5. ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தவண்ணனா

ஸாரிபுத்தஸீஹனாத³வண்ணனா

141. ஏவம் மே ஸுதந்தி ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தம். தத்ராயமனுத்தானபத³வண்ணனா – நாளந்தா³யந்தி நாளந்தா³தி ஏவம்னாமகே நக³ரே, தம் நக³ரம் கோ³சரகா³மம் கத்வா. பாவாரிகம்ப³வனேதி து³ஸ்ஸபாவாரிகஸேட்டி²னோ அம்ப³வனே. தம் கிர தஸ்ஸ உய்யானம் அஹோஸி. ஸோ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ப⁴க³வதி பஸன்னோ தஸ்மிம் உய்யானே குடிலேணமண்ட³பாதி³படிமண்டி³தம் ப⁴க³வதோ விஹாரம் கத்வா நிய்யாதேஸி. ஸோ விஹாரோ ஜீவகம்ப³வனம் விய ‘‘பாவாரிகம்ப³வன’’ந்த்வேவ ஸங்க்²யம் க³தோ, தஸ்மிம் பாவாரிகம்ப³வனே விஹரதீதி அத்தோ². ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதீ’’தி. கஸ்மா ஏவம் அவோச? அத்தனோ உப்பன்னஸோமனஸ்ஸபவேத³னத்த²ம்.

தத்ராயமனுபுப்³பி³கதா² – தே²ரோ கிர தம்தி³வஸம் காலஸ்ஸேவ ஸரீரப்படிஜக்³க³னம் கத்வா ஸுனிவத்த²னிவாஸனோ பத்தசீவரமாதா³ய பாஸாதி³கேஹி அபி⁴க்கந்தாதீ³ஹி தே³வமனுஸ்ஸானம் பஸாத³ம் ஆவஹந்தோ நாளந்த³வாஸீனம் ஹிதஸுக²மனுப்³ரூஹயந்தோ பிண்டா³ய பவிஸித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ விஹாரம் க³ந்த்வா ஸத்து² வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸத்த²ரி க³ந்த⁴குடிம் பவிட்டே² ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா அத்தனோ தி³வாட்டா²னம் அக³மாஸி. தத்த² ஸத்³தி⁴விஹாரிகந்தேவாஸிகேஸு வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா படிக்கந்தேஸு தி³வாட்டா²னம் ஸம்மஜ்ஜித்வா சம்மக்க²ண்ட³ம் பஞ்ஞபேத்வா உத³கதும்ப³தோ உத³கேன ஹத்த²பாதே³ ஸீதலே கத்வா திஸந்தி⁴பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா காலபரிச்சே²த³ம் கத்வா ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜி.

ஸோ யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய அத்தனோ கு³ணே அனுஸ்ஸரிதுமாரத்³தோ⁴. அத²ஸ்ஸ கு³ணே அனுஸ்ஸரதோ ஸீலம் ஆபாத²மாக³தம். ததோ படிபாடியாவ ஸமாதி⁴ பஞ்ஞா விமுத்தி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் பட²மம் ஜா²னம் து³தியம் ஜா²னம் ததியம் ஜா²னம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தி விஞ்ஞானஞ்சாயதனஸமாபத்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி விபஸ்ஸனாஞாணம் மனோமயித்³தி⁴ஞாணம் இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம் தி³ப்³ப³ஸோதஞாணம் சேதோபரியஞாணம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம்…பே… ஸோதாபத்திமக்³கோ³ ஸோதாபத்திப²லம்…பே… அரஹத்தமக்³கோ³ அரஹத்தப²லம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ ஸாவகபாரமீஞாணம். இதோ பட்டா²ய கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யஸ்ஸ உபரி அனோமத³ஸ்ஸீபு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாத³மூலே கதம் அபி⁴னீஹாரம் ஆதி³ம் கத்வா அத்தனோ கு³ணே அனுஸ்ஸரதோ யாவ நிஸின்னபல்லங்கா கு³ணா உபட்ட²ஹிம்ஸு.

ஏவம் தே²ரோ அத்தனோ கு³ணே அனுஸ்ஸரமானோ கு³ணானம் பமாணம் வா பரிச்சே²த³ம் வா த³ட்டு²ம் நாஸக்கி². ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘மய்ஹம் தாவ பதே³ஸஞாணே டி²தஸ்ஸ ஸாவகஸ்ஸ கு³ணானம் பமாணம் வா பரிச்சே²தோ³ வா நத்தி². அஹம் பன யம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதோ, கீதி³ஸா நு கோ² தஸ்ஸ கு³ணா’’தி த³ஸப³லஸ்ஸ கு³ணே அனுஸ்ஸரிதும் ஆரத்³தோ⁴. ஸோ ப⁴க³வதோ ஸீலம் நிஸ்ஸாய, ஸமாதி⁴ம் பஞ்ஞம் விமுத்திம் விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் நிஸ்ஸாய, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே நிஸ்ஸாய, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னே சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதே³ சத்தாரோ மக்³கே³ சத்தாரி ப²லானி சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³ சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம் சத்தாரோ அரியவம்ஸே நிஸ்ஸாய த³ஸப³லஸ்ஸ கு³ணே அனுஸ்ஸரிதுமாரத்³தோ⁴.

ததா² பஞ்ச பதா⁴னியங்கா³னி, பஞ்சங்கி³கம்ஸம்மாஸமாதி⁴ம், பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, பஞ்ச நிஸ்ஸரணியா தா⁴துயோ, பஞ்ச விமுத்தாயதனானி, பஞ்ச விமுத்திபரிபாசனியா பஞ்ஞா, ச² ஸாரணீயே த⁴ம்மே, ச² அனுஸ்ஸதிட்டா²னானி, ச² கா³ரவே, ச² நிஸ்ஸரணியா தா⁴துயோ, ச² ஸததவிஹாரே, ச² அனுத்தரியானி, ச² நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யா பஞ்ஞா, ச² அபி⁴ஞ்ஞா, ச² அஸாதா⁴ரணஞாணானி, ஸத்த அபரிஹானியே த⁴ம்மே, ஸத்த அரியத⁴னானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³, ஸத்த ஸப்புரிஸத⁴ம்மே, ஸத்த நிஜ்ஜரவத்தூ²னி, ஸத்த பஞ்ஞா, ஸத்த த³க்கி²ணேய்யபுக்³க³லே, ஸத்த கீ²ணாஸவப³லானி, அட்ட² பஞ்ஞாபடிலாப⁴ஹேதூ, அட்ட² ஸம்மத்தானி, அட்ட² லோகத⁴ம்மாதிக்கமே, அட்ட² ஆரம்ப⁴வத்தூ²னி, அட்ட² அக்க²ணதே³ஸனா, அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே, அட்ட² அபி⁴பா⁴யதனானி, அட்ட² விமோக்கே², நவ யோனிஸோமனஸிகாரமூலகே த⁴ம்மே, நவ பாரிஸுத்³தி⁴பதா⁴னியங்கா³னி, நவ ஸத்தாவாஸதே³ஸனா, நவ ஆகா⁴தப்படிவினயே, நவ பஞ்ஞா, நவ நானத்தானி, நவ அனுபுப்³ப³விஹாரே, த³ஸ நாத²கரணே த⁴ம்மே, த³ஸ கஸிணாயதனானி, த³ஸ குஸலகம்மபதே², த³ஸ ததா²க³தப³லானி, த³ஸ ஸம்மத்தானி, த³ஸ அரியவாஸே, த³ஸ அஸேக்க²த⁴ம்மே, ஏகாத³ஸ மேத்தானிஸம்ஸே, த்³வாத³ஸ த⁴ம்மசக்காகாரே, தேரஸ து⁴தங்க³கு³ணே, சுத்³த³ஸ பு³த்³த⁴ஞாணானி, பஞ்சத³ஸ விமுத்திபரிபாசனியே த⁴ம்மே, ஸோளஸவித⁴ம் ஆனாபானஸ்ஸதிம், அட்டா²ரஸ பு³த்³த⁴த⁴ம்மே, ஏகூனவீஸதி பச்சவேக்க²ணஞாணானி, சதுசத்தாலீஸ ஞாணவத்தூ²னி, பரோபண்ணாஸ குஸலத⁴ம்மே, ஸத்தஸத்ததி ஞாணவத்தூ²னி, சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸமாபத்திஸஞ்சரமஹாவஜிரஞாணம் நிஸ்ஸாய த³ஸப³லஸ்ஸ கு³ணே அனுஸ்ஸரிதும் ஆரபி⁴.

தஸ்மிம்யேவ ச தி³வாட்டா²னே நிஸின்னோயேவ உபரி ‘‘அபரம் பன, ப⁴ந்தே, ஏததா³னுத்தரிய’’ந்தி ஆக³மிஸ்ஸந்தி ஸோளஸ அபரம்பரியத⁴ம்மா, தேபி நிஸ்ஸாய அனுஸ்ஸரிதும் ஆரபி⁴. ஸோ ‘‘குஸலபஞ்ஞத்தியம் அனுத்தரோ மய்ஹம் ஸத்தா², ஆயதனபஞ்ஞத்தியம் அனுத்தரோ, க³ப்³பா⁴வக்கந்தியம் அனுத்தரோ, ஆதே³ஸனாவிதா⁴ஸு அனுத்தரோ, த³ஸ்ஸனஸமாபத்தியம் அனுத்தரோ, புக்³க³லபஞ்ஞத்தியம் அனுத்தரோ, பதா⁴னே அனுத்தரோ, படிபதா³ஸு அனுத்தரோ, ப⁴ஸ்ஸஸமாசாரே அனுத்தரோ, புரிஸஸீலஸமாசாரே அனுத்தரோ, அனுஸாஸனீவிதா⁴ஸு அனுத்தரோ, பரபுக்³க³லவிமுத்திஞாணே அனுத்தரோ, ஸஸ்ஸதவாதே³ஸு அனுத்தரோ, புப்³பே³னிவாஸஞாணே அனுத்தரோ, தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணே அனுத்தரோ, இத்³தி⁴விதே⁴ அனுத்தரோ, இமினா ச இமினா ச அனுத்தரோ’’தி ஏவம் த³ஸப³லஸ்ஸ கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தோ ப⁴க³வதோ கு³ணானம் நேவ அந்தம், ந பமாணம் பஸ்ஸி. தே²ரோ அத்தனோபி தாவ கு³ணானம் அந்தம் வா பமாணம் வா நாத்³த³ஸ, ப⁴க³வதோ கு³ணானம் கிம் பஸ்ஸிஸ்ஸதி? யஸ்ஸ யஸ்ஸ ஹி பஞ்ஞா மஹதீ ஞாணம் விஸத³ம், ஸோ ஸோ பு³த்³த⁴கு³ணே மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹதி. லோகியமஹாஜனோ உக்காஸித்வாபி கி²பித்வாபி ‘‘நமோ பு³த்³தா⁴ன’’ந்தி அத்தனோ அத்தனோ உபனிஸ்ஸயே ட²த்வா பு³த்³தா⁴னம் கு³ணே அனுஸ்ஸரதி. ஸப்³ப³லோகியமஹாஜனதோ ஏகோ ஸோதாபன்னோ பு³த்³த⁴கு³ணே மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹதி. ஸோதாபன்னானம் ஸததோபி ஸஹஸ்ஸதோபி ஏகோ ஸகதா³கா³மீ. ஸகதா³கா³மீனம் ஸததோபி ஸஹஸ்ஸதோபி ஏகோ அனாகா³மீ. அனாகா³மீனம் ஸததோபி ஸஹஸ்ஸதோபி ஏகோ அரஹா பு³த்³த⁴கு³ணே மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹதி. அவஸேஸஅரஹந்தேஹி அஸீதி மஹாதே²ரா பு³த்³த⁴கு³ணே மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹந்தி. அஸீதிமஹாதே²ரேஹி சத்தாரோ மஹாதே²ரா. சதூஹி மஹாதே²ரேஹி த்³வே அக்³க³ஸாவகா. தேஸுபி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ, ஸாரிபுத்தத்தே²ரதோபி ஏகோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ பு³த்³த⁴கு³ணே மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹதி. ஸசே பன ஸகலசக்கவாளக³ப்³பே⁴ ஸங்கா⁴டிகண்ணேன ஸங்கா⁴டிகண்ணம் பஹரியமானா நிஸின்னா பச்சேகபு³த்³தா⁴ பு³த்³த⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரேய்யும், தேஹி ஸப்³பே³ஹிபி ஏகோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴வ பு³த்³த⁴கு³ணே மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹதி.

ஸேய்யதா²பி நாம மஹாஜனோ ‘‘மஹாஸமுத்³தோ³ க³ம்பீ⁴ரோ உத்தானோ’’தி ஜானனத்த²ம் யோத்தானி வட்டேய்ய, தத்த² கோசி ப்³யாமப்பமாணம் யோத்தம் வட்டேய்ய, கோசி த்³வே ப்³யாமம், கோசி த³ஸப்³யாமம், கோசி வீஸதிப்³யாமம், கோசி திம்ஸப்³யாமம், கோசி சத்தாலீஸப்³யாமம், கோசி பஞ்ஞாஸப்³யாமம், கோசி ஸதப்³யாமம், கோசி ஸஹஸ்ஸப்³யாமம், கோசி சதுராஸீதிப்³யாமஸஹஸ்ஸம். தே நாவம் ஆருய்ஹ, ஸமுத்³த³மஜ்ஜே² உக்³க³தபப்³ப³தாதி³ம்ஹி வா ட²த்வா அத்தனோ அத்தனோ யோத்தம் ஓதாரேய்யும், தேஸு யஸ்ஸ யோத்தம் ப்³யாமமத்தம், ஸோ ப்³யாமமத்தட்டா²னேயேவ உத³கம் ஜானாதி…பே… யஸ்ஸ சதுராஸீதிப்³யாமஸஹஸ்ஸம், ஸோ சதுராஸீதிப்³யாமஸஹஸ்ஸட்டா²னேயேவ உத³கம் ஜானாதி. பரதோ உத³கம் ஏத்தகந்தி ந ஜானாதி. மஹாஸமுத்³தே³ பன ந தத்தகம்யேவ உத³கம், அத² கோ² அனந்தமபரிமாணம். சதுராஸீதியோஜனஸஹஸ்ஸம் க³ம்பீ⁴ரோ ஹி மஹாஸமுத்³தோ³, ஏவமேவ ஏகப்³யாமயோத்ததோ பட்டா²ய நவப்³யாமயோத்தேன ஞாதஉத³கம் விய லோகியமஹாஜனேன தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா வேதி³தப்³பா³. த³ஸப்³யாமயோத்தேன த³ஸப்³யாமட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய ஸோதாபன்னேன தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. வீஸதிப்³யாமயோத்தேன வீஸதிப்³யாமட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய ஸகதா³கா³மினா தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. திம்ஸப்³யாமயோத்தேன திம்ஸப்³யாமட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய அனாகா³மினா தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. சத்தாலீஸப்³யாமயோத்தேன சத்தாலீஸப்³யாமட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய அரஹதா தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. பஞ்ஞாஸப்³யாமயோத்தேன பஞ்ஞாஸப்³யாமட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய அஸீதிமஹாதே²ரேஹி தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. ஸதப்³யாமயோத்தேன ஸதப்³யாமட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய சதூஹி மஹாதே²ரேஹி தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. ஸஹஸ்ஸப்³யாமயோத்தேன ஸஹஸ்ஸப்³யாமட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரேன தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. சதுராஸீதிப்³யாமஸஹஸ்ஸயோத்தேன சதுராஸீதிப்³யாமஸஹஸ்ஸட்டா²னே ஞாதஉத³கம் விய த⁴ம்மஸேனாபதினா ஸாரிபுத்தத்தே²ரேன தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணா. தத்த² யதா² ஸோ புரிஸோ மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் நாம ந ஏத்தகம்யேவ, அனந்தமபரிமாணந்தி க³ண்ஹாதி, ஏவமேவ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ த⁴ம்மன்வயேன அன்வயபு³த்³தி⁴யா அனுமானேன நயக்³கா³ஹேன ஸாவகபாரமீஞாணே ட²த்வா த³ஸப³லஸ்ஸ கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தோ ‘‘பு³த்³த⁴கு³ணா அனந்தா அபரிமாணா’’தி ஸத்³த³ஹி.

