7. அரஹந்தவக்³கோ³

1. ஜீவகபஞ்ஹவத்து²

க³தத்³தி⁴னோதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜீவகம்ப³வனே விஹரந்தோ ஜீவகேன புட்ட²பஞ்ஹம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி. ஜீவகவத்து² க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 326 ஆத³யோ) வித்தா²ரிதமேவ.

ஏகஸ்மிம் பன ஸமயே தே³வத³த்தோ அஜாதஸத்துனா ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ ஹுத்வா கி³ஜ்ஜ²கூடம் அபி⁴ருஹித்வா பது³ட்ட²சித்தோ ‘‘ஸத்தா²ரம் வதி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி ஸிலம் பவிஜ்ஜி². தம் த்³வே பப்³ப³தகூடானி ஸம்படிச்சி²ம்ஸு. ததோ பி⁴ஜ்ஜித்வா க³தா பபடிகா ப⁴க³வதோ பாத³ம் பஹரித்வா லோஹிதம் உப்பாதே³ஸி, பு⁴ஸா வேத³னா பவத்திம்ஸு. பி⁴க்கூ² ஸத்தா²ரம் மத்³த³குச்சி²ம் நயிம்ஸு. ஸத்தா² ததோபி ஜீவகம்ப³வனம் க³ந்துகாமோ ‘‘தத்த² மம் நேதா²’’தி ஆஹ. பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஆதா³ய ஜீவகம்ப³வனம் அக³மம்ஸு. ஜீவகோ தம் பவத்திம் ஸுத்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா வணபடிகம்மத்தா²ய திகி²ணபே⁴ஸஜ்ஜம் த³த்வா வணம் ப³ந்தி⁴த்வா ஸத்தா²ரம் ஏதத³வோச – ‘‘ப⁴ந்தே, மயா அந்தோனக³ரே ஏகஸ்ஸ மனுஸ்ஸஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜம் கதம், தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா புன ஆக³மிஸ்ஸாமி, இத³ம் பே⁴ஸஜ்ஜம் யாவ மமாக³மனா ப³த்³த⁴னியாமேனேவ திட்ட²தூ’’தி. ஸோ க³ந்த்வா தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ கத்தப்³ப³கிச்சம் கத்வா த்³வாரபித³ஹனவேலாய ஆக³ச்ச²ந்தோ த்³வாரம் ந ஸம்பாபுணி. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஹோ மயா பா⁴ரியம் கம்மம் கதம், ய்வாஹம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ விய ததா²க³தஸ்ஸ பாதே³ திகி²ணபே⁴ஸஜ்ஜம் த³த்வா வணம் ப³ந்தி⁴ம், அயம் தஸ்ஸ மோசனவேலா, தஸ்மிம் அமுச்சமானே ஸப்³ப³ரத்திம் ப⁴க³வதோ ஸரீரே பரிளாஹோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி. தஸ்மிம் க²ணே ஸத்தா² ஆனந்த³த்தே²ரம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆனந்த³, ஜீவகோ ஸாயம் ஆக³ச்ச²ந்தோ த்³வாரம் ந ஸம்பாபுணி, ‘அயம் வணஸ்ஸ மோசனவேலா’தி பன சிந்தேஸி, மோசேஸி ந’’ந்தி. தே²ரோ மோசேஸி, வணோ ருக்க²தோ ச²ல்லி விய அபக³தோ. ஜீவகோ அந்தோஅருணேயேவ ஸத்து² ஸந்திகம் வேகே³ன ஆக³ந்த்வா ‘‘கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸரீரே வோ பரிளாஹோ உப்பன்னோ’’தி புச்சி². ஸத்தா² ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஜீவக, போ³தி⁴மண்டே³யேவ ஸப்³ப³பரிளாஹோ வூபஸந்தோ’’தி அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

90. ‘‘க³தத்³தி⁴னோ விஸோகஸ்ஸ, விப்பமுத்தஸ்ஸ ஸப்³ப³தி⁴;

ஸப்³ப³க³ந்த²ப்பஹீனஸ்ஸ, பரிளாஹோ ந விஜ்ஜதீ’’தி.

தத்த² க³தத்³தி⁴னோதி க³தமக்³க³ஸ்ஸ கந்தாரத்³தா⁴ வட்டத்³தா⁴தி த்³வே அத்³தா⁴ நாம. தேஸு கந்தாரபடிபன்னோ யாவ இச்சி²தட்டா²னம் ந பாபுணாதி, தாவ அத்³தி⁴கோயேவ, ஏதஸ்மிம் பன பத்தே க³தத்³தி⁴ நாம ஹோதி. வட்டஸன்னிஸ்ஸிதாபி ஸத்தா யாவ வட்டே வஸந்தி, தாவ அத்³தி⁴கா ஏவ. கஸ்மா? வட்டஸ்ஸ அகே²பிதத்தா. ஸோதாபன்னாத³யோபி அத்³தி⁴கா ஏவ, வட்டம் பன கே²பேத்வா டி²தோ கீ²ணாஸவோ க³தத்³தி⁴ நாம ஹோதி. தஸ்ஸ க³தத்³தி⁴னோ. விஸோகஸ்ஸாதி வட்டமூலகஸ்ஸ ஸோகஸ்ஸ விக³தத்தா விஸோகஸ்ஸ. விப்பமுத்தஸ்ஸ ஸப்³ப³தீ⁴தி ஸப்³பே³ஸு க²ந்தா⁴தி³த⁴ம்மேஸு விப்பமுத்தஸ்ஸ, ஸப்³ப³க³ந்த²ப்பஹீனஸ்ஸாதி சதுன்னம்பி க³ந்தா²னம் பஹீனத்தா ஸப்³பா³க³ந்த²ப்பஹீனஸ்ஸ. பரிளாஹோ ந விஜ்ஜதீதி து³விதோ⁴ பரிளாஹோ காயிகோ சேதஸிகோ சாதி. தேஸு கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸீதுண்ஹாதி³வஸேன உப்பன்னத்தா காயிகபரிளாஹோ அனிப்³பு³தோவ, தம் ஸந்தா⁴ய ஜீவகோ புச்ச²தி. ஸத்தா² பன த⁴ம்மராஜதாய தே³ஸனாவிதி⁴குஸலதாய சேதஸிகபரிளாஹவஸேன தே³ஸனம் வினிவத்தேந்தோ, ‘‘ஜீவக, பரமத்தே²ன ஏவரூபஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ பரிளாஹோ ந விஜ்ஜதீ’’தி ஆஹ.

தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.

ஜீவகபஞ்ஹவத்து² பட²மம்.

2. மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரவத்து²

உய்யுஞ்ஜந்தீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² வேளுவனே விஹரந்தோ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஏகஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ஸத்தா² ராஜக³ஹே வுட்ட²வஸ்ஸோ ‘‘அத்³த⁴மாஸச்சயேன சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸாமீ’’தி பி⁴க்கூ²னம் ஆரோசாபேஸி. வத்தம் கிரேதம் பு³த்³தா⁴னம் பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் சாரிகம் சரிதுகாமானம் ‘‘ஏவம் பி⁴க்கூ² அத்தனோ பத்தபசனசீவரரஜனாதீ³னி கத்வா ஸுக²ம் க³மிஸ்ஸந்தீ’’தி ‘‘இதா³னி அத்³த⁴மாஸச்சயேன சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸாமீ’’தி பி⁴க்கூ²னம் ஆரோசாபனம். பி⁴க்கூ²ஸு பன அத்தனோ பத்தசீவராதீ³னி கரோந்தேஸு மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோபி சீவரானி தோ⁴வி. பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யிம்ஸு ‘‘தே²ரோ கஸ்மா சீவரானி தோ⁴வதி, இமஸ்மிம் நக³ரே அந்தோ ச ப³ஹி ச அட்டா²ரஸ மனுஸ்ஸகோடியோ வஸந்தி. தத்த² யே தே²ரஸ்ஸ ந ஞாதகா, தே உபட்டா²கா, யே ந உபட்டா²கா, தே ஞாதகா. தே தே²ரஸ்ஸ சதூஹி பச்சயேஹி ஸம்மானஸக்காரம் கரோந்தி. ஏத்தகம் உபகாரம் பஹாய ஏஸ கஹம் க³மிஸ்ஸதி? ஸசேபி க³ச்சே²ய்ய, மாபமாத³கந்த³ரதோ பரம் ந க³மிஸ்ஸதீ’’தி. ஸத்தா² கிர யம் கந்த³ரம் பத்வா நிவத்தேதப்³ப³யுத்தகே பி⁴க்கூ² ‘‘தும்ஹே இதோ நிவத்தத², மா பமஜ்ஜித்தா²’’தி வத³தி. தம் ‘‘மாபமாத³கந்த³ர’’ந்தி வுச்சதி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

ஸத்தா²பி சாரிகம் பக்கமந்தோ சிந்தேஸி – ‘‘இமஸ்மிம் நக³ரே அந்தோ ச ப³ஹி ச அட்டா²ரஸ மனுஸ்ஸகோடியோ வஸந்தி. மனுஸ்ஸானம் மங்க³லாமங்க³லட்டா²னேஸு பி⁴க்கூ²ஹி க³ந்தப்³ப³ம் ஹோதி, ந ஸக்கா விஹாரம் துச்ச²ம் காதும், கம் நு கோ² நிவத்தேஸ்ஸாமீ’’தி? அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி –‘‘கஸ்ஸபஸ்ஸ ஹேதே மனுஸ்ஸா ஞாதகா ச உபட்டா²கா ச, கஸ்ஸபம் நிவத்தேதும் வட்டதீ’’தி. ஸோ தே²ரம் ஆஹ – ‘‘கஸ்ஸப, ந ஸக்கா விஹாரம் துச்ச²ம் காதும், மனுஸ்ஸானம் மங்க³லாமங்க³லட்டா²னேஸு பி⁴க்கூ²ஹி அத்தோ² ஹோதி, த்வம் அத்தனோ பரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் நிவத்தஸ்ஸூ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி தே²ரோ பரிஸம் ஆதா³ய நிவத்தி. பி⁴க்கூ² உபஜ்ஜா²யிம்ஸு ‘‘தி³ட்ட²ம் வோ, ஆவுஸோ, நனு இதா³னேவ அம்ஹேஹி வுத்தம் ‘மஹாகஸ்ஸபோ கஸ்மா சீவரானி தோ⁴வதி, ந ஏஸோ ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம் க³மிஸ்ஸதீ’தி, யம் அம்ஹேஹி வுத்தம், ததே³வ ஜாத’’ந்தி. ஸத்தா² பி⁴க்கூ²னம் கத²ம் ஸுத்வா நிவத்தித்வா டி²தோ ஆஹ – ‘‘பி⁴க்க²வே, கிம் நாமேதம் கதே²தா²’’தி? ‘‘மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ம, ப⁴ந்தே’’தி அத்தனா கதி²தனியாமேனேவ ஸப்³ப³ம் ஆரோசேஸும். தம் ஸுத்வா ஸத்தா² ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, தும்ஹே கஸ்ஸபம் ‘குலேஸு ச பச்சயேஸு ச லக்³கோ³’தி வதே³த², ஸோ ‘மம வசனம் கரிஸ்ஸாமீ’தி நிவத்தோ. ஏஸோ ஹி புப்³பே³ பத்த²னம் கரோந்தோயேவ ‘சதூஸு பச்சயேஸு அலக்³கோ³ சந்தூ³பமோ ஹுத்வா குலானி உபஸங்கமிதும் ஸமத்தோ² ப⁴வேய்ய’ந்தி பத்த²னம் அகாஸி. நத்தே²தஸ்ஸ குலே வா பச்சயே வா லக்³கோ³, அஹம் சந்தோ³பமப்படிபத³ஞ்சேவ (ஸம். நி. 2.146) அரியவம்ஸப்படிபத³ஞ்ச கதே²ந்தோ மம புத்தம் கஸ்ஸபம் ஆதி³ம் கத்வா கதே²ஸி’’ந்தி ஆஹ.

