2. மஹானிதா³னஸுத்தவண்ணனா

நிதா³னவண்ணனா

95. ஏவம் மே ஸுதம்…பே… குரூஸூதி மஹானிதா³னஸுத்தம். தத்ராயம் அனுத்தானபத³வண்ணனா. குரூஸு விஹரதீதி குரூ நாம ஜானபதி³னோ ராஜகுமாரா, தேஸம் நிவாஸோ ஏகோபி ஜனபதோ³ ருள்ஹீஸத்³தே³ன ‘‘குரூ’’தி வுச்சதி. தஸ்மிம் குரூஸு ஜனபதே³. அட்ட²கதா²சரியா பனாஹு – மந்தா⁴துகாலே தீஸு தீ³பேஸு மனுஸ்ஸா ‘‘ஜம்பு³தீ³போ நாம பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴மஹாஸாவகசக்கவத்திப்பபு⁴தீனம் உத்தமமனுஸ்ஸானம் உப்பத்திபூ⁴மி உத்தமதீ³போ அதிரமணீயோ’’தி ஸுத்வா ரஞ்ஞா மந்தா⁴துசக்கவத்தினா சக்கரதனம் புரக்க²த்வா சத்தாரோ தீ³பே அனுஸம்யாயந்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³மம்ஸு. ததோ ராஜா பரிணாயகரதனம் புச்சி² – ‘‘அத்தி² நு கோ² மனுஸ்ஸலோகதோ ரமணீயதரம் டா²ன’’ந்தி. கஸ்மா தே³வ ஏவம் ப⁴ணஸி? கிம் ந பஸ்ஸஸி சந்தி³மஸூரியானம் ஆனுபா⁴வம், நனு ஏதேஸம் டா²னம் இதோ ரமணீயதரந்தி? ராஜா சக்கரதனம் புரக்க²த்வா தத்த² அக³மாஸி. சத்தாரோ மஹாராஜானோ – ‘‘மந்தா⁴துமஹாராஜா ஆக³தோ’’தி ஸுத்வாவ ‘‘மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ ராஜா, ந ஸக்கா யுத்³தே⁴ன படிபா³ஹிது’’ந்தி ஸகம் ரஜ்ஜம் நிய்யாதேஸும். ஸோ தம் க³ஹேத்வா புன புச்சி² – ‘‘அத்தி² நு கோ² இதோ ரமணீயதரம் டா²ன’’ந்தி?

அத²ஸ்ஸ தாவதிம்ஸப⁴வனம் கத²யிம்ஸு. ‘‘தாவதிம்ஸப⁴வனம், தே³வ, இதோ ரமணீயதரம். தத்த² ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ இமே சத்தாரோ மஹாராஜானோ பரிசாரகா தோ³வாரிகபூ⁴மியம் திட்ட²ந்தி, ஸக்கோ தே³வராஜா மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ, தஸ்ஸிமானி உபபோ⁴க³ட்டா²னானி – யோஜனஸஹஸ்ஸுப்³பே³தோ⁴ வேஜயந்தோ பாஸாதோ³, பஞ்சயோஜனஸதுப்³பே³தா⁴ ஸுத⁴ம்மா தே³வஸபா⁴, தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதிகோ வேஜயந்தரதோ² ததா² ஏராவணோ ஹத்தீ², தி³ப்³ப³ருக்க²ஸஹஸ்ஸப்படிமண்டி³தம் நந்த³னவனம், சித்தலதாவனம், பா²ருஸகவனம், மிஸ்ஸகவனம், யோஜனஸதுப்³பே³தோ⁴ பாரிச்ச²த்தகோ கோவிளாரோ, தஸ்ஸ ஹேட்டா² ஸட்டி²யோஜனாயாமா பஞ்ஞாஸயோஜனவித்த²தா பஞ்சத³ஸயோஜனுப்³பே³தா⁴ ஜயகுஸுமபுப்ப²வண்ணா பண்டு³கம்ப³லஸிலா, யஸ்ஸா முது³தாய ஸக்கஸ்ஸ நிஸீத³தோ உபட்³ட⁴காயோ அனுபவிஸதீ’’தி.

