ஸத்³தா⁴தப்³ப³’’ந்தி ரஞ்ஞா வுத்தே ‘‘அஜ்ஜ ரத்தியம் தும்ஹேஹி ஸத்³தா⁴தப்³ப³ம் புரிஸம் மயா ஸத்³தி⁴ம் பேஸேதா²’’தி ஆஹ. தம் ஸுத்வா ராஜா ஸயமேவ தேன ஸத்³தி⁴ம் தத்த² க³ந்த்வா டி²தோ பேதேன ச தத்தா²க³ந்த்வா ‘‘ஜீவ, போ⁴, ஜீவிதமேவ ஸேய்யோ’’தி வுத்தே தம் ‘‘ஸேய்யா நிஸஜ்ஜா நயிமஸ்ஸ அத்தீ²’’திஆதி³னா பஞ்சஹி கா³தா²ஹி படிபுச்சி². இதா³னி ஆதி³தோ பன ‘‘வேஸாலி நாம நக³ரத்தி² வஜ்ஜீன’’ந்தி கா³தா² தாஸம் ஸம்ப³ந்த⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸங்கீ³திகாரேஹி ட²பிதா –

517. ‘‘வேஸாலீ நாம நக³ரத்தி² வஜ்ஜீனம், தத்த² அஹு லிச்ச²வி அம்ப³ஸக்கரோ;

தி³ஸ்வான பேதம் நக³ரஸ்ஸ பா³ஹிரம், தத்தே²வ புச்சி²த்த² தம் காரணத்தி²கோ.

518. ‘‘ஸேய்யா நிஸஜ்ஜா நயிமஸ்ஸ அத்தி², அபி⁴க்கமோ நத்தி² படிக்கமோ ச;

அஸிதபீதகா²யிதவத்த²போ⁴கா³, பரிசாரணா ஸாபி இமஸ்ஸ நத்தி².

519. ‘‘யே ஞாதகா தி³ட்ட²ஸுதா ஸுஹஜ்ஜா, அனுகம்பகா யஸ்ஸ அஹேஸும் புப்³பே³;

த³ட்டு²ம்பி தே தா³னி ந தம் லப⁴ந்தி, விராஜிததோ ஹி ஜனேன தேன.

520. ‘‘ந ஓக்³க³தத்தஸ்ஸ ப⁴வந்தி மித்தா, ஜஹந்தி மித்தா விகலம் விதி³த்வா;

அத்த²ஞ்ச தி³ஸ்வா பரிவாரயந்தி, ப³ஹூ மித்தா உக்³க³தத்தஸ்ஸ ஹோந்தி.

521. ‘‘நிஹீனத்தோ ஸப்³ப³போ⁴கே³ஹி கிச்சோ², ஸம்மக்கி²தோ ஸம்பரிபி⁴ன்னக³த்தோ;

உஸ்ஸாவபி³ந்தூ³வ பலிம்பமானா, அஜ்ஜ ஸுவே ஜீவிதஸ்ஸூபரோதோ⁴.

522. ‘‘ஏதாதி³ஸம் உத்தமகிச்ச²ப்பத்தம்,

உத்தாஸிதம் புசிமந்த³ஸ்ஸ ஸூலே;

அத² த்வம் கேன வண்ணேன வதே³ஸி யக்க²,

‘ஜீவ போ⁴ ஜீவிதமேவ ஸேய்யோ’’’தி.

517. தத்த² தத்தா²தி தஸ்ஸம் வேஸாலியம். நக³ரஸ்ஸ பா³ஹிரந்தி நக³ரஸ்ஸ ப³ஹி ப⁴வம், வேஸாலினக³ரஸ்ஸ ப³ஹி ஏவ ஜாதம் பவத்தம் ஸம்ப³ந்த⁴ம். தத்தே²வாதி யத்த² தம் பஸ்ஸி, தத்தே²வ டா²னே. தந்தி தம் பேதம். காரணத்தி²கோதி ‘‘ஜீவ, போ⁴, ஜீவிதமேவ ஸேய்யோ’’தி வுத்தஅத்த²ஸ்ஸ காரணேன அத்தி²கோ ஹுத்வா.

518. ஸேய்யா நிஸஜ்ஜா நயிமஸ்ஸ அத்தீ²தி பிட்டி²பஸாரணலக்க²ணா ஸேய்யா, பல்லங்காபு⁴ஜனலக்க²ணா நிஸஜ்ஜா ச இமஸ்ஸ ஸூலே ஆரோபிதபுக்³க³லஸ்ஸ நத்தி². அபி⁴க்கமோ நத்தி² படிக்கமோ சாதி அபி⁴க்கமாதி³லக்க²ணம் அப்பமத்தகம்பி க³மனம் இமஸ்ஸ நத்தி². பரிசாரிகா ஸாபீதி யா அஸிதபீதகா²யிதவத்த²பரிபோ⁴கா³தி³லக்க²ணா இந்த்³ரியானம் பரிசாரணா, ஸாபி இமஸ்ஸ நத்தி². ‘‘பரிஹரணா ஸாபீ’’தி வா பாடோ², அஸிதாதி³பரிபோ⁴க³வஸேன இந்த்³ரியானம் பரிஹரணா, ஸாபி இமஸ்ஸ நத்தி² விக³தஜீவிதத்தாதி அத்தோ². ‘‘பரிசாரணா ஸாபீ’’தி கேசி பட²ந்தி.

519. தி³ட்ட²ஸுதா ஸுஹஜ்ஜா, அனுகம்பகா யஸ்ஸ அஹேஸும் புப்³பே³தி ஸந்தி³ட்ட²ஸஹாயா சேவ அதி³ட்ட²ஸஹாயா ச யஸ்ஸ மித்தா அனுத்³த³யாவந்தோ யே அஸ்ஸ இமஸ்ஸ புப்³பே³ அஹேஸும். த³ட்டு²ம்பீதி பஸ்ஸிதும்பி ந லப⁴ந்தி, குதோ ஸஹ வஸிதுந்தி அத்தோ². விராஜிதத்தோதி பரிச்சத்தஸபா⁴வோ. ஜனேன தேனாதி தேன ஞாதிஆதி³ஜனேன.

