5. கோஸம்ப³கவத்து²
பரே ச ந விஜானந்தீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ கோஸம்ப³கே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.
கோஸம்பி³யஞ்ஹி கோ⁴ஸிதாராமே பஞ்சஸதபஞ்சஸதபரிவாரா த்³வே பி⁴க்கூ² விஹரிம்ஸு வினயத⁴ரோ ச த⁴ம்மகதி²கோ ச. தேஸு த⁴ம்மகதி²கோ ஏகதி³வஸம் ஸரீரவலஞ்ஜம் கத்வா உத³ககோட்ட²கே ஆசமனஉத³காவஸேஸம் பா⁴ஜனே ட²பேத்வாவ நிக்க²மி. பச்சா² வினயத⁴ரோ தத்த² பவிட்டோ² தம் உத³கம் தி³ஸ்வா நிக்க²மித்வா இதரம் புச்சி², ‘‘ஆவுஸோ, தயா உத³கம் ட²பித’’ந்தி? ‘‘ஆம, ஆவுஸோ’’தி. ‘‘கிம் பனேத்த² ஆபத்திபா⁴வம் ந ஜானாஸீ’’தி? ‘‘ஆம, ந ஜானாமீ’’தி. ‘‘ஹோதி, ஆவுஸோ, ஏத்த² ஆபத்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி படிகரிஸ்ஸாமி ந’’ந்தி. ‘‘ஸசே பன தே, ஆவுஸோ, அஸஞ்சிச்ச அஸ்ஸதியா கதம், நத்தி² ஆபத்தீ’’தி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² அஹோஸி. வினயத⁴ரோபி அத்தனோ நிஸ்ஸிதகானம் ‘‘அயம் த⁴ம்மகதி²கோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜமானோபி ந ஜானாதீ’’தி ஆரோசேஸி. தே தஸ்ஸ நிஸ்ஸிதகே தி³ஸ்வா ‘‘தும்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வாபி ஆபத்திபா⁴வம் ந ஜானாதீ’’தி ஆஹம்ஸு. தே க³ந்த்வா அத்தனோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஆரோசேஸும். ஸோ ஏவமாஹ – ‘‘அயம் வினயத⁴ரோ புப்³பே³ அனாபத்தீதி வத்வா இதா³னி ஆபத்தீதி வத³தி, முஸாவாதீ³ ஏஸோ’’தி. தே க³ந்த்வா ‘‘தும்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யோ முஸாவாதீ³’’தி ஆஹம்ஸு. தே ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் கலஹம் வட்³ட⁴யிம்ஸு. கதோ வினயத⁴ரோ ஓகாஸம் லபி⁴த்வா த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கே²பனீயகம்மமகாஸி. ததோ பட்டா²ய தேஸம் பச்சயதா³யகா உபட்டா²காபி த்³வே கோட்டா²ஸா அஹேஸும், ஓவாத³படிக்³கா³ஹகா பி⁴க்கு²னியோபி ஆரக்க²தே³வதாபி தாஸம் ஸந்தி³ட்ட²ஸம்ப⁴த்தா ஆகாஸட்ட²தே³வதாபீதி யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸப்³பே³பி புது²ஜ்ஜனா த்³வே பக்கா² அஹேஸும். சாதுமஹாராஜிகம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ அகனிட்ட²பா⁴வனா பன ஏகனின்னாத³ம் கோலாஹலம் அக³மாஸி.
