நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

கு²த்³த³கனிகாயே

கு²த்³த³கபாட²-அட்ட²கதா²

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மி;

த⁴ம்மம் ஸரணம் க³ச்சா²மி;

ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மீதி.

அயம் ஸரணக³மனனித்³தே³ஸோ கு²த்³த³கானம் ஆதி³.

இமஸ்ஸ தா³னி அத்த²ம் பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³கட்ட²கதா²ய விவரிதும் விப⁴ஜிதும் உத்தானீகாதும் இத³ம் வுச்சதி –

உத்தமம் வந்த³னேய்யானம், வந்தி³த்வா ரதனத்தயம்;

கு²த்³த³கானம் கரிஸ்ஸாமி, கேஸஞ்சி அத்த²வண்ணனம்.

கு²த்³த³கானம் க³ம்பீ⁴ரத்தா, கிஞ்சாபி அதிது³க்கரா;

வண்ணனா மாதி³ஸேனேஸா, அபோ³த⁴ந்தேன ஸாஸனம்.

அஜ்ஜாபி து அப்³போ³ச்சி²ன்னோ, புப்³பா³சரியனிச்ச²யோ;

ததே²வ ச டி²தம் யஸ்மா, நவங்க³ம் ஸத்து²ஸாஸனம்.

தஸ்மாஹம் காதுமிச்சா²மி, அத்த²ஸம்வண்ணனம் இமம்;

ஸாஸனஞ்சேவ நிஸ்ஸாய, போராணஞ்ச வினிச்ச²யம்.

ஸத்³த⁴ம்மப³ஹுமானேன, நாத்துக்கம்ஸனகம்யதா;

நாஞ்ஞேஸம் வம்ப⁴னத்தா²ய, தம் ஸுணாத² ஸமாஹிதாதி.

கு²த்³த³கவவத்தா²னம்

தத்த² ‘‘கு²த்³த³கானம் கரிஸ்ஸாமி, கேஸஞ்சி அத்த²வண்ணன’’ந்தி வுத்தத்தா கு²த்³த³கானி தாவ வவத்த²பேத்வா பச்சா² அத்த²வண்ணனம் கரிஸ்ஸாமி. கு²த்³த³கானி நாம கு²த்³த³கனிகாயஸ்ஸ ஏகதே³ஸோ, கு²த்³த³கனிகாயோ நாம பஞ்சன்னம் நிகாயானம் ஏகதே³ஸோ. பஞ்ச நிகாயா நாம –

தீ³க⁴மஜ்ஜி²மஸம்யுத்த, அங்கு³த்தரிககு²த்³த³கா;

நிகாயா பஞ்ச க³ம்பீ⁴ரா, த⁴ம்மதோ அத்த²தோ சிமே.

தத்த² ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தாதீ³னி சதுத்திம்ஸ ஸுத்தானி தீ³க⁴னிகாயோ. மூலபரியாயஸுத்தாதீ³னி தி³யட்³ட⁴ஸதம் த்³வே ச ஸுத்தானி மஜ்ஜி²மனிகாயோ. ஓக⁴தரணஸுத்தாதீ³னி ஸத்த ஸுத்தஸஹஸ்ஸானி ஸத்த ச ஸுத்தஸதானி த்³வாஸட்டி² ச ஸுத்தானி ஸம்யுத்தனிகாயோ. சித்தபரியாதா³னஸுத்தாதீ³னி நவ ஸுத்தஸஹஸ்ஸானி பஞ்ச ச ஸுத்தஸதானி ஸத்தபஞ்ஞாஸஞ்ச ஸுத்தானி அங்கு³த்தரனிகாயோ. கு²த்³த³கபாடோ², த⁴ம்மபத³ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஸுத்தனிபாதோ, விமானவத்து², பேதவத்து², தே²ரகா³தா², தே²ரீகா³தா², ஜாதகம், நித்³தே³ஸோ, படிஸம்பி⁴தா³, அபதா³னம், பு³த்³த⁴வம்ஸோ, சரியாபிடகம், வினயாபி⁴த⁴ம்மபிடகானி, ட²பேத்வா வா சத்தாரோ நிகாயே அவஸேஸம் பு³த்³த⁴வசனம் கு²த்³த³கனிகாயோ.

கஸ்மா பனேஸ கு²த்³த³கனிகாயோதி வுச்சதி? ப³ஹூனம் கு²த்³த³கானம் த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴னம் ஸமூஹதோ நிவாஸதோ ச. ஸமூஹனிவாஸா ஹி ‘‘நிகாயோ’’தி வுச்சந்தி. ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகனிகாயம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் சித்தம், யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, திரச்சா²னக³தா பாணா (ஸம். நி. 3.100). போணிகனிகாயோ, சிக்க²ல்லிகனிகாயோ’’தி ஏவமாதீ³னி சேத்த² ஸாத⁴கானி ஸாஸனதோ லோகதோ ச. அயமஸ்ஸ கு²த்³த³கனிகாயஸ்ஸ ஏகதே³ஸோ. இமானி ஸுத்தந்தபிடகபரியாபன்னானி அத்த²தோ விவரிதும் விப⁴ஜிதும் உத்தானீகாதுஞ்ச அதி⁴ப்பேதானி கு²த்³த³கானி, தேஸம்பி கு²த்³த³கானம் ஸரணஸிக்கா²பத³த்³வத்திம்ஸாகாரகுமாரபஞ்ஹமங்க³லஸுத்த- ரதனஸுத்ததிரோகுட்டனிதி⁴கண்ட³மேத்தஸுத்தானம் வஸேன நவப்பபே⁴தோ³ கு²த்³த³கபாடோ² ஆதி³ ஆசரியபரம்பராய வாசனாமக்³க³ம் ஆரோபிதவஸேன ந ப⁴க³வதா வுத்தவஸேன. ப⁴க³வதா ஹி வுத்தவஸேன –

‘‘அனேகஜாதிஸம்ஸாரம், ஸந்தா⁴விஸ்ஸம் அனிப்³பி³ஸம்;

க³ஹகாரம் க³வேஸந்தோ, து³க்கா² ஜாதி புனப்புனம்.

‘‘க³ஹகாரக தி³ட்டோ²ஸி, புன கே³ஹம் ந காஹஸி;

ஸப்³பா³ தே பா²ஸுகா ப⁴க்³கா³, க³ஹகூடம் விஸங்க²தம்;

விஸங்கா²ரக³தம் சித்தம், தண்ஹானம் க²யமஜ்ஜ²கா³’’தி. (த⁴. ப. 153-154) –

இத³ம் கா³தா²த்³வயம் ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ ஆதி³. தஞ்ச மனஸாவ வுத்தவஸேன, ந வசீபே⁴த³ம் கத்வா வுத்தவஸேன. வசீபே⁴த³ம் பன கத்வா வுத்தவஸேன –

‘‘யதா³ ஹவே பாதுப⁴வந்தி த⁴ம்மா,

ஆதாபினோ ஜா²யதோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ;

அத²ஸ்ஸ கங்கா² வபயந்தி ஸப்³பா³,

யதோ பஜானாதி ஸஹேதுத⁴ம்ம’’ந்தி. (உதா³. 1; மஹாவ. 1) –

அயம் கா³தா² ஆதி³. தஸ்மா ய்வாயம் நவப்பபே⁴தோ³ கு²த்³த³கபாடோ² இமேஸம் கு²த்³த³கானம் ஆதி³, தஸ்ஸ ஆதி³தோ பபு⁴தி அத்த²ஸம்வண்ணனம் ஆரபி⁴ஸ்ஸாமி.

நிதா³னஸோத⁴னம்

தஸ்ஸ சாயமாதி³ ‘‘பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’தி. தஸ்ஸாயம் அத்த²வண்ணனாய மாதிகா –

‘‘கேன கத்த² கதா³ கஸ்மா, பா⁴ஸிதம் ஸரணத்தயம்;

கஸ்மா சிதா⁴தி³தோ வுத்த, மவுத்தமபி ஆதி³தோ.

‘‘நிதா³னஸோத⁴னம் கத்வா, ஏவமேத்த² ததோ பரம்;

பு³த்³த⁴ம் ஸரணக³மனம், க³மகஞ்ச விபா⁴வயே.

‘‘பே⁴தா³பே⁴த³ம் ப²லஞ்சாபி, க³மனீயஞ்ச தீ³பயே;

த⁴ம்மம் ஸரணமிச்சாதி³, த்³வயேபேஸ நயோ மதோ.

‘‘அனுபுப்³ப³வவத்தா²னே, காரணஞ்ச வினித்³தி³ஸே;

ஸரணத்தயமேதஞ்ச, உபமாஹி பகாஸயே’’தி.

தத்த² பட²மகா³தா²ய தாவ இத³ம் ஸரணத்தயம் கேன பா⁴ஸிதம், கத்த² பா⁴ஸிதம், கதா³ பா⁴ஸிதம், கஸ்மா பா⁴ஸிதம் அவுத்தமபிசாதி³தோ ததா²க³தேன கஸ்மா இதா⁴தி³தோ வுத்தந்தி பஞ்ச பஞ்ஹா.

தேஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனா கேன பா⁴ஸிதந்தி ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம், ந ஸாவகேஹி, ந இஸீஹி, ந தே³வதாஹி. கத்தா²தி பா³ராணஸியம் இஸிபதனே மிக³தா³யே. கதா³தி ஆயஸ்மந்தே யஸே ஸத்³தி⁴ம் ஸஹாயகேஹி அரஹத்தம் பத்தே ஏகஸட்டி²யா அரஹந்தேஸு ப³ஹுஜனஹிதாய லோகே த⁴ம்மதே³ஸனம் கரோந்தேஸு. கஸ்மாதி பப்³ப³ஜ்ஜத்த²ஞ்ச உபஸம்பத³த்த²ஞ்ச. யதா²ஹ –

‘‘ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பப்³பா³ஜேதப்³போ³ உபஸம்பாதே³தப்³போ³. பட²மம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தா³பேத்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் காராபேத்வா பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தா³பேத்வா உக்குடிகம் நிஸீதா³பேத்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ண்ஹாபேத்வா ‘ஏவம் வதே³ஹீ’தி வத்தப்³போ³ ‘பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’’தி (மஹாவ. 34).