520. ந ஓக்³க³தத்தஸ்ஸ ப⁴வந்தி மித்தாதி அபக³தவிஞ்ஞாணஸ்ஸ மதஸ்ஸ மித்தா நாம ந ஹோந்தி தஸ்ஸ மித்தேஹி காதப்³ப³கிச்சஸ்ஸ அதிக்கந்தத்தா. ஜஹந்தி மித்தா விகலம் விதி³த்வாதி மதோ தாவ திட்ட²து, ஜீவந்தம்பி போ⁴க³விகலம் புரிஸம் விதி³த்வா ‘‘ந இதோ கிஞ்சி க³ய்ஹூபக³’’ந்தி மித்தா பஜஹந்தி. அத்த²ஞ்ச தி³ஸ்வா பரிவாரயந்தீதி தஸ்ஸ பன ஸந்தகம் அத்த²ம் த⁴னம் தி³ஸ்வா பியவாதி³னோ முகு²ல்லோகிகா ஹுத்வா தம் பரிவாரேந்தி. ப³ஹூ மித்தா உக்³க³தத்தஸ்ஸ ஹோந்தீதி விப⁴வஸம்பத்தியா உக்³க³தஸபா⁴வஸ்ஸ ஸமித்³த⁴ஸ்ஸ ப³ஹூ அனேகா மித்தா ஹோந்தி, அயம் லோகியஸபா⁴வோதி அத்தோ².

521. நிஹீனத்தோ ஸப்³ப³போ⁴கே³ஹீதி ஸப்³பே³ஹி உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³வத்தூ²ஹி பரிஹீனத்தோ. கிச்சோ²தி து³க்கி²தோ. ஸம்மக்கி²தோதி ருஹிரேஹி ஸம்மக்கி²தஸரீரோ. ஸம்பரிபி⁴ன்னக³த்தோதி ஸூலேன அப்³ப⁴ந்தரே விதா³லிதக³த்தோ. உஸ்ஸாவபி³ந்தூ³வ பலிம்பமானோதி திணக்³கே³ லிம்பமானஉஸ்ஸாவபி³ந்து³ஸதி³ஸோ. அஜ்ஜ ஸுவேதி அஜ்ஜ வா ஸுவே வா இமஸ்ஸ நாம புரிஸஸ்ஸ ஜீவிதஸ்ஸ உபரோதோ⁴ நிரோதோ⁴, ததோ உத்³த⁴ம் நப்பவத்ததீதி அத்தோ².

522. உத்தாஸிதந்தி ஆவுதம் ஆரோபிதம். புசிமந்த³ஸ்ஸ ஸூலேதி நிம்ப³ருக்க²ஸ்ஸ த³ண்டே³ன கதஸூலே. கேன வண்ணேனாதி கேன காரணேன. ஜீவ, போ⁴, ஜீவிதமேவ ஸேய்யோதி, போ⁴ புரிஸ, ஜீவ. கஸ்மா? ஸூலம் ஆரோபிதஸ்ஸாபி ஹி தே இத⁴ ஜீவிதமேவ இதோ சுதஸ்ஸ ஜீவிததோ ஸதபா⁴கே³ன ஸஹஸ்ஸபா⁴கே³ன ஸேய்யோ ஸுந்த³ரதரோதி.

ஏவம் தேன ரஞ்ஞா புச்சி²தோ ஸோ பேதோ அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் பகாஸேந்தோ –

523. ‘‘ஸாலோஹிதோ ஏஸ அஹோஸி மய்ஹம், அஹம் ஸராமி புரிமாய ஜாதியா;

தி³ஸ்வா ச மே காருஞ்ஞமஹோஸி ராஜ, மா பாபத⁴ம்மோ நிரயம் பதாயம்.

524. ‘‘இதோ சுதோ லிச்ச²வி ஏஸ போஸோ, ஸத்து²ஸ்ஸத³ம் நிரயம் கோ⁴ரரூபம்;

உபபஜ்ஜதி து³க்கடகம்மகாரீ, மஹாபி⁴தாபம் கடுகம் ப⁴யானகம்.

525. ‘‘அனேகபா⁴கே³ன கு³ணேன ஸேய்யோ, அயமேவ ஸூலோ நிரயேன தேன;

ஏகந்தது³க்க²ம் கடுகம் ப⁴யானகம், ஏகந்ததிப்³ப³ம் நிரயம் பதாயம்.

526. ‘‘இத³ஞ்ச ஸுத்வா வசனம் மமேஸோ, து³க்கூ²பனீதோ விஜஹேய்ய பாணம்;

தஸ்மா அஹம் ஸந்திகே ந ப⁴ணாமி, மா மேகதோ ஜீவிதஸ்ஸூபரோதோ⁴’’தி. –

சதஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி.

523. தத்த² ஸாலோஹிதோ ஸமானலோஹிதோ யோனிஸம்ப³ந்தே⁴ன ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஞாதகோதி அத்தோ². புரிமாய ஜாதியாதி புரிமத்தபா⁴வே. மா பாபத⁴ம்மோ நிரயம் பதாயந்தி அயம் பாபத⁴ம்மோ புரிஸோ நிரயம் மா பதி, மா நிரயம் உபபஜ்ஜீதி இமம் தி³ஸ்வா மே காருஞ்ஞம் அஹோஸீதி யோஜனா.

