1. ஏககனிபாதோ

1. பட²மவக்³கோ³

1. லோப⁴ஸுத்தவண்ணனா

1. இதா³னி ஏகத⁴ம்மம், பி⁴க்க²வே, பஜஹதா²திஆதி³னா நயேன ப⁴க³வதா நிக்கி²த்தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வண்ணனாய ஓகாஸோ அனுப்பத்தோ. ஸா பனேஸா அத்த²வண்ணனா யஸ்மா ஸுத்தனிக்கே²பம் விசாரேத்வா வுச்சமானா பாகடா ஹோதி, தஸ்மா ஸுத்தனிக்கே²பம் தாவ விசாரேஸ்ஸாம. சத்தாரோ ஹி ஸுத்தனிக்கே²பா – அத்தஜ்ஜா²ஸயோ, பரஜ்ஜா²ஸயோ, புச்சா²வஸிகோ, அட்டு²ப்பத்திகோதி. யதா² ஹி அனேகஸதஅனேகஸஹஸ்ஸபே⁴தா³னிபி ஸுத்தந்தானி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³பட்டா²னனயேன ஸோளஸவித⁴தம் நாதிவத்தந்தி, ஏவம் அத்தஜ்ஜா²ஸயாதி³ஸுத்தனிக்கே²பவஸேன சதுப்³பி³த⁴தம் நாதிவத்தந்தீதி. தத்த² யதா² அத்தஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ அட்டு²ப்பத்தியா ச பரஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²வஸிகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸக்³க³பே⁴தோ³ ஸம்ப⁴வதி அத்தஜ்ஜா²ஸயோ ச பரஜ்ஜா²ஸயோ ச, அத்தஜ்ஜா²ஸயோ ச புச்சா²வஸிகோ ச, அட்டு²ப்பத்திகோ ச பரஜ்ஜா²ஸயோ ச, அட்டு²ப்பத்திகோ ச புச்சா²வஸிகோ சாதி அஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²னுஸந்தி⁴ஸம்ப⁴வதோ; ஏவம் யதி³பி அட்டு²ப்பத்தியா அத்தஜ்ஜா²ஸயேனபி ஸம்ஸக்³க³பே⁴தோ³ ஸம்ப⁴வதி, அத்தஜ்ஜா²ஸயாதீ³ஹி பன புரதோ டி²தேஹி அட்டு²ப்பத்தியா ஸம்ஸக்³கோ³ நத்தீ²தி நிரவஸேஸோ பட்டா²னனயோ ந ஸம்ப⁴வதி. தத³ந்தோக³த⁴த்தா வா ஸம்ப⁴வந்தானம் ஸேஸனிக்கே²பானம் மூலனிக்கே²பவஸேன சத்தாரோ ஸுத்தனிக்கே²பா வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்ராயம் வசனத்தோ² – நிக்கி²பீயதீதி நிக்கே²போ, ஸுத்தம் ஏவ நிக்கே²போ ஸுத்தனிக்கே²போ. அத² வா நிக்கி²பனம் நிக்கே²போ, ஸுத்தஸ்ஸ நிக்கே²போ ஸுத்தனிக்கே²போ, ஸுத்ததே³ஸனாதி அத்தோ². அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயோ அத்தஜ்ஜா²ஸயோ, ஸோ அஸ்ஸ அத்தி² காரணபூ⁴தோதி அத்தஜ்ஜா²ஸயோ, அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயோ ஏதஸ்ஸாதி வா அத்தஜ்ஜா²ஸயோ. பரஜ்ஜா²ஸயேபி ஏஸேவ நயோ. புச்சா²ய வஸோதி புச்சா²வஸோ. ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி புச்சா²வஸிகோ. ஸுத்ததே³ஸனாய வத்து²பூ⁴தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உப்பத்தி அத்து²ப்பத்தி, அத்து²ப்பத்தி ஏவ அட்டு²ப்பத்தி த²-காரஸ்ஸ ட²-காரம் கத்வா, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அட்டு²ப்பத்திகோ. அத² வா நிக்கி²பீயதி ஸுத்தம் ஏதேனாதி நிக்கே²போ, அத்தஜ்ஜா²ஸயாதி³ ஏவ. ஏதஸ்மிம் பன அத்த²விகப்பே அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயோ அத்தஜ்ஜா²ஸயோ. பரேஸம் அஜ்ஜா²ஸயோ பரஜ்ஜா²ஸயோ. புச்சீ²யதீதி புச்சா², புச்சி²தப்³போ³ அத்தோ², புச்சா²வஸேன பவத்தம் த⁴ம்மப்படிக்³கா³ஹகானம் வசனம் புச்சா²வஸம், ததே³வ நிக்கே²பஸத்³தா³பேக்கா²ய புச்சா²வஸிகோதி புல்லிங்க³வஸேன வுத்தம். ததா² அட்டு²ப்பத்தி ஏவ அட்டு²ப்பத்திகோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அபிச பரேஸம் இந்த்³ரியபரிபாகாதி³காரணனிரபேக்க²த்தா அத்தஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ விஸும் ஸுத்தனிக்கே²பபா⁴வோ யுத்தோ, கேவலம் அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயேனேவ த⁴ம்மதந்திட²பனத்த²ம் பவத்திததே³ஸனத்தா. பரஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²வஸிகானம் பன பரேஸம் அஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²னம் தே³ஸனாபவத்திஹேதுபூ⁴தானம் உப்பத்தியம் பவத்திதானம் கத²ம் அட்டு²ப்பத்தியம் அனவரோதோ⁴, புச்சா²வஸிகட்டு²ப்பத்திகானம் வா பரஜ்ஜா²ஸயானுரோதே⁴ன பவத்திதானம் கத²ம் பரஜ்ஜா²ஸயே அனவரோதோ⁴தி? ந சோதே³தப்³ப³மேதம். பரேஸஞ்ஹி அபி⁴னீஹாரபரிபுச்சா²தி³வினிமுத்தஸ்ஸேவ ஸுத்ததே³ஸனாகாரணுப்பாத³ஸ்ஸ அட்டு²ப்பத்திபா⁴வேன க³ஹிதத்தா பரஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²வஸிகானம் விஸும் க³ஹணம். ததா² ஹி ப்³ரஹ்மஜாலத⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தாதீ³னம் (தீ³. ந. 1.1 ஆத³யோ) வண்ணாவண்ணஆமிஸுப்பாதா³தி³தே³ஸனானிமித்தம் அட்டு²ப்பத்தி வுச்சதி. பரேஸம் புச்ச²ம் வினா அஜ்ஜா²ஸயமேவ நிமித்தம் கத்வா தே³ஸிதோ பரஜ்ஜா²ஸயோ, புச்சா²வஸேன தே³ஸிதோ புச்சா²வஸிகோதி பாகடோயமத்தோ²தி.

யானி ப⁴க³வா பரேஹி அனஜ்ஜி²ட்டோ² கேவலம் அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயேனேவ கதே²தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஆகங்கே²ய்யஸுத்தம், துவட்டகஸுத்தந்திஏவமாதீ³னி (ஸு. நி. 921 ஆத³யோ; ம. நி. 1.64 ஆத³யோ), தேஸம் அத்தஜ்ஜா²ஸயோ நிக்கே²போ.

யானி பன ‘‘பரிபக்கா கோ² ராஹுலஸ்ஸ விமுத்திபரிபாசனீயா த⁴ம்மா, யம்னூனாஹம் ராஹுலம் உத்தரிம் ஆஸவானம் க²யே வினேய்ய’’ந்தி ஏவம் பரேஸம் அஜ்ஜா²ஸயம் க²ந்திம் அபி⁴னீஹாரம் பு³ஜ்ஜ²னபா⁴வஞ்ச ஓலோகேத்வா பரஜ்ஜா²ஸயவஸேன கதி²தானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஹுலோவாத³ஸுத்தம், த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்திஏவமாதீ³னி (ம. நி. 2.107 ஆத³யோ; 3.416 ஆத³யோ; ஸம். நி. 3.59; மஹாவ. 19-20), தேஸம் பரஜ்ஜா²ஸயோ நிக்கே²போ.

ப⁴க³வந்தம் பன உபஸங்கமித்வா தே³வா மனுஸ்ஸா சதஸ்ஸோ பரிஸா சத்தாரோ வண்ணா ச ததா² ததா² பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி, ப⁴ந்தே, வுச்சந்தி, நீவரணா நீவரணாதி வுச்சந்தீ’’திஆதி³னா, ஏவம் புட்டே²ன ப⁴க³வதா யானி கதி²தானி போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்யுத்தாதீ³னி (ஸம். நி. 5.186) தேஸம் புச்சா²வஸிகோ நிக்கே²போ.

யானி பன தானி உப்பன்னம் காரணம் படிச்ச கதி²தானி, ஸேய்யதி²த³ம் – த⁴ம்மதா³யாத³ம், புத்தமம்ஸூபமம், தா³ருக்க²ந்தூ⁴பமந்திஏவமாதீ³னி (ம. நி. 1.29; ஸம். நி. 2.63), தேஸம் அட்டு²ப்பத்திகோ நிக்கே²போ.

ஏவமிமேஸு சதூஸு ஸுத்தனிக்கே²பேஸு இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ பரஜ்ஜா²ஸயோ நிக்கே²போ. பரஜ்ஜா²ஸயவஸேன ஹேதம் நிக்கி²த்தம். கேஸம் அஜ்ஜா²ஸயேன? லோபே⁴ ஆதீ³னவத³ஸ்ஸீனம் புக்³க³லானம். கேசி பன ‘‘அத்தஜ்ஜா²ஸயோ’’தி வத³ந்தி.

தத்த² ஏகத⁴ம்மம், பி⁴க்க²வேதிஆதீ³ஸு ஏகஸத்³தோ³ அத்தே²வ அஞ்ஞத்தே² ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.27). அத்தி² ஸேட்டே² ‘‘சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வ’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.228; பாரா. 11). அத்தி² அஸஹாயே ‘‘ஏகோ வூபகட்டோ²’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.405). அத்தி² ஸங்கா²யம் ‘‘ஏகோவ கோ², பி⁴க்க²வே, க²ணோ ச ஸமயோ ச ப்³ரஹ்மசரியவாஸாயா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 8.29). இதா⁴பி ஸங்கா²யமேவ த³ட்ட²ப்³போ³.

த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ பரியத்திஸச்சஸமாதி⁴பஞ்ஞாபகதிபுஞ்ஞாபத்திஸுஞ்ஞதாஞேய்யஸபா⁴வாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² த⁴ம்மம் பரியாபுணாதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.73) பரியத்தி அத்தோ². ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.299) ஸச்சானி. ‘‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸு’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.13; 3.142) ஸமாதி⁴. ‘‘ஸச்சம் த⁴ம்மோ தி⁴தி சாகோ³, ஸவே பேச்ச ந ஸோசதீ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.1.57) பஞ்ஞா. ‘‘ஜாதித⁴ம்மானம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.398) பகதி. ‘‘த⁴ம்மோ ஹவே ரக்க²தி த⁴ம்மசாரி’’ந்திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.10.102) புஞ்ஞம். ‘‘திண்ணம் த⁴ம்மானம் அஞ்ஞதரேன வதே³ய்ய பாராஜிகேன வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன வா பாசித்தியேன வா’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 444) ஆபத்தி. ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே த⁴ம்மா ஹோந்தீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 121) ஸுஞ்ஞதா. ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸப்³பா³காரேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணமுகே² ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (மஹானி. 156; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85) ஞேய்யோ. ‘‘குஸலா த⁴ம்மா அகுஸலா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 1) ஸபா⁴வோ அத்தோ². இதா⁴பி ஸபா⁴வோ. தஸ்மா ஏகத⁴ம்மந்தி ஏகம் ஸம்கிலேஸஸபா⁴வந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏகோ ச ஸோ த⁴ம்மோ சாதி ஏகத⁴ம்மோ, தம் ஏகத⁴ம்மம்.

பி⁴க்க²வேதி பி⁴க்கூ² ஆலபதி. கிமத்த²ம் பன ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ பி⁴க்கூ² ஆலபதி, ந த⁴ம்மமேவ தே³ஸேதீதி? ஸதிஜனனத்த²ம். பி⁴க்கூ² ஹி அஞ்ஞம் சிந்தேந்தாபி த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²ந்தாபி கம்மட்டா²னம் மனஸி கரோந்தாபி நிஸின்னா ஹோந்தி. தே பட²மம் அனாலபித்வா த⁴ம்மே தே³ஸியமானே ‘‘அயம் தே³ஸனா கிம்னிதா³னா, கிம்பச்சயா’’தி ஸல்லக்கே²தும் ந ஸக்கோந்தி. ஆலபிதே பன ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா ஸல்லக்கே²தும் ஸக்கோந்தி, தஸ்மா ஸதிஜனனத்த²ம் ‘‘பி⁴க்க²வே’’தி ஆலபதி. தேன ச தேஸம் பி⁴க்க²னஸீலதாதி³கு³ணயோக³ஸித்³தே⁴ன வசனேன ஹீனாதி⁴கஜனஸேவிதம் வுத்திம் பகாஸேந்தோ உத்³த⁴ததீ³னபா⁴வனிக்³க³ஹம் கரோதி. ‘‘பி⁴க்க²வே’’தி இமினா கருணாவிப்பா²ரஸோம்மஹத³யனயனனிபாதபுப்³ப³ங்க³மேன வசனேன தே அத்தனோ முகா²பி⁴முகே² கரோந்தோ தேன ச கதே²துகம்யதாதீ³பகேன வசனேன நேஸம் ஸோதுகம்யதம் ஜனேதி. தேனேவ ச ஸம்போ³த⁴னத்தே²ன ஸாது⁴கம் ஸவனமனஸிகாரேபி நியோஜேதி. ஸாது⁴கம் ஸவனமனஸிகாராயத்தா ஹி ஸாஸனஸம்பத்தி.