அதே²கோ அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ததா²க³தமுபஸங்கமித்வா உக்கே²பகானம் வினயத⁴ரஅந்தேவாஸிகானம் ‘‘த⁴ம்மிகேனேவாயம் வினயகம்மேன உக்கி²த்தோ’’தி லத்³தி⁴ஞ்ச, உக்கி²த்தானுவத்தகானம் த⁴ம்மகதி²கஅந்தேவாஸிகானம் பன ‘‘அத⁴ம்மிகேனேவ கம்மேன உக்கி²த்தோ’’தி லத்³தி⁴ஞ்ச, உக்கே²பகேஹி வாரியமானானம்பி ச தேஸம் தம் அனுபரிவாரேத்வா விசரணபா⁴வஞ்ச ஆரோசேஸி ப⁴க³வா ‘‘ஸமக்³கா³ கிர ஹோந்தூ’’தி த்³வே வாரே பேஸேத்வா ‘‘ந இச்ச²ந்தி, ப⁴ந்தே, ஸமக்³கா³ ப⁴விது’’ந்தி ஸுத்வா ததியவாரே ‘‘பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’தி தேஸம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா உக்கே²பகானம் உக்கே²பனே, இதரேஸஞ்ச ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே ஆதீ³னவம் கதே²த்வா புன தேஸம் தத்தே²வ ஏகஸீமாயம் உபோஸதா²தீ³னி அனுஜானித்வா ப⁴த்தக்³கா³தீ³ஸு ப⁴ண்ட³னஜாதானம் ‘‘ஆஸனந்தரிகாய நிஸீதி³தப்³ப³’’ந்தி (மஹாவ. 456) ப⁴த்தக்³கே³ வத்தம் பஞ்ஞாபேத்வா ‘‘இதா³னிபி ப⁴ண்ட³னஜாதாவ விஹரந்தீ’’தி ஸுத்வா தத்த² க³ந்த்வா ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³ன’’ந்திஆதீ³னி வத்வா, ‘‘பி⁴க்க²வே, ப⁴ண்ட³னகலஹவிக்³க³ஹவிவாதா³ நாமேதே அனத்த²காரகா. கலஹம் நிஸ்ஸாய ஹி லடுகிகாபி ஸகுணிகா ஹத்தி²னாக³ம் ஜீவிதக்க²யம் பாபேஸீ’’தி லடுகிகஜாதகம் (ஜா. 1.5.39 ஆத³யோ) கதே²த்வா, ‘‘பி⁴க்க²வே, ஸமக்³கா³ ஹோத², மா விவத³த². விவாத³ம் நிஸ்ஸாய ஹி அனேகஸதஸஹஸ்ஸா வட்டகாபி ஜீவிதக்க²யம் பத்தா’’தி வட்டகஜாதகம் (ஜா. 1.1.118) கதே²ஸி. ஏவம்பி தேஸு ப⁴க³வதோ வசனம் அனாதி³யந்தேஸு அஞ்ஞதரேன த⁴ம்மவாதி³னா ததா²க³தஸ்ஸ விஹேஸம் அனிச்ச²ந்தேன ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, த⁴ம்மஸாமி, அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தோ விஹரது, மயமேவ தேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி (மஹாவ. 457; ம. நி. 3.236) வுத்தே அதீதம் ஆஹரி –
பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, பா³ராணஸியம் ப்³ரஹ்மத³த்தோ நாம காஸிராஜா அஹோஸி. ப்³ரஹ்மத³த்தேன தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ ரஜ்ஜம் அச்சி²ந்தி³த்வா அஞ்ஞாதகவேஸேன வஸந்தஸ்ஸ பிதுனோ மாரிதபா⁴வஞ்சேவ தீ³கா⁴வுகுமாரேன அத்தனோ ஜீவிதே தி³ன்னே ததோ பட்டா²ய தேஸம் ஸமக்³க³பா⁴வஞ்ச கதே²த்வா ‘‘தேஸஞ்ஹி நாம, பி⁴க்க²வே, ராஜூனம் ஆதி³ன்னத³ண்டா³னம் ஆதி³ன்னஸத்தா²னம் ஏவரூபம் க²ந்திஸோரச்சம் ப⁴விஸ்ஸதி. இத⁴ கோ² தம், பி⁴க்க²வே, ஸோபே⁴த², யம் தும்ஹே ஏவம் ஸ்வாகா²தே த⁴ம்மவினயே பப்³ப³ஜிதா ஸமானா க²மா ச ப⁴வேய்யாத² ஸோரதா சா’’தி ஓவதி³த்வாபி நேவ தே ஸமக்³கே³ காதும் அஸக்கி². ஸோ தாய ஆகிண்ணவிஹாரதாய உக்கண்டி²தோ ‘‘அஹம் கோ² இதா³னி ஆகிண்ணோ து³க்க²ம் விஹராமி, இமே ச பி⁴க்கூ² மம வசனம் ந கரோந்தி. யம்னூனாஹம் ஏககோவ க³ணம்ஹா வூபகட்டோ² விஹரேய்ய’’ந்தி சிந்தேத்வா கோஸம்பி³யம் பிண்டா³ய சரித்வா அனபலோகேத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஏககோவ அத்தனோ பத்தசீவரமாதா³ய பா³லகலோணககா³மம் க³ந்த்வா தத்த² ப⁴கு³த்தே²ரஸ்ஸ ஏகசாரிகவத்தம் கதே²த்வா பாசினவம்ஸமிக³தா³யே திண்ணம் குலபுத்தானம் ஸாமக்³கி³யானிஸம்ஸம் கதே²த்வா யேன பாலிலேய்யகம் அத்தி², தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா பாலிலேய்யகம் உபனிஸ்ஸாய ரக்கி²தவனஸண்டே³ ப⁴த்³த³ஸாலமூலே பாலிலேய்யகேன ஹத்தி²னா உபட்டி²யமானோ பா²ஸுகம் வஸ்ஸாவாஸம் வஸி.