பி⁴க்கூ² ஸத்தா²ரம் புச்சி²ம்ஸு – ‘‘ப⁴ந்தே, கதா³ பன தே²ரேன பத்த²னா ட²பிதா’’தி? ‘‘ஸோதுகாமாத்த², பி⁴க்க²வே’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ஸத்தா² தேஸம், ‘‘பி⁴க்க²வே, இதோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கே பது³முத்தரோ நாம பு³த்³தோ⁴ லோகே உத³பாதீ³’’தி வத்வா பது³முத்தரபாத³மூலே தேன ட²பிதபத்த²னம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³ப³ம் தே²ரஸ்ஸ புப்³ப³சரிதம் கதே²ஸி. தம் தே²ரபாளியம் (தே²ரகா³. 1054 ஆத³யோ) வித்தா²ரிதமேவ. ஸத்தா² பன இமம் தே²ரஸ்ஸ புப்³ப³சரிதம் வித்தா²ரேத்வா ‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அஹம் சந்தோ³பமப்படிபத³ஞ்சேவ அரியவம்ஸப்படிபத³ஞ்ச மம புத்தம் கஸ்ஸபம் ஆதி³ம் கத்வா கதே²ஸிம், மம புத்தஸ்ஸ கஸ்ஸபஸ்ஸ பச்சயேஸு வா குலேஸு வா விஹாரேஸு வா பரிவேணேஸு வா லக்³கோ³ நாம நத்தி², பல்லலே ஓதரித்வா தத்த² சரித்வா க³ச்ச²ந்தோ ராஜஹம்ஸோ விய கத்த²சி அலக்³கோ³யேவ மம புத்தோ’’தி அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

91. ‘‘உய்யுஞ்ஜந்தி ஸதீமந்தோ, ந நிகேதே ரமந்தி தே;

ஹம்ஸாவ பல்லலம் ஹித்வா, ஓகமோகம் ஜஹந்தி தே’’தி.

தத்த² உய்யுஞ்ஜந்தி ஸதீமந்தோதி ஸதிவேபுல்லப்பத்தா கீ²ணாஸவா அத்தனா படிவித்³த⁴கு³ணேஸு ஜா²னவிபஸ்ஸனாதீ³ஸு ஆவஜ்ஜனஸமாபஜ்ஜனவுட்டா²னாதி⁴ட்டா²னபச்சவேக்க²ணாஹி யுஞ்ஜந்தி க⁴டேந்தி. ந நிகேதே ரமந்தி தேதி தேஸம் ஆலயே ரதி நாம நத்தி². ஹம்ஸாவாதி தே³ஸனாஸீஸமேதம், அயம் பனேத்த² அத்தோ² – யதா² கோ³சரஸம்பன்னே பல்லலே ஸகுணா அத்தனோ கோ³சரம் க³ஹேத்வா க³மனகாலே ‘‘மம உத³கம், மம பது³மம், மம உப்பலம், மம கண்ணிகா’’தி தஸ்மிம் டா²னே கஞ்சி ஆலயம் அகத்வா அனபேக்கா²வ தம் டா²னம் பஹாய உப்பதித்வா ஆகாஸே கீளமானா க³ச்ச²ந்தி; ஏவமேவம் கீ²ணாஸவா யத்த² கத்த²சி விஹரந்தாபி குலாதீ³ஸு அலக்³கா³ ஏவ விஹரித்வா க³மனஸமயேபி தம் டா²னம் பஹாய க³ச்ச²ந்தா ‘‘மம விஹாரோ, மம பரிவேணம், மமூபட்டா²கா’’தி அனாலயா அனுபேக்கா²வ க³ச்ச²ந்தி. ஓகமோகந்தி ஆலயாலயம், ஸப்³பா³லயே பரிச்சஜந்தீதி அத்தோ².

தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.

மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரவத்து² து³தியம்.

3. பே³லட்ட²ஸீஸத்தே²ரவத்து²

யேஸம் ஸன்னிசயோ நத்தீ²தி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ ஆயஸ்மந்தம் பே³லட்ட²ஸீஸம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஸோ கிராயஸ்மா அந்தோகா³மே ஏகம் வீதி²ம் பிண்டா³ய சரித்வா ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா புன அபரம் வீதி²ம் சரித்வா ஸுக்க²ம் கூரம் ஆதா³ய விஹாரம் ஹரித்வா படிஸாமேத்வா ‘‘நிப³த்³த⁴ம் பிண்ட³பாதபரியேஸனம் நாம து³க்க²’’ந்தி கதிபாஹம் ஜா²னஸுகே²ன வீதினாமேத்வா ஆஹாரேன அத்தே² ஸதி தம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி. பி⁴க்கூ² ஞத்வா உஜ்ஜா²யித்வா தமத்த²ம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸும். ஸத்தா² ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஆயதிம் ஸன்னிதி⁴காரபரிவஜ்ஜனத்தா²ய பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேத்வாபி தே²ரேன பன அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³ அப்பிச்ச²தம் நிஸ்ஸாய கதத்தா தஸ்ஸ தோ³ஸாபா⁴வம் பகாஸேந்தோ அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

92. ‘‘யேஸம் ஸன்னிசயோ நத்தி², யே பரிஞ்ஞாதபோ⁴ஜனா;

ஸுஞ்ஞதோ அனிமித்தோ ச, விமோக்கோ² யேஸம் கோ³சரோ;

ஆகாஸேவ ஸகுந்தானம், க³தி தேஸம் து³ரன்னயா’’தி.

தத்த² ஸன்னிசயோதி த்³வே ஸன்னிசயா – கம்மஸன்னிசயோ ச, பச்சயஸன்னிசயோ ச. தேஸு குஸலாகுஸலகம்மம் கம்மஸன்னிசயோ நாம, சத்தாரோ பச்சயா பச்சயஸன்னிசயோ நாம. தத்த² விஹாரே வஸந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகம் கு³ளபிண்ட³ம், சதுபா⁴க³மத்தம் ஸப்பிம், ஏகஞ்ச தண்டு³லனாளிம் ட²பேந்தஸ்ஸ பச்சயஸன்னிசயோ நத்தி², ததோ உத்தரி ஹோதி. யேஸம் அயம் து³விதோ⁴பி ஸன்னிசயோ நத்தி². பரிஞ்ஞாதபோ⁴ஜனாதி தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஞ்ஞாதபோ⁴ஜனா. யாகு³ஆதீ³னஞ்ஹி யாகு³பா⁴வாதி³ஜானனம் ஞாதபரிஞ்ஞா, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞாவஸேன பன போ⁴ஜனஸ்ஸ பரிஜானனம் தீரணபரிஞ்ஞா, கப³ளீகாராஹாரே ச²ந்த³ராக³அபகட்³ட⁴னஞாணம் பஹானபரிஞ்ஞா. இமாஹி தீஹி பரிஞ்ஞாஹி யே பரிஞ்ஞாதபோ⁴ஜனா. ஸுஞ்ஞதோ அனிமித்தோ சாதி ஏத்த² அப்பணிஹிதவிமோக்கோ²பி க³ஹிதோயேவ. தீணிபி சேதானி நிப்³பா³னஸ்ஸேவ நாமானி. நிப்³பா³னஞ்ஹி ராக³தோ³ஸமோஹானம் அபா⁴வேன ஸுஞ்ஞதோ, தேஹி ச விமுத்தந்தி ஸுஞ்ஞதோ விமோக்கோ², ததா² ராகா³தி³னிமித்தானம் அபா⁴வேன அனிமித்தம், தேஹி ச விமுத்தந்தி அனிமித்தோ விமோக்கோ², ராகா³தி³பணிதீ⁴னம் பன அபா⁴வேன அப்பணிஹிதம், தேஹி ச விமுத்தந்தி அப்பணிஹிதோ விமோக்கோ²தி வுச்சதி. ப²லஸமாபத்திவஸேன தம் ஆரம்மணம் கத்வா விஹரந்தானம் அயம் திவிதோ⁴ விமோக்கோ² யேஸம் கோ³சரோ. க³தி தேஸம் து³ரன்னயாதி யதா² நாம ஆகாஸேன க³தானம் ஸகுணானம் பத³னிக்கே²பஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனேன க³தி து³ரன்னயா ந ஸக்கா ஜானிதும், ஏவமேவ யேஸம் அயம் து³விதோ⁴ ஸன்னிசயோ நத்தி², இமாஹி ச தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஞ்ஞாதபோ⁴ஜனா, யேஸஞ்ச அயம் வுத்தப்பகாரோ விமோக்கோ² கோ³சரோ, தேஸம் தயோ ப⁴வா, சதஸ்ஸோ யோனியோ, பஞ்ச க³தியோ, ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோ, நவ ஸத்தாவாஸாதி இமேஸு பஞ்சஸு கோட்டா²ஸேஸு இமினா நாம க³தாதி க³மனஸ்ஸ அபஞ்ஞாயனதோ க³தி து³ரன்னயா ந ஸக்கா பஞ்ஞாபேதுந்தி.

தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.

பே³லட்ட²ஸீஸத்தே²ரவத்து² ததியம்.

4. அனுருத்³த⁴த்தே²ரவத்து²

யஸ்ஸாஸவாதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² வேளுவனே விஹரந்தோ அனுருத்³த⁴த்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஏகஸ்மிஞ்ஹி தி³வஸே தே²ரோ ஜிண்ணசீவரோ ஸங்காரகூடாதீ³ஸு சீவரம் பரியேஸதி. தஸ்ஸ இதோ ததியே அத்தபா⁴வே புராணது³தியிகா தாவதிம்ஸப⁴வனே நிப்³ப³த்தித்வா ஜாலினீ நாம தே³வதீ⁴தா அஹோஸி. ஸா தே²ரம் சோளகானி பரியேஸமானம் தி³ஸ்வா தே²ரஸ்ஸ அத்தா²ய தேரஸஹத்தா²யதானி சதுஹத்த²வித்த²தானி தீணி தி³ப்³ப³து³ஸ்ஸானி க³ஹேத்வா ‘‘ஸசாஹம் இமானி இமினா நீஹாரேன த³ஸ்ஸாமி, தே²ரோ ந க³ண்ஹிஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா தஸ்ஸ சோளகானி பரியேஸமானஸ்ஸ புரதோ ஏகஸ்மிம் ஸங்காரகூடே யதா² நேஸம் த³ஸந்தமத்தமேவ பஞ்ஞாயதி, ததா² ட²பேஸி. தே²ரோ தேன மக்³கே³ன சோளகபரியேஸமானம் சரந்தோ நேஸம் த³ஸந்தம் தி³ஸ்வா தத்தே²வ க³ஹேத்வா ஆகட்³ட⁴மானோ வுத்தப்பமாணானி தி³ப்³ப³து³ஸ்ஸானி தி³ஸ்வா ‘‘உக்கட்ட²பம்ஸுகூலம் வத இத³’’ந்தி ஆதா³ய பக்காமி. அத²ஸ்ஸ சீவரகரணதி³வஸே ஸத்தா² பஞ்சஸதபி⁴க்கு²பரிவாரோ விஹாரம் க³ந்த்வா நிஸீதி³, அஸீதிமஹாதே²ராபி தத்தே²வ நிஸீதி³ம்ஸு, சீவரம் ஸிப்³பே³தும் மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ மூலே நிஸீதி³, ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ மஜ்ஜே², ஆனந்த³த்தே²ரோ அக்³கே³, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸுத்தம் வட்டேஸி, ஸத்தா² ஸூசிபாஸகே ஆவுணி, மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ யேன யேன அத்தோ², தம் தம் உபனேந்தோ விசரி.