கஸ்மா சிதா⁴தி³தோ வுத்தந்தி இத³ஞ்ச நவங்க³ம் ஸத்து²ஸாஸனம் தீஹி பிடகேஹி ஸங்க³ண்ஹித்வா வாசனாமக்³க³ம் ஆரோபேந்தேஹி புப்³பா³சரியேஹி யஸ்மா இமினா மக்³கே³ன தே³வமனுஸ்ஸா உபாஸகபா⁴வேன வா பப்³ப³ஜிதபா⁴வேன வா ஸாஸனம் ஓதரந்தி, தஸ்மா ஸாஸனோதாரஸ்ஸ மக்³க³பூ⁴தத்தா இத⁴ கு²த்³த³கபாடே² ஆதி³தோ வுத்தந்தி ஞாதப்³ப³ம்.

கதம் நிதா³னஸோத⁴னம்.

1. ஸரணத்தயவண்ணனா

பு³த்³த⁴விபா⁴வனா

இதா³னி யம் வுத்தம் ‘‘பு³த்³த⁴ம் ஸரணக³மனம், க³மகஞ்ச விபா⁴வயே’’தி, தத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு அப்படிஹதஞாணனிமித்தானுத்தரவிமோக்கா²தி⁴க³மபரிபா⁴விதம் க²ந்த⁴ஸந்தானமுபாதா³ய, பஞ்ஞத்திதோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னம் வா ஸச்சாபி⁴ஸம்போ³தி⁴முபாதா³ய பஞ்ஞத்திதோ ஸத்தவிஸேஸோ பு³த்³தோ⁴. யதா²ஹ –

‘‘பு³த்³தோ⁴தி யோ ஸோ ப⁴க³வா ஸயம்பூ⁴ அனாசரியகோ புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு ஸாமம் ஸச்சானி அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி², தத்த² ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ, ப³லேஸு ச வஸீபா⁴வ’’ந்தி (மஹானி. 192; சூளனி. பாராயனத்து²திகா³தா²னித்³தே³ஸ 97; படி. ம. 1.161).

அயம் தாவ அத்த²தோ பு³த்³த⁴விபா⁴வனா.

ப்³யஞ்ஜனதோ பன ‘‘பு³ஜ்ஜி²தாதி பு³த்³தோ⁴, போ³தே⁴தாதி பு³த்³தோ⁴’’தி ஏவமாதி³னா நயேன வேதி³தப்³போ³. வுத்தஞ்சேதம் –

‘‘பு³த்³தோ⁴தி கேனட்டே²ன பு³த்³தோ⁴? பு³ஜ்ஜி²தா ஸச்சானீதி பு³த்³தோ⁴, போ³தே⁴தா பஜாயாதி பு³த்³தோ⁴, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய பு³த்³தோ⁴, ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவிதாய பு³த்³தோ⁴, அனஞ்ஞனேய்யதாய பு³த்³தோ⁴, விகஸிதாய பு³த்³தோ⁴, கீ²ணாஸவஸங்கா²தேன பு³த்³தோ⁴, நிருபக்கிலேஸஸங்கா²தேன பு³த்³தோ⁴, ஏகந்தவீதராகோ³தி பு³த்³தோ⁴, ஏகந்தவீததோ³ஸோதி பு³த்³தோ⁴, ஏகந்தவீதமோஹோதி பு³த்³தோ⁴, ஏகந்தனிக்கிலேஸோதி பு³த்³தோ⁴, ஏகாயனமக்³க³ம் க³தோதி பு³த்³தோ⁴, ஏகோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி பு³த்³தோ⁴, அபு³த்³தி⁴விஹதத்தா பு³த்³தி⁴படிலாபா⁴ பு³த்³தோ⁴. பு³த்³தோ⁴தி நேதம் நாமம் மாதரா கதம், ந பிதரா கதம், ந பா⁴தரா கதம், ந ப⁴கி³னியா கதம், ந மித்தாமச்சேஹி கதம், ந ஞாதிஸாலோஹிதேஹி கதம், ந ஸமணப்³ராஹ்மணேஹி கதம், ந தே³வதாஹி கதம், விமோக்க²ந்திகமேதம் பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் போ³தி⁴யா மூலே ஸஹ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ படிலாபா⁴ ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி யதி³த³ம் பு³த்³தோ⁴’’தி (மஹானி. 192; சூளனி. பாராயனத்து²திகா³தா²னித்³தே³ஸ 97; படி. ம. 1.162).

ஏத்த² ச யதா² லோகே அவக³ந்தா அவக³தோதி வுச்சதி, ஏவம் பு³ஜ்ஜி²தா ஸச்சானீதி பு³த்³தோ⁴. யதா² பண்ணஸோஸா வாதா பண்ணஸுஸாதி வுச்சந்தி, ஏவம் போ³தே⁴தா பஜாயாதி பு³த்³தோ⁴. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய பு³த்³தோ⁴தி ஸப்³ப³த⁴ம்மபு³ஜ்ஜ²னஸமத்தா²ய பு³த்³தி⁴யா பு³த்³தோ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவிதாய பு³த்³தோ⁴தி ஸப்³ப³த⁴ம்மபோ³த⁴னஸமத்தா²ய பு³த்³தி⁴யா பு³த்³தோ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. அனஞ்ஞனேய்யதாய பு³த்³தோ⁴தி அஞ்ஞேன அபோ³தி⁴தோ ஸயமேவ பு³த்³த⁴த்தா பு³த்³தோ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. விகஸிதாய பு³த்³தோ⁴தி நானாகு³ணவிகஸனதோ பது³மமிவ விகஸனட்டே²ன பு³த்³தோ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. கீ²ணாஸவஸங்கா²தேன பு³த்³தோ⁴தி ஏவமாதீ³ஹி சித்தஸங்கோசகரத⁴ம்மபஹானதோ நித்³தா³க்க²யவிபு³த்³தோ⁴ புரிஸோ விய ஸப்³ப³கிலேஸனித்³தா³க்க²யவிபு³த்³த⁴த்தா பு³த்³தோ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. ஏகாயனமக்³க³ம் க³தோதி பு³த்³தோ⁴தி பு³த்³தி⁴யத்தா²னம் க³மனத்த²பரியாயதோ யதா² மக்³க³ம் க³தோபி புரிஸோ க³தோதி வுச்சதி, ஏவம் ஏகாயனமக்³க³ம் க³தத்தாபி பு³த்³தோ⁴தி வுச்சதீதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ஏகோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி பு³த்³தோ⁴தி ந பரேஹி பு³த்³த⁴த்தா பு³த்³தோ⁴, கிந்து ஸயமேவ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா பு³த்³தோ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. அபு³த்³தி⁴விஹதத்தா பு³த்³தி⁴படிலாபா⁴ பு³த்³தோ⁴தி பு³த்³தி⁴ பு³த்³த⁴ம் போ³தோ⁴தி பரியாயவசனமேதம். தத்த² யதா² நீலரத்தகு³ணயோக³தோ ‘‘நீலோ படோ, ரத்தோ படோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் பு³த்³தி⁴கு³ணயோக³தோ பு³த்³தோ⁴தி ஞாபேதும் வுத்தம் ஹோதி. ததோ பரம் பு³த்³தோ⁴தி நேதம் நாமந்தி ஏவமாதி³ அத்த²மனுக³தா அயம் பஞ்ஞத்தீதி போ³த⁴னத்த²ம் வுத்தந்தி ஏவரூபேன நயேன ஸப்³பே³ஸம் பதா³னம் பு³த்³த⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸாத⁴னஸமத்தோ² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அயம் ப்³யஞ்ஜனதோபி பு³த்³த⁴விபா⁴வனா.

ஸரணக³மனக³மகவிபா⁴வனா

இதா³னி ஸரணக³மனாதீ³ஸு ஹிம்ஸதீதி ஸரணம், ஸரணக³தானம் தேனேவ ஸரணக³மனேன ப⁴யம் ஸந்தாஸம் து³க்க²ம் து³க்³க³திம் பரிக்கிலேஸம் ஹிம்ஸதி வித⁴மதி நீஹரதி நிரோதே⁴தீதி அத்தோ². அத² வா ஹிதே பவத்தனேன அஹிதா ச நிவத்தனேன ஸத்தானம் ப⁴யம் ஹிம்ஸதீதி பு³த்³தோ⁴, ப⁴வகந்தாரா உத்தரணேன அஸ்ஸாஸதா³னேன ச த⁴ம்மோ, அப்பகானம்பி காரானம் விபுலப²லபடிலாப⁴கரணேன ஸங்கோ⁴. தஸ்மா இமினாபி பரியாயேன தம் ரதனத்தயம் ஸரணம். தப்பஸாத³தக்³க³ருதாஹி விஹதவித்³த⁴ம்ஸிதகிலேஸோ தப்பராயணதாகாரப்பவத்தோ அபரப்பச்சயோ வா சித்துப்பாதோ³ ஸரணக³மனம். தம்ஸமங்கீ³ ஸத்தோ தம் ஸரணம் க³ச்ச²தி, வுத்தப்பகாரேன சித்துப்பாதே³ன ‘‘ஏஸ மே ஸரணம், ஏஸ மே பராயண’’ந்தி ஏவமேதம் உபேதீதி அத்தோ². உபேந்தோ ச ‘‘ஏதே மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²ம, த⁴ம்மஞ்ச, உபாஸகே நோ ப⁴க³வா தா⁴ரேதூ’’தி தபுஸ்ஸப⁴ல்லிகாத³யோ விய ஸமாதா³னேன வா, ‘‘ஸத்தா² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, ஸாவகோஹமஸ்மீ’’தி (ஸம். நி. 2.154) மஹாகஸ்ஸபாத³யோ விய ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனேன வா, ‘‘ஏவம் வுத்தே ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா திக்க²த்தும் உதா³னம் உதா³னேஸி ‘நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. நமோ தஸ்ஸ…பே… ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’’தி (ம. நி. 2.388) ப்³ரஹ்மாயுஆத³யோ விய தப்போணத்தேன வா, கம்மட்டா²னானுயோகி³னோ விய அத்தஸன்னிய்யாதனேன வா, அரியபுக்³க³லா விய ஸரணக³மனுபக்கிலேஸஸமுச்சே²தே³ன வாதி அனேகப்பகாரம் விஸயதோ கிச்சதோ ச உபேதி.

அயம் ஸரணக³மனஸ்ஸ க³மகஸ்ஸ ச விபா⁴வனா.