அஞ்ஞேஸுபி தே³வமனுஸ்ஸேஸு பரிஸபரியாபன்னேஸு விஜ்ஜமானேஸு கஸ்மா பி⁴க்கூ² ஏவ ஆமந்தேஸீதி? ஜேட்ட²ஸேட்டா²ஸன்னஸதா³ஸன்னிஹிதபா⁴வதோ. ஸப்³ப³பரிஸஸாதா⁴ரணா ஹி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனா, பரிஸாய ச ஜேட்டா² பி⁴க்கூ² பட²முப்பன்னத்தா, ஸேட்டா² அனகா³ரியபா⁴வம் ஆதி³ம் கத்வா ஸத்து² சரியானுவிதா⁴யகத்தா ஸகலஸாஸனபடிக்³கா³ஹகத்தா ச, ஆஸன்னா தத்த² நிஸின்னேஸு ஸமீபவுத்தியா, ஸதா³ஸன்னிஹிதா ஸத்து²ஸந்திகாவசரத்தா. அபிச தே த⁴ம்மதே³ஸனாய பா⁴ஜனம் யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபத்திஸப்³பா⁴வதோ, விஸேஸதோ ச ஏகச்சே பி⁴க்கூ² ஸந்தா⁴ய அயம் தே³ஸனாதி தே ஏவ ஆலபி.

பஜஹதா²தி ஏத்த² பஹானம் நாம தத³ங்க³ப்பஹானம், விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம், நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவித⁴ம். தத்த² யம் தீ³பாலோகேனேவ தமஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வதோ அலோபா⁴தீ³ஹி லோபா⁴தி³கஸ்ஸ, நாமரூபபரிச்சே²தா³தி³விபஸ்ஸனாஞாணேஹி தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ பஹானம். ஸேய்யதி²த³ம் – பரிச்சாகே³ன லோபா⁴தி³மலஸ்ஸ, ஸீலேன பாணாதிபாதாதி³து³ஸ்ஸீல்யஸ்ஸ, ஸத்³தா⁴தீ³ஹி அஸ்ஸத்³தி⁴யாதி³கஸ்ஸ, நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், தஸ்ஸேவ அபரபா⁴கே³ன கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதீ²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘‘அஹம் மமா’’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யேஸு அப⁴யஸஞ்ஞாய, ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞாய, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனேன அபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய, முச்சிதுகம்யதாஞாணேன அமுச்சிதுகம்யதாய உபேக்கா²ஞாணேன அனுபேக்கா²ய, அனுலோமேன த⁴ம்மட்டி²தியா, நிப்³பா³னேன படிலோமபா⁴வஸ்ஸ, கோ³த்ரபு⁴னா ஸங்கா²ரனிமித்தக்³கா³ஹஸ்ஸ பஹானம், ஏதம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம.

யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஸமாதி⁴னா பவத்திபா⁴வனிவாரணதோ க⁴டப்பஹாரேனேவ உத³கபிட்டே² ஸேவாலஸ்ஸ தேஸம் தேஸம் நீவரணாதி³த⁴ம்மானம் பஹானம், ஏதம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. யம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ ஸந்தானே ‘‘தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 277; விப⁴. 628) நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²யஸ்ஸ கிலேஸக³ணஸ்ஸ அச்சந்தம் அப்பவத்திபா⁴வேன ஸமுச்சி²ந்த³னம், இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் கிலேஸானம், ஏதம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நாம. யம் பன ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், ஏதம் நிஸ்ஸரணப்பஹானம் நாம. ஏவம் பஞ்சவிதே⁴ பஹானே அனாகா³மிகபா⁴வகரஸ்ஸ பஹானஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா இத⁴ ஸமுச்சே²த³ப்பஹானந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்மா பஜஹதா²தி பரிச்சஜத², ஸமுச்சி²ந்த³தா²தி அத்தோ².

அஹந்தி ப⁴க³வா அத்தானம் நித்³தி³ஸதி. வோதி அயம் வோஸத்³தோ³ பச்சத்தஉபயோக³கரணஸாமிவசனபத³பூரணஸம்பதா³னேஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹி ‘‘கச்சி, பன வோ அனுருத்³தா⁴, ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.326) பச்சத்தே ஆக³தோ. ‘‘க³ச்ச²த², பி⁴க்க²வே, பணாமேமி வோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.157) உபயோகே³. ‘‘ந வோ மம ஸந்திகே வத்த²ப்³ப³’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.157) கரணே. ‘‘ஸப்³பே³ஸம் வோ, ஸாரிபுத்த, ஸுபா⁴ஸித’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.345) ஸாமிவசனே. ‘‘யே ஹி வோ அரியா பரிஸுத்³த⁴காயகம்மந்தா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.35) பத³பூரணே. ‘‘வனபத்த²பரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.190) ஸம்பதா³னே. இதா⁴பி ஸம்பதா³னே ஏவ த³ட்ட²ப்³போ³.

பாடிபோ⁴கோ³தி படிபூ⁴. ஸோ ஹி தா⁴ரணகம் படிச்ச த⁴னிகஸ்ஸ, த⁴னிகம் படிச்ச தா⁴ரணகஸ்ஸ படினிதி⁴பூ⁴தோ த⁴னிகஸந்தகஸ்ஸ ததோ ஹரணாதி³ஸங்கா²தேன பு⁴ஞ்ஜனேன போ⁴கோ³தி படிபோ⁴கோ³, படிபோ⁴கோ³ ஏவ பாடிபோ⁴கோ³. அனாகா³மிதாயாதி அனாகா³மிபா⁴வத்தா²ய. படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன ஹி காமப⁴வஸ்ஸ அனாக³மனதோ அனாகா³மீ. யோ யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அதி⁴க³மேன அனாகா³மீதி வுச்சதி, ஸப²லோ ஸோ ததியமக்³கோ³ அனாகா³மிதா நாம. இதி ப⁴க³வா வேனேய்யத³மனகுஸலோ வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுகூலம் ததியமக்³கா³தி⁴க³மம் லஹுனா உபாயேன ஏகத⁴ம்மபூரணதாமத்தேன தி²ரம் கத்வா த³ஸ்ஸேஸி யதா² தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. பி⁴ன்னபூ⁴மிகாபி ஹி படிக⁴ஸம்யோஜனாத³யோ ததியமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா காமராக³ப்பஹானம் நாதிவத்தந்தீதி.

கஸ்மா பனேத்த² ப⁴க³வா அத்தானம் பாடிபோ⁴க³பா⁴வே ட²பேஸி? தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அனாகா³மிமக்³கா³தி⁴க³மாய உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம். பஸ்ஸதி ஹி ப⁴க³வா ‘‘மயா ‘ஏகத⁴ம்மம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², அஹம் வோ பாடிபோ⁴கோ³ அனாகா³மிதாயா’தி வுத்தே இமே பி⁴க்கூ² அத்³தா⁴ தம் ஏகத⁴ம்மம் பஹாய ஸக்கா ததியபூ⁴மிம் ஸமதி⁴க³ந்தும், யதோ த⁴ம்மஸ்ஸாமி பட²மமாஹ ‘அஹம் பாடிபோ⁴கோ³’தி உஸ்ஸாஹஜாதா தத³த்தா²ய படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தீ’’தி. தஸ்மா உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் அனாகா³மிதாய தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அத்தானம் பாடிபோ⁴க³பா⁴வே ட²பேஸி.

கதமம் ஏகத⁴ம்மந்தி ஏத்த² கதமந்தி புச்சா²வசனம். புச்சா² ச நாமேஸா பஞ்சவிதா⁴ – அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா², தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா², விமதிச்சே²த³னாபுச்சா², அனுமதிபுச்சா², கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி. தத்த² பகதியா லக்க²ணம் அஞ்ஞாதம் ஹோதி அதி³ட்ட²ம் அதுலிதம் அதீரிதம் அவிபூ⁴தம் அவிபா⁴விதம், தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய துலனாய தீரணாய விபூ⁴தத்தா²ய விபா⁴வனத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா². பகதியா லக்க²ணம் ஞாதம் ஹோதி தி³ட்ட²ம் துலிதம் தீரிதம் விபூ⁴தம் விபா⁴விதம். ஸோ அஞ்ஞேஹி பண்டி³தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா². பகதியா ஸம்ஸயபக்க²ந்தோ³ ஹோதி விமதிபக்க²ந்தோ³ த்³வேள்ஹகஜாதோ – ‘‘ஏவம் நு கோ², ந நு கோ², கிம் நு கோ², கத²ம் நு கோ²’’தி, ஸோ விமதிச்சே²த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் விமதிச்சே²த³னாபுச்சா². ப⁴க³வா ஹி அனுமதிக்³க³ஹணத்த²ம் பஞ்ஹம் புச்ச²தி – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.59; மஹாவ. 21), அயம் அனுமதிபுச்சா². ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் கதே²துகம்யதாய பஞ்ஹம் புச்ச²தி – ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஆஹாரா பூ⁴தானம் வா ஸத்தானம் டி²தியா ஸம்ப⁴வேஸீனம் வா அனுக்³க³ஹாய. கதமே சத்தாரோ’’தி (ஸம். நி. 2.11) அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா².

தத்த² புரிமா திஸ்ஸோ புச்சா² பு³த்³தா⁴னம் நத்தி². கஸ்மா? தீஸு ஹி அத்³தா⁴ஸு கிஞ்சி ஸங்க²தம் அத்³தா⁴விமுத்தம் வா அஸங்க²தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம் அதி³ட்ட²ம் அதுலிதம் அதீரிதம் அவிபூ⁴தம் அவிபா⁴விதம் நாம நத்தி². தேன நேஸம் அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா² நத்தி². யம் பன தேஹி அத்தனோ ஞாணேன படிவித்³த⁴ம், தஸ்ஸ அஞ்ஞேன ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னகிச்சம் நத்தி², தேன நேஸம் தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா²பி நத்தி². யஸ்மா பன பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ அகத²ம்கதீ² திண்ணவிசிகிச்சா² ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு விக³தஸம்ஸயா, தேன நேஸம் விமதிச்சே²த³னாபுச்சா²பி நத்தி². இதரா பன த்³வே புச்சா² அத்தி², தாஸு அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி தாய புச்சா²ய புட்ட²மத்த²ம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘லோப⁴ம், பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்ம’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² லுப்³ப⁴ந்தி தேன, ஸயம் வா லுப்³ப⁴தி, லுப்³ப⁴னமத்தமேவ வா தந்தி லோபோ⁴. ஸ்வாயம் ஆரம்மணக்³க³ஹணலக்க²ணோ மக்கடாலேபோ விய, அபி⁴ஸங்க³ரஸோ தத்தகபாலே பக்கி²த்தமம்ஸபேஸி விய, அபரிச்சாக³பச்சுபட்டா²னோ தேலஞ்ஜனராகோ³ விய, ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாத³த³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னோ, தண்ஹானதி³பா⁴வேன வட்³ட⁴மானோ யத்த² ஸமுப்பன்னோ, ஸீக⁴ஸோதா நதீ³ விய மஹாஸமுத்³த³ம் அபாயமேவ தம் ஸத்தம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²தீதி த³ட்ட²ப்³போ³. கிஞ்சாபி அயம் லோப⁴ஸத்³தோ³ ஸப்³ப³லோப⁴ஸாமஞ்ஞவசனோ, இத⁴ பன காமராக³வசனோதி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஹி அனாகா³மிமக்³க³வஜ்ஜோ².

புன பி⁴க்க²வேதி ஆலபனம் த⁴ம்மஸ்ஸ படிக்³கா³ஹகபா⁴வேன அபி⁴முகீ²பூ⁴தானம் தத்த² ஆத³ரஜனனத்த²ம். பஜஹதா²தி இமினா பஹானாபி⁴ஸமயோ விஹிதோ, ஸோ ச பரிஞ்ஞாஸச்சி²கிரியாபா⁴வனாபி⁴ஸமயேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏவ பவத்ததி, ந விஸுந்தி சதுஸச்சாதி⁴ட்டா²னானி சத்தாரிபி ஸம்மாதி³ட்டி²யா கிச்சானி விஹிதானேவ ஹோந்தி. யதா² ச ‘‘லோப⁴ம் பஜஹதா²’’தி வுத்தே பஹானேகட்ட²பா⁴வதோ தோ³ஸாதீ³னம்பி பஹானம் அத்த²தோ வுத்தமேவ ஹோதி, ஏவம் ஸமுத³யஸச்சவிஸயே ஸம்மாதி³ட்டி²கிச்சே பஹானாபி⁴ஸமயே வுத்தே தஸ்ஸா ஸஹகாரீகாரணபூ⁴தானம் ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³னம் ஸேஸமக்³க³ங்கா³னம்பி ஸமுத³யஸச்சவிஸயகிச்சம் அத்த²தோ வுத்தமேவ ஹோதீதி பரிபுண்ணோ அரியமக்³க³ப்³யாபாரோ இத⁴ கதி²தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. இமினா நயேன ஸதிபட்டா²னாதீ³னம்பி போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மானம் ப்³யாபாரஸ்ஸ இத⁴ வுத்தபா⁴வோ யதா²ரஹம் வித்தா²ரேதப்³போ³.