தே²ரேன ஹி தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணேஹி த⁴ம்மன்வயேன க³ஹேதப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணாயேவ ப³ஹுதரா. யதா² கத²ம் விய? யதா² இதோ நவ இதோ நவாதி அட்டா²ரஸ யோஜனானி அவத்த²ரித்வா க³ச்ச²ந்தியா சந்த³பா⁴கா³ய மஹானதி³யா புரிஸோ ஸூசிபாஸேன உத³கம் க³ண்ஹேய்ய, ஸூசிபாஸேன க³ஹிதஉத³கதோ அக்³க³ஹிதமேவ ப³ஹு ஹோதி. யதா² வா பன புரிஸோ மஹாபத²விதோ அங்கு³லியா பம்ஸும் க³ண்ஹேய்ய, அங்கு³லியா க³ஹிதபம்ஸுதோ அவஸேஸபம்ஸுயேவ ப³ஹு ஹோதி. யதா² வா பன புரிஸோ மஹாஸமுத்³தா³பி⁴முகி²ம் அங்கு³லிம் கரேய்ய, அங்கு³லிஅபி⁴முக²உத³கதோ அவஸேஸம் உத³கம்யேவ ப³ஹு ஹோதி. யதா² ச புரிஸோ ஆகாஸாபி⁴முகி²ம் அங்கு³லிம் கரேய்ய, அங்கு³லிஅபி⁴முக²ஆகாஸதோ ஸேஸஆகாஸப்பதே³ஸோவ ப³ஹு ஹோதி. ஏவம் தே²ரேன தி³ட்ட²பு³த்³த⁴கு³ணேஹி அதி³ட்டா² கு³ணாவ ப³ஹூதி வேதி³தப்³பா³. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘பு³த்³தோ⁴பி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴ணேய்ய வண்ணம்,

கப்பம்பி சே அஞ்ஞமபா⁴ஸமானோ;

கீ²யேத² கப்போ சிரதீ³க⁴மந்தரே,

வண்ணோ ந கீ²யேத² ததா²க³தஸ்ஸா’’தி.

ஏவம் தே²ரஸ்ஸ அத்தனோ ச ஸத்து² ச கு³ணே அனுஸ்ஸரதோ யமகமஹானதீ³மஹோகோ⁴ விய அப்³ப⁴ந்தரே பீதிஸோமனஸ்ஸம் அவத்த²ரமானம் வாதோ விய ப⁴ஸ்தம், உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வா உக்³க³தஉத³கம் விய மஹாரஹத³ம் ஸகலஸரீரம் பூரேதி. ததோ தே²ரஸ்ஸ ‘‘ஸுபத்தி²தா வத மே பத்த²னா, ஸுலத்³தா⁴ மே பப்³ப³ஜ்ஜா, ய்வாஹம் ஏவம்வித⁴ஸ்ஸ ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜிதோ’’தி ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ ப³லவதரம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜி.

அத² தே²ரோ ‘‘கஸ்ஸாஹம் இமம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் ஆரோசேய்ய’’ந்தி சிந்தேந்தோ அஞ்ஞோ கோசி ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா மம இமம் பஸாத³ம் அனுச்ச²விகம் கத்வா படிக்³க³ஹேதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸதி, அஹம் இமம் ஸோமனஸ்ஸம் ஸத்து²னோயேவ பவேதே³ய்யாமி, ஸத்தா²வ மே படிக்³க³ண்ஹிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, ஸோ ஹி திட்ட²து மம பீதிஸோமனஸ்ஸம், மாதி³ஸஸ்ஸ ஸமணஸதஸ்ஸ வா ஸமணஸஹஸ்ஸஸ்ஸ வா ஸமணஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ வா ஸோமனஸ்ஸம் பவேதே³ந்தஸ்ஸ ஸப்³பே³ஸம் மனம் க³ண்ஹந்தோ படிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி. ஸேய்யதா²பி நாம அட்டா²ரஸ யோஜனானி அவத்த²ரமானம் க³ச்ச²ந்திம் சந்த³பா⁴க³மஹானதி³ம் குஸும்பா⁴ வா கந்த³ரா வா ஸம்படிச்சி²தும் ந ஸக்கோந்தி, மஹாஸமுத்³தோ³வ தம் ஸம்படிச்ச²தி. மஹாஸமுத்³தோ³ ஹி திட்ட²து சந்த³பா⁴கா³, ஏவரூபானம் நதீ³னம் ஸதம்பி ஸஹஸ்ஸம்பி ஸதஸஹஸ்ஸம்பி ஸம்படிச்ச²தி, ந சஸ்ஸ தேன ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி, ஏவமேவ ஸத்தா² மாதி³ஸஸ்ஸ ஸமணஸதஸ்ஸ ஸமணஸஹஸ்ஸஸ்ஸ ஸமணஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ வா பீதிஸோமனஸ்ஸம் பவேதே³ந்தஸ்ஸ ஸப்³பே³ஸம் மனம் க³ண்ஹந்தோ படிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி. ஸேஸா ஸமணப்³ராஹ்மணாத³யோ சந்த³பா⁴க³ம் குஸும்ப⁴கந்த³ரா விய மம ஸோமனஸ்ஸம் ஸம்படிச்சி²தும் ந ஸக்கோந்தி. ஹந்தா³ஹம் மம பீதிஸோமனஸ்ஸம் ஸத்து²னோவ ஆரோசேமீதி பல்லங்கம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா சம்மக்க²ண்ட³ம் பப்போ²டேத்வா ஆதா³ய ஸாயன்ஹஸமயே புப்பா²னம் வண்டதோ சி²ஜ்ஜித்வா பக்³க⁴ரணகாலே ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா அத்தனோ ஸோமனஸ்ஸம் பவேதே³ந்தோ ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஏவம்பஸன்னோதி ஏவம் உப்பன்னஸத்³தோ⁴, ஏவம் ஸத்³த³ஹாமீதி அத்தோ². பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோதி பி⁴ய்யதரோ அபி⁴ஞ்ஞாதோ, பி⁴ய்யதராபி⁴ஞ்ஞோ வா, உத்தரிதரஞாணோதி அத்தோ². ஸம்போ³தி⁴யந்தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே அரஹத்தமக்³க³ஞாணே வா, அரஹத்தமக்³கே³னேவ ஹி பு³த்³த⁴கு³ணா நிப்பதே³ஸா க³ஹிதா ஹோந்தி. த்³வே ஹி அக்³க³ஸாவகா அரஹத்தமக்³கே³னேவ ஸாவகபாரமீஞாணம் படிலப⁴ந்தி. பச்சேகபு³த்³தா⁴ பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணம். பு³த்³தா⁴ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சேவ ஸகலே ச பு³த்³த⁴கு³ணே. ஸப்³ப³ஞ்ஹி நேஸம் அரஹத்தமக்³கே³னேவ இஜ்ஜ²தி. தஸ்மா அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் ஸம்போ³தி⁴ நாம ஹோதி. தேன உத்தரிதரோ ப⁴க³வதா நத்தி². தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ யதி³த³ம் ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி.

142. உளாராதி ஸேட்டா². அயஞ்ஹி உளாரஸத்³தோ³ ‘‘உளாரானி கா²த³னீயானி கா²த³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.366) மது⁴ரே ஆக³ச்ச²தி. ‘‘உளாராய க²லு ப⁴வம், வச்சா²யனோ, ஸமணம் கோ³தமம் பஸம்ஸாய பஸம்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.280) ஸேட்டே². ‘‘அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.32) விபுலே. ஸ்வாயமித⁴ ஸேட்டே² ஆக³தோ. தேன வுத்தம் – ‘‘உளாராதி ஸேட்டா²’’தி. ஆஸபீ⁴தி உஸப⁴ஸ்ஸ வாசாஸதி³ஸீ அசலா அஸம்பவேதீ⁴. ஏகம்ஸோ க³ஹிதோதி அனுஸ்ஸவேன வா ஆசரியபரம்பராய வா இதிகிராய வா பிடகஸம்பதா³னேன வா ஆகாரபரிவிதக்கேன வா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா வா தக்கஹேது வா நயஹேது வா அகதே²த்வா பச்சக்க²தோ ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா விய ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸன்னிட்டா²னகதா²வ கதி²தாதி அத்தோ².

ஸீஹனாதோ³தி ஸேட்ட²னாதோ³, நேவ த³ந்தா⁴யந்தேன ந க³க்³க³ராயந்தேன ஸீஹேன விய உத்தமனாதோ³ நதி³தோதி அத்தோ². கிம் தே ஸாரிபுத்தாதி இமம் தே³ஸனம் கஸ்மா ஆரபீ⁴தி? அனுயோக³தா³பனத்த²ம். ஏகச்சோ ஹி ஸீஹனாத³ம் நதி³த்வா அத்தனோ ஸீஹனாதே³ அனுயோக³ம் தா³தும் ந ஸக்கோதி, நிக⁴ம்ஸனம் நக்க²மதி, லேபே பதிதமக்கடோ விய ஹோதி. யதா² த⁴மமானம் அபரிஸுத்³த⁴லோஹம் ஜா²யித்வா ஜா²மஅங்கா³ரோ ஹோதி, ஏவம் ஜா²மங்கா³ரோ விய ஹோதி. ஏகோ ஸீஹனாதே³ அனுயோக³ம் தா³பியமானோ தா³தும் ஸக்கோதி, நிக⁴ம்ஸனம் க²மதி, த⁴மமானம் நித்³தோ³ஸஜாதரூபம் விய அதி⁴கதரம் ஸோப⁴தி, தாதி³ஸோ தே²ரோ. தேன நம் ப⁴க³வா ‘‘அனுயோக³க்க²மோ அய’’ந்தி ஞத்வா ஸீஹனாதே³ அனுயோக³தா³பனத்த²ம் இமம்பி தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

தத்த² ஸப்³பே³ தேதி ஸப்³பே³ தே தயா. ஏவம்ஸீலாதிஆதீ³ஸு லோகியலோகுத்தரவஸேன ஸீலாதீ³னி புச்ச²தி. தேஸம் வித்தா²ரகதா² மஹாபதா³னே கதி²தாவ.

கிம் பன தே, ஸாரிபுத்த, யே தே ப⁴விஸ்ஸந்தீதி அதீதா ச தாவ நிருத்³தா⁴, அபண்ணத்திகபா⁴வம் க³தா தீ³பஸிகா² விய நிப்³பு³தா, ஏவம் நிருத்³தே⁴ அபண்ணத்திகபா⁴வம் க³தே த்வம் கத²ம் ஜானிஸ்ஸஸி, அனாக³தபு³த்³தா⁴னம் பன கு³ணா கிந்தி தயா அத்தனோ சித்தேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா விதி³தாதி புச்ச²ந்தோ ஏவமாஹ. கிம் பன தே, ஸாரிபுத்த, அஹம் ஏதரஹீதி அனாக³தாபி பு³த்³தா⁴ அஜாதா அனிப்³ப³த்தா அனுப்பன்னா, தேபி கத²ம் த்வம் ஜானிஸ்ஸஸி? தேஸஞ்ஹி ஜானனம் அபதே³ ஆகாஸே பத³த³ஸ்ஸனம் விய ஹோதி. இதா³னி மயா ஸத்³தி⁴ம் ஏகவிஹாரே வஸஸி, ஏகதோ பி⁴க்கா²ய சரஸி, த⁴ம்மதே³ஸனாகாலே த³க்கி²ணபஸ்ஸே நிஸீத³ஸி, கிம் பன மய்ஹம் கு³ணா அத்தனோ சேதஸா பரிச்சி²ந்தி³த்வா விதி³தா தயாதி அனுயுஞ்ஜந்தோ ஏவமாஹ.

தே²ரோ பன புச்சி²தே புச்சி²தே ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி படிக்கி²பதி. தே²ரஸ்ஸ ச விதி³தம்பி அத்தி² அவிதி³தம்பி அத்தி², கிம் ஸோ அத்தனோ விதி³தட்டா²னே படிக்கே²பம் கரோதி, அவிதி³தட்டா²னேதி? விதி³தட்டா²னே ந கரோதி, அவிதி³தட்டா²னேயேவ கரோதீதி. தே²ரோ கிர அனுயோகே³ ஆரத்³தே⁴யேவ அஞ்ஞாஸி. ந அயம் அனுயோகோ³ ஸாவகபாரமீஞாணே, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே அயம் அனுயோகோ³தி அத்தனோ ஸாவகபாரமீஞாணே படிக்கே²பம் அகத்வா அவிதி³தட்டா²னே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே படிக்கே²பம் கரோதி. தேன இத³ம்பி தீ³பேதி ‘‘ப⁴க³வா மய்ஹம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் பு³த்³தா⁴னம் ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திகாரணஜானனஸமத்த²ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் நத்தீ²’’தி.