524. ஸத்துஸ்ஸத³ந்தி பாபகாரீஹி ஸத்தேஹி உஸ்ஸன்னம், அத² வா பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னம், முகே² தத்தலோஹஸேசனம், அங்கா³ரபப்³ப³தாரோபனம், லோஹகும்பி⁴பக்கே²பனம், அஸிபத்தவனப்பவேஸனம், வேத்தரணியம் ஸமோதரணம், மஹானிரயே பக்கே²போதி. இமேஹி ஸத்தஹி பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னாதீ³ஹி தா³ருணகாரணேஹி உஸ்ஸன்னம், உபரூபரி நிசிதந்தி அத்தோ². மஹாபி⁴தாபந்தி மஹாது³க்க²ம், மஹாஅக்³கி³ஸந்தாபம் வா. கடுகந்தி அனிட்ட²ம். ப⁴யானகந்தி ப⁴யஜனகம்.

525. அனேகபா⁴கே³ன கு³ணேனாதி அனேககோட்டா²ஸேன ஆனிஸம்ஸேன. அயமேவ ஸூலோ நிரயேன தேனாதி ததோ இமஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னபூ⁴ததோ நிரயதோ அயமேவ ஸூலோ ஸேய்யோதி. நிஸ்ஸக்கே ஹி இத³ம் கரணவசனம். ஏகந்த திப்³ப³ந்தி ஏகந்தேனேவ திகி²ணது³க்க²ம், நியதமஹாது³க்க²ந்தி அத்தோ².

526. இத³ஞ்ச ஸுத்வா வசனம் மமேஸோதி ‘‘இதோ சுதோ’’திஆதி³னா வுத்தம் மம வசனம் ஸுத்வா ஏஸோ புரிஸோ து³க்கூ²பனீதோ மம வசனேன நிரயது³க்க²ம் உபனீதோ விய ஹுத்வா. விஜஹேய்ய பாணந்தி அத்தனோ ஜீவிதம் பரிச்சஜேய்ய. தஸ்மாதி தேன காரணேன. மா மேகதோதி ‘‘மயா ஏகதோ இமஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஜீவிதஸ்ஸ உபரோதோ⁴ மா ஹோதூ’’தி இமஸ்ஸ ஸந்திகே இத³ம் வசனம் அஹம் ந ப⁴ணாமி, அத² கோ² ‘‘ஜீவ, போ⁴, ஜீவிதமேவ ஸேய்யோ’’தி இத³மேவ ப⁴ணாமீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏவம் பேதேன அத்தனோ அதி⁴ப்பாயே பகாஸிதே புன ராஜா பேதஸ்ஸ பவத்திம் புச்சி²தும் ஓகாஸம் கரோந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

527. ‘‘அஞ்ஞாதோ ஏஸோ புரிஸஸ்ஸ அத்தோ², அஞ்ஞம்பி இச்சா²மஸே புச்சி²தும் துவம்;

ஓகாஸகம்மம் ஸசே நோ கரோஸி, புச்சா²ம தம் நோ ந ச குஜ்ஜி²தப்³ப³’’ந்தி.

528. ‘‘அத்³தா⁴ படிஞ்ஞா மே ததா³ அஹு, நாசிக்க²ணா அப்பஸன்னஸ்ஸ ஹோதி;

அகாமா ஸத்³தே⁴ய்யவசோதி கத்வா, புச்ச²ஸ்ஸு மம் காமம் யதா² விஸய்ஹ’’ந்தி. –

இமா ரஞ்ஞோ பேதஸ்ஸ ச வசனபடிவசனகா³தா².

527. தத்த² அஞ்ஞாதோதி அவக³தோ. இச்சா²மஸேதி இச்சா²ம. நோதி அம்ஹாகம். ந ச குஜ்ஜி²தப்³ப³ந்தி ‘‘இமே மனுஸ்ஸா யம்கிஞ்சி புச்ச²ந்தீ’’தி கோதோ⁴ ந காதப்³போ³.

528. அத்³தா⁴தி ஏகம்ஸேன. படிஞ்ஞா மேதி ஞாணவஸேன மய்ஹம் ‘‘புச்ச²ஸ்ஸூ’’தி படிஞ்ஞா, ஓகாஸதா³னந்தி அத்தோ². ததா³ அஹூதி தஸ்மிம் காலே பட²மத³ஸ்ஸனே அஹோஸி. நாசிக்க²ணா அப்பஸன்னஸ்ஸ ஹோதீதி அகத²னா அப்பஸன்னஸ்ஸ ஹோதி. பஸன்னோ ஏவ ஹி பஸன்னஸ்ஸ கிஞ்சி கதே²தி. த்வம் பன ததா³ மயி அப்பஸன்னோ, அஹஞ்ச தயி, தேன படிஜானித்வா கதே²துகாமோ நாஹோஸி. இதா³னி பனாஹம் துய்ஹம் அகாமா ஸத்³தே⁴ய்யவசோ அகாமோ ஏவ ஸத்³தா⁴தப்³ப³வசனோ இதி கத்வா இமினா காரணேன. புச்ச²ஸ்ஸு மம் காமம் யதா² விஸய்ஹந்தி த்வம் யதா² இச்ச²ஸி, தமத்த²ம் மம் புச்ச²ஸ்ஸு. அஹம் பன யதா² விஸய்ஹம் யதா² மய்ஹம் ஸஹிதும் ஸக்கா, ததா² அத்தனோ ஞாணப³லானுரூபம் கதே²ஸ்ஸாமீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏவம் பேதேன புச்ச²னாய ஓகாஸே கதே ராஜா –

529. ‘‘யம் கிஞ்சஹம் சக்கு²னா பஸ்ஸிஸாமி,

ஸப்³ப³ம்பி தாஹம் அபி⁴ஸத்³த³ஹேய்யம்;