தம் ஸுத்வா ராஜா தத்த² க³ந்துகாமோ சக்கரதனம் அப்³பு⁴க்கிரி. தம் ஆகாஸே பதிட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. அத² த்³வின்னம் தே³வலோகானம் வேமஜ்ஜ²தோ சக்கரதனம் ஓதரித்வா பத²வியம் பதிட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் பரிணாயகரதனபமுகா²ய சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. ராஜா ஏககோவ தாவதிம்ஸப⁴வனம் அக³மாஸி. ஸக்கோ – ‘‘மந்தா⁴தா ஆக³தோ’’தி ஸுத்வாவ தஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனம் கத்வா – ‘‘ஸ்வாக³தம், தே மஹாராஜ, ஸகம் தே மஹாராஜ, அனுஸாஸ மஹாராஜா’’தி வத்வா ஸத்³தி⁴ம் நாடகேஹி ரஜ்ஜம் த்³வே பா⁴கே³ கத்வா ஏகம் பா⁴க³மதா³ஸி. ரஞ்ஞோ தாவதிம்ஸப⁴வனே பதிட்டி²தமத்தஸ்ஸேவ மனுஸ்ஸபா⁴வோ விக³ச்சி², தே³வபா⁴வோ பாதுரஹோஸி. தஸ்ஸ கிர ஸக்கேன ஸத்³தி⁴ம் பண்டு³கம்ப³லஸிலாயம் நிஸின்னஸ்ஸ அக்கி²னிமிஸமத்தேன நானத்தம் பஞ்ஞாயதி. தம் அஸல்லக்கே²ந்தா தே³வா ஸக்கஸ்ஸ ச தஸ்ஸ ச நானத்தே முய்ஹந்தி. ஸோ தத்த² தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானோ யாவ ச²த்திம்ஸ ஸக்கா உப்பஜ்ஜித்வா சுதா, தாவ ரஜ்ஜம் காரேத்வா அதித்தோவ காமேஹி ததோ சவித்வா அத்தனோ உய்யானே பதிட்டி²தோ வாதாதபேன பு²ட்ட²க³த்தோ காலமகாஸி.

சக்கரதனே பன புன பத²வியம் பதிட்டி²தே பரிணாயகரதனம் ஸுவண்ணபட்டே மந்தா⁴து உபாஹனம் லிகா²பேத்வா இத³ம் மந்தா⁴து ரஜ்ஜந்தி ரஜ்ஜமனுஸாஸி. தேபி தீஹி தீ³பேஹி ஆக³தமனுஸ்ஸா புன க³ந்தும் அஸக்கோந்தா பரிணாயகரதனம் உபஸங்கமித்வா – ‘‘தே³வ, மயம் ரஞ்ஞோ ஆனுபா⁴வேன ஆக³தா, இதா³னி க³ந்தும் ந ஸக்கோம, வஸனட்டா²னம் நோ தே³ஹீ’’தி யாசிம்ஸு. ஸோ தேஸம் ஏகமேகம் ஜனபத³மதா³ஸி. தத்த² புப்³ப³விதே³ஹதோ ஆக³தமனுஸ்ஸேஹி ஆவஸிதபதே³ஸோ தாயேவ புரிமஸஞ்ஞாய – ‘‘விதே³ஹரட்ட²’’ந்தி நாமம் லபி⁴, அபரகோ³யானதோ ஆக³தமனுஸ்ஸேஹி ஆவஸிதபதே³ஸோ ‘‘அபரந்தஜனபதோ³’’தி நாமம் லபி⁴, உத்தரகுருதோ ஆக³தமனுஸ்ஸேஹி ஆவஸிதபதே³ஸோ ‘‘குருரட்ட²’’ந்தி நாமம் லபி⁴, ப³ஹுகே பன கா³மனிக³மாத³யோ உபாதா³ய ப³ஹுவசனேன வோஹரியதி. தேன வுத்தம் – ‘‘குரூஸு விஹரதீ’’தி.