கோஸம்பி³வாஸினோபி கோ² உபாஸகா விஹாரம் க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் அபஸ்ஸந்தா ‘‘குஹிம், ப⁴ந்தே, ஸத்தா²’’தி புச்சி²த்வா ‘‘பாலிலேய்யகவனஸண்ட³ம் க³தோ’’தி. ‘‘கிம் காரணா’’தி? ‘‘அம்ஹே ஸமக்³கே³ காதும் வாயமி, மயம் பன ந ஸமக்³கா³ அஹும்ஹா’’தி. ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, தும்ஹே ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா தஸ்மிம் ஸாமக்³கி³ம் கரோந்தே ஸமக்³கா³ நாஹுவத்தா²’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘மனுஸ்ஸா இமே ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா தஸ்மிம் ஸாமக்³கி³ம் கரோந்தேபி ஸமக்³கா³ ந ஜாதா, மயம் இமே நிஸ்ஸாய ஸத்தா²ரம் த³ட்டு²ம் ந லபி⁴ம்ஹா, இமேஸம் நேவ ஆஸனம் த³ஸ்ஸாம, ந அபி⁴வாத³னாதீ³னி கரிஸ்ஸாமா’’தி ததோ பட்டா²ய தேஸம் ஸாமீசிமத்தம்பி ந கரிம்ஸு. தே அப்பாஹாரதாய ஸுஸ்ஸமானா கதிபாஹேனேவ உஜுகா ஹுத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அச்சயம் தே³ஸேத்வா க²மாபேத்வா ‘‘உபாஸகா மயம் ஸமக்³கா³ ஜாதா, தும்ஹேபி நோ புரிமஸதி³ஸா ஹோதா²’’தி ஆஹம்ஸு. ‘‘க²மாபிதோ பன வோ, ப⁴ந்தே, ஸத்தா²’’தி. ‘‘ந க²மாபிதோ, ஆவுஸோ’’தி. ‘‘தேன ஹி ஸத்தா²ரம் க²மாபேத², ஸத்து² க²மாபிதகாலே மயம்பி தும்ஹாகம் புரிமஸதி³ஸா ப⁴விஸ்ஸாமா’’தி. தே அந்தோவஸ்ஸபா⁴வேன ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்தும் அவிஸஹந்தா து³க்கே²ன தம் அந்தோவஸ்ஸம் வீதினாமேஸும். ஸத்தா² பன தேன ஹத்தி²னா உபட்டி²யமானோ ஸுக²ம் வஸி. ஸோபி ஹி ஹத்தி²னாகோ³ க³ணம் பஹாய பா²ஸுவிஹாரத்தா²யேவ தம் வனஸண்ட³ம் பாவிஸி.