ஏத்தா²தி ஏதேஸு அதீதாதி³பே⁴தே³ஸு பு³த்³தே⁴ஸு. அத² கிஞ்சரஹீதி அத² கஸ்மா ஏவம் ஞாணே அஸதி தயா ஏவம் கதி²தந்தி வத³தி.

143. த⁴ம்மன்வயோதி த⁴ம்மஸ்ஸ பச்சக்க²தோ ஞாணஸ்ஸ அனுயோக³ம் அனுக³ந்த்வா உப்பன்னம் அனுமானஞாணம் நயக்³கா³ஹோ விதி³தோ. ஸாவகபாரமீஞாணே ட²த்வாவ இமினாவ ஆகாரேன ஜானாமி ப⁴க³வாதி வத³தி. தே²ரஸ்ஸ ஹி நயக்³கா³ஹோ அப்பமாணோ அபரியந்தோ. யதா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ பமாணம் வா பரியந்தோ வா நத்தி², ஏவம் த⁴ம்மஸேனாபதினோ நயக்³கா³ஹஸ்ஸ. தேன ஸோ ‘‘இமினா ஏவம்விதோ⁴, இமினா அனுத்தரோ ஸத்தா²’’தி ஜானாதி. தே²ரஸ்ஸ ஹி நயக்³கா³ஹோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணக³திகோ ஏவ. இதா³னி தம் நயக்³கா³ஹம் பாகடம் காதும் உபமாய த³ஸ்ஸேந்தோ ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா மஜ்ஜி²மபதே³ஸே நக³ரஸ்ஸ உத்³தா⁴பபாகாராதீ³னி தி²ரானி வா ஹோந்து, து³ப்³ப³லானி வா, ஸப்³ப³ஸோ வா பன மா ஹோந்து, சோராஸங்கா ந ஹோதி, தஸ்மா தம் அக்³க³ஹேத்வா பச்சந்திமனக³ரந்தி ஆஹ. த³ள்ஹுத்³தா⁴பந்தி தி²ரபாகாரபாத³ம். த³ள்ஹபாகாரதோரணந்தி தி²ரபாகாரஞ்சேவ தி²ரபிட்ட²ஸங்கா⁴டஞ்ச. ஏகத்³வாரந்தி கஸ்மா ஆஹ? ப³ஹுத்³வாரே ஹி நக³ரே ப³ஹூஹி பண்டி³ததோ³வாரிகேஹி ப⁴விதப்³ப³ம். ஏகத்³வாரே ஏகோவ வட்டதி. தே²ரஸ்ஸ ச பஞ்ஞாய ஸதி³ஸோ அஞ்ஞோ நத்தி². தஸ்மா அத்தனோ பண்டி³தபா⁴வஸ்ஸ ஓபம்மத்த²ம் ஏகம்யேவ தோ³வாரிகம் த³ஸ்ஸேதும் ஏகத்³வார’’ந்தி ஆஹ. பண்டி³தோதி பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ. ப்³யத்தோதி வேய்யத்தியேன ஸமன்னாக³தோ விஸத³ஞாணோ. மேதா⁴வீதி டா²னுப்பத்திகபஞ்ஞாஸங்கா²தாய மேதா⁴ய ஸமன்னாக³தோ. அனுபரியாயபத²ந்தி அனுபரியாயனாமகம் பாகாரமக்³க³ம். பாகாரஸந்தி⁴ந்தி த்³வின்னம் இட்ட²கானம் அபக³தட்டா²னம். பாகாரவிவரந்தி பாகாரஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம்.

சேதஸோ உபக்கிலேஸேதி பஞ்ச நீவரணானி சித்தம் உபக்கிலேஸேந்தி கிலிட்ட²ம் கரோந்தி உபதாபேந்தி விபா³தே⁴ந்தி, தஸ்மா ‘‘சேதஸோ உபக்கிலேஸா’’தி வுச்சந்தி. பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணேதி நீவரணா உப்பஜ்ஜமானா அனுப்பன்னாய பஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தி, உப்பன்னாய பஞ்ஞாய வட்³டி⁴தும் ந தே³ந்தி, தஸ்மா ‘‘பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா’’தி வுச்சந்தி. ஸுப்பதிட்டி²தசித்தாதி சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுட்டு² ட²பிதசித்தா ஹுத்வா. ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தந்தி ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²ஸபா⁴வேன பா⁴வேத்வா. அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ந்தி அரஹத்தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் வா படிவிஜ்ஜி²ம்ஸூதி த³ஸ்ஸேதி.

அபிசேத்த² ஸதிபட்டா²னாதி விபஸ்ஸனா. ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ மக்³கோ³. அனுத்தராஸம்மாஸம்போ³தி⁴ அரஹத்தம். ஸதிபட்டா²னாதி வா மக்³கா³தி வா போ³ஜ்ஜ²ங்க³மிஸ்ஸகா. ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ அரஹத்தமேவ. தீ³க⁴பா⁴ணகமஹாஸீவத்தே²ரோ பனாஹ ‘‘ஸதிபட்டா²னே விபஸ்ஸனாதி க³ஹேத்வா போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ மக்³கோ³ ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சாதி க³ஹிதே ஸுந்த³ரோ பஞ்ஹோ ப⁴வேய்ய, ந பனேவம் க³ஹித’’ந்தி. இதி தே²ரோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னம் நீவரணப்பஹானே ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸம்போ³தி⁴யஞ்ச மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணரஜதானம் விய நானத்தாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

இத⁴ ட²த்வா உபமா ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³ – ஆயஸ்மா ஹி ஸாரிபுத்தோ பச்சந்தனக³ரம் த³ஸ்ஸேஸி, பாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி, பரியாயபத²ம் த³ஸ்ஸேஸி, த்³வாரம் த³ஸ்ஸேஸி, பண்டி³ததோ³வாரிகம் த³ஸ்ஸேஸி, நக³ரம் பவேஸனகனிக்க²மனகே ஓளாரிகே பாணே த³ஸ்ஸேஸி, பண்டி³ததோ³வாரிகஸ்ஸ தேஸம் பாணானம் பாகடபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேஸி. தத்த² கிம் கேன ஸதி³ஸந்தி சே. நக³ரம் விய ஹி நிப்³பா³னம், பாகாரோ விய ஸீலம், பரியாயபதோ² விய ஹிரீ, த்³வாரம் விய அரியமக்³கோ³, பண்டி³ததோ³வாரிகோ விய த⁴ம்மஸேனாபதி, நக³ரப்பவிஸனகனிக்க²மனகஓளாரிகபாணா விய அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா பு³த்³தா⁴, தோ³வாரிகஸ்ஸ தேஸம் பாணானம் பாகடபா⁴வோ விய ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னபு³த்³தா⁴னம் ஸீலஸமதா²தீ³ஹி பாகடபா⁴வோ. ஏத்தாவதா தே²ரேன ப⁴க³வா ஏவமஹம் ஸாவகபாரமீஞாணே ட²த்வா த⁴ம்மன்வயேன நயக்³கா³ஹேன ஜானாமீதி அத்தனோ ஸீஹனாத³ஸ்ஸ அனுயோகோ³ தி³ன்னோ ஹோதி.

144. இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, யேன ப⁴க³வாதி இமம் தே³ஸனம் கஸ்மா ஆரபி⁴? ஸாவகபாரமீஞாணஸ்ஸ நிப்ப²த்தித³ஸ்ஸனத்த²ம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ, ப⁴க³வா அஹம் ஸாவகபாரமீஞாணம் படிலப⁴ந்தோ பஞ்சனவுதிபாஸண்டே³ ந அஞ்ஞம் ஏகம்பி ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா உபஸங்கமித்வா ஸாவகபாரமீஞாணம்பி படிலபி⁴ம், தும்ஹேயேவ உபஸங்கமித்வா தும்ஹே பயிருபாஸந்தோ படிலபி⁴ந்தி. தத்த² இதா⁴தி நிபாதமத்தம். உபஸங்கமிம் த⁴ம்மஸவனாயாதி தும்ஹே உபஸங்கமந்தோ பனாஹம் ந சீவராதி³ஹேது உபஸங்கமந்தோ, த⁴ம்மஸவனத்தா²ய உபஸங்கமந்தோ. ஏவம் உபஸங்கமித்வா ஸாவகபாரமீஞாணம் படிலபி⁴ம். கதா³ பன தே²ரோ த⁴ம்மஸவனத்தா²ய உபஸங்கமந்தோதி. ஸூகரக²தலேணே பா⁴கி³னேய்யதீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ வேத³னாபரிக்³க³ஹஸுத்தந்தகத²னதி³வஸே (ம. நி. 2.205) உபஸங்கமந்தோ, ததா³யேவ ஸாவகபாரமீஞாணம் படிலபீ⁴தி. தம்தி³வஸஞ்ஹி தே²ரோ தாலவண்டம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வந்தம் பீ³ஜமானோ டி²தோ தம் தே³ஸனம் ஸுத்வா தத்தே²வ ஸாவகபாரமீஞாணம் ஹத்த²க³தம் அகாஸி. உத்தருத்தரம் பணீதபணீதந்தி உத்தருத்தரஞ்சேவ பணீதபணீதஞ்ச கத்வா தே³ஸேஸி. கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴க³ந்தி கண்ஹஞ்சேவ ஸுக்கஞ்ச. தஞ்ச கோ² ஸப்படிபா⁴க³ம் ஸவிபக்க²ம் கத்வா. கண்ஹம் படிபா³ஹித்வா ஸுக்கம், ஸுக்கம் படிபா³ஹித்வா கண்ஹந்தி ஏவம் ஸப்படிபா⁴க³ம் கத்வா கண்ஹஸுக்கம் தே³ஸேஸி, கண்ஹம் தே³ஸேந்தோபி ச ஸஉஸ்ஸாஹம் ஸவிபாகம் தே³ஸேஸி, ஸுக்கம் தே³ஸேந்தோபி ஸஉஸ்ஸாஹம் ஸவிபாகம் தே³ஸேஸி.

தஸ்மிம் த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞா இதே⁴கச்சம் த⁴ம்மம் த⁴ம்மேஸு நிட்ட²மக³மந்தி தஸ்மிம் தே³ஸிதே த⁴ம்மே ஏகச்சம் த⁴ம்மம் நாம ஸாவகபாரமீஞாணம் ஸஞ்ஜானித்வா த⁴ம்மேஸு நிட்ட²மக³மம். கதமேஸு த⁴ம்மேஸூதி? சதுஸச்சத⁴ம்மேஸு. ஏத்தா²யம் தே²ரஸல்லாபோ, காளவல்லவாஸீ ஸுமத்தே²ரோ தாவ வத³தி ‘‘சதுஸச்சத⁴ம்மேஸு இதா³னி நிட்ட²க³மனகாரணம் நத்தி². அஸ்ஸஜிமஹாஸாவகஸ்ஸ ஹி தி³ட்ட²தி³வஸேயேவ ஸோ பட²மமக்³கே³ன சதுஸச்சத⁴ம்மேஸு நிட்ட²ம் க³தோ, அபரபா⁴கே³ ஸூகரக²தலேணத்³வாரே உபரி தீஹி மக்³கே³ஹி சதுஸச்சத⁴ம்மேஸு நிட்ட²ம் க³தோ, இமஸ்மிம் பன டா²னே ‘த⁴ம்மேஸூ’தி பு³த்³த⁴கு³ணேஸு நிட்ட²ம் க³தோ’’தி. லோகந்தரவாஸீ சூளஸீவத்தே²ரோ பன ‘‘ஸப்³ப³ம் ததே²வ வத்வா இமஸ்மிம் பன டா²னே ‘த⁴ம்மேஸூ’தி அரஹத்தே நிட்ட²ம் க³தோ’’தி ஆஹ. தீ³க⁴பா⁴ணகதிபிடகமஹாஸீவத்தே²ரோ பன ‘‘ததே²வ புரிமவாத³ம் வத்வா இமஸ்மிம் பன டா²னே ‘த⁴ம்மேஸூ’தி ஸாவகபாரமீஞாணே நிட்ட²ம் க³தோ’’தி வத்வா ‘‘பு³த்³த⁴கு³ணா பன நயதோ ஆக³தா’’தி ஆஹ.

ஸத்த²ரி பஸீதி³ந்தி ஏவம் ஸாவகபாரமீஞாணத⁴ம்மேஸு நிட்ட²ம் க³ந்த்வா பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ஸோ ப⁴க³வா’’தி ஸத்த²ரி பஸீதி³ம். ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோதி ஸுட்டு² அக்கா²தோ ஸுகதி²தோ நிய்யானிகோ மக்³கோ³ ப²லத்தா²ய நிய்யாதி ராக³தோ³ஸமோஹனிம்மத³னஸமத்தோ².

ஸுப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴தி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴பி வங்காதி³தோ³ஸவிரஹிதம் ஸம்மாபடிபத³ம் படிபன்னத்தா ஸுப்படிபன்னோதி பஸன்னோம்ஹி ப⁴க³வதீதி த³ஸ்ஸேதி.

