10. புராபே⁴த³ஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

83. த³ஸமே புராபே⁴த³ஸுத்தனித்³தே³ஸே கத²ம்த³ஸ்ஸீதி இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ இதோ பரேஸஞ்ச பஞ்சன்னம் கலஹவிவாத³சூளப்³யூஹமஹாப்³யூஹதுவடகஅத்தத³ண்ட³ஸுத்தானம் ஸம்மாபரிப்³பா³ஜனீயஸுத்தவண்ணனாயம் (ஸு. நி. அட்ட². 2.362 ஆத³யோ) வுத்தனயேனேவ ஸாமஞ்ஞதோ உப்பத்தி வேதி³தப்³பா³. விஸேஸதோ பன யதே²வ தஸ்மிம் மஹாஸமயே ராக³சரிததே³வதானம் ஸப்பாயவஸேன த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் நிம்மிதபு³த்³தே⁴ன அத்தானம் புச்சா²பேத்வா ஸம்மாபரிப்³பா³ஜனீயஸுத்தந்த- (ஸு. நி. 361 ஆத³யோ) மபா⁴ஸி, ஏவம் தஸ்மிம்யேவ மஹாஸமயே ‘‘கிம் நு கோ² புரா ஸரீரபே⁴தா³ கத்தப்³ப³’’ந்தி உப்பன்னசித்தானம் தே³வதானம் சித்தம் ஞத்வா தாஸம் அனுக்³க³ஹத்த²ம் அட்³ட⁴தேளஸபி⁴க்கு²ஸதபரிவாரம் நிம்மிதபு³த்³த⁴ம் ஆகாஸேன ஆனேத்வா தேன அத்தானம் புச்சா²பேத்வா இமம் ஸுத்தமபா⁴ஸி.

கத²ம்? பு³த்³தா⁴ நாம மஹந்தா ஏதே ஸத்தவிஸேஸா, யம் ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா ந கிஞ்சி கத்த²சி நீலாதி³வஸேன விப⁴த்தரூபாரம்மணேஸு விப⁴த்தரூபாரம்மணம் வா, பே⁴ரிஸத்³தா³தி³வஸேன விப⁴த்தஸத்³தா³ரம்மணாதீ³ஸு ஸத்³தா³தி³ஆரம்மணம் வா அத்தி², யம் ஏதேஸம் ஞாணமுகே² ஆபாத²ம் நாக³ச்ச²தி. யதா²ஹ – ‘‘யம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ…பே… ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா, தமஹம் ஜானாமி தமஹம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி’’ந்தி (அ. நி. 4.24). ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதஞாணோ ப⁴க³வா ஸப்³பா³பி தா தே³வதா ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³ப³வஸேன த்³வே கோட்டா²ஸே அகாஸி. ‘‘கம்மாவரணேன வா ஸமன்னாக³தா’’திஆதி³னா (பு. ப. 12) ஹி நயேன வுத்தா ஸத்தா அப⁴ப்³பா³ நாம. தே ஏகவிஹாரே வஸந்தேபி பு³த்³தா⁴ ந ஓலோகேந்தி. விபரீதா பன ப⁴ப்³பா³ நாம. தே தூ³ரே வஸந்தேபி க³ந்த்வா ஸங்க³ண்ஹந்தி. தஸ்மிம் தே³வதாஸன்னிபாதே யே அப⁴ப்³பா³, தே பஹாய ப⁴ப்³பே³ பரிக்³க³ஹேஸி. பரிக்³க³ஹேத்வா ‘‘ஏத்தகா ஏத்த² ராக³சரிதா, ஏத்தகா தோ³ஸாதி³சரிதா’’தி சரியவஸேன ச² கோட்டா²ஸே அகாஸி. அத² நேஸம் ஸப்பாயத⁴ம்மதே³ஸனம் உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘ராக³சரிதானம் தே³வானம் ஸம்மாபரிப்³பா³ஜனீயஸுத்தம் (ஸு. நி. 361 ஆத³யோ) கதே²ஸ்ஸாமி, தோ³ஸசரிதானம் கலஹவிவாத³ஸுத்தம் (ஸு. நி. 868 ஆத³யோ), மோஹசரிதானம் மஹாப்³யூஹஸுத்தம் (ஸு. நி. 901 ஆத³யோ), விதக்கசரிதானம் சூளப்³யூஹஸுத்தம் (ஸு. நி. 884 ஆத³யோ), ஸத்³தா⁴சரிதானம் துவடகஸுத்தம் (ஸு. நி. 921 ஆத³யோ), பு³த்³தி⁴சரிதானம் புராபே⁴த³ஸுத்தம் (ஸு. நி. 854 ஆத³யோ) கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி தே³ஸனம் வவத்தா²பேத்வா புன தம் பரிஸம் மனஸாகாஸி ‘‘அத்தஜ்ஜா²ஸயேன நு கோ² ஜானேய்ய, பரஜ்ஜா²ஸயேன, அட்டு²ப்பத்திகேன, புச்சா²வஸேனா’’தி. ததோ ‘‘புச்சா²வஸேன ஜானேய்யா’’தி ஞத்வா ‘‘அத்தி² நு கோ² கோசி தே³வதானம் அஜ்ஜா²ஸயம் க³ஹேத்வா சரியவஸேன பஞ்ஹம் புச்சி²தும் ஸமத்தோ²’’தி ‘‘தேஸு பஞ்சஸதேஸு பி⁴க்கூ²ஸு ஏகோபி ந ஸக்கோதீ’’தி அத்³த³ஸ. ததோ அஸீதிமஹாஸாவகே, த்³வே அக்³க³ஸாவகே ச ஸமன்னாஹரித்வா ‘‘தேபி ந ஸக்கோந்தீ’’தி தி³ஸ்வா சிந்தேஸி – ‘‘ஸசே பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய, ஸக்குணேய்ய நு கோ²’’தி. ‘‘ஸோபி ந ஸக்குணேய்யோ’’தி ஞத்வா ‘‘ஸக்கஸுயாமாதீ³ஸு கோசி ஸக்குணேய்யா’’தி ஸமன்னாஹரி. ஸசே ஹி தேஸு கோசி ஸக்குணேய்ய, தம் புச்சா²பேத்வா அத்தனா விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய. ந பன தேஸுபி கோசி ஸக்கோதி. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மாதி³ஸோ பு³த்³தோ⁴யேவ ஸக்குணேய்ய, அத்தி² பன கத்த²சி அஞ்ஞோ பு³த்³தோ⁴’’தி அனந்தாஸு லோகதா⁴தூஸு அனந்தஞாணம் பத்த²ரித்வா லோகம் ஓலோகேந்தோ ந அஞ்ஞம் பு³த்³த⁴ம் அத்³த³ஸ. அனச்ச²ரியஞ்சேதம், இதா³னி அத்தனா ஸமம் ந பஸ்ஸேய்ய, யோ ஜாததி³வஸேபி ப்³ரஹ்மஜாலவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.7) வுத்தனயேன அத்தனா ஸமம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘அக்³கோ³ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸா’’தி (தீ³. நி. 2.31) அப்படிவத்தியம் ஸீஹனாத³ம் நதி³. ஏவம் அஞ்ஞம் அத்தனா ஸமம் அபஸ்ஸித்வா சிந்தேஸி ‘‘ஸசே அஹம் புச்சி²த்வா அஹமேவ விஸ்ஸஜ்ஜேய்யம், ஏவம் தா தே³வதா ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி படிவிஜ்ஜி²தும். அஞ்ஞஸ்மிம் பன பு³த்³தே⁴யேவ புச்ச²ந்தே மயி ச விஸ்ஸஜ்ஜந்தே அச்சே²ரகம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி ச தே³வதா படிவிஜ்ஜி²தும், தஸ்மா நிம்மிதபு³த்³த⁴ம் மாபேஸ்ஸாமீ’’தி அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ‘‘பத்தசீவரக்³க³ஹணம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதஞ்ச மம ஸதி³ஸம்யேவ ஹோதூ’’தி காமாவசரசித்தேஹி பரிகம்மம் கத்வா ‘‘பாசீனயுக³ந்த⁴ரபரிக்கே²பதோ உல்லங்க⁴யமானம் சந்த³மண்ட³லம் பி⁴ந்தி³த்வா நிக்க²மந்தோ விய ஆக³ச்ச²தூ’’தி ரூபாவசரசித்தேன அதி⁴ட்டா²ஸி. தே³வஸங்கோ⁴ தம் தி³ஸ்வா ‘‘அஞ்ஞோபி நு கோ² போ⁴, சந்தோ³ உக்³க³தோ’’தி ஆஹ. அத² சந்த³ம் ஓஹாய ஆஸன்னதரே ஜாதே ‘‘ந சந்தோ³, ஸூரியோ உக்³க³தோ’’தி. புன ஆஸன்னதரே ஜாதே ‘‘ந ஸூரியோ, தே³வவிமானம் ஏத’’ந்தி. புன ஆஸன்னதரே ஜாதே ‘‘ந தே³வவிமானம், தே³வபுத்தோ ஏஸோ’’தி. புன ஆஸன்னதரே ஜாதே ‘‘ந தே³வபுத்தோ, மஹாப்³ரஹ்மா ஏஸோ’’தி. புன ஆஸன்னதரே ஜாதே ‘‘ந மஹாப்³ரஹ்மா, அபரோபி போ⁴ பு³த்³தோ⁴ ஆக³தோ’’தி ஆஹ.

தத்த² புது²ஜ்ஜனதே³வதா சிந்தயிம்ஸு – ‘‘ஏகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ தாவ அயம் தே³வதாஸன்னிபாதோ. த்³வின்னம் கீவமஹந்தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. அரியதே³வதா சிந்தயிம்ஸு – ‘‘ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே பு³த்³தா⁴ நாம நத்தி², அத்³தா⁴ ப⁴க³வா அத்தனா ஸதி³ஸம் அஞ்ஞம் ஏகம் பு³த்³த⁴ம் நிம்மினீ’’தி. அத²ஸ்ஸ தே³வஸங்க⁴ஸ்ஸ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ நிம்மிதபு³த்³தோ⁴ ஆக³ந்த்வா த³ஸப³லம் அவந்தி³த்வாவ ஸம்முக²ட்டா²னே ஸமஸமம் கத்வா மாபிதே ஆஸனே நிஸீதி³. ப⁴க³வதோ பா³த்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி, நிம்மிதஸ்ஸாபி, ப⁴க³வதோ ஸரீரா ச²ப்³ப³ண்ணரஸ்மியோ நிக்க²மந்தி, நிம்மிதஸ்ஸாபி, ப⁴க³வதோ ஸரீரரஸ்மியோ நிம்மிதஸரீரே படிஹஞ்ஞந்தி, நிம்மிதஸ்ஸ ரஸ்மியோ ப⁴க³வதோ காயே படிஹஞ்ஞந்தி. தா த்³வின்னம்பி பு³த்³தா⁴னம் ஸரீரதோ உக்³க³ம்ம ப⁴வக்³க³ம் ஆஹச்ச ததோ ததோ படினிவத்தித்வா தே³வதானம் மத்த²கமத்த²கபரியந்தேன ஓதரித்வா சக்கவாளமுக²வட்டியம் பதிட்ட²ஹிம்ஸு. ஸகலசக்கவாளக³ப்³ப⁴ம் ஸுவண்ணமயவங்ககோ³பானஸிவினத்³த⁴மிவ சேதியக⁴ரம் விரோசித்த². த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளதே³வதா ஏகசக்கவாளே ராஸிபூ⁴தா த்³வின்னம் பு³த்³தா⁴னம் ரஸ்மிஅப்³ப⁴ந்தரம் பவிஸித்வா அட்ட²ம்ஸு. நிம்மிதோ நிஸீத³ந்தோயேவ ‘‘கத²ம்த³ஸ்ஸீ கத²ம்ஸீலோ, உபஸந்தோதி வுச்சதீ’’திஆதி³னா நயேன அதி⁴பஞ்ஞாதி³கம் புச்ச²ந்தோ கா³த²மாஹ.

தத்த² புச்சா²ய தாவ ஸோ நிம்மிதோ கத²ம்த³ஸ்ஸீதி அதி⁴பஞ்ஞம், கத²ம்ஸீலோதி அதி⁴ஸீலம், உபஸந்தோதி அதி⁴சித்தம் புச்ச²தி. ஸேஸம் பாகடமேவ.

நிம்மிதபு³த்³தா⁴தி³விபா⁴வனத்த²ம் பேடகே –

‘‘உபேதி த⁴ம்மம் பரிபுச்ச²மானோ, குஸலம் அத்து²பஸஞ்ஹிதம்;

ந ஜீவதி ந நிப்³பு³தோ ந மதோ, தம் புக்³க³லம் கதமம் வத³ந்தி பு³த்³தா⁴. (பரி. 479);

‘‘ஸம்ஸாரகீ²ணோ ந ச வந்தராகோ³, ந சாபி ஸேக்கோ² ந ச தி³ட்ட²த⁴ம்மோ;

அகீ²ணாஸவோ அந்திமதே³ஹதா⁴ரீ, தம் புக்³க³லம் கதமம் வத³ந்தி பு³த்³தா⁴.

‘‘ந து³க்க²ஸச்சேன ஸமங்கி³பூ⁴தோ, ந மக்³க³ஸச்சேன குதோ நிரோதோ⁴;

ஸமுத³யஸச்சதோ ஸுவிதூ³ரவிதூ³ரோ, தம் புக்³க³லம் கதமம் வத³ந்தி பு³த்³தா⁴.

‘‘அஹேதுகோ நோபி ச ரூபனிஸ்ஸிதோ, அபச்சயோ நோபி ச ஸோ அஸங்க²தோ;

அஸங்க²தாரம்மணோ நோபி ச ரூபீ, தம் புக்³க³லம் கதமம் வத³ந்தி பு³த்³தா⁴’’தி. –

வுத்தம்.

தத்த² பட²மகா³தா² நிம்மிதபு³த்³த⁴ம் ஸந்தா⁴ய, து³தியகா³தா² பச்சி²மப⁴விகபோ³தி⁴ஸத்தம் ஸந்தா⁴ய, ததியகா³தா² அரஹத்தப²லட்ட²ம் ஸந்தா⁴ய, சதுத்த²கா³தா² அரூபே நிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணமனோத்³வாரபுரேசாரிகசித்தஸமங்கி³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தாதி ஞாதப்³பா³. கீதி³ஸேன த³ஸ்ஸனேனாதி கீதி³ஸவஸேன த³ஸ்ஸனேன. கிம்ஸண்டி²தேனாதி கிம்ஸரிக்கே²ன. கிம்பகாரேனாதி கிம்விதே⁴ன. கிம்படிபா⁴கே³னாதி கிம்ஆகாரேன.

யம் புச்சா²மீதி யம் புக்³க³லம் புச்சா²மி, தம் மய்ஹம் வியாகரோஹி. யாசாமீதி ஆயாசாமி. அஜ்ஜே²ஸாமீதி ஆணாபேமி. பஸாதே³மீதி தவ ஸந்தானே ஸோமனஸ்ஸம் உப்பாதே³மி. ப்³ரூஹீதி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். ஆசிக்கா²தி தே³ஸேதப்³பா³னம் ‘‘இமானி நாமானீ’’தி நாமவஸேன கதே²ஹி. தே³ஸேஹீதி த³ஸ்ஸேஹி. பஞ்ஞபேஹீதி ஜானாபேஹி. ஞாணமுக²வஸேன ஹி அப்பனம் ட²பேந்தோ ‘‘பஞ்ஞபேஹீ’’தி வுச்சதி. பட்ட²பேஹீதி பஞ்ஞாபேஹி, பவத்தாபேஹீதி அத்தோ². ஞாணமுகே² ட²பேஹீதி வா. விவராதி விவடம் கரோஹி, விவரித்வா த³ஸ்ஸேஹீதி அத்தோ². விப⁴ஜாதி விபா⁴க³கிரியாய விபா⁴வேந்தோ த³ஸ்ஸேஹீதி அத்தோ². உத்தானீகரோஹீதி பாகடபா⁴வம் கரோஹி.

அத² வா ஆசிக்கா²தி தே³ஸனாதீ³னம் ச²ன்னம் பதா³னம் மூலபத³ம். தே³ஸனாதீ³னி ச² பதா³னி ஏதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ விவரணத்த²ம் வுத்தானி. தத்த² தே³ஸேஹீதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூனம் வஸேன ஸங்கே²பதோ பட²மம் உத்³தே³ஸவஸேன தே³ஸேஹி. உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ ஹி ஸங்கே²பேன வுத்தம் பட²மம் வுத்தஞ்ச படிவிஜ்ஜ²ந்தி. பஞ்ஞபேஹீதி விபஞ்சிதஞ்ஞூனம் வஸேன தேஸம் சித்ததோஸனேன பு³த்³தி⁴னிஸானேன ச பட²மம் ஸம்கி²த்தஸ்ஸ வித்தா²ரதோ நித்³தே³ஸவஸேனேவ பஞ்ஞபேஹி. பட்ட²பேஹீதி தேஸம்யேவ நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ நித்³தே³ஸஸ்ஸ படினித்³தே³ஸவஸேன வித்தா²ரிதவஸேன ட²பேதி பட்ட²பேஹி. விவராதி நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸபி புனப்புனம் வசனேன விவராஹி. விப⁴ஜாதி புனப்புனம் வுத்தஸ்ஸாபி விபா⁴க³கரணேன விப⁴ஜாஹி. உத்தானீகரோஹீதி விவடஸ்ஸ வித்தா²ரதரவசனேன விப⁴த்தஸ்ஸ ச நித³ஸ்ஸனவசனேன உத்தானிம் கரோஹி. அயம் தே³ஸனா நேய்யானம்பி படிவேதா⁴ய ஹோதீதி.