அபிசேத்த² லோப⁴ம் பஜஹதா²தி ஏதேன பஹானபரிஞ்ஞா வுத்தா. ஸா ச தீரணபரிஞ்ஞாதி⁴ட்டா²னா, தீரணபரிஞ்ஞா ச ஞாதபரிஞ்ஞாதி⁴ட்டா²னாதி அவினாபா⁴வேன திஸ்ஸோபி பரிஞ்ஞா போ³தி⁴தா ஹோந்தி. ஏவமேத்த² ஸஹ ப²லேன சதுஸச்சகம்மட்டா²னம் பரிபுண்ணம் கத்வா பகாஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா லோப⁴ம் பஜஹதா²தி ஸஹ ப²லேன ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ தே³ஸிதா. ஸா ச படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ஸன்னிஸ்ஸயா…பே… சித்தவிஸுத்³தி⁴ஸீலவிஸுத்³தி⁴ஸன்னிஸ்ஸயா சாதி நானந்தரிகபா⁴வேன ஸஹ ப²லேன ஸப்³பா³பி ஸத்த விஸுத்³தி⁴யோ விபா⁴விதாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏவமேதாய விஸுத்³தி⁴க்கமபா⁴வனாய பரிஞ்ஞாத்தயஸம்பாத³னேன லோப⁴ம் பஜஹிதுகாமேன –

‘‘அனத்த²ஜனனோ லோபோ⁴, லோபோ⁴ சித்தப்பகோபனோ;

ப⁴யமந்தரதோ ஜாதம், தம் ஜனோ நாவபு³ஜ்ஜ²தி.

‘‘லுத்³தோ⁴ அத்த²ம் ந ஜானாதி, லுத்³தோ⁴ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதி;

அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, யம் லோபோ⁴ ஸஹதே நரம்’’. (இதிவு. 88);

ரத்தோ கோ², ஆவுஸோ, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி, நில்லோபம்பி ஹரதி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி, பரிபந்தே²பி திட்ட²தி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி. தத³பி தேஸம் ப⁴வதம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் அஜானதம் அபஸ்ஸதம் அவேத³யதம் தண்ஹானுக³தானம் பரிதஸ்ஸிதம் விப்ப²ந்தி³தமேவ (அ. நி. 3.54).

‘‘தண்ஹாது³தியோ புரிஸோ, தீ³க⁴மத்³தா⁴ன ஸம்ஸரம்;

இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம், ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததி’’. (இதிவு. 15, 105);

‘‘நத்தி² ராக³ஸமோ அக்³கி³, நத்தி² தோ³ஸஸமோ கலி’’. (த⁴. ப. 202, 251);

‘‘காமராகே³ன ட³ய்ஹாமி, சித்தம் மே பரிட³ய்ஹதி’’. (ஸம். நி. 1.212);

‘‘யே ராக³ரத்தானுபதந்தி ஸோதம், ஸயம்கதம் மக்கடகோவ ஜால’’ந்தி. (த⁴. ப. 347) ச –

ஏவமாதி³ஸுத்தபதா³னுஸாரேன நானானயேஹி லோப⁴ஸ்ஸ ஆதீ³னவம் பச்சவேக்கி²த்வா தஸ்ஸ பஹானாய படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

அபிச ச² த⁴ம்மா காமராக³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி, அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி. த³ஸவித⁴ஞ்ஹி அஸுப⁴னிமித்தம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி காமராகோ³ பஹீயதி, காயக³தாஸதிபா⁴வனாவஸேன ஸவிஞ்ஞாணகே உத்³து⁴மாதகாதி³வஸேன அவிஞ்ஞாணகே அஸுபே⁴ அஸுப⁴பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தஸ்ஸாபி, மனச்ச²ட்டே²ஸு இந்த்³ரியேஸு ஸம்வரணவஸேன ஸதிகவாடேன பிஹிதத்³வாரஸ்ஸாபி, சதுன்னம் பஞ்சன்னம் வா ஆலோபானம் ஓகாஸே ஸதி உத³கம் பிவித்வா யாபனஸீலதாய போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோபி. தேனேவாஹ –

‘‘சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே, அபு⁴த்வா உத³கம் பிவே;

அலம் பா²ஸுவிஹாராய, பஹிதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (தே²ரகா³. 983);

அஸுப⁴கம்மட்டா²னபா⁴வனாரதே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு த³ஸஅஸுப⁴னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேனேவாஹ –

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஸுப⁴னிமித்தம், தத்த² யோனிஸோமனஸிகாரப³ஹுலீகாரோ, அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ அனுப்பாதா³ய உப்பன்னஸ்ஸ வா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானாயா’’தி.

ஏவம் புப்³ப³பா⁴கே³ காமராக³ஸங்கா²தஸ்ஸ லோப⁴ஸ்ஸ பஹானாய படிபன்னோ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா ததியமக்³கே³ன தம் அனவஸேஸதோ ஸமுச்சி²ந்த³தி. தேன வுத்தம் ‘‘லோப⁴ம், பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மம் பஜஹத², அஹம் வோ பாடிபோ⁴கோ³ அனாகா³மிதாயா’’தி.

ஏத்தா²ஹ ‘‘கோ பனேத்த² லோபோ⁴ பஹீயதி, கிம் அதீதோ, அத² அனாக³தோ, உதா³ஹு பச்சுப்பன்னோ’’தி? கிஞ்சேத்த² – ந தாவ அதீதோ லோபோ⁴ பஹீயேய்ய, ந அனாக³தோ வா தேஸம் அபா⁴வதோ. ந ஹி நிருத்³த⁴ம் அனுப்பன்னம் வா அத்தீ²தி வுச்சதி, வாயாமோ ச அப²லோ ஆபஜ்ஜதி. அத² பச்சுப்பன்னோ, ஏவம்பி அப²லோ வாயாமோ தஸ்ஸ ஸரஸப⁴ங்க³த்தா, ஸம்கிலிட்டா² ச மக்³க³பா⁴வனா ஆபஜ்ஜதி, சித்தவிப்பயுத்தோ வா லோபோ⁴ ஸியா, ந சாயம் நயோ இச்சி²தோதி. வுச்சதே – ந வுத்தனயேன அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னோ லோபோ⁴ பஹீயதி. ஸேய்யதா²பி இத⁴ தருணருக்கோ² அஸஞ்ஜாதப²லோ, தம் புரிஸோ குடா²ரியா மூலே சி²ந்தே³ய்ய, தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சே²தே³ அஸதி யானி ப²லானி நிப்³ப³த்தேய்யும், தானி ருக்க²ஸ்ஸ சி²ன்னத்தா அஜாதானி ஏவ ந ஜாயேய்யும், ஏவமேவ அரியமக்³கா³தி⁴க³மே அஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹோ லோபோ⁴ அரியமக்³கா³தி⁴க³மேன பச்சயகா⁴தஸ்ஸ கதத்தா ந உப்பஜ்ஜதி. அயஞ்ஹி அட்ட²கதா²ஸு ‘‘பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னோ’’தி வுச்சதி. விபஸ்ஸனாய ஹி ஆரம்மணபூ⁴தா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனட்டா²னதாய பூ⁴மி நாம. ஸா பூ⁴மி தேன லத்³தா⁴தி கத்வா பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னோ. ஆரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதுப்பன்னோ அவிக்க²ம்பி⁴துப்பன்னோ அஸமூஹதுப்பன்னோதி ச அயமேவ வுச்சதி.

தத்தா²தி தஸ்மிம் ஸுத்தே. ஏதந்தி ஏதம் அத்த²ஜாதம். இதா³னி கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன வுச்சமானம். இதி வுச்சதீதி கேன பன வுச்சதி? ப⁴க³வதா வ. அஞ்ஞேஸு ஹி தாதி³ஸேஸு டா²னேஸு ஸங்கீ³திகாரேஹி உபனிப³ந்த⁴கா³தா² ஹோந்தி, இத⁴ பன ப⁴க³வதா வ கா³தா²ருசிகானம் புக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன வுத்தமேவத்த²ம் ஸங்க³ஹேத்வா கா³தா² பா⁴ஸிதா.

தத்த² யேன லோபே⁴ன லுத்³தா⁴ஸே, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³திந்தி யேன ஆரம்மணக்³க³ஹணலக்க²ணேன ததோ ஏவ அபி⁴ஸங்க³ரஸேன லோபே⁴ன லுத்³தா⁴ அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு கி³த்³தா⁴ க³தி⁴தா. ஸேதி ஹி நிபாதமத்தம். அக்க²ரசிந்தகா பன ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு ஸே-காராக³மம் இச்ச²ந்தி. ததா² லுத்³த⁴த்தா ஏவ காயஸுசரிதாதீ³ஸு கிஞ்சி ஸுசரிதம் அகத்வா காயது³ச்சரிதாதீ³னி ச உபசினித்வா ரூபாதீ³ஸு ஸத்தவிஸத்ததாய ஸத்தாதி லத்³த⁴னாமா பாணினோ து³க்க²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்திட்டா²னதாய து³க்³க³தீதி ஸங்க²ம் க³தம் நிரயம் திரச்சா²னயோனிம் பேத்திவிஸயஞ்ச படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன க³ச்ச²ந்தி உபபஜ்ஜந்தி.

தம் லோப⁴ம் ஸம்மத³ஞ்ஞாய, பஜஹந்தி விபஸ்ஸினோதி தம் யதா²வுத்தம் லோப⁴ம் ஸபா⁴வதோ ஸமுத³யதோ அத்த²ங்க³மதோ அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணதோதி இமேஹி ஆகாரேஹி ஸம்மா அவிபரீதம் ஹேதுனா ஞாயேன அஞ்ஞாய ஞாததீரணபரிஞ்ஞாஸங்கா²தாய பஞ்ஞாய ஜானித்வா ரூபாதி³கே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சாதீ³ஹி விவிதே⁴ஹி ஆகாரேஹி பஸ்ஸனதோ விபஸ்ஸினோ அவஸிட்ட²கிலேஸே விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸமுச்சே²த³ப்பஹானவஸேன பஜஹந்தி, ந புன அத்தனோ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜிதும் தே³ந்தி. பஹாய ந புனாயந்தி, இமம் லோகம் குதா³சனந்தி ஏவம் ஸஹஜேகட்ட²பஹானேகட்டே²ஹி அவஸிட்ட²கிலேஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் தம் லோப⁴ம் அனாகா³மிமக்³கே³ன பஜஹித்வா புன பச்சா² இமம் காமதா⁴துஸங்கா²தம் லோகம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன கதா³சிபி ந ஆக³ச்ச²ந்தி ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் ஸுப்பஹீனத்தா. இதி ப⁴க³வா அனாகா³மிப²லேன தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி.

அயம்பி அத்தோ²தி நிதா³னாவஸானதோ பபு⁴தி யாவ கா³தா²பரியோஸானா இமினா ஸுத்தேன பகாஸிதோ அத்தோ². அபி-ஸத்³தோ³ இதா³னி வக்க²மானஸுத்தத்த²ஸம்பிண்ட³னோ. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸமுத³யஸச்சம் ஸரூபேனேவ ஆக³தம், பஹானாபதே³ஸேன மக்³க³ஸச்சம். இதரம் ஸச்சத்³வயஞ்ச தது³ப⁴யஹேதுதாய நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ம். கா³தா²ய பன து³க்க²ஸமுத³யமக்³க³ஸச்சானி யதா²ருதவஸேனேவ ஞாயந்தி, இதரம் நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ம். ஏஸேவ நயோ இதோ பரேஸுபி ஸுத்தேஸு.