பே⁴தா³பே⁴த³ப²லதீ³பனா

இதா³னி ‘‘பே⁴தா³பே⁴த³ம் ப²லஞ்சாபி, க³மனீயஞ்ச தீ³பயே’’தி வுத்தானம் பே⁴தா³தீ³னம் அயம் தீ³பனா, ஏவம் ஸரணக³தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ து³விதோ⁴ ஸரணக³மனபே⁴தோ³ – ஸாவஜ்ஜோ ச அனவஜ்ஜோ ச. அனவஜ்ஜோ காலகிரியாய, ஸாவஜ்ஜோ அஞ்ஞஸத்த²ரி வுத்தப்பகாரப்பவத்தியா, தஸ்மிஞ்ச வுத்தப்பகாரவிபரீதப்பவத்தியா. ஸோ து³விதோ⁴பி புது²ஜ்ஜனானமேவ. பு³த்³த⁴கு³ணேஸு அஞ்ஞாணஸம்ஸயமிச்சா²ஞாணப்பவத்தியா அனாத³ராதி³ப்பவத்தியா ச தேஸம் ஸரணம் ஸம்கிலிட்ட²ம் ஹோதி. அரியபுக்³க³லா பன அபி⁴ன்னஸரணா சேவ அஸம்கிலிட்ட²ஸரணா ச ஹோந்தி. யதா²ஹ ‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸேய்யா’’தி (அ. நி. 1.276; ம. நி. 3.128; விப⁴. 809). புது²ஜ்ஜனா து யாவதே³வ ஸரணபே⁴த³ம் ந பாபுணந்தி, தாவதே³வ அபி⁴ன்னஸரணா. ஸாவஜ்ஜோவ நேஸம் ஸரணபே⁴தோ³, ஸம்கிலேஸோ ச அனிட்ட²ப²லதோ³ ஹோதி. அனவஜ்ஜோ அவிபாகத்தா அப²லோ, அபே⁴தோ³ பன ப²லதோ இட்ட²மேவ ப²லம் தே³தி.

யதா²ஹ –

‘‘யேகேசி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தாஸே, ந தே க³மிஸ்ஸந்தி அபாயபூ⁴மிம்;

பஹாய மானுஸம் தே³ஹம், தே³வகாயம் பரிபூரேஸ்ஸந்தீ’’தி. (தீ³. நி. 2.332; ஸம். நி. 1.37);

தத்ர ச யே ஸரணக³மனுபக்கிலேஸஸமுச்சே²தே³ன ஸரணம் க³தா, தே அபாயம் ந க³மிஸ்ஸந்தி. இதரே பன ஸரணக³மனேன ந க³மிஸ்ஸந்தீதி ஏவம் கா³தா²ய அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³.

அயம் தாவ பே⁴தா³பே⁴த³ப²லதீ³பனா.

க³மனீயதீ³பனா

க³மனீயதீ³பனாயம் சோத³கோ ஆஹ – ‘‘பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’தி ஏத்த² யோ பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்ச²தி, ஏஸ பு³த்³த⁴ம் வா க³ச்சே²ய்ய ஸரணம் வா, உப⁴யதா²பி ச ஏகஸ்ஸ வசனம் நிரத்த²கம். கஸ்மா? க³மனகிரியாய கம்மத்³வயாபா⁴வதோ. ந ஹேத்த² ‘‘அஜம் கா³மம் நேதீ’’திஆதீ³ஸு விய த்³விகம்மகத்தம் அக்க²ரசிந்தகா இச்ச²ந்தி.

‘‘க³ச்ச²தேவ புப்³ப³ம் தி³ஸம், க³ச்ச²தி பச்சி²மம் தி³ஸ’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.159; 3.87) விய ஸாத்த²கமேவாதி சே? ந, பு³த்³த⁴ஸரணானம் ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வஸ்ஸானதி⁴ப்பேததோ. ஏதேஸஞ்ஹி ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வே அதி⁴ப்பேதே படிஹதசித்தோபி பு³த்³த⁴ம் உபஸங்கமந்தோ பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தோ ஸியா. யஞ்ஹி தம் பு³த்³தோ⁴தி விஸேஸிதம் ஸரணம், தமேவேஸ க³தோதி. ‘‘ஏதம் கோ² ஸரணம் கே²மம், ஏதம் ஸரணமுத்தம’’ந்தி (த⁴. ப. 192) வசனதோ ஸமானாதி⁴கரணத்தமேவாதி சே? ந, தத்தே²வ தப்³பா⁴வதோ. தத்தே²வ ஹி கா³தா²பதே³ ஏதம் பு³த்³தா⁴தி³ரதனத்தயம் ஸரணக³தானம் ப⁴யஹரணத்தஸங்கா²தே ஸரணபா⁴வே அப்³யபி⁴சரணதோ ‘‘கே²மமுத்தமஞ்ச ஸரண’’ந்தி அயம் ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வோ அதி⁴ப்பேதோ, அஞ்ஞத்த² து க³மிஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி ஸரணக³மனஸ்ஸ அப்பஸித்³தி⁴தோ அனதி⁴ப்பேதோதி அஸாத⁴கமேதம். ‘‘ஏதம் ஸரணமாக³ம்ம, ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சதீ’’தி ஏத்த² க³மிஸம்ப³ந்தே⁴பி ஸரணக³மனபஸித்³தி⁴தோ ஸமானாதி⁴கரணத்தமேவாதி சே? ந புப்³பே³ வுத்ததோ³ஸப்பஸங்க³தோ. தத்ராபி ஹி ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வே ஸதி ஏதம் பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ஸரணம் படிஹதசித்தோபி ஆக³ம்ம ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சேய்யாதி ஏவம் புப்³பே³ வுத்ததோ³ஸப்பஸங்கோ³ ஏவ ஸியா, ந ச நோ தோ³ஸேன அத்தி² அத்தோ²தி அஸாத⁴கமேதம். யதா² ‘‘மமஞ்ஹி, ஆனந்த³, கல்யாணமித்தம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தீ’’தி (ஸம். நி. 1.129) ஏத்த² ப⁴க³வதோ கல்யாணமித்தஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன பரிமுச்சமானா ஸத்தா ‘‘கல்யாணமித்தம் ஆக³ம்ம பரிமுச்சந்தீ’’தி வுத்தா. ஏவமிதா⁴பி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸரணஸ்ஸானுபா⁴வேன முச்சமானோ ‘‘ஏதம் ஸரணமாக³ம்ம, ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சதீ’’தி வுத்தோதி ஏவமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் ஸப்³ப³தா²பி ந பு³த்³த⁴ஸ்ஸ க³மனீயத்தம் யுஜ்ஜதி, ந ஸரணஸ்ஸ, ந உப⁴யேஸம், இச்சி²தப்³ப³ஞ்ச க³ச்சா²மீதி நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ க³மகஸ்ஸ க³மனீயம், ததோ வத்தப்³பா³ ஏத்த² யுத்தீதி. வுச்சதே –

பு³த்³தோ⁴யேவேத்த² க³மனீயோ, க³மனாகாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் து தம் ஸரணவசனம், பு³த்³த⁴ம் ஸரணந்தி க³ச்சா²மி. ஏஸ மே ஸரணம், ஏஸ மே பராயணம், அக⁴ஸ்ஸ, தாதா, ஹிதஸ்ஸ ச விதா⁴தாதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன ஏதம் க³ச்சா²மி ப⁴ஜாமி ஸேவாமி பயிருபாஸாமி, ஏவம் வா ஜானாமி பு³ஜ்ஜா²மீதி. யேஸஞ்ஹி தா⁴தூனம் க³திஅத்தோ² பு³த்³தி⁴பி தேஸம் அத்தோ²தி. இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அப்பயோகா³ அயுத்தமிதி சே? தம் ந. தத்த² ஸியா – யதி³ சேத்த² ஏவமத்தோ² ப⁴வேய்ய, ததோ ‘‘அனிச்சம் ரூபம் அனிச்சம் ரூபந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.55, 85) விய இதி-ஸத்³தோ³ பயுத்தோ ஸியா, ந ச பயுத்தோ, தஸ்மா அயுத்தமேதந்தி. தஞ்ச ந, கஸ்மா? தத³த்த²ஸம்ப⁴வா. ‘‘யோ ச பு³த்³த⁴ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச ஸங்க⁴ஞ்ச ஸரணம் க³தோ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (த⁴. ப. 190) விய இதா⁴பி இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² ஸம்ப⁴வதி, ந ச விஜ்ஜமானத்த²ஸம்ப⁴வா இதி-ஸத்³தா³ ஸப்³ப³த்த² பயுஜ்ஜந்தி, அப்பயுத்தஸ்ஸாபேத்த² பயுத்தஸ்ஸ விய இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² விஞ்ஞாதப்³போ³ அஞ்ஞேஸு ச ஏவம்ஜாதிகேஸு, தஸ்மா அதோ³ஸோ ஏவ ஸோதி. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தீஹி ஸரணக³மனேஹி பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 34) ஸரணஸ்ஸேவ க³மனீயதோ யம் வுத்தம் ‘‘க³மனாகாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் து ஸரணவசன’’ந்தி, தம் ந யுத்தமிதி சே. தம் நாயுத்தம். கஸ்மா? தத³த்த²ஸம்ப⁴வா ஏவ. தத்ராபி ஹி தஸ்ஸ அத்தோ² ஸம்ப⁴வதி, யதோ புப்³ப³ஸதி³ஸமேவ அப்பயுத்தோபி பயுத்தோ விய வேதி³தப்³போ³. இதரதா² ஹி புப்³பே³ வுத்ததோ³ஸப்பஸங்கோ³ ஏவ ஸியா, தஸ்மா யதா²னுஸிட்ட²மேவ க³ஹேதப்³ப³ம்.

அயம் க³மனீயதீ³பனா.

த⁴ம்மஸங்க⁴ஸரணவிபா⁴வனா

இதா³னி யம் வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மம் ஸரணமிச்சாதி³, த்³வயேபேஸ நயோ மதோ’’தி ஏத்த² வுச்சதே – ய்வாயம் ‘‘பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’தி ஏத்த² அத்த²வண்ணனானயோ வுத்தோ, ‘‘த⁴ம்மம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’தி ஏதஸ்மிம்பி பத³த்³வயே ஏஸோவ வேதி³தப்³போ³. தத்ராபி ஹி த⁴ம்மஸங்கா⁴னம் அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச விபா⁴வனமத்தமேவ அஸதி³ஸம், ஸேஸம் வுத்தஸதி³ஸமேவ. யதோ யதே³வேத்த² அஸதி³ஸம், தம் வுச்சதே – மக்³க³ப²லனிப்³பா³னானி த⁴ம்மோதி ஏகே. பா⁴விதமக்³கா³னம் ஸச்சி²கதனிப்³பா³னானஞ்ச அபாயேஸு அபதனபா⁴வேன தா⁴ரணதோ பரமஸ்ஸாஸவிதா⁴னதோ ச மக்³க³விராகா³ ஏவ இமஸ்மிம் அத்தே² த⁴ம்மோதி அம்ஹாகம் க²ந்தி, அக்³க³ப்பஸாத³ஸுத்தஞ்சேவ ஸாத⁴கம். வுத்தஞ்சேத்த² ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி ஏவமாதி³ (அ. நி. 4.34; இதிவு. 90).