யதா²ஹ – ‘‘அஹம் கோ² ஆகிண்ணோ விஹராமி ஹத்தீ²ஹி ஹத்தீ²னீஹி ஹத்தி²கலபே⁴ஹி ஹத்தி²ச்சா²பேஹி, சி²ன்னக்³கா³னி சேவ திணானி கா²தா³மி, ஓப⁴க்³கோ³ப⁴க்³க³ஞ்ச மே ஸாகா²ப⁴ங்க³ம் கா²த³ந்தி, ஆவிலானி ச பானீயானி பிவாமி, ஓகா³ஹா சஸ்ஸ மே உத்திண்ணஸ்ஸ ஹத்தி²னியோ காயம் உபனிக⁴ம்ஸந்தியோ க³ச்ச²ந்தி, யம்னூனாஹம் ஏகோவ க³ணம்ஹா வூபகட்டோ² விஹரேய்ய’’ந்தி (மஹாவ. 467; உதா³. 35). அத² கோ² ஸோ ஹத்தி²னாகோ³ யூதா² அபக்கம்ம யேன பாலிலேய்யகம் ரக்கி²தவனஸண்ட³ம் ப⁴த்³த³ஸாலமூலம், யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பன ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ஓலோகேந்தோ அஞ்ஞம் கிஞ்சி அதி³ஸ்வா ப⁴த்³த³ஸாலமூலம் பாதே³னேவ பஹரந்தோ தச்சே²த்வா ஸோண்டா³ய ஸாக²ம் க³ஹேத்வா ஸம்மஜ்ஜி. ததோ பட்டா²ய ஸோண்டா³ய க⁴டம் க³ஹேத்வா பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேதி, உண்ஹோத³கேன அத்தே² ஸதி உண்ஹோத³கம் படியாதே³தி. கத²ம்? ஹத்தே²ன கட்டா²னி க⁴ம்ஸித்வா அக்³கி³ம் ஸம்பாதே³தி, தத்த² தா³ரூனி பக்கி²பந்தோ அக்³கி³ம் ஜாலேத்வா தத்த² பாஸாணே பக்கி²பித்வா பசித்வா தா³ருத³ண்ட³கேன பவட்டேத்வா பரிச்சி²ன்னாய கு²த்³த³கஸோண்டி³காய கி²பதி, ததோ ஹத்த²ம் ஓதாரேத்வா உத³கஸ்ஸ தத்தபா⁴வம் ஜானித்வா க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்த³தி. ஸத்தா² ‘‘உத³கம் தே தாபிதம் பாலிலேய்யகா’’தி வத்வா தத்த² க³ந்த்வா ந்ஹாயதி. அத²ஸ்ஸ நானாவிதா⁴னி ப²லானி ஆஹரித்வா தே³தி. யதா³ பன ஸத்தா² கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸதி, ததா³ ஸத்து² பத்தசீவரமாதா³ய கும்பே⁴ பதிட்ட²பேத்வா ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம்யேவ க³ச்ச²தி. ஸத்தா² கா³மூபசாரம் பத்வா ‘‘பாலிலேய்யக இதோ பட்டா²ய தயா க³ந்தும் ந ஸக்கா, ஆஹார மே பத்தசீவர’’ந்தி ஆஹராபேத்வா கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஸோபி யாவ ஸத்து² நிக்க²மனா தத்தே²வ ட²த்வா ஆக³மனகாலே பச்சுக்³க³மனம் கத்வா புரிமனயேனேவ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா வஸனட்டா²னே ஓதாரேத்வா வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸாகா²ய பீ³ஜதி, ரத்திம் வாளமிக³பரிபந்த²னிவாரணத்த²ம் மஹந்தம் த³ண்ட³ம் ஸோண்டா³ய க³ஹேத்வா ‘‘ஸத்தா²ரம் ரக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி யாவ அருணுக்³க³மனா வனஸண்ட³ஸ்ஸ அந்தரந்தரேன விசரதி, ததோ பட்டா²யயேவ கிர ஸோ வனஸண்டோ³ பாலிலேய்யகரக்கி²தவனஸண்டோ³ நாம ஜாதோ. அருணே உக்³க³தே முகோ²த³கதா³னம் ஆதி³ம் கத்வா தேனேவூபாயேன ஸப்³ப³வத்தானி கரோதி.