தே³வதீ⁴தாபி அந்தோகா³மம் பவிஸித்வா ‘‘போ⁴ந்தா அய்யஸ்ஸ நோ அனுருத்³த⁴த்தே²ரஸ்ஸ சீவரம் கரோந்தோ ஸத்தா² அஸீதிமஹாஸாவகபரிவுதோ பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹாரே நிஸீதி³, யாகு³ஆதீ³னி ஆதா³ய விஹாரம் க³ச்ச²தா²’’தி பி⁴க்க²ம் ஸமாத³பேஸி. மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோபி அந்தராப⁴த்தே மஹாஜம்பு³பேஸிம் ஆஹரி, பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² பரிக்கீ²ணம் கா²தி³தும் நாஸக்கி²ம்ஸு. ஸக்கோ சீவரகரணட்டா²னே பூ⁴மிபரிப⁴ண்ட³மகாஸி, பூ⁴மி அலத்தகரஸரஞ்ஜிதா விய அஹோஸி. பி⁴க்கூ²ஹி பரிபு⁴த்தாவஸேஸானம் யாகு³க²ஜ்ஜகப⁴த்தானம் மஹாராஸி அஹோஸி. பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யிம்ஸு ‘‘ஏத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் கிம் ஏவம்ப³ஹுகேஹி யாகு³ஆதீ³ஹி, நனு நாம பமாணம் ஸல்லக்கே²த்வா ஏத்தகம் நாம ஆஹரதா²’’தி ஞாதகா ச உபட்டா²கா ச வத்தப்³பா³ ஸியும், அனுருத்³த⁴த்தே²ரோ அத்தனோ ஞாதிஉபட்டா²கானம் ப³ஹுபா⁴வம் ஞாபேதுகாமோ மஞ்ஞே’’தி, அத² நே ஸத்தா² ‘‘கிம், பி⁴க்க²வே, கதே²தா²’’தி புச்சி²த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, இத³ம் நாமா’’தி வுத்தே ‘‘கிம் பன தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் அனுருத்³தே⁴ன ஆஹராபித’ந்தி மஞ்ஞதா²’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, மம புத்தோ அனுருத்³தோ⁴ ஏவரூபம் வதே³தி. ந ஹி கீ²ணாஸவா பச்சயபடிஸம்யுத்தம் கத²ம் கதே²ந்தி, அயம் பன பிண்ட³பாதோ தே³வதானுபா⁴வேன நிப்³ப³த்தோ’’தி அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

93. ‘‘யஸ்ஸாஸவா பரிக்கீ²ணா, ஆஹாரே ச அனிஸ்ஸிதோ;

ஸுஞ்ஞதோ அனிமித்தோ ச, விமோக்கோ² யஸ்ஸ கோ³சரோ;

ஆகாஸேவ ஸகுந்தானம், பத³ம் தஸ்ஸ து³ரன்னய’’ந்தி.

தத்த² யஸ்ஸாஸவாதி யஸ்ஸ சத்தாரோ ஆஸவா பரிக்கீ²ணா. ஆஹாரே ச அனிஸ்ஸிதோதி ஆஹாரஸ்மிஞ்ச தண்ஹாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயேஹி அனிஸ்ஸிதோ. பத³ம் தஸ்ஸ து³ரன்னயந்தி யதா² ஆகாஸே க³ச்ச²ந்தானம் ஸகுணானம் ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே பாதே³ஹி அக்கமித்வா க³தா, இத³ம் டா²னம் உரேன பஹரித்வா க³தா, இத³ம் ஸீஸேன, இத³ம் பக்கே²ஹீ’’தி ந ஸக்கா ஞாதும், ஏவமேவ ஏவரூபஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ‘‘நிரயபதே³ன வா க³தோ, திரச்சா²னயோனிபதே³ன வா’’திஆதி³னா நயேன பத³ம் பஞ்ஞாபேதும் நாம ந ஸக்கோதி.

தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்தி ப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.

அனுருத்³த⁴த்தே²ரவத்து² சதுத்த²ம்.

5. மஹாகச்சாயனத்தே²ரவத்து²

யஸ்ஸிந்த்³ரியானீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² புப்³பா³ராமே விஹரந்தோ மஹாகச்சாயனத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஏகஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ப⁴க³வா மஹாபவாரணாய மிகா³ரமாதுயா பாஸாத³ஸ்ஸ ஹேட்டா² மஹாஸாவகபரிவுதோ நிஸீதி³. தஸ்மிம் ஸமயே மஹாகச்சாயனத்தே²ரோ அவந்தீஸு விஹரதி. ஸோ பனாயஸ்மா தூ³ரதோபி ஆக³ந்த்வா த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பக்³க³ண்ஹாதியேவ. தஸ்மா மஹாதே²ரா நிஸீத³ந்தா மஹாகச்சாயனத்தே²ரஸ்ஸ ஆஸனம் ட²பேத்வா நிஸீதி³ம்ஸு. ஸக்கோ தே³வராஜா த்³வீஹி தே³வலோகேஹி தே³வபரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ந்த்வா தி³ப்³ப³க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி ஸத்தா²ரம் பூஜேத்வா டி²தோ மஹாகச்சாயனத்தே²ரம் அதி³ஸ்வா கிம் நு கோ² மம, அய்யோ, ந தி³ஸ்ஸதி, ஸாது⁴ கோ² பனஸ்ஸ ஸசே ஆக³ச்சே²ய்யாதி. தே²ரோபி தம் க²ணஞ்ஞேவ ஆக³ந்த்வா அத்தனோ ஆஸனே நிஸின்னமேவ அத்தானம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸக்கோ தே²ரம் தி³ஸ்வா கோ³ப்ப²கேஸு த³ள்ஹம் க³ஹேத்வா ‘‘ஸாது⁴ வத மே, அய்யோ, ஆக³தோ, அஹம் அய்யஸ்ஸ ஆக³மனமேவ பச்சாஸீஸாமீ’’தி வத்வா உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி பாதே³ ஸம்பா³ஹித்வா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜேத்வா வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யிம்ஸு. ‘‘ஸக்கோ முக²ம் ஓலோகேத்வா ஸக்காரம் கரோதி, அவஸேஸமஹாஸாவகானம் ஏவரூபம் ஸக்காரம் அகரித்வா மஹாகச்சாயனம் தி³ஸ்வா வேகே³ன கோ³ப்ப²கேஸு க³ஹேத்வா ‘ஸாது⁴ வத மே, அய்யோ, ஆக³தோ, அஹம் அய்யஸ்ஸ ஆக³மனமேவ பச்சாஸீஸாமீ’தி வத்வா உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி பாதே³ ஸம்பா³ஹித்வா பூஜேத்வா வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் டி²தோ’’தி. ஸத்தா² தேஸம் தம் கத²ம் ஸுத்வா, ‘‘பி⁴க்க²வே, மம புத்தேன மஹாகச்சாயனேன ஸதி³ஸா இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரா பி⁴க்கூ² தே³வானம்பி மனுஸ்ஸானம்பி பியாயேவா’’தி வத்வா அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

94. ‘‘யஸ்ஸிந்த்³ரியானி ஸமத²ங்க³தானி,

அஸ்ஸா யதா² ஸாரதி²னா ஸுத³ந்தா;

பஹீனமானஸ்ஸ அனாஸவஸ்ஸ,

தே³வாபி தஸ்ஸ பிஹயந்தி தாதி³னோ’’தி.

தஸ்ஸத்தோ² – யஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ சே²கேன ஸாரதி²னா ஸுத³ந்தா அஸ்ஸா விய ச² இந்த்³ரியானி ஸமத²ம் த³ந்தபா⁴வம் நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வம் க³தானி, தஸ்ஸ நவவித⁴ம் மானம் பஹாய டி²தத்தா பஹீனமானஸ்ஸ சதுன்னம் ஆஸவானம் அபா⁴வேன அனாஸவஸ்ஸ. தாதி³னோதி தாதி³பா⁴வஸண்டி²தஸ்ஸ ததா²ரூபஸ்ஸ தே³வாபி பிஹயந்தி, மனுஸ்ஸாபி த³ஸ்ஸனஞ்ச ஆக³மனஞ்ச பத்தே²ந்தியேவாதி.

தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.

மஹாகச்சாயனத்தே²ரவத்து² பஞ்சமம்.

6. ஸாரிபுத்தத்தே²ரவத்து²

பத²விஸமோதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஏகஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ வுட்ட²வஸ்ஸோ சாரிகம் பக்கமிதுகாமோ ப⁴க³வந்தம் ஆபுச்சி²த்வா வந்தி³த்வா அத்தனோ பரிவாரேன ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²மி. அஞ்ஞேபி ப³ஹூ பி⁴க்கூ² தே²ரம் அனுக³ச்சி²ம்ஸு. தே²ரோ ச நாமகோ³த்தவஸேன பஞ்ஞாயமானே பி⁴க்கூ² நாமகோ³த்தவஸேன கதே²த்வா நிவத்தாபேஸி. அஞ்ஞதரோ நாமகோ³த்தவஸேன அபாகடோ பி⁴க்கு² சிந்தேஸி – ‘‘அஹோ வத மம்பி நாமகோ³த்தவஸேன பக்³க³ண்ஹந்தோ கதே²த்வா நிவத்தாபேய்யா’’தி தே²ரோ மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அந்தரே தம் ந ஸல்லக்கே²ஸி. ஸோ ‘‘அஞ்ஞே விய பி⁴க்கூ² ந மம் பக்³க³ண்ஹாதீ’’தி தே²ரே ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴. தே²ரஸ்ஸபி ஸங்கா⁴டிகண்ணோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸரீரம் பு²ஸி, தேனாபி ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴யேவ. ஸோ ‘‘தா³னி தே²ரோ விஹாரூபசாரம் அதிக்கந்தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா ‘‘ஆயஸ்மா மம், ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தோ தும்ஹாகம் அக்³க³ஸாவகோம்ஹீதி கண்ணஸக்க²லிம் பி⁴ந்த³ந்தோ விய பஹரித்வா அக²மாபேத்வாவ சாரிகம் பக்கந்தோ’’தி ஆஹ. ஸத்தா² தே²ரம் பக்கோஸாபேஸி.