சதுப்³பி³த⁴அரியமக்³க³ஸமங்கீ³னம் சதுஸாமஞ்ஞப²லஸமதி⁴வாஸிதக²ந்த⁴ஸந்தானானஞ்ச புக்³க³லானம் ஸமூஹோ தி³ட்டி²ஸீலஸங்கா⁴தேன ஸம்ஹதத்தா ஸங்கோ⁴. வுத்தஞ்சேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆனந்த³, யே வோ மயா த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞா தே³ஸிதா, ஸேய்யதி²த³ம், சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, பஸ்ஸஸி நோ த்வம், ஆனந்த³, இமேஸு த⁴ம்மேஸு த்³வேபி பி⁴க்கூ² நானாவாதே³’’தி (ம. நி. 3.43).

அயஞ்ஹி பரமத்த²ஸங்கோ⁴ ஸரணந்தி க³மனீயோ. ஸுத்தே ச ‘‘ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி (இதிவு. 90; அ. நி. 4.34, 181) வுத்தோ. ஏதம் பன ஸரணம் க³தஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்மிம்பி பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ வா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ வா பு³த்³த⁴ப்பமுகே² வா ஸங்கே⁴ ஸம்முதிஸங்கே⁴ வா சதுவக்³கா³தி³பே⁴தே³ ஏகபுக்³க³லேபி வா ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதே வந்த³னாதி³கிரியாய ஸரணக³மனம் நேவ பி⁴ஜ்ஜதி ந ஸம்கிலிஸ்ஸதி, அயமேத்த² விஸேஸோ. வுத்தாவஸேஸந்து இமஸ்ஸ து³தியஸ்ஸ ச ஸரணக³மனஸ்ஸ பே⁴தா³பே⁴தா³தி³விதா⁴னம் புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அயம் தாவ ‘‘த⁴ம்மம் ஸரணமிச்சாதி³, த்³வயேபேஸ நயோ மதோ’’தி ஏதஸ்ஸ வண்ணனா.

அனுபுப்³ப³வவத்தா²னகாரணனித்³தே³ஸோ

இதா³னி அனுபுப்³ப³வவத்தா²னே, காரணஞ்ச வினித்³தி³ஸேதி ஏத்த² ஏதேஸு ச தீஸு ஸரணவசனேஸு ஸப்³ப³ஸத்தானம் அக்³கோ³தி கத்வா பட²மம் பு³த்³தோ⁴, தப்பப⁴வதோ தது³பதே³ஸிததோ ச அனந்தரம் த⁴ம்மோ, தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆதா⁴ரகதோ ததா³ஸேவனதோ ச அந்தே ஸங்கோ⁴. ஸப்³ப³ஸத்தானம் வா ஹிதே நியோஜகோதி கத்வா பட²மம் பு³த்³தோ⁴, தப்பப⁴வதோ ஸப்³ப³ஸத்தஹிதத்தா அனந்தரம் த⁴ம்மோ, ஹிதாதி⁴க³மாய படிபன்னோ அதி⁴க³தஹிதோ சாதி கத்வா அந்தே ஸங்கோ⁴ ஸரணபா⁴வேன வவத்த²பேத்வா பகாஸிதோதி ஏவம் அனுபுப்³ப³வவத்தா²னே காரணஞ்ச வினித்³தி³ஸே.

உபமாபகாஸனா

இதா³னி யம்பி வுத்தம் ‘‘ஸரணத்தயமேதஞ்ச, உபமாஹி பகாஸயே’’தி, தம்பி வுச்சதே – ஏத்த² பன புண்ணசந்தோ³ விய பு³த்³தோ⁴, சந்த³கிரணனிகரோ விய தேன தே³ஸிதோ த⁴ம்மோ, புண்ணசந்த³கிரணஸமுப்பாதி³தபீணிதோ லோகோ விய ஸங்கோ⁴. பா³லஸூரியோ விய பு³த்³தோ⁴, தஸ்ஸ ரஸ்மிஜாலமிவ வுத்தப்பகாரோ த⁴ம்மோ, தேன விஹதந்த⁴காரோ லோகோ விய ஸங்கோ⁴. வனதா³ஹகபுரிஸோ விய பு³த்³தோ⁴, வனத³ஹனக்³கி³ விய கிலேஸவனத³ஹனோ த⁴ம்மோ, த³ட்³ட⁴வனத்தா கே²த்தபூ⁴தோ விய பூ⁴மிபா⁴கோ³ த³ட்³ட⁴கிலேஸத்தா புஞ்ஞக்கே²த்தபூ⁴தோ ஸங்கோ⁴. மஹாமேகோ⁴ விய பு³த்³தோ⁴, ஸலிலவுட்டி² விய த⁴ம்மோ, வுட்டி²னிபாதூபஸமிதரேணு விய ஜனபதோ³ உபஸமிதகிலேஸரேணு ஸங்கோ⁴. ஸுஸாரதி² விய பு³த்³தோ⁴, அஸ்ஸாஜானீயவினயூபாயோ விய த⁴ம்மோ, ஸுவினீதஸ்ஸாஜானீயஸமூஹோ விய ஸங்கோ⁴. ஸப்³ப³தி³ட்டி²ஸல்லுத்³த⁴ரணதோ ஸல்லகத்தோ விய பு³த்³தோ⁴, ஸல்லுத்³த⁴ரணூபாயோ விய த⁴ம்மோ, ஸமுத்³த⁴டஸல்லோ விய ஜனோ ஸமுத்³த⁴டதி³ட்டி²ஸல்லோ ஸங்கோ⁴. மோஹபடலஸமுப்பாடனதோ வா ஸாலாகியோ விய பு³த்³தோ⁴, படலஸமுப்பாடனுபாயோ விய த⁴ம்மோ, ஸமுப்பாடிதபடலோ விப்பஸன்னலோசனோ விய ஜனோ ஸமுப்பாடிதமோஹபடலோ விப்பஸன்னஞாணலோசனோ ஸங்கோ⁴. ஸானுஸயகிலேஸப்³யாதி⁴ஹரணஸமத்த²தாய வா குஸலோ வேஜ்ஜோ விய பு³த்³தோ⁴, ஸம்மா பயுத்தபே⁴ஸஜ்ஜமிவ த⁴ம்மோ, பே⁴ஸஜ்ஜபயோகே³ன ஸமுபஸந்தப்³யாதி⁴ விய ஜனஸமுதா³யோ ஸமுபஸந்தகிலேஸப்³யாதா⁴னுஸயோ ஸங்கோ⁴.

அத² வா ஸுதே³ஸகோ விய பு³த்³தோ⁴, ஸுமக்³கோ³ விய கே²மந்தபூ⁴மி விய ச த⁴ம்மோ, மக்³க³ப்படிபன்னோ கே²மந்தபூ⁴மிப்பத்தோ விய ஸங்கோ⁴. ஸுனாவிகோ விய பு³த்³தோ⁴, நாவா விய த⁴ம்மோ, பாரப்பத்தோ ஸம்பத்திகோ விய ஜனோ ஸங்கோ⁴. ஹிமவா விய பு³த்³தோ⁴, தப்பப⁴வோஸத⁴மிவ த⁴ம்மோ, ஓஸதூ⁴பபோ⁴கே³ன நிராமயோ விய ஜனோ ஸங்கோ⁴. த⁴னதோ³ விய பு³த்³தோ⁴, த⁴னம் விய த⁴ம்மோ, யதா²தி⁴ப்பாயம் லத்³த⁴த⁴னோ விய ஜனோ ஸம்மாலத்³த⁴அரியத⁴னோ ஸங்கோ⁴. நிதி⁴த³ஸ்ஸனகோ விய பு³த்³தோ⁴, நிதி⁴ விய த⁴ம்மோ, நிதி⁴ப்பத்தோ விய ஜனோ ஸங்கோ⁴.

அபிச அப⁴யதோ³ விய வீரபுரிஸோ பு³த்³தோ⁴, அப⁴யமிவ த⁴ம்மோ, ஸம்பத்தாப⁴யோ விய ஜனோ அச்சந்தஸப்³ப³ப⁴யோ ஸங்கோ⁴. அஸ்ஸாஸகோ விய பு³த்³தோ⁴, அஸ்ஸாஸோ விய த⁴ம்மோ, அஸ்ஸத்த²ஜனோ விய ஸங்கோ⁴. ஸுமித்தோ விய பு³த்³தோ⁴, ஹிதூபதே³ஸோ விய த⁴ம்மோ, ஹிதூபயோகே³ன பத்தஸத³த்தோ² விய ஜனோ ஸங்கோ⁴. த⁴னாகரோ விய பு³த்³தோ⁴, த⁴னஸாரோ விய த⁴ம்மோ, த⁴னஸாரூபபோ⁴கோ³ விய ஜனோ ஸங்கோ⁴. ராஜகுமாரன்ஹாபகோ விய பு³த்³தோ⁴, ஸீஸன்ஹானஸலிலம் விய த⁴ம்மோ, ஸுன்ஹாதராஜகுமாரவக்³கோ³ விய ஸத்³த⁴ம்மஸலிலஸுன்ஹாதோ ஸங்கோ⁴. அலங்காரகாரகோ விய பு³த்³தோ⁴, அலங்காரோ விய த⁴ம்மோ, அலங்கதராஜபுத்தக³ணோ விய ஸத்³த⁴ம்மாலங்கதோ ஸங்கோ⁴. சந்த³னருக்கோ² விய பு³த்³தோ⁴, தப்பப⁴வக³ந்தோ⁴ விய த⁴ம்மோ, சந்த³னுபபோ⁴கே³ன ஸந்தபரிளாஹோ விய ஜனோ ஸத்³த⁴ம்மூபபோ⁴கே³ன ஸந்தபரிளாஹோ ஸங்கோ⁴. தா³யஜ்ஜஸம்பதா³னகோ விய பிதா பு³த்³தோ⁴, தா³யஜ்ஜம் விய த⁴ம்மோ, தா³யஜ்ஜஹரோ புத்தவக்³கோ³ விய ஸத்³த⁴ம்மதா³யஜ்ஜஹரோ ஸங்கோ⁴. விகஸிதபது³மம் விய பு³த்³தோ⁴, தப்பப⁴வமது⁴ விய த⁴ம்மோ, தது³பபோ⁴கீ³ப⁴மரக³ணோ விய ஸங்கோ⁴. ஏவம் ஸரணத்தயமேதஞ்ச, உபமாஹி பகாஸயே.

