11. கலஹவிவாத³ஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

97. ஏகாத³ஸமே கலஹவிவாத³ஸுத்தனித்³தே³ஸே குதோபஹூதா கலஹா விவாதா³தி கலஹோ ச தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கோ³ விவாதோ³ சாதி இமே குதோ ஜாதா. பரிதே³வஸோகா ஸஹமச்ச²ரா சாதி பரிதே³வஸோகா ச ஸஹமச்ச²ரா ச குதோ பஹூதா. மானாதிமானா ஸஹபேஸுணா சாதி மானா ச அதிமானா ச பேஸுணா ச குதோ பஹூதா. தேதி தே ஸப்³பே³பி அட்ட² கிலேஸத⁴ம்மா. ததி³ங்க⁴ ப்³யூஹீதி தம் மயா புச்சி²தமத்த²ம் ப்³ரூஹி, யாசாமி தம் அஹந்தி. யாசனத்தோ² ஹி இங்கா⁴தி நிபாதோ.

ஏகேன ஆகாரேனாதி ஏகேன காரணேன. அபரேன ஆகாரேனாதி அபரேன காரணேன. ஆகா³ரிகா த³ண்ட³பஸுதாதி க³ஹபதினோ விஹேஸமானா. பப்³ப³ஜிதா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தாதி அனகா³ரிகா ஸத்தஸு ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஸு அஞ்ஞதரம் ஆபஜ்ஜமானா.

குதோபஹூதாதி குதோபூ⁴தா. குதோஜாதாதி குதோ படிலத்³த⁴பா⁴வா. குதோஸஞ்ஜாதாதி உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டி⁴தம். குதோனிப்³ப³த்தாதி குதோ நிப்³ப³த்தலக்க²ணம் பத்தா. உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டே⁴த்வா ‘‘குதோஅபி⁴னிப்³ப³த்தா’’தி வுத்தம். குதோபாதுபூ⁴தாதி குதோபாகடீபூ⁴தா. கிம் நிதா³னாதிஆதீ³ஸு அத்தனோ ப²லம் நிதே³தீதி நிதா³னம். ஏதஸ்மா ப²லம் ஸமுதே³தீதி ஸமுத³யோ. ஏதஸ்மா ப²லம் ஜாயதீதி ஜாதி. ஏதஸ்மா ப²லம் பப⁴வதீதி பப⁴வோ. மூலம் புச்ச²தீதி கலஹஸ்ஸ காரணம் புச்ச²தி. காரணஞ்ஹி பதிட்ட²ட்டே²ன மூலம். அத்தனோ ப²லனிப்பா²த³னத்த²ம் ஹினோதி பவத்ததீதி ஹேது. ‘‘ஹந்த³ நம் க³ண்ஹதா²’’தி த³ஸ்ஸேந்தம் விய அத்தனோ ப²லம் நிதே³தீதி நிதா³னம். ஏதஸ்மா ப²லம் ஸம்ப⁴வதீதி ஸம்ப⁴வோ. பப⁴வதி ப²லம் ஏதஸ்மாதி பப⁴வோ. ஸமுட்டா²தி ஏத்த² ப²லம், ஏதேன வா ஸமுட்டா²தீதி ஸமுட்டா²னம். அத்தனோ ப²லம் ஆஹரதீதி ஆஹாரோ. அபடிக்கி²பிதப்³ப³ட்டே²ன அத்தனோ ப²லம் ஆரமேதீதி ஆரம்மணம். ஏதம் படிச்ச அபடிக்கி²பித்வா ப²லம் ஏதி பவத்ததீதி பச்சயோ. ஏதஸ்மா ப²லம் ஸமுதே³தீதி ஸமுத³யோதி ஏவமேதேஸம் பதா³னம் வசனத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கலஹஸ்ஸ ச விவாத³ஸ்ஸ ச மூலம் புச்ச²தீ’’திஆதி³னா நயேன தே³ஸனா வுத்தா.