தி³ஸ்வாவ தம் நோபி சே ஸத்³த³ஹேய்யம்,

கரேய்யாஸி மே யக்க² நியஸ்ஸகம்ம’’ந்தி. –

கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – அஹம் யம் கிஞ்சிதே³வ சக்கு²னா பஸ்ஸிஸ்ஸாமி, தம் ஸப்³ப³ம்பி ததே²வ அஹம் அபி⁴ஸத்³த³ஹேய்யம், தம் பன தி³ஸ்வாவ தம் வசனம் நோபி சே ஸத்³த³ஹேய்யம். யக்க², மய்ஹம் நியஸ்ஸகம்மம் நிக்³க³ஹகம்மம் கரேய்யாஸீதி. அத² வா யம் கிஞ்சஹம் சக்கு²னா பஸ்ஸிஸ்ஸாமீதி அஹம் யம் கிஞ்சிதே³வ சக்கு²னா பஸ்ஸிஸ்ஸாமி அசக்கு²கோ³சரஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனதோ. ஸப்³ப³ம்பி தாஹம் அபி⁴ஸத்³த³ஹேய்யந்தி ஸப்³ப³ம்பி தே அஹம் தி³ட்ட²ம் ஸுதம் அஞ்ஞம் வா அபி⁴ஸத்³த³ஹேய்யம். தாதி³ஸோ ஹி மய்ஹம் தயி அபி⁴ப்பஸாதோ³தி அதி⁴ப்பாயோ. பச்சி²மபத³ஸ்ஸ பன யதா²வுத்தோவ அத்தோ².

தம் ஸுத்வா பேதோ –

530. ‘‘ஸச்சப்படிஞ்ஞா தவ மேஸா ஹோது, ஸுத்வான த⁴ம்மம் லப⁴ ஸுப்பஸாத³ம்;

அஞ்ஞத்தி²கோ நோ ச பது³ட்ட²சித்தோ, யம் தே ஸுதம் அஸுதஞ்சாபி த⁴ம்மம்;

ஸப்³ப³ம்பி அக்கி²ஸ்ஸம் யதா² பஜான’’ந்தி. – கா³த²மாஹ; இதோ பரம் –

531. ‘‘ஸேதேன அஸ்ஸேன அலங்கதேன, உபயாஸி ஸூலாவுதகஸ்ஸ ஸந்திகே;

யானம் இத³ம் அப்³பு⁴தம் த³ஸ்ஸனேய்யம், கிஸ்ஸேதம் கம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோதி.

532. ‘‘வேஸாலியா நக³ரஸ்ஸ மஜ்ஜே², சிக்க²ல்லமக்³கே³ நரகம் அஹோஸி;

கோ³ஸீஸமேகாஹம் பஸன்னசித்தோ, ஸேதம் க³ஹேத்வா நரகஸ்மிம் நிக்கி²பிம்.

533. ‘‘ஏதஸ்மிம் பாதா³னி பதிட்ட²பேத்வா, மயஞ்ச அஞ்ஞே ச அதிக்கமிம்ஹா;

யானம் இத³ம் அப்³பு⁴தம் த³ஸ்ஸனேய்யம், தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோதி.

534. ‘‘வண்ணோ ச தே ஸப்³ப³தி³ஸா பபா⁴ஸதி, க³ந்தோ⁴ ச தே ஸப்³ப³தி³ஸா பவாயதி;

யக்கி²த்³தி⁴பத்தோஸி மஹானுபா⁴வோ, நக்³கோ³ சாஸி கிஸ்ஸ அயம் விபாகோதி.

535. ‘‘அக்கோத⁴னோ நிச்சபஸன்னசித்தோ, ஸண்ஹாஹி வாசாஹி ஜனம் உபேமி;

தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோ, தி³ப்³போ³ மே வண்ணோ ஸததம் பபா⁴ஸதி.

536. ‘‘யஸஞ்ச கித்திஞ்ச த⁴ம்மே டி²தானம், தி³ஸ்வான மந்தேமி பஸன்னசித்தோ;

தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோ, தி³ப்³போ³ மே க³ந்தோ⁴ ஸததம் பவாயதி.

537. ‘‘ஸஹாயானம் தித்த²ஸ்மிம் ந்ஹாயந்தானம், த²லே க³ஹேத்வா நித³ஹிஸ்ஸ து³ஸ்ஸம்;

கி²ட்³ட³த்தி²கோ நோ ச பது³ட்ட²சித்தோ, தேனம்ஹி நக்³கோ³ கஸிரா ச வுத்தீதி.

538. ‘‘யோ கீளமானோ பகரோதி பாபம், தஸ்ஸேதி³ஸம் கம்மவிபாகமாஹு;

அகீளமானோ பன யோ கரோதி, கிம் தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகமாஹூதி.

539. ‘‘யே து³ட்ட²ஸங்கப்பமனா மனுஸ்ஸா, காயேன வாசாய ச ஸம்கிலிட்டா²;

காயஸ்ஸ பே⁴தா³ அபி⁴ஸம்பராயம், அஸம்ஸயம் தே நிரயம் உபேந்தி.

540. ‘‘அபரே பன ஸுக³திமாஸமானா, தா³னே ரதா ஸங்க³ஹிதத்தபா⁴வா;

காயஸ்ஸ பே⁴தா³ அபி⁴ஸம்பராயம், அஸம்ஸயம் தே ஸுக³திம் உபேந்தீ’’தி. –

தேஸம் உபி⁴ன்னம் வசனபடிவசனகா³தா² ஹோந்தி.

530. தத்த² ஸச்சப்படிஞ்ஞா தவ மேஸா ஹோதூதி ‘‘ஸப்³ப³ம்பி தாஹம் அபி⁴ஸத்³த³ஹேய்ய’’ந்தி தவ ஏஸா படிஞ்ஞா மய்ஹம் ஸச்சம் ஹோது. ஸுத்வான த⁴ம்மம் லப⁴ ஸுப்பஸாத³ந்தி மயா வுச்சமானம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸுந்த³ரம் பஸாத³ம் லப⁴ஸ்ஸு. அஞ்ஞத்தி²கோதி ஆஜானனத்தி²கோ. யதா² பஜானந்தி யதா² அஞ்ஞோபி பஜானந்தோ, ‘‘யதா²பி ஞாத’’ந்தி வா மயா யதா² ஞாதந்தி அத்தோ².

