8. பஸூரஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

59. அட்ட²மே பஸூரஸுத்தனித்³தே³ஸே பட²மகா³தா²ய தாவ ஸங்கே²போ – இமே தி³ட்டி²க³திகா அத்தனோ தி³ட்டி²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘இதே⁴வ ஸுத்³தீ⁴’’தி வத³ந்தி. அஞ்ஞேஸு பன த⁴ம்மேஸு விஸுத்³தி⁴ம் நாஹு, ஏவம் யம் அத்தனோ ஸத்தா²ராதி³ம் நிஸ்ஸிதா, தத்தே²வ ‘‘ஏஸ வாதோ³ ஸுபோ⁴’’தி ஏவம் ஸுப⁴வாதா³ ஹுத்வா புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணா ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’திஆதீ³ஸு பச்சேகஸச்சேஸு நிவிட்டா².

ஸப்³பே³ பரவாதே³ கி²பந்தீதி ஸப்³பா³ பரலத்³தி⁴யோ ச²ட்³டே³ந்தி. உக்கி²பந்தீதி தூ³ரதோ கி²பந்தி. பரிக்கி²பந்தீதி ஸமந்ததோ கி²பந்தி. ஸுப⁴வாதா³தி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். ஸோப⁴னவாதா³தி ‘‘ஏதம் ஸுந்த³ர’’ந்தி கதே²ந்தா. பண்டி³தவாதா³தி ‘‘பண்டி³தா மய’’ந்தி ஏவம் கதே²ந்தா. தி²ரவாதா³தி ‘‘நித்³தோ³ஸவாத³ம் வதா³மா’’தி கதே²ந்தா. ஞாயவாதா³தி ‘‘யுத்தவாத³ம் வதா³மா’’தி கதே²ந்தா. ஹேதுவாதா³தி ‘‘காரணஸஹிதம் வதா³மா’’தி கதே²ந்தா. லக்க²ணவாதா³தி ‘‘ஸல்லக்கே²தப்³ப³ம் வதா³மா’’தி வத³ந்தா. காரணவாதா³தி ‘‘உதா³ஹரணயுத்தவாத³ம் வதா³மா’’தி கதே²ந்தா. டா²னவாதா³தி ‘‘பக்கமிதும் அஸக்குணேய்யவாத³ம் வதா³மா’’தி வத³ந்தா.

நிவிட்டா²தி அந்தோபவிட்டா². பதிட்டி²தாதி தத்தே²வ டி²தா.

60. ஏவம் நிவிட்டா² ச ‘‘தே வாத³காமா’’தி து³தியகா³தா². தத்த² பா³லம் த³ஹந்தீ மிது² அஞ்ஞமஞ்ஞந்தி ‘‘அயம் பா³லோ, அயம் பா³லோ’’தி ஏவம் த்³வேபி ஜனா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பா³லம் த³ஹந்தி, பா³லதோ பஸ்ஸந்தி. வத³ந்தி தே அஞ்ஞஸிதா கதோ²ஜ்ஜந்தி தே அஞ்ஞமஞ்ஞஸத்தா²ராதி³னிஸ்ஸிதா கலஹம் வத³ந்தி. பஸம்ஸகாமா குஸலாவதா³னாதி பஸம்ஸத்தி²கா உபோ⁴பி ‘‘மயம் குஸலாவதா³னா பண்டி³தவாதா³’’தி ஏவம் ஸஞ்ஞினோ ஹுத்வா.

வாத³த்தி²காதி வாதே³ன அத்தி²கா. வாதா³தி⁴ப்பாயாதி வாத³ஜ்ஜா²ஸயா. வாத³புரேக்கா²ராதி வாத³மேவ புரதோ கத்வா சரமானா. வாத³பரியேஸனம் சரந்தாதி வாத³மேவ க³வேஸனம் சரமானா. விக³ய்ஹாதி பவிஸித்வா. ஓக³ய்ஹாதி ஓதரித்வா. அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வாதி நிமுஜ்ஜித்வா. பவிஸித்வாதி அந்தோகத்வா.

அனோஜவந்தீதி நிஹீனஓஜவதீ, தேஜவிரஹிதாதி அத்தோ². ஸா கதா²தி ஏஸா வாசா. கதோ²ஜ்ஜம் வத³ந்தீதி நித்தேஜம் ப⁴ணந்தி. ஏவம் வதா³னேஸு ச தேஸு ஏகோ நியமதோ ஏவ.

61. யுத்தோ கதா²யந்தி கா³தா². தத்த² யுத்தோ கதா²யந்தி வாத³கதா²ய உஸ்ஸுக்கோ. பஸம்ஸமிச்ச²ம் வினிகா⁴தி ஹோதீதி அத்தனோ பஸம்ஸம் இச்ச²ந்தோ ‘‘கத²ம் நு கோ² நிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா நயேன புப்³பே³வ வாதா³ கத²ம்கதீ² வினிகா⁴தீ ஹோதி. அபாஹதஸ்மிந்தி பஞ்ஹவீமம்ஸகேஹி ‘‘அத்தா²பக³தம் தே ப⁴ணிதம், ப்³யஞ்ஜனாபக³தம் தே ப⁴ணித’’ந்திஆதி³னா நயேன அபஹரிதே வாதே³. நிந்தா³ய ஸோ குப்பதீதி ஏவம் அபாஹதஸ்மிஞ்ச வாதே³ உப்பன்னாய நிந்தா³ய ஸோ குப்பதி. ரந்த⁴மேஸீதி யஸ்ஸ ரந்த⁴மேவ க³வேஸந்தோ.

தோ²மனந்தி வண்ணப⁴ணனம். கித்திந்தி பாகடகரணம். வண்ணஹாரியந்தி கு³ணவட்³ட⁴னம். புப்³பே³வ ஸல்லாபாதி ஸல்லாபதோ புரேதரமேவ. ‘‘கத²மித³ம் கத²மித³’’ந்தி கத²ம்கதா² அஸ்ஸ அத்தீ²தி கத²ம்கதீ². ஜயோ நு கோ² மேதி மம ஜயோ. கத²ம் நிக்³க³ஹந்தி கேன பகாரேன நிக்³க³ண்ஹனம். படிகம்மம் கரிஸ்ஸாமீதி மம லத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம் கரிஸ்ஸாமி. விஸேஸந்தி அதிரேகம். படிவிஸேஸந்தி புனப்புனம் விஸேஸம். ஆவேடி²யம் கரிஸ்ஸாமீதி பரிவேட²னம் கரிஸ்ஸாமி. நிப்³பே³டி²யந்தி மம நிப்³பே³ட²னம் மோசனம் நிக்க²மனம். சே²த³ந்தி வாத³சி²ந்த³னம். மண்ட³லந்தி வாத³ஸங்கா⁴தம். பாரிஸஜ்ஜாதி பரிசாரிகா. பாஸாரிகாதி காரணிதா. அபஹரந்தீதி படிபா³ஹந்தி.

அத்தா²பக³தந்தி அத்த²தோ அபக³தம், அத்தோ² நத்தீ²தி. அத்த²தோ அபஹரந்தீதி அத்த²ம்ஹா படிபா³ஹந்தி. அத்தோ² தே து³ன்னிதோதி தவ அத்தோ² ந ஸம்மா உபனீதோ. ப்³யஞ்ஜனம் தே து³ரோபிதந்தி தவ ப்³யஞ்ஜனம் து³ப்பதிட்டா²பிதம். நிக்³க³ஹோ தே அகதோதி தயா நிக்³க³ஹோ ந கதோ. படிகம்மம் தே து³க்கடந்தி தயா அத்தனோ லத்³தி⁴பதிட்டா²பனம் து³ட்டு² கதம். விஸமகத²ம் து³க்கதி²தந்தி ந ஸம்மா கதி²தம். து³ப்³ப⁴ணிதந்தி ப⁴ணந்தேனபி து³ட்டு² ப⁴ணிதம். து³ல்லபிதந்தி ந ஸம்மா விஸ்ஸஜ்ஜிதம். து³ருத்தந்தி அஞ்ஞதா² ப⁴ணிதம். து³ப்³பா⁴ஸிதந்தி விரூபம் பா⁴ஸிதம்.

நிந்தா³யாதி க³ரஹணேன. க³ரஹாயாதி தோ³ஸகத²னேன. அகித்தியாதி அகு³ணகத²னேன. அவண்ணஹாரிகாயாதி அகு³ணவட்³ட⁴னேன.