98. பியப்பஹூதாதி பியவத்து²தோ ஜாதா. மச்சே²ரயுத்தா கலஹா விவாதா³தி இமினா கலஹவிவாதா³தீ³னம் ந கேவலம் பியவத்து²மேவ, மச்ச²ரியம்பி பச்சயம் த³ஸ்ஸேதி. கலஹவிவாத³ஸீஸேன சேத்த² ஸப்³பே³பி தே த⁴ம்மா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. யதா² ச ஏதேஸம் மச்ச²ரியம், ததா² பேஸுணானஞ்ச விவாத³ம். தேனாஹ ‘‘விவாத³ஜாதேஸு ச பேஸுணானீ’’தி. இமிஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ உத்தானத்தோ²யேவ.

99. பியா ஸு லோகஸ்மிம் குதோனிதா³னா, யே சாபி லோபா⁴ விசரந்தி லோகேதி ‘‘பியப்பஹூதா கலஹா’’தி யே ஏத்த² வுத்தா, தே பியா லோகஸ்மிம் குதோனிதா³னா, ந கேவலஞ்ச பியா, யே சாபி க²த்தியாத³யோ லோகே விசரந்தி லோப⁴ஹேது லோபே⁴னாபி⁴பூ⁴தா விசரந்தி, தேஸம் ஸோ லோபோ⁴ ச குதோனிதா³னோதி த்³வே அத்தே² ஏகாய புச்சா²ய புச்ச²தி. குதோனிதா³னாதி சேத்த² கிம்னிதா³னா கிம்ஹேதுகாதி பச்சத்தவசனஸ்ஸ தோஆதே³ஸோ வேதி³தப்³போ³, ஸமாஸே சஸ்ஸ லோபாபா⁴வோ. அத² வா நிதா³னாதி ஜாதா, உப்பன்னாதி அத்தோ². தஸ்மா குதோ ஜாதா குதோ உப்பன்னாதி வுத்தம் ஹோதி. ஆஸா ச நிட்டா² சாதி ஆஸா ச தஸ்ஸா ஆஸாய ஸமித்³தி⁴ ச. யே ஸம்பராயாய நரஸ்ஸ ஹோந்தீதி யே நரஸ்ஸ ஸம்பராயாய ஹோந்தி, பராயனா ஹோந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏகா ஏவாயம்பி புச்சா².

தீ³பா ஹோந்தீதி பதிட்டா² ப⁴வந்தி. ஸரணா ஹோந்தீதி து³க்க²னாஸனா ஹோந்தி. நிட்டா²பராயனா ஹோந்தீதி ஸமித்³தி⁴பராயனா ஹோந்தி.

100. ச²ந்தா³னிதா³னானீதி காமச்ச²ந்தா³தி³ச²ந்த³னிதா³னானி. யே சாபி லோபா⁴ விசரந்தீதி யே சாபி க²த்தியாத³யோ லோபா⁴ விசரந்தி, தேஸம் லோபோ⁴பி ச²ந்த³னிதா³னோதி த்³வேபி அத்தே² ஏகதோ விஸ்ஸஜ்ஜேதி. இதோனிதா³னாதி ச²ந்த³னிதா³னா ஏவாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘இதோனிதா³னா’’தி ஹி ச²ந்த³ம் ஸந்தா⁴யாஹ. ச²ந்த³னிதா³னா ஹி லோபா⁴த³யோ. ‘‘இதோனிதா³னா’’தி ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ சேத்த² ‘‘குதோனிதா³னா’’தி ஏத்த² வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³. ஆஸாய ஸமித்³தி⁴ வுச்சதி நிட்டா²தி அஜ்ஜா²ஸயனிப்³ப³த்திபடிலாபோ⁴ கதீ²யதி.

101. வினிச்ச²யாதி தண்ஹாதி³ட்டி²வினிச்ச²யா. யே சாபி த⁴ம்மா ஸமணேன வுத்தாதி யே ச அஞ்ஞேபி கோதா⁴தீ³ஹி ஸம்பயுத்தா, ததா²ரூபா வா அகுஸலா த⁴ம்மா பு³த்³த⁴ஸமணேன வுத்தா, தே குதோபஹூதாதி.