84. விஸ்ஸஜ்ஜனே பன ப⁴க³வா ஸரூபேன அதி⁴பஞ்ஞாதீ³னி அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ அதி⁴பஞ்ஞாதி³ப்பபா⁴வேன யேஸம் கிலேஸானம் உபஸமா ‘‘உபஸந்தோ’’தி வுச்சதி, நானாதே³வதானம் ஆஸயானுலோமேன தேஸம் உபஸமமேவ தீ³பேந்தோ ‘‘வீததண்ஹோ’’திஆதி³கா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி. தத்த² ஆதி³தோ அட்ட²ன்னம் கா³தா²னம் ‘‘தம் ப்³ரூமி உபஸந்தோ’’தி இமாய கா³தா²ய ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³, ததோ பராஸம் ‘‘ஸ வே ஸந்தோதி வுச்சதீ’’தி இமினா ஸப்³ப³பச்சி²மேன பதே³ன.

அனுபத³வண்ணனானயோ – வீததண்ஹோ புராபே⁴தா³தி யோ ஸரீரபே⁴தா³ புப்³ப³மேவ பஹீனதண்ஹோ. புப்³ப³மந்தமனிஸ்ஸிதோதி அதீதத்³தா⁴தி³பே⁴த³ம் புப்³ப³அந்தம் அனிஸ்ஸிதோ. வேமஜ்ஜே² நுபஸங்கே²ய்யோதி பச்சுப்பன்னேபி அத்³த⁴னி ‘‘ரத்தோ’’திஆதி³னா நயேன ந உபஸங்கா²தப்³போ³. தஸ்ஸ நத்தி² புரக்க²தந்தி தஸ்ஸ அரஹதோ த்³வின்னம் புரேக்கா²ரானம் அபா⁴வா அனாக³தே அத்³த⁴னி புரக்க²தமபி நத்தி², தம் ப்³ரூமி உபஸந்தோதி ஏவமேத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

புரா காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி கரஜகாயஸ்ஸ பே⁴த³தோ புப்³பே³யேவ. அத்தபா⁴வஸ்ஸாதி ஸகலத்தபா⁴வஸ்ஸ. களேவரஸ்ஸ நிக்கே²பாதி களேவரஸ்ஸ நிக்கே²பதோ ஸரீரஸ்ஸ ட²பனதோ. ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபச்சே²தா³தி து³வித⁴ஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபச்சே²த³தோ புப்³ப³மேவ.

புப்³ப³ந்தோ வுச்சதி அதீதோ அத்³தா⁴தி புப்³ப³ஸங்கா²தோ அந்தோ கோட்டா²ஸோ ‘‘அதீதோ அத்³தா⁴தி, அதிக்கந்தோ காலோ’’தி கதீ²யதி. அதீதம் அத்³தா⁴னம் ஆரப்³பா⁴தி அதீதகாலம் படிச்ச தண்ஹா பஹீனா.

அபரம்பி ப⁴த்³தே³கரத்தபரியாயம் (ம. நி. 3.272 ஆத³யோ) த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத² வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏவம்ரூபோ அஹோஸிந்தி காளோபி ஸமானோ இந்த³னீலமணிவண்ணோ அஹோஸிந்தி ஏவம் மனுஞ்ஞரூபவஸேனேவ ஏவம்ரூபோ அஹோஸிம். குஸலஸுக²ஸோமனஸ்ஸவேத³னாவஸேனேவ ஏவம்வேத³னோ. தம் ஸம்பயுத்தானம்யேவ ஸஞ்ஞாதீ³னம் வஸேன ஏவம்ஸஞ்ஞோ. ஏவம்ஸங்கா²ரோ. ஏவம்விஞ்ஞாணோ அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னந்தி தத்த² நந்தி³ம் ந ஸமன்னானேதீதி தேஸு ரூபாதீ³ஸு தண்ஹம் வா தண்ஹாஸம்பயுத்ததி³ட்டி²ம் வா நானுபவத்தயதி. அபரேன பரியாயேன மஹாகச்சானப⁴த்³தே³கரத்தபரியாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத² வா இதி மே சக்கு² அஹோஸீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சக்கூ²தி சக்கு²பஸாதோ³. ரூபாதி சதுஸமுட்டா²னிகரூபா. இமினா நயேன ஸேஸாயதனானிபி வேதி³தப்³பா³னி. விஞ்ஞாணந்தி நிஸ்ஸயவிஞ்ஞாணம். ந தத³பி⁴னந்த³தீதி தம் சக்கு²ஞ்சேவ ரூபஞ்ச தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன நாபி⁴னந்த³தி. இதி மே மனோ அஹோஸி இதி த⁴ம்மாதி ஏத்த² பன மனோதி ப⁴வங்க³சித்தம். த⁴ம்மாதி தேபூ⁴மகத⁴ம்மாரம்மணம். ஹஸிதலபிதகீளிதானீதி த³ந்தவித³ம்ஸகஹஸிதஞ்ச வாசாலபிதஞ்ச காயகீளாதி³கீளிதஞ்சாதி ஹஸிதலபிதகீளிதானி. ந தத³ஸ்ஸாதே³தீதி தானி ஹஸிதாதீ³னி நாபி⁴னந்த³தி. ந தம் நிகாமேதீதி கந்தம் ந கரோதி. ந ச தேன வித்திம் ஆபஜ்ஜதீதி தேன ச துட்டி²ம் ந பாபுணாதி.

தம் தம் பச்சயம் படிச்ச உப்பன்னோதி பச்சுப்பன்னோ. ரத்தோதி நுபஸங்கே²ய்யோதி ராகே³ன ரத்தோதி க³ணனம் ந உபனேதப்³போ³. உபரிபி ஏஸேவ நயோ. ஏவரூபோ ஸியந்திஆதீ³ஸு பணீதமனுஞ்ஞரூபாதி³வஸேனேவ தண்ஹாதி³ட்டி²பவத்தனஸங்கா²தா நந்தீ³ ஸமன்னானயனா வேதி³தப்³பா³. ந பணித³ஹதீதி பத்த²னாவஸேன ந ட²பேதி. அப்பணிதா⁴னபச்சயாதி ந பத்த²னாட²பனகாரணேன.

85. அஸந்தாஸீதி தேன தேன அலாப⁴தோ அஸந்தஸந்தோ. அவிகத்தீ²தி ஸீலாதீ³ஹி அவிகத்த²னஸீலோ. அகுக்குசோதி ஹத்த²குக்குச்சாதி³விரஹிதோ. மந்தபா⁴ணீதி மந்தாய பரிக்³க³ஹேத்வா வாசம் பா⁴ஸிதா. அனுத்³த⁴தோதி உத்³த⁴ச்சவிரஹிதோ. ஸ வே வாசாயதோதி ஸோ வாசாய யதோ ஸம்யதோ சதுதோ³ஸவிரஹிதம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

அக்கோத⁴னோதி யஞ்ஹி கோ² வுத்தந்தி ‘‘ந கோத⁴னோ அகோத⁴னோ கோத⁴விரஹிதோ’’தி யம் கதி²தம், தம் பட²மம் தாவ கோத⁴ம் கதே²துகாமோ ‘‘அபிச கோதோ⁴ தாவ வத்தப்³போ³’’தி ஆஹ. கோதோ⁴ தாவ வத்தப்³போ³தி பட²மம் கோதோ⁴ கதே²தப்³போ³. த³ஸஹாகாரேஹி கோதோ⁴ ஜாயதீதி த³ஸஹி காரணேஹி கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. அனத்த²ம் மே அசரீதி அவட்³டி⁴ம் மே அகாஸி, இமினா உபாயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அட்டா²னே வா பன கோதோ⁴ ஜாயதீதி அகாரணே கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஏகச்சோ ஹி ‘‘தே³வோ அதிவஸ்ஸதீ’’தி குப்பதி, ‘‘ந வஸ்ஸதீ’’தி குப்பதி, ‘‘ஸூரியோ தப்பதீ’’தி குப்பதி, ‘‘ந தப்பதீ’’தி குப்பதி, வாதே வாயந்தேபி குப்பதி, அவாயந்தேபி குப்பதி, ஸம்மஜ்ஜிதும் அஸக்கோந்தோ போ³தி⁴பண்ணானம் குப்பதி, சீவரம் பாருபிதும் அஸக்கோந்தோ வாதஸ்ஸ குப்பதி, உபக்க²லித்வா கா²ணுகஸ்ஸ குப்பதி. இத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘அட்டா²னே வா பன கோதோ⁴ ஜாயதீ’’தி. தத்த² ஹேட்டா² நவஸு டா²னேஸு ஸத்தே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னத்தா கம்மபத²பே⁴தோ³ ஹோதி.

அட்டா²னகா⁴தோ பன ஸங்கா²ரேஸு உப்பன்னோ கம்மபத²பே⁴த³ம் ந கரோதி. சித்தம் ஆகா⁴தேந்தோ உப்பன்னோதி சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ. ததோ ப³லவதரோ படிகா⁴தோ. படிஹஞ்ஞனவஸேன படிக⁴ம். படிவிருஜ்ஜ²தீதி படிவிரோதோ⁴. குப்பனவஸேன கோபோ. பகோபோ ஸம்பகோபோதி உபஸக்³க³வஸேன பத³ம் வட்³டி⁴தம். து³ஸ்ஸனவஸேன தோ³ஸோ. பதோ³ஸோ ஸம்பதோ³ஸோதி உபஸக்³க³வஸேன பத³ம் வட்³டி⁴தம். சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்தீதி சித்தஸ்ஸ விபன்னதா விபரிவத்தனாகாரோ. மனம் பதூ³ஸயமானோ உப்பஜ்ஜதீதி மனோபதோ³ஸோ. குஜ்ஜ²னவஸேன கோதோ⁴. குஜ்ஜ²னாகாரோ குஜ்ஜ²னா. குஜ்ஜி²தஸ்ஸ பா⁴வோ குஜ்ஜி²தத்தம். து³ஸ்ஸதீதி தோ³ஸோ. து³ஸ்ஸனாதி து³ஸ்ஸனாகாரோ. து³ஸ்ஸிதத்தந்தி து³ஸ்ஸிதபா⁴வோ. பகதிபா⁴வவிஜஹனட்டே²ன ப்³யாபஜ்ஜனம் ப்³யாபத்தி. ப்³யாபஜ்ஜனாதி ப்³யாபஜ்ஜனாகாரோ. விருஜ்ஜ²தீதி விரோதோ⁴. புனப்புனம் விருஜ்ஜ²தீதி படிவிரோதோ⁴. விருத்³தா⁴காரபடிவிருத்³தா⁴காரவஸேன வா இத³ம் வுத்தம். சண்டி³கோ வுச்சதி சண்டோ³, த²த்³த⁴புக்³க³லோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ சண்டி³க்கம். ந ஏதேன ஸுரோபிதம் வசனம் ஹோதி, து³ருத்தம் அபரிபுண்ணமேவ ஹோதீதி அஸுரோபோ. குத்³த⁴காலே ஹி பரிபுண்ணவசனம் நாம நத்தி², ஸசேபி கஸ்ஸசி ஹோதி, தம் அப்பமாணம். அபரே பன ‘‘அஸ்ஸுஜனனட்டே²ன அஸ்ஸுரோபனதோ அஸ்ஸுரோபோ’’தி வத³ந்தி, தம் அகாரணம் ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸாபி அஸ்ஸுஜனனதோ. ஹேட்டா²வுத்தஅத்தமனதாபடிபக்க²தோ ந அத்தமனதாதி அனத்தமனதா. ஸா பன யஸ்மா சித்தஸ்ஸேவ, ந ஸத்தஸ்ஸ, தஸ்மா ‘‘சித்தஸ்ஸா’’தி வுத்தம்.

அதி⁴மத்தபரித்ததா வேதி³தப்³பா³தி அதி⁴மத்தபா⁴வோ பரித்தபா⁴வோ ச, ப³லவபா⁴வோ மந்த³பா⁴வோதி அத்தோ². கஞ்சி காலேதி ஏகதா³. ‘‘கஞ்சி கால’’ந்திபி பாடோ². சித்தாவிலகரணமத்தோ ஹோதீதி சித்தஸ்ஸ ஆவிலகரணப்பமாணோ, சித்தகிலிட்ட²கரணப்பமாணோதி அத்தோ². ‘‘சித்தாலஸகரணமத்தோ’’திபி பாடோ², தம் ந ஸுந்த³ரம். தஸ்ஸ சித்தகிலமத²கரணமத்தோதி அத்தோ². ந ச தாவ முக²குலானவிகுலானோ ஹோதீதி முக²ஸ்ஸ ஸங்கோசனவிஸங்கோசனோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ ஹனுஸஞ்சோபனோ ஹோதீதி த்³வின்னம் ஹனூனம் அபராபரம் சலனோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ ப²ருஸவாசம் நிச்சா²ரணோ ஹோதீதி பரேஸம் மம்மச்சே²த³கம் ப²ருஸவாசம் முக²தோ நீஹரணேன ப³ஹி நிக்க²மனோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ தி³ஸாவிதி³ஸானுவிலோகனோ ஹோதீதி பரஸ்ஸ அப்³பு⁴க்கிரணத்த²ம் த³ண்டா³தி³அத்தா²ய தி³ஸஞ்ச அனுதி³ஸஞ்ச புனப்புனம் விலோகனோ ந ச தாவ ஹோதி.

ந ச தாவ த³ண்ட³ஸத்த²பராமஸனோ ஹோதீதி ஆகா⁴தனத்த²ம் த³ண்ட³ஞ்ச ஏகதோதா⁴ராதி³ஸத்த²ஞ்ச ஆதி³யனோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ த³ண்ட³ஸத்த²அப்³பு⁴க்கிரணோ ஹோதீதி வுத்தப்பகாரம் த³ண்ட³ஸத்த²ம் உக்கி²பித்வா பஹரணோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ த³ண்ட³ஸத்த²அபி⁴னிபாதனோ ஹோதீதி ஏதம் து³வித⁴ம் பரஸ்ஸ பஹரணத்த²ம் ந ச தாவ கி²பனோ ஹோதி. ந ச தாவ சி²ன்னவிச்சி²ன்னகரணோ ஹோதீதி த³ண்ட³ஸத்தா²தி³கி²பனேன பரஸரீரம் த்³விதா⁴கரணோ ச விவிதா⁴காரேன வணகரணோ ச ந தாவ ஹோதி. ‘‘சி²த்³த³விச்சி²த்³த³கரணோ’’திபி பாடோ². ந ச தாவ ஸம்ப⁴ஞ்ஜனபலிப⁴ஞ்ஜனோ ஹோதீதி ஸரீரம் ப⁴ஞ்ஜித்வா சுண்ணவிசுண்ணகரணோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ அங்க³மங்க³அபகட்³ட⁴னோ ஹோதீதி அங்க³பச்சங்க³ம் ஸம்பக்³க³ஹேத்வா அபனேத்வா கட்³ட⁴னோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ ஜீவிதா வோரோபனோ ஹோதீதி ஜீவிதிந்த்³ரியதோ வோரோபனோ ந ச தாவ ஹோதி. ந ச தாவ ஸப்³ப³சாக³பரிச்சாகா³ய ஸண்டி²தோ ஹோதீதி ஸப்³ப³ம் பரஸ்ஸ ஜீவிதம் நாஸேத்வா அத்தனோ ஜீவிதனாஸனத்தா²ய ஸண்டி²தோ ந ச தாவ ஹோதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா³ அஞ்ஞம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா அத்தானம் ஜீவிதா வோரோபனத்தா²ய டி²தோ, ததா³ ஸப்³ப³சாக³பரிச்சாகா³ நாம ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘கோத⁴ம் சே²த்வா ஸுக²ம் ஸேதி, கோத⁴ம் சே²த்வா ந ஸோசதி;

கோத⁴ஸ்ஸ விஸமூலஸ்ஸ, மது⁴ரக்³க³ஸ்ஸ ப்³ராஹ்மண;

வத⁴ம் அரியா பஸம்ஸந்தி, தஞ்ஹி சே²த்வா ந ஸோசதீ’’தி. (ஸம். நி. 1.187, 267);

யதோதி யதா³. பரபுக்³க³லம் கா⁴டேத்வாதி பரபுக்³க³லம் நாஸேத்வா. அத்தானம் கா⁴டேதீதி அத்தானம் மாரேதி. பரமுஸ்ஸத³க³தோதி அதிப³லவபா⁴வம் க³தோ. பரமவேபுல்லப்பத்தோதி அதிவிபுலபா⁴வம் பத்தோ. கோத⁴ஸ்ஸ பஹீனத்தாதி அனாகா³மிமக்³கே³ன வுத்தப்பகாரஸ்ஸ கோத⁴ஸ்ஸ பஹீனபா⁴வேன. கோத⁴வத்து²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தாதி கோத⁴ஸ்ஸ பதிட்டா²பூ⁴தஸ்ஸ காரணபூ⁴தஸ்ஸ பியாபியஅட்டா²னஸங்கா²தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ ஞாததீரணபரிஞ்ஞாஹி ப்³யாபேத்வா ஞாதபா⁴வேன. கோத⁴ஹேதுஸ்ஸ உபச்சி²ன்னத்தாதி கோத⁴ஸ்ஸ ஜனகஹேதுனோ தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தசித்துப்பாத³ஸ்ஸ உச்சி²ன்னபா⁴வேன.