தஸ்மிம் க²ணே மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ ச ஆனந்த³த்தே²ரோ ச சிந்தேஸும் – ‘‘அம்ஹாகம் அக்³க³ஜேட்ட²பா⁴தரா இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபஹடபா⁴வம் ஸத்தா² நோ ந ஜானாதி, ஸீஹனாத³ம் பன நதா³பேதுகாமோ ப⁴விஸ்ஸதீதி பரிஸம் ஸன்னிபாதாபேஸ்ஸாமா’’தி. தே குஞ்சிகஹத்தா² பரிவேணத்³வாரானி விவரித்வா ‘‘அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ, அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ, இதா³னாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸீஹனாத³ம் நதி³ஸ்ஸதீ’’தி (அ. நி. 9.11) மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேஸும். தே²ரோபி ஆக³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா நிஸீதி³. அத² நம் ஸத்தா² தமத்த²ம் புச்சி². தே²ரோ ‘‘நாயம் பி⁴க்கு² மயா பஹடோ’’தி அவத்வாவ அத்தனோ கு³ணகத²ம் கதே²ந்தோ ‘‘யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்யா’’தி வத்வா ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, பத²வியம் ஸுசிம்பி நிக்கி²பந்தி, அஸுசிம்பி நிக்கி²பந்தீ’’திஆதி³னா நயேன அத்தனோ பத²வீஸமசித்ததஞ்ச ஆபோதேஜோவாயோ ரஜோஹரணசண்டா³லகுமாரகஉஸப⁴சி²ன்னவிஸாணஸமசித்ததஞ்ச அஹிகுணபாதீ³ஹி விய அத்தனோ காயேன அட்டியனஞ்ச மேத³கதா²லிகா விய அத்தனோ காயபரிஹரணஞ்ச பகாஸேஸி. இமாஹி ச பன நவஹி உபமாஹி தே²ரே அத்தனோ கு³ணே கதே²ந்தே நவஸுபி டா²னேஸு உத³கபரியந்தம் கத்வா மஹாபத²வீ கம்பி. ரஜோஹரணசண்டா³லகுமாரகமேத³கதா²லிகோ பமானம் பன ஆஹரணகாலே புது²ஜ்ஜனா பி⁴க்கூ² அஸ்ஸூனி ஸந்தா⁴ரேதும் நாஸக்கி²ம்ஸு, கீ²ணாஸவானம் த⁴ம்மஸம்வேகோ³ உத³பாதி³.

தே²ரே அத்தனோ கு³ணம் கதே²ந்தேயேவ அப்³பா⁴சிக்க²னகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸகலஸரீரே டா³ஹோ உப்பஜ்ஜி, ஸோ தாவதே³வ ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு பதித்வா அத்தனோ அப்³பா⁴சிக்க²னதோ³ஸம் பகாஸேத்வா அச்சயம் தே³ஸேஸி. ஸத்தா² தே²ரம் ஆமந்தேத்வா, ‘‘ஸாரிபுத்த, க²ம இமஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ, யாவஸ்ஸ ஸத்ததா⁴ முத்³தா⁴ ந ப²லதீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ ‘‘க²மாமஹம், ப⁴ந்தே, தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ, க²மது ச மே ஸோ ஆயஸ்மா, ஸசே மய்ஹம் தோ³ஸோ அத்தீ²’’தி ஆஹ. பி⁴க்கூ² கத²யிம்ஸு ‘‘பஸ்ஸத² தா³னாவுஸோ, தே²ரஸ்ஸ அனோபமகு³ணம், ஏவரூபஸ்ஸ நாம முஸாவாதே³ன அப்³பா⁴சிக்க²னகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபரி அப்பமத்தகம்பி கோபம் வா தோ³ஸம் வா அகத்வா ஸயமேவ உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ க²மாபேதீ’’தி. ‘‘ஸத்தா² தம் கத²ம் ஸுத்வா, பி⁴க்க²வே, கிம் கதே²தா²’’தி புச்சி²த்வா ‘‘இத³ம் நாம, ப⁴ந்தே’’தி வுத்தே, ‘‘ந பி⁴க்க²வே, ஸக்கா ஸாரிபுத்தஸதி³ஸானம் கோபம் வா தோ³ஸம் வா உப்பாதே³தும், மஹாபத²வீஸதி³ஸம், பி⁴க்க²வே, இந்த³கீ²லஸதி³ஸம் பஸன்னஉத³கரஹத³ஸதி³ஸஞ்ச ஸாரிபுத்தஸ்ஸ சித்த’’ந்தி வத்வா அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

95. ‘‘பத²விஸமோ நோ விருஜ்ஜ²தி,

இந்த³கி²லுபமோ தாதி³ ஸுப்³ப³தோ;

ரஹதோ³வ அபேதகத்³த³மோ,

ஸம்ஸாரா ந ப⁴வந்தி தாதி³னோ’’தி.

தஸ்ஸத்தோ² – பி⁴க்க²வே, யதா² நாம பத²வியம் ஸுசீனி க³ந்த⁴மாலாதீ³னிபி நிக்கி²பந்தி, அஸுசீனி முத்தகரீஸாதீ³னிபி நிக்கி²பந்தி, யதா² நாம நக³ரத்³வாரே நிகா²தம் இந்த³கீ²லம் தா³ரகாத³யோ ஓமுத்தேந்திபி ஊஹத³ந்திபி, அபரே பன தம் க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி ஸக்கரோந்தி. தத்த² பத²வியா இந்த³கீ²லஸ்ஸ ச நேவ அனுரோதோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, ந விரோதோ⁴; ஏவமேவ ய்வாயம் கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² அட்ட²ஹி லோகத⁴ம்மேஹி அகம்பியபா⁴வேன தாதி³, வதானம் ஸுந்த³ரதாய ஸுப்³ப³தோ. ஸோ ‘‘இமே மம் சதூஹி பச்சயேஹி ஸக்கரோந்தி, இமே பன ந ஸக்கரோந்தீ’’தி ஸக்காரஞ்ச அஸக்காரஞ்ச கரோந்தேஸு நேவ அனுருஜ்ஜ²தி, நோ விருஜ்ஜ²தி, அத² கோ² பத²விஸமோ ச இந்த³கி²லுபமோ ஏவ ச ஹோதி. யதா² ச அபக³தகத்³த³மோ ரஹதோ³ பஸன்னோத³கோ ஹோதி, ஏவம் அபக³தகிலேஸதாய ராக³கத்³த³மாதீ³ஹி அகத்³த³மோ விப்பஸன்னோவ ஹோதி. தாதி³னோதி தஸ்ஸ பன ஏவரூபஸ்ஸ ஸுக³திது³க்³க³தீஸு ஸம்ஸரணவஸேன ஸம்ஸாரா நாம ந ஹோந்தீதி.

தே³ஸனாவஸானே நவ பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸூதி.

ஸாரிபுத்தத்தே²ரவத்து² ச²ட்ட²ம்.

7. கோஸம்பி³வாஸீதிஸ்ஸத்தே²ரஸாமணேரவத்து²

ஸந்தம் தஸ்ஸ மனம் ஹோதீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ திஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ ஸாமணேரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஏகோ கிர கோஸம்பி³வாஸீ குலபுத்தோ ஸத்து² ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா லத்³து⁴பஸம்பதோ³ ‘‘கோஸம்பி³வாஸீதிஸ்ஸத்தே²ரோ’’தி பஞ்ஞாயி. தஸ்ஸ கோஸம்பி³யம் வுட்ட²வஸ்ஸஸ்ஸ உபட்டா²கோ திசீவரஞ்சேவ ஸப்பிபா²ணிதஞ்ச ஆஹரித்வா பாத³மூலே ட²பேஸி. அத² நம் தே²ரோ ஆஹ – ‘‘கிம் இத³ம் உபாஸகா’’தி. ‘‘நனு மயா, ப⁴ந்தே, தும்ஹே வஸ்ஸம் வாஸிதா, அம்ஹாகஞ்ச விஹாரே வுட்ட²வஸ்ஸா இமம் லாப⁴ம் லப⁴ந்தி, க³ண்ஹத², ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஹோது, உபாஸக, ந மய்ஹம் இமினா அத்தோ²’’தி. ‘‘கிம் காரணா, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘மம ஸந்திகே கப்பியகாரகோ ஸாமணேரோபி நத்தி², ஆவுஸோ’’தி. ‘‘ஸசே, ப⁴ந்தே, கப்பியகாரகோ நத்தி², மம புத்தோ அய்யஸ்ஸ ஸந்திகே ஸாமணேரோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தே²ரோ அதி⁴வாஸேஸி. உபாஸகோ ஸத்தவஸ்ஸிகம் அத்தனோ புத்தம் தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் நேத்வா ‘‘இமம் பப்³பா³ஜேதா²’’தி அதா³ஸி. அத²ஸ்ஸ தே²ரோ கேஸே தேமேத்வா தசபஞ்சககம்மட்டா²னம் த³த்வா பப்³பா³ஜேஸி. ஸோ கு²ரக்³கே³யேவ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி.

தே²ரோ தம் பப்³பா³ஜேத்வா அட்³ட⁴மாஸம் தத்த² வஸித்வா ‘‘ஸத்தா²ரம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஸாமணேரம் ப⁴ண்ட³கம் கா³ஹாபேத்வா க³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ ஏகம் விஹாரம் பாவிஸி. ஸாமணேரோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஸேனாஸனம் க³ஹேத்வா படிஜக்³கி³. தஸ்ஸ தம் படிஜக்³க³ந்தஸ்ஸேவ விகாலோ ஜாதோ, தேன அத்தனோ ஸேனாஸனம் படிஜக்³கி³தும் நாஸக்கி². அத² நம் உபட்டா²னவேலாயம் ஆக³ந்த்வா நிஸின்னம் தே²ரோ புச்சி² – ‘‘ஸாமணேர, அத்தனோ வஸனட்டா²னம் படிஜக்³கி³த’’ந்தி? ‘‘ப⁴ந்தே, படிஜக்³கி³தும் ஓகாஸம் நாலத்த²’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி மம வஸனட்டா²னேயேவ வஸ, து³க்க²ம் தே ஆக³ந்துகட்டா²னே ப³ஹி வஸிது’’ந்தி தம் க³ஹேத்வாவ ஸேனாஸனம் பாவிஸி. தே²ரோ பன புது²ஜ்ஜனோ நிபன்னமத்தோவ நித்³த³ம் ஓக்கமி. ஸாமணேரோ சிந்தேஸி – ‘‘அஜ்ஜ மே உபஜ்ஜா²யேன ஸத்³தி⁴ம் ததியோ தி³வஸோ ஏகஸேனாஸனே வஸந்தஸ்ஸ, ‘ஸசே நிபஜ்ஜித்வா நித்³தா³யிஸ்ஸாமி, தே²ரோ ஸஹஸேய்யம் ஆபஜ்ஜேய்யா’தி நிஸின்னகோவ வீதினாமேஸ்ஸாமீ’’தி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ மஞ்சகஸமீபே பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸின்னகோவ ரத்திம் வீதினாமேஸி. தே²ரோ பச்சூஸகாலே பச்சுட்டா²ய ‘‘ஸாமணேரம் நிக்க²மாபேதும் வட்டதீ’’தி மஞ்சகபஸ்ஸே ட²பிதபீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா பீ³ஜனிபத்தஸ்ஸ அக்³கே³ன ஸாமணேரஸ்ஸ கடஸாரகம் பஹரித்வா பீ³ஜனிம் உத்³த⁴ம் உக்கி²பந்தோ ‘‘ஸாமணேர, ப³ஹி நிக்க²மா’’தி ஆஹ, பீ³ஜனிபத்தத³ண்ட³கோ அக்கி²ம்ஹி படிஹஞ்ஞி, தாவதே³வ அக்கி² பி⁴ஜ்ஜி. ஸோ ‘‘கிம், ப⁴ந்தே’’தி வத்வா உட்டா²ய ‘‘ப³ஹி நிக்க²மா’’தி வுத்தே ‘‘அக்கி² மே, ப⁴ந்தே, பி⁴ன்ன’’ந்தி அவத்வா ஏகேன ஹத்தே²ன படிச்சா²தே³த்வா நிக்க²மி. வத்தகரணகாலே ச பன ‘‘அக்கி² மே பி⁴ன்ன’’ந்தி துண்ஹீ அனிஸீதி³த்வா ஏகேன ஹத்தே²ன அக்கி²ம் க³ஹேத்வா ஏகேன ஹத்தே²ன முட்டி²ஸம்முஞ்ஜனிம் ஆதா³ய வச்சகுடிஞ்ச முக²தோ⁴வனட்டா²னஞ்ச ஸம்மஜ்ஜித்வா முக²தோ⁴வனோத³கஞ்ச ட²பேத்வா பரிவேணம் ஸம்மஜ்ஜி. ஸோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ த³ந்தகட்ட²ம் த³த³மானோ ஏகேனேவ ஹத்தே²ன அதா³ஸி.

