5. பண்டி³தஸாமணேரவத்து²
உத³கஞ்ஹி நயந்தீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ பண்டி³தஸாமணேரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.
அதீதே கிர கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வீஸதிகீ²ணாஸவஸஹஸ்ஸபரிவாரோ பா³ராணஸிம் அக³மாஸி. மனுஸ்ஸா அத்தனோ ப³லம் ஸல்லக்கே²த்வா அட்ட²பி த³ஸபி ஏகதோ ஹுத்வா அக³ந்துகதா³னாதீ³னி அத³ம்ஸு. அதே²கதி³வஸம் ஸத்தா² ப⁴த்தகிச்சபரியோஸானே ஏவம் அனுமோத³னமகாஸி –
‘‘உபாஸகா இத⁴ ஏகச்சோ ‘அத்தனோ ஸந்தகமேவ தா³தும் வட்டதி, கிம் பரேன ஸமாத³பிதேனா’தி அத்தனாவ தா³னம் தே³தி, பரம் ந ஸமாத³பேதி. ஸோ நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே போ⁴க³ஸம்பத³ம் லப⁴தி, நோ பரிவாரஸம்பத³ம். ஏகச்சோ பரம் ஸமாத³பேதி, அத்தனா ந தே³தி. ஸோ நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே பரிவாரஸம்பத³ம் லப⁴தி, நோ போ⁴க³ஸம்பத³ம் ஏகச்சோ அத்தனாபி ந தே³தி, பரம்பி ந ஸமாத³பேதி. ஸோ நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே நேவ போ⁴க³ஸம்பத³ம் லப⁴தி, ந பரிவாரஸம்பத³ம், விகா⁴ஸாதோ³வ ஹுத்வா ஜீவதி. ஏகச்சோ அத்தனா ச தே³தி, பரஞ்ச ஸமாத³பேதி. ஸோ நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே போ⁴க³ஸம்பத³ம்பி லப⁴தி பரிவாரஸம்பத³ம்பீ’’தி.
தம் ஸுத்வா ஸமீபே டி²தோ ஏகோ பண்டி³தபுரிஸோ சிந்தேஸி – ‘‘அஹம் தா³னி ததா² கரிஸ்ஸாமி, யதா² மே த்³வேபி ஸம்பத்தியோ ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி. ஸோ ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, ஸ்வாதனாய மய்ஹம் பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி. ‘‘கித்தகேஹி தே பி⁴க்கூ²ஹி அத்தோ²’’தி? ‘‘கித்தகோ பன வோ, ப⁴ந்தே, பரிவாரோ’’தி? ‘‘வீஸதி பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானீ’’தி. ‘‘ப⁴ந்தே, ஸப்³பே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸ்வாதனாய மய்ஹம் பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி. ஸத்தா² அதி⁴வாஸேஸி. ஸோ கா³மம் பவிஸித்வா, ‘‘அம்மதாதா, ஸ்வாதனாய மயா பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ நிமந்திதோ, தும்ஹே யத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் தா³தும் ஸக்கி²ஸ்ஸத², தத்தகானம் தா³னம் தே³தா²’’தி ஆரோசேத்வா விசரந்தோ அத்தனோ அத்தனோ ப³லம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘மயம் த³ஸன்னம் த³ஸ்ஸாம, மயம் வீஸதியா, மயம் ஸதஸ்ஸ, மயம் பஞ்சஸதான’’ந்தி வுத்தே ஸப்³பே³ஸம் வசனம் ஆதி³தோ பட்டா²ய பண்ணே ஆரோபேஸி.
தேன ச ஸமயேன தஸ்மிம் நக³ரே அதிது³க்³க³தபா⁴வேனேவ ‘‘மஹாது³க்³க³தோ’’தி பஞ்ஞாதோ ஏகோ புரிஸோ அத்தி². ஸோ தம்பி ஸம்முகா²க³தம் தி³ஸ்வா, ஸம்ம மஹாது³க்³க³த, மயா ஸ்வாதனாய பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ நிமந்திதோ, ஸ்வே நக³ரவாஸினோ தா³னம் த³ஸ்ஸந்தி, ‘‘த்வம் கதி பி⁴க்கூ² போ⁴ஜேஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘ஸாமி, மய்ஹம் கிம் பி⁴க்கூ²ஹி, பி⁴க்கூ²ஹி நாம ஸத⁴னானம் அத்தோ², மய்ஹம் பன ஸ்வே யாகு³அத்தா²ய தண்டு³லனாளிமத்தம்பி நத்தி², அஹம் ப⁴திம் கத்வா ஜீவாமி, கிம் மே பி⁴க்கூ²ஹீ’’தி? ஸமாத³பகேன நாம ப்³யத்தேன ப⁴விதப்³ப³ம். தஸ்மா ஸோ தேன ‘‘நத்தீ²’’தி வுத்தேபி துண்ஹீபூ⁴தோ அஹுத்வா ஏவமாஹ – ‘‘ஸம்ம மஹாது³க்³க³த, இமஸ்மிம் நக³ரே ஸுபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸுகு²மவத்த²ம் நிவாஸேத்வா நானாப⁴ரணபடிமண்டி³தா ஸிரிஸயனே ஸயமானா ப³ஹூ ஜனா ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தி, த்வம் பன தி³வஸம் ப⁴திம் கத்வா குச்சி²பூரணமத்தம்பி ந லப⁴ஸி, ஏவம் ஸந்தேபி ‘அஹம் புப்³பே³ புஞ்ஞம் அகதத்தா கிஞ்சி ந லபா⁴மீ’தி ந ஜானாஸீ’’தி? ‘‘ஜானாமி, ஸாமீ’’தி. ‘‘அத² கஸ்மா இதா³னி புஞ்ஞம் ந கரோஸி, த்வம் யுவா ப³லஸம்பன்னோ, கிம் தயா ப⁴திம் கத்வாபி யதா²ப³லம் தா³னம் தா³தும் ந வட்டதீ’’தி? ஸோ தஸ்மிம் கதே²ந்தேயேவ ஸம்வேக³ப்பத்தோ ஹுத்வா ‘‘மய்ஹம்பி ஏகம் பி⁴க்கு²ம் பண்ணே ஆரோபேஹி, கிஞ்சிதே³வ ப⁴திம் கத்வா ஏகஸ்ஸ பி⁴க்க²ம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. இதரோ ‘‘கிம் ஏகேன பி⁴க்கு²னா பண்ணே ஆரோபிதேனா’’தி ந ஆரோபேஸி? மஹாது³க்³க³தோபி கே³ஹம் க³ந்த்வா ப⁴ரியம் ஆஹ – ‘‘ப⁴த்³தே³, நக³ரவாஸினோ ஸ்வே ஸங்க⁴ப⁴த்தம் கரிஸ்ஸந்தி, அஹம்பி ஸமாத³பகேன ‘ஏகஸ்ஸ பி⁴க்க²ம் தே³ஹீ’தி வுத்தோ, மயம்பி ஸ்வே ஏகஸ்ஸ பி⁴க்க²ம் த³ஸ்ஸாமா’’தி. அத²ஸ்ஸ ப⁴ரியா ‘‘மயம் த³லித்³தா³, கஸ்மா தயா ஸம்படிச்சி²த’’ந்தி அவத்வாவ, ‘‘ஸாமி, ப⁴த்³த³கம் தே கதம், மயம் புப்³பே³பி கிஞ்சி அத³த்வா இதா³னி து³க்³க³தா ஜாதா, மயம் உபோ⁴பி ப⁴திம் கத்வா ஏகஸ்ஸ பி⁴க்க²ம் த³ஸ்ஸாம, ஸாமீ’’தி வத்வா உபோ⁴பி கே³ஹா நிக்க²மித்வா ப⁴திட்டா²னம் அக³மம்ஸு.