தாஸீதி பா⁴யனஸீலோ ஹோதி. உத்தாஸீதி அதிபா⁴யனஸீலோ. பரித்தாஸீதி ஸமந்ததோ பா⁴யனஸீலோ. பா⁴யதீதி ப⁴யம் உப்பஜ்ஜதி. ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜதீதி விரூபபா⁴வம் பாபுணாதி. கத்தீ² ஹோதீதி அத்தனோ வண்ணப⁴ணனஸீலோ ஹோதி. விகத்தீ²தி விவிதா⁴ நானப்பகாரதோ வண்ணப⁴ணனஸீலோ. ஜாதியா வாதி க²த்தியபா⁴வாதி³ஜாதிஸம்பத்தியா வா. கோ³த்தேன வாதி கோ³தமகோ³த்தாதி³னா உக்கட்ட²கோ³த்தேன வா. கோலபுத்தியேன வாதி மஹாகுலபா⁴வேன வா. வண்ணபோக்க²ரதாய வாதி வண்ணஸம்பன்னஸரீரதாய வா. ஸரீரஞ்ஹி ‘‘போக்க²ர’’ந்தி வுச்சதி, தஸ்ஸ வண்ணஸம்பத்தியா அபி⁴ரூபபா⁴வேனாதி அத்தோ². த⁴னேன வாதிஆதீ³னி உத்தானத்தா²னேவ.

குக்குச்சந்தி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். தத்த² குக்குச்சந்தி குச்சி²தம் கதம் குகதம், தஸ்ஸ பா⁴வோ குக்குச்சம். தம் பச்சா²னுதாபலக்க²ணம், கதாகதானுஸோசனரஸம், விப்படிஸாரபச்சுபட்டா²னம், கதாகதபத³ட்டா²னம், தா³ஸப்³யம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஹத்த²குக்குச்சம்பீதி ஹத்தே²ஹி குச்சி²தம் கதம் குகதம், தஸ்ஸ பா⁴வோ ஹத்த²குக்குச்சம். பாத³குக்குச்சாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதாதி அச்ச²மம்ஸம் ஸூகரமம்ஸந்தி கா²த³தி, தீ³பிமம்ஸம் மிக³மம்ஸந்தி கா²த³தி, அகப்பியபோ⁴ஜனம் கப்பியபோ⁴ஜனந்தி பு⁴ஞ்ஜதி, விகாலே காலஸஞ்ஞிதாய பு⁴ஞ்ஜதி, அகப்பியபானகம் கப்பியபானகந்தி பிவதி. அயம் அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதா. கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதாதி ஸூகரமம்ஸம் அச்ச²மம்ஸந்தி கா²த³தி, மிக³மம்ஸம் தீ³பிமம்ஸந்தி கா²த³தி, கப்பியபோ⁴ஜனம் அகப்பியபோ⁴ஜனந்தி பு⁴ஞ்ஜதி, காலே விகாலஸஞ்ஞிதாய பு⁴ஞ்ஜதி, கப்பியபானகம் அகப்பியபானகந்தி பிவதி. அயம் கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதா. அவஜ்ஜே வஜ்ஜஸஞ்ஞிதாதி நித்³தோ³ஸே தோ³ஸஸஞ்ஞிதா. வஜ்ஜே அவஜ்ஜஸஞ்ஞிதாதி ஸதோ³ஸே நித்³தோ³ஸஸஞ்ஞிதா. குக்குச்சாயனாதி குக்குச்சாயனாகாரோ. குக்குச்சாயிதத்தந்தி குக்குச்சாயிதபா⁴வோ. சேதஸோ விப்படிஸாரோதி சித்தஸ்ஸ விரூபோ படிஸரணபா⁴வோ. மனோவிலேகோ²தி சித்தஸ்ஸ விலேகோ².

கதத்தா ச அகதத்தா சாதி காயது³ச்சரிதாதீ³னம் கதபா⁴வேன ச காயஸுசரிதாதீ³னம் அகதபா⁴வேன ச. கதம் மே காயது³ச்சரிதந்தி மயா காயேன கிலேஸபூதிகத்தா து³ட்டு² சரிதம் காயேன கதம். அகதம் மே காயஸுசரிதந்தி மயா காயேன ஸுட்டு² சரிதம் ந கதம். வசீது³ச்சரிதவசீஸுசரிதாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ நிரோத⁴பரியோஸானேஸு.

சித்தஸ்ஸாதி ந ஸத்தஸ்ஸ ந போஸஸ்ஸ. உத்³த⁴ச்சந்தி உத்³த⁴தாகாரோ. அவூபஸமோதி ந வூபஸமோ. சேதோ விக்கி²பதீதி சேதஸோ விக்கே²போ, ப⁴ந்தத்தம் சித்தஸ்ஸாதி சித்தஸ்ஸ ப⁴ந்தபா⁴வோ ப⁴ந்தயானப⁴ந்தகோ³ணாதீ³னம் விய. இமினா ஏகாரம்மணஸ்மிம்யேவ விப்ப²ந்த³னம் கதி²தம். உத்³த⁴ச்சஞ்ஹி ஏகாரம்மணே விப்ப²ந்த³தி, விசிகிச்சா² நானாரம்மணேதி. இத³ம் வுச்சதி உத்³த⁴ச்சந்தி அயம் உத்³த⁴தபா⁴வோ கதீ²யதி.

முஸாவாத³ம் பஹாயாதி ஏத்த² முஸாதி விஸம்வாத³னபுரேக்கா²ரஸ்ஸ அத்த²ப⁴ஞ்ஜகோ வசீபயோகோ³ காயபயோகோ³ வா. விஸம்வாத³னாதி⁴ப்பாயேன பனஸ்ஸ பரவிஸம்வாத³ககாயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா சேதனா முஸாவாதோ³.

அபரோ நயோ – முஸாதி அபூ⁴தம் அதச்ச²ம் வத்து². வாதோ³தி தஸ்ஸ பூ⁴ததோ தச்ச²தோ விஞ்ஞாபனம். லக்க²ணதோ பன அதத²ம் வத்து²ம் தத²தோ பரம் விஞ்ஞாபேதுகாமஸ்ஸ ததா²விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பிகா சேதனா முஸாவாதோ³, தம் முஸாவாத³ம். பஹாயாதி இமம் முஸாவாத³சேதனாஸங்கா²தம் து³ஸ்ஸீல்யம் பஜஹித்வா. படிவிரதோதி பஹீனகாலதோ பட்டா²ய ததோ து³ஸ்ஸீல்யதோ ஓரதோ விரதோவ. நத்தி² தஸ்ஸ வீதிக்கமிஸ்ஸாமீதி சக்கு²ஸோதவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா, பகே³வ காயவிஞ்ஞேய்யாதி இமினா நயேன அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸச்சம் வத³தீதி ஸச்சவாதீ³. ஸச்சேன ஸச்சம் ஸந்த³ஹதி க⁴டேதீதி ஸச்சஸந்தோ⁴, ந அந்தரந்தரா முஸா வத³தீதி அத்தோ². யோ ஹி புரிஸோ கதா³சி முஸா வத³தி, கதா³சி ஸச்சம், தஸ்ஸ முஸாவாதே³ன அந்தரிதத்தா ஸச்சம் ஸச்சேன ந க⁴டியதி, தஸ்மா ஸோ ந ஸச்சஸந்தோ⁴, அயம் பன ந தாதி³ஸோ, ஜீவிதஹேதுபி முஸா அவத்வா ஸச்சேன ஸச்சம் ஸந்த³ஹதியேவாதி ஸச்சஸந்தோ⁴.

தே²தோதி தி²ரோ, தி²ரகதோ²தி அத்தோ². ஏகோ ஹி புக்³க³லோ ஹலித்³தி³ராகோ³ விய, து²ஸராஸிம்ஹி நிகா²தகா²ணு விய, அஸ்ஸபிட்டே² ட²பிதகும்ப⁴ண்ட³மிவ ச ந தி²ரகதோ² ஹோதி, ஏகோ பாஸாணலேகா² விய, இந்த³கீ²லா விய ச தி²ரகதோ² ஹோதி, அஸினா ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தேபி த்³வே கதா² ந கதே²தி, அயம் வுச்சதி தே²தோ.

பச்சயிகோதி பத்தியாயிதப்³ப³கோ, ஸத்³தா⁴யிதப்³ப³கோதி அத்தோ². ஏகச்சோ ஹி புக்³க³லோ ந பச்சயிகோ ஹோதி, ‘‘இத³ம் கேன வுத்தம், அஸுகேனா’’தி வுத்தே ‘‘மா தஸ்ஸ வசனம் ஸத்³த³ஹதா²’’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. ஏகோ பச்சயிகோ ஹோதி, ‘‘இத³ம் கேன வுத்தம், அஸுகேனா’’தி வுத்தே ‘‘யதி³ தேன வுத்தம், இத³மேவ பமாணம், இதா³னி உபபரிக்கி²தப்³ப³ம் நத்தி², ஏவமேவ இத³’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி, அயம் வுச்சதி பச்சயிகோ.

அவிஸம்வாத³கோ லோகஸ்ஸாதி தாய ஸச்சவாதி³தாய லோகம் ந விஸம்வாதே³தீதி அத்தோ².

பிஸுணம் வாசம் பஹாயாதிஆதீ³ஸு யாய வாசாய யஸ்ஸ தம் வாசம் பா⁴ஸதி, தஸ்ஸ ஹத³யே அத்தனோ பியபா⁴வம் பரஸ்ஸ ச ஸுஞ்ஞபா⁴வம் கரோதி, ஸா பிஸுணா வாசா. யாய பன அத்தானம்பி பரம்பி ப²ருஸம் கரோதி, யா வாசா ஸயம்பி ப²ருஸா, நேவ கண்ணஸுகா² ந ஹத³யங்க³மா, அயம் ப²ருஸா வாசா. யேன ஸம்ப²ம் பலபதி நிரத்த²கம், ஸோ ஸம்ப²ப்பலாபோ. யா தேஸம் மூலபூ⁴தா சேதனாபி பிஸுணவாசாதி³னாமமேவ லப⁴தி, ஸா ஏவ ச இத⁴ அதி⁴ப்பேதா.

இமேஸம் பே⁴தா³யாதி யேஸம் இதோ வுத்தானம் ஸந்திகே ஸுதம், தேஸம் பே⁴தா³ய. பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தாதி த்³வின்னம் மித்தானம் வா ஸமானுபஜ்ஜா²யகாதீ³னம் வா கேனசிதே³வ காரணேன பி⁴ன்னானம் ஏகமேகம் உபஸங்கமித்வா ‘‘தும்ஹாகம் ஈதி³ஸே குலே ஜாதானம் ஏவம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் இத³ம் ந யுத்த’’ந்திஆதீ³னி வத்வா ஸந்தா⁴னம் கத்தா அனுகத்தா.

அனுப்பதா³தாதி ஸந்தா⁴னானுப்பதா³தா. த்³வே ஜனே ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வா ‘‘தும்ஹாகம் ஏவரூபே குலே ஜாதானம் ஏவரூபேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தானம் அனுச்ச²விகமேத’’ந்திஆதீ³னி வத்வா த³ள்ஹீகம்மம் கத்தாதி அத்தோ². ஸமக்³கோ³ ஆராமோ அஸ்ஸாதி ஸமக்³கா³ராமோ, யத்த² ஸமக்³கா³ நத்தி², தத்த² வஸிதும்பி ந இச்ச²தீதி அத்தோ². ‘‘ஸமக்³க³ராமோ’’திபி பாளி, அயமேவேத்த² அத்தோ². ஸமக்³க³ரதோதி ஸமக்³கே³ஸு ரதோ, தே பஹாய அஞ்ஞத்ர க³ந்தும்பி ந இச்ச²தீதி அத்தோ². ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வாபி ஸுத்வாபி நந்த³தீதி ஸமக்³க³னந்தீ³. ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதாதி யா வாசா ஸத்தே ஸமக்³கே³யேவ கரோதி, தம் ஸாமக்³கி³கு³ணபரிதீ³பிகமேவ வாசம் பா⁴ஸதி, ந இதரந்தி.

பரஸ்ஸ மம்மச்சே²த³ககாயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா ஏகந்தப²ருஸசேதனா ப²ருஸா வாசா, நேலாதி ஏலம் வுச்சதி தோ³ஸோ, நஸ்ஸா ஏலந்தி நேலா, நித்³தோ³ஸாதி அத்தோ² ‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³’’தி ஏத்த² (உதா³. 65; பேடகோ. 25) வுத்தனேலம் விய. கண்ணஸுகா²தி ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய கண்ணானம் ஸுகா², ஸூசிவிஜ்ஜ²னம் விய கண்ணஸூலம் ந ஜனேதி. அத்த²மது⁴ரதாய ஸகலஸரீரே கோபம் அஜனேத்வா பேமம் ஜனேதீதி பேமனீயா. ஹத³யம் க³ச்ச²தி அபடிஹஞ்ஞமானா ஸுகே²ன சித்தம் பவிஸதீதி ஹத³யங்க³மா. கு³ணபரிபுண்ணதாய புரே ப⁴வாதி போரீ, புரே ஸம்வட்³ட⁴னாரீ விய ஸுகுமாராதிபி போரீ, புரஸ்ஸ ஏஸாதிபி போரீ, நக³ரவாஸீனம் கதா²தி அத்தோ². நக³ரவாஸினோ ஹி யுத்தகதா² ஹோந்தி, பிதிமத்தம் பிதாதி பா⁴திமத்தம் பா⁴தாதி வத³ந்தி. ஏவரூபீ கதா² ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ கந்தா ஹோதீதி ப³ஹுஜனகந்தா. கந்தபா⁴வேனேவ ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ மனாபா சித்தவுட்³டி⁴கராதி ப³ஹுஜனமனாபா.

அனத்த²விஞ்ஞாபிகா காயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா அகுஸலசேதனா ஸம்ப²ப்பலாபோ. காலேன வத³தீதி காலவாதீ³, வத்தப்³ப³யுத்தகாலம் ஸல்லக்கே²த்வா வத³தீதி அத்தோ². பூ⁴தம் தத²ம் தச்ச²ம் ஸபா⁴வமேவ வத³தீதி பூ⁴தவாதீ³. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதமேவ கத்வா வத³தீதி அத்த²வாதீ³. நவலோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத³தீதி த⁴ம்மவாதீ³. ஸம்வரவினயபஹானவினயஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத³தீதி வினயவாதீ³.

நிதா⁴னம் வுச்சதி ட²பனோகாஸோ, நிதா⁴னமஸ்ஸ அத்தீ²தி நிதா⁴னவதீ, ஹத³யே நிதா⁴தப்³ப³யுத்தகம் வாசம் பா⁴ஸிதாதி அத்தோ². காலேனாதி ஏவரூபிம் பா⁴ஸமானோபி ச ‘‘அஹம் நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி ந அகாலேன பா⁴ஸதி, யுத்தகாலம் பன அபேக்கி²த்வாவ பா⁴ஸதீதி அத்தோ². ஸாபதே³ஸந்தி ஸஉபமம், ஸகாரணந்தி அத்தோ². பரியந்தவதிந்தி பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா யதா²ஸ்ஸா பரிச்சே²தோ³ பஞ்ஞாயதி, ஏவம் பா⁴ஸதீதி அத்தோ². அத்த²ஸம்ஹிதந்தி அனேகேஹிபி நயேஹி விப⁴ஜந்தேன பரியாதா³தும் அஸக்குணேய்யதாய அத்த²ஸம்பன்னம் பா⁴ஸதி. யம் வா ஸோ அத்த²வாதீ³ அத்த²ம் வத³தி, தேன அத்தே²ன ஸஹிதத்தா அத்த²ஸம்ஹிதம் வாசம் பா⁴ஸதி, ந அஞ்ஞம் நிக்கி²பித்வா அஞ்ஞம் பா⁴ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி. சதுத்³தோ³ஸாபக³தம் வாசம் பா⁴ஸதீதி முஸாவாதா³தீ³ஹி சதூஹி தோ³ஸேஹி அபக³தம் வாசம் பா⁴ஸதி. த்³வத்திம்ஸாய திரச்சா²னகதா²யாதி த்³வத்திம்ஸாய ஸக்³க³மோக்கா²னம் திரச்சா²னபூ⁴தாய கதா²ய.

த³ஸ கதா²வத்தூ²னீதி அப்பிச்ச²தாதீ³னி த³ஸ விவட்டனிஸ்ஸிதாய கதா²ய வத்து²பூ⁴தானி காரணானி. அப்பிச்ச²கத²ந்தி ஏத்த² அப்பிச்சோ²தி இச்சா²விரஹிதோ அனிச்சோ² நித்தண்ஹோ. ஏத்த² ஹி ப்³யஞ்ஜனம் ஸாவஸேஸம் விய, அத்தோ² பன நிரவஸேஸோ. ந ஹி கீ²ணாஸவஸ்ஸ அணுமத்தாபி இச்சா² நாம அத்தி².