அஞ்ஞஜாதிகாதி அஞ்ஞஸபா⁴வா. அஞ்ஞவிஹிதகாதி அஞ்ஞேனாகாரேன டி²தா. ஸமிதபாபேனாதி நிப்³பா³பிதபாபேன. பா³ஹிதபாபத⁴ம்மேனாதி பஹீனலாமகத⁴ம்மேன. பி⁴ன்னகிலேஸமூலேனாதி கிலேஸமூலானி பி⁴ந்தி³த்வா டி²தேன. ஸப்³பா³குஸலமூலப³ந்த⁴னா பமுத்தேனாதி த்³வாத³ஸஅகுஸலப³ந்த⁴னம் மோசேத்வா டி²தேன. வுத்தாதி கதி²தா. பவுத்தாதி பகாரேன கதி²தா.

102. தமூபனிஸ்ஸாய பஹோதி ச²ந்தோ³தி தம் ஸுக²து³க்க²வேத³னம் தது³ப⁴யவத்து²ஸங்கா²தம் ஸாதாஸாதம் உபனிஸ்ஸாய ஸம்யோக³வியோக³பத்த²னாவஸேன ச²ந்தோ³ பஹோதி. ஏத்தாவதா ‘‘ச²ந்தோ³ நு லோகஸ்மிம் குதோனிதா³னோ’’தி அயம் பஞ்ஹோ விஸ்ஸஜ்ஜிதோ ஹோதி. ரூபேஸு தி³ஸ்வா விப⁴வம் ப⁴வஞ்சாதி ரூபேஸு வயஞ்ச உப்பாத³ஞ்ச தி³ஸ்வா. வினிச்ச²யம் குப்³ப³தி ஜந்து லோகேதி அபாயாதி³கே லோகே அயம் ஜந்து போ⁴கா³தி⁴க³மத்த²ம் தண்ஹாவினிச்ச²யம் ‘‘அத்தா மே உப்பன்னோ’’திஆதி³னா நயேன தி³ட்டி²வினிச்ச²யஞ்ச குருதே. ஏத்தாவதா ‘‘வினிச்ச²யா சாபி குதோபபூ⁴தா’’தி அயம் பஞ்ஹோ விஸ்ஸஜ்ஜிதோ ஹோதி.

ஸாதாஸாதம் நிஸ்ஸாயாதி மது⁴ரஞ்ச அமது⁴ரஞ்ச உபனிஸ்ஸயம் கத்வா. இட்டா²னிட்ட²ந்தி இட்டா²ரம்மணஞ்ச அனிட்டா²ரம்மணஞ்ச.

ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²னானுயோக³ந்தி ஏத்த² ஸுராதி பிட்ட²ஸுரா பூவஸுரா ஓத³னஸுரா கிண்ணபக்கி²த்தா ஸம்பா⁴ரஸம்யுத்தாதி பஞ்ச ஸுரா. மேரயந்தி புப்பா²ஸவோ ப²லாஸவோ மத்⁴வாஸவோ கு³ளாஸவோ ஸம்பா⁴ரஸம்யுத்தோதி பஞ்ச ஆஸவா. தம் ஸப்³ப³ம்பி மத³கரணவஸேன மஜ்ஜம். பமாத³ட்டா²னந்தி பமாத³காரணம், யாய சேதனாய தம் மஜ்ஜம் பிவதி, தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அனுயோக³ந்தி தம் ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²னானுயோக³ம் அனுஆயோக³ம் புனப்புனம் கரணம். யஸ்மா ச பன தம் அனுயுத்தஸ்ஸ மே உப்பன்னா சேவ போ⁴கா³ பரிஹாயந்தி, அனுப்பன்னா ச நுப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா ‘‘மே போ⁴கா³ பரிக்க²யம் கீ²ணபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி ஜானாதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த². விகாலவிஸிகா²சரியானுயோக³ந்தி அவேலாய விஸிகா²ஸு சரியானுயுத்தம். ஸமஜ்ஜாபி⁴சரணந்தி நச்சாதி³த³ஸ்ஸனவஸேன ஸமஜ்ஜாபி⁴க³மனம். ஆலஸ்யானுயோக³ந்தி காயாலஸியதாய யுத்தப்பயுத்ததம். அபாயமுகா²னி ந ஸேவதீதி போ⁴கா³னம் வினாஸத்³வாரானி ந ஸேவதி.