531. கிஸ்ஸேதம் கம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோதி கிஸ்ஸேதம் கிஸ்ஸ நாம ஏதம், கிஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோ. ஏதந்தி வா நிபாதமத்தம், கிஸ்ஸ கம்மஸ்ஸாதி யோஜனா. ‘‘கிஸ்ஸ தே’’தி ச கேசி பட²ந்தி.

532-33. சிக்க²ல்லமக்³கே³தி சிக்க²ல்லவதி பத²ம்ஹி. நரகந்தி ஆவாடம். ஏகாஹந்தி ஏகம் அஹம். நரகஸ்மிம் நிக்கி²பிந்தி யதா² கத்³த³மோ ந அக்கமீயதி, ஏவம் தஸ்மிம் சிக்க²ல்லாவாடே ட²பேஸிம். தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ கோ³ஸீஸேன ஸேதுகரணஸ்ஸ.

536-7. த⁴ம்மே டி²தானந்தி த⁴ம்மசாரீனம் ஸமசாரீனம். மந்தேமீதி கதே²மி கித்தயாமி. கி²ட்³ட³த்தி²கோதி ஹஸாதி⁴ப்பாயோ. நோ ச பது³ட்ட²சித்தோதி து³ஸ்ஸஸாமிகே ந தூ³ஸிதசித்தோ, ந அவஹரணாதி⁴ப்பாயோ நாபி வினாஸாதி⁴ப்பாயோதி அத்தோ².

538. அகீளமானோதி அகி²ட்³டா³தி⁴ப்பாயோ, லோபா⁴தீ³ஹி தூ³ஸிதசித்தோ. கிம் தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகமாஹூதி தஸ்ஸ ததா² கதஸ்ஸ பாபகம்மஸ்ஸ கீவ கடுகம் து³க்க²விபாகம் பண்டி³தா ஆஹு.

539-40. து³ட்ட²ஸங்கப்பமனாதி காமஸங்கப்பாதி³வஸேன தூ³ஸிதமனோவிதக்கா, ஏதேன மனோது³ச்சரிதமாஹ. காயேன வாசாய ச ஸம்கிலிட்டா²தி பாணாதிபாதாதி³வஸேன காயவாசாஹி மலினா. ஆஸமானாதி ஆஸீஸமானா பத்த²யமானா.

ஏவம் பேதேன ஸங்கே²பேனேவ கம்மப²லேஸு விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதேஸு தம் அஸத்³த³ஹந்தோ ராஜா –

541. ‘‘தம் கிந்தி ஜானேய்யமஹம் அவேச்ச, கல்யாணபாபஸ்ஸ அயம் விபாகோ;

கிம் வாஹம் தி³ஸ்வா அபி⁴ஸத்³த³ஹேய்யம், கோ வாபி மம் ஸத்³த³ஹாபேய்ய ஏத’’ந்தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² தம் கிந்தி ஜானேய்யமஹம் அவேச்சாதி யோயம் தயா ‘‘யே து³ட்ட²ஸங்கப்பமனா மனுஸ்ஸா, காயேன வாசாய ச ஸம்கிலிட்டா²’’திஆதி³னா. ‘‘அபரே பன ஸுக³திமாஸமானா’’திஆதி³னா ச கல்யாணஸ்ஸ பாபஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸ விபாகோ விப⁴ஜித்வா வுத்தோ, தம் கிந்தி கேன காரணேன அஹம் அவேச்ச அபரபச்சயபா⁴வேன ஸத்³த³ஹேய்யம். கிம் வாஹம் தி³ஸ்வா அபி⁴ஸத்³த³ஹேய்யந்தி கீதி³ஸம் வா பனாஹம் பச்சக்க²பூ⁴தம் நித³ஸ்ஸனம் தி³ஸ்வா படிஸத்³த³ஹேய்யம். கோ வாபி மம் ஸத்³த³ஹாபேய்ய ஏதந்தி கோ வா விஞ்ஞூ புரிஸோ பண்டி³தோ ஏதமத்த²ம் மம் ஸத்³த³ஹாபேய்ய, தம் கதே²ஹீதி அத்தோ².

தம் ஸுத்வா பேதோ காரணேன தமத்த²ம் தஸ்ஸ பகாஸேந்தோ –

542. ‘‘தி³ஸ்வா ச ஸுத்வா அபி⁴ஸத்³த³ஹஸ்ஸு, கல்யாணபாபஸ்ஸ அயம் விபாகோ;

கல்யாணபாபே உப⁴யே அஸந்தே, ஸியா நு ஸத்தா ஸுக³தா து³க்³க³தா வா.

543. ‘‘நோ சேத்த² கம்மானி கரேய்யும் மச்சா, கல்யாணபாபானி மனுஸ்ஸலோகே;

நாஹேஸும் ஸத்தா ஸுக³தா து³க்³க³தா வா, ஹீனா பணீதா ச மனுஸ்ஸலோகே.

544. ‘‘யஸ்மா ச கம்மானி கரோந்தி மச்சா, கல்யாணபாபானி மனுஸ்ஸலோகே;

தஸ்மா ஹி ஸத்தா ஸுக³தா து³க்³க³தா வா, ஹீனா பணீதா ச மனுஸ்ஸலோகே.

545. ‘‘த்³வயஜ்ஜ கம்மானம் விபாகமாஹு, ஸுக²ஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ச வேத³னீயம்;

தா தே³வதாயோ பரிசாரயந்தி, பச்சேந்தி பா³லா த்³வயதம் அபஸ்ஸினோ’’தி. –

கா³தா² அபா⁴ஸி.