குப்பதீதி பகதிபா⁴வம் ஜஹேத்வா சலதி. ப்³யாபஜ்ஜதீதி தோ³ஸவஸேன பூதிபா⁴வம் ஆபஜ்ஜதி. பதிட்டீ²யதீதி கோத⁴வஸேன க³ணபா⁴வம் க³ச்ச²தி. கோபஞ்சாதி குபிதபா⁴வம். தோ³ஸஞ்சாதி தூ³ஸனம். அபச்சயஞ்சாதி அதுட்டா²காரஞ்ச. பாதுகரோதீதி பாகடம் கரோதி. ரந்த⁴மேஸீதி அந்தரக³வேஸீ. விரந்த⁴மேஸீதி சி²த்³த³க³வேஸீ. அபரத்³த⁴மேஸீதி கு³ணம் அபனேத்வா தோ³ஸமேவ க³வேஸீ. க²லிதமேஸீதி பக்க²லனக³வேஸீ. க³ளிதமேஸீதி பதனக³வேஸீ. ‘‘க⁴ட்டிதமேஸீ’’திபி பாடோ², தஸ்ஸ பீளனக³வேஸீதி அத்தோ². விவரமேஸீதி தோ³ஸக³வேஸீ.

62. ந கேவலஞ்ச ஸோ குப்பதி, அபிச கோ² பன ‘‘யமஸ்ஸ வாத³’’ந்தி கா³தா². தத்த² பரிஹீனமாஹு, அபாஹதந்தி அத்த²ப்³யஞ்ஜனாதி³தோ அபாஹதம் பரிஹீனம் வத³ந்தி. பரிதே³வதீதி ததோனிமித்தம் ஸோ ‘‘அஞ்ஞம் மயா ஆவஜ்ஜித’’ந்திஆதீ³ஹி விப்பலபதி. ஸோசதீதி ‘‘தஸ்ஸ ஜயோ’’திஆதீ³னி ஆரப்³ப⁴ ஸோசதி. ‘‘உபச்சகா³ ம’’ந்தி அனுத்து²னாதீதி ‘‘ஸோ மம் வாதே³ன வாத³ம் அதிக்கந்தோ’’திஆதி³னா நயேன ஸுட்டு²தரம் விப்பலபதி.

பரிஹாபிதந்தி ந வட்³டி⁴தம். அஞ்ஞம் மயா ஆவஜ்ஜிதந்தி அஞ்ஞம் காரணம் மயா அவனமிதம். சிந்திதந்தி வீமம்ஸிதம். மஹாபக்கோ²தி மஹந்தோ ஞாதிபக்கோ² ஏதஸ்ஸாதி மஹாபக்கோ². மஹாபரிஸோதி மஹாபரிசாரிகபரிஸோ. மஹாபரிவாரோதி மஹாதா³ஸதா³ஸிபரிவாரோ. பரிஸா சாயம் வக்³கா³தி அயஞ்ச பரிஸா வக்³கா³, ந ஏகா. புன ப⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீதி புன பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமி.

63. ஏதே விவாதா³ ஸமணேஸூதி ஏத்த² பன ஸமணா வுச்சந்தி பா³ஹிரபரிப்³பா³ஜகா. ஏதேஸு உக்³கா⁴தினிகா⁴தி ஹோதீதி ஏதேஸு வாதே³ஸு ஜயபராஜயாதி³வஸேன சித்தஉக்³கா⁴தனிகா⁴தம் வா பாபுணந்தோ உக்³கா⁴தி ச நிகா⁴தி ச ஹோதி. விரமே கதோ²ஜ்ஜந்தி பஜஹேய்ய கலஹம். ந ஹஞ்ஞத³த்த²த்தி² பஸம்ஸலாபா⁴தி ந ஹி ஏத்த² பஸம்ஸலாப⁴தோ அஞ்ஞோ அத்தோ² அத்தி². உத்தானோ வாதி ந க³ம்பீ⁴ரோதி அத்தோ² ‘‘பஞ்சிமே காமகு³ணா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 6.63) விய.

க³ம்பீ⁴ரோ வாதி து³ப்பவேஸோ அப்பதிட்டோ² படிச்சஸமுப்பாதோ³ விய. கூ³ள்ஹோ வாதி படிச்ச²ன்னோ ஹுத்வா டி²தோ ‘‘அபி⁴ரம நந்த³ அஹம் தே பாடிபோ⁴கோ³’’திஆதீ³ஸு (உதா³. 22) விய. படிச்ச²ன்னோ வாதி அபாகடோ ‘‘மாதரம் பிதரம் ஹந்த்வா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 294; நேத்தி. 113) விய. நேய்யோ வாதி நீஹரித்வா கதே²தப்³போ³ ‘‘அஸத்³தோ⁴ அகதஞ்ஞூ சா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 97) விய. நீதோ வாதி பாளியா டி²தனியாமேன கதே²தப்³போ³ ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, அரியவம்ஸா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.28) விய. அனவஜ்ஜோ வாதி நித்³தோ³ஸத்தோ² ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 1) விய. நிக்கிலேஸோ வாதி கிலேஸவிரஹிதோ விபஸ்ஸனா விய. வோதா³னோவாதி பரிஸுத்³தோ⁴ லோகுத்தரம் விய. பரமத்தோ² வாதி உத்தமத்தோ² உத்தமத்த²பூ⁴தோ அத்தோ² க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனனிப்³பா³னானி விய.

64. ச²ட்ட²கா³தா²யத்தோ² – யஸ்மா ச ந ஹஞ்ஞத³த்த²த்தி² பஸம்ஸலாபா⁴, தஸ்மா பரமம் லாப⁴ம் லப⁴ந்தோபி ‘‘ஸுந்த³ரோ அய’’ந்தி தத்த² தி³ட்டி²யா பஸம்ஸிதோ வா பன ஹோதீதி தம் வாத³ம் பரிஸாய மஜ்ஜே² தீ³பேத்வா ததோ ஸோ தேன ஜயத்தே²ன துட்டி²ம் வா த³ந்தவித³ம்ஸகம் வா ஆபஜ்ஜந்தோ ஹஸ்ஸதி, மானேன ச உன்னமதி. கிம் காரணம்? யஸ்மா தம் ஜயத்த²ம் பப்புய்ய யதா²மனோ ஜாதோ.

த²ம்ப⁴யித்வாதி பூரேத்வா. ப்³ரூஹயித்வாதி வட்³டே⁴த்வா. இமிஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ உத்தானத்தோ².

65. ஏவம் உன்னமதோ ச ‘‘யா உன்னதீ’’தி கா³தா². தத்த² மானாதிமானம் வத³தே பனேஸோதி ஏஸோ பன தம் உன்னதிம் ‘‘விகா⁴தபூ⁴மீ’’தி அபு³ஜ்ஜ²மானோ மானஞ்ச அதிமானஞ்ச வத³தி. ஏவம் இமிஸ்ஸாபி கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ உத்தானத்தோ².

66. ஏவம் வாதே³ தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தஸ்ஸ வாத³ம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ ‘‘ஸூரோ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² ராஜகா²தா³யாதி ராஜகா²த³னீயேன, ப⁴த்தவேதனேனாதி வுத்தம் ஹோதி. அபி⁴க³ஜ்ஜமேதி படிஸூரமிச்ச²ந்தி யதா² ஸோ படிஸூரம் இச்ச²ந்தோ அபி⁴க³ஜ்ஜந்தோ ஏதி, ஏவம் தி³ட்டி²க³திகோ தி³ட்டி²க³திகந்தி த³ஸ்ஸேதி. யேனேவ ஸோ தேன பலேஹீதி யேன ஸோ துய்ஹம் படிஸூரோ, தேன க³ச்ச². புப்³பே³வ நத்தி² யதி³த³ம் யுதா⁴யாதி யம் பன கிலேஸஜாதம் யுத்³தா⁴ய ஸியா, தம் இத⁴ புப்³பே³வ நத்தி², போ³தி⁴மூலேயேவஸ்ஸ பஹீனந்தி த³ஸ்ஸேதி.

ஸூரோதி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். ஸுட்டு² உரோ ஸூரோ, விஸ்ஸட்ட²உரோ நின்னஉரோதி அத்தோ². வீரோதி பரக்கமவந்தோ. விக்கந்தோதி ஸங்கா³மம் பவிஸந்தோ. அபீ⁴ரூதிஆத³யோ வுத்தனயா ஏவ. புட்டோ²தி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். போஸிதோதி தூ²லகதோ. ஆபாதி³தோதி உபட்³ட⁴ப³லிதோ படிபாதி³தோ. வட்³டி⁴தோதி ததோ ததோ பா⁴விதோ.