கஸியா வாதி கஸிகம்மேன வா. வணிஜ்ஜாய வாதி த⁴ம்மிகவணிஜ்ஜகம்மேன வா. கோ³ரக்கே²ன வாதி கோ³பாலகம்மேன வா. இஸ்ஸத்தே²ன வாதி த⁴னுஸிப்பேன வா. ராஜபோரிஸேன வாதி ராஜஸேவககம்மேன வா. ஸிப்பஞ்ஞதரேன வாதி கும்ப⁴காராதி³ஸிப்பானம் அஞ்ஞதரேன வா. படிபஜ்ஜதீதி பயோக³ம் கரோதி. சக்கு²ஸ்மிம் உப்பன்னே ஜானாதீதி ஸஸம்பா⁴ரசக்கு²ஸ்மிம் உப்பன்னே ஜானாதி. ‘‘அத்தா மே உப்பன்னோ’’தி தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. சக்கு²ஸ்மிம் அந்தரஹிதேதி தஸ்மிம் வினட்டே². அத்தா மே அந்தரஹிதோதி ‘‘மம அத்தா வினட்டோ²’’தி தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. விக³தோ மே அத்தாதி வீதிக்கந்தோ மம அத்தா. ஸோதஸ்மிந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

103. ஏதேபி த⁴ம்மா த்³வயமேவ ஸந்தேதி ஏதே கோதா⁴த³யோ த⁴ம்மா ஸாதாஸாதத்³வயே ஸந்தே ஏவ ஹோந்தி உப்பஜ்ஜந்தி. ஏத்தாவதா ததியபஞ்ஹோபி விஸ்ஸஜ்ஜிதோ ஹோதி. இதா³னி யோ ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதேஸு ஏதேஸு பஞ்ஹேஸு கத²ம்கதீ² ப⁴வேய்ய, தஸ்ஸ கத²ம்கதா²பஹானூபாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கத²ம்கதீ² ஞாணபதா²ய ஸிக்கே²’’தி, ஞாணத³ஸ்ஸனஞாணாதி⁴க³மனத்த²ம் திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்கே²ய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. கிம்காரணா? ஞத்வா பவுத்தா ஸமணேன த⁴ம்மா. பு³த்³த⁴ஸமணேன ஹி ஞத்வா த⁴ம்மா வுத்தா, நத்தி² தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணம், அத்தனோ பன ஞாணானுபா⁴வேன தே அஜானந்தோ ந ஜானேய்ய, ந தே³ஸனாதோ³ஸேன. தஸ்மா கத²ம்கதீ² ஞாணபதா²ய ஸிக்கே², ஞத்வா பவுத்தா ஸமணேன த⁴ம்மாதி.

பக்கே²பப³ந்த⁴னேன வா ப³த்³தோ⁴தி நாக³ரிகப³ந்தே⁴ன ப³த்³தோ⁴. பரிக்கே²பப³ந்த⁴னேன வாதி வதிபரிக்கே²பப³ந்த⁴னேன வா. கா³மப³ந்த⁴னேனாதிஆதீ³ஸு தஸ்மா தஸ்மா டா²னதோ நிக்க²மிதும் அலப⁴ந்தோ கா³மப³ந்த⁴னாதீ³ஹி ப³த்³தோ⁴ நாம ஹோதி. தஸ்ஸ ப³ந்த⁴னஸ்ஸ மோக்க²த்தா²யாதி ஏதஸ்ஸ வுத்தப்பகாரஸ்ஸ ப³ந்த⁴னஸ்ஸ மோசனத்த²ம்.

ஞாணம்பி ஞாணபதோ²தி புரே உப்பன்னம் ஞாணம் அபராபருப்பன்னஸ்ஸ ஞாணம்பி ஞாணஸ்ஸ ஸஞ்சரணமக்³கோ³தி ஞாணம்பி ஞாணபதோ². ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணம்பி ஞாணபதோ²தி ஞாணஸ்ஸ பச்சயோபி தம் ஆலம்பி³த்வா உப்பஜ்ஜனதோ ஞாணபதோ². ஞாணஸஹபு⁴னோபி த⁴ம்மா ஞாணபதோ²தி ஞாணேன ஸஹுப்பன்னா அவஸேஸா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மாபி ஞாணபதோ². இதா³னி உபமாய ஸாதே⁴ந்தோ ‘‘யதா² அரியமக்³கோ³ அரியபதோ²’’திஆதி³மாஹ.