பரமத்த²தீ³பனியா கு²த்³த³கனிகாய-அட்ட²கதா²ய

இதிவுத்தகவண்ணனாய பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. தோ³ஸஸுத்தவண்ணனா

2. வுத்தஞ்ஹேதம் …பே… தோ³ஸந்தி து³தியஸுத்தம். தத்ராயம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனா. யதா² ஏத்த², ஏவம் இதோ பரேஸுபி ஸப்³ப³த்த² அபுப்³ப³பத³வண்ணனம்யேவ கரிஸ்ஸாம. யஸ்மா இத³ம் ஸுத்தம் தோ³ஸப³ஹுலானம் புக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயம் ஓலோகேத்வா தோ³ஸவூபஸமனத்த²ம் தே³ஸிதம், தஸ்மா ‘‘தோ³ஸம், பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மம் பஜஹதா²’’தி ஆக³தம். தத்த² தோ³ஸந்தி ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 960) நயேன ஸுத்தே வுத்தானம் நவன்னம், ‘‘அத்த²ம் மே நாசரீ’’திஆதீ³னஞ்ச தப்படிபக்க²தோ ஸித்³தா⁴னம் நவன்னமேவாதி அட்டா²ரஸன்னம் கா²ணுகண்டகாதி³னா அட்டா²னேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகூனவீஸதியா அஞ்ஞதராகா⁴தவத்து²ஸம்ப⁴வம் ஆகா⁴தம். ஸோ ஹி து³ஸ்ஸந்தி தேன, ஸயம் வா து³ஸ்ஸதி, து³ஸ்ஸனமத்தமேவ வா தந்தி தோ³ஸோதி வுச்சதி. ஸோ சண்டி³க்கலக்க²ணோ பஹடாஸீவிஸோ விய, விஸப்பனரஸோ விஸனிபாதோ விய, அத்தனோ நிஸ்ஸயத³ஹனரஸோ வா தா³வக்³கி³ விய, து³ஸ்ஸனபச்சுபட்டா²னோ லத்³தோ⁴காஸோ விய ஸபத்தோ, யதா²வுத்தஆகா⁴தவத்து²பத³ட்டா²னோ விஸஸம்ஸட்ட²பூதிமுத்தம் விய த³ட்ட²ப்³போ³. பஜஹதா²தி ஸமுச்சி²ந்த³த². தத்த² யே இமே –

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஆகா⁴தபடிவினயா, யத்த² பி⁴க்கு²னோ உப்பன்னோ ஆகா⁴தோ ஸப்³ப³ஸோ படிவினேதப்³போ³. கதமே பஞ்ச? யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, புக்³க³லே ஆகா⁴தோ ஜாயேத², மேத்தா தஸ்மிம் புக்³க³லே பா⁴வேதப்³பா³…பே… கருணா…பே… உபேக்கா², அஸதிஅமனஸிகாரோ தஸ்மிம் புக்³க³லே ஆபஜ்ஜிதப்³போ³, ஏவம் தஸ்மிம் புக்³க³லே ஆகா⁴தோ படிவினேதப்³போ³. யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, புக்³க³லே ஆகா⁴தோ ஜாயேத², கம்மஸ்ஸகதா தஸ்மிம் புக்³க³லே அதி⁴ட்டா²தப்³பா³ ‘கம்மஸ்ஸகோ அயமாயஸ்மா கம்மதா³யாதோ³…பே… ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (அ. நி. 5.161) –

ஏவம் பஞ்ச ஆகா⁴தப்படிவினயா வுத்தாயேவ.

‘‘பஞ்சிமே, ஆவுஸோ, ஆகா⁴தபடிவினயா, யத்த² பி⁴க்கு²னோ உப்பன்னோ ஆகா⁴தோ ஸப்³ப³ஸோ படிவினேதப்³போ³. கதமே பஞ்ச? இதா⁴வுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ; ஏவரூபேபி, ஆவுஸோ, புக்³க³லே ஆகா⁴தோ படிவினேதப்³போ³’’தி (அ. நி. 5.162) –

ஏவமாதி³னாபி நயேன பஞ்ச ஆகா⁴தபடிவினயா வுத்தா, தேஸு யேன கேனசி ஆகா⁴தபடிவினயவிதி⁴னா பச்சவேக்கி²த்வா. அபிச யோ –

‘‘உப⁴தோத³ண்ட³கேன சேபி, பி⁴க்க²வே, ககசேன சோரா ஓசரகா அங்க³மங்கா³னி ஓகந்தேய்யும், தத்ராபி யோ மனோ பதூ³ஸேய்ய, ந மே ஸோ தேன ஸாஸனகரோ’’தி (ம. நி. 1.232) ஸத்து² ஓவாதோ³.

‘‘தஸ்ஸேவ தேன பாபியோ, யோ குத்³த⁴ம் படிகுஜ்ஜ²தி;

குத்³த⁴ம் அப்படிகுஜ்ஜ²ந்தோ, ஸங்கா³மம் ஜேதி து³ஜ்ஜயம்.

‘‘உபி⁴ன்னமத்த²ம் சரதி, அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச;

பரம் ஸங்குபிதம் ஞத்வா, யோ ஸதோ உபஸம்மதி. (ஸம். நி. 1.188);

‘‘ஸத்திமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸபத்தகந்தா ஸபத்தகரணா கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²ந்தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா. கதமே ஸத்த? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி, ‘அஹோ வதாயம் து³ப்³ப³ண்ணோ அஸ்ஸா’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ வண்ணவதாய நந்த³தி. கோத⁴னோயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ கிஞ்சாபி ஸோ ஹோதி ஸுன்ஹாதோ ஸுவிலித்தோ கப்பிதகேஸமஸ்ஸு ஓதா³தவத்த²வஸனோ, அத² கோ² ஸோ து³ப்³ப³ண்ணோவ ஹோதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி ‘அஹோ வதாயம் து³க்க²ம் ஸயேய்யா’தி…பே… ந பசுரத்தோ² அஸ்ஸாதி…பே… ந போ⁴க³வா அஸ்ஸாதி…பே… ந யஸவா அஸ்ஸாதி…பே… ந மித்தவா அஸ்ஸாதி…பே… காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்யாதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஸுக³திக³மனே நந்த³தி. கோத⁴னோயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ஸோ காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா வாசாய து³ச்சரிதம் சரித்வா மனஸா து³ச்சரிதம் சரித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா…பே… நிரயம் உபபஜ்ஜதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ’’தி (அ. நி. 7.64).

‘‘குத்³தோ⁴ அத்த²ம் ந ஜானாதி, குத்³தோ⁴ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதி…பே…. (அ. நி. 7.64);

‘‘கோத⁴ம் ஜஹே விப்பஜஹேய்ய மானம், ஸம்யோஜனம் ஸப்³ப³மதிக்கமேய்ய. (த⁴. ப. 221);

‘‘அனத்த²ஜனனோ கோதோ⁴, கோதோ⁴ சித்தப்பகோபனோ…பே…. (அ. நி. 7.64);

‘‘கோத⁴ம் சே²த்வா ஸுக²ம் ஸேதி, கோத⁴ம் சே²த்வா ந ஸோசதி;

கோத⁴ஸ்ஸ விஸமூலஸ்ஸ, மது⁴ரக்³க³ஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணா’’தி. (ஸம். நி. 1.187);

‘‘ஏகாபராத⁴ம் க²ம பூ⁴ரிபஞ்ஞ,

ந பண்டி³தா கோத⁴ப³லா ப⁴வந்தீ’’தி. –

ஏவமாதி³னா நயேன தோ³ஸே ஆதீ³னவே வுத்தப்படிபக்க²தோ தோ³ஸப்பஹானே ஆனிஸம்ஸே ச பச்சவேக்கி²த்வா புப்³ப³பா⁴கே³ தோ³ஸம் தத³ங்க³ப்பஹானாதி³வஸேன பஜஹித்வா விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா ததியமக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோ தோ³ஸம் ஸமுச்சி²ந்த³த², பஜஹதா²தி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் தத்த² நியோஜனம். தேன வுத்தம் ‘‘தோ³ஸம், பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மம் பஜஹதா²’’தி. து³ட்டா²ஸேதி ஆகா⁴தேன தூ³ஸிதசித்ததாய பது³ட்டா². ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பட²மஸுத்தவண்ணனாயம் வுத்தனயமேவ.

து³தியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. மோஹஸுத்தவண்ணனா

3. ததியே மோஹந்தி அஞ்ஞாணம். தஞ்ஹி து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணந்திஆதி³னா நயேன விபா⁴கே³ன அனேகப்பபே⁴த³ம்பி முய்ஹந்தி. தேன ஸயம் வா முய்ஹதி முய்ஹனமத்தமேவ வா தந்தி மோஹோதி வுச்சதி. ஸோ சித்தஸ்ஸ அந்த⁴பா⁴வலக்க²ணோ, அஞ்ஞாணலக்க²ணோ வா, அஸம்படிவேத⁴ரஸோ, ஆரம்மணஸபா⁴வச்சா²த³னரஸோ வா, அஸம்மாப்படிபத்திபச்சுபட்டா²னோ, அந்த⁴காரபச்சுபட்டா²னோ வா, அயோனிஸோமனஸிகாரபத³ட்டா²னோ, ஸப்³பா³குஸலானம் மூலந்தி த³ட்ட²ப்³போ³. இதா⁴பி பஜஹதா²தி பத³ஸ்ஸ –

‘‘மூள்ஹோ அத்த²ம் ந ஜானாதி, மூள்ஹோ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதி;

அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, யம் மோஹோ ஸஹதே நரம்’’. (இதிவு. 88);

‘‘அனத்த²ஜனனோ மோஹோ…பே…. (இதிவு. 88);

‘‘அவிஜ்ஜா, பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ங்க³மா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா’’ (இதிவு. 40);

‘‘மோஹஸம்ப³ந்த⁴னோ லோகோ, ப⁴ப்³ப³ரூபோவ தி³ஸ்ஸதி’’; (உதா³. 70);

‘‘மோஹோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய’’ (அ. நி. 3.34);

‘‘மூள்ஹோ கோ², ப்³ராஹ்மண, மோஹேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதி, ஸம்பராயிகம்பி ப⁴யம் வேரம் பஸவதீ’’தி ச –

ஆதி³னா நயேன ‘‘யோ கோசி த⁴ம்மோ காமச்ச²ந்தா³தி³ஸம்கிலேஸத⁴ம்மேஹி நிப்³ப³த்தேதப்³போ³, அத்த²தோ ஸப்³போ³ ஸோ மோஹஹேதுகோ’’தி ச மோஹே ஆதீ³னவம் தப்படிபக்க²தோ மோஹப்பஹானே ஆனிஸம்ஸஞ்ச பச்சவேக்கி²த்வா காமச்ச²ந்தா³தி³ப்பஹானக்கமேனேவ புப்³ப³பா⁴கே³ தத³ங்கா³தி³வஸேன மோஹம் பஜஹந்தா ததியமக்³கே³ன யதா²வுத்தலோப⁴தோ³ஸேகட்ட²ம் மோஹம் ஸமுச்சே²த³வஸேன பஜஹதா²தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. அனாகா³மிமக்³க³வஜ்ஜோ² ஏவ ஹி மோஹோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி. மூள்ஹாஸேதி குஸலாகுஸலஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜாதி³பே⁴தே³ அத்தனோ ஹிதாஹிதே ஸம்மூள்ஹா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

ததியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. கோத⁴ஸுத்தவண்ணனா

4. சதுத்தே² கோத⁴ந்தி தோ³ஸம். தோ³ஸோ ஏவ ஹி கோத⁴பரியாயேன பு³ஜ்ஜ²னகானம் புக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன ஏவம் வுத்தோ. தஸ்மா து³தியஸுத்தே வுத்தனயேனேவேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அபிச குஜ்ஜ²னலக்க²ணோ கோதோ⁴, ஆகா⁴தகரணரஸோ, சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்திபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ, சேதஸோ பூதிபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³போ³தி அயம்பி விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

சதுத்த²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. மக்க²ஸுத்தவண்ணனா

5. பஞ்சமே மக்க²ந்தி பரகு³ணமக்க²னம். யதி³பி ஹி ஸோ கூ³த²ம் க³ஹேத்வா பரம் பஹரந்தோ விய அத்தனோ கரம் பட²மதரம் மக்க²தியேவ, ததா²பி பரேஸம் கு³ணமக்க²னாதி⁴ப்பாயேன பவத்தேதப்³ப³த்தா ‘‘பரகு³ணமக்க²னோ’’தி வுச்சதி. ததா² ஹி ஸோ உத³கபுஞ்ச²னமிவ ந்ஹாதஸ்ஸ ஸரீரக³தம் உத³கம் பரேஸம் கு³ணே மக்கே²தி புஞ்ச²தி வினாஸேதி, பரேஹி வா கதானம் மஹந்தானம்பி காரானம் கே²பனதோ த⁴ம்ஸனதோ மக்கோ²தி வுச்சதி. ஸோ பரகு³ணமக்க²னலக்க²ணோ, தேஸம் வினாஸனரஸோ, தத³வச்சா²த³னபச்சுபட்டா²னோ. அத்த²தோ பன பரேஸம் கு³ணமக்க²னாகாரேன பவத்தோ தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தசித்துப்பாதோ³தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பஜஹதா²தி தத்த² வுத்தப்பபே⁴த³ம் தோ³ஸம், தோ³ஸே ச வுத்தனயம் ஆதீ³னவம், பஹானே சஸ்ஸ ஆனிஸம்ஸம் பச்சவேக்கி²த்வா புப்³ப³பா⁴கே³ தத³ங்கா³தி³வஸேன பஜஹந்தா விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா ததியமக்³கே³ன அனவஸேஸம் ஸமுச்சி²ந்த³தா²தி அத்தோ². மக்கா²ஸேதி மக்கி²தா மக்கி²தபரகு³ணா, பரேஸம் கு³ணானம் மக்கி²தாரோ, ததோ ஏவ அத்தனோபி த⁴ம்ஸிதகு³ணாதி அத்தோ². ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