அதே²கோ மக்கடோ தம் ஹத்தி²ம் உட்டா²ய ஸமுட்டா²ய தி³வஸே தி³வஸே ததா²க³தஸ்ஸ ஆபி⁴ஸமாசாரிகம் கரோந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘அஹம்பி கிஞ்சிதே³வ கரிஸ்ஸாமீ’’தி விசரந்தோ ஏகதி³வஸம் நிம்மக்கி²கம் த³ண்ட³கமது⁴ம் தி³ஸ்வா த³ண்ட³கம் ப⁴ஞ்ஜித்வா த³ண்ட³கேனேவ ஸத்³தி⁴ம் மது⁴படலம் ஸத்து² ஸந்திகம் ஆஹரித்வா கத³லிபத்தம் சி²ந்தி³த்வா தத்த² ட²பேத்வா அதா³ஸி. ஸத்தா² க³ண்ஹி. மக்கடோ ‘‘கரிஸ்ஸதி நு கோ² பரிபோ⁴க³ம் ந கரிஸ்ஸதீ’’தி ஓலோகேந்தோ க³ஹேத்வா நிஸின்னம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம் நு கோ²’’தி சிந்தேத்வா த³ண்ட³கோடியம் க³ஹேத்வா பரிவத்தேத்வா உபதா⁴ரேந்தோ அண்ட³கானி தி³ஸ்வா தானி ஸணிகம் அபனேத்வா புன அதா³ஸி. ஸத்தா² பரிபோ⁴க³மகாஸி. ஸோ துட்ட²மானஸோ தம் தம் ஸாக²ம் க³ஹேத்வா நச்சந்தோவ அட்டா²ஸி. அத²ஸ்ஸ க³ஹிதஸாகா²பி அக்கந்தஸாகா²பி பி⁴ஜ்ஜிம்ஸு. ஸோ ஏகஸ்மிம் கா²ணுமத்த²கே பதித்வா நிவிட்ட²க³த்தோ ஸத்த²ரி பஸன்னேனேவ சித்தேன காலம் கத்வா தாவதிம்ஸப⁴வனே திம்ஸயோஜனிகே கனகவிமானே நிப்³ப³த்தி, அச்ச²ராஸஹஸ்ஸபரிவாரோ மக்கடதே³வபுத்தோ நாம அஹோஸி.
ததா²க³தஸ்ஸ தத்த² ஹத்தி²னாகே³ன உபட்டி²யமானஸ்ஸ வஸனபா⁴வோ ஸகலஜம்பு³தீ³பே பாகடோ அஹோஸி. ஸாவத்தி²னக³ரதோ ‘‘அனாத²பிண்டி³கோ விஸாகா² ச மஹாஉபாஸிகா’’திஏவமாதீ³னி மஹாகுலானி ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ஸாஸனம் பஹிணிம்ஸு ‘‘ஸத்தா²ரம் நோ, ப⁴ந்தே, த³ஸ்ஸேதா²’’தி. தி³ஸாவாஸினோபி பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² வுட்ட²வஸ்ஸா ஆனந்த³த்தே²ரம் உபஸங்கமித்வா ‘‘சிரஸ்ஸுதா நோ, ஆவுஸோ ஆனந்த³, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² த⁴ம்மீ கதா², ஸாது⁴ மயம், ஆவுஸோ ஆனந்த³, லபே⁴ய்யாம ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² த⁴ம்மிம் கத²ம் ஸவனாயா’’தி யாசிம்ஸு. தே²ரோ தே பி⁴க்கூ² ஆதா³ய தத்த² க³ந்த்வா ‘‘தேமாஸம் ஏகவிஹாரினோ ததா²க³தஸ்ஸ ஸந்திகம் ஏத்தகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் உபஸங்கமிதும் அயுத்த’’ந்தி சிந்தேத்வா தே பி⁴க்கூ² ப³ஹி ட²பேத்வா ஏககோவ ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமி. பாலிலேய்யகோ தம் தி³ஸ்வா த³ண்ட³மாதா³ய பக்க²ந்தி³. ஸத்தா² ஓலோகேத்வா அபேஹி ‘‘அபேஹி பாலிலேய்யக, மா நிவாரயி, பு³த்³து⁴பட்டா²கோ ஏஸோ’’தி ஆஹ. ஸோ தத்தே²வ த³ண்ட³ம் ச²ட்³டே³த்வா பத்தசீவரபடிக்³க³ஹணம் ஆபுச்சி². தே²ரோ நாதா³ஸி. நாகோ³ ‘‘ஸசே உக்³க³ஹிதவத்தோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸத்து² நிஸீத³னபாஸாணப²லகே அத்தனோ பரிக்கா²ரம் ந ட²பேஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேஸி. தே²ரோ பத்தசீவரம் பூ⁴மியம் ட²பேஸி. வத்தஸம்பன்னா ஹி க³ரூனம் ஆஸனே வா ஸயனே வா அத்தனோ பரிக்கா²ரம் ந ட²பேந்தி.