ஏத்தாவதா ச யா புப்³பே³ ‘‘கேன கத்த² கதா³ கஸ்மா, பா⁴ஸிதம் ஸரணத்தய’’ந்திஆதீ³ஹி சதூஹி கா³தா²ஹி அத்த²வண்ணனாய மாதிகா நிக்கி²த்தா, ஸா அத்த²தோ பகாஸிதா ஹோதீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³கபாட²-அட்ட²கதா²ய

ஸரணத்தயவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸிக்கா²பத³பாட²மாதிகா

ஏவம் ஸரணக³மனேஹி ஸாஸனோதாரம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸாஸனம் ஓதிண்ணேன உபாஸகேன வா பப்³ப³ஜிதேன வா யேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு பட²மம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம், தானி த³ஸ்ஸேதும் நிக்கி²த்தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³பாட²ஸ்ஸ இதா³னி வண்ணனத்த²ம் அயம் மாதிகா –

‘‘யேன யத்த² யதா³ யஸ்மா, வுத்தானேதானி தம் நயம்;

வத்வா கத்வா வவத்தா²னம், ஸாதா⁴ரணவிஸேஸதோ.

‘‘பகதியா ச யம் வஜ்ஜம், வஜ்ஜம் பண்ணத்தியா ச யம்;

வவத்த²பேத்வா தம் கத்வா, பதா³னம் ப்³யஞ்ஜனத்த²தோ.

‘‘ஸாதா⁴ரணானம் ஸப்³பே³ஸம், ஸாதா⁴ரணவிபா⁴வனம்;

அத² பஞ்சஸு புப்³பே³ஸு, விஸேஸத்த²ப்பகாஸதோ.

‘‘பாணாதிபாதபபு⁴தி-ஹேகதானானதாதி³தோ;

ஆரம்மணாதா³னபே⁴தா³, மஹாஸாவஜ்ஜதோ ததா².

‘‘பயோக³ங்க³ஸமுட்டா²னா, வேத³னாமூலகம்மதோ;

விரமதோ ச ப²லதோ, விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

‘‘யோஜேதப்³ப³ம் ததோ யுத்தம், பச்சி²மேஸ்வபி பஞ்சஸு;

ஆவேணிகஞ்ச வத்தப்³ப³ம், ஞேய்யா ஹீனாதி³தாபி சா’’தி.

தத்த² ஏதானி பாணாதிபாதாவேரமணீதிஆதீ³னி த³ஸ ஸிக்கா²பதா³னி ப⁴க³வதா ஏவ வுத்தானி, ந ஸாவகாதீ³ஹி. தானி ச ஸாவத்தி²யம் வுத்தானி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் பப்³பா³ஜேத்வா கபிலவத்து²தோ ஸாவத்தி²ம் அனுப்பத்தேன ஸாமணேரானம் ஸிக்கா²பத³வவத்தா²பனத்த²ம். வுத்தம் ஹேதம் –

‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா கபிலவத்து²ஸ்மிம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன …பே… அத² கோ² ஸாமணேரானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘கதி நு கோ² அம்ஹாகம் ஸிக்கா²பதா³னி, கத்த² ச அம்ஹேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³’’’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும் – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸாமணேரானம் த³ஸ ஸிக்கா²பதா³னி, தேஸு ச ஸாமணேரேஹி ஸிக்கி²தும், பாணாதிபாதாவேரமணீ…பே… ஜாதரூபரஜதபடிக்³க³ஹணா வேரமணீ’’தி (மஹாவ. 105).

தானேதானி ‘‘ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூ’’தி (தீ³. நி. 1.193; ம. நி. 2.24; விப⁴. 508) ஸுத்தானுஸாரேன ஸரணக³மனேஸு ச த³ஸ்ஸிதபாடா²னுஸாரேன ‘‘பாணாதிபாதா வேரமணிஸிக்கா²பத³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி ஏவம் வாசனாமக்³க³ம் ஆரோபிதானீதி வேதி³தப்³பா³னி. ஏவம் தாவ ‘‘யேன யத்த² யதா³ யஸ்மா, வுத்தானேதானி தம் நயம் வத்வா’’தி ஸோ நயோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸாதா⁴ரணவிஸேஸவவத்தா²னம்

ஏத்த² ச ஆதி³தோ த்³வே சதுத்த²பஞ்சமானி உபாஸகானம் ஸாமணேரானஞ்ச ஸாதா⁴ரணானி நிச்சஸீலவஸேன. உபோஸத²ஸீலவஸேன பன உபாஸகானம் ஸத்தமட்ட²மம் சேகம் அங்க³ம் கத்வா ஸப்³ப³பச்சி²மவஜ்ஜானி ஸப்³பா³னிபி ஸாமணேரேஹி ஸாதா⁴ரணானி, பச்சி²மம் பன ஸாமணேரானமேவ விஸேஸபூ⁴தந்தி ஏவம் ஸாதா⁴ரணவிஸேஸதோ வவத்தா²னம் காதப்³ப³ம். புரிமானி சேத்த² பஞ்ச ஏகந்தஅகுஸலசித்தஸமுட்டா²னத்தா பாணாதிபாதாதீ³னம் பகதிவஜ்ஜதோ வேரமணியா, ஸேஸானி பண்ணத்திவஜ்ஜதோதி ஏவம் பகதியா ச யம் வஜ்ஜம், வஜ்ஜம் பண்ணத்தியா ச யம், தம் வவத்த²பேதப்³ப³ம்.

ஸாதா⁴ரணவிபா⁴வனா

யஸ்மா சேத்த² ‘‘வேரமணிஸிக்கா²பத³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி ஏதானி ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணானி பதா³னி, தஸ்மா ஏதேஸம் பதா³னம் ப்³யஞ்ஜனதோ ச அத்த²தோ ச அயம் ஸாதா⁴ரணவிபா⁴வனா வேதி³தப்³பா³ –

தத்த² ப்³யஞ்ஜனதோ தாவ வேரம் மணதீதி வேரமணீ, வேரம் பஜஹதி, வினோதே³தி, ப்³யந்தீகரோதி, அனபா⁴வம் க³மேதீதி அத்தோ². விரமதி வா ஏதாய கரணபூ⁴தாய வேரம்ஹா புக்³க³லோதி, விகாரஸ்ஸ வேகாரம் கத்வா வேரமணீ. தேனேவ சேத்த² ‘‘வேரமணிஸிக்கா²பத³ம் விரமணிஸிக்கா²பத³’’ந்தி த்³விதா⁴ ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தி. ஸிக்கி²தப்³பா³தி ஸிக்கா², பஜ்ஜதே அனேனாதி பத³ம். ஸிக்கா²ய பத³ம் ஸிக்கா²பத³ம், ஸிக்கா²ய அதி⁴க³மூபாயோதி அத்தோ². அத² வா மூலம் நிஸ்ஸயோ பதிட்டா²தி வுத்தம் ஹோதி. வேரமணீ ஏவ ஸிக்கா²பத³ம் வேரமணிஸிக்கா²பத³ம், விரமணிஸிக்கா²பத³ம் வா து³தியேன நயேன. ஸம்மா ஆதி³யாமி ஸமாதி³யாமி, அவீதிக்கமனாதி⁴ப்பாயேன அக²ண்ட³காரிதாய அச்சி²த்³த³காரிதாய அஸப³லகாரிதாய ச ஆதி³யாமீதி வுத்தம் ஹோதி.

அத்த²தோ பன வேரமணீதி காமாவசரகுஸலசித்தஸம்பயுத்தா விரதி, ஸா பாணாதிபாதா விரமந்தஸ்ஸ ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே பாணாதிபாதா ஆரதி விரதி படிவிரதி வேரமணீ அகிரியா அகரணம் அனஜ்ஜா²பத்தி வேலாஅனதிக்கமோ ஸேதுகா⁴தோ’’தி ஏவமாதி³னா (விப⁴. 704) நயேன விப⁴ங்கே³ வுத்தா. காமஞ்சேஸா வேரமணீ நாம லோகுத்தராபி அத்தி², இத⁴ பன ஸமாதி³யாமீதி வுத்தத்தா ஸமாதா³னவஸேன பவத்தாரஹா, தஸ்மா ஸா ந ஹோதீதி காமாவசரகுஸலசித்தஸம்பயுத்தா விரதீதி வுத்தா.

ஸிக்கா²தி திஸ்ஸோ ஸிக்கா² அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா², அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²தி. இமஸ்மிம் பனத்தே² ஸம்பத்தவிரதிஸீலம் லோகிகா விபஸ்ஸனா ரூபாரூபஜா²னானி அரியமக்³கோ³ ச ஸிக்கா²தி அதி⁴ப்பேதா. யதா²ஹ –

‘‘கதமே த⁴ம்மா ஸிக்கா²? யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி, ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம்…பே… தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி, இமே த⁴ம்மா ஸிக்கா².

‘‘கதமே த⁴ம்மா ஸிக்கா²? யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம்…பே… பஞ்சமம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி, இமே த⁴ம்மா ஸிக்கா².

‘‘கதமே த⁴ம்மா ஸிக்கா²? யஸ்மிம் ஸமயே அரூபபத்தியா…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஹக³தம்…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி, இமே த⁴ம்மா ஸிக்கா².

‘‘கதமே த⁴ம்மா ஸிக்கா²? யஸ்மிம் ஸமயே லோகுத்தரம் ஜா²னம் பா⁴வேதி நிய்யானிகம்…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி, இமே த⁴ம்மா ஸிக்கா²’’தி (விப⁴. 712-713).

ஏதாஸு ஸிக்கா²ஸு யாய காயசி ஸிக்கா²ய பத³ம் அதி⁴க³மூபாயோ, அத² வா மூலம் நிஸ்ஸயோ பதிட்டா²தி ஸிக்கா²பத³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேந்தோ ப³ஹுலீகரோந்தோ’’தி ஏவமாதி³ (ஸம். நி. 5.182). ஏவமேத்த² ஸாதா⁴ரணானம் பதா³னம் ஸாதா⁴ரணா ப்³யஞ்ஜனதோ அத்த²தோ ச விபா⁴வனா காதப்³பா³.