அத² நம் உபஜ்ஜா²யோ ஆஹ – ‘‘அஸிக்கி²தோ வதாயம் ஸாமணேரோ, ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் ஏகேன ஹத்தே²ன த³ந்தகட்ட²ம் தா³தும் ந வட்டதீ’’தி. ஜானாமஹம், ப⁴ந்தே, ‘‘ந ஏவம் வட்டதீ’’தி, ஏகோ பன மே ஹத்தோ² ந துச்சோ²தி. ‘‘கிம் ஸாமணேரா’’தி? ஸோ ஆதி³தோ பட்டா²ய தம் பவத்திம் ஆரோசேஸி. தே²ரோ ஸுத்வாவ ஸம்விக்³க³மானஸோ ‘‘அஹோ வத மயா பா⁴ரியம் கம்மம் கத’’ந்தி வத்வா ‘‘க²மாஹி மே, ஸப்புரிஸ, நாஹமேதம் ஜானாமி, அவஸ்ஸயோ மே ஹோஹீ’’தி அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ ஸத்தவஸ்ஸிகதா³ரகஸ்ஸ பாத³மூலே உக்குடிகம் நிஸீதி³. அத² நம் ஸாமணேரோ ஆஹ – ‘‘நாஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³த்தா²ய கதே²ஸிம், தும்ஹாகம் சித்தம் அனுரக்க²ந்தேன மயா ஏவம் வுத்தம் நேவேத்த² தும்ஹாகம் தோ³ஸோ அத்தி², ந மய்ஹம். வட்டஸ்ஸேவேஸோ தோ³ஸோ, மா சிந்தயித்த², மயா தும்ஹாகம் விப்படிஸாரம் ரக்க²ந்தேனேவ நாரோசித’’ந்தி. தே²ரோ ஸாமணேரேன அஸ்ஸாஸியமானோபி அனஸ்ஸாஸித்வா உப்பன்னஸம்வேகோ³ ஸாமணேரஸ்ஸ ப⁴ண்ட³கம் க³ஹேத்வா ஸத்து² ஸந்திகம் பாயாஸி. ஸத்தா²பிஸ்ஸ ஆக³மனம் ஓலோகேந்தோவ நிஸீதி³. ஸோ க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோத³னம் கத்வா ‘‘க²மனீயம் தே பி⁴க்கு², கிஞ்சி அதிரேகம் அபா²ஸுகம் அத்தீ²’’தி புச்சி²தோ ஆஹ – ‘‘க²மனீயம், ப⁴ந்தே, நத்தி² மே கிஞ்சி அதிரேகம் அபா²ஸுகம், அபிச கோ² பன மே அயம் த³ஹரஸாமணேரோ விய அஞ்ஞோ அதிரேககு³ணோ ந தி³ட்ட²புப்³போ³’’தி. ‘‘கிம் பன இமினா கதம் பி⁴க்கூ²’’தி. ஸோ ஆதி³தோ பட்டா²ய ஸப்³ப³ம் தம் பவத்திம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே, மயா க²மாபியமானோ மம் ஏவம் வதே³ஸி ‘நேவேத்த² தும்ஹாகம் தோ³ஸோ அத்தி², ந மய்ஹம். வட்டஸ்ஸேவேஸோ தோ³ஸோ, தும்ஹே மா சிந்தயித்தா²’தி, இதி மம் அஸ்ஸாஸேஸியேவ, மயி நேவ கோபம், ந தோ³ஸமகாஸி, ந மே, ப⁴ந்தே, ஏவரூபோ கு³ணஸம்பன்னோ தி³ட்ட²புப்³போ³’’தி. அத² நம் ஸத்தா² ‘‘பி⁴க்கு² கீ²ணாஸவா நாம ந கஸ்ஸசி குப்பந்தி, ந து³ஸ்ஸந்தி, ஸந்திந்த்³ரியா ஸந்தமானஸாவ ஹோந்தீ’’தி வத்வா அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

96. ‘‘ஸந்தம் தஸ்ஸ மனம் ஹோதி, ஸந்தா வாசா ச கம்ம ச;

ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தஸ்ஸ, உபஸந்தஸ்ஸ தாதி³னோ’’தி.

தத்த² ஸந்தம் தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸாமணேரஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் அபா⁴வேன மனம் ஸந்தமேவ ஹோதி உபஸந்தம் நிப்³பு³தம். ததா² முஸாவாதா³தீ³னம் அபா⁴வேன வாசா ச பாணாதிபாதாதீ³னம் அபா⁴வேன காயகம்மஞ்ச ஸந்தமேவ ஹோதி. ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தஸ்ஸாதி நயேன ஹேதுனா ஜானித்வா பஞ்சஹி விமுத்தீஹி விமுத்தஸ்ஸ. உபஸந்தஸ்ஸாதி அப்³ப⁴ந்தரே ராகா³தீ³னம் உபஸமேன உபஸந்தஸ்ஸ. தாதி³னோதி ததா²ரூபஸ்ஸ கு³ணஸம்பன்னஸ்ஸாதி.

தே³ஸனாவஸானே கோஸம்பி³வாஸீதிஸ்ஸத்தே²ரோ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. ஸேஸமஹாஜனஸ்ஸாபி ஸாத்தி²கா த⁴ம்மதே³ஸனா அஹோஸீதி.

கோஸம்பி³வாஸீதிஸ்ஸத்தே²ரஸாமணேரவத்து² ஸத்தமம்.

8. ஸாரிபுத்தத்தே²ரவத்து²

அஸ்ஸத்³தோ⁴தி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஏகஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே திம்ஸமத்தா ஆரஞ்ஞகா பி⁴க்கூ² ஸத்து² ஸந்திகம் ஆக³ந்த்வா வந்தி³த்வா நிஸீதி³ம்ஸு. ஸத்தா² தேஸம் ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தஸ்ஸூபனிஸ்ஸயம் தி³ஸ்வா ஸாரிபுத்தத்தே²ரம் ஆமந்தேத்வா ‘‘ஸத்³த³ஹஸி த்வம், ஸாரிபுத்த, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴விதம் ப³ஹுலீகதம் அமதோக³த⁴ம் ஹோதி அமதபரியோஸான’’ந்தி (ஸம். நி. 5.514) ஏவம் பஞ்சிந்த்³ரியானி ஆரப்³ப⁴ பஞ்ஹம் புச்சி². தே²ரோ ‘‘ந க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ஏத்த² ப⁴க³வதோ ஸத்³தா⁴ய க³ச்சா²மி, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்…பே… அமதபரியோஸானம். யேஸஞ்ஹேதம், ப⁴ந்தே, அஞ்ஞாதம் அஸ்ஸ அதி³ட்ட²ம் அவிதி³தம் அஸச்சி²கதம் அப²ஸ்ஸிதம் பஞ்ஞாய, தே தத்த² பரேஸம் ஸத்³தா⁴ய க³ச்சே²ய்யும். ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்…பே… அமதபரியோஸான’’ந்தி (ஸம். நி. 5.514) ஏவம் தம் பஞ்ஹம் ப்³யாகாஸி. தம் ஸுத்வா பி⁴க்கூ² கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸும் ‘‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ மிச்சா²க³ஹணம் நேவ விஸ்ஸஜ்ஜேஸி, அஜ்ஜாபி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ந ஸத்³த³ஹதியேவா’’தி. தம் ஸுத்வா ஸத்தா² ‘‘கிம் நாமேதம், பி⁴க்க²வே, வதே³த². அஹஞ்ஹி ‘பஞ்சிந்த்³ரியானி அபா⁴வேத்வா ஸமத²விபஸ்ஸனம் அவட்³டே⁴த்வா மக்³க³ப²லானி ஸச்சி²காதும் ஸமத்தோ² நாம அத்தீ²தி ஸத்³த³ஹஸி த்வம் ஸாரிபுத்தோ’தி புச்சி²ம். ஸோ ‘ஏவம் ஸச்சி²கரோந்தோ அத்தி² நாமாதி ந ஸத்³த³ஹாமி, ப⁴ந்தே’தி கதே²ஸி. ந தி³ன்னஸ்ஸ வா கதஸ்ஸ வா ப²லம் விபாகம் ந ஸத்³த³ஹதி, நாபி பு³த்³தா⁴தீ³னம் கு³ணம் ந ஸத்³த³ஹதி. ஏஸோ பன அத்தனா படிவித்³தே⁴ஸு ஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லத⁴ம்மேஸு பரேஸம் ஸத்³தா⁴ய ந க³ச்ச²தி. தஸ்மா அனுபவஜ்ஜோ’’தி வத்வா அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

97. ‘‘அஸ்ஸத்³தோ⁴ அகதஞ்ஞூ ச, ஸந்தி⁴ச்சே²தோ³ ச யோ நரோ,

ஹதாவகாஸோ வந்தாஸோ, ஸ வே உத்தமபோரிஸோ’’தி.

தஸ்ஸதோ² – அத்தனோ படிவித்³த⁴கு³ணம் பரேஸம் கதா²ய ந ஸத்³த³ஹதீதி அஸ்ஸத்³தோ⁴. அகதம் நிப்³பா³னம் ஜானாதீதி அகதஞ்ஞூ, ஸச்சி²கதனிப்³பா³னோதி அத்தோ². வட்டஸந்தி⁴ம், ஸம்ஸாரஸந்தி⁴ம் சி²ந்தி³த்வா டி²தோதி ஸந்தி⁴ச்சே²தோ³. குஸலாகுஸலகம்மபீ³ஜஸ்ஸ கீ²ணத்தா நிப்³ப³த்தனாவகாஸோ ஹதோ அஸ்ஸாதி ஹதாவகாஸோ. சதூஹி மக்³கே³ஹி கத்தப்³ப³கிச்சஸ்ஸ கதத்தா,ஸப்³பா³ ஆஸா இமினா வந்தாதி வந்தாஸோ. ஸோ ஏவரூபோ நரோ. படிவித்³த⁴லோகுத்தரத⁴ம்மதாய புரிஸேஸு உத்தமபா⁴வம் பத்தோதி புரிஸுத்தமோதி.

கா³தா²வஸானே தே ஆரஞ்ஞகா திம்ஸமத்தா பி⁴க்கூ² ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. ஸேஸஜனஸ்ஸாபி ஸத்தி²கா த⁴ம்மதே³ஸனா அஹோஸீதி.

ஸாரிபுத்தத்தே²ரவத்து² அட்ட²மம்.