அபிசேத்த² அத்ரிச்ச²தா பாபிச்ச²தா மஹிச்ச²தா அப்பிச்ச²தாதி அயம் பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³ – தத்த² ஸகலாபே⁴ அதித்தஸ்ஸ பரலாப⁴பத்த²னா அத்ரிச்ச²தா நாம, தாய ஸமன்னாக³தஸ்ஸ ஏகபா⁴ஜனே பக்கபூவேபி அத்தனோ பத்தே பதிதே ந ஸுபக்கோ விய கு²த்³த³கோ விய ச கா²யதி, ஸ்வேவ பன பரஸ்ஸ பத்தே பக்கி²த்தோ ஸுபக்கோ விய மஹந்தோ விய ச கா²யதி. அஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனதா பன படிக்³க³ஹணே ச அமத்தஞ்ஞுதா பாபிச்ச²தா நாம, ஸா ‘‘இதே⁴கச்சோ அஸத்³தோ⁴ ஸமானோ ஸத்³தோ⁴தி மம் ஜனோ ஜானாதூ’’திஆதி³னா (விப⁴. 851) நயேன அத்ரேவ ஆக³தாயேவ. தாய ச ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ கோஹஞ்ஞே பதிட்டா²தி. ஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனதா பன படிக்³க³ஹணே ச அமத்தஞ்ஞுதா மஹிச்ச²தா நாம, ஸாபி ‘‘இதே⁴கச்சோ ஸத்³தோ⁴ ஸமானோ ஸத்³தோ⁴தி மம் ஜனோ ஜானாதூதி இச்ச²தி, ஸீலவா ஸமானோ ஸீலவாதி மம் ஜனோ ஜானாதூ’’தி (விப⁴. 851) இமினா நயேன ஆக³தாயேவ. தாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸந்தப்பயோ ஹோதி, விஜாதமாதாபிஸ்ஸ சித்தம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ ஸமுத்³தோ³ ச, மஹிச்சோ² சாபி புக்³க³லோ;

ஸகடேன பச்சயே தே³து, தயோபேதே அதப்பயா’’தி. (ம. நி. அட்ட². 1.252; அ. நி. அட்ட². 1.1.63; உதா³. அட்ட². 31);

ஸந்தகு³ணனிகூ³ஹனதா பன படிக்³க³ஹணே ச மத்தஞ்ஞுதா அப்பிச்ச²தா நாம, தாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ அத்தனி விஜ்ஜமானம்பி கு³ணம் படிச்சா²தே³துகாமதாய ஸத்³தோ⁴ ஸமானோ ‘‘ஸத்³தோ⁴தி மம் ஜனோ ஜானாதூ’’தி ந இச்ச²தி. ஸீலவா… பவிவித்தோ… ப³ஹுஸ்ஸுதோ… ஆரத்³த⁴வீரியோ… ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ… பஞ்ஞவா… கீ²ணாஸவோ ஸமானோ ‘‘கீ²ணாஸவோதி மம் ஜனோ ஜானாதூ’’தி ந இச்ச²தி ஸேய்யதா²பி மஜ்ஜ²ந்திகத்தே²ரோ. ஏவம் அப்பிச்சோ² ச பன பி⁴க்கு² அனுப்பன்னம் லாப⁴ம் உப்பாதே³தி, உப்பன்னம் தா²வரம் கரோதி, தா³யகானம் சித்தம் ஆராதே⁴தி, யதா² யதா² ஹி ஸோ அத்தனோ அப்பிச்ச²தாய அப்பம் க³ண்ஹாதி, ததா² ததா² தஸ்ஸ வத்தே பஸன்னா மனுஸ்ஸா ப³ஹூ தே³ந்தி.

அபரோபி சதுப்³பி³தோ⁴ அப்பிச்சோ² பச்சயஅப்பிச்சோ² து⁴தங்க³அப்பிச்சோ² பரியத்திஅப்பிச்சோ² அதி⁴க³மஅப்பிச்சோ²தி. தத்த² சதூஸு பச்சயேஸு அப்பிச்சோ² பச்சயஅப்பிச்சோ². ஸோ தா³யகஸ்ஸ வஸம் ஜானாதி, தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ வஸம் ஜானாதி, அத்தனோ தா²மம் ஜானாதி. யதி³ ஹி தே³ய்யத⁴ம்மோ ப³ஹு ஹோதி, தா³யகோ அப்பம் தா³துகாமோ, தா³யகஸ்ஸ வஸேன அப்பம் க³ண்ஹாதி. தே³ய்யத⁴ம்மோ அப்போ, தா³யகோ ப³ஹும் தா³துகாமோ, தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன அப்பம் க³ண்ஹாதி. தே³ய்யத⁴ம்மோபி ப³ஹு, தா³யகோபி ப³ஹும் தா³துகாமோ, அத்தனோ தா²மம் ஞத்வா பமாணேனேவ க³ண்ஹாதி.

து⁴தங்க³ஸமாதா³னஸ்ஸ அத்தனி அத்தி²பா⁴வம் ந ஜானாபேதுகாமோ து⁴தங்க³அப்பிச்சோ² நாம. யோ பன ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வம் ந ஜானாபேதுகாமோ, அயம் பரியத்திஅப்பிச்சோ² நாம. யோ பன ஸோதாபன்னாதீ³ஸு அஞ்ஞதரோ ஹுத்வா ஸோதாபன்னாதி³பா⁴வம் ஜானாபேதும் ந இச்ச²தி, அயம் அதி⁴க³மஅப்பிச்சோ² நாம. கீ²ணாஸவோ பன அத்ரிச்ச²தம் பாபிச்ச²தம் மஹிச்ச²தம் பஹாய ஸப்³ப³ஸோ இச்சா²படிபக்க²பூ⁴தாய அலோப⁴ஸங்கா²தாய பரிஸுத்³தா⁴ய அப்பிச்ச²தாய ஸமன்னாக³தத்தா அப்பிச்சோ² நாம. ‘‘ஆவுஸோ, அத்ரிச்ச²தா பாபிச்ச²தா மஹிச்ச²தாதி, இமே த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³தி, தேஸு ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேத்வா ஏவரூபம் அப்பிச்ச²தம் ஸமாதா³ய வத்திதப்³ப³’’ந்தி வத³ந்தோ அப்பிச்ச²கத²ம் கதே²தி நாம.

ஸந்துட்டீ²கத²ந்திஆதீ³ஸு விஸேஸத்த²மேவ தீ³பயிஸ்ஸாம, யோஜனா பன வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஸந்துட்டீ²கத²ந்தி இதரீதரபச்சயஸந்தோஸம் நிஸ்ஸிதம் கத²ம். ஸோ பனேஸ ஸந்தோஸோ த்³வாத³ஸவிதோ⁴ ஹோதி. ஸேய்யதி²த³ம் – சீவரே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ, யதா²ப³லஸந்தோஸோ, யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோதி திவிதோ⁴. ஏவம் பிண்ட³பாதாதீ³ஸுபி.

தஸ்ஸாயம் பபே⁴த³வண்ணனா – இத⁴ பி⁴க்கு² சீவரம் லப⁴தி ஸுந்த³ரம் வா அஸுந்த³ரம் வா. ஸோ தேனேவ யாபேதி, அஞ்ஞம் ந பத்தே²தி, லப⁴ந்தோபி ந க³ண்ஹாதி. அயமஸ்ஸ சீவரே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. அத² பன யோ பகதிது³ப்³ப³லோ வா ஹோதி, ஆபா³த⁴ஜராபி⁴பூ⁴தோ வா, க³ருசீவரம் பாருபந்தோ கிலமதி. ஸோ ஸபா⁴கே³ன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் தம் பரிவத்தேத்வா லஹுகேன யாபேந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ சீவரே யதா²ப³லஸந்தோஸோ. அபரோ பணீதபச்சயலாபீ⁴ ஹோதி. ஸோ பத்துண்ணசீவராதீ³னம் அஞ்ஞதரம் மஹக்³க⁴சீவரம், ப³ஹூனி வா பன சீவரானி லபி⁴த்வா ‘‘இத³ம் தே²ரானம் சிரபப்³ப³ஜிதானம், இத³ம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் அனுரூபம், இத³ம் கி³லானானம், இத³ம் அப்பலாபீ⁴னம் ஹோதூ’’தி த³த்வா தேஸம் புராணசீவரம் வா ஸங்காரகூடாதி³தோ வா நந்தகானி உச்சினித்வா தேஹி ஸங்கா⁴டிம் கத்வா தா⁴ரேந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ சீவரே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ.

இத⁴ பன பி⁴க்கு² பிண்ட³பாதம் லப⁴தி லூக²ம் வா பணீதம் வா, ஸோ தேனேவ யாபேதி, அஞ்ஞம் ந பத்தே²தி, லப⁴ந்தோபி ந க³ண்ஹாதி. அயமஸ்ஸ பிண்ட³பாதே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. யோ பன அத்தனோ பகதிவிருத்³த⁴ம் வா ப்³யாதி⁴விருத்³த⁴ம் வா பிண்ட³பாதம் லப⁴தி, யேனஸ்ஸ பரிபு⁴த்தேன அபா²ஸு ஹோதி, ஸோ தம் ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³த்வா தஸ்ஸ ஹத்த²தோ ஸப்பாயபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ பிண்ட³பாதே யதா²ப³லஸந்தோஸோ. அபரோ ப³ஹும் பணீதம் பிண்ட³பாதம் லப⁴தி, ஸோ தம் சீவரம் விய தே²ரசிரபப்³ப³ஜிதப³ஹுஸ்ஸுதஅப்பலாபீ⁴கி³லானானம் த³த்வா தேஸம் வா ஸேஸகம் பிண்டா³ய வா சரித்வா மிஸ்ஸகாஹாரம் பு⁴ஞ்ஜந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ பிண்ட³பாதே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ.

இத⁴ பன பி⁴க்கு² ஸேனாஸனம் லப⁴தி மனாபம் வா அமனாபம் வா, ஸோ தேன நேவ ஸோமனஸ்ஸம் ந தோ³மனஸ்ஸம் உப்பாதே³தி, அந்தமஸோ திணஸந்தா²ரகேனாபி யதா²லத்³தே⁴னேவ துஸ்ஸதி. அயமஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. யோ பன அத்தனோ பகதிவிருத்³த⁴ம் வா ப்³யாதி⁴விருத்³த⁴ம் வா ஸேனாஸனம் லப⁴தி, யத்த²ஸ்ஸ வஸதோ அபா²ஸு ஹோதி, ஸோ தம் ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³த்வா தஸ்ஸ ஸந்தகே ஸப்பாயஸேனாஸனே வஸந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²ப³லஸந்தோஸோ.

அபரோ மஹாபுஞ்ஞோ லேணமண்ட³பகூடாகா³ராதீ³னி ப³ஹூனி பணீதஸேனாஸனானி லப⁴தி, ஸோ தம் சீவரம் விய தே²ரசிரபப்³ப³ஜிதப³ஹுஸ்ஸுதஅப்பலாபீ⁴கி³லானானம் த³த்வா யத்த² கத்த²சி வஸந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ. யோபி ‘‘உத்தமஸேனாஸனம் நாம பமாத³ட்டா²னம், தத்த² நிஸின்னஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ம் ஓக்கமதி, நித்³தா³பி⁴பூ⁴தஸ்ஸ புன படிபு³ஜ்ஜ²தோ பாபவிதக்கா பாதுப⁴வந்தீ’’தி படிஸஞ்சிக்கி²த்வா தாதி³ஸம் ஸேனாஸனம் பத்தம்பி ந ஸம்படிச்ச²தி, ஸோ தம் படிக்கி²பித்வா அப்³போ⁴காஸருக்க²மூலாதீ³ஸு வஸந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ.

இத⁴ பன பி⁴க்கு² பே⁴ஸஜ்ஜம் லப⁴தி லூக²ம் வா பணீதம் வா, ஸோ யம் லப⁴தி, தேனேவ துஸ்ஸதி, அஞ்ஞம் ந பத்தே²தி, லப⁴ந்தோபி ந க³ண்ஹாதி. அயமஸ்ஸ கி³லானபச்சயே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. யோ பன தேலேன அத்தி²கோ பா²ணிதம் லப⁴தி, ஸோ தம் ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³த்வா தஸ்ஸ ஹத்த²தோ தேலம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞதே³வ வா பரியேஸித்வா பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ கி³லானபச்சயே யதா²ப³லஸந்தோஸோ.

அபரோ மஹாபுஞ்ஞோ ப³ஹும் தேலமது⁴பா²ணிதாதி³பணீதபே⁴ஸஜ்ஜம் லப⁴தி, ஸோ தம் சீவரம் விய தே²ரசிரபப்³ப³ஜிதப³ஹுஸ்ஸுதஅப்பலாபீ⁴கி³லானானம் த³த்வா தேஸம் ஆப⁴தேன யேன கேனசி யாபேந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. யோ பன ஏகஸ்மிம் பா⁴ஜனே சதுமது⁴ரம் ட²பேத்வா ஏகஸ்மிம் முத்தஹரீதகம் ‘‘க³ண்ஹ, ப⁴ந்தே, யதி³ச்ச²ஸீ’’தி வுச்சமானோ ‘‘ஸசஸ்ஸ தேஸு அஞ்ஞதரேனபி ரோகோ³ வூபஸம்மதி, அத² முத்தஹரீதகம் நாம பு³த்³தா⁴தீ³ஹி வண்ணித’’ந்தி சதுமது⁴ரம் படிக்கி²பித்வா முத்தஹரீதகேன பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தோ பரமஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ கி³லானபச்சயே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ. இமேஸம் பன பச்சேகபச்சயேஸு திண்ணம் திண்ணம் ஸந்தோஸானம் யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோவ அக்³கோ³. அரஹா ஏகேகஸ்மிம் பச்சயே இமேஹி தீஹிபி ஸந்துட்டோ²வ.

பவிவேககத²ந்தி பவிவேகனிஸ்ஸிதம் கத²ம். தயோ ஹி விவேகா காயவிவேகோ சித்தவிவேகோ உபதி⁴விவேகோதி. தத்த² ஏகோ க³ச்ச²தி, ஏகோ திட்ட²தி, ஏகோ நிஸீத³தி, ஏகோ ஸேய்யம் கப்பேதி, ஏகோ கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸதி, ஏகோ படிக்கமதி, ஏகோ அபி⁴க்கமதி, ஏகோ சங்கமம் அதி⁴ட்டா²தி, ஏகோ சரதி, ஏகோ விஹரதீதி அயம் காயவிவேகோ நாம. அட்ட² ஸமாபத்தியோ பன சித்தவிவேகோ நாம. நிப்³பா³னம் உபதி⁴விவேகோ நாம.

வுத்தம்பி ஹேதம் – ‘‘காயவிவேகோ ச விவேகட்ட²காயானம் நேக்க²ம்மாபி⁴ரதானம். சித்தவிவேகோ ச பரிஸுத்³த⁴சித்தானம் பரமவோதா³னப்பத்தானம். உபதி⁴விவேகோ ச நிருபதீ⁴னம் புக்³க³லானம் விஸங்கா²ரக³தான’’ந்தி (மஹானி. 57).

அஸம்ஸக்³க³கத²ந்தி ஏத்த² பன ஸவனஸம்ஸக்³கோ³ த³ஸ்ஸனஸம்ஸக்³கோ³ ஸமுல்லபனஸம்ஸக்³கோ³ ஸம்போ⁴க³ஸம்ஸக்³கோ³ காயஸம்ஸக்³கோ³தி பஞ்சவிதோ⁴ ஸம்ஸக்³கோ³. தேஸு இத⁴ பி⁴க்கு² ஸுணாதி ‘‘அமுகஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா குமாரீ வா அபி⁴ரூபா த³ஸ்ஸனீயா பாஸாதி³கா பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தா’’தி, ஸோ தம் ஸுத்வா ஸம்ஸீத³தி விஸீத³தி, ந ஸக்கோதி ப்³ரஹ்மசரியம் ஸந்தா⁴ரேதும், ஸிக்கா²து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா ஹீனாயாவத்ததி. ஏவம் பரேஹி கதி²யமானரூபாதி³ஸம்பத்திம் அத்தனா வா ஹஸிதலபிதகீ³தஸத்³த³ம் ஸுணந்தஸ்ஸ ஸோதவிஞ்ஞாணவீதி²வஸேன உப்பன்னோ ராகோ³ ஸவனஸம்ஸக்³கோ³ நாம.

‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² ந ஹேவ கோ² ஸுணாதி, அபி ச கோ² ஸாமம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் வா குமாரிம் வா அபி⁴ரூபம் த³ஸ்ஸனீயம் பாஸாதி³கம் பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தம், ஸோ தம் தி³ஸ்வா ஸம்ஸீத³தி விஸீத³தி, ந ஸக்கோதி ப்³ரஹ்மசரியம் ஸந்தா⁴ரேதும், ஸிக்கா²து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா ஹீனாயாவத்ததி. ஏவம் விஸபா⁴க³ரூபம் ஓலோகேந்தஸ்ஸ பன சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²வஸேன உப்பன்னராகோ³ த³ஸ்ஸனஸம்ஸக்³கோ³ நாம.

அஞ்ஞமஞ்ஞம் அல்லாபஸல்லாபவஸேன உப்பன்னராகோ³ பன ஸமுல்லபனஸம்ஸக்³கோ³ நாம. பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னியா ஸந்தகம் பி⁴க்கு²னியா வா பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸந்தகம் க³ஹேத்வா பரிபோ⁴க³கரணவஸேன உப்பன்னராகோ³ ஸம்போ⁴க³ஸம்ஸக்³கோ³ நாம. ஹத்த²க்³கா³ஹாதி³வஸேன உப்பன்னராகோ³ பன காயஸம்ஸக்³கோ³ நாம. அரஹா இமேஹி பஞ்சஹி ஸம்ஸக்³கே³ஹி சதூஹிபி பரிஸாஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸம்ஸட்டோ², கா³ஹமுத்தகோ சேவ ஸம்ஸக்³க³முத்தகோ ச. அஸம்ஸக்³க³ஸ்ஸ வண்ணம் ப⁴ணந்தோ அஸம்ஸக்³க³கத²ம் கதே²தி நாம.