கத²ம்கதீ² புக்³க³லோதி விசிகிச்சா²வந்தோ புக்³க³லோ. ஸகங்கோ²தி ஸத்³வேள்ஹகோ. ஸவிலேகோ²தி சித்தராஜிவந்தோ. ஸத்³வேள்ஹகோதி கங்கா²வந்தோ. ஸவிசிகிச்சோ²தி ஸந்தே³ஹவந்தோ. ஞாணாதி⁴க³மாயாதி ஞாணபடிலாப⁴த்தா²ய. ஞாணபு²ஸனாயாதி ஞாணபடிவிஜ்ஜ²னத்தா²ய. அத² வா ஞாணவிந்த³னத்தா²ய. ஞாணஸச்சி²கிரியாயாதி ஞாணஸ்ஸ பச்சக்க²கரணத்தா²ய. ஸனிதா³னாஹந்தி அஹம் ஸனிதா³னம் ஸபச்சயம் கத்வா த⁴ம்மதே³ஸனம் கரோமி. ஸப்பாடிஹாரியந்தி நிய்யானிகம் கத்வா. நோ அப்பாடிஹாரியந்தி அனிய்யானிகம் அகத்வா த⁴ம்மதே³ஸனம் கரோமி.

104. ஸாதம் அஸாதஞ்ச குதோனிதா³னாதி ஏத்த² ஸாதாஸாதந்தி ஸுக²து³க்க²வேத³னா ஏவ அதி⁴ப்பேதா. ந ப⁴வந்தி ஹேதேதி ந ப⁴வந்தி ஏதே. விப⁴வம் ப⁴வஞ்சாபி யமேதமத்த²ம், ஏதம் மே பப்³ரூஹி யதோனிதா³னந்தி ஸாதாஸாதானம் விப⁴வம் ப⁴வஞ்ச ஏதம்பி யம் அத்த²ம். லிங்க³ப்³யத்தயோ ஏத்த² கதோ. இத³ம் பன வுத்தம் ஹோதி – ஸாதாஸாதானம் விப⁴வோ ப⁴வோ சாதி யோ ஏஸ அத்தோ², ஏதம் மே பப்³ரூஹி யதோனிதா³னந்தி. ஏத்த² ச ஸாதாஸாதானம் விப⁴வப⁴வவத்து²கா விப⁴வப⁴வதி³ட்டி²யோ ஏவ விப⁴வப⁴வாதி அத்த²தோ வேதி³தப்³பா³. ததா² ஹி இமஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனபக்கே² ‘‘ப⁴வதி³ட்டி²பி ப²ஸ்ஸனிதா³னா, விப⁴வதி³ட்டி²பி ப²ஸ்ஸனிதா³னா’’தி உபரி நித்³தே³ஸே (மஹானி. 105) வக்க²தி. இமாய கா³தா²ய நித்³தே³ஸே வத்தப்³ப³ம் நத்தி².

105. இதோனிதா³னந்தி ப²ஸ்ஸனிதா³னம். இமாயபி வத்தப்³ப³ம் நத்தி².

106. கிஸ்மிம் விபூ⁴தே ந பு²ஸந்தி ப²ஸ்ஸாதி கிஸ்மிம் வீதிவத்தே சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாத³யோ பஞ்ச ப²ஸ்ஸா ந பு²ஸந்தி. இமாயபி வத்தப்³ப³ம் நத்தி².

107. நாமஞ்ச ரூபஞ்ச படிச்சாதி ஸம்பயுத்தகனாமஞ்ச வத்தா²ரம்மணரூபஞ்ச படிச்ச. ரூபே விபூ⁴தே ந பு²ஸந்தி ப²ஸ்ஸாதி ரூபே வீதிவத்தே பஞ்ச ப²ஸ்ஸா ந பு²ஸந்தி.

திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோதி சக்கு²ரூபவிஞ்ஞாணானம் திண்ணன்னம் ஸங்க³தியா ப²ஸ்ஸோ ஜாயதி. சக்கு² ச ரூபா ச ரூபஸ்மிந்தி பஸாத³சக்கு²ஞ்ச ரூபாரம்மணானி ச ரூபபா⁴கே³ ரூபகோட்டா²ஸே கத்வா. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் ட²பேத்வாதி திண்ணம் ஸங்க³தியா உப்பன்னப²ஸ்ஸம் முஞ்சித்வா. ஸம்பயுத்தகா த⁴ம்மா நாமஸ்மிந்தி அவஸேஸா வேத³னாத³யோ ப²ஸ்ஸேன ஸஹஜாதா த⁴ம்மா நாமபா⁴கே³. ஸோதஞ்ச படிச்சாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

சதூஹாகாரேஹி ரூபம் விபூ⁴தம் ஹோதீதி சதூஹி காரணேஹி ரூபம் வீதிவத்தம் ஹோதி. ஞாதவிபூ⁴தேனாதி பாகடம் கத்வா வீதிவத்தேன. தீரணவிபூ⁴தேனாதி அனிச்சாதி³தோ தீரயித்வா வீதிவத்தேன. பஹானவிபூ⁴தேனாதி ச²ந்த³ராக³பஹானதோ வீதிவத்தேன. ஸமதிக்கமவிபூ⁴தேனாதி சதுன்னம் அரூபஸமாபத்தீனம் படிலாப⁴வஸேன வீதிவத்தேன.

108. கத²ம் ஸமேதஸ்ஸாதி கத²ம் படிபன்னஸ்ஸ. விபோ⁴தி ரூபந்தி ரூபம் விப⁴வதி, ந ப⁴வேய்ய வா. ஸுக²ம் து³க²ஞ்சாதி இட்டா²னிட்ட²ரூபமேவ புச்ச²தி.

ஜானேய்யாமாதி ஜானிஸ்ஸாம. ஆஜானேய்யாமாதி விஸேஸேன ஜானிஸ்ஸாம. விஜானேய்யாமாதி அனேகவிதே⁴ன ஜானிஸ்ஸாம. படிவிஜானேய்யாமாதி ஸம்மா ஜானிஸ்ஸாம. படிவிஜ்ஜே²ய்யாமாதி சித்தேன பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸாம.

109. ந ஸஞ்ஞஸஞ்ஞீதி யதா² ஸமேதஸ்ஸ விபோ⁴தி ரூபம், ஸோ பகதிஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞீபி ந ஹோதி. ந விஸஞ்ஞஸஞ்ஞீதி விஸஞ்ஞாயபி விரூபாய ஸஞ்ஞாய விஸஞ்ஞீ ந ஹோதி உம்மத்தகோ வா கி²த்தசித்தோ வா. நோபி அஸஞ்ஞீதி ஸஞ்ஞாவிரஹிதோபி ந ஹோதி நிரோத⁴ஸமாபன்னோ வா அஸஞ்ஞஸத்தோ வா. ந விபூ⁴தஸஞ்ஞீதி ‘‘ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞான’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. 508) நயேன ஸமதிக்கந்தஸஞ்ஞீபி ந ஹோதி அரூபஜ்ஜா²னலாபீ⁴. ஏவம் ஸமேதஸ்ஸ விபோ⁴தி ரூபந்தி ஏதஸ்மிம் ஸஞ்ஞஸஞ்ஞிதாதி³பா⁴வே அட்ட²த்வா யதே³தம் வுத்தம் ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே…பே… ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திபடிலாப⁴த்தா²ய சித்தம் அபி⁴னீஹரதீ’’தி, ஏவம் ஸமேதஸ்ஸ அரூபமக்³க³ஸமங்கி³னோ விபோ⁴தி ரூபம். ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²தி ஏவம் படிபன்னஸ்ஸாபி ச யா ஸஞ்ஞா, தம்னிதா³னா தண்ஹாதி³ட்டி²பபஞ்சாஸ்ஸ அப்பஹீனாவ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி.

அஸஞ்ஞினோ வுச்சந்தி நிரோத⁴ஸமாபன்னாதி ஸஞ்ஞாவேத³னா நிரோதே⁴த்வா நிரோத⁴ஸமாபன்னா ஸஞ்ஞாபா⁴வேன அஸஞ்ஞினோதி கதீ²யந்தி. அஸஞ்ஞஸத்தாதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸஞ்ஞாபா⁴வேன அஸஞ்ஞப⁴வே நிப்³ப³த்தா.

ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தேதி தத்த² ஸோதி ஸோ பி⁴க்கு². ஏவந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னக்கமனித³ஸ்ஸனமேதம், இமினா கமேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் படிலபி⁴த்வாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸமாஹிதேதி இமினா சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதே. பரிஸுத்³தே⁴திஆதீ³ஸு பன உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வேன பரிஸுத்³தே⁴. பரிஸுத்³த⁴த்தாயேவ பரியோதா³தே, பப⁴ஸ்ஸரேதி வுத்தம் ஹோதி. ஸுகா²தீ³னம் பச்சயானம் கா⁴தேன விஹதராகா³தி³அங்க³ணத்தா அனங்க³ணே. அனங்க³ணத்தா ஏவ ச விக³தூபக்கிலேஸே. அங்க³ணேன ஹி சித்தம் உபக்கிலிஸ்ஸதி. ஸுபா⁴விதத்தா முது³பூ⁴தே, வஸீபா⁴வப்பத்தேதி வுத்தம் ஹோதி. வஸே வத்தமானஞ்ஹி சித்தம் முதூ³தி வுச்சதி. முது³த்தாயேவ ச கம்மனியே, கம்மக்க²மே கம்மயோக்³கே³தி வுத்தம் ஹோதி. முது³ ஹி சித்தம் கம்மனியம் ஹோதி ஸுத்³த⁴ந்தமிவ ஸுவண்ணம். தது³ப⁴யம்பி ச ஸுபா⁴விதத்தாயேவ. யதா²ஹ ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் பா⁴விதம் கம்மனியம் ஹோதி யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, சித்த’’ந்தி (அ. நி. 1.22).

ஏதேஸு ஹி பரிஸுத்³த⁴பா⁴வாதீ³ஸு டி²தத்தா டி²தே. டி²தத்தாயேவ ஆனேஞ்ஜப்பத்தே அசலே நிரிஞ்ஜனேதி வுத்தம் ஹோதி. முது³கம்மஞ்ஞபா⁴வேன வா அத்தனோ வஸே டி²தத்தா டி²தே. ஸத்³தா⁴தீ³ஹி பரிக்³க³ஹிதத்தா ஆனேஞ்ஜப்பத்தே. ஸத்³தா⁴பரிக்³க³ஹிதஞ்ஹி சித்தம் அஸ்ஸத்³தி⁴யேன ந இஞ்ஜதி, வீரியபரிக்³க³ஹிதம் கோஸஜ்ஜேன ந இஞ்ஜதி, ஸதிபரிக்³க³ஹிதம் பமாதே³ன ந இஞ்ஜதி, ஸமாதி⁴பரிக்³க³ஹிதம் உத்³த⁴ச்சேன ந இஞ்ஜதி, பஞ்ஞாபரிக்³க³ஹிதம் அவிஜ்ஜாய ந இஞ்ஜதி, ஓபா⁴ஸக³தம் கிலேஸந்த⁴காரேன ந இஞ்ஜதி. இமேஹி ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பரிக்³க³ஹிதும் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஹோதி. ஏவம் அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் சித்தம் அபி⁴னீஹாரக்க²மம் ஹோதி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திபடிலாப⁴த்தா²ய.

அபரோ நயோ – சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதே. நீவரணதூ³ரீபா⁴வேன பரிஸுத்³தே⁴. விதக்காதி³ஸமதிக்கமேன பரியோதா³தே. ஜா²னபடிலாப⁴பச்சனிகானம் பாபகானம் இச்சா²வசரானஞ்ச அபா⁴வேன அனங்க³ணே. இச்சா²வசரானந்தி இச்சா²ய அவசரானம், இச்சா²வஸேன ஓதிண்ணானம் பவத்தானம் நானப்பகாரானம் கோபஅப்பச்சயானந்தி அத்தோ². அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் சித்தூபக்கிலேஸானம் விக³மேன விக³தூபக்கிலேஸே. உப⁴யம்பி சேதம் அங்க³ணஸுத்தவத்த²ஸுத்தானுஸாரேனேவ (ம. நி. 1.57 ஆத³யோ, 70 ஆத³யோ) வேதி³தப்³ப³ம். வஸிப்பத்தியா முது³பூ⁴தே. இத்³தி⁴பாத³பா⁴வூபக³மனேன கம்மனியே. பா⁴வனாபாரிபூரியா பணீதபா⁴வூபக³மேன டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே, யதா² ஆனேஞ்ஜபா⁴வம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஹோதி, ஏவம் டி²தேதி அத்தோ². ஏவம்பி அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³மேன சித்தம் அபி⁴னீஹாரக்க²மம் ஹோதி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திபடிலாப⁴த்தா²ய பாத³கம் பத³ட்டா²னபூ⁴தம்.