க³ஜ்ஜந்தோதி அப்³யத்தஸரேன க³ஜ்ஜந்தோ. உக்³க³ஜ்ஜந்தோதி உக்குட்டி²ம் கரோந்தோ. அபி⁴க³ஜ்ஜந்தோதி ஸீஹனாத³ம் கரோந்தோ. ஏதீதி ஆக³ச்ச²தி. உபேதீதி ததோ ஸமீபம் க³ச்ச²தி. உபக³ச்ச²தீதி ததோ ஸமீபம் க³ந்த்வா ந நிவத்ததி. படிஸூரந்தி நிப்³ப⁴யம். படிபுரிஸந்தி ஸத்துபுரிஸம். படிஸத்துந்தி ஸத்து ஹுத்வா அபி⁴முகே² டி²தம். படிமல்லந்தி படிஸேத⁴ம் ஹுத்வா யுஜ்ஜ²ந்தம். இச்ச²ந்தோதி ஆகங்க²மானோ.

பலேஹீதி க³ச்ச². வஜாதி மா திட்ட². க³ச்சா²தி ஸமீபம் உபஸங்கம. அபி⁴க்கமாதி பரக்கமம் கரோஹி.

போ³தி⁴யா மூலேதி மஹாபோ³தி⁴ருக்க²ஸ்ஸ ஸமீபே. யே படிஸேனிகரா கிலேஸாதி யே கிலேஸா படிபக்க²கரா. படிலோமகராதி படாணீகரா. படிகண்டககராதி வினிவிஜ்ஜ²னகரா. படிபக்க²கராதி ஸத்துகரா.

67. இதோ பரம் ஸேஸகா³தா² பாகடஸம்ப³ந்தா⁴ ஏவ. தத்த² விவாத³யந்தீதி விவத³ந்தி. படிஸேனிகத்தாதி படிலோமகாரகா. ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸீ’’திஆதி³னா நயேன விருத்³த⁴வசனம் விவாதோ³.

ஸஹிதம் மேதி மம வசனம் அத்த²ஸம்ஹிதம். அஸஹிதம் தேதி தவ வசனம் அனத்த²ஸம்ஹிதம். அதி⁴சிண்ணம் தே விபராவத்தந்தி யம் தம் அதி⁴சிண்ணம் சிரகாலஸேவனவஸேன பகு³ணம், தம் மம வாத³ம் ஆக³ம்ம நிவத்தம். ஆரோபிதோ தே வாதோ³தி துய்ஹம் உபரி மயா தோ³ஸோ ஆரோபிதோ. சர வாத³ப்பமோக்கா²யாதி ப⁴த்தபுடம் ஆதா³ய தம் தம் உபஸங்கமித்வா வாதா³ பமோக்க²த்தா²ய உத்தரம் பரியேஸமானோ விசர. நிப்³பே³டே²ஹி வாதி அத² வா மயா ஆரோபிததோ³ஸதோ அத்தானம் மோசேஹி. ஸசே பஹோஸீதி ஸசே ஸக்கோஸி.

ஆவேடி²யாய ஆவேடி²யந்தி ஆவேடே²த்வா நிவத்தனேன நிவத்தனம். நிப்³பே³டி²யாய நிப்³பே³டி²யந்தி தோ³ஸதோ மோசனேன மோசனம். சே²தே³ன சே²த³ந்தி ஏவமாதி³ ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா யதா²யோக³ம் யோஜேதப்³ப³ம்.

68. விஸேனிகத்வாதி கிலேஸஸேனம் வினாஸேத்வா. கிம் லபே⁴தா²தி படிமல்லம் கிம் லபி⁴ஸ்ஸஸி. பஸூராதி தம் பரிப்³பா³ஜகம் ஆலபதி. யேஸீத⁴ நத்தீ²தி யேஸம் இத⁴ நத்தி². இமாயபி கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ உத்தானத்தோ²யேவ.

69. பவிதக்கந்தி ‘‘ஜயோ நு கோ² மே ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னி விதக்கேந்தோ. தோ⁴னேன யுக³ம் ஸமாக³மாதி து⁴தகிலேஸேன பு³த்³தே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யுக³க்³கா³ஹம் ஸமாபன்னோ. ந ஹி த்வம் ஸக்க²ஸி ஸம்பயாதவேதி கோத்து²ஆத³யோ விய ஸீஹாதீ³ஹி தோ⁴னேன ஸஹ யுக³ம் க³ஹேத்வா ஏகபத³ம்பி ஸம்பயாதும் யுக³க்³கா³ஹமேவ வா ஸம்பாதே³தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸஸீதி.

மனோதி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தே³ஸபத³ம். சித்தந்தி சித்ததாய சித்தம். ‘‘ஆரம்மணம் மினமானம் ஜானாதீ’’தி மனோ. மானஸந்தி மனோ ஏவ. ‘‘அந்தலிக்க²சரோ பாஸோ, ய்வாயம் சரதி மானஸோ’’தி (மஹாவ. 33; ஸம். நி. 1.151) ஹி ஏத்த² பன ஸம்பயுத்தகத⁴ம்மோ மானஸோதி வுத்தோ.

‘‘கத²ஞ்ஹி ப⁴க³வா துய்ஹம், ஸாவகோ ஸாஸனே ரதோ;

அப்பத்தமானஸோ ஸேக்கோ², காலம்கயிரா ஜனேஸுதா’’தி. (ஸம். நி. 1.159) –

ஏத்த² அரஹத்தம் மானஸந்தி வுத்தம். இத⁴ பன மனோவ மானஸம், ப்³யஞ்ஜனவஸேன ஹேதம் பத³ம் வட்³டி⁴தம்.

ஹத³யந்தி சித்தம். ‘‘சித்தம் வா தே கி²பிஸ்ஸாமி, ஹத³யம் வா தே பா²லேஸ்ஸாமீ’’தி (ஸு. நி. ஆளவகஸுத்த; ஸம். நி. 1.237) ஏத்த² உரோ ஹத³யந்தி வுத்தம். ‘‘ஹத³யா ஹத³யம் மஞ்ஞே அஞ்ஞாய தச்ச²தீ’’தி (ம. நி. 1.63) ஏத்த² சித்தம். ‘‘வக்கம் ஹத³ய’’ந்தி (தீ³. நி. 2.377; ம. நி. 1.110; கு². பா. 3.த்³வத்திம்ஸாகார) ஏத்த² ஹத³யவத்து². இத⁴ பன சித்தமேவ அப்³ப⁴ந்தரட்டே²ன ‘‘ஹத³ய’’ந்தி வுத்தம். தமேவ பரிஸுத்³த⁴ட்டே²ன பண்ட³ரம், ப⁴வங்க³ம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். யதா²ஹ ‘‘பப⁴ஸ்ஸரமித³ம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தஞ்ச கோ² ஆக³ந்துகேஹி உபக்கிலேஸேஹி உபக்கிலிட்ட²’’ந்தி (அ. நி. 1.49). ததோ நிக்க²ந்தத்தா பன அகுஸலம்பி க³ங்கா³ய நிக்க²ந்தா நதீ³ க³ங்கா³ விய கோ³தா⁴வரிதோ நிக்க²ந்தா கோ³தா⁴வரி விய ச ‘‘பண்ட³ர’’ந்த்வேவ வுத்தம்.

மனோ மனாயதனந்தி இத⁴ பன மனோக³ஹணம் மனஸ்ஸேவ ஆயதனபா⁴வதீ³பனத்த²ம். தேனேதம் தீ³பேதி ‘‘நயித³ம் தே³வாயதனம் விய மனஸ்ஸ ஆயதனத்தா மனாயதனம், அத² கோ² மனோ ஏவ ஆயதனம் மனாயதன’’ந்தி. தத்த² நிவாஸட்டா²னட்டே²ன ஆகரட்டே²ன ஸமோஸரணட்டா²னட்டே²ன ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²ன காரணட்டே²ன ச ஆயதனம் வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ஹி லோகே ‘‘இஸ்ஸராயதனம் வாஸுதே³வாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு நிவாஸட்டா²னம் ஆயதனந்தி வுச்சதி. ‘‘ஸுவண்ணாயதனம் ரஜதாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஆகரோ. ஸாஸனே பன ‘‘மனோரமே ஆயதனே, ஸேவந்தி நம் விஹங்க³மா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.38) ஸமோஸரணட்டா²னம். ‘‘த³க்கி²ணாபதோ² கு³ன்னம் ஆயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ. ‘‘தத்ர தத்ரேவ ஸக்கி²ப⁴ப்³ப³தம் பாபுணாதி ஸதி ஸதிஆயதனே’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.102; ம. நி. 3.158) காரணம். இத⁴ பன ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²ன ஸமோஸரணட்டா²னட்டே²ன காரணட்டே²னாதி திதா⁴பி வட்டதி.