குஸலத⁴ம்மதே³ஸனாவண்ணனா

145. இதா³னி தி³வாட்டா²னே நிஸீதி³த்வா ஸமாபஜ்ஜிதே ஸோளஸ அபராபரியத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேதும் அபரம் பன ப⁴ந்தே ஏததா³னுத்தரியந்தி தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² அனுத்தரியந்தி அனுத்தரபா⁴வோ. யதா² ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி யதா² யேனாகாரேன யாய தே³ஸனாய ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ஸா தும்ஹாகம் தே³ஸனா அனுத்தராதி வத³தி. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி தாய தே³ஸனாய தே³ஸிதேஸு குஸலேஸு த⁴ம்மேஸுபி ப⁴க³வாவ அனுத்தரோதி தீ³பேதி. யா வா ஸா தே³ஸனா, தஸ்ஸா பூ⁴மிம் த³ஸ்ஸேந்தோபி ‘‘குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி ஆஹ. தத்ரிமே குஸலா த⁴ம்மாதி தத்ர குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி வுத்தபதே³ இமே குஸலா த⁴ம்மா நாமாதி வேதி³தப்³பா³. தத்த² ஆரோக்³யட்டே²ன, அனவஜ்ஜட்டே²ன, கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன, நித்³த³ரத²ட்டே²ன, ஸுக²விபாகட்டே²னாதி பஞ்சதா⁴ குஸலம் வேதி³தப்³ப³ம். தேஸு ஜாதகபரியாயம் பத்வா ஆரோக்³யட்டே²ன குஸலம் வட்டதி. ஸுத்தந்தபரியாயம் பத்வா அனவஜ்ஜட்டே²ன. அபி⁴த⁴ம்மபரியாயம் பத்வா கோஸல்லஸம்பூ⁴தனித்³த³ரத²ஸுக²விபாகட்டே²ன. இமஸ்மிம் பன டா²னே பா³ஹிதிகஸுத்தந்தபரியாயேன (ம. நி. 2.358) அனவஜ்ஜட்டே²ன குஸலம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னாதி சுத்³த³ஸவிதே⁴ன காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம், நவவிதே⁴ன வேத³னானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம், ஸோளஸவிதே⁴ன சித்தானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம், பஞ்சவிதே⁴ன த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னந்தி ஏவம் நானானயேஹி விப⁴ஜித்வா ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேன லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா தே³ஸிதா. ப²லஸதிபட்டா²னம் பன இத⁴ அனதி⁴ப்பேதம். சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னாதி பக்³க³ஹட்டே²ன ஏகலக்க²ணா, கிச்சவஸேன நானாகிச்சா. ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³யா’’திஆதி³னா நயேன ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேன லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகாவ சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா தே³ஸிதா. சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³தி இஜ்ஜ²னட்டே²ன ஏகஸங்க³ஹா, ச²ந்தா³தி³வஸேன நானாஸபா⁴வா. ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீ’’திஆதி³னா நயேன ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேன லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகாவ சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ தே³ஸிதா.

பஞ்சிந்த்³ரியானீதி ஆதி⁴பதேய்யட்டே²ன ஏகலக்க²ணானி, அதி⁴மோக்கா²தி³ஸபா⁴வவஸேன நானாஸபா⁴வானி. ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேனேவ ச லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானி ஸத்³தா⁴தீ³னி பஞ்சிந்த்³ரியானி தே³ஸிதானி. பஞ்ச ப³லானீதி உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²ன அகம்பியட்டே²ன வா ஏகஸங்க³ஹானி, ஸலக்க²ணேன நானாஸபா⁴வானி. ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேனேவ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானி ஸத்³தா⁴தீ³னி பஞ்ச ப³லானி தே³ஸிதானி. ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி நிய்யானட்டே²ன ஏகஸங்க³ஹா, உபட்டா²னாதி³னா ஸலக்க²ணேன நானாஸபா⁴வா. ஸமத²விபஸ்ஸனா மக்³க³வஸேனேவ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ தே³ஸிதா.

அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி ஹேதுட்டே²ன ஏகஸங்க³ஹோ, த³ஸ்ஸனாதி³னா ஸலக்க²ணேன நானாஸபா⁴வோ. ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேனேவ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகோ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தே³ஸிதோதி அத்தோ².

இத⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யாதி இத³ம் கிமத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம்? ஸாஸனஸ்ஸ பரியோஸானத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸாஸனஸ்ஸ ஹி ந கேவலம் மக்³கே³னேவ பரியோஸானம் ஹோதி, அரஹத்தப²லேன பன ஹோதி. தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் இத³மாரத்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏததா³னுத்தரியம், ப⁴ந்தே, குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி ப⁴ந்தே யா அயம் குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஏவம்தே³ஸனா, ஏததா³னுத்தரியம். தம் ப⁴க³வாதி தம் தே³ஸனம் ப⁴க³வா அஸேஸம் ஸகலம் அபி⁴ஜானாதி. தம் ப⁴க³வதோதி தம் தே³ஸனம் ப⁴க³வதோ அஸேஸம் அபி⁴ஜானதோ. உத்தரி அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் நத்தீ²தி தது³த்தரி அபி⁴ஜானிதப்³ப³ம் நத்தி², அயம் நாம இதோ அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ வா புக்³க³லோ வா யம் ப⁴க³வா ந ஜானாதீதி இத³ம் நத்தி². யத³பி⁴ஜானம் அஞ்ஞோ ஸமணோ வாதி யம் தும்ஹேஹி அனபி⁴ஞ்ஞாதம், தம் அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா அபி⁴ஜானந்தோ ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ அஸ்ஸ, அதி⁴கதரபஞ்ஞோ ப⁴வேய்ய. யதி³த³ம் குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி ஏத்த² யதி³த³ந்தி நிபாதமத்தம், குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ப⁴க³வதா உத்தரிதரோ நத்தீ²தி அயமேத்த²த்தோ². இதி ப⁴க³வாவ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அனுத்தரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமினாபி காரணேன ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதீ’’தி தீ³பேதி. இதோ பரேஸு அபரம் பனாதிஆதீ³ஸு விஸேஸமத்தமேவ வண்ணயிஸ்ஸாம. புரிமவாரஸதி³ஸம் பன வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

ஆயதனபண்ணத்திதே³ஸனாவண்ணனா

146. ஆயதனபண்ணத்தீஸூதி ஆயதனபஞ்ஞாபனாஸு. இதா³னி தா ஆயதனபஞ்ஞத்தியோ த³ஸ்ஸேந்தோ ச²யிமானி, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. ஆயதனகதா² பனேஸா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரேன கதி²தா, தேன ந தம் வித்தா²ரயிஸ்ஸாம, தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ ஸா வித்தா²ரதோ வேதி³தப்³பா³.

ஏததா³னுத்தரியம், ப⁴ந்தே, ஆயதனபண்ணத்தீஸூதி யாயம் ஆயதனபண்ணத்தீஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவவத்தா²னாதி³வஸேன ஏவம் தே³ஸனா, ஏததா³னுத்தரியம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

க³ப்³பா⁴வக்கந்திதே³ஸனாவண்ணனா

147. க³ப்³பா⁴வக்கந்தீஸூதி க³ப்³போ⁴க்கமனேஸு. தா க³ப்³பா⁴வக்கந்தியோ த³ஸ்ஸேந்தோ சதஸ்ஸோ இமா, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² அஸம்பஜானோதி அஜானந்தோ ஸம்மூள்ஹோ ஹுத்வா. மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதீதி படிஸந்தி⁴வஸேன பவிஸதி. டா²தீதி வஸதி. நிக்க²மதீதி நிக்க²மந்தோபி அஸம்பஜானோ ஸம்மூள்ஹோவ நிக்க²மதி. அயம் பட²மாதி அயம் பகதிலோகியமனுஸ்ஸானம் பட²மா க³ப்³பா⁴வக்கந்தி.

ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதீதி ஓக்கமந்தோ ஸம்பஜானோ அஸம்மூள்ஹோ ஹுத்வா ஓக்கமதி.

அயம் து³தியாதி அயம் அஸீதிமஹாதே²ரானம் ஸாவகானம் து³தியா க³ப்³பா⁴வக்கந்தி. தே ஹி பவிஸந்தாவ ஜானந்தி, வஸந்தா ச நிக்க²மந்தா ச ந ஜானந்தி.

அயம் ததியாதி அயம் த்³வின்னஞ்ச அக்³க³ஸாவகானம் பச்சேகபோ³தி⁴ஸத்தானஞ்ச ததியா க³ப்³பா⁴வக்கந்தி. தே கிர கம்மஜேஹி வாதேஹி அதோ⁴ஸிரா உத்³த⁴ம்பாதா³ அனேகஸதபோரிஸே பபாதே விய யோனிமுகே² கி²த்தா தாளச்சி²க்³க³ளேன ஹத்தீ² விய ஸம்பா³தே⁴ன யோனிமுகே²ன நிக்க²மமானா அனந்தம் து³க்க²ம் பாபுணந்தி. தேன நேஸம் ‘‘மயம் நிக்க²மம்ஹா’’தி ஸம்பஜானதா ந ஹோதி. ஏவம் பூரிதபாரமீனம்பி ச ஸத்தானம் ஏவரூபே டா²னே மஹந்தம் து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதீதி அலமேவ க³ப்³பா⁴வாஸே நிப்³பி³ந்தி³தும் அலம் விரஜ்ஜிதும்.

அயம் சதுத்தா²தி அயம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தானம் வஸேன சதுத்தா² க³ப்³பா⁴வக்கந்தி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தா ஹி மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தாபி ஜானந்தி, தத்த² வஸந்தாபி ஜானந்தி, நிக்க²மந்தாபி ஜானந்தி, நிக்க²மனகாலேபி ச தே கம்மஜவாதா உத்³த⁴ம்பாதே³ அதோ⁴ஸிரே கத்வா கி²பிதும் ந ஸக்கோந்தி, த்³வே ஹத்தே² பஸாரேத்வா அக்கீ²னி உம்மீலேத்வா டி²தகாவ நிக்க²மந்தி. ப⁴வக்³க³ம் உபாதா³ய அவீசிஅந்தரே அஞ்ஞோ தீஸு காலேஸு ஸம்பஜானோ நாம நத்தி² ட²பேத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தே. தேனேவ நேஸம் மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமனகாலே ச நிக்க²மனகாலே ச த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து கம்பதீதி. ஸேஸமேத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

ஆதே³ஸனவிதா⁴தே³ஸனாவண்ணனா

148. ஆதே³ஸனவிதா⁴ஸூதி ஆதே³ஸனகோட்டா²ஸேஸு. இதா³னி தா ஆதே³ஸனவிதா⁴ த³ஸ்ஸேந்தோ சதஸ்ஸோ இமாதிஆதி³மாஹ. நிமித்தேன ஆதி³ஸதீதி ஆக³தனிமித்தேன க³தனிமித்தேன டி²தனிமித்தேன வா இத³ம் நாம ப⁴விஸ்ஸதீதி கதே²தி.

தத்ரித³ம் வத்து² – ஏகோ ராஜா திஸ்ஸோ முத்தா க³ஹேத்வா புரோஹிதம் புச்சி² ‘‘கிம் மே, ஆசரிய, ஹத்தே²’’தி? ஸோ இதோ சிதோ ச ஓலோகேஸி. தேன ச ஸமயேன ஏகா ஸரபூ³ ‘‘மக்கி²கம் க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி பக்க²ந்தி³, க³ஹணகாலே மக்கி²கா பலாதா, ஸோ மக்கி²காய முத்தத்தா ‘‘முத்தா மஹாராஜா’’தி ஆஹ. முத்தா தாவ ஹோது, கதி முத்தாதி? ஸோ புன நிமித்தம் ஓலோகேஸி. அத² அவிதூ³ரே குக்குடோ திக்க²த்தும் ஸத்³த³ம் நிச்சா²ரேஸி. ப்³ராஹ்மணோ ‘‘திஸ்ஸோ மஹாராஜா’’தி ஆஹ. ஏவம் ஏகச்சோ ஆக³தனிமித்தேன கதே²தி. ஏதேனுபாயேன க³தடி²தனி மித்தேஹிபி கத²னம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அமனுஸ்ஸானந்தி யக்க²பிஸாசாதீ³னம். தே³வதானந்தி சாதுமஹாராஜிகாதீ³னம். ஸத்³த³ம் ஸுத்வாதி அஞ்ஞஸ்ஸ சித்தம் ஞத்வா கதே²ந்தானம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா. விதக்கவிப்பா²ரஸத்³த³ந்தி விதக்கவிப்பா²ரவஸேன உப்பன்னம் விப்பலபந்தானம் ஸுத்தபமத்தாதீ³னம் ஸத்³த³ம். ஸுத்வாதி தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா. யம் விதக்கயதோ தஸ்ஸ ஸோ ஸத்³தோ³ உப்பன்னோ, தஸ்ஸ வஸேன ‘‘ஏவம்பி தே மனோ’’தி ஆதி³ஸதி. மனோஸங்கா²ரா பணிஹிதாதி சித்தஸங்கா²ரா ஸுட்ட²பிதா. விதக்கேஸ்ஸதீதி விதக்கயிஸ்ஸதி பவத்தேஸ்ஸதீதி பஜானாதி. ஜானந்தோ ச ஆக³மனேன ஜானாதி, புப்³ப³பா⁴கே³ன ஜானாதி, அந்தோஸமாபத்தியம் சித்தம் ஓலோகேத்வா ஜானாதி. ஆக³மனேன ஜானாதி நாம கஸிணபரிகம்மகாலேயேவ யேனாகாரேன ஏஸ கஸிணபா⁴வனம் ஆரத்³தோ⁴ பட²மஜ்ஜா²னம் வா…பே… சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் வா அட்ட²ஸமாபத்தியோ வா நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதீதி ஜானாதி. புப்³ப³பா⁴கே³ன ஜானாதி நாம ஸமத²விபஸ்ஸனாய ஆரத்³தா⁴யேவ ஜானாதி, யேனாகாரேன ஏஸ விபஸ்ஸனம் ஆரத்³தோ⁴ ஸோதாபத்திமக்³க³ம் வா நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதி, ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் வா நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதி, அனாகா³மிமக்³க³ம் வா நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதி, அரஹத்தமக்³க³ம் வா நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதீதி ஜானாதி. அந்தோஸமாபத்தியம் சித்தம் ஓலோகேத்வா ஜானாதி நாம யேனாகாரேன இமஸ்ஸ மனோஸங்கா²ரா ஸுட்ட²பிதா, இமஸ்ஸ நாம சித்தஸ்ஸ அனந்தரா இமம் நாம விதக்கம் விதக்கேஸ்ஸதி. இதோ வுட்டி²தஸ்ஸ ஏதஸ்ஸ ஹானபா⁴கி³யோ வா ஸமாதி⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, டி²திபா⁴கி³யோ வா விஸேஸபா⁴கி³யோ வா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யோ வா அபி⁴ஞ்ஞாயோ வா நிப்³ப³த்தேஸ்ஸதீதி ஜானாதி.