தே²ரோ ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஸத்தா² ‘‘ஆனந்த³, ஏகோவ ஆக³தோஸீ’’தி புச்சி²த்வா பஞ்சஸதேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆக³தபா⁴வம் ஸுத்வா ‘‘கஹம் பனேதே’’தி வத்வா ‘‘தும்ஹாகம் சித்தம் அஜானந்தோ ப³ஹி ட²பேத்வா ஆக³தோம்ஹீ’’தி வுத்தே ‘‘பக்கோஸாஹி நே’’தி ஆஹ. தே²ரோ ததா² அகாஸி. தே பி⁴க்கூ² ஆக³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஸத்தா² தேஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸந்தா²ரம் கத்வா தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி, ‘‘ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, ஹி பு³த்³த⁴ஸுகு²மாலோ சேவ க²த்தியஸுகு²மாலோ ச, தும்ஹேஹி தேமாஸம் ஏககேஹி திட்ட²ந்தேஹி நிஸீத³ந்தேஹி ச து³க்கரம் கதம், வத்தபடிவத்தகாரகோபி முகோ²த³காதி³தா³யகோபி நாஹோஸி மஞ்ஞே’’தி வுத்தே, ‘‘பி⁴க்க²வே, பாலிலேய்யகஹத்தி²னா மம ஸப்³ப³கிச்சானி கதானி. ஏவரூபஞ்ஹி ஸஹாயம் லப⁴ந்தேன ஏகதோவ வஸிதும் யுத்தம், அலப⁴ந்தஸ்ஸ ஏகசாரிகபா⁴வோவ ஸேய்யோ’’தி வத்வா இமா நாக³வக்³கே³ திஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி –
‘‘ஸசே லபே⁴த² நிபகம் ஸஹாயம்,
ஸத்³தி⁴ம்சரம் ஸாது⁴விஹாரி தீ⁴ரம்;
அபி⁴பு⁴ய்ய ஸப்³பா³னி பரிஸ்ஸயானி,
சரேய்ய தேனத்தமனோ ஸதீமா.
‘‘நோ சே லபே⁴த² நிபகம் ஸஹாயம்,
ஸத்³தி⁴ம்சரம் ஸாது⁴விஹாரி தீ⁴ரம்;
ராஜாவ ரட்ட²ம் விஜிதம் பஹாய,
ஏகோ சரே மாதங்க³ரஞ்ஞேவ நாகோ³.
‘‘ஏகஸ்ஸ சரிதம் ஸேய்யோ,
நத்தி² பா³லே ஸஹாயதா;
ஏகோ சரே ந ச பாபானி கயிரா,
அப்போஸ்ஸுக்கோ மாதங்க³ரஞ்ஞேவ நாகோ³’’தி. (மஹாவ. 464; ம. நி. 3.237; த⁴. ப. 328-330; ஸு. நி. 45-46);
கா³தா²பரியோஸானே பஞ்சஸதாபி தே பி⁴க்கூ² அரஹத்தே பதிட்ட²ஹிம்ஸு. ஆனந்த³த்தே²ரோபி அனாத²பிண்டி³காதீ³ஹி பேஸிதஸாஸனம் ஆரோசேத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, அனாத²பிண்டி³கப்பமுகா² தே பஞ்ச அரியஸாவககோடியோ தும்ஹாகம் ஆக³மனம் பச்சாஸீஸந்தீ’’தி ஆஹ. ஸத்தா² ‘‘தேன ஹி க³ண்ஹாஹி பத்தசீவர’’ந்தி பத்தசீவரம் கா³ஹாபேத்வா நிக்க²மி. நாகோ³ க³ந்த்வா க³தமக்³கே³ திரியம் அட்டா²ஸி. ‘‘கிம் கரோதி, ப⁴ந்தே, நாகோ³’’தி? ‘‘தும்ஹாகம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்க²ம் தா³தும் பச்சாஸீஸதி, தீ³க⁴ரத்தம் கோ² பனாயம் மய்ஹம் உபகாரகோ, நாஸ்ஸ சித்தம் கோபேதும் வட்டதி, நிவத்தத², பி⁴க்க²வே’’தி ஸத்தா² பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா நிவத்தி. ஹத்தீ²பி வனஸண்ட³ம் பவிஸித்வா பனஸகத³லிப²லாதீ³னி நானாப²லானி ஸம்ஹரித்வா