மஹாஸேட்டி² தம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம், ஸம்ம மஹாது³க்³க³த, ப⁴திம் கரிஸ்ஸஸீ’’தி புச்சி². ‘‘ஆம, அய்யா’’தி. ‘‘கிம் கரிஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘யம் தும்ஹே காரேஸ்ஸத², தம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘தேன ஹி மயம் ஸ்வே த்³வே தீணி பி⁴க்கு²ஸதானி போ⁴ஜேஸ்ஸாம, ஏஹி, தா³ரூனி பா²லேஹீ’’தி வாஸிப²ரஸும் நீஹரித்வா தா³பேஸி. மஹாது³க்³க³தோ த³ள்ஹம் கச்ச²ம் ப³ந்தி⁴த்வா மஹுஸ்ஸாஹப்பத்தோ வாஸிம் பஹாய ப²ரஸும் க³ண்ஹந்தோ, ப²ரஸும் பஹாய வாஸிம் க³ண்ஹந்தோ தா³ரூனி பா²லேதி. அத² நம் ஸேட்டி² ஆஹ – ‘‘ஸம்ம, த்வம் அஜ்ஜ அதிவிய உஸ்ஸாஹப்பத்தோ கம்மம் கரோஸி, கிம் நு கோ² காரண’’ந்தி? ‘‘ஸாமி, அஹம் ஸ்வே ஏகம் பி⁴க்கு²ம் போ⁴ஜேஸ்ஸாமீ’’தி. தம் ஸுத்வா ஸேட்டி² பஸன்னமானஸோ சிந்தேஸி – ‘‘அஹோ இமினா து³க்கரம் கதம், ‘அஹம் து³க்³க³தோ’தி துண்ஹீபா⁴வம் அனாபஜ்ஜித்வா ‘ப⁴திம் கத்வா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் போ⁴ஜேஸ்ஸாமீ’தி வத³தீ’’தி. ஸேட்டி²ப⁴ரியாபி தஸ்ஸ ப⁴ரியம் தி³ஸ்வா, ‘‘அம்ம, கிம் கம்மம் கரிஸ்ஸஸீ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘யம் தும்ஹே காரேஸ்ஸத², தம் கரோமீ’’தி வுத்தே உது³க்க²லஸாலம் பவேஸேத்வா ஸுப்பமுஸலாதீ³னி தா³பேஸி. ஸா நச்சந்தீ விய துட்ட²பஹட்டா² வீஹிம் கோட்டேதி சேவ ஓபு²ணாதி ச. அத² நம் ஸேட்டி²ப⁴ரியா புச்சி² – ‘‘அம்ம, த்வம் அதிவிய துட்ட²பஹட்டா² கம்மம் கரோஸி, கிம் நு கோ² காரண’’ந்தி? ‘‘அய்யே, இமம் ப⁴திம் கத்வா மயம்பி ஏகம் பி⁴க்கு²ம் போ⁴ஜேஸ்ஸாமா’’தி. தம் ஸுத்வா ஸேட்டி²ப⁴ரியாபி தஸ்ஸம் ‘‘அஹோ வதாயம் து³க்கரகாரிகா’’தி பஸீதி³. ஸேட்டி² மஹாது³க்³க³தஸ்ஸ தா³ரூனம் பா²லிதகாலே ‘‘அயம் தே ப⁴தீ’’தி ஸாலீனம் சதஸ்ஸோ நாளியோ தா³பேத்வா ‘‘அயம் தே துட்டி²தா³யோ’’தி அபராபி சதஸ்ஸோ நாளியோ தா³பேஸி.
ஸோ கே³ஹம் க³ந்த்வா ப⁴ரியம் ஆஹ – ‘‘மயா ப⁴திம் கத்வா ஸாலி லத்³தோ⁴, அயம் நிவாபோ ப⁴விஸ்ஸதி, தயா லத்³தா⁴ய ப⁴தியா த³தி⁴தேலகடுகப⁴ண்டா³னி க³ண்ஹாஹீ’’தி. ஸேட்டி²ப⁴ரியாபி புன தஸ்ஸா ஏகம் ஸப்பிகரோடிகஞ்சேவ த³தி⁴பா⁴ஜனஞ்ச கடுகப⁴ண்ட³ஞ்ச ஸுத்³த⁴தண்டு³ளினாளிஞ்ச தா³பேஸி. இதி ச உபி⁴ன்னம்பி நவ தண்டு³லனாளியோ அஹேஸும். தே ‘‘தே³ய்யத⁴ம்மோ நோ லத்³தோ⁴’’தி துட்ட²ஹட்டா² பாதோவ உட்ட²ஹிம்ஸு. ப⁴ரியா மஹாது³க்³க³தம் ஆஹ – ‘‘க³ச்ச², ஸாமி, பண்ணம் பரியேஸித்வா ஆஹரா’’தி. ஸோ அந்தராபணே பண்ணம் அதி³ஸ்வா நதீ³தீரம் க³ந்த்வா ‘‘அஜ்ஜ அய்யானம் போ⁴ஜனம் தா³தும் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி பஹட்ட²மானஸோ கா³யந்தோ பண்ணம் உச்சினதி. மஹாஜாலம் கி²பித்வா டி²தோ கேவட்டோ ‘‘மஹாது³க்³க³தஸ்ஸ ஸத்³தே³ன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி தம் பக்கோஸித்வா புச்சி² – ‘‘அதிவிய துட்ட²சித்தோ கா³யஸி, கிம் நு கோ² காரண’’ந்தி? ‘‘பண்ணம் உச்சினாமி, ஸம்மா’’தி. ‘‘கிம் கரிஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘ஏகம் பி⁴க்கு²ம் போ⁴ஜேஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘அஹோ ஸுகி²தோ, பி⁴க்கு², ஸோ தவ கிம் பண்ணம் கா²தி³ஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘கிம் கரோமி, ஸம்ம, அத்தனா லத்³த⁴பண்ணேன போ⁴ஜேஸ்ஸாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி ஏஹீ’’தி. ‘‘கிம் கரோமி, ஸம்மா’’தி? ‘‘இமே மச்சே² க³ஹேத்வா பாத³க்³க⁴னகானி அட்³ட⁴க்³க⁴னகானி கஹாபணக்³க⁴னகானி ச உத்³தா³னானி கரோஹீ’’தி. ஸோ ததா² அகாஸி. ப³த்³த⁴ப³த்³தே⁴ மச்சே² நக³ரவாஸினோ நிமந்திதனிமந்திதானம் பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய ஹரிம்ஸு. தஸ்ஸ மச்சு²த்³தா³னானி கரோந்தஸ்ஸேவ பி⁴க்கா²சாரவேலா பாபுணி. ஸோ வேலம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘க³மிஸ்ஸாமஹம், ஸம்ம, அயம் பி⁴க்கூ²னம் ஆக³மனவேலா’’தி ஆஹ. ‘‘அத்தி² பன கிஞ்சி மச்சு²த்³தா³ன’’ந்தி? ‘‘நத்தி², ஸம்ம, ஸப்³பா³னி கீ²ணானீ’’தி. ‘‘தேன ஹி மயா அத்தனோ அத்தா²ய வாலுகாய நிக²ணித்வா சத்தாரோ ரோஹிதமச்சா² ட²பிதா, ஸசே பி⁴க்கு²ம் போ⁴ஜேதுகாமோஸி, இமே க³ஹேத்வா க³ச்சா²’’தி தே மச்சே² தஸ்ஸ அதா³ஸி.