வீரியாரம்ப⁴கத²ந்தி ஏத்த² யோ பக்³க³ஹிதவீரியோ பரிபுண்ணகாயிகசேதஸிகவீரியோ ஹோதி, க³மனே உப்பன்னம் கிலேஸம் டா²னம் பாபுணிதும் ந தே³தி, டா²னே உப்பன்னம் கிலேஸம் நிஸஜ்ஜம், நிஸஜ்ஜாய உப்பன்னம் கிலேஸம் ஸயனம் பாபுணிதும் ந தே³தி, த³ண்டே³ன கண்ஹஸப்பம் உப்பீளேத்வா க³ண்ஹந்தோ விய அமித்தம் கீ³வாய அக்கமந்தோ விய ச விசரதி, தாதி³ஸஸ்ஸ ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ வண்ணம் ப⁴ணந்தோ வீரியாரம்ப⁴கத²ம் கதே²தி நாம.

ஸீலகத²ந்திஆதீ³ஸு ஸீலந்தி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ஸமாதீ⁴தி விபஸ்ஸனாபாத³கா அட்ட² ஸமாபத்தியோ. பஞ்ஞாதி லோகியலோகுத்தரஞாணம். விமுத்தீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தி. விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனந்தி ஏகூனவீஸதிவித⁴ம் பச்சவேக்க²ணஞாணம். ஸீலாதீ³னம் கு³ணம் பகாஸேந்தோ ஸீலாதி³கத²ம் கதே²தி நாம.

ஸதிபட்டா²னகத²ந்திஆதீ³னி ஸங்க³ஜாலமதிச்ச ஸோ முனீதிபரியோஸானானி புப்³பே³ வுத்தானுஸாரேன வேதி³தப்³பா³னி.

86. நிராஸத்தீதி நித்தண்ஹோ. விவேகத³ஸ்ஸீ ப²ஸ்ஸேஸூதி பச்சுப்பன்னேஸு சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு அத்தாதி³பா⁴வவிவேகம் பஸ்ஸதி. தி³ட்டீ²ஸு ச ந நீயதீதி த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டீ²ஸு காயசி தி³ட்டி²யா ந நீயதி.

விபரிணதம் வா வத்து²ம் ந ஸோசதீதி பகதிபா⁴வம் ஜஹித்வா நட்டே² கிஸ்மிஞ்சி வத்து²ஸ்மிம் ந ஸோகம் ஆபஜ்ஜதி. விபரிணதஸ்மிம் வாதி வினஸ்ஸமானே வத்து²ம்ஹி.

சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோதி சக்கு²ம் வத்து²ம் கத்வா சக்கு²விஞ்ஞாணஸஹஜாதோ ப²ஸ்ஸோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச புரிமா சக்கு²பஸாதா³தி³வத்து²காவ, மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ ஹத³யவத்து²கோபி அவத்து²கோபி ஸப்³போ³ சதுபூ⁴மகோ ப²ஸ்ஸோ. அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோதி பரியாயேன ஏதஸ்ஸ நாமம் ஹோதியேவ. தயோ ஹி அரூபினோ க²ந்தா⁴ ஸயம் பிட்டி²வட்டகா ஹுத்வா அத்தனோ ஸஹஜாதஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோதி நாமம் கரோந்தி. படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோதி நிப்பரியாயேன பன படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோ நாம பஞ்சத்³வாரிகப²ஸ்ஸோ. அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ நாம மனோத்³வாரிகப²ஸ்ஸோ. ஸுக²வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோதி ஸுக²வேத³னாய ஹிதோ உப்பாத³கோ ப²ஸ்ஸோ. இதரத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. குஸலோ ப²ஸ்ஸோதி ஏகவீஸதிகுஸலசித்தஸஹஜாதோ ப²ஸ்ஸோ. அகுஸலோதி த்³வாத³ஸஅகுஸலஸஹஜாதோ ப²ஸ்ஸோ. அப்³யாகதோதி ச²ப்பஞ்ஞாஸஅப்³யாகதஸஹஜாதோ ப²ஸ்ஸோ. காமாவசரோதி சதுபஞ்ஞாஸகாமாவசரஸஹஜாதோ ப²ஸ்ஸோ. ரூபாவசரோதி குஸலாதி³பஞ்சத³ஸரூபாவசரஸம்பயுத்தோ. அரூபாவசரோதி குஸலாப்³யாகதவஸேன த்³வாத³ஸஅரூபாவசரஸம்பயுத்தோ.

ஸுஞ்ஞதோதி அனத்தானுபஸ்ஸனாவஸேன விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ உப்பன்னோ மக்³கோ³ ஸுஞ்ஞதோ, தேன ஸஹஜாதோ ப²ஸ்ஸோ ஸுஞ்ஞதோ ப²ஸ்ஸோ. இதரத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. அனிமித்தோதி ஏத்த² அனிச்சானுபஸ்ஸனாவஸேன விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ உப்பன்னோ மக்³கோ³ அனிமித்தோ. அப்பணிஹிதோதி து³க்கா²னுபஸ்ஸனாவஸேன விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ உப்பன்னோ மக்³கோ³ அப்பணிஹிதோ. லோகியோதி லோகோ வுச்சதி லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன வட்டோ, தஸ்மிம் பரியாபன்னபா⁴வேன லோகே நியுத்தோதி லோகியோ, தேபூ⁴மகோ த⁴ம்மோ. லோகுத்தரோதி லோகதோ உத்தரோ உத்திண்ணோதி லோகுத்தரோ, லோகே அபரியாபன்னபா⁴வேனபி லோகுத்தரோ. அத்தேன வாதி அத்தபா⁴வேன வா. அத்தனியேன வாதி அத்தாயத்தேன வா.

87. பதிலீனோதி ராகா³தீ³னம் பஹீனத்தா ததோ அபக³தோ. அகுஹகோதி அவிம்ஹாபகோ தீஹி குஹனவத்தூ²ஹி. அபிஹாலூதி அபிஹனஸீலோ, பத்த²னாதண்ஹாய ரஹிதோதி வுத்தம் ஹோதி. அமச்ச²ரீதி பஞ்சமச்சே²ரவிரஹிதோ. அப்பக³ப்³போ⁴தி காயபாக³ப்³பி⁴யாதி³விரஹிதோ. அஜேகு³ச்சோ²தி ஸம்பன்னஸீலாதி³தாய அஜேகு³ச்ச²னீயோ அஸேசனகோ மனாபோ. பேஸுணேய்யே ச நோ யுதோதி த்³வீஹி ஆகாரேஹி உபஸம்ஹரிதப்³பே³ பிஸுணகம்மே அயுத்தோ.

ராக³ஸ்ஸ பஹீனத்தாதி அரஹத்தமக்³கே³ன ராக³கிலேஸஸ்ஸ பஹீனபா⁴வேன. அஸ்மிமானோ பஹீனோ ஹோதீதி அஸ்மீதி உன்னதிமானோ ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹீனோ ஹோதி.

தீணி குஹனவத்தூ²னீதி தீணி விம்ஹாபனகாரணானி. பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²திஆதீ³ஸு சீவராதீ³ஹி நிமந்திதஸ்ஸ தத³த்தி²கஸ்ஸேவ ஸதோ பாபிச்ச²தம் நிஸ்ஸாய படிக்கி²பனேன தே ச க³ஹபதிகே அத்தனி ஸுப்பதிட்டி²தபஸாதே³ ஞத்வா புன தேஸம் ‘‘அஹோ அய்யோ அப்பிச்சோ², ந கிஞ்சி படிக்³க³ண்ஹிதும் இச்ச²தி, ஸுலத்³த⁴ம் வத நோ அஸ்ஸ, ஸசே அப்பமத்தகம்பி கிஞ்சி படிக்³க³ண்ஹேய்யா’’தி நானாவிதே⁴ஹி உபாயேஹி பணீதானி சீவராதீ³னி உபனேந்தானம் தத³னுக்³க³ஹகாமதம்யேவ அவிகத்வா படிக்³க³ஹணேன ச ததோ பபு⁴தி அபி ஸகடபா⁴ரேஹி உபனாமனஹேதுபூ⁴தம் விம்ஹாபனம் பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம். பாபிச்ச²ஸ்ஸேவ பன ஸதோ ஸம்பா⁴வனாதி⁴ப்பாயேன கதேன இரியாபதே²ன விம்ஹாபனம் இரியாபத²ஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம். பாபிச்ச²ஸ்ஸேவ பன ஸதோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி⁴க³மபரிதீ³பனவாசாய ததா² ததா² விம்ஹாபனம் ஸாமந்தஜப்பனஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம்.

கதமம் பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தந்தி ஏத்த² பச்சயபடிஸேவனந்தி ஏவம் ஸங்கா²தம் பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தம். நிமந்தேந்தீதி இத⁴ க³ஹபதிகா ‘‘பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி பி⁴க்கூ² நிமந்தேந்தி. அயமேவ வா பாடோ². ‘‘நிமந்தேதீ’’தி வா ‘‘வத³ந்தீ’’தி வா கேசி பட²ந்தி. தாதி³ஸே நிமந்தாபேந்தி. நிமந்தேந்தீதி பாட²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. சீவரம் பச்சக்கா²தீதி சீவரம் படிக்கி²பதி. ஏதம் ஸாருப்பம், யம் ஸமணோதி யம் சீவரதா⁴ரணம் ஸமணோ கரோதி, ஏதம் ஸாருப்பம் அனுச்ச²விகம். பாபணிகா வா நந்தகானீதி ஆபணத்³வாரே பதிகானி அந்தவிரஹிதானி பிலோதிகானி. உச்சினித்வாதி ஸம்கட்³டி⁴த்வா. உஞ்சா²சரியாயாதி பி⁴க்கா²சரணேன. பிண்டி³யாலோபேனாதி பிண்ட³ம் கத்வா லத்³த⁴ஆலோபேன. பூதிமுத்தேன வாதி கோ³முத்தேன வா. ஓஸத⁴ம் கரேய்யாதி பே⁴ஸஜ்ஜகிச்சம் கரேய்ய. தது³பாதா³யாதி ததோ பட்டா²ய. து⁴தவாதோ³தி து⁴தகு³ணவாதீ³. பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ நிமந்தேந்தீதி உபரூபரி நிமந்தேந்தி. ஸம்முகீ²பா⁴வாதி ஸம்முகீ²பா⁴வேன, விஜ்ஜமானதாயாதி அத்தோ². பஸவதீதி படிலப⁴தி. ஸத்³தா⁴ய ஸம்முகீ²பா⁴வேன ஸக்கா காதுந்தி ‘‘ஸத்³தா⁴ய ஸம்முகீ²பா⁴வா’’திஆதி³மாஹ. தே³ய்யத⁴ம்மா ஸுலபா⁴ த³க்கி²ணேய்யா ச, ஸத்³தா⁴ பன து³ல்லபா⁴. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஹி ஸத்³தா⁴ அதா²வரா, பத³வாரே பத³வாரே நானா ஹோதி. தேனேவஸ்ஸ மஹாமோக்³க³ல்லானஸதி³ஸோபி அக்³க³ஸாவகோ பாடிபோ⁴கோ³ ப⁴விதும் அஸக்கோந்தோ ஆஹ ‘‘த்³வின்னம் கோ² நேஸம் ஆவுஸோ த⁴ம்மானம் பாடிபோ⁴கோ³ போ⁴கா³னஞ்ச ஜீவிதஸ்ஸ ச, ஸத்³தா⁴ய பன த்வம் பாடிபோ⁴கோ³’’தி.

ஏவம் தும்ஹே புஞ்ஞேன பரிபா³ஹிரா ப⁴விஸ்ஸதா²தி ஏத்த² புஞ்ஞேனாதி நிஸ்ஸக்கத்தே² கரணவசனம். புஞ்ஞதோ பரிஹீனா பரம்முகா² ப⁴விஸ்ஸத². பா⁴குடிகாதி முகா²னம் பதா⁴னபுரிமட்டி²தபா⁴வத³ஸ்ஸனேன பா⁴குடிகரணம், முக²ஸங்கோசோதி வுத்தம் ஹோதி. பா⁴குடிகரணம் ஸீலமஸ்ஸாதி பா⁴குடிகோ, பா⁴குடிகஸ்ஸ பா⁴வோ பா⁴குடியம். குஹனாதி விம்ஹாபனா. குஹஸ்ஸ ஆயனா குஹாயனா. குஹிதஸ்ஸ பா⁴வோ குஹிதத்தம்.

பாபிச்சோ²தி அஸந்தகு³ணதீ³பனகாமோ. இச்சா²பகதோதி இச்சா²ய அபகதோ, உபத்³து³தோதி அத்தோ². ஸம்பா⁴வனாதி⁴ப்பாயோதி ப³ஹுமானஜ்ஜா²ஸயோ. க³மனம் ஸண்ட²பேதீதி அபி⁴க்கமாதி³க³மனம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, பாஸாதி³கபா⁴வம் கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி. இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. பணிதா⁴ய க³ச்ச²தீதி பத்த²னம் ட²பேத்வா க³ச்ச²தி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸமாஹிதோ விய க³ச்ச²தீதி உபசாரப்பத்தோ விய க³ச்ச²தி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஆபாத²கஜ்ஜா²யீவ ஹோதீதி ஸம்முகா² ஆக³தானம் மனுஸ்ஸானம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ விய ஸந்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. இரியாபத²ஸ்ஸாதி சதுஇரியாபத²ஸ்ஸ. ஆட²பனாதி ஆதி³ட்ட²பனா, ஆத³ரேன வா ட²பனா. ட²பனாதி ட²பனாகாரோ. ஸண்ட²பனாதி அபி⁴ஸங்க²ரணம், பாஸாதி³கபா⁴வகரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. அரியத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மபடிப³த்³த⁴ம். குஞ்சிகந்தி அவாபுரணம். மித்தாதி ஸினேஹவந்தோ. ஸந்தி³ட்டா²தி தி³ட்ட²மத்தா. ஸம்ப⁴த்தாதி த³ள்ஹமித்தா. உத்³த³ண்டே³தி ஏகோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ.

கோரஜிககோரஜிகோதி ஸங்கோசஸங்கோசகோ, அதிஸங்கோசகோதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘கோரசககோரசகோ’’தி வா பாடோ². பா⁴குடிகபா⁴குடிகோதி அதிவிய முக²ஸங்கோசனஸீலோ. குஹககுஹகோதி அதிவிய விம்ஹாபகோ. லபகலபகோதி அதிவிய ஸல்லாபகோ. முக²ஸம்பா⁴விகோதி அத்தனோ முக²வஸேன அஞ்ஞேஹி ஸஹ ஸம்பா⁴விகோ, அப்பிதசித்தோதி ஏகே. ஸந்தானந்தி கிலேஸஸந்ததாய ஸந்தானம். ஸமாபத்தீனந்தி ஸமாபஜ்ஜிதப்³பா³னம். க³ம்பீ⁴ரந்தி நின்னபதிட்டா²னம். கூ³ள்ஹந்தி த³ஸ்ஸேதும் து³க்க²ம். நிபுணந்தி ஸுகு²மம். படிச்ச²ன்னந்தி பத³த்தே²ன து³ப்படிவிஜ்ஜா²தி⁴ப்பாயம். லோகுத்தரந்தி த⁴ம்மதீ³பகம். ஸுஞ்ஞதாபடிஸஞ்ஞுத்தந்தி நிப்³பா³னபடிஸஞ்ஞுத்தம். அத² வா லோகுத்தரஸுஞ்ஞதாபடிஸஞ்ஞுத்தந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மபூ⁴தனிப்³பா³னபடிஸஞ்ஞுத்தம்.

காயிகம் பாக³ப்³பி⁴யந்தி காயே ப⁴வம் காயிகம். வாசஸிகசேதஸிகேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அசித்தீகாரகதோதி ப³ஹுமானகிரியரஹிதோ. அனுபாஹனானம் சங்கமந்தானந்தி உபாஹனவிரஹிதானம் சங்கமந்தானம் ஸமீபே, அனாத³ரே வா ஸாமிவசனம். ஸஉபாஹனோதி உபாஹனாரூள்ஹோ ஹுத்வா சங்கமதி. நீசே சங்கமே சங்கமந்தானந்தி அகதபரிச்சே²தா³ய பூ⁴மியா சங்கமந்தே பரிச்சே²த³ம் கத்வா வாலுகம் ஆகிரித்வா ஆலம்ப³னம் யோஜேத்வா கதசங்கமே நீசேபி சங்கமே சங்கமந்தே. உச்சே சங்கமே சங்கமதீதி இட்ட²கசயனஸம்பன்னே வேதி³காபரிக்கி²த்தே உச்சே சங்கமே சங்கமதி. ஸசே பாகாரபரிக்கி²த்தோ ஹோதி த்³வாரகோட்ட²கயுத்தோ, பப்³ப³தந்தரவனந்தரபூ⁴மந்தரஸ்ஸ வா ஸுப்படிச்ச²ன்னோ, தாதி³ஸே சங்கமே சங்கமிதும் வட்டதி, அப்படிச்ச²ன்னேபி உபசாரம் முஞ்சித்வா வட்டதி. க⁴ட்டயந்தோபி திட்ட²தீதி அதிஸமீபே திட்ட²தி. புரதோபி திட்ட²தீதி புரத்தி²மதோபி திட்ட²தி. டி²தகோபி ப⁴ணதீதி கா²ணுகோ விய அனோனமித்வா ப⁴ணதி. பா³ஹாவிக்கே²பகோதி பா³ஹும் கி²பித்வா கி²பித்வா ப⁴ணதி.