ராஸிம் கத்வா புனதி³வஸே பி⁴க்கூ²னம் அதா³ஸி. பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² ஸப்³பா³னி கே²பேதும் நாஸக்கி²ம்ஸு. ப⁴த்தகிச்சபரியோஸானே ஸத்தா² பத்தசீவரம் கா³ஹேத்வா நிக்க²மி. நாகோ³ பி⁴க்கூ²னம் அந்தரந்தரேன க³ந்த்வா ஸத்து² புரதோ திரியம் அட்டா²ஸி. ‘‘கிம் கரோதி, ப⁴ந்தே, நாகோ³’’தி? ‘‘அயஞ்ஹி பி⁴க்க²வே, தும்ஹே பேஸேத்வா மம் நிவத்தேதுகாமோ’’தி. அத² நம் ஸத்தா² ‘‘பாலிலேய்யக, இத³ம் பன மம அனிவத்தக³மனம், தவ இமினா அத்தபா⁴வேன ஜா²னம் வா விபஸ்ஸனம் வா மக்³க³ப²லம் வா நத்தி², திட்ட² த்வ’’ந்தி ஆஹ. தம் ஸுத்வா நாகோ³ முகே² ஸோண்ட³ம் பக்கி²பித்வா ரோத³ந்தோ பச்ச²தோ பச்ச²தோ அக³மாஸி. ஸோ ஹி ஸத்தா²ரம் நிவத்தேதும் லப⁴ந்தோ தேனேவ நியாமேன யாவஜீவம் படிஜக்³கே³ய்ய, ஸத்தா² பன தம் கா³மூபசாரம் பத்வா ‘‘பாலிலேய்யக இதோ பட்டா²ய தவ அபூ⁴மி, மனுஸ்ஸாவாஸோ ஸபரிபந்தோ², திட்ட² த்வ’’ந்தி ஆஹ. ஸோ ரோத³மானோ தத்தே²வ ட²த்வா ஸத்த²ரி சக்கு²பத²ம் விஜஹந்தே ஹத³யேன ப²லிதேன காலம் கத்வா ஸத்த²ரி பஸாதே³ன தாவதிம்ஸப⁴வனே திம்ஸயோஜனிகே கனகவிமானே அச்ச²ராஸஹஸ்ஸமஜ்ஜே² நிப்³ப³த்தி, பாலிலேய்யகதே³வபுத்தோயேவஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி.
ஸத்தா²பி அனுபுப்³பே³ன ஜேதவனம் அக³மாஸி. கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ‘‘ஸத்தா² கிர ஸாவத்தி²ம் ஆக³தோ’’தி ஸுத்வா ஸத்தா²ரம் க²மாபேதும் தத்த² அக³மம்ஸு. கோஸலராஜா ‘‘தே கிர கோஸம்ப³கா ப⁴ண்ட³னகாரகா பி⁴க்கூ² ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி ஸுத்வா ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, தேஸம் மம விஜிதம் பவிஸிதும் ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. ‘‘மஹாராஜ, ஸீலவந்தா ஏதே பி⁴க்கூ², கேவலம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவாதே³ன மம வசனம் ந க³ண்ஹிம்ஸு, இதா³னி மம் க²மாபேதும் ஆக³ச்ச²ந்தி, ஆக³ச்ச²ந்து மஹாராஜா’’தி. அனாத²பிண்டி³கோபி ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, தேஸம் விஹாரம் பவிஸிதும் ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா ததே²வ ப⁴க³வதா படிக்கி²த்தோ துண்ஹீ அஹோஸி. ஸாவத்தி²யம் அனுப்பத்தானம் பன தேஸம் ப⁴க³வா ஏகமந்தே விவித்தம் காராபேத்வா ஸேனாஸனம் தா³பேஸி. அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தேஹி ஸத்³தி⁴ம் நேவ ஏகதோ நிஸீத³ந்தி, ந திட்ட²ந்தி, ஆக³தாக³தா ஸத்தா²ரம் புச்ச²ந்தி – ‘‘கதமேதே, ப⁴ந்தே, ப⁴ண்ட³னகாரகா கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ²’’தி? ஸத்தா² ‘‘ஏதே’’தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஏதே கிர தே, ஏதே கிர தே’’தி ஆக³தாக³தேஹி அங்கு³லிகா த³ஸ்ஸியமானா லஜ்ஜாய ஸீஸம் உக்கி²பிதும் அஸக்கோந்தா ப⁴க³வதோ பாத³மூலே நிபஜ்ஜித்வா ப⁴க³வந்தம் க²மாபேஸும். ஸத்தா² ‘‘பா⁴ரியம் வோ, பி⁴க்க²வே, கதம், தும்ஹே ஹி நாம மாதி³ஸஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா மயி ஸாமக்³கி³ம் கரோந்தே மம வசனம் ந கரித்த², போராணகபண்டி³தாபி வஜ்ஜ²ப்பத்தானம் மாதாபிதூனம் ஓவாத³ம் ஸுத்வா தேஸு ஜீவிதா வோரோபியமானேஸுபி தம் அனதிக்கமித்வா பச்சா² த்³வீஸு ரட்டே²ஸு ரஜ்ஜம் காரயிம்ஸூ’’தி வத்வா புனதே³வ கோஸம்பி³கஜாதகம் (ஜா. 1.9.10 ஆத³யோ) கதே²த்வா ‘‘ஏவம், பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுகுமாரோ மாதாபிதூஸு ஜீவிதா வோரோபியமானேஸுபி தேஸம் ஓவாத³ம் அனதிக்கமித்வா பச்சா² ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ தீ⁴தரம் லபி⁴த்வா த்³வீஸு காஸிகோஸலரட்டே²ஸு ரஜ்ஜம் காரேஸி, தும்ஹேஹி பன மம வசனம் அகரோந்தேஹி பா⁴ரியம் கத’’ந்தி வத்வா இமம் கா³த²மாஹ –
6. ‘‘பரே ச ந விஜானந்தி, மயமேத்த² யமாமஸே;
யே ச தத்த² விஜானந்தி, ததோ ஸம்மந்தி மேத⁴கா³’’தி.
தத்த² பரேதி பண்டி³தே ட²பேத்வா ததோ அஞ்ஞே ப⁴ண்ட³னகாரகா பரே நாம. தே தத்த² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² கோலாஹலம் கரோந்தா ‘‘மயம் யமாமஸே உபரமாம வினஸ்ஸாம ஸததம் ஸமிதம் மச்சுஸந்திகம் க³ச்சா²மா’’தி ந விஜானந்தி. யே ச தத்த² விஜானந்தீதி யே தத்த² பண்டி³தா ‘‘மயம் மச்சுஸந்திகம் க³ச்சா²மா’’தி விஜானந்தி. ததோ ஸம்மந்தி மேத⁴கா³தி ஏவஞ்ஹி தே ஜானந்தா யோனிஸோமனஸிகாரம் உப்பாதே³த்வா மேத⁴கா³னம் கலஹானம் வூபஸமாய படிபஜ்ஜந்தி. அத² நேஸம் தாய படிபத்தியா தே மேத⁴கா³ ஸம்மந்தீதி. அத² வா பரே சாதி புப்³பே³ மயா ‘‘மா, பி⁴க்க²வே, ப⁴ண்ட³ன’’ந்திஆதீ³னி வத்வா ஓவதி³யமானாபி மம ஓவாத³ஸ்ஸ அபடிக்³க³ஹணேன அதிக்கமனேன அமாமகா பரே நாம. ‘‘மயம் ச²ந்தா³தி³வஸேன மிச்சா²கா³ஹம் க³ஹேத்வா ஏத்த² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² யமாமஸே ப⁴ண்ட³னாதீ³னம் வுத்³தி⁴யா வாயமாமா’’தி ந விஜானந்தி. இதா³னி பன யோனிஸோ பச்சவேக்க²மானா தத்த² தும்ஹாகம் அந்தரே யே ச பண்டி³தபுரிஸா ‘‘புப்³பே³ மயம் ச²ந்தா³தி³வஸேன வாயமந்தா அயோனிஸோ படிபன்னா’’தி விஜானந்தி, ததோ தேஸம் ஸந்திகா தே பண்டி³தபுரிஸே நிஸ்ஸாய இமே தா³னி கலஹஸங்கா²தா மேத⁴கா³ ஸம்மந்தீதி அயமேத்த² அத்தோ²தி.
கா³தா²பரியோஸானே ஸம்பத்தபி⁴க்கூ² ஸோதாபத்திப²லாதீ³ஸு பதிட்ட²ஹிம்ஸூதி.
கோஸம்ப³கவத்து² பஞ்சமம்.