தம் தி³வஸம் பன ஸத்தா² பச்சூஸகாலே லோகம் வோலோகேந்தோ மஹாது³க்³க³தம் அத்தனோ ஞாணஜாலஸ்ஸ அந்தோ பவிட்ட²ம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘மஹாது³க்³க³தோ ‘ஏகம் பி⁴க்கு²ம் போ⁴ஜேஸ்ஸாமீ’தி ப⁴ரியாய ஸத்³தி⁴ம் ஹிய்யோ ப⁴திம் அகாஸி, கதரம் நு கோ² பி⁴க்கு²ம் லபி⁴ஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘மனுஸ்ஸா பண்ணே ஆரோபிதஸஞ்ஞாய பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா அத்தனோ அத்தனோ கே³ஹேஸு நிஸீதா³பேஸ்ஸந்தி, மஹாது³க்³க³தோ மம் ட²பேத்வா அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ந லபி⁴ஸ்ஸதீ’’தி உபதா⁴ரேஸி. பு³த்³தா⁴ கிர து³க்³க³தேஸு அனுகம்பம் கரோந்தி. தஸ்மா ஸத்தா² பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா ‘‘மஹாது³க்³க³தம் ஸங்க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த⁴குடிம் பவிஸித்வா நிஸீதி³. மஹாது³க்³க³தேபி மச்சே² க³ஹேத்வா கே³ஹம் பவிஸந்தே ஸக்கஸ்ஸ பண்டு³கம்ப³லஸிலாஸனம் உண்ஹாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸோ ‘‘கிம் நு கோ² காரண’’ந்தி ஓலோகேந்தோ ‘‘ஹிய்யோ, மஹாது³க்³க³தோ ‘ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்க²ம் த³ஸ்ஸாமீ’தி அத்தனோ ப⁴ரியாய ஸத்³தி⁴ம் ப⁴திம் அகாஸி, கதரம் நு கோ² பி⁴க்கு²ம் லபி⁴ஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘நத்தே²தஸ்ஸ அஞ்ஞோ பி⁴க்கு², ஸத்தா² பன மஹாது³க்³க³தஸ்ஸ ஸங்க³ஹம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோ. மஹாது³க்³க³தோ அத்தனோ உபகப்பனகம் யாகு³ப⁴த்தம் பண்ணஸூபேய்யம்பி ததா²க³தஸ்ஸ த³தே³ய்ய, ‘‘யம்னூனாஹம் மஹாது³க்³க³தஸ்ஸ கே³ஹம் க³ந்த்வா ப⁴த்தகாரககம்மம் கரேய்ய’’ந்தி அஞ்ஞாதகவேஸேன தஸ்ஸ கே³ஹஸமீபம் க³ந்த்வா ‘‘அத்தி² நு கோ² கஸ்ஸசி கிஞ்சி ப⁴தியா காதப்³ப³’’ந்தி புச்சி². மஹாது³க்³க³தோ தம் தி³ஸ்வா ஆஹ – ‘‘ஸம்ம, கிம் கம்மம் கரிஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘அஹம், ஸாமி, ஸப்³ப³ஸிப்பிகோ, மய்ஹம் அஜானனஸிப்பம் நாம நத்தி², யாகு³ப⁴த்தாதீ³னிபி ஸம்பாதே³தும் ஜானாமீ’’தி. ‘‘ஸம்ம, மயம் தவ கம்மேன அத்தி²கா, துய்ஹம் பன கிஞ்சி தா³தப்³ப³ம் ப⁴திம் ந பஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘கிம் பன தே கத்தப்³ப³’’ந்தி? ‘‘ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்க²ம் தா³துகாமோம்ஹி, தஸ்ஸ யாகு³ப⁴த்தஸம்விதா⁴னம் இச்சா²மீ’’தி. ‘‘ஸசே பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்க²ம் த³ஸ்ஸஸி, ந மே ப⁴தியா அத்தோ², கிம் மம புஞ்ஞம் ந வட்டதீ’’தி? ‘‘ஏவம் ஸந்தே ஸாது⁴, ஸம்ம, பவிஸா’’தி. ஸோ தஸ்ஸ கே³ஹம் பவிஸித்வா தேலதண்டு³லாதீ³னி ஆஹராபேத்வா ‘‘க³ச்ச², அத்தனோ பத்தபி⁴க்கு²ம் ஆனேஹீ’’தி தம் உய்யோஜேஸி. தா³னவேய்யாவடிகோபி பண்ணே ஆரோபிதனியாமேனேவ தேஸம் தேஸம் கே³ஹானி பி⁴க்கூ² பஹிணி.