பஞ்சமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. மானஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² மானந்தி ஜாதிஆதி³வத்து²கம் சேதஸோ உன்னமனம். ஸோ ஹி ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா நயேன மஞ்ஞந்தி தேன, ஸயம் வா மஞ்ஞதி, மானனம் ஸம்பக்³க³ஹோதி வா மானோதி வுச்சதி. ஸ்வாயம் ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோ, ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோதி ஏவம் திவிதோ⁴. புன ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸேய்யஸ்ஸ ஸதி³ஸோ, ஸேய்யஸ்ஸ ஹீனோ; ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸேய்யோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸதி³ஸோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஹீனோ; ஹீனஸ்ஸ ஸேய்யோ, ஹீனஸ்ஸ ஸதி³ஸோ, ஹீனஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோதி ஏவம் நவவிதோ⁴பி உன்னதிலக்க²ணோ, அஹம்காரரஸோ, ஸம்பக்³க³ஹரஸோ வா, உத்³து⁴மாதபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ, கேதுகம்யதாபச்சுபட்டா²னோ வா, தி³ட்டி²விப்பயுத்தலோப⁴பத³ட்டா²னோ உம்மாதோ³ வியாதி த³ட்ட²ப்³போ³. பஜஹதா²தி தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸபி அத்துக்கம்ஸனபரவம்ப⁴னனிமித்ததா, க³ருட்டா²னியேஸு அபி⁴வாத³னபச்சுபட்டா²னஅஞ்ஜலிகம்மஸாமீசிகம்மாதீ³னம் அகரணே காரணதா, ஜாதிமத³புரிஸமதா³தி³பா⁴வேன பமாதா³பத்திஹேதுபா⁴வோதி ஏவமாதி³பே⁴த³ம் ஆதீ³னவம் தப்படிபக்க²தோ நிரதிமானதாய ஆனிஸம்ஸஞ்ச பச்சவேக்கி²த்வா ராஜஸப⁴ம் அனுப்பத்தோ சண்டா³லோ விய ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு நீசசித்ததம் பச்சுபட்ட²பேத்வா புப்³ப³பா⁴கே³ தத³ங்கா³தி³வஸேன தம் பஜஹந்தா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அனாகா³மிமக்³கே³ன ஸமுச்சி²ந்த³தா²தி அத்தோ². அனாகா³மிமக்³க³வஜ்ஜோ² ஏவ ஹி மானோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. மத்தாஸேதி ஜாதிமத³புரிஸமதா³தி³வஸேன மானேன பமாதா³பத்திஹேதுபூ⁴தேன மத்தா அத்தானம் பக்³க³ஹேத்வா சரந்தா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

இமேஸு பன படிபாடியா ச²ஸு ஸுத்தேஸு கா³தா²ஸு வா அனாகா³மிப²லம் பாபேத்வா தே³ஸனா நிட்டா²பிதா. தத்த² யே இமே அவிஹா அதப்பா ஸுத³ஸ்ஸா ஸுத³ஸ்ஸீ அகனிட்டா²தி உபபத்திப⁴வவஸேன பஞ்ச அனாகா³மினோ, தேஸு அவிஹேஸு உபபன்னா அவிஹா நாம. தே அந்தராபரினிப்³பா³யீ, உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ, அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ, ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ, உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீதி பஞ்சவிதா⁴, ததா² அதப்பா, ஸுத³ஸ்ஸா, ஸுத³ஸ்ஸினோ. அகனிட்டே²ஸு பன உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ பரிஹாயதி. தத்த² யோ அவிஹாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜித்வா ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அனதிக்கமித்வா அரஹத்தப்பத்தியா கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி, அயம் அந்தராபரினிப்³பா³யீ நாம. யோ பன அவிஹாதீ³ஸு ஆதி³தோ பஞ்சகப்பஸதாதி³பே⁴த³ம் ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அதிக்கமித்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ நாம. யோ அஸங்கா²ரேன அதி⁴மத்தப்பயோக³ம் அகத்வா அப்பது³க்கே²ன அகஸிரேன பரினிப்³பா³யதி, அயம் அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ நாம. யோ பன ஸஸங்கா²ரேன அதி⁴மத்தப்பயோக³ம் கத்வா து³க்கே²ன கிச்சே²ன கஸிரேன பரினிப்³பா³யதி, அயம் ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ நாம. இதரோ பன அவிஹாதீ³ஸு உத்³த⁴ம்வாஹிதபா⁴வேன உத்³த⁴மஸ்ஸ தண்ஹாஸோதம், வட்டஸோதம், மக்³க³ஸோதமேவ வாதி உத்³த⁴ம்ஸோதோ. அவிஹாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜித்வா அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்கோந்தோ தத்த² தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன அகனிட்ட²ம் க³ச்ச²தீதி அகனிட்ட²கா³மீ.

ஏத்த² ச உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ, உத்³த⁴ம்ஸோதோ ந அகனிட்ட²கா³மீ, ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ, ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ ந அகனிட்ட²கா³மீதி சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம். கத²ம்? யோ அவிஹதோ பட்டா²ய சத்தாரோ தே³வலோகே ஸோதே⁴த்வா அகனிட்ட²ம் க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ பன ஹேட்டா² தயோ தே³வலோகே ஸோதே⁴த்வா ஸுத³ஸ்ஸீதே³வலோகே ட²த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ ந அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ இதோ அகனிட்ட²மேவ க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ பன ஹேட்டா² சதூஸு தே³வலோகேஸு தத்த² தத்தே²வ பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ, ந அகனிட்ட²கா³மீ நாமாதி.

தத்த² அவிஹேஸு உப்பஜ்ஜித்வா கப்பஸததோ உத்³த⁴ம் பரினிப்³பா³யிகோ, த்³வின்னம் கப்பஸதானம் மத்த²கே பரினிப்³பா³யிகோ, பஞ்சகப்பஸதே அஸம்பத்தே பரினிப்³பா³யிகோதி தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘உபபன்னம் வா ஸமனந்தரா அப்பத்தம் வா வேமஜ்ஜ²’’ந்தி (பு. ப. 36). வா-ஸத்³தே³ன ஹி பத்தமத்தோபி ஸங்க³ஹிதோதி. ஏவம் தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஏகோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ. தேஸு அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்ச, ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்சாதி த³ஸ ஹோந்தி. ததா² அதப்பாஸுத³ஸ்ஸாஸுத³ஸ்ஸீஸூதி சத்தாரோ த³ஸகா சத்தாரீஸம் அகனிட்டே² பன உத்³த⁴ம்ஸோதஸ்ஸ அபா⁴வதோ தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீதி அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ சத்தாரோ, ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ சத்தாரோதி அட்ட², ஏவமேதே அட்ட²சத்தாரீஸம் அனாகா³மினோ. தே ஸப்³பே³பி இமேஸு ஸுத்தேஸு அவிஸேஸவசனேன க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ச²ட்ட²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸப்³ப³பரிஞ்ஞாஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே ஸப்³ப³ந்தி அனவஸேஸம். அனவஸேஸவாசகோ ஹி அயம் ஸப்³ப³-ஸத்³தோ³. ஸோ யேன யேன ஸம்ப³ந்த⁴ம் க³ச்ச²தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனவஸேஸதம் தீ³பேதி; யதா² ‘‘ஸப்³ப³ம் ரூபம், ஸப்³பா³ வேத³னா, ஸப்³ப³ஸக்காயபரியாபன்னேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி. ஸோ பனாயம் ஸப்³ப³-ஸத்³தோ³ ஸப்பதே³ஸனிப்பதே³ஸவிஸயதாய து³விதோ⁴. ததா² ஹேஸ ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம், பதே³ஸஸப்³ப³ம், ஆயதனஸப்³ப³ம், ஸக்காயஸப்³ப³ந்தி சதூஸு விஸயேஸு தி³ட்ட²ப்பயோகோ³. தத்த² ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸப்³பா³காரேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணமுகே² ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85) ஸப்³ப³ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஆக³தோ. ‘‘ஸப்³பே³ஸம் வோ, ஸாரிபுத்தா, ஸுபா⁴ஸிதம் பரியாயேனா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.345) பதே³ஸஸப்³ப³ஸ்மிம். ‘‘ஸப்³ப³ம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, சக்கு²ஞ்சேவ ரூபஞ்ச…பே…. மனஞ்சேவ த⁴ம்மே சா’’தி (ஸம். நி. 4.23-25) ஏத்த² ஆயதனஸப்³ப³ஸ்மிம். ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.1) ஸக்காயஸப்³ப³ஸ்மிம். தத்த² ஸப்³ப³ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஆக³தோ நிப்பதே³ஸவிஸயோ, இதரேஸு தீஸுபி ஆக³தோ ஸப்பதே³ஸவிஸயோ. இத⁴ பன ஸக்காயஸப்³ப³ஸ்மிம் வேதி³தப்³போ³. விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணபூ⁴தா தேபூ⁴மகத⁴ம்மா ஹி இத⁴ ‘‘ஸப்³ப³’’ந்தி அனவஸேஸதோ க³ஹிதா.

அனபி⁴ஜானந்தி ‘‘இமே த⁴ம்மா குஸலா, இமே அகுஸலா, இமே ஸாவஜ்ஜா, இமே அனவஜ்ஜா’’திஆதி³னா ‘‘இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴, இமானி த்³வாத³ஸாயதனானி, இமா அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ, இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம், அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ அரியஸச்ச’’ந்தி ச ஆதி³னா ஸப்³பே³ அபி⁴ஞ்ஞேய்யே த⁴ம்மே அவிபரீதஸபா⁴வதோ அனபி⁴ஜானந்தோ அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேன ந ஜானந்தோ. அபரிஜானந்தி ந பரிஜானந்தோ. யோ ஹி ஸப்³ப³ம் தேபூ⁴மகத⁴ம்மஜாதம் பரிஜானாதி, ஸோ தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஜானாதி – ஞாதபரிஞ்ஞாய, தீரணபரிஞ்ஞாய, பஹானபரிஞ்ஞாய. தத்த² கதமா ஞாதபரிஞ்ஞா? ஸப்³ப³ம் தேபூ⁴மகம் நாமரூபம் – ‘‘இத³ம் ரூபம், ஏத்தகம் ரூபம், ந இதோ பி⁴ய்யோ. இத³ம் நாமம், ஏத்தகம் நாமம், ந இதோ பி⁴ய்யோ’’தி பூ⁴தப்பஸாதா³தி³ப்பபே⁴த³ம் ரூபம், ப²ஸ்ஸாதி³ப்பபே⁴த³ம் நாமஞ்ச, லக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னதோ வவத்த²பேதி. தஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதி³கஞ்ச பச்சயம் பரிக்³க³ண்ஹாதி. அயம் ஞாதபரிஞ்ஞா. கதமா தீரணபரிஞ்ஞா? ஏவம் ஞாதம் கத்வா தம் ஸப்³ப³ம் தீரேதி அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோதி த்³வாசத்தாலீஸாய ஆகாரேஹி. அயம் தீரணபரிஞ்ஞா. கதமா பஹானபரிஞ்ஞா? ஏவம் தீரயித்வா அக்³க³மக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸ்மிம் ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதி. அயம் பஹானபரிஞ்ஞா.

தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴யோபி ஞாதபரிஞ்ஞா. மக்³கா³மக்³க³படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴யோ கலாபஸம்மஸனாதி³அனுலோமபரியோஸானா வா பஞ்ஞா தீரணபரிஞ்ஞா. அரியமக்³கே³ன பஜஹனம் பஹானபரிஞ்ஞா. யோ ஸப்³ப³ம் பரிஜானாதி, ஸோ இமாஹி தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஜானாதி. இத⁴ பன விராக³ப்பஹானானம் படிக்கே²பவஸேன விஸும் க³ஹிதத்தா ஞாதபரிஞ்ஞாய தீரணபரிஞ்ஞாய ச வஸேன பரிஜானனா வேதி³தப்³பா³. யோ பனேவம் ந பரிஜானாதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அபரிஜான’’ந்தி.

தத்த² சித்தம் அவிராஜயந்தி தஸ்மிம் அபி⁴ஞ்ஞேய்யவிஸேஸே பரிஞ்ஞேய்யே அத்தனோ சித்தஸந்தானம் ந விராஜயம், ந விரஜ்ஜந்தோ; யதா² தத்த² ராகோ³ ந ஹோதி, ஏவம் விராகா³னுபஸ்ஸனம் ந உப்பாதே³ந்தோதி அத்தோ². அப்பஜஹந்தி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய தத்த² பஹாதப்³ப³யுத்தகம் கிலேஸவட்டம் அனவஸேஸதோ ந பஜஹந்தோ. யதா² சேதம், ஏவம் அபி⁴ஜானனாத³யோபி மிஸ்ஸகமக்³க³வஸேன வேதி³தப்³பா³. புப்³ப³பா⁴கே³ ஹி நானாசித்தவஸேன ஞாததீரணபஹானபரிஞ்ஞாஹி கமேன அபி⁴ஜானனாதீ³னி ஸம்பாதே³த்வா மக்³க³காலே ஏகக்க²ணேனேவ கிச்சவஸேன தம் ஸப்³ப³ம் நிப்பா²தே³ந்தம் ஏகமேவ ஞாணம் பவத்ததீதி. அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாயாதி நிப்³பா³னாய ஸகலஸ்ஸ வட்டது³க்க²ஸ்ஸ கே²பனாய ந ப⁴ப்³போ³, நாலம் ந ஸமத்தோ²தி அத்தோ².