கம்மாஸத⁴ம்மம் நாம குரூனம் நிக³மோதி கம்மாஸத⁴ம்மந்தி ஏத்த² கேசி த⁴-காரஸ்ஸ த³-காரேன அத்த²ம் வண்ணயந்தி. கம்மாஸோ ஏத்த² த³மிதோதி கம்மாஸத³ம்மோ.கம்மாஸோதி கம்மாஸபாதோ³ போரிஸாதோ³ வுச்சதி. தஸ்ஸ கிர பாதே³ கா²ணுகேன வித்³த⁴ட்டா²னே வணோ ருஹந்தோ சித்ததா³ருஸதி³ஸோ ஹுத்வா ருஹி. தஸ்மா கம்மாஸபாதோ³தி பஞ்ஞாயித்த². ஸோ ச தஸ்மிம் ஓகாஸே த³மிதோ போரிஸாத³பா⁴வதோ படிஸேதி⁴தோ. கேன? மஹாஸத்தேன. கதரஸ்மிம் ஜாதகேதி? மஹாஸுதஸோமஜாதகேதி ஏகே. இமே பன தே²ரா ஜயத்³தி³ஸஜாதகேதி வத³ந்தி. ததா³ ஹி மஹாஸத்தேன கம்மாஸபாதோ³ த³மிதோ. யதா²ஹ –

‘‘புத்தோ யதா³ ஹோமி ஜயத்³தி³ஸஸ்ஸ;

பஞ்சாலரட்ட²தி⁴பதிஸ்ஸ அத்ரஜோ.

சஜித்வான பாணம் பிதரம் பமோசயிம்;

கம்மாஸபாத³ம்பி சஹம் பஸாத³யி’’ந்தி.

கேசி பன த⁴-காரேனேவ அத்த²ம் வண்ணயந்தி. குரூரட்ட²வாஸீனம் கிர குருவத்தத⁴ம்மோ, தஸ்மிம் கம்மாஸோ ஜாதோ, தஸ்மா தம் டா²னம் கம்மாஸோ ஏத்த² த⁴ம்மோ ஜாதோதி கம்மாஸத⁴ம்மந்தி வுச்சதி. தத்த² நிவிட்ட²னிக³மஸ்ஸாபி ஏததே³வ நாமம். பு⁴ம்மவசனேன கஸ்மா ந வுத்தந்தி. அவஸனோகாஸதோ. ப⁴க³வதோ கிர தஸ்மிம் நிக³மே வஸனோகாஸோ கோசி விஹாரோ நாம நாஹோஸி. நிக³மதோ பன அபக்கம்ம அஞ்ஞதரஸ்மிம் உத³கஸம்பன்னே ரமணீயே பூ⁴மிபா⁴கே³ மஹாவனஸண்டோ³ அஹோஸி தத்த² ப⁴க³வா விஹாஸி, தம் நிக³மம் கோ³சரகா³மம் கத்வா. தஸ்மா ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³ – ‘‘குரூஸு விஹரதி கம்மாஸத⁴ம்மம் நாம குரூனம் நிக³மோ, தம் கோ³சரகா³மம் கத்வா’’தி.