மஹாது³க்³க³தோ தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘மய்ஹம் பத்தபி⁴க்கு²ம் தே³ஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ தஸ்மிம் க²ணே ஸதிம் லபி⁴த்வா ‘‘அஹம் தவ பி⁴க்கு²ம் பமுட்டோ²’’தி ஆஹ. மஹாது³க்³க³தோ திகி²ணாய ஸத்தியா குச்சி²யம் பஹடோ விய, ‘‘ஸாமி, கஸ்மா மம் நாஸேஸி, அஹம் தயா ஹிய்யோ ஸமாத³பிதோ ப⁴ரியாய ஸத்³தி⁴ம் தி³வஸம் ப⁴திம் கத்வா அஜ்ஜ பாதோவ பண்ணத்தா²ய நதீ³தீரே ஆஹிண்டி³த்வா ஆக³தோ, தே³ஹி மே ஏகம் பி⁴க்கு²’’ந்தி பா³ஹா பக்³க³ய்ஹ பரிதே³வி. மனுஸ்ஸா ஸன்னிபதித்வா ‘‘கிமேதம், மஹாது³க்³க³தா’’தி புச்சி²ம்ஸு. ஸோ தமத்த²ம் ஆரோசேஸி. தே வேய்யாவடிகம் புச்சி²ம்ஸு – ‘‘ஸச்சம் கிர, ஸம்ம, தயா ஏஸ ‘ப⁴திம் கத்வா ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்க²ம் தே³ஹீ’தி ஸமாத³பிதோ’’தி? ‘‘ஆம, அய்யா’’தி. ‘‘பா⁴ரியம் தே கம்மம் கதம், யோ த்வம் ஏத்தகே பி⁴க்கூ² ஸம்வித³ஹந்தோ ஏதஸ்ஸ ஏகம் பி⁴க்கு²ம் நாதா³ஸீ’’தி. ஸோ தேஸம் வசனேன மங்குபூ⁴தோ தம் ஆஹ – ‘‘ஸம்ம மஹாது³க்³க³த, மா மம் நாஸயி, அஹம் தவ காரணா மஹாவிஹேஸம் பத்தோ, மனுஸ்ஸா பண்ணே ஆரோபிதனியாமேன அத்தனோ அத்தனோ பத்தபி⁴க்கூ² நயிம்ஸு, அத்தனோ கே³ஹே நிஸின்னபி⁴க்கு²ம் நீஹரித்வா தே³ந்தோ நாம நத்தி², ஸத்தா² பன முக²ம் தோ⁴வித்வா க³ந்த⁴குடியமேவ நிஸின்னோ, ராஜயுவராஜஸேனாபதிஆத³யோ ஸத்து² க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மனம் ஓலோகேந்தா நிஸின்னா ஸத்து² பத்தம் க³ஹேத்வா ‘க³மிஸ்ஸாமா’தி. பு³த்³தா⁴ நாம து³க்³க³தே அனுகம்பம் கரோந்தி, த்வம் விஹாரம் க³ந்த்வா ‘து³க்³க³தோம்ஹி, ப⁴ந்தே, மம ஸங்க³ஹம் கரோதா²’தி ஸத்தா²ரம் வந்த³, ஸசே தே புஞ்ஞம் அத்தி², அத்³தா⁴ லச்ச²ஸீ’’தி.
ஸோ விஹாரம் அக³மாஸி. அத² நம் அஞ்ஞேஸு தி³வஸேஸு விஹாரே விகா⁴ஸாத³பா⁴வேன தி³ட்ட²த்தா ராஜயுவராஜாத³யோ, ‘‘மஹாது³க்³க³த, ந தாவ ப⁴த்தகாலோ, கஸ்மா த்வம் ஆக³ச்ச²ஸீ’’தி ஆஹம்ஸு. ஸோ ‘‘ஜானாமி, ஸாமி, ‘ந தாவ ப⁴த்தகாலோ’தி. ஸத்தா²ரம் பன வந்தி³தும் ஆக³ச்சா²மீ’’தி வத³ந்தோ க³ந்த்வா க³ந்த⁴குடியா உம்மாரே ஸீஸம் ட²பேத்வா பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, இமஸ்மிம் நக³ரே மயா து³க்³க³ததரோ நத்தி², அவஸ்ஸயோ மே ஹோத², கரோத² மே ஸங்க³ஹ’’ந்தி ஆஹ. ஸத்தா² க³ந்த⁴குடித்³வாரம் விவரித்வா பத்தம் நீஹரித்வா தஸ்ஸ ஹத்தே² ட²பேஸி. ஸோ சக்கவத்திஸிரிம் பத்தோ விய அஹோஸி, ராஜயுவராஜாத³யோ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ முகா²னி ஓலோகயிம்ஸு. ஸத்தா²ரா தி³ன்னபத்தஞ்ஹி கோசி இஸ்ஸரியவஸேன க³ஹேதும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². ஏவம் பன வதி³ம்ஸு, ‘‘ஸம்ம மஹாது³க்³க³த, ஸத்து² பத்தம் அம்ஹாகம் தே³ஹி ஏத்தகம் நாம தே த⁴னம் த³ஸ்ஸாம, த்வம் து³க்³க³தோ த⁴னம் க³ண்ஹாஹி, கிம் தே பத்தேனா’’தி? மஹாது³க்³க³தோ ‘‘ந கஸ்ஸசி த³ஸ்ஸாமி, ந மே த⁴னேன அத்தோ², ஸத்தா²ரம்யேவ போ⁴ஜேஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. அவஸேஸா தம் யாசித்வா பத்தம் அலபி⁴த்வா நிவத்திம்ஸு. ராஜா பன ‘‘மஹாது³க்³க³தோ த⁴னேன பலோபி⁴யமானோபி ஸத்து² பத்தம் ந தே³தி, ஸத்தா²ரா ச ஸயம் தி³ன்னபத்தம் கோசி க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, இமஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மோ நாம கித்தகோ ப⁴விஸ்ஸதி, இமினா தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ தி³ன்னகாலே ஸத்தா²ரம் ஆதா³ய கே³ஹம் நேத்வா மய்ஹம் ஸம்பாதி³தம் ஆஹாரம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம்யேவ அக³மாஸி. ஸக்கோபி தே³வராஜா யாகு³க²ஜ்ஜகப⁴த்தஸூபேய்யபண்ணாதீ³னி ஸம்பாதே³த்வா ஸத்து² நிஸீத³னாரஹம் ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வா நிஸீதி³.
மஹாது³க்³க³தோ ஸத்தா²ரம் நேத்வா ‘‘பவிஸத², ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. வஸனகே³ஹஞ்சஸ்ஸ நீசம் ஹோதி, அனோனதேன பவிஸிதும் ந ஸக்கா. பு³த்³தா⁴ ச நாம கே³ஹம் பவிஸந்தா ந ஓனமித்வா பவிஸந்தி. கே³ஹஞ்ஹி பவிஸனகாலே மஹாபத²வீ வா ஹேட்டா² ஓக³ச்ச²தி, கே³ஹம் வா உத்³த⁴ம் க³ச்ச²தி. இத³ம் தேஸம் ஸுதி³ன்னதா³னஸ்ஸ ப²லம். புன நிக்க²மித்வா க³தகாலே ஸப்³ப³ம் பாகதிகமேவ ஹோதி. தஸ்மா ஸத்தா² டி²தகோவ கே³ஹம் பவிஸித்வா ஸக்கேன பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸீதி³. ஸத்த²ரி நிஸின்னே ராஜா ஆஹ – ‘‘ஸம்ம மஹாது³க்³க³த, தயா அம்ஹாகம் யாசந்தானம்பி ஸத்து² பத்தோ ந தி³ன்னோ, பஸ்ஸாம தாவ, கீதி³ஸோ தே ஸத்து² ஸக்காரோ கதோ’’தி? அத²ஸ்ஸ ஸக்கோ யாகு³க²ஜ்ஜகாதீ³னி விவரித்வா த³ஸ்ஸேஸி. தேஸம் வாஸக³ந்தோ⁴ ஸகலனக³ரம் சா²தே³த்வா அட்டா²ஸி. ராஜா யாகு³ஆதீ³னி ஓலோகேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, ‘அஹம் மஹாது³க்³க³தஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மோ கித்தகோ ப⁴விஸ்ஸதி, இமினா தே³ய்யத⁴ம்மே தி³ன்னே ஸத்தா²ரம் கே³ஹம் நேத்வா அத்தனோ ஸம்பாதி³தம் ஆஹாரம் த³ஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேத்வா ஆக³தோ, மயா ஏவரூபோ ஆஹாரோ ந தி³ட்ட²புப்³போ³, மயி இத⁴ டி²தே மஹாது³க்³க³தோ கிலமேய்ய, க³ச்சா²மஹ’’ந்தி ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா பக்காமி. ஸக்கோபி ஸத்தா²ரம் யாகு³ஆதீ³னி த³த்வா ஸக்கச்சம் பரிவிஸி. ஸத்தா²பி கதப⁴த்தகிச்சோ அனுமோத³னம் கத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.