ப²ஸ்ஸாத³யோ ஹி த⁴ம்மா ஏத்த² ஸஞ்ஜாயந்தீதி ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²னபி ஏதம் ஆயதனம். ப³ஹித்³தா⁴ ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³ ஆரம்மணபா⁴வேனேத்த² ஓஸரந்தீதி ஸமோஸரணட்டா²னட்டே²னபி ஆயதனம். ப²ஸ்ஸாதீ³னம் பன ஸஹஜாதாதி³பச்சயட்டே²ன காரணத்தா காரணட்டே²னாபி ஆயதனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். மனிந்த்³ரியம் வுத்தத்த²மேவ.

விஜானாதீதி விஞ்ஞாணம். விஞ்ஞாணமேவ க²ந்தோ⁴ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴. தஸ்ஸ ராஸிஆதி³வஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘மஹாஉத³கக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீ’’தி (அ. நி. 4.51) ஏத்த² ஹி ராஸட்டே²ன க²ந்தோ⁴ வுத்தோ. ‘‘ஸீலக்க²ந்தோ⁴ ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.355) கு³ணட்டே²ன. ‘‘அத்³த³ஸ கோ² ப⁴க³வா மஹந்தம் தா³ருக்க²ந்த⁴’’ந்தி (ஸம். நி. 4.241) ஏத்த² பண்ணத்திமத்தட்டே²ன. இத⁴ பன ரூள்ஹிதோ க²ந்தோ⁴ வுத்தோ. ராஸட்டே²ன ஹி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஏகதே³ஸோ ஏகம் விஞ்ஞாணம். தஸ்மா யதா² ருக்க²ஸ்ஸ ஏகதே³ஸம் சி²ந்த³ந்தோ ருக்க²ம் சி²ந்த³தீதி வுச்சதி, ஏவமேவ விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஏகதே³ஸபூ⁴தம் ஏகம்பி விஞ்ஞாணம் ரூள்ஹிதோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴தி வுத்தம்.

தஜ்ஜா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி தேஸம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் த⁴ம்மானம் அனுச்ச²விகா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. இமஸ்மிஞ்ஹி பதே³ ஏகமேவ சித்தம் மினனட்டே²ன மனோ, விஜானனட்டே²ன விஞ்ஞாணம், ஸபா⁴வட்டே²ன நிஸ்ஸத்தட்டே²ன வா தா⁴தூதி தீஹி நாமேஹி வுத்தம்.

ஸத்³தி⁴ம் யுக³ம் ஸமாக³மந்தி ஏகப்பஹாரேன ஸத்³தி⁴ம். ஸம்மாக³ந்த்வாதி பாபுணித்வா. யுக³க்³கா³ஹம் க³ண்ஹித்வாதி யுக³படிபா⁴க³ம் க³ஹேத்வா. ஸாகச்சே²துந்தி ஸத்³தி⁴ம் கதே²தும். ஸல்லபிதுந்தி அல்லாபஸல்லாபம் காதும். ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜிதுந்தி ஸத்³தி⁴ம் கத²னம் படிபஜ்ஜிதும். ந படிப³லபா⁴வே காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் கிஸ்ஸஹேது, பஸூரோ பரிப்³பா³ஜகோ ஹீனோ’’திஆதி³மாஹ. ஸோ ஹி ப⁴க³வா அக்³கோ³ சாதி அஸதி³ஸதா³னஅக்³க³த்தா அஸமானபஞ்ஞத்தா அக்³கோ³ ச. ஸேட்டோ² சாதி ஸப்³ப³கு³ணேஹி அப்படிஸமட்டே²ன ஸேட்டோ² ச. மோக்கோ² சாதி ஸவாஸனேஹி கிலேஸேஹி முத்தத்தா மோக்கோ² ச. உத்தமோ சாதி அத்தனோ உத்தரிதரவிரஹிதத்தா உத்தமோ ச. பவரோ சாதி ஸப்³ப³லோகேன அபி⁴பத்த²னீயத்தா பவரோ ச. மத்தேன மாதங்கே³னாதி பபி⁴ன்னமதே³ன ஹத்தி²னா.

கோத்து²கோதி ஜிரணஸிங்கா³லோ. ஸீஹேன மிக³ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ந்தி கேஸரஸீஹேன மிக³ராஜேன ஸஹ. தருணகோதி சா²பகோ. தே⁴னுபகோதி கீ²ரபகோ. உஸபே⁴னாதி மங்க³லஸம்மதேன உஸபே⁴ன. சலககுனா ஸத்³தி⁴ந்தி சலமானககுனா ஸத்³தி⁴ம். த⁴ங்கோதி காகோ. க³ருளேன வேனதேய்யேன ஸத்³தி⁴ந்தி ஏத்த² க³ருளேனாதி ஜாதிவஸேன நாமம். வேனதேய்யேனாதி கோ³த்தவஸேன. சண்டா³லோதி ச²வசண்டா³லோ. ரஞ்ஞா சக்கவத்தினாதி சாதுத்³தீ³பிகசக்கவத்தினா. பம்ஸுபிஸாசகோதி கசவரச²ட்³ட³னட்டா²னே நிப்³ப³த்தகோ யக்கோ². இந்தே³ன தே³வரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ந்தி ஸக்கேன தே³வராஜேன ஸஹ. ஸோ ஹி ப⁴க³வா மஹாபஞ்ஞோதிஆதீ³னி ச²ப்பதா³னி ஹேட்டா² வித்தா²ரிதானி. தத்த² பஞ்ஞாபபே⁴த³குஸலோதி அத்தனோ அனந்தவிகப்பே பஞ்ஞாபே⁴தே³ சே²கோ. பபி⁴ன்னஞாணோதி அனந்தப்பபே⁴த³பத்தஞாணோ. ஏதேன பஞ்ஞாபபே⁴த³குஸலத்தேபி ஸதி தாஸம் பஞ்ஞானம் அனந்தபே⁴த³த்தம் த³ஸ்ஸேதி. அதி⁴க³தபடிஸம்பி⁴தோ³தி படிலத்³த⁴அக்³க³சதுபடிஸம்பி⁴த³ஞாணோ. சதுவேஸாரஜ்ஜப்பத்தோதி சத்தாரி விஸாரத³பா⁴வஸங்கா²தானி ஞாணானி பத்தோ. யதா²ஹ –

‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோ ‘இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’தி, தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி, ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ தே படிஜானதோ ‘இமே ஆஸவா அபரிக்கீ²ணா’தி…பே… ‘யே கோ² பன தே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி…பே… யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ஸோ ந நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயாதி, தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி, ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமீ’’தி (அ. நி. 4.8; ம. நி. 1.150).

த³ஸப³லப³லதா⁴ரீதி த³ஸ ப³லானி ஏதேஸந்தி த³ஸப³லா, த³ஸப³லானம் ப³லானி த³ஸப³லப³லானி, தானி த³ஸப³லப³லானி தா⁴ரயதீதி த³ஸப³லப³லதா⁴ரீ, த³ஸப³லஞாணப³லதா⁴ரீதி அத்தோ². ஏதேஹி தீஹி வசனேஹி அனந்தப்பபே⁴தா³னம் நேய்யானம் பபே⁴த³முக²மத்தம் த³ஸ்ஸிதம். ஸோயேவ பஞ்ஞாபயோக³வஸேன அபி⁴மங்க³லஸம்மதட்டே²ன புரிஸாஸபோ⁴. அஸந்தாஸட்டே²ன புரிஸஸீஹோ. மஹந்தட்டே²ன புரிஸனாகோ³. பஜானனட்டே²ன புரிஸாஜஞ்ஞோ. லோககிச்சது⁴ரவஹனட்டே²ன புரிஸதோ⁴ரய்ஹோ.

அத² தேஜாதி³கம் அனந்தஞாணதோ லத்³த⁴ம் கு³ணவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ தேஸம் தேஜாதீ³னம் அனந்தஞாணமூலபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனந்தஞாணோ’’தி வத்வா ‘‘அனந்ததேஜோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அனந்தஞாணோதி க³ணனவஸேன ச பபா⁴வவஸேன ச அந்தவிரஹிதஞாணோ. அனந்ததேஜோதி வேனேய்யஸந்தானே மோஹதமவித⁴மனேன அனந்தஞாணதேஜோ. அனந்தயஸோதி பஞ்ஞாகு³ணேஹேவ லோகத்தயவித்த²தானந்தகித்திகோ⁴ஸோ. அட்³டோ⁴தி பஞ்ஞாத⁴னஸமித்³தி⁴யா ஸமித்³தோ⁴. மஹத்³த⁴னோதி பஞ்ஞாத⁴னவட்³ட⁴த்தேபி பபா⁴வமஹத்தேன மஹந்தம் பவத்தபஞ்ஞாத⁴னமஸ்ஸாதி மஹத்³த⁴னோ. ‘‘மஹாத⁴னோ’’தி வா பாடோ². த⁴னவாதி பஸம்ஸிதப்³ப³பஞ்ஞாத⁴னவத்தா நிச்சயுத்தபஞ்ஞாத⁴னவத்தா அதிஸயபா⁴வேன பஞ்ஞாத⁴னவத்தா த⁴னவா. ஏதேஸுபி ஹி தீஸு அத்தே²ஸு இத³ம் வசனம் ஸத்³த³விதூ³ இச்ச²ந்தி.