ஆயஸ்மாதி பியவசனமேதம், கா³ரவவசனமேதம். ஆனந்தோ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். ஏகமந்தந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ – ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. தஸ்மா யதா² நிஸின்னோ ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதி, ததா² நிஸீதீ³தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதம் உபயோக³வசனம் நிஸீதீ³தி உபாவிஸி. பண்டி³தா ஹி க³ருட்டா²னியம் உபஸங்கமித்வா ஆஸனகுஸலதாய ஏகமந்தம் நிஸீத³ந்தி. அயஞ்ச தேஸம் அஞ்ஞதரோ, தஸ்மா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

கத²ம் நிஸின்னோ கோ² பன ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதீதி? ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா. ஸேய்யதி²த³ம் – அதிதூ³ரம், அச்சாஸன்னம், உபரிவாதம், உன்னதப்பதே³ஸம், அதிஸம்முக²ம், அதிபச்சா²தி. அதிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹி ஸசே கதே²துகாமோ ஹோதி, உச்சாஸத்³தே³ன கதே²தப்³ப³ம் ஹோதி. அச்சாஸன்னே நிஸின்னோ ஸங்க⁴ட்டனம் கரோதி. உபரிவாதே நிஸின்னோ ஸரீரக³ந்தே⁴ன பா³த⁴தி. உன்னதப்பதே³ஸே நிஸின்னோ அகா³ரவம் பகாஸேதி. அதிஸம்முகா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, சக்கு²னா சக்கு²ம் ஆஹச்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. அதிபச்சா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, கீ³வம் பரிவத்தேத்வா த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. தஸ்மா அயம்பி திக்க²த்தும் ப⁴க³வந்தம் பத³க்கி²ணம் கத்வா ஸக்கச்சம் வந்தி³த்வா ஏதே ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா த³க்கி²ணஜாணுமண்ட³லஸ்ஸ அபி⁴முக²ட்டா²னே ச²ப்³ப³ண்ணானம் பு³த்³த⁴ரஸ்மீனம் அந்தோ பவிஸித்வா பஸன்னலாகா²ரஸம் விகா³ஹந்தோ விய ஸுவண்ணபடம் பாருபந்தோ விய ரத்துப்பலமாலாவிதானமஜ்ஜ²ம் பவிஸந்தோ விய ச த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ நிஸீதி³. தேன வுத்தம் – ‘‘ஏகமந்தம் நிஸீதீ³’’தி.

காய பன வேலாய, கேன காரணேன அயமாயஸ்மா ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமந்தோதி? ஸாயன்ஹவேலாயம் பச்சயாகாரபஞ்ஹபுச்ச²னகாரணேன. தம் தி³வஸம் கிராயமாயஸ்மா குலஸங்க³ஹத்தா²ய க⁴ரத்³வாரே க⁴ரத்³வாரே ஸஹஸ்ஸப⁴ண்டி³கம் நிக்கி²பந்தோ விய கம்மாஸத⁴ம்மகா³மம் பிண்டா³ய சரித்வா பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ஸத்து² வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸத்த²ரி க³ந்த⁴குடிம் பவிட்டே² ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா அத்தனோ தி³வாட்டா²னம் க³ந்த்வா அந்தேவாஸிகேஸு வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா படிக்கந்தேஸு தி³வாட்டா²னம் படிஸம்மஜ்ஜித்வா சம்மக்க²ண்ட³ம் பஞ்ஞபேத்வா உத³கதும்ப³தோ உத³கம் க³ஹேத்வா உத³கேன ஹத்த²பாதே³ ஸீதலே கத்வா பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸின்னோ ஸோதாபத்திப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜி. அத² பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன ஸமாபத்திதோ உட்டா²ய பச்சயாகாரே ஞாணம் ஓதாரேஸி. ஸோ – ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா’’திஆதி³தோ பட்டா²ய அந்தம், அந்ததோ பட்டா²ய ஆதி³ம், உப⁴யந்ததோ பட்டா²ய மஜ்ஜ²ம், மஜ்ஜ²தோ பட்டா²ய உபோ⁴ அந்தே பாபேந்தோ திக்க²த்தும் த்³வாத³ஸபத³ம் பச்சயாகாரம் ஸம்மஸி. தஸ்ஸேவம் ஸம்மஸந்தஸ்ஸ பச்சயாகாரோ விபூ⁴தோ ஹுத்வா உத்தானகுத்தானகோ விய உபட்டா²ஸி.