தத்த² புது²ஜ்ஜனோ சேதோபரியஞாணலாபீ⁴ புது²ஜ்ஜனானம்யேவ சித்தம் ஜானாதி, ந அரியானம். அரியேஸுபி ஹேட்டி²மோ ஹேட்டி²மோ உபரிமஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ சித்தம் ந ஜானாதி, உபரிமோ பன ஹேட்டி²மஸ்ஸ ஜானாதி. ஏதேஸு ச ஸோதாபன்னோ ஸோதாபத்திப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி. ஸகதா³கா³மீ, அனாகா³மீ, அரஹா, அரஹத்தப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி. உபரிமோ ஹேட்டி²மம் ந ஸமாபஜ்ஜதி. தேஸஞ்ஹி ஹேட்டி²மா ஹேட்டி²மா ஸமாபத்தி தத்ருபபத்தியேவ ஹோதி. ததே²வ தம் ஹோதீதி இத³ம் ஏகம்ஸேன ததே²வ ஹோதி. சேதோபரியஞாணவஸேன ஞாதஞ்ஹி அஞ்ஞதா²பா⁴வீ நாம நத்தி². ஸேஸம் புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

த³ஸ்ஸனஸமாபத்திதே³ஸனாவண்ணனா

149. ஆதப்பமன்வாயாதிஆதி³ ப்³ரஹ்மஜாலே வித்தா²ரிதமேவ. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²போ, ஆதப்பந்தி வீரியம். ததே³வ பத³ஹிதப்³ப³தோ பதா⁴னம். அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³தோ அனுயோகோ³.அப்பமாத³ந்தி ஸதிஅவிப்பவாஸம். ஸம்மாமனஸிகாரந்தி அனிச்சே அனிச்சந்திஆதி³வஸேன பவத்தம் உபாயமனஸிகாரம். சேதோஸமாதி⁴ந்தி பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ம். அயம் பட²மா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தீதி அயம் த்³வத்திம் ஸாகாரம் படிகூலதோ மனஸிகத்வா படிகூலத³ஸ்ஸனவஸேன உப்பாதி³தா பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தி பட²மா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி நாம, ஸசே பன தம் ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா ஸோதாபன்னோ ஹோதி, அயம் நிப்பரியாயேனேவ பட²மா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி.

அதிக்கம்ம சாதி அதிக்கமித்வா ச. ச²விமம்ஸலோஹிதந்தி ச²விஞ்ச மம்ஸஞ்ச லோஹிதஞ்ச. அட்டி²ம் பச்சவேக்க²தீதி அட்டி² அட்டீ²தி பச்சவேக்க²தி. அட்டி² அட்டீ²தி பச்சவேக்கி²த்வா உப்பாதி³தா அட்டி²ஆரம்மணா தி³ப்³ப³சக்கு²பாத³கஜ்ஜா²னஸமாபத்தி து³தியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி நாம. ஸசே பன தம் ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் நிப்³ப³த்தேதி. அயம் நிப்பரியாயேன து³தியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. காளவல்லவாஸீ ஸுமத்தே²ரோ பன ‘‘யாவ ததியமக்³கா³ வட்டதீ’’தி ஆஹ.

விஞ்ஞாணஸோதந்தி விஞ்ஞாணமேவ. உப⁴யதோ அப்³போ³ச்சி²ன்னந்தி த்³வீஹிபி பா⁴கே³ஹி அச்சி²ன்னம். இத⁴ லோகே பதிட்டி²தஞ்சாதி ச²ந்த³ராக³வஸேன இமஸ்மிஞ்ச லோகே பதிட்டி²தம். து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. கம்மம் வா கம்மதோ உபக³ச்ச²ந்தம் இத⁴ லோகே பதிட்டி²தம் நாம. கம்மப⁴வம் ஆகட்³ட⁴ந்தம் பரலோகே பதிட்டி²தம் நாம. இமினா கிம் கதி²தம்? ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் சேதோபரியஞாணம் கதி²தம். ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானஞ்ஹி சேதோபரியஞாணம் ததியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி நாம.

இத⁴ லோகே அப்பதிட்டி²தஞ்சாதி நிச்ச²ந்த³ராக³த்தா இத⁴லோகே ச அப்பதிட்டி²தம். து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. கம்மம் வா கம்மதோ ந உபக³ச்ச²ந்தம் இத⁴ லோகே அப்பதிட்டி²தம் நாம. கம்மப⁴வம் அனாகட்³ட⁴ந்தம் பரலோகே அப்பதிட்டி²தம் நாம. இமினா கிம் கதி²தம்? கீ²ணாஸவஸ்ஸ சேதோபரியஞாணம் கதி²தம். கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஹி சேதோபரியஞாணம் சதுத்தா² த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி நாம.

அபிச த்³வத்திம்ஸாகாரே ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸனாபி பட²மா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. அட்டி²ஆரம்மணே ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸனா து³தியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் சேதோபரியஞாணம் கீ²ணாஸவஸ்ஸ சேதோபரியஞாணந்தி இத³ம் பத³த்³வயம் நிச்சலமேவ. அபரோ நயோ பட²மஜ்ஜா²னம் பட²மா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. து³தியஜ்ஜா²னம் து³தியா. ததியஜ்ஜா²னம் ததியா. சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் சதுத்தா² த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. ததா² பட²மமக்³கோ³ பட²மா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. து³தியமக்³கோ³ து³தியா. ததியமக்³கோ³ ததியா. சதுத்த²மக்³கோ³ சதுத்தா² த³ஸ்ஸனஸமாபத்தீதி. ஸேஸமேத்த² புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

புக்³க³லபண்ணத்திதே³ஸனாவண்ணனா

150. புக்³க³லபண்ணத்தீஸூதி லோகவோஹாரவஸேன ‘‘ஸத்தோ புக்³க³லோ நரோ போஸோ’’தி ஏவம் பஞ்ஞாபேதப்³பா³ஸு லோகபஞ்ஞத்தீஸு. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி த்³வே கதா² ஸம்முதிகதா², பரமத்த²கதா²தி போட்ட²பாத³ஸுத்தே (தீ³. நி. அட்ட². 1.439-443) வித்தா²ரிதா.

தத்த² புக்³க³லபண்ணத்தீஸூதி அயம் ஸம்முதிகதா². இதா³னி யே புக்³க³லே பஞ்ஞபேந்தோ புக்³க³லபண்ணத்தீஸு ப⁴க³வா அனுத்தரோ ஹோதி, தே த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்திமே ப⁴ந்தே புக்³க³லா. உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதிஆதி³மாஹ. தத்த² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதி த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தோ, அரூபஸமாபத்தியா ரூபகாயதோ விமுத்தோ, மக்³கே³ன நாமகாயதோ. ஸோ சதுன்னம் அரூபஸமாபத்தீனம் ஏகேகதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா அரஹத்தப்பத்தானம், சதுன்னம், நிரோதா⁴ வுட்டா²ய அரஹத்தப்பத்தஅனாகா³மினோ ச வஸேன பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி.

பாளி பனேத்த² ‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அட்ட²விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீ’’தி (தா⁴து. 24) ஏவம் அட்ட²விமோக்க²லாபி⁴னோ வஸேன ஆக³தா. பஞ்ஞாய விமுத்தோதி பஞ்ஞாவிமுத்தோ. ஸோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ ச, சதூஹி ஜா²னேஹி வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தா சத்தாரோ சாதி இமேஸம் வஸேன பஞ்சவிதோ⁴வ ஹோதி.

பாளி பனேத்த² அட்ட²விமோக்க²படிக்கே²பவஸேனேவ ஆக³தா. யதா²ஹ ‘‘ந ஹேவ கோ² அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி. பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ’’தி (தா⁴து. 25).

பு²ட்ட²ந்தம் ஸச்சி² கரோதீதி காயஸக்கி². ஸோ ஜா²னப²ஸ்ஸம் பட²மம் பு²ஸதி, பச்சா² நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதி, ஸோ ஸோதாபத்திப²லட்ட²ம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ அரஹத்தமக்³க³ட்டா² ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஏகச்சே ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ காயஸக்கீ²’’தி (தா⁴து. 26).

தி³ட்ட²ந்தம் பத்தோதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ. தத்ரித³ம் ஸங்கே²பலக்க²ணம், து³க்கா² ஸங்கா²ரா ஸுகோ² நிரோதோ⁴தி ஞாதம் ஹோதி தி³ட்ட²ம் விதி³தம் ஸச்சி²கதம் பஸ்ஸிதம் பஞ்ஞாயாதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ. வித்தா²ரதோ பனேஸோபி காயஸக்கி² விய ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனேவாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ இத³ம் து³க்க²ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ததா²க³தப்பவேதி³தா சஸ்ஸ த⁴ம்மா பஞ்ஞாய வோதி³ட்டா² ஹோந்தி வோசரிதா, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஏகச்சே ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ தி³ட்டி²ப்பத்தோ’’தி (தா⁴து. 27).

ஸத்³தா⁴ய விமுத்தோதி ஸத்³தா⁴விமுத்தோ. ஸோபி வுத்தனயேனேவ ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனேவாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ இத³ம் து³க்க²ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ததா²க³தப்பவேதி³தா சஸ்ஸ த⁴ம்மா பஞ்ஞாய வோதி³ட்டா² ஹோந்தி வோசரிதா, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஏகச்சே ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி நோ ச கோ² யதா² தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ’’தி (தா⁴து. 28). ஏதேஸு ஹி ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸ விய, ஓகப்பேந்தஸ்ஸ விய, அதி⁴முச்சந்தஸ்ஸ விய ச கிலேஸக்க²யோ ஹோதி. தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே கிலேஸச்சே²த³கம் ஞாணம் அத³ந்த⁴ம் திகி²ணம் ஸூரம் ஹுத்வா வஹதி. தஸ்மா யதா² நாம நாதிதிகி²ணேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் ந மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி ந ஸீக⁴ம் வஹதி, ஸத்³தோ³ ஸுய்யதி, ப³லவதரோ வாயாமோ காதப்³போ³ ஹோதி, ஏவரூபா ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா. யதா² பன அதினிஸிதேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி ஸீக⁴ம் வஹதி, ஸத்³தோ³ ந ஸுய்யதி, ப³லவதரம் வாயாமகிச்சம் ந ஹோதி, ஏவரூபா பஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா வேதி³தப்³பா³.

த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதீதி த⁴ம்மானுஸாரீ. த⁴ம்மோதி பஞ்ஞா, பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மம் மக்³க³ம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². ஸத்³தா⁴னுஸாரிம்ஹிபி ஏஸேவ நயோ, உபோ⁴பேதே ஸோதாபத்திமக்³க³ட்டா²யேவ. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞிந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி, பஞ்ஞாவாஹிம் பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ த⁴ம்மானுஸாரீ’’தி.

ததா² ‘‘யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி, ஸத்³தா⁴வாஹிம் ஸத்³தா⁴புப்³ப³ங்க³மம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴னுஸாரீ’’தி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பனேஸா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தாதி³கதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பஞ்ஞாபா⁴வனாதி⁴காரே வுத்தா. தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

பதா⁴னதே³ஸனாவண்ணனா

151. பதா⁴னேஸூதி இத⁴ பத³ஹனவஸேன ‘‘ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பதா⁴னா’’தி வுத்தா. தேஸம் வித்தா²ரகதா² மஹாஸதிபட்டா²னே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

படிபதா³தே³ஸனாவண்ணனா

152. து³க்க²படிபதா³தீ³ஸு அயம் வித்தா²ரனயோ – ‘‘தத்த² கதமா து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? து³க்கே²ன கஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ த³ந்த⁴ம் தம் டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி², அயம் வுச்சதி து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா. தத்த² கதமா து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? து³க்கே²ன கஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ கி²ப்பம் தம் டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… ஸம்மாதி³ட்டி², அயம் வுச்சதி து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா. தத்த² கதமா ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? அகிச்சே²ன அகஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ த³ந்த⁴ம் தம் டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… ஸம்மாதி³ட்டி², அயம் வுச்சதி ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா. தத்த² கதமா ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? அகிச்சே²ன அகஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ கி²ப்பம் தம் டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… ஸம்மாதி³ட்டி², அயம் வுச்சதி ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா’’தி (விப⁴. 801). அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தோ. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

ப⁴ஸ்ஸஸமாசாராதி³வண்ணனா

153. ந சேவ முஸாவாதூ³பஸஞ்ஹிதந்தி ப⁴ஸ்ஸஸமாசாரே டி²தோபி கதா²மக்³க³ம் அனுபச்சி²ந்தி³த்வா கதே²ந்தோபி இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ந சேவ முஸாவாதூ³பஸஞ்ஹிதம் பா⁴ஸதி. அட்ட² அனரியவோஹாரே வஜ்ஜேத்வா அட்ட² அரியவோஹாரயுத்தமேவ பா⁴ஸதி. ந ச வேபூ⁴தியந்தி ப⁴ஸ்ஸஸமாசாரே டி²தோபி பே⁴த³கரவாசம் ந பா⁴ஸதி. ந ச பேஸுணியந்தி தஸ்ஸாயேவேதம் வேவசனம். வேபூ⁴தியவாசா ஹி பியபா⁴வஸ்ஸ ஸுஞ்ஞகரணதோ ‘‘பேஸுணிய’’ந்தி வுச்சதி. நாமமேவஸ்ஸா ஏதந்தி மஹாஸீவத்தே²ரோ அவோச. ந ச ஸாரம்ப⁴ஜந்தி ஸாரம்ப⁴ஜா ச யா வாசா, தஞ்ச ந பா⁴ஸதி. ‘‘த்வம் து³ஸ்ஸீலோ’’தி வுத்தே, ‘‘த்வம் து³ஸ்ஸீலோ தவாசரியோ து³ஸ்ஸீலோ’’தி வா, ‘‘துய்ஹம் ஆபத்தீ’’தி வுத்தே, ‘‘அஹம் பிண்டா³ய சரித்வா பாடலிபுத்தம் க³தோ’’திஆதி³னா நயேன ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பகதா²பவத்தம் வா கரணுத்தரியவாசம் ந பா⁴ஸதி. ஜயாபேக்கோ²தி ஜயபுரேக்கா²ரோ ஹுத்வா, யதா² ஹத்த²கோ ஸக்யபுத்தோ தித்தி²யா நாம த⁴ம்மேனபி அத⁴ம்மேனபி ஜேதப்³பா³தி ஸச்சாலிகம் யம்கிஞ்சி பா⁴ஸதி, ஏவம் ஜயாபேக்கோ² ஜயபுரேக்கா²ரோ ஹுத்வா ந பா⁴ஸதீதி அத்தோ². மந்தா மந்தா ச வாசம் பா⁴ஸதீதி ஏத்த² மந்தாதி வுச்சதி பஞ்ஞா, மந்தாய பஞ்ஞாய. புன மந்தாதி உபபரிக்கி²த்வா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி, ப⁴ஸ்ஸஸமாசாரே டி²தோ தி³வஸபா⁴க³ம்பி கதே²ந்தோ பஞ்ஞாய உபபரிக்கி²த்வா யுத்தகத²மேவ கதே²தீதி. நிதா⁴னவதிந்தி ஹத³யேபி நித³ஹிதப்³ப³யுத்தம். காலேனாதி யுத்தபத்தகாலேன.