புரிமபஞ்சஸிக்கா²பத³வண்ணனா

இதா³னி யம் வுத்தம் – ‘‘அத² பஞ்சஸு புப்³பே³ஸு, விஸேஸத்த²ப்பகாஸதோ…பே… விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ’’தி, தத்தே²தம் வுச்சதி – பாணாதிபாதோதி ஏத்த² தாவ பாணோதி ஜீவிதிந்த்³ரியப்படிப³த்³தா⁴ க²ந்த⁴ஸந்ததி, தம் வா உபாதா³ய பஞ்ஞத்தோ ஸத்தோ. தஸ்மிம் பன பாணே பாணஸஞ்ஞினோ தஸ்ஸ பாணஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியுபச்சே²த³கஉபக்கமஸமுட்டா²பிகா காயவசீத்³வாரானம் அஞ்ஞதரத்³வாரப்பவத்தா வத⁴கசேதனா பாணாதிபாதோ. அதி³ன்னாதா³னந்தி ஏத்த² அதி³ன்னந்தி பரபரிக்³க³ஹிதம், யத்த² பரோ யதா²காமகாரிதம் ஆபஜ்ஜந்தோ அத³ண்டா³ரஹோ அனுபவஜ்ஜோ ச ஹோதி, தஸ்மிம் பரபரிக்³க³ஹிதே பரபரிக்³க³ஹிதஸஞ்ஞினோ ததா³தா³யகஉபக்கமஸமுட்டா²பிகா காயவசீத்³வாரானம் அஞ்ஞதரத்³வாரப்பவத்தா ஏவ தே²ய்யசேதனா அதி³ன்னாதா³னம். அப்³ரஹ்மசரியந்தி அஸேட்ட²சரியம், த்³வயம்த்³வயஸமாபத்திமேது²னப்படிஸேவனா காயத்³வாரப்பவத்தா அஸத்³த⁴ம்மப்படிஸேவனட்டா²னவீதிக்கமசேதனா அப்³ரஹ்மசரியம். முஸாவாதோ³தி ஏத்த² முஸாதி விஸம்வாத³னபுரேக்கா²ரஸ்ஸ அத்த²ப⁴ஞ்ஜனகோ வசீபயோகோ³ காயபயோகோ³ வா, விஸம்வாத³னாதி⁴ப்பாயேன பனஸ்ஸ பரவிஸம்வாத³ககாயவசீபயோக³ஸமுட்டா²பிகா காயவசீத்³வாரானமேவ அஞ்ஞதரத்³வாரப்பவத்தா மிச்சா²சேதனா முஸாவாதோ³. ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னந்தி ஏத்த² பன ஸுராதி பஞ்ச ஸுரா – பிட்ட²ஸுரா, பூவஸுரா, ஓத³னஸுரா, கிண்ணபக்கி²த்தா, ஸம்பா⁴ரஸம்யுத்தா சாதி. மேரயம்பி புப்பா²ஸவோ, ப²லாஸவோ, கு³ளாஸவோ, மத்⁴வாஸவோ, ஸம்பா⁴ரஸம்யுத்தோ சாதி பஞ்சவித⁴ம். மஜ்ஜந்தி தது³ப⁴யமேவ மத³னியட்டே²ன மஜ்ஜம், யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அத்தி² மத³னியம், யேன பீதேன மத்தோ ஹோதி பமத்தோ, இத³ம் வுச்சதி மஜ்ஜம். பமாத³ட்டா²னந்தி யாய சேதனாய தம் பிவதி அஜ்ஜோ²ஹரதி, ஸா சேதனா மத³ப்பமாத³ஹேதுதோ பமாத³ட்டா²னந்தி வுச்சதி, யதோ அஜ்ஜோ²ஹரணாதி⁴ப்பாயேன காயத்³வாரப்பவத்தா ஸுராமேரயமஜ்ஜானம் அஜ்ஜோ²ஹரணசேதனா ‘‘ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²ன’’ந்தி வேதி³தப்³பா³. ஏவம் தாவேத்த² பாணாதிபாதப்பபு⁴தீஹி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஏகதானானதாதி³வினிச்ச²யம்

ஏகதானானதாதி³தோதி ஏத்த² ஆஹ – கிம் பன வஜ்ஜ²வத⁴கப்பயோக³சேதனாதீ³னம் ஏகதாய பாணாதிபாதஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ வா அதி³ன்னாதா³னாதி³னோ ஏகத்தம், நானதாய நானத்தம் ஹோதி, உதா³ஹு நோதி. கஸ்மா பனேதம் வுச்சதி? யதி³ தாவ ஏகதாய ஏகத்தம், அத² யதா³ ஏகம் வஜ்ஜ²ம் ப³ஹூ வத⁴கா வதே⁴ந்தி, ஏகோ வா வத⁴கோ ப³ஹுகே வஜ்ஜே² வதே⁴தி, ஏகேன வா ஸாஹத்தி²காதி³னா பயோகே³ன ப³ஹூ வஜ்ஜா² வதீ⁴யந்தி, ஏகா வா சேதனா ப³ஹூனம் வஜ்ஜா²னம் ஜீவிதிந்த்³ரியுபச்சே²த³கபயோக³ம் ஸமுட்டா²பேதி, ததா³ ஏகேன பாணாதிபாதேன ப⁴விதப்³ப³ம். யதி³ பன நானதாய நானத்தம். அத² யதா³ ஏகோ வத⁴கோ ஏகஸ்ஸத்தா²ய ஏகம் பயோக³ம் கரோந்தோ ப³ஹூ வஜ்ஜே² வதே⁴தி, ப³ஹூ வா வத⁴கா தே³வத³த்தயஞ்ஞத³த்தஸோமத³த்தாதீ³னம் ப³ஹூனமத்தா²ய ப³ஹூ பயோகே³ கரோந்தா ஏகமேவ தே³வத³த்தம் யஞ்ஞத³த்தம் ஸோமத³த்தம் வா வதே⁴ந்தி, ப³ஹூஹி வா ஸாஹத்தி²காதீ³ஹி பயோகே³ஹி ஏகோ வஜ்ஜோ² வதீ⁴யதி. ப³ஹூ வா சேதனா ஏகஸ்ஸேவ வஜ்ஜ²ஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியுபச்சே²த³கபயோக³ம் ஸமுட்டா²பேந்தி, ததா³ ப³ஹூஹி பாணாதிபாதேஹி ப⁴விதப்³ப³ம். உப⁴யம்பி சேதமயுத்தம். அத² நேவ ஏதேஸம் வஜ்ஜா²தீ³னம் ஏகதாய ஏகத்தம், நானதாய நானத்தம், அஞ்ஞதே²வ து ஏகத்தம் நானத்தஞ்ச ஹோதி, தம் வத்தப்³ப³ம் பாணாதிபாதஸ்ஸ, ஏவம் ஸேஸானம்பீதி.

வுச்சதே – தத்த² தாவ பாணாதிபாதஸ்ஸ ந வஜ்ஜ²வத⁴காதீ³னம் பச்சேகமேகதாய ஏகதா, நானதாய நானதா, கிந்து வஜ்ஜ²வத⁴காதீ³னம் யுக³னந்த⁴மேகதாய ஏகதா, த்³வின்னம்பி து தேஸம், ததோ அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா நானதாய நானதா. ததா² ஹி ப³ஹூஸு வத⁴கேஸு ப³ஹூஹி ஸரக்கே²பாதீ³ஹி ஏகேன வா ஓபாதக²ணனாதி³னா பயோகே³ன ப³ஹூ வஜ்ஜே² வதே⁴ந்தேஸுபி ப³ஹூ பாணாதிபாதா ஹோந்தி. ஏகஸ்மிம் வத⁴கே ஏகேன, ப³ஹூஹி வா பயோகே³ஹி தப்பயோக³ஸமுட்டா²பிகாய ச ஏகாய, ப³ஹூஹி வா சேதனாஹி ப³ஹூ வஜ்ஜே² வதே⁴ந்தேபி ப³ஹூ பாணாதிபாதா ஹோந்தி, ப³ஹூஸு ச வத⁴கேஸு யதா²வுத்தப்பகாரேஹி ப³ஹூஹி, ஏகேன வா பயோகே³ன ஏகம் வஜ்ஜ²ம் வதே⁴ந்தேஸுபி ப³ஹூ பாணாதிபாதா ஹோந்தி. ஏஸ நயோ அதி³ன்னாதா³னாதீ³ஸுபீதி. ஏவமேத்த² ஏகதானானதாதி³தோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஆரம்மணதோதி பாணாதிபாதோ சேத்த² ஜீவிதிந்த்³ரியாரம்மணோ. அதி³ன்னாதா³னஅப்³ரஹ்மசரியஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னானி ரூபத⁴ம்மேஸு ரூபாயதனாதி³அஞ்ஞதரஸங்கா²ராரம்மணானி. முஸாவாதோ³ யஸ்ஸ முஸா ப⁴ணதி, தமாரபி⁴த்வா பவத்தனதோ ஸத்தாரம்மணோ. அப்³ரஹ்மசரியம்பி ஸத்தாரம்மணந்தி ஏகே. அதி³ன்னாதா³னஞ்ச யதா³ ஸத்தோ ஹரிதப்³போ³ ஹோதி, ததா³ ஸத்தாரம்மணந்தி. அபி சேத்த² ஸங்கா²ரவஸேனேவ ஸத்தாரம்மணம், ந பண்ணத்திவஸேனாதி. ஏவமேத்த² ஆரம்மணதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஆதா³னதோதி பாணாதிபாதாவேரமணிஸிக்கா²பதா³தீ³னி சேதானி ஸாமணேரேன பி⁴க்கு²ஸந்திகே ஸமாதி³ன்னானேவ ஸமாதி³ன்னானி ஹோந்தி, உபாஸகேன பன அத்தனா ஸமாதி³யந்தேனாபி ஸமாதி³ன்னானி ஹோந்தி, பரஸ்ஸ ஸந்திகே ஸமாதி³யந்தேனாபி. ஏகஜ்ஜ²ம் ஸமாதி³ன்னானிபி ஸமாதி³ன்னானி ஹோந்தி, பச்சேகம் ஸமாதி³ன்னானிபி. கிந்து நானம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸமாதி³யதோ ஏகாயேவ விரதி, ஏகாவ சேதனா ஹோதி, கிச்சவஸேன பனேதாஸம் பஞ்சவித⁴த்தம் விஞ்ஞாயதி. பச்சேகம் ஸமாதி³யதோ பன பஞ்சேவ விரதியோ, பஞ்ச ச சேதனா ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³. ஏவமேத்த² ஆதா³னதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