ஸப்³ப³ஞ்ச கோ²தி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகே, கோ²-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணே. தது³ப⁴யேன அபி⁴ஜானனாதி³தோ லத்³த⁴ப்³ப³ம் விஸேஸம் து³க்க²க்க²யஸ்ஸ ச ஏகந்தகாரணம் தீ³பேதி. அபி⁴ஜானனாதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் வுத்தமேவ. தத்த² பன படிக்கே²பவஸேன வுத்தம், இத⁴ விதா⁴னவஸேன வேதி³தப்³ப³ம். அயமேவ விஸேஸோ. அபிச அபி⁴ஜானந்தி உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தம் ஸக்காயஸப்³ப³ம் ஸரூபதோ பச்சயதோ ச ஞாணஸ்ஸ அபி⁴முகீ²கரணவஸேன அபி⁴ஜானந்தோ ஹுத்வா அபா⁴வாகாராதி³பரிக்³க³ஹேன தம் அனிச்சாதி³லக்க²ணேஹி பரிச்சி²ஜ்ஜமானவஸேன பரிஜானந்தோ. விராஜயந்தி ஸம்மதே³வஸ்ஸ அனிச்சதாதி³அவபோ³தே⁴ன உப்பன்னப⁴யாதீ³னவனிப்³பி³தா³தி³ஞாணானுபா⁴வேன அத்தனோ சித்தம் விரத்தம் கரோந்தோ தத்த² அணுமத்தம்பி ராக³ம் அனுப்பாதே³ந்தோ. பஜஹந்தி வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸமுத³யபக்கி²யம் கிலேஸவட்டம் பஜஹந்தோ ஸமுச்சி²ந்த³ந்தோ. ப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாயாதி ஏவம் கிலேஸமலப்பஹானேனேவ ஸப்³ப³ஸ்ஸ கம்மவட்டஸ்ஸ பரிக்கீ²ணத்தா அனவஸேஸவிபாகவட்டகே²பனாய ஸகலஸம்ஸாரவட்டது³க்க²பரிக்க²யபூ⁴தாய வா அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா ப⁴ப்³போ³ ஏகந்தேனேதம் பாபுணிதுந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

யோ ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தோ ஞத்வாதி யோ யுத்தயோகோ³ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ ஸப்³ப³ம் தேபூ⁴மகத⁴ம்மஜாதம் ஸப்³ப³தோ ஸப்³ப³பா⁴கே³ன குஸலாதி³க்க²ந்தா⁴தி³விபா⁴க³தோ து³க்கா²தி³பீளனாதி³விபா⁴க³தோ ச. அத² வா ஸப்³ப³தோதி ஸப்³ப³ஸ்மா கக்க²ளபு²ஸனாதி³லக்க²ணாதி³தோ அனிச்சாதி³தோ சாதி ஸப்³பா³காரதோ ஜானித்வா விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மேன மக்³க³ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா, விபஸ்ஸனாஞாணேனேவ வா ஜானனஹேது. ஸப்³ப³த்தே²ஸு ந ரஜ்ஜதீதி ஸப்³பே³ஸு அதீதாதி³வஸேன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னேஸு ஸக்காயத⁴ம்மேஸு ந ரஜ்ஜதி, அரியமக்³கா³தி⁴க³மேன ராக³ம் ந ஜனேதி. இமினாஸ்ஸ தண்ஹாகா³ஹஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ தம் நிமித்தத்தா தி³ட்ட²மானக்³கா³ஹானம் ‘‘ஏதம் மம ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி இமஸ்ஸ மிச்சா²கா³ஹத்தயஸ்ஸபி அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸ வேதி ஏத்த² ஸ-இதி நிபாதமத்தம். வே-தி ப்³யத்தம், ஏகம்ஸேனாதி வா ஏதஸ்மிம் அத்தே² நிபாதோ. ஸப்³ப³பரிஞ்ஞாதி ஸப்³ப³பரிஜானனதோ, யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ அபி⁴ஸமயவஸேன பரிஜானனதோ. ஸோதி யதா²வுத்தோ யோகா³வசரோ, அரியோ ஏவ வா. ஸப்³ப³து³க்க²முபச்சகா³தி ஸப்³ப³ம் வட்டது³க்க²ம் அச்சகா³ அதிக்கமி, ஸமதிக்கமீதி அத்தோ².

ஸத்தமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. மானபரிஞ்ஞாஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே அபுப்³ப³ம் நத்தி², கேவலம் மானவஸேன தே³ஸனா பவத்தா. கா³தா²ஸு பன மானுபேதா அயம் பஜாதி கம்மகிலேஸேஹி பஜாயதீதி பஜாதி லத்³த⁴னாமா இமே ஸத்தா மஞ்ஞனலக்க²ணேன மானேன உபேதா உபக³தா. மானக³ந்தா² ப⁴வே ரதாதி கிமிகீடபடங்கா³தி³அத்தபா⁴வேபி மானேன க³ந்தி²தா மானஸம்யோஜனேன ஸம்யுத்தா. ததோ ஏவ தீ³க⁴ரத்தம் பரிபா⁴விதாஹம்காரவஸேன ‘‘ஏதம் மமா’’தி ஸங்கா²ரேஸு அஜ்ஜோ²ஸானப³ஹுலத்தா தத்த² நிச்சஸுக²அத்தாதி³விபல்லாஸவஸேன ச காமாதி³ப⁴வே ரதா. மானம் அபரிஜானந்தாதி மானம் தீஹி பரிஞ்ஞாஹி ந பரிஜானந்தா. அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன வா அனதிக்கமந்தா, ‘‘மானம் அபரிஞ்ஞாயா’’தி கேசி பட²ந்தி. ஆக³ந்தாரோ புனப்³ப⁴வந்தி புன ஆயாதிம் உபபத்திப⁴வம். புனப்புனம் ப⁴வனதோ வா புனப்³ப⁴வஸங்கா²தம் ஸம்ஸாரம் அபராபரம் பரிவத்தனவஸேன க³ந்தாரோ உபக³ந்தாரோ ஹோந்தி, ப⁴வதோ ந பரிமுச்சந்தீதி அத்தோ². யே ச மானம் பஹந்த்வான, விமுத்தா மானஸங்க²யேதி யே பன அரஹத்தமக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோ மானம் பஜஹித்வா மானஸ்ஸ அச்சந்தஸங்க²யபூ⁴தே அரஹத்தப²லே நிப்³பா³னே வா ததே³கட்ட²ஸப்³ப³கிலேஸவிமுத்தியா விமுத்தா ஸுட்டு² முத்தா. தே மானக³ந்தா²பி⁴பு⁴னோ, ஸப்³ப³து³க்க²முபச்சகு³ந்தி தே பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா அரஹந்தோ ஸப்³ப³ஸோ மானக³ந்த²ம் மானஸம்யோஜனம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேன அபி⁴ப⁴வித்வா டி²தா, அனவஸேஸம் வட்டது³க்க²ம் அதிக்கமிம்ஸூதி அத்தோ². ஏவமேதஸ்மிம் ஸத்தமஸுத்தே ச அரஹத்தம் கதி²தந்தி.

அட்ட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9-10. லோப⁴தோ³ஸபரிஞ்ஞாஸுத்தத்³வயவண்ணனா

9-10. நவமத³ஸமேஸு அபுப்³ப³ம் நத்தி². தே³ஸனாவிலாஸவஸேன ததா² பு³ஜ்ஜ²னகானம் வேனேய்யானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன வா ததா² தே³ஸிதானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

நவமத³ஸமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

பட²மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³தியவக்³கோ³

1-3. மோஹபரிஞ்ஞாதி³ஸுத்தவண்ணனா

11-13. து³தியவக்³கே³பி பட²மாதீ³னி தீணி ஸுத்தானி வுத்தனயானேவ, ததா² தே³ஸனாகாரணம்பி வுத்தமேவ.

4. அவிஜ்ஜானீவரணஸுத்தவண்ணனா

14. சதுத்தே² – ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே’’திஆதீ³ஸு ந-காரோ படிஸேத⁴த்தோ². அஹந்தி ப⁴க³வா அத்தானம் நித்³தி³ஸதி. அஞ்ஞந்தி இதா³னி வத்தப்³ப³அவிஜ்ஜானீவரணதோ அஞ்ஞம். ஏகனீவரணம்பீதி ஏகனீவரணத⁴ம்மம்பி. ஸமனுபஸ்ஸாமீதி த்³வே ஸமனுபஸ்ஸனா – தி³ட்டி²ஸமனுபஸ்ஸனா ச ஞாணஸமனுபஸ்ஸனா ச. தத்த² ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (அ. நி. 4.200; படி. ம. 1.130) ஆக³தா அயம் தி³ட்டி²ஸமனுபஸ்ஸனா நாம. ‘‘அனிச்சதோ ஸமனுபஸ்ஸதி, நோ நிச்சதோ’’திஆதி³னா (படி. ம. 3.35) பன ஆக³தா அயம் ஞாணஸமனுபஸ்ஸனா நாம. இதா⁴பி ஞாணஸமனுபஸ்ஸனாவ அதி⁴ப்பேதா. ‘‘ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி ச பத³ஸ்ஸ ந-காரேன ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘அஹம், பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸங்கா²தேன ஸமந்தசக்கு²னா ஸப்³ப³த⁴ம்மே ஹத்தா²மலகம் விய ஓலோகேந்தோபி அஞ்ஞம் ஏகனீவரணம்பி ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி.

யேன நீவரணேன நிவுதா பஜா தீ³க⁴ரத்தம் ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தீதி யேன நீவரணகஸபா⁴வத்தா நீவரணேன த⁴ம்மஸபா⁴வம் ஜானிதும் பஸ்ஸிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் அத³த்வா சா²தே³த்வா பரியோனந்தி⁴த்வா டா²னேன அந்த⁴காரேன நிவுதா ஸத்தா அனாதி³மதஸம்ஸாரே அபரிமாணே கப்பே மஹந்தேஸு சேவ கு²த்³த³கேஸு ச ப⁴வாதீ³ஸு அபராபருப்பத்திவஸேன ஸப்³ப³தோ தா⁴வந்தி சேவ ஸம்ஸரந்தி, ச. ஆரம்மணந்தரஸங்கமனவஸேன வா ஸந்தா⁴வனம், ப⁴வந்தரஸங்கமனவஸேன ஸம்ஸரணம். கிலேஸானம் ப³லவபா⁴வேன வா ஸந்தா⁴வனம், து³ப்³ப³லபா⁴வேன ஸம்ஸரணம். க²ணிகமரணவஸேன வா ஏகஜாதியம் ஸந்தா⁴வனம், வோஹாரமரணவஸேன அனேகாஸு ஜாதீஸு ஸம்ஸரணம். சித்தவஸேன வா ஸந்தா⁴வனம், ‘‘சித்தமஸ்ஸ விதா⁴வதீ’’தி ஹி வுத்தம், கம்மவஸேன ஸம்ஸரணம். ஏவம் ஸந்தா⁴வனஸம்ஸரணானம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

யத²யித³ந்தி யதா² இத³ம். ய-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, ஸந்தி⁴வஸேன ரஸ்ஸத்தம். அவிஜ்ஜானீவரணந்தி ஏத்த² பூரேதும் அயுத்தட்டே²ன காயது³ச்சரிதாதி³ அவிந்தி³யம் நாம, அலத்³த⁴ப்³ப³ந்தி அத்தோ². தம் அவிந்தி³யம் விந்த³தீதி அவிஜ்ஜா. விபரீததோ காயஸுசரிதாதி³ விந்தி³யம் நாம, தம் விந்தி³யம் ந விந்த³தீதி அவிஜ்ஜா. க²ந்தா⁴னம் ராஸட்ட²ம், ஆயதனானம் ஆயதனட்ட²ம், தா⁴தூனம் ஸுஞ்ஞட்ட²ம், இந்த்³ரியானம் ஆதி⁴பதேய்யட்ட²ம், ஸச்சானம் தத²ட்ட²ம் து³க்கா²தீ³னம் பீளனாதி³வஸேன வுத்தம் சதுப்³பி³த⁴ம் அத்த²ம் அவிதி³தம் கரோதீதிபி அவிஜ்ஜா. அந்தவிரஹிதே ஸம்ஸாரே ஸத்தே ஜவாபேதீதி வா அவிஜ்ஜா, பரமத்த²தோ வா அவிஜ்ஜமானேஸு இத்தி²புரிஸாதீ³ஸு ஜவதி பவத்ததி, விஜ்ஜமானேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு ந ஜவதி, ந பவத்ததீதி அவிஜ்ஜா. அபிச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் வத்தா²ரம்மணானம் படிச்சஸமுப்பாத³படிச்சஸமுப்பன்னானஞ்ச த⁴ம்மானம் சா²த³னதோபி அவிஜ்ஜா. அவிஜ்ஜாவ நீவரணந்தி அவிஜ்ஜானீவரணம்.

அவிஜ்ஜானீவரணேன ஹி, பி⁴க்க²வே, நிவுதா பஜா தீ³க⁴ரத்தம் ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தீதி இத³ம் புரிமஸ்ஸேவ த³ள்ஹீகரணத்த²ம் வுத்தம். புரிமம் வா – ‘‘யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜானீவரண’’ந்தி ஏவம் ஓபம்மத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம், இத³ம் நீவரணானுபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன. கஸ்மா பனேத்த² அவிஜ்ஜாவ ஏவம் வுத்தா, ந அஞ்ஞே த⁴ம்மாதி? ஆதீ³னவபடிச்சா²த³னேன காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் விஸேஸப்பச்சயபா⁴வதோ. ததா² ஹி தாய படிச்சா²தி³தாதீ³னவே விஸயே காமச்ச²ந்தா³த³யோ பவத்தந்தி.