ஏவம் பா⁴ஸிதா ஹி வாசா அமுஸா சேவ ஹோதி அபிஸுணா ச அப²ருஸா ச அஸடா² ச அஸம்ப²ப்பலாபா ச. ஏவரூபா ச அயம் வாசா சதுஸச்சனிஸ்ஸிதாதிபி ஸிக்க²த்தயனிஸ்ஸிதாதிபி த³ஸகதா²வத்து²னிஸ்ஸிதாதிபி தேரஸது⁴தங்க³னிஸ்ஸிதாதிபி ஸத்தத்திம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மனிஸ்ஸிதாதிபி மக்³க³னிஸ்ஸிதாதிபி வுச்சதி. தேனாஹ ஏததா³னுத்தரியம், ப⁴ந்தே, ப⁴ஸ்ஸஸமாசாரேதி தம் புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

ஸச்சோ சஸ்ஸ ஸத்³தோ⁴ சாதி ஸீலாசாரே டி²தோ பி⁴க்கு² ஸச்சோ ச ப⁴வேய்ய ஸச்சகதோ² ஸத்³தோ⁴ ச ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னோ. நனு ஹேட்டா² ஸச்சம் கதி²தமேவ, இத⁴ கஸ்மா புன வுத்தந்தி? ஹேட்டா² வாசாஸச்சம் கதி²தம். ஸீலாசாரே டி²தோ பன பி⁴க்கு² அந்தமஸோ ஹஸனகதா²யபி முஸாவாத³ம் ந கரோதீதி த³ஸ்ஸேதும் இத⁴ வுத்தம். இதா³னி ஸோ த⁴ம்மேன ஸமேன ஜீவிதம் கப்பேதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ந ச குஹகோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘குஹகோ’’திஆதீ³னி ப்³ரஹ்மஜாலே வித்தா²ரிதானி.

இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூதி ச²ஸு இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனேபி பமாணஞ்ஞூ. ஸமகாரீதி ஸமசாரீ, காயேன வாசாய மனஸா ச காயவங்காதீ³னி பஹாய ஸமம் சரதீதி அத்தோ². ஜாக³ரியானுயோக³மனுயுத்தோதி ரத்திந்தி³வம் ச² கோட்டா²ஸே கத்வா ‘‘தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாயா’’தி வுத்தனயேனேவ ஜாக³ரியானுயோக³ம் யுத்தப்பயுத்தோ விஹரதி. அதந்தி³தோதி நித்தந்தீ³ காயாலஸியவிரஹிதோ. ஆரத்³த⁴வீரியோதி காயிகவீரியேனாபி ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி, க³ணஸங்க³ணிகம் வினோதே³த்வா சதூஸு இரியாபதே²ஸு அட்ட²ஆரப்³ப⁴வத்து²வஸேன ஏகவிஹாரீ. சேதஸிகவீரியேனாபி ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி, கிலேஸஸங்க³ணிகம் பஹாய வினோதே³த்வா அட்ட²ஸமாபத்திவஸேன ஏகவிஹாரீ. அபி ச யதா² ததா² கிலேஸுப்பத்திம் நிவாரேந்தோ சேதஸிகவீரியேன ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி. ஜா²யீதி ஆரம்மணலக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னவஸேன ஜா²யீ. ஸதிமாதி சிரகதாதி³அனுஸ்ஸரணஸமத்தா²ய ஸதியா ஸமன்னாக³தோ.

கல்யாணபடிபா⁴னோதி வாக்கரணஸம்பன்னோ சேவ ஹோதி படிபா⁴னஸம்பன்னோ ச. யுத்தபடிபா⁴னோ கோ² பன ஹோதி நோ முத்தபடிபா⁴னோ. ஸீலஸமாசாரஸ்மிஞ்ஹி டி²தபி⁴க்கு² முத்தபடிபா⁴னோ ந ஹோதி, யுத்தபடிபா⁴னோ பன ஹோதி வங்கீ³ஸத்தே²ரோ விய. க³திமாதி க³மனஸமத்தா²ய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ. தி⁴திமாதி தா⁴ரணஸமத்தா²ய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ. மதிமாதி ஏத்த² பன மதீதி பஞ்ஞாய நாமமேவ, தஸ்மா பஞ்ஞவாதி அத்தோ². இதி தீஹிபி இமேஹி பதே³ஹி பஞ்ஞாவ கதி²தா. தத்த² ஹேட்டா² ஸமணத⁴ம்மகரணவீரியம் கதி²தம், இத⁴ பு³த்³த⁴வசனக³ண்ஹனவீரியம். ததா² ஹேட்டா² விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா கதி²தா, இத⁴ பு³த்³த⁴வசனக³ண்ஹனபஞ்ஞா. ந ச காமேஸு கி³த்³தோ⁴தி வத்து²காமகிலேஸகாமேஸு அகி³த்³தோ⁴. ஸதோ ச நிபகோ சாதி அபி⁴க்கந்தபடிக்கந்தாதீ³ஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸதியா சேவ ஞாணேன ச ஸமன்னாக³தோ சரதீதி அத்தோ². நேபக்கந்தி பஞ்ஞா, தாய ஸமன்னாக³தத்தா நிபகோதி வுத்தோ. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

அனுஸாஸனவிதா⁴தி³வண்ணனா

154. பச்சத்தம் யோனிஸோ மனஸிகாராதி அத்தனோ உபாயமனஸிகாரேன. யதா²னுஸிட்ட²ம் ததா² படிபஜ்ஜமானோதி யதா² மயா அனுஸிட்ட²ம் அனுஸாஸனீ தி³ன்னா, ததா² படிபஜ்ஜமானோ. திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யாதிஆதி³ வுத்தத்த²மேவ. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

155. பரபுக்³க³லவிமுத்திஞாணேதி ஸோதாபன்னாதீ³னம் பரபுக்³க³லானம் தேன தேன மக்³கே³ன கிலேஸவிமுத்திஞாணே. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

156. அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோதி ஏகோ புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரந்தோ நாமகோ³த்தம் பரியாதி³யமானோ க³ச்ச²தி. ஏகோ ஸுத்³த⁴க²ந்தே⁴யேவ அனுஸ்ஸரதி, ஏகோ ஹி ஸக்கோதி, ஏகோ ந ஸக்கோதி. தத்த² யோ ஸக்கோதி, தஸ்ஸ வஸேன அக்³க³ஹேத்வா அஸக்கோந்தஸ்ஸ வஸேன க³ஹிதம். அஸக்கோந்தோ பன கிம் கரோதி? ஸுத்³த⁴க²ந்தே⁴யேவ அனுஸ்ஸரந்தோ க³ந்த்வா அனேகஜாதிஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கே ட²த்வா நாமகோ³த்தம் பரியாதி³யமானோ ஓதரதி. தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவம்னாமோதிஆதி³மாஹ. ஸோ ஏவமாஹாதி ஸோ தி³ட்டி²க³திகோ ஏவமாஹ. தத்த² கிஞ்சாபி ஸஸ்ஸதோதி வத்வா ‘‘தே ச ஸத்தா ஸம்ஸரந்தீ’’தி வத³ந்தஸ்ஸ வசனம் புப்³பா³பரவிருத்³த⁴ம் ஹோதி. தி³ட்டி²க³திகத்தா பனேஸ ஏதம் ந ஸல்லக்கே²ஸி. தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ ஹி டா²னம் வா நியமோ வா நத்தி². இமம் க³ஹேத்வா இமம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, இமம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா இமம் க³ண்ஹாதீதி ப்³ரஹ்மஜாலே வித்தா²ரிதமேவேதம். அயம் ததியோ ஸஸ்ஸதவாதோ³தி தே²ரோ லாபி⁴ஸ்ஸேவ வஸேன தயோ ஸஸ்ஸதவாதே³ ஆஹ. ப⁴க³வதா பன தக்கீவாத³ம்பி க³ஹேத்வா ப்³ரஹ்மஜாலே சத்தாரோ வுத்தா. ஏதேஸம் பன திண்ணம் வாதா³னம் வித்தா²ரகதா² ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. அட்ட². 1.30) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ வித்தா²ரேதப்³ப³ம்.

157. க³ணனாய வாதி பிண்ட³க³ணனாய. ஸங்கா²னேனாதி அச்சி²த்³த³கவஸேன மனோக³ணனாய. உப⁴யதா²பி பிண்ட³க³ணனமேவ த³ஸ்ஸேதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி, வஸ்ஸானம் ஸதவஸேன ஸஹஸ்ஸவஸேன ஸதஸஹஸ்ஸவஸேன கோடிவஸேன பிண்ட³ம் கத்வாபி ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதானீதி வா ஏத்தகா வஸ்ஸகோடியோதி வா ஏவம் ஸங்கா²தும் ந ஸக்கா. தும்ஹே பன அத்தனோ த³ஸன்னம் பாரமீனம் பூரிதத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா யஸ்மா வோ அனாவரணஞாணம் ஸூரம் வஹதி. தஸ்மா தே³ஸனாஞாணகுஸலதம் புரக்க²த்வா வஸ்ஸக³ணனாயபி பரியந்திகம் கத்வா கப்பக³ணனாயபி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஏத்தகந்தி த³ஸ்ஸேதா²தி தீ³பேதி. பாளியத்தோ² பனேத்த² வுத்தனயோயேவ. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

158. ஏததா³னுத்தரியம், ப⁴ந்தே, ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணேதி ப⁴ந்தே யாபி அயம் ஸத்தானம் சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன ஞாணதே³ஸனா, ஸாபி தும்ஹாகம்யேவ அனுத்தரா. அதீதபு³த்³தா⁴பி ஏவமேவ தே³ஸேஸும். அனாக³தாபி ஏவமேவ தே³ஸேஸ்ஸந்தி. தும்ஹே தேஸம் அதீதானாக³தபு³த்³தா⁴னம் ஞாணேன ஸம்ஸந்தி³த்வாவ தே³ஸயித்த². ‘‘இமினாபி காரணேன ஏவம்பஸன்னோ அஹம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வதீ’’தி தீ³பேதி. பாளியத்தோ² பனேத்த² வித்தா²ரிதோயேவ.

159. ஸாஸவா ஸஉபதி⁴காதி ஸதோ³ஸா ஸஉபாரம்பா⁴. நோ அரியாதி வுச்சதீதி அரியித்³தீ⁴தி ந வுச்சதி. அனாஸவா அனுபதி⁴காதி நித்³தோ³ஸா அனுபாரம்பா⁴. அரியாதி வுச்சதீதி அரியித்³தீ⁴தி வுச்சதி. அப்படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதீதி கத²ம் அப்படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதீதி? படிகூலே ஸத்தே மேத்தம் ப²ரதி, ஸங்கா²ரே தா⁴துஸஞ்ஞம் உபஸம்ஹரதி. யதா²ஹ ‘‘கத²ம் படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி (படி. ம. 3.97)? அனிட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் மேத்தாய வா ப²ரதி, தா⁴துதோ வா உபஸம்ஹரதீ’’தி. படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதீதி அப்படிகூலே ஸத்தே அஸுப⁴ஸஞ்ஞம் ப²ரதி, ஸங்கா²ரே அனிச்சஸஞ்ஞம் உபஸம்ஹரதி. யதா²ஹ ‘‘கத²ம் அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி? இட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் அஸுபா⁴ய வா ப²ரதி, அனிச்சதோ வா உபஸம்ஹரதீ’’தி. ஏவம் ஸேஸபதே³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

உபேக்க²கோ தத்த² விஹரதீதி இட்டே² அரஜ்ஜந்தோ அனிட்டே² அது³ஸ்ஸந்தோ யதா² அஞ்ஞே அஸமபேக்க²னேன மோஹம் உப்பாதே³ந்தி, ஏவம் அனுப்பாதே³ந்தோ ச²ஸு ஆரம்மணேஸு ச²ளங்கு³பேக்கா²ய உபேக்க²கோ விஹரதி. ஏததா³னுத்தரியம், ப⁴ந்தே, இத்³தி⁴விதா⁴ஸூதி, ப⁴ந்தே, யா அயம் த்³வீஸு இத்³தீ⁴ஸு ஏவம்தே³ஸனா, ஏததா³னுத்தரியம். தம் ப⁴க³வாதி தம் தே³ஸனம் ப⁴க³வா அஸேஸம் ஸகலம் அபி⁴ஜானாதி. தம் ப⁴க³வதோதி தம் தே³ஸனம் ப⁴க³வதோ அஸேஸம் அபி⁴ஜானதோ. உத்தரி அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் நத்தீ²தி உத்தரி அபி⁴ஜானிதப்³ப³ம் நத்தி². அயம் நாம இதோ அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ வா புக்³க³லோ வா யம் ப⁴க³வா ந ஜானாதி இத³ம் நத்தி². யத³பி⁴ஜானம் அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வாதி யம் தும்ஹேஹி அனபி⁴ஞ்ஞாதம் அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா அபி⁴ஜானந்தோ ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ அஸ்ஸ, அதி⁴கதரபஞ்ஞோ ப⁴வேய்ய. யதி³த³ம் இத்³தி⁴விதா⁴ஸூதி ஏத்த² யதி³த³ந்தி நிபாதமத்தம். இத்³தி⁴விதா⁴ஸு ப⁴க³வதா உத்தரிதரோ நத்தி². அதீதபு³த்³தா⁴பி ஹி இமா த்³வே இத்³தி⁴யோ தே³ஸேஸும், அனாக³தாபி இமாவ தே³ஸேஸ்ஸந்தி. தும்ஹேபி தேஸம் ஞாணேன ஸம்ஸந்தி³த்வா இமாவ தே³ஸயித்த². இதி ப⁴க³வா இத்³தி⁴விதா⁴ஸு அனுத்தரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமினாபி காரணேன ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதீ’’தி தீ³பேதி. ஏத்தாவதா யே த⁴ம்மஸேனாபதி தி³வாட்டா²னே நிஸீதி³த்வா ஸோளஸ அபரம்பரியத⁴ம்மே ஸம்மஸி, தேவ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி.