542. தத்த² தி³ஸ்வா சாதி பச்சக்க²தோ தி³ஸ்வாபி. ஸுத்வாதி த⁴ம்மம் ஸுத்வா தத³னுஸாரேன நயம் நேந்தோ அனுமினந்தோ. கல்யாணபாபஸ்ஸாதி குஸலஸ்ஸ அகுஸலஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸ அயம் ஸுகோ² அயம் து³க்கோ² ச விபாகோதி அபி⁴ஸத்³த³ஹஸ்ஸு. உப⁴யே அஸந்தேதி கல்யாணே பாபே சாதி து³விதே⁴ கம்மே அவிஜ்ஜமானே. ஸியா நு ஸத்தா ஸுக³தா து³க்³க³தா வாதி ‘‘இமே ஸத்தா ஸுக³திம் க³தா து³க்³க³திம் க³தா வா, ஸுக³தியம் வா அட்³டா⁴ து³க்³க³தியம் த³லித்³தா³ வா’’தி அயமத்தோ² கிம் நு ஸியா கத²ம் ஸம்ப⁴வேய்யாதி அத்தோ².

543-4. இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் ‘‘நோ சேத்த² கம்மானீ’’தி ச ‘‘யஸ்மா ச கம்மானீ’’தி ச கா³தா²த்³வயேன ப்³யதிரேகதோ அன்வயதோ ச விபா⁴வேதி. தத்த² ஹீனா பணீதாதி குலரூபாரோக்³யபரிவாராதீ³ஹி ஹீனா உளாரா ச.

545. த்³வயஜ்ஜ கம்மானம் விபாகமாஹூதி த்³வயம் து³வித⁴ம் அஜ்ஜ இதா³னி கம்மானம் ஸுசரிதது³ச்சரிதானம் விபாகம் வத³ந்தி கதே²ந்தி. கிம் தந்தி ஆஹ ‘‘ஸுக²ஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ச வேத³னீய’’ந்தி, இட்ட²ஸ்ஸ ச அனிட்ட²ஸ்ஸ ச அனுப⁴வனயோக்³க³ம். தா தே³வதாயோ பரிசாரயந்தீதி யே உக்கம்ஸவஸேன ஸுக²வேத³னீயம் விபாகம் படிலப⁴ந்தி, தே தே³வலோகே தா தே³வதா ஹுத்வா தி³ப்³ப³ஸுக²ஸமப்பிதா இந்த்³ரியானி பரிசாரேந்தி. பச்சேந்தி பா³லா த்³வயதம் அபஸ்ஸினோதி யே பா³லா கம்மஞ்ச கம்மப²லஞ்சாதி த்³வயம் அபஸ்ஸந்தா அஸத்³த³ஹந்தா, தே பாபப்பஸுதா து³க்க²வேத³னீயம் விபாகம் அனுப⁴வந்தா நிரயாதீ³ஸு கம்முனா பச்சேந்தி து³க்க²ம் பாபுணந்தி.

ஏவம் கம்மப²லம் ஸத்³த³ஹந்தோ பன த்வம் கஸ்மா ஏவரூபம் து³க்க²ம் பச்சனுப⁴வஸீதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய –

546. ‘‘ந மத்தி² கம்மானி ஸயம்கதானி, த³த்வாபி மே நத்தி² யோ ஆதி³ஸேய்ய;

அச்சா²த³னம் ஸயனமத²ன்னபானம், தேனம்ஹி நக்³கோ³ கஸிரா ச வுத்தீ’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² ந மத்தி² கம்மானி ஸயம்கதானீதி யஸ்மா ஸயம் அத்தனா புப்³பே³ கதானி புஞ்ஞகம்மானி மம நத்தி² ந விஜ்ஜந்தி, யேஹி இதா³னி அச்சா²த³னாதீ³னி லபே⁴ய்யம். த³த்வாபி மே நத்தி² யோ ஆதி³ஸேய்யாதி யோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம் தா³னம் த³த்வா ‘‘அஸுகஸ்ஸ பேதஸ்ஸ ஹோதூ’’தி மே ஆதி³ஸேய்ய உத்³தி³ஸேய்ய, ஸோ நத்தி². தேனம்ஹி நக்³கோ³ கஸிரா ச வுத்தீதி தேன து³விதே⁴னாபி காரணேன இதா³னி நக்³கோ³ நிச்சோளோ அம்ஹி, கஸிரா து³க்கா² ச வுத்தி ஜீவிகா ஹோதீதி.

தம் ஸுத்வா ராஜா தஸ்ஸ அச்சா²த³னாதி³லாப⁴ம் ஆகங்க²ந்தோ –

547. ‘‘ஸியா நு கோ² காரணம் கிஞ்சி யக்க², அச்சா²த³னம் யேன துவம் லபே⁴த²;

ஆசிக்க² மே த்வம் யத³த்தி² ஹேது, ஸத்³தா⁴யிகம் ஹேதுவசோ ஸுணோமா’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² யேனாதி யேன காரணேன த்வம் அச்சா²த³னம் லபே⁴த² லபே⁴ய்யாஸி, கிஞ்சி தம் காரணம் ஸியா நு கோ² ப⁴வேய்ய நு கோ²தி அத்தோ². யத³த்தீ²தி யதி³ அத்தி².

அத²ஸ்ஸ பேதோ தம் காரணம் ஆசிக்க²ந்தோ –

548. ‘‘கப்பிதகோ நாம இத⁴த்தி² பி⁴க்கு², ஜா²யீ ஸுஸீலோ அரஹா விமுத்தோ;

கு³த்திந்த்³ரியோ ஸம்வுதபாதிமோக்கோ², ஸீதிபூ⁴தோ உத்தமதி³ட்டி²பத்தோ.

549. ‘‘ஸகி²லோ வத³ஞ்ஞூ ஸுவசோ ஸுமுகோ², ஸ்வாக³மோ ஸுப்படிமுத்தகோ ச;

புஞ்ஞஸ்ஸ கே²த்தம் அரணவிஹாரீ, தே³வமனுஸ்ஸானஞ்ச த³க்கி²ணேய்யோ.

550. ‘‘ஸந்தோ விதூ⁴மோ அனீகோ⁴ நிராஸோ, முத்தோ விஸல்லோ அமமோ அவங்கோ;

நிரூபதீ⁴ ஸப்³ப³பபஞ்சகீ²ணோ, திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தோ ஜுதிமா.