9. க²தி³ரவனியரேவதத்தே²ரவத்து²

கா³மே வாதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ க²தி³ரவனியரேவதத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஆயஸ்மா ஹி ஸாரிபுத்தோ ஸத்தாஸீதிகோடித⁴னம் பஹாய பப்³ப³ஜித்வா சாலா, உபசாலா, ஸீஸூபசாலாதி திஸ்ஸோ ப⁴கி³னியோ, சுந்தோ³ உபஸேனோதி இமே த்³வே ச பா⁴தரோ பப்³பா³ஜேஸி. ரேவதகுமாரோ ஏகோவ கே³ஹே அவஸிட்டோ². அத²ஸ்ஸ மாதா சிந்தேஸி – ‘‘மம புத்தோ உபதிஸ்ஸோ ஏத்தகம் த⁴னம் பஹாய பப்³ப³ஜித்வா திஸ்ஸோ ச ப⁴கி³னியோ த்³வே ச பா⁴தரோ பப்³பா³ஜேஸி, ரேவதோ ஏகோவ அவஸேஸோ. ஸசே இமம்பி பப்³பா³ஜேஸ்ஸதி, ஏத்தகம் நோ த⁴னம் நஸ்ஸிஸ்ஸதி, குலவம்ஸோ பச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி, த³ஹரகாலேயேவ நம் க⁴ராவாஸேன ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி படிகச்சேவ பி⁴க்கூ² ஆணாபேஸி ‘‘ஸசே, ஆவுஸோ, ரேவதோ பப்³ப³ஜிதுகாமோ ஆக³ச்ச²தி, ஆக³தமத்தமேவ நம் பப்³பா³ஜேய்யாத², மம மாதாபிதரோ மிச்சா²தி³ட்டி²கா, கிம் தேஹி ஆபுச்சி²தேஹி, அஹமேவ தஸ்ஸ மாதா ச பிதா சா’’தி. மாதாபிஸ்ஸ ரேவதகுமாரம் ஸத்தவஸ்ஸிகமேவ க⁴ரப³ந்த⁴னேன ப³ந்தி⁴துகாமா ஸமானஜாதிகே குலே தா³ரிகம் வாரேத்வா தி³வஸம் வவத்த²பேத்வா குமாரம் மண்டே³த்வா பஸாதே⁴த்வா மஹதா பரிவாரேன ஸத்³தி⁴ம் ஆதா³ய குமாரிகாய ஞாதிக⁴ரம் அக³மாஸி. அத² நேஸம் கதமங்க³லானம் த்³வின்னம்பி ஞாதகேஸு ஸன்னிபதிதேஸு உத³கபாதியம் ஹத்தே² ஓதாரேத்வா மங்க³லானி வத்வா குமாரிகாய வுட்³டி⁴ம் ஆகங்க²மானா ஞாதகா ‘‘தவ அய்யிகாய தி³ட்ட²த⁴ம்மம் பஸ்ஸ, அய்யிகா விய சிரம் ஜீவ, அம்மா’’தி ஆஹம்ஸு. ரேவதகுமாரோ ‘‘கோ நு கோ² இமிஸ்ஸா அய்யிகாய தி³ட்ட²த⁴ம்மோ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘கதரா இமிஸ்ஸா அய்யிகா’’தி புச்சி². அத² நம் ஆஹம்ஸு, ‘‘தாத, கிம் ந பஸ்ஸஸி இமம் வீஸவஸ்ஸஸதிகம் க²ண்ட³த³ந்தம் பலிதகேஸம் வலித்தசம் திலகாஹதக³த்தம் கோ³பானஸிவங்கம், ஏஸா ஏதிஸ்ஸா அய்யிகா’’தி. ‘‘கிம் பன அயம்பி ஏவரூபா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸசே ஜீவிஸ்ஸதி, ப⁴விஸ்ஸதி, தாதா’’தி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘ஏவரூபம்பி நாம ஸரீரம் ஜராய இமம் விப்பகாரம் பாபுணிஸ்ஸதி, இமம் மே பா⁴தரா உபதிஸ்ஸேன தி³ட்ட²ம் ப⁴விஸ்ஸதி, அஜ்ஜேவ மயா பலாயித்வா பப்³ப³ஜிதும் வட்டதீ’’தி. அத² நம் ஞாதகா குமாரிகாய ஸத்³தி⁴ம் ஏகயானம் ஆரோபேத்வா ஆதா³ய பக்கமிம்ஸு.

ஸோ தோ²கம் க³ந்த்வா ஸரீரகிச்சம் அபதி³ஸித்வா ‘‘ட²பேத² தாவ யானம், ஓதரித்வா ஆக³மிஸ்ஸாமீ’’தி யானா ஓதரித்வா ஏகஸ்மிம் கு³ம்பே³ தோ²கம் பபஞ்சம் கத்வா அக³மாஸி. புனபி தோ²கம் க³ந்த்வா தேனேவ அபதே³ஸேன ஓதரித்வா அபி⁴ருஹி, புனபி ததே²வ அகாஸி. அத²ஸ்ஸ ஞாதகா ‘‘அத்³தா⁴ இமஸ்ஸ உட்டா²னானி வத்தந்தீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா நாதித³ள்ஹம் ஆரக்க²ம் கரிம்ஸு. ஸோ புனபி தோ²கம் க³ந்த்வா தேனேவ அபதே³ஸேன ஓதரித்வா ‘‘தும்ஹே பாஜேந்தோ புரதோ க³ச்ச²த², மயம் பச்ச²தோ ஸணிகம் ஆக³மிஸ்ஸாமா’’தி வத்வா ஓதரித்வா கு³ம்பா³பி⁴முகோ² அஹோஸி. ஞாதகாபிஸ்ஸ ‘‘பச்ச²தோ ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி ஸஞ்ஞாய யானம் பாஜேந்தா க³மிம்ஸு. ஸோபி ததோ பலாயித்வா ஏகஸ்மிம் பதே³ஸே திம்ஸமத்தா பி⁴க்கூ² வஸந்தி, தேஸம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா ஆஹ – ‘‘பப்³பா³ஜேத² மம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ, த்வம் ஸப்³பா³லங்காரபடிமண்டி³தோ, மயம் தே ராஜபுத்தபா⁴வம் வா அமச்சபுத்தபா⁴வம் வா ந ஜானாம, கத²ம் பப்³பா³ஜேஸ்ஸாமா’’தி? ‘‘தும்ஹே மம், ப⁴ந்தே, ந ஜானாதா²’’தி? ‘‘ந ஜானாமாவுஸோ’’தி. ‘‘அஹம் உபதிஸ்ஸஸ்ஸ கனிட்ட²பா⁴திகோ’’தி. ‘‘கோ ஏஸ உபதிஸ்ஸோ நாமா’’தி? ‘‘ப⁴ந்தே, ப⁴த்³த³ந்தா மம பா⁴தரம் ‘ஸாரிபுத்தோ’தி வத³ந்தி, தஸ்மா மயா ‘உபதிஸ்ஸோ’தி வுத்தே ந ஜானந்தீ’’தி. ‘‘கிம் பன த்வம் ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ கனிட்ட²பா⁴திகோ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தேன ஹி ஏஹி, பா⁴தரா தே அனுஞ்ஞாதமேவா’’தி வத்வா பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ ஆப⁴ரணானி ஓமுஞ்சாபேத்வா ஏகமந்தம் ட²பேத்வா தம் பப்³பா³ஜேத்வா தே²ரஸ்ஸ ஸாஸனம் பஹிணிம்ஸு. தே²ரோ தம் ஸுத்வா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி – ‘‘ப⁴ந்தே, ‘ஆரஞ்ஞிகபி⁴க்கூ²ஹி கிர ரேவதோ பப்³பா³ஜிதோ’தி ஸாஸனம் பஹிணிம்ஸு, க³ந்த்வா தம் பஸ்ஸித்வா ஆக³மிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸத்தா² ‘‘அதி⁴வாஸேஹி தாவ, ஸாரிபுத்தா’’தி க³ந்தும் ந அதா³ஸி. தே²ரோ புன கதிபாஹச்சயேன ஸத்தா²ரம் ஆபுச்சி². ஸத்தா² ‘‘அதி⁴வாஸேஹி தாவ, ஸாரிபுத்த, மயம்பி ஆக³மிஸ்ஸாமா’’தி நேவ க³ந்தும் அதா³ஸி.

ஸாமணேரோபி ‘‘ஸசாஹம் இத⁴ வஸிஸ்ஸாமி, ஞாதகா மம் அனுப³ந்தி⁴த்வா பக்கோஸிஸ்ஸந்தீ’’தி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே யாவ அரஹத்தா கம்மட்டா²னம் உக்³க³ண்ஹித்வா பத்தசீவரமாதா³ய சாரிகம் சரமானோ ததோ திம்ஸயோஜனிகே டா²னே க²தி³ரவனம் க³ந்த்வா அந்தோவஸ்ஸேயேவ தேமாஸப்³ப⁴ந்தரே ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. தே²ரோபி பவாரேத்வா ஸத்தா²ரம் புன தத்த² க³மனத்தா²ய ஆபுச்சி². ஸத்தா² ‘‘மயம்பி க³மிஸ்ஸாம, ஸாரிபுத்தா’’தி பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²மி. தோ²கம் க³தகாலே ஆனந்த³த்தே²ரோ த்³வேதா⁴பதே² ட²த்வா ஸத்தா²ரம் ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, ரேவதஸ்ஸ ஸந்திகம் க³மனமக்³கே³ஸு அயம் பரிஹாரபதோ² ஸட்டி²யோஜனிகோ மனுஸ்ஸாவாஸோ, அயம் உஜுமக்³கோ³ திம்ஸயோஜனிகோ அமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிதோ, கதரேன க³ச்சா²மா’’தி. ‘‘ஸீவலி, பன, ஆனந்த³, அம்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³தோ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஸசே, ஸீவலி, ஆக³தோ, உஜுமக்³க³மேவ க³ண்ஹாஹீ’’தி. ஸத்தா² கிர ‘‘அஹம் தும்ஹாகம் யாகு³ப⁴த்தம் உப்பாதே³ஸ்ஸாமி, உஜுமக்³க³ம் க³ண்ஹாஹீ’’தி அவத்வா ‘‘தேஸம் தேஸம் ஜனானம் புஞ்ஞஸ்ஸ விபாகதா³னட்டா²னம் ஏத’’ந்தி ஞத்வா ‘‘ஸசே, ஸீவலி, ஆக³தோ, உஜுமக்³க³ம் க³ண்ஹாஹீ’’தி ஆஹ. ஸத்த²ரி பன தம் மக்³க³ம் படிபன்னே தே³வதா ‘‘அம்ஹாகம் அய்யஸ்ஸ ஸீவலித்தே²ரஸ்ஸ ஸக்காரம் கரிஸ்ஸாமா’’தி சிந்தேத்வா ஏகேகயோஜனே விஹாரே காரேத்வா ஏகயோஜனதோ உத்³த⁴ம் க³ந்தும் அத³த்வா பாதோ வுட்டா²ய தி³ப்³ப³யாகு³ஆதீ³னி க³ஹேத்வா, ‘‘அய்யோ, நோ ஸீவலித்தே²ரோ கஹம் நிஸின்னோ’’தி விசரந்தி. தே²ரோ அத்தனோ அபி⁴ஹடம் பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³பேஸி. ஏவம் ஸத்தா² ஸபரிவாரோ திம்ஸயோஜனிகம் கந்தாரம் ஸீவலித்தே²ரஸ்ஸ புஞ்ஞம் அனுப⁴வமானோவ ஆக³மாஸி. ரேவதத்தே²ரோபி ஸத்து² ஆக³மனம் ஞத்வா ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடிம் மாபேத்வா பஞ்ச கூடாகா³ரஸதானி, பஞ்ச சங்கமனஸதானி, பஞ்சரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னஸதானி ச மாபேஸி. ஸத்தா² தஸ்ஸ ஸந்திகே மாஸமத்தமேவ வஸி. தஸ்மிம் வஸமானோபி ஸீவலித்தே²ரஸ்ஸேவ புஞ்ஞம் அனுப⁴வி.