அஞ்ஞதா²ஸத்து²கு³ணத³ஸ்ஸனாதி³வண்ணனா

160. இதா³னி அபரேனபி ஆகாரேன ப⁴க³வதோ கு³ணே த³ஸ்ஸேந்தோ யம் தம் ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸத்³தே⁴ன குலபுத்தேனாதி ஸத்³தா⁴ குலபுத்தா நாம அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா போ³தி⁴ஸத்தா. தஸ்மா யம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தேன பத்தப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. கிம் பன தேன பத்தப்³ப³ம்? நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா. ஆரத்³த⁴வீரியேனாதிஆதீ³ஸு ‘‘வீரியம் தா²மோ’’திஆதீ³னி ஸப்³பா³னேவ வீரியவேவசனானி. தத்த² ஆரத்³த⁴வீரியேனாதி பக்³க³ஹிதவீரியேன. தா²மவதாதி தா²மஸம்பன்னேன தி²ரவீரியேன. புரிஸதா²மேனாதி தேன தா²மவதா யம் புரிஸதா²மேன பத்தப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. அனந்தரபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. புரிஸதோ⁴ரய்ஹேனாதி யா அஸமது⁴ரேஹி பு³த்³தே⁴ஹி வஹிதப்³பா³ து⁴ரா, தம் து⁴ரம் வஹனஸமத்தே²ன மஹாபுரிஸேன. அனுப்பத்தம் தம் ப⁴க³வதாதி தம் ஸப்³ப³ம் அதீதானாக³தபு³த்³தே⁴ஹி பத்தப்³ப³ம், ஸப்³ப³மேவ அனுப்பத்தம், ப⁴க³வதோ ஏககு³ணோபி ஊனோ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. காமேஸு காமஸுக²ல்லிகானுயோக³ந்தி வத்து²காமேஸு காமஸுக²ல்லிகானுயோக³ம். யதா² அஞ்ஞே கேணியஜடிலாத³யோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ‘‘கோ ஜானாதி பரலோகம். ஸுகோ² இமிஸ்ஸா பரிப்³பா³ஜிகாய முது³காய லோமஸாய பா³ஹாய ஸம்ப²ஸ்ஸோ’’தி மோளிப³ந்தா⁴ஹி பரிப்³பா³ஜிகாஹி பரிசாரேந்தி ஸம்பத்தம் ஸம்பத்தம் ரூபாதி³ஆரம்மணம் அனுப⁴வமானா காமஸுக²மனுயுத்தா, ந ஏவமனுயுத்தோதி த³ஸ்ஸேதி.

ஹீனந்தி லாமகம். க³ம்மந்தி கா³மவாஸீனம் த⁴ம்மம். போது²ஜ்ஜனிகந்தி புது²ஜ்ஜனேஹி ஸேவிதப்³ப³ம். அனரியந்தி ந நித்³தோ³ஸம். ந வா அரியேஹி ஸேவிதப்³ப³ம். அனத்த²ஸஞ்ஹிதந்தி அனத்த²ஸம்யுத்தம். அத்தகிலமதா²னுயோக³ந்தி அத்தனோ ஆதாபனபரிதாபனானுயோக³ம். து³க்க²ந்தி து³க்க²யுத்தம், து³க்க²மம் வா. யதா² ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா காமஸுக²ல்லிகானுயோக³ம் பரிவஜ்ஜேஸ்ஸாமாதி காயகிலமத²ம் அனுதா⁴வந்தி, ததோ முஞ்சிஸ்ஸாமாதி காமஸுக²ம் அனுதா⁴வந்தி, ந ஏவம் ப⁴க³வா. ப⁴க³வா பன உபோ⁴ ஏதே அந்தே வஜ்ஜேத்வா யா ஸா ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴ சக்கு²கரணீ’’தி ஏவம் வுத்தா ஸம்மாபடிபத்தி, தமேவ படிபன்னோ. தஸ்மா ‘‘ந ச அத்தகிலமதா²னுயோக³’’ந்திஆதி³மாஹ.

ஆபி⁴சேதஸிகானந்தி அபி⁴சேதஸிகானம், காமாவசரசித்தானி அதிக்கமித்வா டி²தானந்தி அத்தோ². தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானந்தி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே ஸுக²விஹாரானம். போட்ட²பாத³ஸுத்தந்தஸ்மிஞ்ஹி ஸப்பீதிகது³தியஜ்ஜா²னப²லஸமாபத்தி கதி²தா (தீ³. நி. 1.432). பாஸாதி³கஸுத்தந்தே ஸஹ மக்³கே³ன விபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னம். த³ஸுத்தரஸுத்தந்தே சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்தி. இமஸ்மிம் ஸம்பஸாத³னீயே தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஜ்ஜா²னானி கதி²தானி. நிகாமலாபீ⁴தி யதா²காமலாபீ⁴. அகிச்ச²லாபீ⁴தி அது³க்க²லாபீ⁴. அகஸிரலாபீ⁴தி விபுலலாபீ⁴.

அனுயோக³தா³னப்பகாரவண்ணனா

161. ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயாதி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா. தீணி ஹி கே²த்தானி – ஜாதிகே²த்தம் ஆணாகே²த்தம் விஸயகே²த்தம். தத்த² ஜாதிகே²த்தம் நாம த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து. ஸா ஹி ததா²க³தஸ்ஸ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமனகாலே நிக்க²மனகாலே ஸம்போ³தி⁴காலே த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனே ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனே பரினிப்³பா³னே ச கம்பதி. கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் பன ஆணாகே²த்தம் நாம. ஆடானாடியமோரபரித்தத⁴ஜக்³க³பரித்தரதனபரித்தாதீ³னஞ்ஹி ஏத்த² ஆணா வத்ததி. விஸயகே²த்தஸ்ஸ பன பரிமாணம் நத்தி², பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ‘‘யாவதகம் ஞாணம், தாவதகம் ஞேய்யம், யாவதகம் ஞேய்யம் தாவதகம் ஞாணம், ஞாணபரியந்திகம் ஞேய்யம், ஞேய்யபரியந்திகம் ஞாண’’ந்தி (மஹானி. 55) வசனதோ அவிஸயோ நாம நத்தி².

இமேஸு பன தீஸு கே²த்தேஸு ட²பேத்வா இமம் சக்கவாளம் அஞ்ஞஸ்மிம் சக்கவாளே பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸுத்தம் நத்தி², நுப்பஞ்ஜந்தீதி பன அத்தி². தீணி பிடகானி வினயபிடகம், ஸுத்தந்தபிடகம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம். திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தி, யஸத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தி, மோக்³க³லிபுத்ததிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தீதி. இமா திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹே தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே ‘‘இமம் சக்கவாளம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞத்த² பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஸுத்தம் நத்தி², நுப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தி².

அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி அபுரே அபச்சா² ஏகதோ நுப்பஜ்ஜந்தி, புரே வா பச்சா² வா உப்பஜ்ஜந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² போ³தி⁴பல்லங்கே ‘‘போ³தி⁴ம் அபத்வா ந உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி நிஸின்னகாலதோ பட்டா²ய யாவ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம், தாவ புப்³பே³தி ந வேதி³தப்³ப³ம். போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஹி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளகம்பனேனேவ கே²த்தபரிக்³க³ஹோ கதோ. அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்திபி நிவாரிதா ஹோதி. பரினிப்³பா³னதோ பட்டா²ய ச யாவ ஸாஸபமத்தாபி தா⁴துயோ திட்ட²ந்தி, தாவ பச்சா²தி ந வேதி³தப்³ப³ம். தா⁴தூஸு ஹி டி²தாஸு பு³த்³தா⁴பி டி²தாவ ஹோந்தி. தஸ்மா ஏத்த²ந்தரே அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி நிவாரிதாவ ஹோதி. தா⁴துபரினிப்³பா³னே பன ஜாதே அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி ந நிவாரிதா.

திபிடகஅந்தரதா⁴னகதா²

தீணி அந்தரதா⁴னானி நாம பரியத்திஅந்தரதா⁴னம், படிவேத⁴அந்தரதா⁴னம், படிபத்திஅந்தரதா⁴னந்தி. தத்த² பரியத்தீதி தீணி பிடகானி. படிவேதோ⁴தி ஸச்சப்படிவேதோ⁴. படிபத்தீதி படிபதா³. தத்த² படிவேதோ⁴ ச படிபத்தி ச ஹோதிபி ந ஹோதிபி. ஏகஸ்மிஞ்ஹி காலே படிவேத⁴கரா பி⁴க்கூ² ப³ஹூ ஹோந்தி, ஏஸ பி⁴க்கு² புது²ஜ்ஜனோதி அங்கு³லிம் பஸாரேத்வா த³ஸ்ஸேதப்³போ³ ஹோதி. இமஸ்மிம்யேவ தீ³பே ஏகவாரம் புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கு² நாம நாஹோஸி. படிபத்திபூரகாபி கதா³சி ப³ஹூ ஹோந்தி, கதா³சி அப்பா. இதி படிவேதோ⁴ ச படிபத்தி ச ஹோதிபி ந ஹோதிபி. ஸாஸனட்டி²தியா பன பரியத்தி பமாணம். பண்டி³தோ ஹி தேபிடகம் ஸுத்வா த்³வேபி பூரேதி.

யதா² அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தோ ஆளாரஸ்ஸ ஸந்திகே பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞா ஸத்த ச ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா பரிகம்மம் புச்சி², ஸோ ந ஜானாமீதி ஆஹ. ததோ உத³கஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா அதி⁴க³தவிஸேஸம் ஸம்ஸந்தி³த்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸ்ஸ பரிகம்மம் புச்சி², ஸோ ஆசிக்கி², தஸ்ஸ வசனஸமனந்தரமேவ மஹாஸத்தோ தம் ஜா²னம் ஸம்பாதே³ஸி, ஏவமேவ பஞ்ஞவா பி⁴க்கு² பரியத்திம் ஸுத்வா த்³வேபி பூரேதி. தஸ்மா பரியத்தியா டி²தாய ஸாஸனம் டி²தம் ஹோதி. யதா³ பன ஸா அந்தரதா⁴யதி, ததா³ பட²மம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் நஸ்ஸதி. தத்த² பட்டா²னம் ஸப்³ப³பட²மம் அந்தரதா⁴யதி. அனுக்கமேன பச்சா² த⁴ம்மஸங்க³ஹோ, தஸ்மிம் அந்தரஹிதே இதரேஸு த்³வீஸு பிடகேஸு டி²தேஸுபி ஸாஸனம் டி²தமேவ ஹோதி.

தத்த² ஸுத்தந்தபிடகே அந்தரதா⁴யமானே பட²மம் அங்கு³த்தரனிகாயோ ஏகாத³ஸகதோ பட்டா²ய யாவ ஏககா அந்தரதா⁴யதி, தத³னந்தரம் ஸம்யுத்தனிகாயோ சக்கபேய்யாலதோ பட்டா²ய யாவ ஓக⁴தரணா அந்தரதா⁴யதி. தத³னந்தரம் மஜ்ஜி²மனிகாயோ இந்த்³ரியபா⁴வனதோ பட்டா²ய யாவ மூலபரியாயா அந்தரதா⁴யதி. தத³னந்தரம் தீ³க⁴னிகாயோ த³ஸுத்தரதோ பட்டா²ய யாவ ப்³ரஹ்மஜாலா அந்தரதா⁴யதி. ஏகிஸ்ஸாபி த்³வின்னம்பி கா³தா²னம் புச்சா² அத்³தா⁴னம் க³ச்ச²தி, ஸாஸனம் தா⁴ரேதும் ந ஸக்கோதி, ஸபி⁴யபுச்சா² ஆளவகபுச்சா² விய ச. ஏதா கிர கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலிகா அந்தரா ஸாஸனம் தா⁴ரேதும் நாஸக்கி²ம்ஸு.

த்³வீஸு பன பிடகேஸு அந்தரஹிதேஸுபி வினயபிடகே டி²தே ஸாஸனம் திட்ட²தி. பரிவாரக்க²ந்த⁴கேஸு அந்தரஹிதேஸு உப⁴தோவிப⁴ங்கே³ டி²தே டி²தமேவ ஹோதி. உப⁴தோவிப⁴ங்கே³ அந்தரஹிதே மாதிகாயபி டி²தாய டி²தமேவ ஹோதி. மாதிகாய அந்தரஹிதாய பாதிமோக்க²பப்³ப³ஜ்ஜாஉபஸம்பதா³ஸு டி²தாஸு ஸாஸனம் திட்ட²தி. லிங்க³ம் அத்³தா⁴னம் க³ச்ச²தி. ஸேதவத்த²ஸமணவம்ஸோ பன கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலதோ பட்டா²ய ஸாஸனம் தா⁴ரேதும் நாஸக்கி². படிஸம்பி⁴தா³பத்தேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் அட்டா²ஸி. ச²ளபி⁴ஞ்ஞேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம். தேவிஜ்ஜேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம். ஸுக்க²விபஸ்ஸகேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம். பாதிமோக்கே²ஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் அட்டா²ஸி. பச்சி²மகஸ்ஸ பன ஸச்சப்படிவேத⁴தோ பச்சி²மகஸ்ஸ ஸீலபே⁴த³தோ பட்டா²ய ஸாஸனம் ஓஸக்கிதம் நாம ஹோதி. ததோ பட்டா²ய அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி ந நிவாரிதா.

ஸாஸனஅந்தரஹிதவண்ணனா

தீணி பரினிப்³பா³னானி நாம கிலேஸபரினிப்³பா³னம் க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னம் தா⁴துபரினிப்³பா³னந்தி. தத்த² கிலேஸபரினிப்³பா³னம் போ³தி⁴பல்லங்கே அஹோஸி. க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னம் குஸினாராயம். தா⁴துபரினிப்³பா³னம் அனாக³தே ப⁴விஸ்ஸதி. ஸாஸனஸ்ஸ கிர ஓஸக்கனகாலே இமஸ்மிம் தம்ப³பண்ணிதீ³பே தா⁴துயோ ஸன்னிபதித்வா மஹாசேதியம் க³மிஸ்ஸந்தி. மஹாசேதியதோ நாக³தீ³பே ராஜாயதனசேதியம். ததோ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கம் க³மிஸ்ஸந்தி. நாக³ப⁴வனதோபி தே³வலோகதோபி ப்³ரஹ்மலோகதோபி தா⁴துயோ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கமேவ க³மிஸ்ஸந்தி. ஸாஸபமத்தாபி தா⁴துயோ ந அந்தரா நஸ்ஸிஸ்ஸந்தி. ஸப்³ப³தா⁴துயோ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கே ராஸிபூ⁴தா ஸுவண்ணக்க²ந்தோ⁴ விய ஏகக்³க⁴னா ஹுத்வா ச²ப்³ப³ண்ணரஸ்மியோ விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸந்தி.