ஸக்கோ மஹாது³க்³க³தஸ்ஸ ஸஞ்ஞம் அதா³ஸி. ஸோ பத்தம் க³ஹேத்வா ஸத்தா²ரம் அனுக³ச்சி². ஸக்கோ நிவத்தித்வா மஹாது³க்³க³தஸ்ஸ கே³ஹத்³வாரே டி²தோ ஆகாஸம் ஓலோகேஸி. தாவதே³வ ஆகாஸதோ ஸத்தரதனவஸ்ஸம் வஸ்ஸித்வா தஸ்ஸ கே³ஹே ஸப்³ப³பா⁴ஜனானி பூரேத்வா ஸகலம் கே³ஹம் பூரேஸி. தஸ்ஸ கே³ஹே ஓகாஸோ நாஹோஸி. தஸ்ஸ ப⁴ரியா தா³ரகே ஹத்தே²ஸு க³ஹேத்வா நீஹரித்வா ப³ஹி அட்டா²ஸி. ஸோ ஸத்தா²ரம் அனுக³ந்த்வா நிவத்தோ தா³ரகே ப³ஹி தி³ஸ்வா ‘‘கிம் இத³’’ந்தி புச்சி². ‘‘ஸாமி, ஸகலம் நோ கே³ஹம் ஸத்தஹி ரதனேஹி புண்ணம், பவிஸிதும் ஓகாஸோ நத்தீ²’’தி. ஸோ ‘‘அஜ்ஜேவ மே தா³னேன விபாகோ தி³ன்னோ’’தி சிந்தேத்வா ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா, ‘‘கஸ்மா ஆக³தோஸீ’’தி வுத்தே ஆஹ –‘‘தே³வ, கே³ஹம் மே ஸத்தஹி ரதனேஹி புண்ணம், தம் த⁴னம் க³ண்ஹதா²’’தி. ராஜா ‘‘அஹோ பு³த்³தா⁴னம் தி³ன்னதா³னம், அஜ்ஜேவ மத்த²கம் பத்த’’ந்தி சிந்தேத்வா தம் ஆஹ – ‘‘கிம் தே லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி? ‘‘த⁴னஹரணத்தா²ய ஸகடஸஹஸ்ஸம், தே³வா’’தி. ராஜா ஸகடஸஹஸ்ஸம் பேஸேத்வா த⁴னம் ஆஹராபேத்வா ராஜங்க³ணே ஓகிராபேஸி. தாலப்பமாணோ ராஸி அஹோஸி. ராஜா நக³ரே ஸன்னிபாதாபேத்வா ‘‘இமஸ்மிம் நக³ரே அத்தி² கஸ்ஸசி ஏத்தகம் த⁴ன’’ந்தி புச்சி². ‘‘நத்தி², தே³வா’’தி. ‘‘ஏவம் மஹாத⁴னஸ்ஸ கிம் காதும் வட்டதீ’’தி? ‘‘ஸேட்டி²ட்டா²னம் தா³தும் வட்டதி, தே³வா’’தி. ராஜா தஸ்ஸ மஹாஸக்காரம் கத்வா ஸேட்டி²ட்டா²னம் தா³பேஸி.
அத²ஸ்ஸ புப்³பே³ ஏகஸ்ஸ ஸேட்டி²னோ கே³ஹட்டா²னம் ஆசிக்கி²த்வா ‘‘ஏத்த² ஜாதே க³ச்சே² ஹராபேத்வா கே³ஹம் உட்டா²பேத்வா வஸாஹீ’’தி ஆஹ. தஸ்ஸ தம் டா²னம் ஸோதே⁴த்வா ஸமம் கத்வா பூ⁴மியா க²ஞ்ஞமானாய அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆஹச்ச நிதி⁴கும்பி⁴யோ உட்ட²ஹிம்ஸு. தேன ரஞ்ஞோ ஆரோசிதே ‘‘தவ புஞ்ஞேன நிப்³ப³த்தா, த்வமேவ க³ண்ஹாஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ கே³ஹம் காரேத்வா ஸத்தாஹம் பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹாதா³னம் அதா³ஸி. ததோ பரம்பி யாவதாயுகம் திட்ட²ந்தோ புஞ்ஞானி கரித்வா ஆயுபரியோஸானே தே³வலோகே நிப்³ப³த்தோ.
ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ததோ சுதோ ஸாவத்தி²யம் ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸூபட்டா²ககுலே ஸேட்டி²தீ⁴து குச்சி²யம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. அத²ஸ்ஸா மாதாபிதரோ க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ பதிட்டி²தபா⁴வம் ஞத்வா க³ப்³ப⁴பரிஹாரம் அத³ம்ஸு. தஸ்ஸா அபரேன ஸமயேன ஏவரூபோ தோ³ஹளோ உப்பஜ்ஜி – ‘‘அஹோ வதாஹம் த⁴ம்மதே³ஸனாபதிம் ஆதி³ம் கத்வா பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் ரோஹிதமச்ச²ரஸேன தா³னம் த³த்வா காஸாயானி வத்தா²னி நிவாஸேத்வா ஆஸனபரியந்தே நிஸின்னா தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் உச்சி²ட்ட²ப⁴த்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய’’ந்தி. ஸா மாதாபிதூனம் ஆரோசேத்வா ததா² அகாஸி, தோ³ஹளோ படிபஸ்ஸம்பி⁴. அத²ஸ்ஸா ததோ அபரேஸுபி ஸத்தஸு மங்க³லேஸு ரோஹிதமச்ச²ரஸேனேவ த⁴ம்மஸேனாபதித்தே²ரப்பமுகா²னி பஞ்ச பி⁴க்கு²ஸதானி போ⁴ஜேஸும். ஸப்³ப³ம் திஸ்ஸகுமாரஸ்ஸ வத்து²ம்ஹி வுத்தனியாமேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அயமஸ்ஸ பன மஹாது³க்³க³தகாலே தி³ன்னஸ்ஸ ரோஹிதமச்ச²ரஸதா³னஸ்ஸேவ நிஸ்ஸந்தோ³. நாமக்³க³ஹணதி³வஸே பனஸ்ஸ, ‘‘ப⁴ந்தே, தா³ஸஸ்ஸ வோ ஸிக்கா²பதா³னி தே³தா²’’தி மாதரா வுத்தே தே²ரோ ஆஹ – ‘‘கோனாமோ அயம் தா³ரகோ’’தி? ‘‘ப⁴ந்தே, இமஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ குச்சி²யம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ பட்டா²ய இமஸ்மிம் கே³ஹே ஜளா ஏளமூகா³பி பண்டி³தா ஜாதா, தஸ்மா மே புத்தஸ்ஸ பண்டி³தோத்வேவ நாமம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தே²ரோ ஸிக்கா²பதா³னி அதா³ஸி. ஜாததி³வஸதோ பட்டா²ய பனஸ்ஸ ‘‘நாஹம் மம புத்தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி மாது சித்தம் உப்பஜ்ஜி. ஸோ ஸத்தவஸ்ஸிககாலே மாதரம் ஆஹ – ‘‘அம்ம, தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, தாத, ‘அஹம் தவ அஜ்ஜா²ஸயம் ந பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமிச்சேவ மனம் உப்பாதே³ஸி’’’ந்தி வத்வா தே²ரம் நிமந்தேத்வா போ⁴ஜேத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, தா³ஸோ வோ பப்³ப³ஜிதுகாமோ, அஹம் இமம் ஸாயன்ஹஸமயே விஹாரம் ஆனேஸ்ஸாமீ’’தி தே²ரம் உய்யோஜேத்வா ஞாதகே ஸன்னிபாதாபேத்வா ‘‘மம புத்தஸ்ஸ கி³ஹிகாலே கத்தப்³ப³ஸக்காரம் அஜ்ஜேவ கரிஸ்ஸாமா’’தி மஹந்தம் ஸக்காரம் காரேத்வா தம் ஆதா³ய விஹாரம் க³ந்த்வா ‘‘இமம், ப⁴ந்தே, பப்³பா³ஜேதா²’’தி தே²ரஸ்ஸ அதா³ஸி.