தத்த² பன த்³வே மஹல்லகபி⁴க்கூ² ஸத்து² க²தி³ரவனம் பவிஸனகாலே ஏவம் சிந்தயிம்ஸு – ‘‘அயம் பி⁴க்கு² ஏத்தகம் நவகம்மம் கரோந்தோ கிம் ஸக்கி²ஸ்ஸதி ஸமணத⁴ம்மம் காதும், ஸத்தா² ‘ஸாரிபுத்தஸ்ஸ கனிட்டோ²’தி முகோ²லோகனகிச்சம் கரோந்தோ ஏவரூபஸ்ஸ நவகம்மிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸந்திகம் ஆக³தோ’’தி. ஸத்தா²பி தம் தி³வஸம் பச்சூஸகாலே லோகம் வோலோகேத்வா தே பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா தேஸம் சித்தாசாரம் அஞ்ஞாஸி. தஸ்மா தத்த² மாஸமத்தம் வஸித்வா நிக்க²மனதி³வஸே யதா² தே பி⁴க்கூ² அத்தனோ தேலனாளிஞ்ச உத³கதும்ப³ஞ்ச உபாஹனானி ச பமுஸ்ஸந்தி, ததா² அதி⁴ட்ட²ஹித்வா நிக்க²மந்தோ விஹாரூபசாரதோ ப³ஹி நிக்க²ந்தகாலே இத்³தி⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. அத² தே பி⁴க்கூ² ‘‘மயா இத³ஞ்சித³ஞ்ச பமுட்ட²ம், மயாபி பமுட்ட²’’ந்தி உபோ⁴பி நிவத்தித்வா தம் டா²னம் அஸல்லக்கே²த்வா க²தி³ரருக்க²கண்டகேஹி விஜ்ஜ²மானா விசரித்வா ஏகஸ்மிம் க²தி³ரருக்கே² ஓலம்ப³ந்தம் அத்தனோ ப⁴ண்ட³கம் தி³ஸ்வா ஆதா³ய பக்கமிம்ஸு. ஸத்தா²பி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஆதா³ய புன மாஸமத்தேனேவ ஸீவலித்தே²ரஸ்ஸ புஞ்ஞம் அனுப⁴வமானோ படிக³ந்த்வா புப்³பா³ராமம் பாவிஸி.

அத² தே மஹல்லகபி⁴க்கூ² பாதோவ முக²ம் தோ⁴வித்வா ‘‘ஆக³ந்துகப⁴த்ததா³யிகாய விஸாகா²ய க⁴ரம் யாகு³ம் பிவிஸ்ஸாமா’’தி க³ந்த்வா யாகு³ம் பிவித்வா க²ஜ்ஜகம் கா²தி³த்வா நிஸீதி³ம்ஸு. அத² நே விஸாகா² புச்சி² – ‘‘தும்ஹேபி, ப⁴ந்தே, ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம் ரேவதத்தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் அக³மித்தா²’’தி. ‘‘ஆம, உபாஸிகேதி, ரமணீயம், ப⁴ந்தே, தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²ன’’ந்தி. ‘‘குதோ தஸ்ஸ ரமணீயதா ஸேதகண்டகக²தி³ரருக்க²க³ஹனம் பேதானம் நிவாஸனட்டா²னஸதி³ஸம் உபாஸிகே’’தி. அத²ஞ்ஞே த்³வே த³ஹரபி⁴க்கூ² ஆக³மிம்ஸு. உபாஸிகா தேஸம்பி யாகு³க²ஜ்ஜகம் த³த்வா ததே²வ படிபுச்சி². தே ஆஹம்ஸு – ‘‘ந ஸக்கா உபாஸிகே வண்ணேதும், ஸுத⁴ம்மதே³வஸபா⁴ஸதி³ஸம் இத்³தி⁴யா அபி⁴ஸங்க²தம் விய தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²ன’’ந்தி. உபாஸிகா சிந்தேஸி – ‘‘பட²மம் ஆக³தா பி⁴க்கூ² அஞ்ஞதா² வதி³ம்ஸு, இமே அஞ்ஞதா² வத³ந்தி, பட²மம் ஆக³தா பி⁴க்கூ² கிஞ்சிதே³வ பமுஸ்ஸித்வா இத்³தி⁴யா விஸ்ஸட்ட²காலே படினிவத்தித்வா க³தா ப⁴விஸ்ஸந்தி, இமே பன இத்³தி⁴யா அபி⁴ஸங்க²ரித்வா நிம்மிதகாலே க³தா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி அத்தனோ பண்டி³தபா⁴வேன ஏதமத்த²ம் ஞத்வா ‘‘ஸத்தா²ரம் ஆக³தகாலே புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி அட்டா²ஸி. ததோ முஹுத்தம்யேவ ஸத்தா² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ விஸாகா²ய கே³ஹம் க³ந்த்வா பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸீதி³. ஸா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸக்கச்சம் பரிவிஸித்வா ப⁴த்தகிச்சாவஸானே ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா படிபுச்சி² – ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் க³தபி⁴க்கூ²ஸு ஏகச்சே ரேவதத்தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் ‘க²தி³ரக³ஹனம் அரஞ்ஞ’ந்தி வத³ந்தி, ஏகச்சே ‘ரமணீய’ந்தி, கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி? தம் ஸுத்வா ஸத்தா² ‘‘உபாஸிகே கா³மோ வா ஹோது அரஞ்ஞம் வா, யஸ்மிம் டா²னே அரஹந்தோ விஹரந்தி, தம் ரமணீயமேவா’’தி வத்வா அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

98. ‘‘கா³மே வா யதி³ வாரஞ்ஞே, நின்னே வா யதி³ வா த²லே;

யத்த² அரஹந்தோ விஹரந்தி, தம் பூ⁴மிராமணேய்யக’’ந்தி.

தத்த² கிஞ்சாபி அரஹந்தோ கா³மந்தே காயவிவேகம் ந லப⁴ந்தி, சித்தவிவேகம் பன லப⁴ந்தேவ. தேஸஞ்ஹி தி³ப்³ப³படிபா⁴கா³னிபி ஆரம்மணானி சித்தம் சாலேதும் ந ஸக்கோந்தி. தஸ்மா கா³மோ வா ஹோது அரஞ்ஞாதீ³னம் வா அஞ்ஞதரம், யத்த² அரஹந்தோ விஹரந்தி, தம் பூ⁴மிராமணேய்யகந்தி ஸோ பூ⁴மிபதே³ஸோ ரமணீயோ ஏவாதி அத்தோ².

தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.

அபரேன ஸமயேன பி⁴க்கூ² கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸும் – ‘‘ஆவுஸோ, கேன நு கோ² காரணேன ஆயஸ்மா ஸீவலித்தே²ரோ ஸத்ததி³வஸஸத்தமாஸாதி⁴கானி ஸத்த வஸ்ஸானி மாது குச்சி²யம் வஸி, கேன நிரயே பச்சி, கேன நிஸ்ஸந்தே³ன லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தோ ஜாதோ’’தி? ஸத்தா² தம் கத²ம் ஸுத்வா, ‘‘பி⁴க்க²வே, கிம் கதே²தா²’’தி புச்சி²த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, இத³ம் நாமா’’தி வுத்தே தஸ்ஸாயஸ்மதோ புப்³ப³கம்மம் கதே²ந்தோ ஆஹ –

பி⁴க்க²வே, இதோ ஏகனவுதிகப்பே விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா லோகே உப்பஜ்ஜித்வா ஏகஸ்மிம் ஸமயே ஜனபத³சாரிகம் சரித்வா பிது நக³ரம் பச்சாக³மாஸி. ராஜா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆக³ந்துகதா³னம் ஸஜ்ஜேத்வா நாக³ரானம் ஸாஸனம் பேஸேஸி ‘‘ஆக³ந்த்வா மய்ஹம் தா³னே ஸஹாயகா ஹோந்தூ’’தி. தே ததா² கத்வா ‘‘ரஞ்ஞா தி³ன்னதா³னதோ அதிரேகதரம் த³ஸ்ஸாமா’’தி ஸத்தா²ரம் நிமந்தேத்வா புனதி³வஸே தா³னம் படியாதே³த்வா ரஞ்ஞோ ஸாஸனம் பஹிணிம்ஸு. ராஜா ஆக³ந்த்வா தேஸம் தா³னம் தி³ஸ்வா ‘‘இதோ அதி⁴கதரம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி புனதி³வஸத்தா²ய ஸத்தா²ரம் நிமந்தேஸி, நேவ ராஜா நாக³ரே பராஜேதும் ஸக்கி², ந நாக³ரா ராஜானம். நாக³ரா ச²ட்டே² வாரே ‘‘ஸ்வே தா³னி யதா² ‘இமஸ்மிம் தா³னே இத³ம் நாம நத்தீ²’தி ந ஸக்கா ஹோதி வத்தும், ஏவம் தா³னம் த³ஸ்ஸாமா’’தி சிந்தேத்வா புனதி³வஸே தா³னம் படியாதே³த்வா ‘‘கிம் நு கோ² ஏத்த² நத்தீ²’’தி ஓலோகேந்தா அல்லமது⁴மேவ ந அத்³த³ஸம்ஸு. பக்கமது⁴ பன ப³ஹும் அத்தி². தே அல்லமது⁴ஸ்ஸத்தா²ய சதூஸு நக³ரத்³வாரேஸு சத்தாரி கஹாபணஸஹஸ்ஸானி கா³ஹாபேத்வா பஹிணிம்ஸு. அதே²கோ ஜனபத³மனுஸ்ஸோ கா³மபோ⁴ஜகம் பஸ்ஸிதும் ஆக³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ மது⁴படலம் தி³ஸ்வா மக்கி²கா பலாபேத்வா ஸாக²ம் சி²ந்தி³த்வா ஸாகா²த³ண்ட³கேனேவ ஸத்³தி⁴ம் மது⁴படலம் ஆதா³ய ‘‘கா³மபோ⁴ஜகஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமீ’’தி நக³ரம் பாவிஸி. மது⁴அத்தா²ய க³தோ தம் தி³ஸ்வா, ‘‘அம்போ⁴, விக்கிணியம் மது⁴’’ந்தி புச்சி². ‘‘ந விக்கிணியம், ஸாமீ’’தி. ‘‘ஹந்த³, இமம் கஹாபணம் க³ஹேத்வா தே³ஹீ’’தி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘இமம் மது⁴படலம் பாத³மத்தம்பி ந அக்³க⁴தி, அயம் பன கஹாபணம் தே³தி. ப³ஹுகஹாபணகோ மஞ்ஞே, மயா வட்³டே⁴தும் வட்டதீ’’தி. அத² நம் ‘‘ந தே³மீ’’தி ஆஹ, ‘‘தேன ஹி த்³வே கஹாபணே க³ண்ஹாஹீ’’தி. ‘‘த்³வீஹிபி ந தே³மீ’’தி. ஏவம் தாவ வட்³டே⁴ஸி, யாவ ஸோ ‘‘தேன ஹி இத³ம் ஸஹஸ்ஸம் க³ண்ஹாஹீ’’தி ப⁴ண்டி³கம் உபனேஸி.