ஏவம் பஞ்ஞாகு³ணேன ப⁴க³வதோ அத்தஸம்பத்திஸித்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா புன பஞ்ஞாகு³ணேனேவ லோகஹிதஸம்பத்திஸித்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நேதா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² வேனேய்யே ஸம்ஸாரஸங்கா²தப⁴யட்டா²னதோ நிப்³பா³னஸங்கா²தம் கே²மட்டா²னம் நேதா. தத்த² நயனகாலே ஏவ ஸம்வரவினயபஹானவினயவஸேன வேனேய்யே வினேதா. த⁴ம்மதே³ஸனாகாலே ஏவ ஸம்ஸயச்சே²த³னேன அனுனேதா. ஸம்ஸயம் சி²ந்தி³த்வா ஸஞ்ஞாபேதப்³ப³ம் அத்த²ம் பஞ்ஞாபேதா. ததா² பஞ்ஞாபிதானம் நிச்ச²யகரணேன நிஜ்ஜா²பேதா. ததா² நிஜ்ஜா²பிதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ படிபத்திபயோஜனவஸேன பேக்கே²தா. ததா²படிபன்னே படிபத்திப³லேன பஸாதே³தா. ஸோ ஹி ப⁴க³வாதி ஏத்த² ஹி-காரோ அனந்தரம் வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ காரணோபதே³ஸே நிபாதோ.

அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தாதி ஸகஸந்தானே நஉப்பன்னபுப்³ப³ஸ்ஸ ச²அஸாதா⁴ரணஞாணஹேதுபூ⁴தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ போ³தி⁴மூலே லோகஹிதத்த²ம் ஸகஸந்தானே உப்பாதே³தா. அஸஞ்ஜாதஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஸஞ்ஜனேதாதி வேனேய்யஸந்தானே அஸஞ்ஜாதபுப்³ப³ஸ்ஸ ஸாவகபாரமீஞாணஹேதுபூ⁴தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனதோ பபு⁴தி யாவஜ்ஜகாலா வேனேய்யஸந்தானே ஸஞ்ஜனேதா. ஸாவகவேனேய்யானம்பி ஹி ஸந்தானே ப⁴க³வதா வுத்தவசனேனேவ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஸஞ்ஜனனதோ ப⁴க³வா ஸஞ்ஜனேதா நாம ஹோதி. அனக்கா²தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அக்கா²தாதி அட்ட²த⁴ம்மஸமன்னாக³தானம் பு³த்³த⁴பா⁴வாய கதா²பி⁴னீஹாரானம் போ³தி⁴ஸத்தானம் பு³த்³த⁴பா⁴வாய ப்³யாகரணம் த³த்வா அனக்கா²தபுப்³ப³ஸ்ஸ பாரமிதாமக்³க³ஸ்ஸ ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ப்³யாகரணமத்தேனேவ போ³தி⁴மூலே உப்பஜ்ஜிதப்³ப³ஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ அக்கா²தா. அயம் நயோ பச்சேகபோ³தி⁴ஸத்தப்³யாகரணேபி லப்³ப⁴தியேவ. மக்³க³ஞ்ஞூதி பச்சவேக்க²ணாவஸேன அத்தனோ உப்பாதி³தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஞாதா. மக்³க³விதூ³தி வேனேய்யஸந்தானே ஜனேதப்³ப³ஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ குஸலோ. மக்³க³கோவிதோ³தி போ³தி⁴ஸத்தானம் அக்கா²தப்³ப³மக்³கே³ விசக்க²ணோ. அத² வா அபி⁴ஸம்போ³தி⁴படிபத்தி மக்³க³ஞ்ஞூ, பச்சேகபோ³தி⁴படிபத்தி மக்³க³விதூ³, ஸாவகபோ³தி⁴படிபத்தி மக்³க³கோவிதோ³. அத² வா –

‘‘ஏதேன மக்³கே³ன தரிம்ஸு புப்³பே³,

தரிஸ்ஸந்தி யே ச தரந்தி ஓக⁴’’ந்தி. (ஸம். நி. 5.409) –

வசனதோ யதா²யோக³ம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னபு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகானம் மக்³க³வஸேன ச ஸுஞ்ஞதானிமித்தஅப்பணிஹிதமக்³க³வஸேன ச உக்³க⁴டிதஞ்ஞூவிபஞ்சிதஞ்ஞூனேய்யபுக்³க³லானம் மக்³க³வஸேன ச யதா²க்கமேனேத்த² யோஜனம் கரோந்தி. மக்³கா³னுகா³ ச பனஸ்ஸாதி ப⁴க³வதோ க³தமக்³கா³னுகா³மினோ ஹுத்வா. ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தே² நிபாதோ, ஏதேன ச ப⁴க³வதா மக்³கு³ப்பாத³னாதி³கு³ணாதி⁴க³மாய ஹேது வுத்தோ ஹோதி. பன-ஸத்³தோ³ கதத்தே² நிபாதோ, தேன ப⁴க³வதா கதமக்³க³கரணம் வுத்தம் ஹோதி. பச்சா² ஸமன்னாக³தாதி பட²மம் க³தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பச்சா² ஸீலாதி³கு³ணேன ஸமன்னாக³தா. இதி தே²ரோ ‘‘அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா’’திஆதீ³ஹி யஸ்மா ஸப்³பே³பி ப⁴க³வதோ ஸீலாத³யோ கு³ணா அரஹத்தமக்³க³மேவ நிஸ்ஸாய ஆக³தா, தஸ்மா அரஹத்தமக்³க³மேவ நிஸ்ஸாய கு³ணம் கதே²ஸி.

ஜானம் ஜானாதீதி ஜானிதப்³ப³ம் ஜானாதி, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய யம்கிஞ்சி பஞ்ஞாய ஜானிதப்³ப³ம் நாம அத்தி², தம் ஸப்³ப³ம் பஞ்சனேய்யபத²பூ⁴தம் பஞ்ஞாய ஜானாதீதி அத்தோ². பஸ்ஸம் பஸ்ஸதீதி பஸ்ஸிதப்³ப³ம் பஸ்ஸதி, ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவிதாய தம்யேவ நேய்யபத²ம் சக்கு²னா தி³ட்ட²ம் விய கரோந்தோ பஞ்ஞாசக்கு²னா பஸ்ஸதீதி அத்தோ². யதா² வா ஏகச்சோ விபரீதம் க³ண்ஹந்தோ ஜானந்தோபி ந ஜானாதி, பஸ்ஸந்தோபி ந பஸ்ஸதி, ந ஏவம் ப⁴க³வா. ப⁴க³வா பன யதா²ஸபா⁴வம் க³ண்ஹந்தோ ஜானந்தோ ஜானாதியேவ, பஸ்ஸந்தோ பஸ்ஸதியேவ. ஸ்வாயம் நயன பரிணாயகட்டே²ன சக்கு²பூ⁴தோ. விதி³ததாதி³அத்தே²ன ஞாணபூ⁴தோ. அவிபரீதஸபா⁴வட்டே²ன வா பரியத்தித⁴ம்மபவத்தனதோ ஹத³யேன சிந்தேத்வா வாசாய நிச்சா²ரிதத⁴ம்மமயோதி வா த⁴ம்மபூ⁴தோ. ஸேட்ட²ட்டே²ன ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ. அத² வா சக்கு² விய பூ⁴தோதி சக்கு²பூ⁴தோ. ஞாணம் விய பூ⁴தோதி ஞாணபூ⁴தோ. அவிபரீதத⁴ம்மோ விய பூ⁴தோதி த⁴ம்மபூ⁴தோ. ப்³ரஹ்மா விய பூ⁴தோதி ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ. ய்வாயம் த⁴ம்மஸ்ஸ வசனதோ வத்தனதோ வா வத்தா. நானப்பகாரேஹி வசனதோ வத்தனதோ வா பவத்தா. அத்த²ம் நீஹரித்வா த³ஸ்ஸனதோ அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா. அமதாதி⁴க³மாய படிபத்திதே³ஸனதோ, அமதப்பகாஸனாய வா த⁴ம்மதே³ஸனாய அமதஸ்ஸ அதி⁴க³மாபனதோ அமதஸ்ஸ தா³தா. லோகுத்தரஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ உப்பாதி³தத்தா வேனேய்யானுரூபேன யதா²ஸுக²ம் லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ தா³னேன ச த⁴ம்மேஸு இஸ்ஸரோதி த⁴ம்மஸ்ஸாமீ. ததா²க³தபத³ம் ஹேட்டா² வுத்தத்த²ம்.