தே²ரோ பப்³ப³ஜ்ஜாய து³க்கரபா⁴வம் ஆசிக்கி²த்வா ‘‘கரிஸ்ஸாமஹம், ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் ஓவாத³’’ந்தி வுத்தே ‘‘தேன ஹி ஏஹீ’’தி கேஸே தேமேத்வா தசபஞ்சககம்மட்டா²னம் ஆசிக்கி²த்வா பப்³பா³ஜேஸி. மாதாபிதரோபிஸ்ஸ ஸத்தாஹம் விஹாரேயேவ வஸந்தா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ரோஹிதமச்ச²ரஸேனேவ தா³னம் த³த்வா ஸத்தமே தி³வஸே ஸாயம் கே³ஹம் அக³மம்ஸு. தே²ரோ அட்ட²மே தி³வஸே அந்தோகா³மம் க³ச்ச²ந்தோ தம் ஆதா³ய க³ச்ச²தி, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் நாக³மாஸி. கிம் காரணா? ந தாவஸ்ஸ பத்தசீவரக்³க³ஹணானி வா இரியாபதோ² வா பாஸாதி³கோ ஹோதி, அபிச விஹாரே தே²ரஸ்ஸ கத்தப்³ப³வத்தம் அத்தி². தே²ரோ ஹி பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ அந்தோகா³மம் பவிட்டே² ஸகலவிஹாரம் விசரந்தோ அஸம்மஜ்ஜனட்டா²னம் ஸம்மஜ்ஜித்வா துச்ச²பா⁴ஜனேஸு பானீயபரிபோ⁴ஜனீயானி உபட்ட²பேத்வா து³ன்னிக்கி²த்தானி மஞ்சபீடா²தீ³னி படிஸாமேத்வா பச்சா² கா³மம் பவிஸதி. அபிச ‘‘அஞ்ஞதித்தி²யா துச்ச²விஹாரம் பவிஸித்வா ‘பஸ்ஸத² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானம் நிஸின்னட்டா²னானீ’தி வத்தும் மா லபி⁴ம்ஸூ’’தி ஸகலவிஹாரம் படிஜக்³கி³த்வா பச்சா² கா³மம் பவிஸதி. தஸ்மா தம் தி³வஸம்பி ஸாமணேரேன பத்தசீவரம் கா³ஹாபேத்வா தி³வாதரம் பிண்டா³ய பாவிஸி.
ஸாமணேரோ உபஜ்ஜா²யேன ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ மாதிகம் தி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, இத³ம் கிம் நாமா’’தி புச்சி². ‘‘மாதிகா நாம, ஸாமணேரா’’தி. ‘‘இமாய கிம் கரோந்தீ’’தி? ‘‘இதோ சிதோ ச உத³கம் ஆஹரித்வா அத்தனோ ஸஸ்ஸகம்மம் ஸம்பாதே³ந்தீ’’தி. ‘‘கிம் பன, ப⁴ந்தே, உத³கஸ்ஸ சித்தம் அத்தீ²’’தி? ‘‘நத்தா²வுஸோ’’தி. ‘‘ஏவரூபம் அசித்தகம் அத்தனோ இச்சி²தட்டா²னம் ஹரந்தி, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘ஆமாவுஸோ’’தி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘ஸசே ஏவரூபம்பி அசித்தகம் அத்தனோ இச்சி²திச்சி²தட்டா²னம் ஹரித்வா கம்மம் கரோந்தி, கஸ்மா ஸசித்தகாபி சித்தம் அத்தனோ வஸே வத்தேத்வா ஸமணத⁴ம்மம் காதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி. அதே²ஸோ புரதோ க³ச்ச²ந்தோ உஸுகாரே ஸரத³ண்ட³கம் அக்³கி³ம்ஹி தாபேத்வா அக்கி²கோடியா ஓலோகேத்வா உஜுகம் கரோந்தே தி³ஸ்வா, ‘‘இமே, ப⁴ந்தே, கே நாமா’’தி புச்சி². ‘‘உஸுகாரா நாமாவுஸோ’’தி. ‘‘கிம் பனேதே கரோந்தீ’’தி? ‘‘அக்³கி³ம்ஹி தாபேத்வா ஸரத³ண்ட³கம் உஜும் கரோந்தீ’’தி. ‘‘ஸசித்தகோ, ப⁴ந்தே, ஏஸோ’’தி? ‘‘அசித்தகோ, ஆவுஸோ’’தி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘ஸசே அசித்தகம் க³ஹேத்வா அக்³கி³ம்ஹி தாபேத்வா உஜும் கரோந்தி, கஸ்மா ஸசித்தகாபி அத்தனோ சித்தம் வஸே வத்தேத்வா ஸமணத⁴ம்மம் காதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி. அதே²ஸோ புரதோ க³ச்ச²ந்தோ தா³ரூனி அரனேமினாபி⁴ஆதீ³னி தச்ச²ந்தே தி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, இமே கே நாமா’’தி புச்சி². ‘‘தச்ச²கா நாமாவுஸோ’’தி. ‘‘கிம் பனேதே கரோந்தீ’’தி? ‘‘தா³ரூனி க³ஹேத்வா யானகாதீ³னம் சக்காதீ³னி கரோந்தி, ஆவுஸோ’’தி. ‘‘ஏதானி பன ஸசித்தகானி, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘அசித்தகானி, ஆவுஸோ’’தி. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசே அசித்தகானி கட்ட²கலிங்க³ரானி க³ஹேத்வா சக்காதீ³னி கரோந்தி, கஸ்மா ஸசித்தகா அத்தனோ சித்தம் வஸே வத்தேத்வா ஸமணத⁴ம்மம் காதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி. ஸோ இமானி காரணானி தி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, ஸசே தும்ஹாகம் பத்தசீவரே தும்ஹே க³ண்ஹேய்யாத², அஹம் நிவத்தேய்ய’’ந்தி. தே²ரோ ‘‘அயம் அது⁴னா பப்³ப³ஜிதோ த³ஹரஸாமணேரோ மம் அனுப³ந்த⁴மானோ ஏவம் வதே³தீ’’தி சித்தம் அனுப்பாதே³த்வாவ ‘‘ஆஹர, ஸாமணேரா’’தி வத்வா அத்தனோ பத்தசீவரம் அக்³க³ஹேஸி.