பே⁴த³தோதி ஸாமணேரானஞ்சேத்த² ஏகஸ்மிம் பி⁴ன்னே ஸப்³பா³னிபி பி⁴ன்னானி ஹோந்தி. பாராஜிகட்டா²னியானி ஹி தானி தேஸம், யம் தம் வீதிக்கந்தம் ஹோதி, தேனேவ கம்மப³த்³தோ⁴. க³ஹட்டா²னம் பன ஏகஸ்மிம் பி⁴ன்னே ஏகமேவ பி⁴ன்னம் ஹோதி, யதோ தேஸம் தம்ஸமாதா³னேனேவ புன பஞ்சங்கி³கத்தம் ஸீலஸ்ஸ ஸம்பஜ்ஜதி. அபரே பனாஹு – ‘‘விஸும் விஸும் ஸமாதி³ன்னேஸு ஏகஸ்மிம் பி⁴ன்னே ஏகமேவ பி⁴ன்னம் ஹோதி, ‘பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஸீலம் ஸமாதி³யாமீ’தி ஏவம் பன ஏகதோ ஸமாதி³ன்னேஸு ஏகஸ்மிம் பி⁴ன்னே ஸேஸானிபி ஸப்³பா³னி பி⁴ன்னானி ஹோந்தி. கஸ்மா? ஸமாதி³ன்னஸ்ஸ அபி⁴ன்னத்தா, யம் தம் வீதிக்கந்தம், தேனேவ கம்மப³த்³தோ⁴’’தி. ஏவமேத்த² பே⁴த³தோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

மஹாஸாவஜ்ஜதோதி கு³ணவிரஹிதேஸு திரச்சா²னக³தாதீ³ஸு பாணேஸு கு²த்³த³கே பாணே பாணாதிபாதோ அப்பஸாவஜ்ஜோ, மஹாஸரீரே மஹாஸாவஜ்ஜோ. கஸ்மா? பயோக³மஹந்ததாய. பயோக³ஸமத்தேபி வத்து²மஹந்ததாய. கு³ணவந்தேஸு பன மனுஸ்ஸாதீ³ஸு அப்பகு³ணே பாணாதிபாதோ அப்பஸாவஜ்ஜோ, மஹாகு³ணே மஹாஸாவஜ்ஜோ. ஸரீரகு³ணானந்து ஸமபா⁴வே ஸதி கிலேஸானம் உபக்கமானஞ்ச முது³தாய அப்பஸாவஜ்ஜதா, திப்³ப³தாய மஹாஸாவஜ்ஜதா ச வேதி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அபி சேத்த² ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னமேவ மஹாஸாவஜ்ஜம், ந ததா² பாணாதிபாதாத³யோ. கஸ்மா? மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸாபி உம்மத்தகபா⁴வஸம்வத்தனேன அரியத⁴ம்மந்தராயகரணதோதி. ஏவமேத்த² மஹாஸாவஜ்ஜதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

பயோக³தோதி ஏத்த² ச பாணாதிபாதஸ்ஸ ஸாஹத்தி²கோ, ஆணத்திகோ, நிஸ்ஸக்³கி³யோ, தா²வரோ, விஜ்ஜாமயோ, இத்³தி⁴மயோதி ச²ப்பயோகா³. தத்த² காயேன வா காயப்படிப³த்³தே⁴ன வா பஹரணம் ஸாஹத்தி²கோ பயோகோ³, ஸோ உத்³தி³ஸ்ஸானுத்³தி³ஸ்ஸபே⁴த³தோ து³விதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உத்³தி³ஸ்ஸகே யம் உத்³தி³ஸ்ஸ பஹரதி, தஸ்ஸேவ மரணேன கம்முனா ப³ஜ்ஜ²தி. ‘‘யோ கோசி மரதூ’’தி ஏவம் அனுத்³தி³ஸ்ஸகே பஹாரபச்சயா யஸ்ஸ கஸ்ஸசி மரணேன. உப⁴யதா²பி ச பஹரிதமத்தே வா மரது, பச்சா² வா தேனேவ ரோகே³ன, பஹரிதக்க²ணே ஏவ கம்முனா ப³ஜ்ஜ²தி. மரணாதி⁴ப்பாயேன ச பஹாரம் த³த்வா தேன அமதஸ்ஸ புன அஞ்ஞேன சித்தேன பஹாரே தி³ன்னே பச்சா²பி யதி³ பட²மபஹாரேனேவ மரதி, ததா³ ஏவ கம்முனா ப³த்³தோ⁴ ஹோதி. அத² து³தியபஹாரேன, நத்தி² பாணாதிபாதோ. உப⁴யேஹி மதேபி பட²மபஹாரேனேவ கம்முனா ப³த்³தோ⁴, உப⁴யேஹிபி அமதே நேவத்தி² பாணாதிபாதோ. ஏஸ நயோ ப³ஹுகேஹிபி ஏகஸ்ஸ பஹாரே தி³ன்னே. தத்ராபி ஹி யஸ்ஸ பஹாரேன மரதி, தஸ்ஸேவ கம்மப³த்³தோ⁴ ஹோதி.

அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பன ஆணாபனம் ஆணத்திகோ பயோகோ³. தத்த²பி ஸாஹத்தி²கே பயோகே³ வுத்தனயேனேவ கம்மப³த்³தோ⁴ அனுஸ்ஸரிதப்³போ³. ச²ப்³பி³தோ⁴ சேத்த² நியமோ வேதி³தப்³போ³ –

‘‘வத்து² காலோ ச ஓகாஸோ, ஆவுத⁴ம் இரியாபதோ²;

கிரியாவிஸேஸோதி இமே, ச² ஆணத்தினியாமகா’’தி. (பாசி. அட்ட². 2.174);

தத்த² வத்தூ²தி மாரேதப்³போ³ பாணோ. காலோதி புப்³ப³ண்ஹஸாயன்ஹாதி³காலோ ச, யோப்³ப³னதா²வரியாதி³காலோ ச. ஓகாஸோதி கா³மோ வா நிக³மோ வா வனம் வா ரச்சா² வா ஸிங்கா⁴டகம் வாதி ஏவமாதி³. ஆவுத⁴ந்தி அஸி வா உஸு வா ஸத்தி வாதி ஏவமாதி³. இரியாபதோ²தி மாரேதப்³ப³ஸ்ஸ மாரகஸ்ஸ ச டா²னம் வா நிஸஜ்ஜா வாதி ஏவமாதி³.

கிரியாவிஸேஸோதி விஜ்ஜ²னம் வா சே²த³னம் வா பே⁴த³னம் வா ஸங்க²முண்டி³கம் வாதி ஏவமாதி³. யதி³ ஹி வத்து²ம் விஸம்வாதே³த்வா ‘‘யம் மாரேஹீ’’தி ஆணத்தோ, ததோ அஞ்ஞம் மாரேதி, ஆணாபகஸ்ஸ நத்தி² கம்மப³த்³தோ⁴. அத² வத்து²ம் அவிஸம்வாதே³த்வா மாரேதி, ஆணாபகஸ்ஸ ஆணத்திக்க²ணே ஆணத்தஸ்ஸ மாரணக்க²ணேதி உப⁴யேஸம்பி கம்மப³த்³தோ⁴. ஏஸ நயோ காலாதீ³ஸுபி.

மாரணத்த²ந்து காயேன வா காயப்படிப³த்³தே⁴ன வா பஹரணனிஸ்ஸஜ்ஜனம் நிஸ்ஸக்³கி³யோ பயோகோ³. ஸோபி உத்³தி³ஸ்ஸானுத்³தி³ஸ்ஸபே⁴த³தோ து³விதோ⁴ ஏவ, கம்மப³த்³தோ⁴ சேத்த² புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

மாரணத்த²மேவ ஓபாதக²ணனம், அபஸ்ஸேனஉபனிக்கி²பனம், பே⁴ஸஜ்ஜவிஸயந்தாதி³ப்பயோஜனம் வா தா²வரோ பயோகோ³. ஸோபி உத்³தி³ஸ்ஸானுத்³தி³ஸ்ஸபே⁴த³தோ து³விதோ⁴, யதோ தத்த²பி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ கம்மப³த்³தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. அயந்து விஸேஸோ – மூலட்டே²ன ஓபாதாதீ³ஸு பரேஸம் மூலேன வா முதா⁴ வா தி³ன்னேஸுபி யதி³ தப்பச்சயா கோசி மரதி, மூலட்ட²ஸ்ஸேவ கம்மப³த்³தோ⁴. யதி³பி ச தேன அஞ்ஞேன வா தத்த² ஓபாதே வினாஸேத்வா பூ⁴மிஸமே கதேபி பம்ஸுதோ⁴வகா வா பம்ஸும் க³ண்ஹந்தா, மூலக²ணகா வா மூலானி க²ணந்தா ஆவாடம் கரோந்தி, தே³வே வா வஸ்ஸந்தே கத்³த³மோ ஜாயதி, தத்த² ச கோசி ஓதரித்வா வா லக்³கி³த்வா வா மரதி, மூலட்ட²ஸ்ஸேவ கம்மப³த்³தோ⁴. யதி³ பன யேன லத்³த⁴ம், ஸோ அஞ்ஞோ வா தம் வித்த²டதரம் க³ம்பீ⁴ரதரம் வா கரோதி, தப்பச்சயாவ கோசி மரதி, உப⁴யேஸம்பி கம்மப³த்³தோ⁴. யதா² து மூலானி மூலேஹி ஸம்ஸந்த³ந்தி, ததா² தத்ர த²லே கதே முச்சதி. ஏவம் அபஸ்ஸேனாதீ³ஸுபி யாவ தேஸம் பவத்தி, தாவ யதா²ஸம்ப⁴வம் கம்மப³த்³தோ⁴ வேதி³தப்³போ³.