அனுபக²ஜ்ஜாதி ஸப்³பே³ஸம் நிஸின்னட்டா²னம் பவிஸித்வா. நவேபி பி⁴க்கூ² ஆஸனேன படிபா³ஹதீதி அத்தனோ பத்தாஸனே அனிஸீதி³த்வா புரே வா பச்சா² வா பவிஸந்தோ ஆஸனேன படிபா³ஹதி நாம.

அனாபுச்ச²ம்பி கட்ட²ம் பக்கி²பதீதி அனாபுச்சி²த்வா அனபலோகேத்வா அக்³கி³ம்ஹி தா³ரும் கி²பதி. த்³வாரம் பித³ஹதீதி ஜந்தாக⁴ரே பித³ஹதி.

ஓதரதீதி உத³கதித்த²ம் பவிஸதி. ந்ஹாயதீதி ஸரீரம் ஸினேஹேதி. உத்தரதீதி உத³கதித்த²தோ தீரம் உக்³க³ச்ச²தி.

வோக்கம்மாபீதி அதிக்கமித்வாபி. ஓவரகானீதி க³ப்³பே⁴ பதிட்டி²தஸயனக⁴ரானி.

கூ³ள்ஹானீதி படிச்ச²ன்னானி. படிச்ச²ன்னானீதி அஞ்ஞேஹி படிச்சா²தி³தானி.

அனஜ்ஜி²ட்டோ² வாதி தே²ரேஹி ‘‘த⁴ம்மம் ப⁴ணாஹீ’’தி அனாணத்தோ அனாயாசிதோ ச.

பாபத⁴ம்மோதி லாமகத⁴ம்மோ. அஸுசிஸங்கஸரஸமாசாரோதி அஞ்ஞேஹி ‘‘அயம் து³ஸ்ஸீலோ’’தி ஸங்காய ஸரிதப்³போ³ ஆசாரோ ஸம்யோகோ³ ஏதஸ்ஸாதி அஸுசிஸங்கஸரஸமாசாரோ. ஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோதி ஸகாரம் ஸம்யோக³ம் கத்வாபி பட²ந்தி. படிச்ச²ன்னகம்மந்தோதி படிச்சா²தி³தகாயவசீகம்மந்தோ. அஸ்ஸமணோதி ந ஸமணோ. ஸமணபடிஞ்ஞோதி ‘‘அஹம் ஸமணோ’’தி படிஜானந்தோ. அப்³ரஹ்மசாரீதி ஸேட்ட²சரியா விரஹிதோ. ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோதி வுத்தபடிபக்கோ². அந்தோபூதீதி அப்³ப⁴ந்தரே குஸலத⁴ம்மவிரஹிதத்தா அந்தோபூதிபா⁴வமாபன்னோ. அவஸ்ஸுதோதி ராகே³ன திந்தோ. கஸம்பு³ஜாதோதி ஸங்காரஸபா⁴வோ. ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதி ஏத்த² பி⁴க்கு² ஸகா³ரவோ ஸப்பதிஸ்ஸோ ஹிரோத்தப்பஸம்பன்னோ ஸுனிவத்தோ² ஸுபாருதோ பாஸாதி³கேன அபி⁴க்கந்தேன படிக்கந்தேன ஆலோகிதேன விலோகிதேன ஸமிஞ்ஜிதேன பஸாரிதேன ஓக்கி²த்தசக்கு² இரியாபத²ஸம்பன்னோ இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ ஜாக³ரியமனுயுத்தோ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தோ அப்பிச்சோ² ஸந்துட்டோ² ஆரத்³த⁴வீரியோ ஆபி⁴ஸமாசாரிகேஸு ஸக்கச்சகாரீ க³ருசித்தீகாரப³ஹுலோ விஹரதி, அயம் வுச்சதி ஆசாரோ. ஏவம் தாவ ஆசாரோ வேதி³தப்³போ³.

கோ³சரோ பன திவிதோ⁴ உபனிஸ்ஸயகோ³சரோ ஆரக்க²கோ³சரோ உபனிப³ந்த⁴கோ³சரோதி. தத்த² கதமோ உபனிஸ்ஸயகோ³சரோ? த³ஸகதா²வத்து²கு³ணஸமன்னாக³தோ கல்யாணமித்தோ, யம் நிஸ்ஸாய அஸ்ஸுதம் ஸுணாதி, ஸுதம் பரியோதா³பேதி, கங்க²ம் விதரதி, தி³ட்டி²ம் உஜும் கரோதி, சித்தம் பஸாதே³தி; யஸ்ஸ வா பன அனுஸிக்க²மானோ ஸத்³தா⁴ய வட்³ட⁴தி, ஸீலேன, ஸுதேன, சாகே³ன, பஞ்ஞாய வட்³ட⁴தி. அயம் வுச்சதி உபனிஸ்ஸயகோ³சரோ.

கதமோ ஆரக்க²கோ³சரோ? இத⁴ பி⁴க்கு² அந்தரக⁴ரம் பவிட்டோ² வீதி²ம் படிபன்னோ ஓக்கி²த்தசக்கு² யுக³மத்தத³ஸ்ஸாவீ ஸுஸம்வுதோ க³ச்ச²தி, ந ஹத்தி²ம் ஓலோகேந்தோ, ந அஸ்ஸம், ந ரத²ம், ந பத்திம், ந இத்தி²ம், ந புரிஸம் ஓலோகேந்தோ, ந உத்³த⁴ம் உல்லோகேந்தோ, ந அதோ⁴ ஓலோகேந்தோ, ந தி³ஸாவிதி³ஸம் பேக்க²மானோ க³ச்ச²தி. அயம் வுச்சதி ஆரக்க²கோ³சரோ.

கதமோ உபனிப³ந்த⁴கோ³சரோ? சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா யத்த² சித்தம் உபனிப³ந்த⁴தி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ கோ³சரோ ஸகோ பேத்திகோ விஸயோ? யதி³த³ம் சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி (ஸம். நி. 5.372), அயம் வுச்சதி உபனிப³ந்த⁴கோ³சரோதி. இதி இமினா ச ஆசாரேன இமினா ச கோ³சரேன உபேதோ…பே… ஸமன்னாக³தோ. தேனபி வுச்சதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதி.

அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீதி அணுப்பமாணேஸு அஸஞ்சிச்ச ஆபன்னஸேகி²யஅகுஸலசித்துப்பாதா³தி³பே⁴தே³ஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸனஸீலோ. ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூதி யம்கிஞ்சி ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸிக்கி²தப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் ஸம்மா ஆதா³ய ஸிக்க²தி. ஏத்த² ச ‘‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ’’தி ஏத்தாவதா ச புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய தே³ஸனாய பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம் த³ஸ்ஸிதம். ‘‘ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ’’திஆதி³ பன ஸப்³ப³ம் யதா²படிபன்னஸ்ஸ தம் ஸீலம் ஸம்பஜ்ஜதி, தம் படிபத்திம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

88. ஸாதியேஸு அனஸ்ஸாவீதி ஸாதவத்தூ²ஸு காமகு³ணேஸு தண்ஹாஸந்த²வவிரஹிதோ. ஸண்ஹோதி ஸண்ஹேஹி காயகம்மாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோ. படிபா⁴னவாதி பரியத்திபரிபுச்சா²தி⁴க³மபடிபா⁴னேஹி ஸமன்னாக³தோ. ந ஸத்³தோ⁴தி ஸாமம் அதி⁴க³தத⁴ம்மம் ந கஸ்ஸசி ஸத்³த³ஹதி. ந விரஜ்ஜதீதி க²யா ராக³ஸ்ஸ விரத்தத்தா இதா³னி ந விரஜ்ஜதி.

யேஸம் ஏஸாதி யேஸம் புக்³க³லானம் ஸாதவத்தூ²ஸு காமகு³ணேஸு இச்சா² தண்ஹா. அப்பஹீனாதி ஸந்த²வஸம்பயுத்தா தண்ஹா அரஹத்தமக்³கே³ன அப்பஹீனா. தேஸம் சக்கு²தோ ரூபதண்ஹா ஸவதீதி ஏதேஸம் சக்கு²த்³வாரதோ பவத்தஜவனவீதி²ஸம்பயுத்தா ரூபாரம்மணா தண்ஹா உப்பஜ்ஜதி. ஆஸவதீதி ஓகாஸதோ யாவ ப⁴வக்³கா³ த⁴ம்மதோ யாவ கோ³த்ரபூ⁴ ஸவதி. ஸந்த³தீதி நதீ³ஸோதம் விய அதோ⁴முக²ம் ஸந்த³தி. பவத்ததீதி புனப்புனம் உப்பத்திவஸேன பவத்ததி. ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸுக்கபக்கே² வுத்தவிபரியாயேன தண்ஹா அரஹத்தமக்³கே³ன ஸுப்பஹீனா. தேஸம் சக்கு²தோ ரூபதண்ஹா ந ஸவதி.

ஸண்ஹேன காயகம்மேன ஸமன்னாக³தோதி அப²ருஸேன முது³னா காயகம்மேன ஸமங்கீ³பூ⁴தோ ஏகீபூ⁴தோ. வசீகம்மாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸண்ஹேஹி ஸதிபட்டா²னேஹீதிஆதீ³ஸு ஸதிபட்டா²னாத³யோ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா. பரியாபுணனஅத்தா²தி³பரிபுச்சா²லோகியலோகுத்தரத⁴ம்மாதி⁴க³மவஸேன ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்தா² திஸ்ஸோ படிபா⁴னப்பபே⁴த³ஸங்கா²தா பஞ்ஞா யஸ்ஸ அத்தி², ஸோ படிபா⁴னவா. தஸ்ஸ பரியத்திம் நிஸ்ஸாய படிபா⁴யதீதி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பரியாபுணனம் அல்லீயித்வா ஞாணம் ஜாயதி ஞாணம் அபி⁴முக²ம் ஹோதி. சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னாதி ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகவஸேன வுத்தா. மக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரவஸேன. சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ ச² ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ விமோக்க²ந்திகவஸேன வுத்தாதி ஞாதப்³பா³.

தத்த² சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோதி சத்தாரோ ஞாணப்பபே⁴தா³தி அத்தோ². இத்³தி⁴விதா⁴தி³ஆஸவக்க²யபரியோஸானானி அதி⁴கானி ச² ஞாணானி. தஸ்ஸாதி பரஸ்ஸ, அத்தோ² படிபா⁴யதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத்தோ²தி ஸங்கே²பதோ ஹேதுப²லம். தஞ்ஹி யஸ்மா ஹேதுஅனுஸாரேன அரீயதி அதி⁴க³மீயதி பாபுணீயதி, தஸ்மா அத்தோ²தி வுச்சதி. பபே⁴த³தோ பன யம்கிஞ்சி பச்சயுப்பன்னம் நிப்³பா³னம் பா⁴ஸிதத்தோ² விபாகோ கிரியாதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா அத்தோ²தி வேதி³தப்³பா³, தம் அத்த²ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ஸோ அத்தோ² பபே⁴த³தோ ஞாதோ பாகடோ ஹோதி. த⁴ம்மோதி ஸங்கே²பதோ பச்சயோ. ஸோ ஹி யஸ்மா தம் தம் வித³ஹதி பவத்தேதி சேவ பாபேதி ச, தஸ்மா த⁴ம்மோதி வுச்சதி. பபே⁴த³தோ பன யோ கோசி ப²லனிப்³ப³த்தகோ ஹேது அரியமக்³கோ³ பா⁴ஸிதம் குஸலம் அகுஸலந்தி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா த⁴ம்மோதி வேதி³தப்³பா³, தம் த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ஸோ த⁴ம்மோ பபே⁴த³தோ ஞாதோ பாகடோ ஹோதி, தஸ்மிம் அத்தே² ச த⁴ம்மே ச யா ஸபா⁴வனிருத்தி அப்³யபி⁴சாரீ வோஹாரோ, தஸ்ஸ அபி⁴லாபே பா⁴ஸனே உதீ³ரணே தம் லபிதம் பா⁴ஸிதம் உதீ³ரிதம் ஸபா⁴வனிருத்திஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ஸா நிருத்தி ஞாதா பாகடா ஹோதி.

ஏத்த² அத்தே² ஞாதே அத்தோ² படிபா⁴யதீதி இதா³னி தஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஆஹரித்வா வுத்தப்பபே⁴தே³ அத்தே² பாகடீபூ⁴தே வுத்தப்பபே⁴தோ³ அத்தோ² தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ படிபா⁴யதி ஞாணாபி⁴முகோ² ஹோதி. த⁴ம்மே ஞாதே த⁴ம்மோ படிபா⁴யதீதி வுத்தப்பபே⁴தே³ த⁴ம்மே பாகடீபூ⁴தே வுத்தப்பபே⁴தோ³ த⁴ம்மோ படிபா⁴யதி. நிருத்தியா ஞாதாய நிருத்தி படிபா⁴யதீதி வுத்தப்பபே⁴தா³ய நிருத்தியா பாகடாய வுத்தப்பபே⁴தா³ நிருத்தி படிபா⁴யதி. இமேஸு தீஸு ஞாணேஸு ஞாணந்தி அத்த²த⁴ம்மனிருத்தீஸு இமேஸு தீஸு ஸப்³ப³த்த²கஞாணமாரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ தேஸு தீஸு ஞாணேஸு பபே⁴த³க³தம் ஞாணம், யதா²வுத்தேஸு வா தேஸு தீஸு ஞாணேஸு கோ³சரகிச்சாதி³வஸேன வித்தா²ரக³தம் ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. இமாய படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³யாதி இமாய வுத்தப்பகாராய யதா²வுத்தவித்தா²ரபஞ்ஞாய உபேதோ ஹோதி. ஸோ வுச்சதி படிபா⁴னவாதி நிக³மேந்தோ ஆஹ. யஸ்ஸ பரியத்தி நத்தீ²தி பரியத்தி நாம பு³த்³த⁴வசனம். தஞ்ஹி உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தி. யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏவரூபா பரியத்தி நத்தி². பரிபுச்சா² நத்தீ²தி பரிபுச்சா² நாம பாளிஅட்ட²கதா²தீ³ஸு க³ண்டி²பத³அத்த²பத³வினிச்ச²யகதா². உக்³க³ஹிதபாளிஆதீ³ஸு ஹி அத்த²ம் கதே²ந்தஸ்ஸ படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தி. அதி⁴க³மோ நத்தீ²தி அதி⁴க³மோ நாம அரஹத்தப்பத்தி. அரஹத்தஞ்ஹி பத்தஸ்ஸ படிஸம்பி⁴தா³ விஸதா³ ஹோந்தி. யஸ்ஸ வுத்தப்பகாரா திவிதா⁴ ஸம்பத்தி நத்தி². கிம் தஸ்ஸ படிபா⁴யிஸ்ஸதீதி கேன காரணேன தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸதி.

ஸாமந்தி ஸயமேவ. ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞாதந்தி ஸயமேவ தேன ஞாணேன அவக³மிதம். அத்தபச்சக்க²ம் த⁴ம்மந்தி அத்தனா படிவிஜ்ஜி²தம் பச்சவேக்கி²தம் த⁴ம்மம். ந கஸ்ஸசி ஸத்³த³ஹதீதி அத்தபச்சக்க²தாய பரேஸம் ந ஸத்³த³ஹதி, ஸத்³தா⁴ய ந க³ச்ச²தி. அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ராதிஆதி³கம் த்³வாத³ஸபதி³கபச்சயாகாரத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். அவிஜ்ஜானிரோதா⁴திஆத³யோ ஸம்ஸாரனிவத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தா. இத³ம் து³க்க²ந்திஆதி³ ஸச்சத³ஸ்ஸனவஸேன. இமே ஆஸவாதிஆத³யோ அபரேன பரியாயேன கிலேஸவஸேன பச்சயத³ஸ்ஸனவஸேன. இமே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதிஆத³யோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யபரிஞ்ஞேய்யபஹாதப்³ப³பா⁴வேதப்³ப³ஸச்சி²காதப்³ப³த⁴ம்மானம் த³ஸ்ஸனவஸேன. ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானந்திஆத³யோ ப²ஸ்ஸாயதனானம் உப்பத்திஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச உபத்³த³வஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச த³ஸ்ஸனவஸேன. பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் பஞ்சவீஸதிவிதே⁴ன உத³யஞ்ச வயஞ்ச, தேஸு ச²ந்த³ராக³வஸேன அஸ்ஸாத³ஞ்ச, தேஸம் விபரிணாமம் ஆதீ³னவஞ்ச, நிஸ்ஸரணஸங்கா²தம் நிப்³பா³னஞ்ச. சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் அவிஜ்ஜாதி³ஸமுத³யஞ்ச, அவிஜ்ஜாதி³னிரோதே⁴ அத்த²ங்க³மஞ்ச ஏவமாதி³த³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தா. ஏதே த⁴ம்மா தத்த² தத்த² வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³.