நத்த²ஞ்ஞோதி ஆதி³கா கா³தா² வுத்தஸ்ஸ அவுத்தஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ ஸங்க³ண்ஹனவஸேன பா⁴ஸிதா. தத்த² நிவுதாதி நிவாரிதா பலிகு³ண்டி²தா, படிச்சா²தி³தாதி அத்தோ². அஹோரத்தந்தி தி³வா சேவ ரத்திஞ்ச, ஸப்³ப³காலந்தி வுத்தம் ஹோதி. யதா² மோஹேன ஆவுதாதி யேன பகாரேன அவிஜ்ஜானீவரணஸங்கா²தேன மோஹேன ஆவுதா படிச்சா²தி³தா ஸுவிஞ்ஞேய்யம்பி அஜானந்தியோ பஜா ஸம்ஸாரே ஸம்ஸரந்தி, ததா²ரூபோ அஞ்ஞோ ஏகத⁴ம்மோபி ஏகனீவரணம்பி நத்தீ²தி யோஜேதப்³ப³ம். யே ச மோஹம் பஹந்த்வான, தமோக²ந்த⁴ம் பதா³லயுந்தி யே பன அரியஸாவகா புப்³ப³பா⁴கே³ தத³ங்கா³தி³ப்பஹானவஸேன, ஹேட்டி²மமக்³கே³ஹி வா தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜ²ம் மோஹம் பஜஹித்வா அக்³க³மக்³கே³ன வஜிரூபமஞாணேன மோஹஸங்கா²தமேவ தமோராஸிம் பதா³லயிம்ஸு, அனவஸேஸதோ ஸமுச்சி²ந்தி³ம்ஸு. ந தே புன ஸம்ஸரந்தீதி தே அரஹந்தோ –

‘‘க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடி, தா⁴துஆயதனான ச;

அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானா, ஸம்ஸாரோதி பவுச்சதீ’’தி. –

ஏவம் வுத்தே இமஸ்மிம் ஸம்ஸாரே ந ஸம்ஸரந்தி ந பரிப்³ப⁴மந்தி. கிம் காரணா? ஹேது தேஸம் ந விஜ்ஜதி, யஸ்மா ஸம்ஸாரஸ்ஸ ஹேது மூலகாரணம் அவிஜ்ஜா, ஸா தேஸம் ந விஜ்ஜதி, ஸப்³ப³ஸோ நத்தி² ஸமுச்சி²ன்னத்தாதி.

சதுத்த²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. தண்ஹாஸம்யோஜனஸுத்தவண்ணனா

15. பஞ்சமே யஸ்ஸ விஜ்ஜதி, தம் புக்³க³லம் து³க்கே²ஹி, கம்மம் வா விபாகேஹி, ப⁴வயோனிக³திவிஞ்ஞாணட்டி²திஸத்தாவாஸே வா ப⁴வந்தராதீ³ஹி ஸம்யோஜேதீதி ஸம்யோஜனம். தண்ஹாயனட்டே²ன தண்ஹா, தஸதி ஸயம் பரிதஸதி, தஸந்தி வா ஏதாயாதி தண்ஹா. ஸஞ்ஞுத்தாதி சக்கா²தீ³ஸு அபி⁴னிவேஸவத்தூ²ஸு ப³த்³தா⁴. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. காமஞ்சேத்த² அவிஜ்ஜாயபி ஸம்யோஜனபா⁴வோ தண்ஹாய ச நீவரணபா⁴வோ அத்தி²யேவ, ததா²பி அவிஜ்ஜாய படிச்சா²தி³தாதீ³னவேஹி ப⁴வேஹி தண்ஹா ஸத்தே ஸம்யோஜேதீதி இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் புரிமஸுத்தே அவிஜ்ஜா நீவரணபா⁴வேன, இத⁴ ச தண்ஹா ஸம்யோஜனபா⁴வேனேவ வுத்தா. கிஞ்ச நீவரணஸம்யோஜனப்பதா⁴னஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம். யதா² ஹி நீவரணபா⁴வேன அவிஜ்ஜா ஸம்கிலேஸத⁴ம்மானம் பதா⁴னபூ⁴தா புப்³ப³ங்க³மா ச, ஏவம் ஸம்யோஜனபா⁴வேன நேஸம் தண்ஹாதி தத³தீ⁴னப்பதா⁴னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ஸுத்தத்³வயே ஏவமேதே த⁴ம்மா வுத்தா. அபிச விஸேஸேன அவிஜ்ஜா நிப்³பா³னஸுக²ம் நிவாரேதீதி ‘‘நீவரண’’ந்தி வுத்தா, தண்ஹா ஸம்ஸாரது³க்கே²ன ஸத்தே ஸம்யோஜேதீதி ‘‘ஸம்யோஜன’’ந்தி.

த³ஸ்ஸனக³மனந்தராயகரணதோ வா விஜ்ஜாசரணவிபக்க²தோ த்³வயம் த்³விதா⁴ வுத்தம். விஜ்ஜாய ஹி உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தா அவிஜ்ஜா நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனஸ்ஸ அவிபரீதத³ஸ்ஸனஸ்ஸ ச விஸேஸதோ அந்தராயகரா, சரணத⁴ம்மானம் உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தா தண்ஹா க³மனஸ்ஸ ஸம்மாபடிபத்தியா அந்தராயகராதி; ஏவமயம் அவிஜ்ஜாய நிவுதோ அந்தீ⁴கதோ தண்ஹாய ஸம்வுதோ ப³த்³தோ⁴ அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அந்தோ⁴ விய ப³த்³தோ⁴ மஹாகந்தாரம், ஸம்ஸாரகந்தாரம் நாதிவத்ததி. அனத்து²ப்பத்திஹேதுத்³வயத³ஸ்ஸனத்த²ம்பி த்³வயம் த்³விதா⁴ வுத்தம். அவிஜ்ஜாக³தோ ஹி புக்³க³லோ பா³லபா⁴வேன அத்த²ம் பரிஹாபேதி, அனத்த²ஞ்ச அத்தனோ கரோதி, அகுஸலோ விய ஆதுரோ அஸப்பாயகிரியாய. ஜானந்தோபி பா³லோ பா³லபா⁴வேன அத்த²ம் பரிஹாபேதி, அனத்த²ஞ்ச கரோதி ஜானந்தோ விய ரோகீ³ அஸப்பாயஸேவீ. மக்கடாலேபோபமஸுத்தம் சேதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴கம்.

படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸ மூலகாரணத³ஸ்ஸனத்த²ம்பேத்த² த்³வயம் த்³விதா⁴ வுத்தம். விஸேஸேன ஹி ஸம்மோஹஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ அவிஜ்ஜாகே²த்தம் அதீதோ அத்³தா⁴, பத்த²னாய ப³லவபா⁴வதோ தண்ஹாகே²த்தம் அனாக³தோ அத்³தா⁴. ததா² ஹி பா³லஜனோ ஸம்மோஹப³ஹுலோ அதீதமனுஸோசதி, தஸ்ஸ அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ராதி ஸப்³ப³ம் நேதப்³ப³ம். பத்த²னாப³ஹுலோ அனாக³தம் பஜப்பதி, தஸ்ஸ தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னந்திஆதி³ ஸப்³ப³ம் நேதப்³ப³ம். தேனேவ தாஸம் புப்³ப³ந்தாஹரணேன அபரந்தபடிஸந்தா⁴னேன சஸ்ஸ யதா²க்கமம் மூலகாரணதா த³ஸ்ஸிதாதி வேதி³தப்³ப³ந்தி.

கா³தா²ஸு தண்ஹாது³தியோதி தண்ஹாஸஹாயோ. தண்ஹா ஹி நிருத³ககந்தாரே மரீசிகாய உத³கஸஞ்ஞா விய பிபாஸாபி⁴பூ⁴தம் அப்படிகாரது³க்கா²பி⁴பூ⁴தம்பி ஸத்தம் அஸ்ஸாத³ஸந்த³ஸ்ஸனவஸேன ஸஹாயகிச்சம் கரோந்தீ ப⁴வாதீ³ஸு அனிப்³பி³ந்த³ம் கத்வா பரிப்³ப⁴மாபேதி, தஸ்மா தண்ஹா புரிஸஸ்ஸ ‘‘து³தியா’’தி வுத்தா. நனு ச அஞ்ஞேபி கிலேஸாத³யோ ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தியா பச்சயாவ? ஸச்சமேதம், ந பன ததா² விஸேஸப்பச்சயோ யதா² தண்ஹா. ததா² ஹி ஸா குஸலேஹி வினா அகுஸலேஹி, காமாவசராதி³குஸலேஹி ச வினா ரூபாவசராதி³குஸலேஹி ப⁴வனிப்³ப³த்தியா விஸேஸப்பச்சயோ, யதோ ஸமுத³யஸச்சந்தி வுச்சதீதி. இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி இத்த²பா⁴வோ ச அஞ்ஞதா²பா⁴வோ ச இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வோ. ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வோ ஸம்ஸாரோ, தம் தத்த² இத்த²பா⁴வோ மனுஸ்ஸத்தம், அஞ்ஞதா²பா⁴வோ ததோ அவஸிட்ட²ஸத்தாவாஸா. இத்த²பா⁴வோ வா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் பச்சுப்பன்னோ அத்தபா⁴வோ, அஞ்ஞதா²பா⁴வோ அனாக³தத்தபா⁴வோ. ஏவரூபோ வா அஞ்ஞோபி அத்தபா⁴வோ இத்த²பா⁴வோ, ந ஏவரூபோ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ. தம் இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம் ஸம்ஸாரம் க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனபடிபாடிம் நாதிவத்ததி, ந அதிக்கமதி.

ஏதமாதீ³னவம் ஞத்வா, தண்ஹம் து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தி ஏதம் ஸகலவட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் ஸமுத³யம் தண்ஹம் ஆதீ³னவம் ஆதீ³னவதோ ஞத்வாதி அத்தோ². அத² வா ஏதமாதீ³னவம் ஞத்வாதி ஏதம் யதா²வுத்தம் ஸம்ஸாரனாதிவத்தனம் ஆதீ³னவம் தோ³ஸம் ஞத்வா. தண்ஹம் து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தி தண்ஹஞ்ச வுத்தனயேன வட்டது³க்க²ஸ்ஸ பதா⁴னகாரணந்தி ஞத்வா. வீததண்ஹோ அனாதா³னோ, ஸதோ பி⁴க்கு², பரிப்³ப³ஜேதி ஏவம் தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஜானந்தோ விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா மக்³க³படிபாடியா தண்ஹம் விக³மேந்தோ அக்³க³மக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோ வீததண்ஹோ விக³ததண்ஹோ, ததோ ஏவ சதூஸு உபாதா³னேஸு கஸ்ஸசிபி அபா⁴வேன ஆயதிம் படிஸந்தி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ வா ஆதா³னஸ்ஸ அபா⁴வேன அனாதா³னோ, ஸதிவேபுல்லப்பத்தியா ஸப்³ப³த்த² ஸதோகாரிதாய ஸதோ பி⁴ன்னகிலேஸோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே சரேய்ய, க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னேன வா ஸங்கா²ரப்பவத்திதோ அபக³ச்சே²ய்யாதி அத்தோ².

பஞ்சமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. பட²மஸேக²ஸுத்தவண்ணனா

16. ச²ட்டே² ஸேக²ஸ்ஸாதி ஏத்த² கேனட்டே²ன ஸேகோ²? ஸேக்க²த⁴ம்மபடிலாப⁴தோ ஸேகோ². வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸேகோ² ஹோதீதி? இத⁴, பி⁴க்கு², ஸேகா²ய ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி…பே… ஸேகே²ன ஸம்மாஸமாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², பி⁴க்கு², ஸேகோ² ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 5.13).

அபிச ஸிக்க²தீதி ஸேகோ². வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘ஸிக்க²தீதி கோ², பி⁴க்கு², தஸ்மா ஸேகோ²தி வுச்சதி. கிஞ்ச ஸிக்க²தி? அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி. ஸிக்க²தீதி கோ², பி⁴க்கு², தஸ்மா ஸேகோ²தி வுச்சதீ’’தி (அ. நி. 3.86).

யோபி கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோ அனுலோமப்படிபதா³ய பரிபூரகாரீ ஸீலஸம்பன்னோ இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ ஜாக³ரியானுயோக³மனுயுத்தோ புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி – ‘‘அஜ்ஜ வா ஸ்வே வா அஞ்ஞதரம் ஸாமஞ்ஞப²லம் அதி⁴க³மிஸ்ஸாமீ’’தி, ஸோபி வுச்சதி ஸிக்க²தீதி ஸேகோ²தி. இமஸ்மிம் அத்தே² ந படிவிஜ்ஜ²ந்தோவ ஸேகோ² அதி⁴ப்பேதோ, அத² கோ² கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோபி. அப்பத்தம் மானஸம் ஏதேனாதி அப்பத்தமானஸோ. மானஸந்தி ‘‘அந்தலிக்க²சரோ பாஸோ, ய்வாயம் சரதி மானஸோ’’தி (ஸம். நி. 1.151; மஹாவ. 33) ஏத்த² ராகோ³ மானஸந்தி வுத்தோ. ‘‘சித்தம் மனோ மானஸ’’ந்தி (த⁴. ஸ. 63, 65) ஏத்த² சித்தம். ‘‘அப்பத்தமானஸோ ஸேகோ², காலம் கயிரா ஜனே ஸுதா’’தி (ஸம். நி. 1.159) ஏத்த² அரஹத்தம். இதா⁴பி அரஹத்தமேவ அதி⁴ப்பேதம். தேன அப்பத்தஅரஹத்தஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி.