551. ‘‘அப்பஞ்ஞாதோ தி³ஸ்வாபி ந ச ஸுஜானோ, முனீதி நம் வஜ்ஜிஸு வோஹரந்தி;

ஜானந்தி தம் யக்க²பூ⁴தா அனேஜம், கல்யாணத⁴ம்மம் விசரந்தம் லோகே.

552. ‘‘தஸ்ஸ துவம் ஏகயுக³ம் து³வே வா, மமுத்³தி³ஸித்வான ஸசே த³தே³த²;

படிக்³க³ஹீதானி ச தானி அஸ்ஸு, மமஞ்ச பஸ்ஸேத² ஸன்னத்³த⁴து³ஸ்ஸ’’ந்தி. –

கா³தா² அபா⁴ஸி.

548. தத்த² கப்பிததோ நாமாதி ஜடிலஸஹஸ்ஸஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே ஆயஸ்மதோ உபாலித்தே²ரஸ்ஸ உபஜ்ஜா²யம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. இதா⁴தி இமிஸ்ஸா வேஸாலியா ஸமீபே. ஜா²யீதி அக்³க³ப²லஜா²னேன ஜா²யீ. ஸீதிபூ⁴தோதி ஸப்³ப³கிலேஸத³ரத²பரிளாஹவூபஸமேன ஸீதிபா⁴வப்பத்தோ. உத்தமதி³ட்டி²பத்தோதி உத்தமம் அக்³க³ப²லம் ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பத்தோ.

549. ஸகி²லோதி முது³. ஸுவசோதி ஸுப்³ப³சோ. ஸ்வாக³மோதி ஸுட்டு² ஆக³தாக³மோ. ஸுப்படிமுத்தகோதி ஸுட்டு² படிமுத்தகவாசோ, முத்தபா⁴ணீதி அத்தோ². அரணவிஹாரீதி மேத்தாவிஹாரீ.

550. ஸந்தோதி உபஸந்தகிலேஸோ. விதூ⁴மோதி விக³தமிச்சா²விதக்கதூ⁴மோ. அனீகோ⁴தி நித்³து³க்கோ². நிராஸோதி நித்தண்ஹோ. முத்தோதி ஸப்³ப³ப⁴வேஹி விமுத்தோ. விஸல்லோதி வீதராகா³தி³ஸல்லோ. அமமோதி மமம்காரவிரஹிதோ. அவங்கோதி காயவங்காதி³வங்கவிரஹிதோ. நிரூபதீ⁴தி கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ராதி³உபதி⁴ப்பஹாயீ. ஸப்³ப³பபஞ்சகீ²ணோதி பரிக்கீ²ணதண்ஹாதி³பபஞ்சோ. ஜுதிமாதி அனுத்தராய ஞாணஜுதியா ஜுதிமா. அப்பஞ்ஞாதோதி பரமப்பிச்ச²தாய படிச்ச²ன்னகு³ணதாய ச ந பாகடோ.

551. தி³ஸ்வாபி ந ச ஸுஜானோதி க³ம்பீ⁴ரபா⁴வேன தி³ஸ்வாபி ‘‘ஏவம்ஸீலோ, ஏவம்த⁴ம்மோ, ஏவம்பஞ்ஞோ’’தி ந ஸுவிஞ்ஞேய்யோ. ஜானந்தி தம் யக்க²பூ⁴தா அனேஜந்தி யக்க²பூ⁴தா ச அனேஜம் நித்தண்ஹம் ‘‘அரஹா’’தி தம் ஜானந்தி. கல்யாணத⁴ம்மந்தி ஸுந்த³ரஸீலாதி³கு³ணம்.

552. தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ கப்பிதகமஹாதே²ரஸ்ஸ. ஏகயுக³ந்தி ஏகம் வத்த²யுக³ம். து³வே வாதி த்³வே வா வத்த²யுகா³னி. மமுத்³தி³ஸித்வானாதி மமம் உத்³தி³ஸித்வா. படிக்³க³ஹீதானிச தானி அஸ்ஸூதி தானி வத்த²யுகா³னி தேன படிக்³க³ஹிதானி ச அஸ்ஸு ப⁴வேய்யும். ஸன்னத்³த⁴து³ஸ்ஸந்தி து³ஸ்ஸேன கதஸன்னாஹம், லத்³த⁴வத்த²ம் நிவத்த²பாருதது³ஸ்ஸந்தி அத்தோ².

ததோ ராஜா –

553. ‘‘கஸ்மிம் பதே³ஸே ஸமணம் வஸந்தம், க³ந்த்வான பஸ்ஸேமு மயம் இதா³னி;

யோ மஜ்ஜ கங்க²ம் விசிகிச்சி²தஞ்ச, தி³ட்டீ²விஸூகானி வினோத³யேய்யா’’தி. –

தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் புச்சி². தத்த² கஸ்மிம் பதே³ஸேதி கதரஸ்மிம் பதே³ஸே. யோ மஜ்ஜாதி யோ அஜ்ஜ, ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ.

ததோ பேதோ –

554. ‘‘ஏஸோ நிஸின்னோ கபினச்சனாயம், பரிவாரிதோ தே³வதாஹி ப³ஹூஹி;

த⁴ம்மிம் கத²ம் பா⁴ஸதி ஸச்சனாமோ, ஸகஸ்மிமாசேரகே அப்பமத்தோ’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² கபினச்சனாயந்தி கபீனம் வானரானம் நச்சனேன ‘‘கபினச்சனா’’தி லத்³த⁴வோஹாரே பதே³ஸே. ஸச்சனாமோதி ஜா²யீ ஸுஸீலோ அரஹா விமுத்தோதிஆதீ³ஹி கு³ணனாமேஹி யாதா²வனாமோ அவிபரீதனாமோ.