அத² நம் ஸோ ஆஹ – ‘‘கிம் நு கோ² த்வம் உம்மத்தகோ, உதா³ஹு கஹாபணானம் ட²பனோகாஸம் ந லப⁴ஸி, பாத³ம்பி ந அக்³க⁴னகம் மது⁴ம் ‘ஸஹஸ்ஸம் க³ஹேத்வா தே³ஹீ’தி வத³ஸி, ‘கிம் நாமேத’’’ந்தி? ‘ஜானாமஹம், போ⁴, இமினா பன மே கம்மம் அத்தி², தேனேவம் வதா³மீ’தி. ‘‘கிம் கம்மம், ஸாமீ’’தி? ‘‘அம்ஹேஹி விபஸ்ஸீபு³த்³த⁴ஸ்ஸ அட்ட²ஸட்டி²ஸமணஸஹஸ்ஸபரிவாரஸ்ஸ மஹாதா³னம் ஸஜ்ஜிதம், தத்ரேகம் அல்லமது⁴மேவ நத்தி², தஸ்மா ஏவம் க³ண்ஹாமீ’’தி. ஏவம், ஸந்தே, நாஹம் மூலேன த³ஸ்ஸாமி, ஸசே ‘‘அஹம்பி தா³னே பத்திம் லபி⁴ஸ்ஸாமி, த³ஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ க³ந்த்வா நாக³ரானம் தமத்த²ம் ஆரோசேஸி. நாக³ரா தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ய ப³லவபா⁴வம் ஞத்வா, ‘‘ஸாது⁴, பத்திகோ ஹோதூ’’தி படிஜானிம்ஸு, தே பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் நிஸீதா³பேத்வா யாகு³க²ஜ்ஜகம் த³த்வா மஹதிம் ஸுவண்ணபாதிம் ஆஹராபேத்வா மது⁴படலம் பீளாபேஸும். தேனேவ மனுஸ்ஸேன பண்ணாகாரத்தா²ய த³தி⁴வாரகோபி ஆஹடோ அத்தி², ஸோ தம்பி த³தி⁴ம் பாதியம் ஆகிரித்வா தேன மது⁴னா ஸம்ஸந்தி³த்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆதி³தோ பட்டா²ய அதா³ஸி. தம் யாவத³த்த²ம் க³ண்ஹந்தானம் ஸப்³பே³ஸம் பாபுணி உத்தரிம்பி அவஸிட்ட²ம் அஹோஸியேவ. ‘‘ஏவம் தோ²கம் மது⁴ கத²ம் தாவ ப³ஹூனம் பாபுணீ’’தி ந சிந்தேதப்³ப³ம். தஞ்ஹி பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன பாபுணி. பு³த்³த⁴விஸயோ ந சிந்தேதப்³போ³. சத்தாரி ஹி ‘‘அசிந்தேய்யானீ’’தி (அ. நி. 4.77) வுத்தானி. தானி சிந்தேந்தோ உம்மாத³ஸ்ஸேவ பா⁴கீ³ ஹோதீதி. ஸோ புரிஸோ ஏத்தகம் கம்மம் கத்வா ஆயுபரியோஸானே தே³வலோகே நிப்³ப³த்தித்வா ஏத்தகம் காலம் ஸம்ஸரந்தோ ஏகஸ்மிம் ஸமயே தே³வலோகா சவித்வா பா³ராணஸியம் ராஜகுலே நிப்³ப³த்தோ பிது அச்சயேன ரஜ்ஜம் பாபுணி. ஸோ ‘‘ஏகம் நக³ரம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த்வா பரிவாரேஸி, நாக³ரானஞ்ச ஸாஸனம் பஹிணி ‘‘ரஜ்ஜம் வா மே தே³ந்து யுத்³த⁴ம் வா’’தி. தே ‘‘நேவ ரஜ்ஜம் த³ஸ்ஸாம, ந யுத்³த⁴’’ந்தி வத்வா சூளத்³வாரேஹி நிக்க²மித்வா தா³ரூத³காதீ³னி ஆஹரந்தி, ஸப்³ப³கிச்சானி கரோந்தி.

இதரோபி சத்தாரி மஹாத்³வாரானி ரக்க²ந்தோ ஸத்தமாஸாதி⁴கானி ஸத்த வஸ்ஸானி நக³ரம் உபருந்தி⁴. அத²ஸ்ஸ மாதா ‘‘கிம் மே புத்தோ கரோதீ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘இத³ம் நாம தே³வீ’’தி தம் பவத்திம் ஸுத்வா ‘‘பா³லோ மம புத்தோ, க³ச்ச²த², தஸ்ஸ ‘சூளத்³வாரானிபி பிதா⁴ய நக³ரம் உபருந்த⁴தூ’தி வதே³தா²’’தி. ஸோ மாது ஸாஸனம் ஸுத்வா ததா² அகாஸி. நாக³ராபி ப³ஹி நிக்க²மிதும் அலப⁴ந்தா ஸத்தமே தி³வஸே அத்தனோ ராஜானம் மாரேத்வா தஸ்ஸ ரஜ்ஜம் அத³ம்ஸு. ஸோ இமம் கம்மம் கத்வா ஆயுபரியோஸானே அவீசிம்ஹி நிப்³ப³த்தித்வா யாவாயம் பத²வீ யோஜனமத்தம் உஸ்ஸன்னா, தாவ நிரயே பச்சித்வா சதுன்னம் சூளத்³வாரானம் பித³ஹிதத்தா ததோ சுதோ தஸ்ஸா ஏவ மாது குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா ஸத்தமாஸாதி⁴கானி ஸத்த வஸ்ஸானி அந்தோகுச்சி²ஸ்மிம் வஸித்வா ஸத்த தி³வஸானி யோனிமுகே² திரியம் நிபஜ்ஜி. ஏவம், பி⁴க்க²வே, ஸீவலி, ததா³ நக³ரம் உபருந்தி⁴த்வா க³ஹிதகம்மேன ஏத்தகம் காலம் நிரயே பச்சித்வா சதுன்னம் சூளத்³வாரானம் பித³ஹிதத்தா ததோ சுதோ தஸ்ஸா ஏவ மாது குச்சி²யம் படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா ஏத்தகம் காலம் குச்சி²யம் வஸி. நவமது⁴னோ தி³ன்னத்தா லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தோ ஜாதோதி.

புனேகதி³வஸம் பி⁴க்கூ² கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸும் – ‘‘அஹோ ஸாமணேரஸ்ஸ லாபோ⁴, அஹோ புஞ்ஞம், யேன ஏககேன பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் பஞ்சகூடாகா³ரஸதாதீ³னி கதானீ’’தி. ஸத்தா² ஆக³ந்த்வா ‘‘காய நுத்த², பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா’’தி புச்சி²த்வா ‘‘இமாய நாமா’’தி வுத்தே, ‘‘பி⁴க்க²வே, மய்ஹம் புத்தஸ்ஸ நேவ புஞ்ஞம் அத்தி², ந பாபம், உப⁴யமஸ்ஸ பஹீன’’ந்தி வத்வா ப்³ராஹ்மணவக்³கே³ இமம் கா³த²மாஹ –

‘‘யோத⁴ புஞ்ஞஞ்ச பாபஞ்ச, உபோ⁴ ஸங்க³முபச்சகா³;

அஸோகம் விரஜம் ஸுத்³த⁴ம், தமஹம் ப்³ரூமி ப்³ராஹ்மண’’ந்தி. (த⁴. ப. 412);

க²தி³ரவனியரேவதத்தே²ரவத்து² நவமம்.

10. அஞ்ஞதரஇத்தி²வத்து²

ரமணீயானீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ அஞ்ஞதரம் இத்தி²ம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.

ஏகோ கிர பிண்ட³பாதிகோ பி⁴க்கு² ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஏகம் ஜிண்ணஉய்யானம் பவிஸித்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோதி. ஏகா நக³ரஸோபி⁴னீ இத்தீ² புரிஸேன ஸத்³தி⁴ம் ‘‘அஹம் அஸுகட்டா²னம் நாம க³மிஸ்ஸாமி, த்வம் தத்த² ஆக³ச்சே²ய்யாஸீ’’தி ஸங்கேதம் கத்வா அக³மாஸி. ஸோ புரிஸோ நாக³ச்சி². ஸா தஸ்ஸ ஆக³மனமக்³க³ம் ஓலோகேந்தீ தம் அதி³ஸ்வா உக்கண்டி²த்வா இதோ சிதோ ச விசரமானா தம் உய்யானம் பவிஸித்வா தே²ரம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸின்னம் தி³ஸ்வா இதோ சிதோ ச ஓலோகயமானா அஞ்ஞம் கஞ்சி அதி³ஸ்வா ‘‘அயஞ்ச புரிஸோ ஏவ, இமஸ்ஸ சித்தம் பமோஹேஸ்ஸாமீ’’தி தஸ்ஸ புரதோ ட²த்வா புனப்புனம் நிவத்த²ஸாடகம் மோசேத்வா நிவாஸேதி, கேஸே முஞ்சித்வா ப³ந்த⁴தி, பாணிம் பஹரித்வா ஹஸதி. தே²ரஸ்ஸ ஸம்வேகோ³ உப்பஜ்ஜித்வா ஸகலஸரீரம் ப²ரி. ஸோ ‘‘கிம் நு கோ² இத³’’ந்தி சிந்தேஸி. ஸத்தா²பி ‘‘மம ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ‘ஸமணத⁴ம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி க³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கா நு கோ² பவத்தீ’’தி உபதா⁴ரேந்தோ தம் இத்தி²ம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸா அனாசாரகிரியம், தே²ரஸ்ஸ ச ஸம்வேகு³ப்பத்திம் ஞத்வா க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோவ தேன ஸத்³தி⁴ம் கதே²ஸி – ‘‘பி⁴க்கு², காமக³வேஸகானம் அரமணட்டா²னமேவ வீதராகா³னம் ரமணட்டா²னம் ஹோதீ’’தி. ஏவஞ்ச பன வத்வா ஓபா⁴ஸம் ப²ரித்வா தஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

99. ‘‘ரமணீயானி அரஞ்ஞானி, யத்த² ந ரமதீ ஜனோ;

வீதராகா³ ரமிஸ்ஸந்தி, ந தே காமக³வேஸினோ’’தி.

தத்த² அரஞ்ஞானீதி ஸுபுப்பி²ததருவனஸண்ட³படிமண்டி³தானி விமலஸலிலஸம்பன்னானி அரஞ்ஞானி நாம ரமணீயானி. யத்தா²தி யேஸு அரஞ்ஞேஸு விகஸிதேஸு பது³மவனேஸு கா³மமக்கி²கா விய காமக³வேஸகோ ஜனோ ந ரமதி. வீதராகா³தி விக³தராகா³ பன கீ²ணாஸவா நாம ப⁴மரமது⁴கரா விய பது³மவனேஸு ததா²ரூபேஸு அரஞ்ஞேஸு ரமிஸ்ஸந்தி. கிம் காரணா? ந தே காமபவேஸினோ, யஸ்மா தே காமக³வேஸினோ ந ஹோந்தீதி அத்தோ².

தே³ஸனாவஸானே ஸோ தே²ரோ யதா²னிஸின்னோவ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணித்வா ஆகாஸேனாக³ந்த்வா து²திம் கரோந்தோ ததா²க³தஸ்ஸ பாதே³ வந்தி³த்வா அக³மாஸீதி.

அஞ்ஞதரஇத்தி²வத்து² த³ஸமம்.

அரஹந்தவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்தமோ வக்³கோ³.