இதா³னி ‘‘ஜானம் ஜானாதீ’’திஆதீ³ஹி வுத்தகு³ணம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேதுகாமோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் ஸாதே⁴ந்தோ ‘‘நத்தீ²’’திஆதி³மாஹ. ஏவம்பூ⁴தஸ்ஸ ஹி தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பாரமிதாபுஞ்ஞப²லப்பபா⁴வனிப்ப²ன்னேன அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு ஸவாஸனஸ்ஸ ஸம்மோஹஸ்ஸ விஹதத்தா அஸம்மோஹதோ ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் ஞாதத்தா அஞ்ஞாதம் நாம நத்தி². ததே²வ ச ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் சக்கு²னா விய ஞாணசக்கு²னா தி³ட்ட²த்தா அதி³ட்ட²ம் நாம நத்தி². ஞாணேன பத்தத்தா அவிதி³தம் நாம நத்தி². அஸம்மோஹஸச்சி²கிரியாய ஸச்சி²கதத்தா அஸச்சி²கதம் நாம நத்தி². அஸம்மோஹபஞ்ஞாய பு²ட்ட²த்தா பஞ்ஞாய அப²ஸ்ஸிதம் நாம நத்தி².

பச்சுப்பன்னந்தி பச்சுப்பன்னம் காலம் வா த⁴ம்மம் வா. உபாதா³யாதி ஆதா³ய, அந்தோகத்வாதி அத்தோ². உபாதா³யவசனேனேவ காலவினிமுத்தம் நிப்³பா³னம்பி க³ஹிதமேவ ஹோதி. ‘‘அதீதா’’தி³வசனானி ச ‘‘நத்தீ²’’திஆதி³வசனேனேவ க⁴டியந்தி, ‘‘ஸப்³பே³’’திஆதி³வசனேன வா. ஸப்³பே³ த⁴ம்மாதி ஸப்³ப³ஸங்க²தாஸங்க²தத⁴ம்மபரியாதா³னம். ஸப்³பா³காரேனாதி ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு ஏகேகஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ அனிச்சாகாராதி³ஸப்³பா³காரபரியாதா³னம். ஞாணமுகே²தி ஞாணாபி⁴முகே². ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீதி ஓஸரணம் உபேந்தி. ஜானிதப்³ப³ந்தி பத³ம் நேய்யந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²விவரணத்த²ம் வுத்தம்.

அத்தத்தோ² வாதிஆதீ³ஸு வா-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ². அத்தத்தோ²தி அத்தனோ அத்தோ². பரத்தோ²தி பரேஸம் திண்ணம் லோகானம் அத்தோ². உப⁴யத்தோ²தி அத்தனோ ச பரேஸஞ்சாதி ஸகிம்யேவ உபி⁴ன்னம் அத்தோ². தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோதி தி³ட்ட²த⁴ம்மே நியுத்தோ, தி³ட்ட²த⁴ம்மப்பயோஜனோ வா அத்தோ². ஸம்பராயே நியுத்தோ, ஸம்பராயப்பயோஜனோ வா ஸம்பராயிகோ. உத்தானோதிஆதீ³ஸு வோஹாரவஸேன வத்தப்³போ³ ஸுக²பதிட்ட²த்தா உத்தானோ. வோஹாரம் அதிக்கமித்வா வத்தப்³போ³ ஸுஞ்ஞதாபடிஸம்யுத்தோ து³க்க²பதிட்ட²த்தா க³ம்பீ⁴ரோ. லோகுத்தரோ அச்சந்ததிரோக்க²த்தா கூ³ள்ஹோ. அனிச்சதாதி³கோ க⁴னாதீ³ஹி படிச்ச²ன்னத்தா படிச்ச²ன்னோ. அபசுரவோஹாரேன வத்தப்³போ³ யதா²ருதம் அக்³க³ஹேத்வா அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ நேதப்³ப³தோ நேய்யோ. பசுரவோஹாரேன வத்தப்³போ³ வசனமத்தேனேவ அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ நீதத்தா நீதோ. ஸுபரிஸுத்³த⁴ஸீலஸமாதி⁴விபஸ்ஸனத்தோ² தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவஸேன வஜ்ஜவிரஹிதத்தா அனவஜ்ஜோ. கிலேஸஸமுச்சே²த³னதோ அரியமக்³க³த்தோ² நக்கிலேஸோ. கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா அரியப²லத்தோ² வோதா³னோ. ஸங்க²தாஸங்க²தேஸு அக்³க³த⁴ம்மத்தா நிப்³பா³னம் பரமத்தோ². பரிவத்ததீதி பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வதோ அப³ஹிபூ⁴தத்தா அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே ப்³யாபித்வா வா ஸமந்தா வா அலங்கரித்வா வா விஸேஸேன வா வத்ததி.

‘‘ஸப்³ப³ம் காயகம்ம’’ந்திஆதீ³ஹி ப⁴க³வதோ ஞாணவிஸயதம் த³ஸ்ஸேதி. ஞாணானுபரிவத்தீதி ஞாணம் அனுபரிவத்தி, ஞாணவிரஹிதம் ந ஹோதீதி அத்தோ². அப்படிஹதந்தி நிராவரணதம் த³ஸ்ஸேதி. புன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் உபமாய ஸாதே⁴துகாமோ ‘‘யாவதக’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஜானிதப்³ப³ந்தி நேய்யம். நேய்யபரியந்தோ நேய்யாவஸானமஸ்ஸ அத்தீ²தி நேய்யபரியந்திகம். அஸப்³ப³ஞ்ஞூனம் பன நேய்யாவஸானமேவ நத்தி². ஞாணபரியந்திகேபி ஏஸேவ நயோ. புரிமயமகே வுத்தத்த²மேவ இமினா யமகேன விஸேஸேத்வாத³ஸ்ஸேதி, ததியயமகேன படிஸேத⁴வஸேன நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² ச நேய்யம் ஞாணஸ்ஸ பத²த்தா நேய்யபதோ². அஞ்ஞமஞ்ஞபரியந்தட்டா²யினோதி நேய்யஞ்ச ஞாணஞ்ச கே²பேத்வா டா²னதோ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ பரியந்தே டா²னஸீலா.

ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³தா⁴தி மனோத்³வாராவஜ்ஜனாயத்தா, ஆவஜ்ஜிதானந்தரமேவ ஜானாதீதி அத்தோ². ஆகங்க²படிப³த்³தா⁴தி ருசிஆயத்தா, ஆவஜ்ஜனானந்தரம் ஜவனஞாணேன ஜானாதீதி அத்தோ². இதரானி த்³வே பதா³னி இமேஸம் த்³வின்னம் பதா³னம் யதா²க்கமேன அத்த²ப்பகாஸனத்த²ம் வுத்தானி. ஆஸயம் ஜானாதீதி ஏத்த² ஆஸயந்தி நிஸ்ஸயந்தி ஏத்தா²தி ஆஸயோ, மிச்சா²தி³ட்டி²யா ஸம்மாதி³ட்டி²யா காமாதீ³ஹி நேக்க²ம்மாதீ³ஹி வா பரிபா⁴விதஸ்ஸ ஸந்தானஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸத்தஸந்தானம் அனுஸேந்தி அனுபவத்தேந்தீதி அனுஸயா, தா²மக³தானம் காமராகா³தீ³னம்வ ஏதம் அதி⁴வசனம். அனுஸயம் ஜானாதீதி அனுஸயகதா² ஹேட்டா² வுத்தாயேவ.