ஸாமணேரோபி உபஜ்ஜா²யம் வந்தி³த்வா நிவத்தந்தோ, ‘‘ப⁴ந்தே, மய்ஹம் ஆஹாரம் ஆஹரந்தோ ரோஹிதமச்ச²ரஸேனேவ ஆஹரேய்யாதா²’’தி ஆஹ. ‘‘கத²ம் லபி⁴ஸ்ஸாமாவுஸோ’’தி? ‘‘ப⁴ந்தே, அத்தனோ புஞ்ஞேன அலப⁴ந்தா மம புஞ்ஞேன லபி⁴ஸ்ஸதா²’’தி ஆஹ. தே²ரோ ‘‘த³ஹரஸாமணேரஸ்ஸ ப³ஹி நிஸின்னகஸ்ஸ பரிபந்தோ²பி ப⁴வேய்யா’’தி குஞ்ஜிகம் த³த்வா ‘‘மய்ஹம் வஸனக³ப்³ப⁴ஸ்ஸ த்³வாரம் விவரித்வா அந்தோ பவிஸித்வா நிஸீதே³ய்யாஸீ’’தி ஆஹ. ஸோ ததா² கத்வா அத்தனோ கரஜகாயே ஞாணம் ஓதாரேத்வா அத்தபா⁴வம் ஸம்மஸந்தோ நிஸீதி³. அத²ஸ்ஸ கு³ணதேஜேன ஸக்கஸ்ஸ ஆஸனம் உண்ஹாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸோ ‘‘கிம் நு கோ² காரண’’ந்தி உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘பண்டி³தஸாமணேரோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பத்தசீவரம் த³த்வா ‘ஸமணத⁴ம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி நிவத்தோ, மயாபி தத்த² க³ந்தும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா சத்தாரோ மஹாராஜே ஆமந்தேத்வா ‘‘விஹாரஸ்ஸ உபவனே வஸந்தே ஸகுணே பலாபேத்வா ஸமந்ததோ ஆரக்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி வத்வா சந்த³தே³வபுத்தம் ‘‘சந்த³மண்ட³லம் ஆகட்³டி⁴த்வா க³ண்ஹாஹீ’’தி, ஸூரியதே³வபுத்தம் ‘‘ஸூரியமண்ட³லம் ஆகட்³டி⁴த்வா க³ண்ஹாஹீ’’தி வத்வா ஸயம் க³ந்த்வா ஆவிஞ்ச²னரஜ்ஜுட்டா²னே ஆரக்க²ம் க³ஹேத்வா அட்டா²ஸி, விஹாரே புராணபண்ணஸ்ஸ பதந்தஸ்ஸபி ஸத்³தோ³ நாஹோஸி, ஸாமணேரஸ்ஸ சித்தம் ஏகக்³க³ம் அஹோஸி. ஸோ அந்தராப⁴த்தேயேவ அத்தபா⁴வம் ஸம்மஸித்வா தீணி ப²லானி பாபுணி.
தே²ரோபி ‘‘ஸாமணேரோ விஹாரே நிஸின்னோ, தஸ்ஸ உபகப்பனகம் போ⁴ஜனம் அஸுககுலே நாம ஸக்கா லத்³து⁴’’ந்தி ஏகம் பேமகா³ரவயுத்தம் உபட்டா²ககுலம் அக³மாஸி. தத்த² ச மனுஸ்ஸா தம் தி³வஸம் ரோஹிதமச்சே² லபி⁴த்வா தே²ரஸ்ஸேவ ஆக³மனம் ஓலோகேந்தோ நிஸீதி³ம்ஸு. தே தே²ரம் ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, ப⁴த்³த³கம் வோ கதம் இதா⁴க³ச்ச²ந்தேஹீ’’தி அந்தோகே³ஹே பவேஸேத்வா யாகு³க²ஜ்ஜகாதீ³னி த³த்வா ரோஹிதமச்ச²ரஸேனஸ்ஸ பிண்ட³பாதம் அத³ம்ஸு. தே²ரோ ஹரணாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. மனுஸ்ஸா ‘‘பரிபு⁴ஞ்ஜத², ப⁴ந்தே, ஹரணகப⁴த்தம்பி லபி⁴ஸ்ஸதா²’’தி வத்வா தே²ரஸ்ஸ ப⁴த்தகிச்சாவஸானே பத்தம் ரோஹிதமச்ச²ரஸபோ⁴ஜனஸ்ஸ பூரேத்வா அத³ம்ஸு. தே²ரோ ‘‘ஸாமணேரோ மே சா²தோ’’தி ஸீக⁴ம் அக³மாஸி. ஸத்தா²பி தம் தி³வஸம் காலஸ்ஸேவ பு⁴ஞ்ஜித்வா விஹாரம் க³ந்த்வா ஏவம் ஆவஜ்ஜேஸி – ‘‘பண்டி³தஸாமணேரோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பத்தசீவரம் த³த்வா ‘ஸமணத⁴ம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி நிவத்தோ, நிப்ப²ஜ்ஜிஸ்ஸதி நு கோ² அஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதகிச்ச’’ந்தி உபதா⁴ரேந்தோ திண்ணம் ப²லானம் பத்தபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘அரஹத்தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², நத்தீ²’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘அத்தீ²’’தி தி³ஸ்வா ‘‘புரேப⁴த்தமேவ அரஹத்தம் பத்தும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, ந ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி அஞ்ஞாஸி. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸாரிபுத்தோ ஸாமணேரஸ்ஸ ப⁴த்தம் ஆதா³ய ஸீக⁴ம் ஆக³ச்ச²தி, அந்தராயம்பிஸ்ஸ கரேய்ய த்³வாரகோட்ட²கே ஆரக்க²ம் க³ஹேத்வா நிஸீதி³ஸ்ஸாமி, அத² நம் பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமி, தஸ்மிம் பஞ்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜியமானே ஸாமணேரோ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதீ’’தி. ததோ க³ந்த்வா த்³வாரகோட்ட²கே ட²த்வா ஸம்பத்தம் தே²ரம் சத்தாரோ பஞ்ஹே புச்சி², புட்ட²ம் புட்ட²ம் பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி.