மாரணத்த²ம் பன விஜ்ஜாபரிஜப்பனம் விஜ்ஜாமயோ பயோகோ³. தா³டா²வுதா⁴தீ³னம் தா³டா²கோடனாதி³மிவ மாரணத்த²ம் கம்மவிபாகஜித்³தி⁴விகாரகரணம் இத்³தி⁴மயோ பயோகோ³தி. அதி³ன்னாதா³னஸ்ஸ து தே²ய்யபஸய்ஹபடிச்ச²ன்னபரிகப்பகுஸாவஹாரவஸப்பவத்தா ஸாஹத்தி²காணத்திகாத³யோ பயோகா³, தேஸம்பி வுத்தானுஸாரேனேவ பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. அப்³ரஹ்மசரியாதீ³னம் திண்ணம்பி ஸாஹத்தி²கோ ஏவ பயோகோ³ லப்³ப⁴தீதி. ஏவமேத்த² பயோக³தோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

அங்க³தோதி ஏத்த² ச பாணாதிபாதஸ்ஸ பஞ்ச அங்கா³னி ப⁴வந்தி – பாணோ ச ஹோதி, பாணஸஞ்ஞீ ச, வத⁴கசித்தஞ்ச பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி, வாயமதி, தேன ச மரதீதி. அதி³ன்னாதா³னஸ்ஸாபி பஞ்சேவ – பரபரிக்³க³ஹிதஞ்ச ஹோதி, பரபரிக்³க³ஹிதஸஞ்ஞீ ச, தே²ய்யசித்தஞ்ச பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி, வாயமதி, தேன ச ஆதா³தப்³ப³ம் ஆதா³னம் க³ச்ச²தீதி. அப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ பன சத்தாரி அங்கா³னி ப⁴வந்தி – அஜ்ஜா²சரியவத்து² ச ஹோதி, தத்த² ச ஸேவனசித்தம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி, ஸேவனபச்சயா பயோக³ஞ்ச ஸமாபஜ்ஜதி, ஸாதி³யதி சாதி, ததா² பரேஸம் த்³வின்னம்பி. தத்த² முஸாவாத³ஸ்ஸ தாவ முஸா ச ஹோதி தம் வத்து², விஸம்வாத³னசித்தஞ்ச பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி, தஜ்ஜோ ச வாயாமோ, பரவிஸம்வாத³னஞ்ச விஞ்ஞாபயமானா விஞ்ஞத்தி பவத்ததீதி சத்தாரி அங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி. ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னஸ்ஸ பன ஸுராதீ³னஞ்ச அஞ்ஞதரம் ஹோதி மத³னீயபாதுகம்யதாசித்தஞ்ச பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி, தஜ்ஜஞ்ச வாயாமம் ஆபஜ்ஜதி, பீதே ச பவிஸதீதி இமானி சத்தாரி அங்கா³னீதி. ஏவமேத்த² அங்க³தோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஸமுட்டா²னதோதி பாணாதிபாதஅதி³ன்னாதா³னமுஸாவாதா³ சேத்த² காயசித்ததோ, வாசாசித்ததோ, காயவாசாசித்ததோ சாதி திஸமுட்டா²னா ஹோந்தி. அப்³ரஹ்மசரியம் காயசித்தவஸேன ஏகஸமுட்டா²னமேவ. ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னம் காயதோ ச, காயசித்ததோ சாதி த்³விஸமுட்டா²னந்தி. ஏவமேத்த² ஸமுட்டா²னதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

வேத³னாதோதி ஏத்த² ச பாணாதிபாதோ து³க்க²வேத³னாஸம்பயுத்தோவ. அதி³ன்னாதா³னம் தீஸு வேத³னாஸு அஞ்ஞதரவேத³னாஸம்பயுத்தம், ததா² முஸாவாதோ³. இதரானி த்³வே ஸுகா²ய வா அது³க்க²மஸுகா²ய வா வேத³னாய ஸம்பயுத்தானீதி. ஏவமேத்த² வேத³னாதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

மூலதோதி பாணாதிபாதோ சேத்த² தோ³ஸமோஹமூலோ. அதி³ன்னாதா³னமுஸாவாதா³ லோப⁴மோஹமூலா வா தோ³ஸமோஹமூலா வா. இதரானி த்³வே லோப⁴மோஹமூலானீதி. ஏவமேத்த² மூலதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

கம்மதோதி பாணாதிபாதஅதி³ன்னாதா³னஅப்³ரஹ்மசரியானி சேத்த² காயகம்மமேவ கம்மபத²ப்பத்தானேவ ச, முஸாவாதோ³ வசீகம்மமேவ. யோ பன அத்த²ப⁴ஞ்ஜகோ, ஸோ கம்மபத²ப்பத்தோ. இதரோ கம்மமேவ. ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னம் காயகம்மமேவாதி. ஏவமேத்த² கம்மதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

விரமதோதி ஏத்த² ஆஹ ‘‘பாணாதிபாதாதீ³ஹி விரமந்தோ குதோ விரமதீ’’தி? வுச்சதே – ஸமாதா³னவஸேன தாவ விரமந்தோ அத்தனோ வா பரேஸம் வா பாணாதிபாதாதி³அகுஸலதோ விரமதி. கிமாரபி⁴த்வா? யதோ விரமதி, ததே³வ. ஸம்பத்தவஸேனாபி விரமந்தோ வுத்தப்பகாராகுஸலதோவ. கிமாரபி⁴த்வா? பாணாதிபாதாதீ³னம் வுத்தாரம்மணானேவ. கேசி பன ப⁴ணந்தி ‘‘ஸுராமேரயமஜ்ஜஸங்கா²தே ஸங்கா²ரே ஆரபி⁴த்வா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா விரமதி, ஸத்தஸங்கா²ரேஸு யம் பன அவஹரிதப்³ப³ம் ப⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ஞ்ச, தம் ஆரபி⁴த்வா அதி³ன்னாதா³னா முஸாவாதா³ ச, ஸத்தேயேவாரபி⁴த்வா பாணாதிபாதா அப்³ரஹ்மசரியா சா’’தி. தத³ஞ்ஞே ‘‘ஏவம் ஸந்தே ‘அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ அஞ்ஞம் கரேய்ய, யஞ்ச பஜஹதி, தம் ந ஜானேய்யா’தி ஏவம்தி³ட்டி²கா ஹுத்வா அனிச்ச²மானா யதே³வ பஜஹதி, தம் அத்தனோ பாணாதிபாதாதி³அகுஸலமேவாரபி⁴த்வா விரமதீ’’தி வத³ந்தி. தத³யுத்தம். கஸ்மா? தஸ்ஸ பச்சுப்பன்னாபா⁴வதோ ப³ஹித்³தா⁴பா⁴வதோ ச. ஸிக்கா²பதா³னஞ்ஹி விப⁴ங்க³பாடே² ‘‘பஞ்சன்னம் ஸிக்கா²பதா³னம் கதி குஸலா…பே… கதி அரணா’’தி புச்சி²த்வா ‘‘குஸலாயேவ, ஸியா ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா’’தி (விப⁴. 716) ஏவம் பவத்தமானே விஸ்ஸஜ்ஜனே ‘‘பச்சுப்பன்னாரம்மணா’’தி ச ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா’’தி ச ஏவம் பச்சுப்பன்னப³ஹித்³தா⁴ரம்மணத்தம் வுத்தம், தம் அத்தனோ பாணாதிபாதாதி³அகுஸலம் ஆரபி⁴த்வா விரமந்தஸ்ஸ ந யுஜ்ஜதி. யம் பன வுத்தம் – ‘‘அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ அஞ்ஞம் கரேய்ய, யஞ்ச பஜஹதி, தம் ந ஜானேய்யா’’தி. தத்த² வுச்சதே – ந கிச்சஸாத⁴னவஸேன பவத்தேந்தோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ அஞ்ஞம் கரோதீதி வா, யஞ்ச பஜஹதி, தம் ந ஜானாதீதி வா வுச்சதி.

‘‘ஆரபி⁴த்வான அமதம், ஜஹந்தோ ஸப்³ப³பாபகே;

நித³ஸ்ஸனஞ்சேத்த² ப⁴வே, மக்³க³ட்டோ²ரியபுக்³க³லோ’’தி.

ஏவமேத்த² விரமதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ப²லதோதி ஸப்³பே³ ஏவ சேதே பாணாதிபாதாத³யோ து³க்³க³திப²லனிப்³ப³த்தகா ஹோந்தி, ஸுக³தியஞ்ச அனிட்டா²கந்தாமனாபவிபாகனிப்³ப³த்தகா ஹோந்தி, ஸம்பராயே தி³ட்ட²த⁴ம்மே ஏவ ச அவேஸாரஜ்ஜாதி³ப²லனிப்³ப³த்தகா. அபிச ‘‘யோ ஸப்³ப³லஹுஸோ பாணாதிபாதஸ்ஸ விபாகோ மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸ அப்பாயுகஸம்வத்தனிகோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 8.40) ஏவமாதி³னா நயேனேத்த² ப²லதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

அபி சேத்த² பாணாதிபாதாதி³வேரமணீனம்பி ஸமுட்டா²னவேத³னாமூலகம்மப²லதோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ. தத்தா²யம் விஞ்ஞாபனா – ஸப்³பா³ ஏவ சேதா வேரமணியோ சதூஹி ஸமுட்ட²ஹந்தி காயதோ, காயசித்ததோ, வாசாசித்ததோ, காயவாசாசித்ததோ சாதி. ஸப்³பா³ ஏவ ச ஸுக²வேத³னாஸம்பயுத்தா வா, அது³க்க²மஸுக²வேத³னாஸம்பயுத்தா வா, அலோபா⁴தோ³ஸமூலா வா அலோபா⁴தோ³ஸாமோஹமூலா வா. சதஸ்ஸோபி சேத்த² காயகம்மம், முஸாவாதா³வேரமணீ வசீகம்மம், மக்³க³க்க²ணே ச சித்ததோவ ஸமுட்ட²ஹந்தி, ஸப்³பா³பி மனோகம்மம்.

பாணாதிபாதா வேரமணியா சேத்த² அங்க³பச்சங்க³ஸம்பன்னதா ஆரோஹபரிணாஹஸம்பத்திதா ஜவஸம்பத்திதா ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தா சாருதா முது³தா ஸுசிதா ஸூரதா மஹப்³ப³லதா விஸ்ஸத்த²வசனதா லோகபியதா நேலதா அபே⁴ஜ்ஜபரிஸதா அச்ச²ம்பி⁴தா து³ப்பத⁴ம்ஸிதா பரூபக்கமேன அமரணதா அனந்தபரிவாரதா ஸுரூபதா ஸுஸண்டா²னதா அப்பாபா³த⁴தா அஸோகிதா பியேஹி மனாபேஹி ஸத்³தி⁴ம் அவிப்பயோக³தா தீ³கா⁴யுகதாதி ஏவமாதீ³னி ப²லானி.