ஆருப்பமக்³க³ஸமங்கீ³தி அரூபஸமாபத்தியா க³மனமக்³கே³ன அபரிஹீனோ. பபஞ்சாயேவ பபஞ்சஸங்கா²தி தண்ஹாதி³பபஞ்சாயேவ பபஞ்சஸங்கா².

110. ஏத்தாவதக்³க³ம் நு வத³ந்தி ஹேகே, யக்க²ஸ்ஸ ஸுத்³தி⁴ம் இத⁴ பண்டி³தாஸே. உதா³ஹு அஞ்ஞம்பி வத³ந்தி ஏத்தோதி ஏத்தாவதா நு இத⁴ பண்டி³தா ஸமணப்³ராஹ்மணா அக்³க³ம் ஸுத்³தி⁴ம் ஸத்தஸ்ஸ வத³ந்தி, உதா³ஹு அஞ்ஞம்பி ஏத்தோ அரூபஸமாபத்திதோ அதி⁴கஞ்ச வத³ந்தீதி புச்ச²தி.

ஏத்தோ அரூபஸமாபத்திதோதி ஏதஸ்மா அரூபஸமாபத்திதோ.

111. ஏத்தாவதக்³க³ம்பி வத³ந்தி ஹேகேதி ஏகே ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸமணப்³ராஹ்மணா பண்டி³தமானினோ ஏத்தாவதாபி அக்³க³ம் ஸுத்³தி⁴ம் வத³ந்தி. தேஸம் பனேகே ஸமயம் வத³ந்தீதி தேஸஞ்ஞேவ ஏகே உச்சே²த³வாதா³ ஸமயம் உச்சே²த³ம் வத³ந்தி. அனுபாதி³ஸேஸே குஸலாவதா³னாதி அனுபாதி³ஸேஸே குஸலவாதா³ ஸமானா.

ப⁴வதஜ்ஜிதாதி ப⁴வதோ பீ⁴தா. விப⁴வம் அபி⁴னந்த³ந்தீதி உச்சே²த³ம் படிச்ச துஸ்ஸந்தி. தே ஸத்தஸ்ஸ ஸமந்தி தே உச்சே²த³வாதி³னோ புக்³க³லஸ்ஸ ஸமம் அனுப்பத்திம் வத³ந்தி. உபஸமந்தி அதீவ ஸமம். வூபஸமந்தி ஸந்தம். நிரோத⁴ந்தி அனுப்பாத³ம். படிபஸ்ஸத்³தி⁴ந்தி அபுனுப்பத்திம்.

112. ஏதே ச ஞத்வா உபனிஸ்ஸிதாதி ஏதே ச தி³ட்டி²க³திகே ஸஸ்ஸதுச்சே²த³தி³ட்டி²யோ நிஸ்ஸிதாதி ஞத்வா. ஞத்வா முனீ நிஸ்ஸயே ஸோ வீமம்ஸீதி நிஸ்ஸயே ச ஞத்வா ஸோ வீமம்ஸீ பண்டி³தோ பு³த்³த⁴முனி. ஞத்வா விமுத்தோதி து³க்கா²னிச்சாதி³தோ த⁴ம்மே ஞத்வா விமுத்தோ. ப⁴வாப⁴வாய ந ஸமேதீதி புனப்புனம் உபபத்தியா ந ஸமாக³ச்ச²தி. அபராமஸந்தி அபராமஸந்தோ. பராமாஸம் நாபஜ்ஜந்தோதி அத்தோ².

ஸத்³த⁴ம்மப்பஜ்ஜோதிகாய மஹானித்³தே³ஸட்ட²கதா²ய

கலஹவிவாத³ஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.