தத்ரித³ம் புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனம் – ஸத்தா² கிர நம் ஆஹ – ‘‘ஸாரிபுத்த, கிம் தே லத்³த⁴’’ந்தி? ‘‘ஆஹாரோ, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஆஹாரோ நாம கிம் ஆஹரதி, ஸாரிபுத்தா’’தி? ‘‘வேத³னம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘வேத³னம் கிம் ஆஹரதி, ஸாரிபுத்தா’’தி? ‘‘ரூபம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ரூபம் பன கிம் ஆஹரதி, ஸாரிபுத்தா’’தி? ‘‘ப²ஸ்ஸம், ப⁴ந்தே’’தி. தத்ராயம் அதி⁴ப்பாயோ – ‘‘ஜிக⁴ச்சி²தேன ஹி பரிபு⁴த்தோ ஆஹாரோ தஸ்ஸ கு²த்³த³ம் பரிஹரித்வா ஸுக²ம் வேத³னம் ஆஹரதி. ஆஹாரபரிபோ⁴கே³ன ஸுகி²தஸ்ஸ ஸுகா²ய வேத³னாய உப்பஜ்ஜமானாய ஸரீரே வண்ணஸம்பத்தி ஹோதி. ஏவம் வேத³னா ரூபம் ஆஹரதி. ஸுகி²தோ பன ஆஹாரஜரூபவஸேன உப்பன்னஸுக²ஸோமனஸ்ஸோ ‘இதா³னி மே அஸ்ஸாதோ³ ஜாதோ’தி நிப்பஜ்ஜந்தோ வா நிஸீத³ந்தோ வா ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸம் படிலப⁴தீ’’தி.
ஏவம் இமேஸு சதூஸு பஞ்ஹேஸு விஸ்ஸஜ்ஜிகேஸு ஸாமணேரோ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பத்தோ. ஸத்தா²பி தே²ரம் ஆஹ – ‘‘க³ச்ச², ஸாரிபுத்த, தவ ஸாமணேரஸ்ஸ ப⁴த்தம் தே³ஹீ’’தி. தே²ரோ க³ந்த்வா த்³வாரம் ஆகோடேஸி. ஸாமணேரோ நிக்க²மித்வா தே²ரஸ்ஸ ஹத்த²தோ பத்தம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் ட²பேத்வா தாலவண்டேன தே²ரம் பீ³ஜி. அத² நம் தே²ரோ ஆஹ – ‘‘ஸாமணேர, ப⁴த்தகிச்சம் கரோஹீ’’தி. ‘‘தும்ஹே பன, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கதம் மயா ப⁴த்தகிச்சம், த்வம் கரோஹீ’’தி. ஸத்தவஸ்ஸிகதா³ரகோ பப்³ப³ஜித்வா அட்ட²மே தி³வஸே தம் க²ணம் விகஸிதபது³முப்பலஸதி³ஸோ அரஹத்தம் பத்தோ, பச்சவேக்கி²தட்டா²னம் பன பச்சவேக்க²ந்தோ நிஸீதி³த்வா ப⁴த்தகிச்சமகாஸி. தேன பத்தம் தோ⁴வித்வா படிஸாமிதகாலே சந்த³தே³வபுத்தோ சந்த³மண்ட³லம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி, ஸூரியதே³வபுத்தோ ஸூரியமண்ட³லம். சத்தாரோ மஹாராஜானோ சதுத்³தி³ஸம் ஆரக்க²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸும், ஸக்கோ தே³வராஜா ஆவிஞ்ச²னகே ஆரக்க²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. ஸூரியோ மஜ்ஜ²ட்டா²னதோ க³லித்வா க³தோ.
பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யிம்ஸு, ‘‘சா²யா அதி⁴கப்பமாணா ஜாதா, ஸூரியோ மஜ்ஜ²ட்டா²னதோ க³லித்வா க³தோ, ஸாமணேரேன ச இதா³னேவ பு⁴த்தம், கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி. ஸத்தா² தம் பவத்திம் ஞத்வா ஆக³ந்த்வா புச்சி² – ‘‘பி⁴க்க²வே, கிம் கதே²தா²’’தி? ‘‘இத³ம் நாம, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘ஆம, பி⁴க்க²வே, புஞ்ஞவதோ ஸமணத⁴ம்மம் கரணகாலே சந்த³தே³வபுத்தோ சந்த³மண்ட³லம், ஸூரியதே³வபுத்தோ ஸூரியமண்ட³லம் ஆகட்³டி⁴த்வா க³ண்ஹி, சத்தாரோ மஹாராஜானோ விஹாரோபவனே சதுத்³தி³ஸம் ஆரக்க²ம் க³ண்ஹிம்ஸு, ஸக்கோ தே³வராஜா ஆவிஞ்ச²னகே ஆரக்க²ம் க³ண்ஹி, அஹம்பி ‘பு³த்³தோ⁴ம்ஹீ’தி அப்போஸ்ஸுக்கோ நிஸீதி³தும் நாலத்த²ம், க³ந்த்வா த்³வாரகோட்ட²கே மம புத்தஸ்ஸ ஆரக்க²ம் அக்³க³ஹேஸிம், நேத்திகே ச மாதிகாய உத³கம் ஹரந்தே, உஸுகாரே ச உஸும் உஜும் கரோந்தே, தச்ச²கே ச தா³ரூனி தச்ச²ந்தே தி³ஸ்வா ஏத்தகம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா பண்டி³தா அத்தானம் த³மேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹந்தியேவா’’தி வத்வா அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –
80. ‘‘உத³கஞ்ஹி நயந்தி நேத்திகா, உஸுகாரா நமயந்தி தேஜனம்;
தா³ரும் நமயந்தி தச்ச²கா, அத்தானம் த³மயந்தி பண்டி³தா’’தி.
தத்த² உத³கந்தி பத²வியா த²லட்டா²னம் க²ணித்வா ஆவாடட்டா²னம் பூரேத்வா மாதிகம் வா கத்வா ருக்க²தோ³ணிம் வா ட²பேத்வா அத்தனா இச்சி²திச்சி²தட்டா²னம் உத³கம். நேந்தீதி நேத்திகா. தேஜனந்தி கண்ட³ம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – நேத்திகா அத்தனோ ருசியா உத³கம் நயந்தி, உஸுகாராபி தாபேத்வா தேஜனம் நமயந்தி உஸும் உஜும் கரோந்தி. தச்ச²காபி நேமிஆதீ³னம் அத்தா²ய தச்ச²ந்தா தா³ரும் நமயந்தி அத்தனோ ருசியா உஜும் வா வங்கம் வா கரோந்தி. ஏவம் ஏத்தகம் ஆரம்மணம் கத்வா பண்டி³தா ஸோதாபத்திமக்³கா³தீ³னி உப்பாதே³ந்தா அத்தானம் த³மயந்தி, அரஹத்தப்பத்தா பன ஏகந்தத³ந்தா நாம ஹோந்தீதி.
தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.
பண்டி³தஸாமணேரவத்து² பஞ்சமம்.