சரிதந்தி புப்³பே³ கதகுஸலாகுஸலகம்மம். அதி⁴முத்திந்தி ஸம்பதி குஸலே அகுஸலே வா சித்தவோஸக்³கோ³. அப்பரஜக்கே²தி பஞ்ஞாமயே அக்கி²ம்ஹி அப்பம் ராகா³தி³ரஜோ ஏதேஸந்தி அப்பரஜக்கா². அப்பம் ராகா³தி³ரஜோ ஏதேஸந்தி வா அப்பரஜக்கா², தே அப்பரஜக்கே². மஹாரஜக்கே²தி ஞாணமயே அக்கி²ம்ஹி மஹந்தம் ராகா³தி³ரஜோ ஏதேஸந்தி மஹாரஜக்கா². மஹந்தம் ராகா³தி³ரஜோ ஏதேஸந்தி வா மஹாரஜக்கா², தே மஹாரஜக்கே². திக்கி²ந்த்³ரியே முதி³ந்த்³ரியேதி திக்கா²னி ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி ஏதேஸந்தி திக்கி²ந்த்³ரியா. முதூ³னி ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி ஏதேஸந்தி முதி³ந்த்³ரியா. ஸ்வாகாரே த்³வாகாரேதி ஸுந்த³ரா ஸத்³தா⁴த³யோ ஆகாரா கோட்டா²ஸா ஏதேஸந்தி ஸ்வாகாரா. குச்சி²தா க³ரஹிதா அஸத்³தா⁴த³யோ ஆகாரா கோட்டா²ஸா ஏதேஸந்தி த்³வாகாரா. ஸுவிஞ்ஞாபயே து³விஞ்ஞாபயேதி யே கதி²தம் காரணம் ஸல்லக்கே²ந்தி ஸுகே²ன ஸக்கா ஹோந்தி விஞ்ஞாபேதும், தே ஸுவிஞ்ஞாபயா. தப்³பி³பரீதா து³விஞ்ஞாபயா. ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³பே³தி ப⁴ப்³பே³ ச அப⁴ப்³பே³ ச. அரியாய ஜாதியா ப⁴வந்தி ஜாயந்தீதி ப⁴ப்³பா³. வத்தமானஸமீபே வத்தமானவசனம். ப⁴விஸ்ஸந்தி ஜாயிஸ்ஸந்தி வாதி ப⁴ப்³பா³, பா⁴ஜனபூ⁴தாதி அத்தோ². யே அரியமக்³க³படிவேத⁴ஸ்ஸ அனுச்ச²விகா உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னா, தே ப⁴ப்³பா³. வுத்தபடிபக்கா² அப⁴ப்³பா³.

ஸத்தே பஜானாதீதி ரூபாதி³கே ஆரம்மணே லக்³கே³ லக்³கி³தே ஸத்தே பஜானாதி. ஸதே³வகோ லோகோதி ஸஹ தே³வேஹி ஸதே³வகோ. ஸஹ மாரேன ஸமாரகோ. ஸஹ ப்³ரஹ்முனா ஸப்³ரஹ்மகோ. ஸஹ ஸமணப்³ராஹ்மணேஹி ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீ. பஜாதத்தா பஜா. ஸஹ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸதே³வமனுஸ்ஸா. ‘‘பஜா’’தி ஸத்தலோகஸ்ஸ பரியாயவசனமேதம். தத்த² ஸதே³வகவசனேன பஞ்சகாமாவசரதே³வக்³க³ஹணம், ஸமாரகவசனேன ச²ட்ட²காமாவசரதே³வக்³க³ஹணம். ஸப்³ரஹ்மகவசனேன ப்³ரஹ்மகாயிகாதி³ப்³ரஹ்மக்³க³ஹணம். ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீவசனேன ஸாஸனஸ்ஸ பச்சத்தி²கபச்சாமித்தஸமணப்³ராஹ்மணக்³க³ஹணம் ஸமிதபாபபா³ஹிதபாபஸமணப்³ராஹ்மணக்³க³ஹணஞ்ச. பஜாவசனேன ஸத்தலோகக்³க³ஹணம். ஸதே³வமனுஸ்ஸவசனேன ஸம்முதிதே³வஅவஸேஸமனுஸ்ஸக்³க³ஹணம். ஏவமேத்த² தீஹி பதே³ஹி ஓகாஸலோகோ. த்³வீஹி பஜாவஸேன ஸத்தலோகோ க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³.

அபரோ நயோ – ஸதே³வகக்³க³ஹணேன அரூபாவசரலோகோ க³ஹிதோ, ஸமாரகக்³க³ஹணேன ச²காமாவசரலோகோ, ஸப்³ரஹ்மகக்³க³ஹணேன ரூபாவசரப்³ரஹ்மலோகோ, ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணாதி³க்³க³ஹணேன சதுபரிஸவஸேன ஸம்முதிதே³வேஹி வா ஸஹ மனுஸ்ஸலோகோ, அவஸேஸஸப்³ப³ஸத்தலோகோ வா. அபி சேத்த² ஸதே³வகவசனேன உக்கட்ட²பரிச்சே²த³தோ ஸப்³ப³ஸ்ஸபி லோகஸ்ஸ அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்தனபா⁴வம் ஸாதே⁴தி. ததோ யேஸம் ஸியா ‘‘மாரோ மஹானுபா⁴வோ ச²காமாவசரிஸ்ஸரோ வஸவத்தீ, கிம் ஸோபி அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்ததீ’’தி. தேஸம் விமதிம் வித⁴மேந்தோ ‘‘ஸமாரகோ’’தி ஆஹ. யேஸம் பன ஸியா ‘‘ப்³ரஹ்மா மஹானுபா⁴வோ, ஏகங்கு³லியா ஏகஸ்மிம் சக்கவாளஸஹஸ்ஸே ஆலோகம் ப²ரதி. த்³வீஹி…பே… த³ஸஹி அங்கு³லீஹி த³ஸஸு சக்கவாளஸஹஸ்ஸேஸு ஆலோகம் ப²ரதி, அனுத்தரஞ்ச ஜா²னஸமாபத்திஸுக²ம் படிஸம்வேதே³தி, கிம் ஸோபி அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்ததீ’’தி. தேஸம் விமதிம் வித⁴மேந்தோ ‘‘ஸப்³ரஹ்மகோ’’தி ஆஹ. ததோ யேஸம் ஸியா ‘‘புதூ² ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸாஸனபச்சத்தி²கா, கிம் தேபி அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்தந்தீ’’தி. தேஸம் விமதிம் வித⁴மேந்தோ ‘‘ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீ பஜா’’தி ஆஹ.

ஏவம் உக்கட்டா²னம் அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்தனபா⁴வம் பகாஸேத்வா அத² ஸம்முதிதே³வே அவஸேஸமனுஸ்ஸே ச உபாதா³ய உக்கட்ட²பரிச்சே²த³வஸேன ஸேஸஸத்தலோகஸ்ஸ அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்தனபா⁴வம் பகாஸேந்தோ ‘‘ஸதே³வமனுஸ்ஸா’’தி ஆஹ. அயமேத்த² அனுஸந்தி⁴க்கமோ. போராணா பனாஹு ‘‘ஸதே³வகோதி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸலோகோ. ஸமாரகோதி மாரேன ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸலோகோ. ஸப்³ரஹ்மகோதி ப்³ரஹ்மேஹி ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸலோகோ. ஏவம் ஸப்³பே³பி திப⁴வூபகே³ ஸத்தே தீஹாகாரேஹி தீஸு பதே³ஸு பக்கி²பித்வா புன த்³வீஹாகாரேஹி பரியாதா³தும் ‘ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீ பஜா ஸதே³வமனுஸ்ஸா’தி வுத்தம். ஏவம் பஞ்சஹி பதே³ஹி தேன தேன ஆகாரேன தேதா⁴துகமேவ பரியாதி³ன்னம் ஹோதீ’’தி.

அந்தமஸோதி உபரிமந்தேன. திமிதிமிங்க³லந்தி ஏத்த² திமி நாம ஏகா மச்ச²ஜாதி, திமிம் கி³லிதும் ஸமத்தா² ததோ மஹந்தஸரீரா திமிங்க³லா நாம ஏகா மச்ச²ஜாதி, திமிங்க³லம்பி கி³லிதும் ஸமத்தா² பஞ்சயோஜனஸதிகஸரீரா திமிதிமிங்க³லா நாம ஏகா மச்ச²ஜாதி. இத⁴ ஜாதிக்³க³ஹணேன ஏகவசனம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். க³ருளம் வேனதேய்யந்தி ஏத்த² க³ருளோதி ஜாதிவஸேன நாமம். வேனதேய்யோதி கோ³த்தவஸேன. பதே³ஸேதி ஏகதே³ஸே. ஸாரிபுத்தஸமாதி ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் த⁴ம்மஸேனாபதித்தே²ரே க³ஹேத்வா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸஸாவகா ஹி பஞ்ஞாய த⁴ம்மஸேனாபதித்தே²ரேன ஸமா நாம நத்தி². யதா²ஹ – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் மஹாபஞ்ஞானம் யதி³த³ம் ஸாரிபுத்தோ’’தி (அ. நி. 1.188-189). அட்ட²கதா²யஞ்ச (விஸுத்³தி⁴. 1.171; படி. ம. அட்ட². 2.3.5) வுத்தம் –

‘‘லோகனாத²ம் ட²பேத்வான, யே சஞ்ஞே ஸந்தி பாணினோ;

பஞ்ஞாய ஸாரிபுத்தஸ்ஸ, கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸி’’ந்தி.