அமதோக³த⁴ந்தி நத்தி² ஏதஸ்ஸ மரணஸங்கா²தம் மதந்தி அமதம். கிலேஸவிஸபடிபக்க²த்தா அக³த³ந்திபி அமதம். தஸ்மிம் நின்னதாய அமதோக³த⁴ம். அமதபராயனந்தி வுத்தப்பகாரம் அமதம் பரம் அயனம் க³தி பதிட்டா² அஸ்ஸாதி அமதபராயனம். அமதபரியோஸானந்தி தம் அமதம் ஸம்ஸாரஸ்ஸ நிட்டா²பூ⁴தத்தா பரியோஸானமஸ்ஸாதி அமதபரியோஸானம்.

89. லாப⁴கம்யா ந ஸிக்க²தீதி லாப⁴பத்த²னாய ஸுத்தந்தாதீ³னி ந ஸிக்க²தி. அவிருத்³தோ⁴ ச தண்ஹாய, ரஸேஸு நானுகி³ஜ்ஜ²தீதி விரோதா⁴பா⁴வேன ச அவிருத்³தோ⁴ ஹுத்வா தண்ஹாய மூலரஸாதீ³ஸு கே³த⁴ம் நாபஜ்ஜதி.

கேன நு கோ²தி லாப⁴பத்த²னாய காரணசிந்தேன பிஹஸ்ஸ பரியேஸனே நிபாதோ. லாபா⁴பி⁴னிப்³ப³த்தியாதி சதுன்னம் பச்சயானம் விஸேஸேன உப்பத்தியா. லாப⁴ம் பரிபாசேந்தோதி பச்சயே பரிபாசயந்தோ.

அத்தத³மத்தா²யாதி விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தாய பஞ்ஞாய அத்தனோ த³மனத்தா²ய. அத்தஸமத்தா²யாதி ஸமாதி⁴ஸம்பயுத்தாய பஞ்ஞாய அத்தனோ ஸமாதா⁴னத்தா²ய. அத்தபரினிப்³பா³பனத்தா²யாதி து³விதே⁴னாபி ஞாணேன அத்தனோ அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்தா²ய. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்த²ம் கோ² ஆவுஸோ ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.259). அப்பிச்ச²ஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாயாதி ஏத்த² பச்சயஅப்பிச்சோ² அதி⁴க³மஅப்பிச்சோ² பரியத்திஅப்பிச்சோ² து⁴தங்க³அப்பிச்சோ²தி சத்தாரோ அப்பிச்சா², தேஸம் நானத்த²ம் ஹேட்டா² வித்தா²ரிதம் ஏவ, தம் அப்பிச்ச²ம் அல்லீயித்வா. ஸந்துட்டி²ஞ்ஞேவாதி சதூஸு பச்சயேஸு ச திவித⁴ம் ஸந்தோஸம் அல்லீயித்வா, ஏதேஸம் விபா⁴கோ³ ஹேட்டா² வித்தா²ரிதோயேவ. ஸல்லேக²ஞ்ஞேவாதி கிலேஸலேக²னம். இத³மத்தி²தஞ்ஞேவாதி இமேஹி குஸலத⁴ம்மேஹி அத்தி² இத³மத்தி², தஸ்ஸ பா⁴வோ இத³மத்தி²தா, தம் இத³மத்தி²தம்யேவ நிஸ்ஸாய அல்லீயித்வா.

ரஸோதி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். மூலரஸோதி யம்கிஞ்சி மூலம் படிச்ச நிப்³ப³த்தரஸோ. க²ந்த⁴ரஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அம்பி³லந்தி தக்கம்பி³லாதி³. மது⁴ரந்தி ஏகந்ததோ கோ³ஸப்பிஆதி³. மது⁴ பன கஸாவயுத்தம் சிரனிக்கி²த்தம் கஸாவம் ஹோதி, பா²ணிதம் கா²ரியுத்தம் சிரனிக்கி²த்தம் கா²ரியம் ஹோதி. ஸப்பி பன சிரனிக்கி²த்தம் வண்ணக³ந்தே⁴ ஜஹந்தம்பி ரஸம் ந ஜஹதீதி ததே³வ ஏகந்தமது⁴ரம். தித்தகந்தி நிம்ப³பண்ணாதி³. கடுகந்தி ஸிங்கி³வேரமரிசாதி³. லோணிகந்தி ஸாமுத்³தி³கலோணாதி³. கா²ரிகந்தி வாதிங்க³ணகளீராதி³. லம்பி³கந்தி ப³த³ராமலககபிட்ட²ஸாலவாதி³. கஸாவந்தி ஹரீதகாதி³. இமே ஸப்³பே³பி ரஸா வத்து²வஸேன வுத்தா. தம்தம்வத்து²கோ பனேத்த² ரஸோ ச அம்பி³லாதீ³னி நாமேஹி வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. ஸாதூ³தி இட்ட²ரஸோ. அஸாதூ³தி அனிட்ட²ரஸோ. இமினா பத³த்³வயேன ஸப்³போ³பி ரஸோ பரியாதி³ன்னோ. ஸீதந்தி ஸீதரஸோ. உண்ஹந்தி உண்ஹரஸோ. ஏவமயம் மூலரஸாதி³னா பே⁴தே³ன பி⁴ன்னோபி ரஸோ லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னோயேவ. ஸப்³போ³பி ஹேஸ ஜிவ்ஹாபடிஹனனலக்க²ணோ, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸோ, தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னோ. தே ஜிவ்ஹக்³கே³ன ரஸக்³கா³னீதி ஏதே ஸமணப்³ராஹ்மணா பஸாத³ஜிவ்ஹக்³கே³ன உத்தமரஸானி. பரியேஸந்தாதி க³வேஸமானா. ஆஹிண்ட³ந்தீதி தத்த² தத்த² விசரந்தி. தே அம்பி³லம் லபி⁴த்வா அனம்பி³லம் பரியேஸந்தீதி தக்காதி³அம்பி³லம் லத்³தா⁴ அனம்பி³லம் க³வேஸந்தி. ஏவம் ஸப்³ப³ம் பரிவத்தேத்வா பரிவத்தேத்வா யோஜிதம்.

படிஸங்கா² யோனிஸோ ஆஹாரம் ஆஹாரேதீதி படிஸங்கா²னபஞ்ஞாய ஜானித்வா உபாயேன ஆஹாரம் ஆஹாரேதி. இதா³னி உபாயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நேவ த³வாயா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² நேவ த³வாயாதி த³வத்தா²ய ந ஆஹாரேதி. தத்த² நடலங்க⁴காத³யோ த³வத்தா²ய ஆஹாரேந்தி நாம. யஞ்ஹி போ⁴ஜனம் பு⁴த்தஸ்ஸ நச்சகீ³தகப்³ப³ஸிலோகஸங்கா²தோ த³வோ அதிரேகதரேன படிபா⁴தி, தம் போ⁴ஜனம் அத⁴ம்மேன விஸமேன பரியேஸித்வா தே ஆஹாரேந்தி. அயம் பன பி⁴க்கு² ந ஏவமாஹாரேதி.

ந மதா³யாதி மானமத³புரிஸமதா³னம் வட்³ட⁴னத்தா²ய ந ஆஹாரேதி. தத்த² ராஜராஜமஹாமத்தா மத³த்தா²ய ஆஹாரேந்தி நாம. தே ஹி அத்தனோ மானமத³புரிஸமதா³னம் வட்³ட⁴னத்தா²ய பிண்ட³ரஸபோ⁴ஜனாதீ³னி பணீதபோ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜந்தி. அயம் பன பி⁴க்கு² ஏவம் நாஹாரேதி.

ந மண்ட³னாயாதி ஸரீரமண்ட³னத்தா²ய ந ஆஹாரேதி. தத்த² ரூபூபஜீவினியோ மாதுகா³மா அந்தேபுரிகாத³யோ ச ஸப்பிபா²ணிதாதீ³னி பிவந்தி, ஸினித்³த⁴முது³மத்³த³வபோ⁴ஜனம் ஆஹாரேந்தி. ஏவம் நோ அங்க³லட்டி² ஸுஸண்டி²தா ப⁴விஸ்ஸதி, ஸரீரே ச²விவண்ணோ பஸன்னோ ப⁴விஸ்ஸதீதி. அயம் பன பி⁴க்கு² ஏவம் ந ஆஹாரேதி.

ந விபூ⁴ஸனாயாதி ஸரீரே மம்ஸவிபூ⁴ஸனத்தா²ய ந ஆஹாரேதி. தத்த² நிப்³பு³த்³த⁴மல்லமுட்டி²கமல்லசேடகாத³யோ ஸுஸினித்³தே⁴ஹி மச்ச²மம்ஸாதீ³ஹி ஸரீரம் பீணேந்தி ‘‘ஏவம் நோ மம்ஸம் உஸ்ஸத³ம் ப⁴விஸ்ஸதி பஹாரஸஹனத்தா²யா’’தி. அயம் பன பி⁴க்கு² ஏவம் ஸரீரே மம்ஸவிபூ⁴ஸனத்தா²ய ந ஆஹாரேதி.

யாவதே³வாதி ஆஹாராஹரணபயோஜனஸ்ஸ பரிச்சே²த³னியமத³ஸ்ஸனம். இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியாதி இமஸ்ஸ சதுமஹாபூ⁴திகஸ்ஸ கரஜகாயஸ்ஸ ட²பனத்தா²ய ஆஹாரேதி, இத³மஸ்ஸ ஆஹாராஹரணே பயோஜனந்தி அத்தோ². யாபனாயாதி ஜீவிதிந்த்³ரியயாபனத்தா²ய ஆஹாரேதி. விஹிம்ஸூபரதியாதி விஹிம்ஸா நாம அபு⁴த்தபச்சயா உப்பஜ்ஜனககு²த்³தா³, தஸ்ஸா உபரதியா வூபஸமனத்தா²ய ஆஹாரேதி. ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாயாதி ப்³ரஹ்மசரியம் நாம திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸகலஸாஸனம், தஸ்ஸ அனுக்³க³ண்ஹத்தா²ய ஆஹாரேதி.

இதீதி உபாயனித³ஸ்ஸனம், இமினா உபாயேனாதி அத்தோ². புராணஞ்ச வேத³னம் படிஹங்கா²மீதி புராணவேத³னம் நாம அபு⁴த்தபச்சயா உப்பஜ்ஜனகவேத³னா, தம் படிஹனிஸ்ஸாமீதி ஆஹாரேதி. நவஞ்ச வேத³னம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமீதி நவவேத³னா நாம அதிபு⁴த்தபச்சயேன உப்பஜ்ஜனகவேத³னா, ந தம் உப்பாதே³ஸ்ஸாமீதி ஆஹாரேதி. அத² வா நவவேத³னா நாம பு⁴த்தபச்சயா ந உப்பஜ்ஜனகவேத³னா, தஸ்ஸா அனுப்பன்னாய அனுப்பஜ்ஜனத்த²மேவ ஆஹாரேதி.

யாத்ரா ச மே ப⁴விஸ்ஸதீதி யாபனா ச மே ப⁴விஸ்ஸதி. அனவஜ்ஜதா சாதி ஏத்த² அத்தி² ஸாவஜ்ஜம், அத்தி² அனவஜ்ஜம். தத்த² அத⁴ம்மிகபரியேஸனா அத⁴ம்மிகபடிக்³க³ஹணம் அத⁴ம்மேன பரிபோ⁴கோ³தி இத³ம் ஸாவஜ்ஜம் நாம. த⁴ம்மேன பன பரியேஸித்வா த⁴ம்மேன படிக்³க³ஹேத்வா பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனம் அனவஜ்ஜம் நாம. ஏகச்சோ அனவஜ்ஜேயேவ ஸாவஜ்ஜம் கரோதி, ‘‘லத்³த⁴ம் மே’’தி கத்வா பமாணாதிக்கந்தம் பு⁴ஞ்ஜதி, தம் ஜீராபேதும் அஸக்கோந்தோ உத்³த⁴ம்விரேசனஅதோ⁴விரேசனாதீ³ஹி கிலமதி, ஸகலவிஹாரே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ ஸரீரபடிஜக்³க³னபே⁴ஸஜ்ஜபரியேஸனாதீ³ஸு உஸ்ஸுக்கம் ஆபஜ்ஜந்தி, ‘‘கிம் இத³’’ந்தி வுத்தே ‘‘அஸுகஸ்ஸ நாம உத³ரம் உத்³து⁴மாத’’ந்திஆதி³ம் வத³ந்தி. ‘‘ஏஸ நிச்சகாலம்பி ஏவம் பகதிகோயேவ, அத்தனோ குச்சி²ப்பமாணம் நாம ந ஜானாதீ’’தி நிந்த³ந்தி க³ரஹந்தி. அயம் அனவஜ்ஜேயேவ ஸாவஜ்ஜம் கரோதி நாம. ஏவம் அகத்வா ‘‘அனவஜ்ஜதா ச மே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆஹாரேதி.

பா²ஸுவிஹாரோ சாதி ஏத்தா²பி அத்தி² பா²ஸுவிஹாரோ, அத்தி² ந பா²ஸுவிஹாரோ. தத்த² ஆஹரஹத்த²கோ அலம்ஸாடகோ தத்ரவட்டகோ காகமாஸகோ பு⁴த்தவமிதகோதி இமேஸம் பஞ்சன்னம் ப்³ராஹ்மணானம் போ⁴ஜனம் ந பா²ஸுவிஹாரோ நாம. ஏதேஸு ஹி ஆஹரஹத்த²கோ நாம ப³ஹும் பு⁴ஞ்ஜித்வா அத்தனோ த⁴ம்மதாய உட்டா²தும் அஸக்கோந்தோ ‘‘ஆஹர ஹத்த²’’ந்தி வத³தி. அலம்ஸாடகோ நாம அச்சுத்³து⁴மாதகுச்சி²தாய உட்டி²தோபி ஸாடகம் நிவாஸேதும் ந ஸக்கோதி. தத்ரவட்டகோ நாம உட்டா²தும் அஸக்கோந்தோ தத்ரேவ பரிவட்டதி. காகமாஸகோ நாம யதா² காகேஹி ஆமஸிதும் ஸக்கோதி, ஏவம் யாவ முக²த்³வாரா ஆஹாரேதி. பு⁴த்தவமிதகோ நாம முகே²ன ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தோ தத்தே²வ வமதி. ஏவம் அகத்வா ‘‘பா²ஸுவிஹாரோ ச மே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆஹாரேதி. பா²ஸுவிஹாரோ நாம சதூஹி பஞ்சஹி ஆலோபேதி ஊனூத³ரதா. ஏத்தகஞ்ஹி பு⁴ஞ்ஜித்வா பானீயம் பிவதோ சத்தாரோ இரியாபதா² ஸுகே²ன பவத்தந்தி. தஸ்மா த⁴ம்மஸேனாபதி ஏவமாஹ –

‘‘சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே, அபு⁴த்வா உத³கம் பிவே;

அலம் பா²ஸுவிஹாராய, பஹிதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (தே²ரகா³. 983; மி. ப. 6.5.10);

இமஸ்மிம் பன டா²னே அங்கா³னி ஸமோதா⁴னேதப்³பா³னி. நேவ த³வாயாதி ஹி ஏகம் அங்க³ம், ந மதா³யாதி ஏகம், ந மண்ட³னாயாதி ஏகம், ந விபூ⁴ஸனாயாதி ஏகம், யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா யாபனாயாதி ஏகம், விஹிம்ஸூபரதியா ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாயாதி ஏகம், இதி புராணஞ்ச வேத³னம் படிஹங்கா²மி நவஞ்ச வேத³னம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமீதி ஏகம், யாத்ரா ச மே ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏகம் அங்க³ம், அனவஜ்ஜதா ச பா²ஸுவிஹாரோ சாதி அயமேத்த² போ⁴ஜனானிஸம்ஸோ.

மஹாஸிவத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘ஹேட்டா² சத்தாரி அங்கா³னி படிக்கே²போ நாம, உபரி பன அட்ட²ங்கா³னி ஸமோதா⁴னேதப்³பா³னீ’’தி. தத்த² யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியாதி ஏகம் அங்க³ம், யாபனாயாதி ஏகம், விஹிம்ஸூபரதியாதி ஏகம், ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாயாதி ஏகம், இதி புராணஞ்ச வேத³னம் படிஹங்கா²மீதி ஏகம், நவஞ்ச வேத³னம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமீதி ஏகம், யாத்ரா ச மே ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏகம், அனவஜ்ஜதா சாதி ஏகம், பா²ஸுவிஹாரோ பன போ⁴ஜனானிஸம்ஸோதி. ஏவம் அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் ஆஹாரம் ஆஹாரேதி.

90. உபேக்க²கோதி ச²ளங்கு³பேக்கா²ய ஸமன்னாக³தோ. ஸதோதி காயானுபஸ்ஸனாதி³ஸதியுத்தோ.

உபேக்க²கோதி ச²ளங்கு³பேக்கா²ய ஸமன்னாக³தோதி ஏத்த² ச²ளங்கு³பேக்கா²த⁴ம்மோ நாம கோதி? ஞாணாத³யோ. ‘‘ஞாண’’ந்தி வுத்தே கிரியதோ சத்தாரி ஞாணஸம்பயுத்தானி லப்³ப⁴ந்தி, ‘‘ஸததவிஹாரோ’’தி வுத்தே அட்ட² மஹாசித்தானி லப்³ப⁴ந்தி, ‘‘ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனம் நத்தீ²’’தி வுத்தே த³ஸ சித்தானி லப்³ப⁴ந்தி. ஸோமனஸ்ஸம் ஆஸேவனவஸேன லப்³ப⁴தி. சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதி காரணவஸேன சக்கூ²தி லத்³த⁴வோஹாரேன ரூபத³ஸ்ஸனஸமத்தே²ன சக்கு²விஞ்ஞாணேன ரூபம் தி³ஸ்வா. போராணா பனாஹு – சக்கு² ரூபம் ந பஸ்ஸதி அசித்தகத்தா, சித்தம்பி ந பஸ்ஸதி அசக்கு²கத்தா. த்³வாராரம்மணஸங்க⁴ட்டனேன பன பஸாத³வத்து²கேன சித்தேன பஸ்ஸதி. ஈதி³ஸேஸு பன டா²னேஸு ‘‘த⁴னுனா விஜ்ஜ²தீ’’திஆதீ³ஸு விய ஸஸம்பா⁴ரகதா² நாம ஹோதி. தஸ்மா சக்கு²விஞ்ஞாணேன ரூபம் தி³ஸ்வாதி அயமேவேத்த² அத்தோ².