ஏவம் பேதேன வுத்தே ராஜா தாவதே³வ தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்துகாமோ –

555. ‘‘ததா²ஹம் கஸ்ஸாமி க³ந்த்வா இதா³னி, அச்சா²த³யிஸ்ஸம் ஸமணம் யுகே³ன;

படிக்³க³ஹீதானி ச தானி அஸ்ஸு, துவஞ்ச பஸ்ஸேமு ஸன்னத்³த⁴து³ஸ்ஸ’’ந்தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² கஸ்ஸாமீதி கரிஸ்ஸாமி.

அத² பேதோ ‘‘தே³வதானம் தே²ரோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தஸ்மா நாயம் உபஸங்கமனகாலோ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ –

556. ‘‘மா அக்க²ணே பப்³ப³ஜிதம் உபாக³மி, ஸாது⁴ வோ லிச்ச²வி நேஸ த⁴ம்மோ;

ததோ ச காலே உபஸங்கமித்வா, தத்தே²வ பஸ்ஸாஹி ரஹோ நிஸின்ன’’ந்தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² ஸாதூ⁴தி ஆயாசனே நிபாதோ. வோ லிச்ச²வி நேஸ த⁴ம்மோதி, லிச்ச²விராஜ, தும்ஹாகம் ராஜூனம் ஏஸ த⁴ம்மோ ந ஹோதி, யம் அகாலே உபஸங்கமனம். தத்தே²வாதி தஸ்மிம்யேவ டா²னே.

ஏவம் பேதேன வுத்தே ராஜா ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா அத்தனோ நிவேஸனமேவ க³ந்த்வா புன யுத்தபத்தகாலே அட்ட² வத்து²யுகா³னி கா³ஹாபேத்வா தே²ரம் உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் நிஸின்னோ படிஸந்தா²ரம் கத்வா ‘‘இமானி, ப⁴ந்தே, அட்ட² வத்த²யுகா³னி படிக்³க³ண்ஹா’’தி ஆஹ. தம் ஸுத்வா தே²ரோ கதா²ஸமுட்டா²பனத்த²ம் ‘‘மஹாராஜ, புப்³பே³ த்வம் அதா³னஸீலோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம் விஹேட²னஜாதிகோவ கத²ம் பணீதானி வத்தா²னி தா³துகாமோ ஜாதோ’’தி ஆஹ. தம் ஸுத்வா ராஜா தஸ்ஸ காரணம் ஆசிக்க²ந்தோ பேதேன ஸமாக³மம், தேன ச அத்தனா ச கதி²தம் ஸப்³ப³ம் தே²ரஸ்ஸ ஆரோசேத்வா வத்தா²னி த³த்வா பேதஸ்ஸ உத்³தி³ஸி. தேன பேதோ தி³ப்³ப³வத்த²த⁴ரோ அலங்கதபடியத்தோ அஸ்ஸாருள்ஹோ தே²ரஸ்ஸ ச ரஞ்ஞோ ச புரதோ பாதுப⁴வி. தம் தி³ஸ்வா ராஜா அத்தமனோ பமுதி³தோ பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ‘‘பச்சக்க²தோ வத மயா கம்மப²லம் தி³ட்ட²ம், ந தா³னாஹம் பாபம் கரிஸ்ஸாமி, புஞ்ஞமேவ கரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா தேன பேதேன ஸக்கி²ம் அகாஸி. ஸோ ச பேதோ ‘‘ஸசே, த்வம் லிச்ச²விராஜ, இதோ பட்டா²ய அத⁴ம்மம் பஹாய த⁴ம்மம் சரஸி, ஏவாஹம் தவ ஸக்கி²ம் கரிஸ்ஸாமி, ஸந்திகஞ்ச தே ஆக³மிஸ்ஸாமி, ஸூலாவுதஞ்ச புரிஸம் ஸீக⁴ம் ஸூலதோ மோசேஹி, ஏவம் ஸோ ஜீவிதம் லபி⁴த்வா த⁴ம்மம் சரந்தோ து³க்க²தோ முச்சிஸ்ஸதி, தே²ரஞ்ச காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ புஞ்ஞானி கரோஹீ’’தி வத்வா க³தோ.

அத² ராஜா தே²ரம் வந்தி³த்வா நக³ரம் பவிஸித்வா ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் லிச்ச²விபரிஸம் ஸன்னிபாதேத்வா தே அனுஜானாபேத்வா தம் புரிஸம் ஸூலதோ மோசேத்வா ‘‘இமம் அரோக³ம் கரோதா²’’தி திகிச்ச²கே ஆணாபேஸி. தே²ரஞ்ச உபஸங்கமித்வா புச்சி² – ‘‘ஸியா நு கோ², ப⁴ந்தே, நிரயகா³மிகம்மம் கத்வா டி²தஸ்ஸ நிரயதோ முத்தீ’’தி. ஸியா, மஹாராஜ, ஸசே உளாரம் புஞ்ஞம் கரோதி, முச்சதீதி வத்வா தே²ரோ ராஜானம் ஸரணேஸு ச ஸீலேஸு ச பதிட்டா²பேஸி. ஸோ தத்த² பதிட்டி²தோ தே²ரஸ்ஸ ஓவாதே³ ட²த்வா ஸோதாபன்னோ அஹோஸி, ஸூலாவுதோ பன புரிஸோ அரோகோ³ ஹுத்வா ஸம்வேக³ஜாதோ பி⁴க்கூ²ஸு பப்³ப³ஜித்வா நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பாபுணி. தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தா ஸங்கீ³திகாரா –

557. ‘‘ததா²தி வத்வா அக³மாஸி தத்த², பரிவாரிதோ தா³ஸக³ணேன லிச்ச²வி;

ஸோ தம் நக³ரம் உபஸங்கமித்வா, வாஸூபக³ச்சி²த்த² ஸகே நிவேஸனே.

558. ‘‘ததோ ச காலே கி³ஹிகிச்சானி கத்வா,

ந்ஹத்வா பிவித்வா ச க²ணம் லபி⁴த்வா;