தா த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ப²ரிஸ்ஸந்தி, ததோ த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளதே³வதா ஸன்னிபதித்வா ‘‘அஜ்ஜ ஸத்தா² பரினிப்³பா³தி, அஜ்ஜ ஸாஸனம் ஓஸக்கதி, பச்சி²மத³ஸ்ஸனம் தா³னி இத³ம் அம்ஹாக’’ந்தி த³ஸப³லஸ்ஸ பரினிப்³பு³ததி³வஸதோ மஹந்ததரம் காருஞ்ஞம் கரிஸ்ஸந்தி. ட²பேத்வா அனாகா³மிகீ²ணாஸவே அவஸேஸா ஸகபா⁴வேன ஸந்தா⁴ரேதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. தா⁴தூஸு தேஜோதா⁴து உட்ட²ஹித்வா யாவ ப்³ரஹ்மலோகா உக்³க³ச்சி²ஸ்ஸதி. ஸாஸபமத்தாயபி தா⁴துயா ஸதி ஏகஜாலா ப⁴விஸ்ஸதி. தா⁴தூஸு பரியாதா³னம் க³தாஸு உபச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி. ஏவம் மஹந்தம் ஆனுபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா தா⁴தூஸு அந்தரஹிதாஸு ஸாஸனம் அந்தரஹிதம் நாம ஹோதி.

யாவ ந ஏவம் அந்தரதா⁴யதி, தாவ அசரிமம் நாம ஹோதி. ஏவம் அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. கஸ்மா பன அபுப்³ப³ம் அசரிமம் நுப்பஜ்ஜந்தீதி? அனச்ச²ரியத்தா. பு³த்³தா⁴ ஹி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸா. யதா²ஹ – ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோ. கதமோ ஏகபுக்³க³லோ? ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (அ. நி. 1.172). யதி³ ச த்³வே வா சத்தாரோ வா அட்ட² வா ஸோளஸ வா ஏகதோ உப்பஜ்ஜேய்யும், அனச்ச²ரியா ப⁴வேய்யும். ஏகஸ்மிஞ்ஹி விஹாரே த்³வின்னம் சேதியானம்பி லாப⁴ஸக்காரோ உளாரோ ந ஹோதி. பி⁴க்கூ²பி ப³ஹுதாய ந அச்ச²ரியா ஜாதா, ஏவம் பு³த்³தா⁴பி ப⁴வேய்யும், தஸ்மா நுப்பஜ்ஜந்தி. தே³ஸனாய ச விஸேஸாபா⁴வதோ. யஞ்ஹி ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மம் ஏகோ தே³ஸேதி. அஞ்ஞேன உப்பஜ்ஜித்வாபி ஸோவ தே³ஸேதப்³போ³ ஸியா, ததோ அனச்ச²ரியோ ஸியா. ஏகஸ்மிம் பன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தே தே³ஸனாபி அச்ச²ரியா ஹோதி, விவாத³பா⁴வதோ ச. ப³ஹூஸு ஹி பு³த்³தே⁴ஸு உப்பன்னேஸு ப³ஹூனம் ஆசரியானம் அந்தேவாஸிகா விய அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ பாஸாதி³கோ, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ மது⁴ரஸ்ஸரோ லாபீ⁴ புஞ்ஞவாதி விவதே³ய்யும். தஸ்மாபி ஏவம் நுப்பஜ்ஜந்தி. அபி சேதம் காரணம் மிலிந்த³ரஞ்ஞாபி புட்டே²ன நாக³ஸேனத்தே²ரேன வித்தா²ரிதமேவ. வுத்தஞ்ஹி தத்த² –

ப⁴ந்தே, நாக³ஸேன, பா⁴ஸிதம்பி ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி. தே³ஸயந்தா ச, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³பி ததா²க³தா ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யே த⁴ம்மே தே³ஸேந்தி, கத²யமானா ச சத்தாரி அரியஸச்சானி கதே²ந்தி, ஸிக்கா²பேந்தா ச தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கா²பேந்தி, அனுஸாஸமானா ச அப்பமாத³ப்படிபத்தியம் அனுஸாஸந்தி. யதி³, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³ஸம்பி ததா²க³தானம் ஏகா தே³ஸனா ஏகா கதா² ஏகஸிக்கா² ஏகானுஸாஸனீ, கேன காரணேன த்³வே ததா²க³தா ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி. ஏகேனபி தாவ பு³த்³து⁴ப்பாதே³ன அயம் லோகோ ஓபா⁴ஸஜாதோ, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய, த்³வின்னம் பபா⁴ய அயம் லோகோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ஓபா⁴ஸஜாதோ ப⁴வேய்ய, ஓவத³மானா ச த்³வே ததா²க³தா ஸுக²ம் ஓவதே³ய்யும், அனுஸாஸமானா ச ஸுக²ம் அனுஸாஸேய்யும், தத்த² மே காரணம் தே³ஸேஹி, யதா²ஹம் நிஸ்ஸம்ஸயோ ப⁴வேய்ய’’ந்தி.

அயம், மஹாராஜ, த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய, கம்பேய்ய, நமேய்ய, ஓணமேய்ய, வினமேய்ய, விகிரேய்ய, வித⁴மேய்ய, வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

யதா², மஹாராஜ, நாவா ஏகபுரிஸஸந்தா⁴ரணீ ப⁴வேய்ய, ஏகபுரிஸே அபி⁴ரூள்ஹே ஸா நாவா ஸமுபாதி³கா ப⁴வேய்ய, அத² து³தியோ புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய தாதி³ஸோ ஆயுனா வண்ணேன வயேன பமாணேன கிஸதூ²லேன ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கே³ன, ஸோ தம் நாவம் அபி⁴ரூஹேய்ய, அபி நு ஸா, மஹாராஜ, நாவா த்³வின்னம்பி தா⁴ரேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, சலேய்ய, கம்பேய்ய, நமேய்ய, ஓணமேய்ய, வினமேய்ய, விகிரேய்ய, வித⁴மேய்ய, வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய ஓஸீதே³ய்ய உத³கேதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய…பே… ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

யதா² வா பன, மஹாராஜ, புரிஸோ யாவத³த்த²ம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய சா²தே³ந்தம் யாவ கண்ட²மபி⁴பூரயித்வா, ஸோ தா⁴தோ பீணிதோ பரிபுண்ணோ நிரந்தரோ தந்தீ³கதோ அனோணமிதத³ண்ட³ஜாதோ புனதே³வ தாவதகம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய, அபி நு கோ² ஸோ, மஹாராஜ, புரிஸோ ஸுகி²தோ ப⁴வேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, ஸகிம் பு⁴த்தோவ மரேய்யாதி; ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ …பே… ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்யாதி.

கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதீதி? இத⁴, மஹாராஜ, த்³வே ஸகடா ரதனபூரிதா ப⁴வேய்யும் யாவ முக²ஸமா, ஏகஸ்மா ஸகடதோ ரதனம் க³ஹேத்வா ஏகஸ்மிம் ஸகடே ஆகிரேய்யும், அபி நு கோ² தம், மஹாராஜ, ஸகடம் த்³வின்னம்பி ஸகடானம் ரதனம் தா⁴ரேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, நாபி⁴பி தஸ்ஸ ப²லேய்ய, அராபி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யும், நேமிபி தஸ்ஸ ஓபதேய்ய, அக்கோ²பி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி. கிம் நு கோ², மஹாராஜ, அதிரதனபா⁴ரேன ஸகடம் பி⁴ஜ்ஜதீதி? ஆம, ப⁴ந்தே,தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதி.

அபிச, மஹாராஜ, இமம் காரணம் பு³த்³த⁴ப³லபரிதீ³பனாய ஓஸாரிதம் அஞ்ஞம்பி தத்த² அதிரூபம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’’தி, உப⁴தோ பக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும். யதா², மஹாராஜ, த்³வின்னம் ப³லவாமச்சானம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘‘தும்ஹாகம் அமச்சோ அம்ஹாகம் அமச்சோ’’தி, உப⁴தோ பக்க²ஜாதா ஹோந்தி; ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யதி³ த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’’தி, உப⁴தோ பக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும், இத³ம் தாவ, மஹாராஜ, ஏகம் காரணம், யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி.

அபரம்பி, மஹாராஜ, உத்தரிம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், ‘‘அக்³கோ³ பு³த்³தோ⁴’’தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய, ‘‘ஜேட்டோ² பு³த்³தோ⁴’’தி, ஸேட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி, விஸிட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி, உத்தமோ பு³த்³தோ⁴தி, பவரோ பு³த்³தோ⁴தி, அஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அஸமஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிமோ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிபா⁴கோ³ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிபுக்³க³லோ பு³த்³தோ⁴தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய. இமம்பி கோ² த்வம், மஹாராஜ, காரணம் அத்த²தோ ஸம்படிச்ச², யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி.

அபிச கோ², மஹாராஜ, பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ஸபா⁴வபகதி ஏஸா, யம் ஏகோயேவ பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பஜ்ஜதி. கஸ்மா காரணா? மஹந்ததாய ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴கு³ணானம், யம் அஞ்ஞம்பி, மஹாராஜ, மஹந்தம் ஹோதி, தம் ஏகம்யேவ ஹோதி. பத²வீ, மஹாராஜ, மஹந்தீ, ஸா ஏகாயேவ. ஸாக³ரோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஸினேரு கி³ரிராஜா மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஆகாஸோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஸக்கோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. மாரோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. மஹாப்³ரஹ்மா மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ லோகஸ்மிம். யத்த² தே உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² அஞ்ஞேஸம் ஓகாஸோ ந ஹோதி. தஸ்மா, மஹாராஜ, ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஏகோயேவ லோகே உப்பஜ்ஜதீதி. ஸுகதி²தோ, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பஞ்ஹோ ஓபம்மேஹி காரணேஹீதி (மி. ப. 5.1.1).

த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மந்தி நவவித⁴ஸ்ஸ லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மம் புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத³ம். ஸஹத⁴ம்மிகோதி ஸகாரணோ. வாதா³னுவாதோ³தி வாதோ³யேவ.

அச்ச²ரியஅப்³பு⁴தவண்ணனா

162. ஆயஸ்மா உதா³யீதி தயோ தே²ரா உதா³யீ நாம – லாளுதா³யீ, காளுதா³யீ, மஹாஉதா³யீதி. இத⁴ மஹாஉதா³யீ அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்ஸ கிர இமம் ஸுத்தம் ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ பரியோஸானா ஸுணந்தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே பஞ்சவண்ணா பீதி உப்பஜ்ஜித்வா பாத³பிட்டி²தோ ஸீஸமத்த²கம் க³ச்ச²தி, ஸீஸமத்த²கதோ பாத³பிட்டி²ம் ஆக³ச்ச²தி, உப⁴தோ பட்டா²ய மஜ்ஜ²ம் ஓதரதி, மஜ்ஜ²தோ பட்டா²ய உப⁴தோ க³ச்ச²தி. ஸோ நிரந்தரம் பீதியா பு²டஸரீரோ ப³லவஸோமனஸ்ஸேன த³ஸப³லஸ்ஸ கு³ணம் கதே²ந்தோ அச்ச²ரியம் ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. அப்பிச்ச²தாதி நித்தண்ஹதா. ஸந்துட்டி²தாதி சதூஸு பச்சயேஸு தீஹாகாரேஹி ஸந்தோஸோ. ஸல்லேக²தாதி ஸப்³ப³கிலேஸானம் ஸல்லிகி²தபா⁴வோ. யத்ர ஹி நாமாதி யோ நாம. ந அத்தானம் பாதுகரிஸ்ஸதீதி அத்தனோ கு³ணே ந ஆவி கரிஸ்ஸதி. படாகம் பரிஹரேய்யுந்தி ‘‘கோ அம்ஹேஹி ஸதி³ஸோ அத்தீ²’’தி வத³ந்தா படாகம் உக்கி²பித்வா நாளந்த³ம் விசரேய்யும்.

பஸ்ஸ கோ² த்வம், உதா³யி, ததா²க³தஸ்ஸ அப்பிச்ச²தாதி பஸ்ஸ உதா³யி யாதி³ஸீ ததா²க³தஸ்ஸ அப்பிச்ச²தாதி தே²ரஸ்ஸ வசனம் ஸம்படிச்ச²ந்தோ ஆஹ. கிம் பன ப⁴க³வா நேவ அத்தானம் பாதுகரோதி, ந அத்தனோ கு³ணம் கதே²தீதி சே? ந, ந கதே²தி. அப்பிச்ச²தாதீ³ஹி கதே²தப்³ப³ம், சீவராதி³ஹேதும் ந கதே²தி. தேனேவாஹ – ‘‘பஸ்ஸ கோ² த்வம், உதா³யி, ததா²க³தஸ்ஸ அப்பிச்ச²தா’’திஆதி³. பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தம் பன ஆக³ம்ம வேனேய்யவஸேன கதே²தி. யதா²ஹ –

‘‘ந மே ஆசரியோ அத்தி², ஸதி³ஸோ மே ந விஜ்ஜதி;

ஸதே³வகஸ்மிம் லோகஸ்மிம், நத்தி² மே படிபுக்³க³லோ’’தி. (மஹாவ. 11);

ஏவம் ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணதீ³பிகா ப³ஹூ கா³தா²பி ஸுத்தந்தாபி வித்தா²ரேதப்³பா³.

163. அபி⁴க்க²ணம் பா⁴ஸேய்யாஸீதி புனப்புனம் பா⁴ஸேய்யாஸி. புப்³ப³ண்ஹஸமயே மே கதி²தந்தி மா மஜ்ஜ²ன்ஹிகாதீ³ஸு ந கத²யித்த². அஜ்ஜ வா மே கதி²தந்தி மா பரதி³வஸாதீ³ஸு ந கத²யித்தா²தி அத்தோ². பவேதே³ஸீதி கதே²ஸி. இமஸ்ஸ வேய்யாகரணஸ்ஸாதி நிக்³கா³த²கத்தா இத³ம் ஸுத்தம் ‘‘வேய்யாகரண’’ந்தி வுத்தம். அதி⁴வசனந்தி நாமம். இத³ம் பன ‘‘இதி ஹித³’’ந்தி பட்டா²ய பத³ம் ஸங்கீ³திகாரேஹி ட²பிதம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²ய

ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.