நேவ ஸுமனோ ஹோதீதி லோபு⁴ப்பத்திவஸேன ச²ந்த³ராகு³ப்பத்திவஸேன ஸோமனஸ்ஸோ ந ஹோதி. ந து³ம்மனோதி படிகு⁴ப்பத்திவஸேன து³ட்ட²சித்தோ ந ஹோதி. உபேக்க²கோதி உபபத்திதோ இக்க²கோ ஹோதி, அபக்க²பதிதோ ஹுத்வா இரியாபத²ம் பவத்தேதி. ஸதோ ஸம்பஜானோதி ஸதிமா ஞாணஸம்பன்னோ. மனாபம் நாபி⁴கி³ஜ்ஜ²தீதி மனவட்³ட⁴னகம் இட்டா²ரம்மணம் நாபி⁴கி³ஜ்ஜ²தி ந பத்தே²தி. நாபி⁴ஹம்ஸதீதி ந துஸ்ஸதி. ந ராக³ம் ஜனேதீதி தத்த² தத்த² ரஞ்ஜனம் ந உப்பாதே³தி. தஸ்ஸ டி²தோவ காயோ ஹோதீதி தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ சக்கா²தி³காயோ கம்பாரஹிதத்தா டி²தோ நிச்சலோ ஹோதி. அமனாபந்தி அனிட்டா²ரம்மணம். ந மங்கு ஹோதீதி தோ³மனஸ்ஸிதோ ந ஹோதி. அப்பதிட்டி²தசித்தோதி கோத⁴வஸேன டி²தமனோ ந ஹோதி. அலீனமனஸோதி அலீனசித்தோ. அப்³யாபன்னசேதஸோதி ப்³யாபாத³ரஹிதசித்தோ.

ரஜனீயே ந ரஜ்ஜதீதி ரஜனீயஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ந ராக³ம் உப்பாதே³தி. து³ஸ்ஸனீயே ந து³ஸ்ஸதீதி தோ³ஸுப்பாதே³ வத்து²ஸ்மிம் ந தோ³ஸம் உப்பாதே³தி. மோஹனீயே ந முய்ஹதீதி மோஹனீயஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ந மோஹம் உப்பாதே³தி. கோபனீயே ந குப்பதீதி கோத⁴னீயஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ந சலதி. மத³னீயே ந மஜ்ஜதீதி மத³னீயஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ந ஸம்ஸீத³தி. கிலேஸனீயே ந கிலிஸ்ஸதீதி உபதபனீயஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ந உபதப்பதி. தி³ட்டே² தி³ட்ட²மத்தோதி ரூபாரம்மணே சக்கு²விஞ்ஞாணேன தி³ட்டே² தி³ட்ட²மத்தோ. ஸுதே ஸுதமத்தோதி ஸத்³தா³யதனே ஸோதவிஞ்ஞாணேன ஸுதே ஸுதமத்தோ. முதே முதமத்தோதி கா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணேன பாபுணித்வா க³ஹிதே க³ஹிதமத்தோ. விஞ்ஞாதே விஞ்ஞாதமத்தோதி மனோவிஞ்ஞாணேன ஞாதே ஞாதமத்தோ. தி³ட்டே² ந லிம்பதீதி சக்கு²விஞ்ஞாணேன தி³ட்டே² ரூபாரம்மணே தண்ஹாதி³ட்டி²லேபேன ந லிம்பதி. தி³ட்டே² அனூபயோதி ரூபாரம்மணே நித்தண்ஹோ ஹோதி. அனபாயோதி அபது³ட்ட²சித்தோ.

ஸம்விஜ்ஜதீதி லப்³ப⁴தி. பஸ்ஸதீதி ஓலோகேதி. ச²ந்த³ராகோ³தி ஸினேஹோ. ரூபாராமந்தி ரூபம் ஆராமம் அஸ்ஸாதி ரூபாராமம். ரூபே ரதந்தி ரூபரதம். ரூபே ஸந்துட்டீ²தி ரூபஸம்முதி³தம்.

த³ந்தம் நயந்தி ஸமிதிந்தி உய்யானகீளாமண்ட³லாதீ³ஸு மஹாஜனமஜ்ஜ²ம் க³ச்ச²ந்தா த³ந்தமேவ கோ³ணஜாதிம் வா அஸ்ஸஜாதிம் வா யானே யோஜேத்வா நயந்தி. ராஜாதி ததா²ரூபானேவ டா²னானி க³ச்ச²ந்தோ ராஜாபி த³ந்தமேவ அபி⁴ருஹதி. மனுஸ்ஸேஸூதி மனுஸ்ஸேஸுபி சதூஹி அரியமக்³கே³ஹி த³ந்தோ நிப்³பி³ஸேவனோவ ஸேட்டோ². யோதிவாக்யந்தி யோ ஏவரூபம் அதிக்கமவசனம் புனப்புனம் வுச்சமானம்பி திதிக்க²தி ந படிப்ப²ந்த³தி ந விஹஞ்ஞதி, ஏவரூபோ த³ந்தோ ஸேட்டோ²தி அத்தோ².

அஸ்ஸதராதி வளவாய க³த்³ரபே⁴ன ஜாதா. ஆஜானீயாதி யம் அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேதி, தஸ்ஸ கி²ப்பம் ஜானனஸமத்தா². ஸிந்த⁴வாதி ஸிந்த⁴வரட்டே² ஜாதா அஸ்ஸா. மஹானாகா³தி குஞ்ஜரஸங்கா²தா மஹாஹத்தி²னோ. அத்தத³ந்தோதி ஏதே அஸ்ஸதரா வா ஆஜானீயா வா ஸிந்த⁴வா வா குஞ்ஜரா வா வரா த³ந்தா, ந அத³ந்தா. யோ பன சதுமக்³க³ஸங்கா²தேன அத்தத³ந்தேன த³ந்ததாய அத்தத³ந்தோ நிப்³பி³ஸேவனோ, அயம் ததோபி வரம், ஸப்³பே³ஹிபி ஏதேஹி உத்தரிதரோதி அத்தோ².

ந ஹி ஏதேஹி யானேஹீதி யானி ஏதானி ஹத்தி²யானாதி³யானானி, ந ஹி ஏதேஹி யானேஹி கோசி புக்³க³லோ ஸுபினந்தேனபி அக³தபுப்³ப³த்தா ‘‘அக³த’’ந்தி ஸங்கா²தம் நிப்³பா³னதி³ஸம், தம் டா²னம் க³ச்சே²ய்ய. யதா² புப்³ப³பா⁴கே³ இந்த்³ரியத³மேன த³ந்தேன அபரபா⁴கே³ அரியமக்³க³பா⁴வனாய ஸுத³ந்தேன த³ந்தோ நிப்³பி³ஸேவனோ ஸப்பஞ்ஞோ புக்³க³லோ தம் அக³தபுப்³ப³ம் தி³ஸம் க³ச்ச²தி, த³ந்தபூ⁴மிம் பாபுணாதி. தஸ்மா அத்தத³மனமேவ வரந்தி அத்தோ².

விதா⁴ஸு ந விகம்பந்தீதி ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதிஆதீ³ஸு மானவிதா⁴ஸு ந சலந்தி நப்பவேத⁴ந்தி. விப்பமுத்தா புனப்³ப⁴வாதி புனப்³ப⁴வபடிஸந்தி⁴யா புனப்புனம் உப்பத்திதோ ஸுட்டு² முத்தா முஞ்சித்வா டி²தா. த³ந்தபூ⁴மிமனுப்பத்தாதி ஏகந்தத³மனம் அரஹத்தப²லபூ⁴மிம் பாபுணித்வா டி²தா. தே லோகே விஜிதாவினோதி தே அரஹந்தோ ஸத்தலோகே விஜிதவிஜயா விஜிதவந்தோ நாம ஹோந்தி.

யஸ்மா ச பா⁴விதிந்த்³ரியோ நிப்³ப⁴யோ நிப்³பி³காரோ த³ந்தோ ஹோதி, தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்ஸிந்த்³ரியானீ’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யஸ்ஸ சக்கா²தீ³னி ச²ளிந்த்³ரியானி கோ³சரபா⁴வனாய அனிச்சாதி³திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா வாஸனாபா⁴வனாய ஸதிஸம்பஜஞ்ஞக³ந்த⁴ம் கா³ஹாபேத்வா பா⁴விதானி, தானி ச கோ² அஜ்ஜ²த்தகோ³சரபா⁴வனாய, ஏவம் பன ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³லோகேதி யத்த² யத்த² இந்த்³ரியானம் வேகல்லதா வேகல்லதோ வா ஸம்ப⁴வோ, தத்த² நாபி⁴ஜ்ஜா²தி³வஸேன பா⁴விதானீதி ஏவம் நிப்³பி³ஜ்ஜ² ஞத்வா படிவிஜ்ஜி²த்வா இமம் பரஞ்ச லோகம் ஸகஸந்ததிக²ந்த⁴லோகம் பரஸந்ததிக²ந்த⁴லோகஞ்ச த³ந்தமரணம் மரிதுகாமோ காலம் கங்க²தி, ஜீவிதக்க²யகாலம் ஆக³மேதி பதிமானேதி, ந பா⁴யதி மரணஸ்ஸ. யதா²ஹ –

‘‘மரணே மே ப⁴யம் நத்தி², நிகந்தி நத்தீ² ஜீவிதே’’. (தே²ரகா³. 20);

‘‘நாபி⁴கங்கா²மி மரணம், நாபி⁴கங்கா²மி ஜீவிதம்;

காலஞ்ச பதிமானேமி, நிப்³பி³ஸம் ப⁴தகோ யதா²’’தி. (தே²ரகா³. 606, 654, 1002; மி. ப. 2.2.4 தோ²கம் விஸதி³ஸம்);

பா⁴விதோ ஸ த³ந்தோதி ஏவம் பா⁴விதிந்த்³ரியோ ஸோ த³ந்தோ.

91. நிஸ்ஸயதாதி தண்ஹாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயா. ஞத்வா த⁴ம்மந்தி அனிச்சாதீ³ஹி ஆகாரேஹி த⁴ம்மம் ஜானித்வா. அனிஸ்ஸிதோதி ஏவம் தேஹி நிஸ்ஸயேஹி அனிஸ்ஸிதோ. தேன அஞ்ஞத்ர த⁴ம்மஞாணா நத்தி² நிஸ்ஸயானம் அபா⁴வோதி தீ³பேதி. ப⁴வாய விப⁴வாய வாதி ஸஸ்ஸதாய உச்சே²தா³ய வா. இமிஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ உத்தானோ.

92. தம் ப்³ரூமி உபஸந்தோதி தம் ஏவரூபம் ஏகேககா³தா²ய வுத்தம் உபஸந்தோதி கதே²மி. அதரீ ஸோ விஸத்திகந்தி ஸோ இமம் விஸதாதி³பா⁴வேன விஸத்திகாஸங்கா²தம் மஹாதண்ஹம் அதரி.

அத்தனோ தி³ட்டி²யா ராகோ³ அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ²தி ஸயம் க³ஹிததி³ட்டி²யா ரஞ்ஜனஸங்கா²தோ ராகோ³ அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ². பரவாதே³ஸு ஆகா⁴தோ அப்பச்சயோதி பரேஸம் வாத³படிவாதே³ஸு கோபோ ச அதுட்டா²காரோ ச ப்³யாபாதோ³ காயக³ந்தோ². அத்தனோ ஸீலம் வா வதம் வாதி ஸயம் க³ஹிதமேது²னவிரதிஸங்கா²தம் ஸீலம் வா கோ³வதாதி³வதம் வா. ஸீலப்³ப³தம் வாதி தது³ப⁴யம் வா. பராமாஸோதி இமினா ஸுத்³தீ⁴திஆதி³வஸேன பரதோ ஆமஸதி. அத்தனோ தி³ட்டி² இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ காயக³ந்தோ²தி ஸயம் க³ஹிததி³ட்டி²ம் ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி (உதா³. 54; ம. நி. 3.27, 301) அயோனிஸோ அபி⁴னிவேஸோ இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ காயக³ந்தோ². க³ந்தா² தஸ்ஸ ந விஜ்ஜந்தீதி தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ த்³வே தி³ட்டி²க³ந்தா² ஸோதாபத்திமக்³கே³ன ந ஸந்தி. ப்³யாபாதோ³ காயக³ந்தோ² அனாகா³மிமக்³கே³ன. அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ² அரஹத்தமக்³கே³ன.

93. இதா³னி தமேவ உபஸந்தம் பஸம்ஸந்தோ ஆஹ ‘‘ந தஸ்ஸ புத்தா’’தி ஏவமாதி³. தத்த² புத்தா அத்ரஜாத³யோ சத்தாரோ. ஏத்த² ச புத்தபரிக்³க³ஹாத³யோ புத்தாதி³னாமேன வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. தே ஹிஸ்ஸ ந விஜ்ஜந்தி, தேஸம் வா அபா⁴வேன புத்தாத³யோ ந விஜ்ஜந்தீதி. அத்தாதி ‘‘அத்தா அத்தீ²’’தி க³ஹிதா ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ம் நத்தி². நிரத்தாதி ‘‘உச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி க³ஹிதா உச்சே²த³தி³ட்டி².

நத்தீ²தி க³ஹேதப்³ப³ம் நத்தி². முஞ்சிதப்³ப³ம் நத்தீ²தி மோசேதப்³ப³ம் நத்தி². யஸ்ஸ நத்தி² க³ஹிதந்தி யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன க³ஹிதம் ந விஜ்ஜதி. தஸ்ஸ நத்தி² முஞ்சிதப்³ப³ந்தி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ முஞ்சிதப்³ப³ம் ந விஜ்ஜதி. கா³ஹமுஞ்சனஸமதிக்கந்தோதி க³ஹணஞ்ச மோசனஞ்ச வீதிவத்தோ. வுத்³தி⁴பரிஹானிவீதிவத்தோதி வுட்³டி⁴ஞ்ச ஹானிஞ்ச அதிக்கந்தோ.

94. யேன நம் வஜ்ஜும் புது²ஜ்ஜனா, அதோ² ஸமணப்³ராஹ்மணாதி யேன தம் ராகா³தி³னா வஜ்ஜேன புது²ஜ்ஜனா ஸப்³பே³பி தே³வமனுஸ்ஸா இதோவ ப³ஹித்³தா⁴ ஸமணப்³ராஹ்மணா ச ரத்தோதி வா து³ட்டோ²தி வா வதே³ய்யும். தம் தஸ்ஸ அபுரக்க²தந்தி தம் ராகா³தி³வஜ்ஜம் தஸ்ஸ அரஹதோ அபுரக்க²தம். தஸ்மா வாதே³ஸு நேஜதீதி தம்காரணா நிந்தா³வசனேஸு ந கம்பதி.

நேஜதீதி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். ந இஞ்ஜதீதி சலனம் ந கரோதி. ந சலதீதி ந தத்த² நமதி. ந வேத⁴தீதி கம்பேதும் அஸக்குணேய்யதாய ந ப²ந்த³தி. நப்பவேத⁴தீதி ந கம்பதி. ந ஸம்பவேத⁴தீதி ந பரிவத்ததி.

95. ந உஸ்ஸேஸு வத³தேதி விஸிட்டே²ஸு அத்தானம் அந்தோகத்வா ‘‘அஹம் விஸிட்டோ²’’தி அதிமானவஸேன ந வத³தி. ஏஸ நயோ இதரேஸு த்³வீஸு. கப்பம் நேதி அகப்பியோதி ஸோ ஏவரூபோ து³வித⁴ம்பி கப்பம் ந ஏதி. கஸ்மா? யஸ்மா அகப்பியோ, பஹீனகப்போதி வுத்தம் ஹோதி. இமிஸ்ஸாபி கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ உத்தானோவ.

96. ஸகந்தி மய்ஹந்தி பரிக்³க³ஹிதம். அஸதா ச ந ஸோசதீதி அவிஜ்ஜமானாதி³னா அஸதா ச ந ஸோசதி. த⁴ம்மேஸு ச ந க³ச்ச²தீதி ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு ச²ந்தா³தி³வஸேன ந க³ச்ச²தி. ஸ வே ஸந்தோதி வுச்சதீதி ஸோ ஏவரூபோ நருத்தமோ ‘‘ஸந்தோ’’தி வுச்சதி. இமிஸ்ஸாபி கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ உத்தானோவ. அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே கோடிஸதஸஹஸ்ஸதே³வதானம் அரஹத்தப்பத்தி அஹோஸி, ஸோதாபன்னாதீ³னம் க³ணனா நத்தீ²தி.

ஸத்³த⁴ம்மப்பஜ்ஜோதிகாய மஹானித்³தே³ஸட்ட²கதா²ய

புராபே⁴த³ஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.