அனுத்தரந்தி ஸேட்ட²ம், அஸதி³ஸந்தி அத்தோ². சதூஹி யோகே³ஹி கே²மம் அனுபத்³து³தந்தி யோக³க்கே²மம், அரஹத்தமேவ அதி⁴ப்பேதம். பத்த²யமானஸ்ஸாதி த்³வே பத்த²னா தண்ஹாபத்த²னா, குஸலச்ச²ந்த³பத்த²னா ச. ‘‘பத்த²யமானஸ்ஸ ஹி ஜப்பிதானி, பவேதி⁴தம் வாபி பகப்பிதேஸூ’’தி (ஸு. நி. 908; மஹானி. 137) ஏத்த² தண்ஹாபத்த²னா.

‘‘சி²ன்னம் பாபிமதோ ஸோதம், வித்³த⁴ஸ்தம் வினளீகதம்;

பாமோஜ்ஜப³ஹுலா ஹோத², கே²மம் பத்தே²த² பி⁴க்க²வோ’’தி. (ம. நி. 1.352);

ஏத்த² கத்துகம்யதாகுஸலச்ச²ந்த³பத்த²னா, அயமேவ இதா⁴தி⁴ப்பேதா. தேன பத்த²யமானஸ்ஸாதி தம் யோக³க்கே²மம் க³ந்துகாமஸ்ஸ தன்னின்னஸ்ஸ தப்போணஸ்ஸ தப்பப்³பா⁴ரஸ்ஸாதி அத்தோ². விஹரதோதி ஏகம் இரியாபத²து³க்க²ம் அஞ்ஞேன இரியாபதே²ன விச்சி²ந்தி³த்வா அபரிபதந்தம் அத்தபா⁴வம் ஹரதோ. அத² வா ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சாதி அதி⁴முச்சந்தோ ஸத்³தா⁴ய விஹரதீ’’திஆதி³னா நித்³தே³ஸனயேன சேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. அஜ்ஜ²த்திகந்தி நியகஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே அஜ்ஜ²த்தே ப⁴வம் அஜ்ஜ²த்திகம். அங்க³ந்தி காரணம். இதி கரித்வாதி ஏவம் கத்வா. ந அஞ்ஞம் ஏகங்க³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமீதி ஏத்த² அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜ²த்தம் அத்தனோ ஸந்தானே ஸமுட்டி²தம் காரணந்தி கத்வா அஞ்ஞம் ஏககாரணம்பி ந ஸமனுபஸ்ஸாமி யம் ஏவம் ப³ஹூபகாரம், யத²யித³ம் யோனிஸோ மனஸிகாரோதி உபாயமனஸிகாரோ, பத²மனஸிகாரோ, அனிச்சாதீ³ஸு அனிச்சாதி³னயேனேவ மனஸிகாரோ, அனிச்சானுலோமிகேன வா சித்தஸ்ஸ ஆவட்டனா அன்வாவட்டனா ஆபோ⁴கோ³ ஸமன்னாஹாரோ மனஸிகாரோ. அயம் யோனிஸோ மனஸிகாரோ.

இதா³னி யோனிஸோ மனஸிகாரஸ்ஸ ஆனுபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யோனிஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² மனஸி கரோந்தோ அகுஸலம் பஜஹதி, குஸலம் பா⁴வேதீ’’தி வுத்தம். தத்த² யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோதி ‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம், அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ அரியஸச்சம், அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴ அரியஸச்சம், அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’’ந்தி சதூஸு அரியஸச்சேஸு யோனிஸோ மனஸிகாரம் பவத்தேந்தோ.

தத்ராயம் அத்த²விபா⁴வனா – யதி³பி இத³ம் ஸுத்தம் அவிஸேஸேன ஸேக்க²புக்³க³லவஸேன ஆக³தம், சதுமக்³க³ஸாதா⁴ரணவஸேன பன ஸங்கே²பேனேவ கம்மட்டா²னம் கத²யிஸ்ஸாம. யோ சதுஸச்சகம்மட்டா²னிகோ யோகா³வசரோ ‘‘தண்ஹாவஜ்ஜா தேபூ⁴மகா க²ந்தா⁴ து³க்க²ம், தண்ஹா ஸமுத³யோ, உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தி நிரோதோ⁴, நிரோத⁴ஸம்பாபகோ மக்³கோ³’’தி ஏவம் புப்³பே³ ஏவ ஆசரியஸந்திகே உக்³க³ஹிதசதுஸச்சகம்மட்டா²னோ. ஸோ அபரேன ஸமயேன விபஸ்ஸனாமக்³க³ம் ஸமாருள்ஹோ ஸமானோ தேபூ⁴மகே க²ந்தே⁴ ‘‘இத³ம் து³க்க²’’ந்தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி, உபாயேன பதே²ன ஸமன்னாஹரதி சேவ விபஸ்ஸதி ச. விபஸ்ஸனா ஹி இத⁴ மனஸிகாரஸீஸேன வுத்தா. யா பனாயம் தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுட்டா²பிகா புரிமப⁴விகா தண்ஹா, அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி யோனிஸோ மனஸி கரோதி. யஸ்மா பன இத³ம் து³க்க²ம், அயஞ்ச ஸமுத³யோ இத³ம் டா²னம் பத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி ந பவத்தந்தி, தஸ்மா யதி³த³ம் நிப்³பா³னம் நாம, அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி. நிரோத⁴ஸம்பாபகம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம், ‘‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’’தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி, உபாயேன பதே²ன ஸமன்னாஹரதி சேவ விபஸ்ஸதி ச.

தத்ராயம் உபாயோ – அபி⁴னிவேஸோ நாம க²ந்தே⁴ ஹோதி, ந விவட்டே, தஸ்மா அயமத்தோ² – ‘‘இமஸ்மிம் காயே பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴தூ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.378) நயேன சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி தத³னுஸாரேன உபாதா³ரூபானி ச பரிக்³க³ஹேத்வா ‘‘அயம் ரூபக்க²ந்தோ⁴’’தி வவத்த²பேதி. தம் வவத்தா²பயதோ உப்பன்னே ததா³ரம்மணே சித்தசேதஸிகத⁴ம்மே ‘‘இமே சத்தாரோ அரூபக்க²ந்தா⁴’’தி வவத்த²பேதி. ததோ ‘‘இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ து³க்க²’’ந்தி வவத்த²பேதி. தே பன ஸங்கே²பதோ நாமஞ்ச ரூபஞ்சாதி த்³வே பா⁴கா³ ஹோந்தி. இத³ஞ்ச நாமரூபம் ஸஹேது ஸப்பச்சயம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ அயம் அவிஜ்ஜாப⁴வதண்ஹாதி³கோ ஹேது, அயம் ஆஹாராதி³கோ பச்சயோதி ஹேதுப்பச்சயே வவத்த²பேதி. ஸோ தேஸம் பச்சயானஞ்ச பச்சயுப்பன்னானஞ்ச யாதா²வஸரஸலக்க²ணம் வவத்த²பேத்வா ‘‘இமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ப⁴வந்தி, ஹுத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா அனிச்சா’’தி அனிச்சலக்க²ணம் ஆரோபேதி, ‘‘உத³யப்³ப³யபடிபீளிதத்தா து³க்கா²’’தி து³க்க²லக்க²ணம் ஆரோபேதி, ‘‘அவஸவத்தனதோ அனத்தா’’தி அனத்தலக்க²ணம் ஆரோபேதி.

ஏவம் திலக்க²ணானி ஆரோபேத்வா விபஸ்ஸந்தோ உத³யப்³ப³யஞாணுப்பத்தியா உப்பன்னே ஓபா⁴ஸாதி³கே விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸே ‘அமக்³கோ³’தி உத³யப்³ப³யஞாணமேவ ‘‘அரியமக்³க³ஸ்ஸ உபாயபூ⁴தோ புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³’’தி மக்³கா³மக்³க³ம் வவத்த²பேத்வா புன உத³யப்³ப³யஞாணம் படிபாடியா ப⁴ங்க³ஞாணாதீ³னி ச உப்பாதே³ந்தோ ஸோதாபத்திமக்³கா³த³யோ பாபுணாதி. தஸ்மிம் க²ணே சத்தாரி ஸச்சானி ஏகப்படிவேதே⁴னேவ படிவிஜ்ஜ²தி, ஏகாபி⁴ஸமயேன அபி⁴ஸமேதி. தத்த² து³க்க²ம் பரிஞ்ஞாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²ந்தோ, ஸமுத³யம் பஹானப்படிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²ந்தோ ஸப்³ப³ம் அகுஸலம் பஜஹதி, நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கிரியாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²ந்தோ மக்³க³ம் பா⁴வனாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²ந்தோ ஸப்³ப³ம் குஸலம் பா⁴வேதி. அரியமக்³கோ³ ஹி நிப்பரியாயதோ குச்சி²தஸலனாதி³அத்தே²ன குஸலோ, தஸ்மிஞ்ச பா⁴விதே ஸப்³பே³பி குஸலா அனவஜ்ஜபோ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தீதி. ஏவம் யோனிஸோ மனஸி கரோந்தோ அகுஸலம் பஜஹதி, குஸலம் பா⁴வேதி. ததா² ஹி வுத்தம் – ‘‘இத³ம் து³க்க²ந்தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி, அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி யோனிஸோ மனஸி கரோதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.21). அபரம்பி வுத்தம் ‘‘யோனிஸோ மனஸிகாரஸம்பன்னஸ்ஸேதம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் – அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேஸ்ஸதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரிஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 5.55).

யோனிஸோ மனஸிகாரோதி கா³தா²ய அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – ஸிக்க²தி, ஸிக்கா²பதா³னி தஸ்ஸ அத்தி², ஸிக்க²னஸீலோதி வா ஸேகோ². ஸம்ஸாரே ப⁴யம் இக்க²தீதி பி⁴க்கு². தஸ்ஸ ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உத்தமத்த²ஸ்ஸ அரஹத்தஸ்ஸ பத்தியா அதி⁴க³மாய யதா² யோனிஸோ மனஸிகாரோ, ஏவம் ப³ஹுகாரோ ப³ஹூபகாரோ அஞ்ஞோ கோசி த⁴ம்மோ நத்தி². கஸ்மா? யஸ்மா யோனிஸோ உபாயேன மனஸிகாரம் புரக்க²த்வா பத³ஹம் சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னவஸேன பத³ஹந்தோ, க²யம் து³க்க²ஸ்ஸ பாபுணே ஸம்கிலேஸவட்டது³க்க²ஸ்ஸ பரிக்க²யம் பரியோஸானம் நிப்³பா³னம் பாபுணே அதி⁴க³ச்சே²ய்ய, தஸ்மா யோனிஸோ மனஸிகாரோ ப³ஹுகாரோதி.

ச²ட்ட²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. து³தியஸேக²ஸுத்தவண்ணனா

17. ஸத்தமே பா³ஹிரந்தி அஜ்ஜ²த்தஸந்தானதோ ப³ஹி ப⁴வம். கல்யாணமித்ததாதி யஸ்ஸ ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோ அக⁴ஸ்ஸ கா⁴தா, ஹிதஸ்ஸ விதா⁴தா ஸப்³பா³காரேன உபகாரகோ மித்தோ ஹோதி, ஸோ புக்³க³லோ கல்யாணமித்தோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ கல்யாணமித்ததா. தத்ராயம் கல்யாணமித்தோ பகதியா ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னோ ஹோதி ஸீலஸம்பன்னோ ஸுதஸம்பன்னோ சாக³ஸம்பன்னோ வீரியஸம்பன்னோ ஸதிஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ. தத்த² ஸத்³தா⁴ஸம்பத்தியா ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம், தேன ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ஹேதுபூ⁴தம் ஸத்தேஸு ஹிதஸுகே²ஸிதம் ந பரிச்சஜதி, ஸீலஸம்பத்தியா ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் பியோ ஹோதி க³ரு ச பா⁴வனீயோ சோத³கோ பாபக³ரஹீ வத்தா வசனக்க²மோ, ஸுதஸம்பத்தியா க²ந்தா⁴யதனஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³கானம் க³ம்பீ⁴ரானம் கதா²னம் கத்தா ஹோதி, சாக³ஸம்பத்தியா அப்பிச்சோ² ஹோதி ஸந்துட்டோ² பவிவித்தோ அஸம்ஸட்டோ², வீரியஸம்பத்தியா அத்தனோ பரேஸஞ்ச ஹிதப்படிபத்தியம் ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி, ஸதிஸம்பத்தியா உபட்டி²தஸ்ஸதி ஹோதி பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தோ சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா, ஸமாதி⁴ஸம்பத்தியா அவிக்கி²த்தோ ஹோதி ஸமாஹிதோ ஏகக்³க³சித்தோ, பஞ்ஞாஸம்பத்தியா அவிபரீதம் பஜானாதி. ஸோ ஸதியா குஸலாகுஸலானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்வேஸந்தோ பஞ்ஞாய ஸத்தானம் ஹிதஸுக²ம் யதா²பூ⁴தம் ஜானித்வா ஸமாதி⁴னா தத்த² அப்³யக்³க³சித்தோ ஹுத்வா வீரியேன ஸத்தே அஹிததோ நிஸேதே⁴த்வா ஏகந்தஹிதே நியோஜேதி. தேனேவாஹ –

‘‘பியோ க³ரு பா⁴வனீயோ, வத்தா ச வசனக்க²மோ;

க³ம்பீ⁴ரஞ்ச கத²ம் கத்தா, நோ சாட்டா²னே நியோஜகோ’’தி. (நேத்தி. 113);