ப²ரித்வாதி பு³த்³த⁴ஞாணம் ஸப்³ப³தே³வமனுஸ்ஸானம்பி பஞ்ஞம் பாபுணித்வா டா²னதோ தேஸம் பஞ்ஞம் ப²ரித்வா ப்³யாபித்வா திட்ட²தி. அபி⁴ப⁴வித்வாதி ஸப்³ப³தே³வமனுஸ்ஸானம்பி பஞ்ஞம் அதிக்கமித்வா, தேஸம் அவிஸயபூ⁴தம்பி ஸப்³ப³ம் நேய்யம் அபி⁴ப⁴வித்வா திட்ட²தீதி அத்தோ².

படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 3.5) பன ‘‘அதிக⁴ம்ஸித்வா’’தி பாடோ², க⁴ம்ஸித்வா துதி³த்வாதி அத்தோ². யேபி தேதிஆதீ³ஹி ஏவம் ப²ரித்வா அபி⁴ப⁴வித்வா டா²னஸ்ஸ பச்சக்க²காரணம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² பண்டி³தாதி பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தா. நிபுணாதி ஸண்ஹஸுகு²மபு³த்³தி⁴னோ ஸுகு²மே அத்த²ந்தரே படிவிஜ்ஜ²னஸமத்தா². கதபரப்பவாதா³தி விஞ்ஞாதபரப்பவாதா³ சேவ பரேஹி ஸத்³தி⁴ம் கதவாத³பரிசயா ச. வாலவேதி⁴ரூபாதி வாலவேதி⁴த⁴னுக்³க³ஹஸதி³ஸா. வோ பி⁴ந்த³ந்தா மஞ்ஞே சரந்தி பஞ்ஞாக³தேன தி³ட்டி²க³தானீதி வாலவேதீ⁴ விய வாலம் ஸுகு²மானிபி பரேஸம் தி³ட்டி²க³மனானி அத்தனோ பஞ்ஞாக³மனேன பி⁴ந்த³ந்தா விய சரந்தீதி அத்தோ². அத² வா ‘‘கூ³த²க³தம் முத்தக³த’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 9.11) விய பஞ்ஞா ஏவ பஞ்ஞாக³தம். தி³ட்டி²யோ ஏவ தி³ட்டி²க³தானி. பஞ்ஹே அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அபி⁴ஸங்க²ரித்வாதி த்³விபத³ம்பி திபத³ம்பி சதுபத³ம்பி புச்ச²ம் ரசயித்வா தேஸம் பஞ்ஹானம் அதிப³ஹுகத்தா ஸப்³ப³ஸங்க³ஹத்த²ம் த்³விக்க²த்தும் வுத்தம். கூ³ள்ஹானி ச படிச்ச²ன்னானி ச அத்த²ஜாதானீதி பாட²ஸேஸோ. தேஸம் ததா² வினயம் தி³ஸ்வா அத்தனா அபி⁴ஸங்க²தம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தீதி ஏவம் ப⁴க³வதா அதி⁴ப்பேதத்தா பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி. அஞ்ஞேஸம் பன புச்சா²ய ஓகாஸமேவ அத³த்வா ப⁴க³வா உபஸங்கமந்தானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. யதா²ஹ –

‘‘தே பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி ‘இமம் மயம் பஞ்ஹம் ஸமணம் கோ³தமம் உபஸங்கமித்வா புச்சி²ஸ்ஸாம, ஸசே நோ ஸமணோ கோ³தமோ ஏவம் புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி, ஏவமஸ்ஸ மயம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாம, ஏவம் சேபி நோ புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி, ஏவம்பிஸ்ஸ மயம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமா’தி. தே ஸுணந்தி ‘ஸமணோ க²லு போ⁴ கோ³தமோ அமுகம் நாம கா³மம் வா நிக³மம் வா ஓஸடோ’தி. தே யேன ஸமணோ கோ³தமோ தேனுபஸங்கமந்தி. தே ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தே ஸமணேன கோ³தமேன த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ந சேவ ஸமணம் கோ³தமம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி, குதோஸ்ஸ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸந்தி, அஞ்ஞத³த்து² ஸமணஸ்ஸேவ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா ஸம்பஜ்ஜந்தீ’’தி (ம. நி. 1.289).

கஸ்மா பஞ்ஹே ந புச்ச²ந்தீதி சே? ப⁴க³வா கிர பரிஸமஜ்ஜே² த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ பரிஸாய அஜ்ஜா²ஸயம் ஓலோகேதி, ததோ பஸ்ஸதி ‘‘இமே பண்டி³தா கூ³ள்ஹம் ரஹஸ்ஸம் பஞ்ஹம் ஓவட்டிகஸாரம் கத்வா ஆக³தா’’தி. ஸோ தேஹி அபுட்டோ²யேவ ‘‘பஞ்ஹபுச்சா²ய ஏத்தகா தோ³ஸா, விஸ்ஸஜ்ஜனே ஏத்தகா, அத்தே², பதே³, அக்க²ரே ஏத்தகாதி; இமம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தோ ஏவம் புச்சே²ய்ய, விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்யா’’தி; இதி ஓவட்டிகஸாரம் கத்வா ஆனீதே பஞ்ஹே த⁴ம்மகதா²ய அந்தரே பக்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேதி. தே பண்டி³தா ‘‘ஸேய்யா வத நோ, யே மயம் இமே பஞ்ஹே ந புச்சி²ம்ஹா. ஸசேபி மயம் புச்சே²ய்யாம, அப்பதிட்டி²தே நோ கத்வா ஸமணோ கோ³தமோ கி²பேய்யா’’தி அத்தமனா ப⁴வந்தி.

அபி ச பு³த்³தா⁴ நாம த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா பரிஸம் மேத்தாய ப²ரந்தி. மேத்தாப²ரணேன த³ஸப³லேஸு மஹாஜனஸ்ஸ சித்தம் பஸீத³தி. பு³த்³தா⁴ நாம ரூபக்³க³ப்பத்தா ஹோந்தி த³ஸ்ஸனஸம்பன்னா மது⁴ரஸ்ஸரா முது³ஜிவ்ஹா ஸுபு²ஸிதத³ந்தாவரணா, அமதேன ஹத³யம் ஸிஞ்சந்தா விய த⁴ம்மம் கதே²ந்தி. தத்ர நேஸம் மேத்தாப²ரணேன பஸன்னசித்தானம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘ஏவரூபம் அத்³வேஜ்ஜ²கத²ம் அமோக⁴கத²ம் நிய்யானிககத²ம் கதே²ந்தேன ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ந ஸக்கி²ஸ்ஸாம பச்சனீகக்³கா³ஹம் க³ண்ஹிது’’ந்தி அத்தனோ பஸன்னபா⁴வேனேவ பஞ்ஹே ந புச்ச²ந்தீதி.

கதி²தா விஸ்ஸஜ்ஜிதா வாதி ‘‘ஏவம் தும்ஹே புச்ச²தா²’’தி அபுச்சி²தபஞ்ஹானம் உச்சாரணேன தே பஞ்ஹா ப⁴க³வதா கதி²தா ஏவ ஹோந்தி. யதா² ச தே விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³பா³, ததா² விஸ்ஸஜ்ஜிதா ஏவ ஹோந்தி. நித்³தி³ட்ட²காரணாதி இமினா காரணேன இமினா ஹேதுனா ஏவம் ஹோந்தீதி ஏவம் ஸஹேதுகம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனேன ப⁴க³வதா நித்³தி³ட்ட²காரணா ஏவ ஹோந்தி தே பஞ்ஹா. உபக்கி²த்தகா ச தே ப⁴க³வதோ ஸம்பஜ்ஜந்தீதி க²த்தியபண்டி³தாத³யோ ப⁴க³வதோ பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ ப⁴க³வதோ ஸமீபே கி²த்தகா பக்கி²த்தகா ஸம்பஜ்ஜந்தி; ஸாவகா வா ஸம்பஜ்ஜந்தி, உபாஸகா வாதி அத்தோ²; ஸாவகஸம்பத்திம் வா பாபுணந்தி, உபாஸகஸம்பத்திம் வாதி வுத்தம் ஹோதி. அதா²தி அனந்தரத்தே², தேஸம் உபக்கி²த்தகஸம்பத்திஸமனந்தரமேவாதி அத்தோ². தத்தா²தி தஸ்மிம் டா²னே, தஸ்மிம் அதி⁴காரே வா. அதிரோசதீதி அதிவிய ஜோததி பகாஸதி. யதி³த³ம் பஞ்ஞாயாதி யாயம் ப⁴க³வதோ பஞ்ஞா, தாய பஞ்ஞாய ப⁴க³வாவ அதிரோசதீதி அத்தோ². இதி-ஸத்³தோ³ காரணத்தோ², இமினா காரணேனாதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவாதி.

ஸத்³த⁴ம்மப்பஜ்ஜோதிகாய மஹானித்³தே³ஸட்ட²கதா²ய

பஸூரஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.