ததோ சிந்தேஸி – ‘‘அயம் பச்சயாகாரோ ஸப்³ப³பு³த்³தே⁴ஹி – ‘க³ம்பீ⁴ரோ சேவ க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ சா’தி கதி²தோ, மய்ஹம் கோ² பன பதே³ஸஞாணே டி²தஸ்ஸ ஸாவகஸ்ஸ ஸதோ உத்தானோ விபூ⁴தோ பாகடோ ஹுத்வா உபட்டா²தி, மய்ஹம்யேவ நு கோ² ஏஸ உத்தானகோ ஹுத்வா உபட்டா²தி, உதா³ஹு அஞ்ஞேஸம்பீ’’தி? அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஹந்தா³ஹம் இமம் பஞ்ஹம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வந்தம் புச்சா²மி, அத்³தா⁴ மே ப⁴க³வா இமம் அத்து²ப்பத்திம் கத்வா ஸாலிந்த³ம் ஸினேரும் உக்கி²பந்தோ விய ஏகம் ஸுத்தந்தகத²ம் கதே²த்வா த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி வினயபஞ்ஞத்திம், பு⁴ம்மந்தரம், பச்சயாகாரம், ஸமயந்தரந்தி இமானி சத்தாரி டா²னானி பத்வா க³ஜ்ஜிதம் மஹந்தம் ஹோதி, ஞாணம் அனுபவிஸதி, பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ மஹந்தபா⁴வோ பஞ்ஞாயதி, தே³ஸனா க³ம்பீ⁴ரா ஹோதி திலக்க²ணப்³பா⁴ஹதா ஸுஞ்ஞதபடிஸம்யுத்தா’’தி.

ஸோ கிஞ்சாபி பகதியாவ ஏகதி³வஸே ஸதவாரம்பி ஸஹஸ்ஸவாரம்பி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமந்தோ ந அஹேதுஅகாரணேன உபஸங்கமதி, தம் தி³வஸம் பன இமம் பஞ்ஹம் க³ஹேத்வா – ‘‘இமம் பு³த்³த⁴க³ந்த⁴ஹத்தி²ம் ஆபஜ்ஜ ஞாணகோஞ்சனாத³ம் ஸோஸ்ஸாமி, பு³த்³த⁴ஸீஹம் ஆபஜ்ஜ ஞாணஸீஹனாத³ம் ஸோஸ்ஸாமி, பு³த்³த⁴ஸிந்த⁴வம் ஆபஜ்ஜ ஞாணபத³விக்கமம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா தி³வாட்டா²னா உட்டா²ய சம்மக்க²ண்ட³ம் பப்போ²டேத்வா ஆதா³ய ஸாயன்ஹஸமயே ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸாயன்ஹவேலாயம் பச்சயாகாரபஞ்ஹபுச்ச²னகாரணேன உபஸங்கமந்தோ’’தி.

யாவ க³ம்பீ⁴ரோதி ஏத்த² யாவஸத்³தோ³ பமாணாதிக்கமே, அதிக்கம்ம பமாணம் க³ம்பீ⁴ரோ, அதிக³ம்பீ⁴ரோதி அத்தோ². க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோதி க³ம்பீ⁴ரோவ ஹுத்வா அவபா⁴ஸதி, தி³ஸ்ஸதீதி அத்தோ². ஏகஞ்ஹி உத்தானமேவ க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸம் ஹோதி பூதிபண்ணாதி³வஸேன காளவண்ணபுராணஉத³கம் விய. தஞ்ஹி ஜாணுப்பமாணம்பி ஸதபோரிஸம் விய தி³ஸ்ஸதி. ஏகம் க³ம்பீ⁴ரம் உத்தானாவபா⁴ஸம் ஹோதி மணிக³ங்கா³ய விப்பஸன்னஉத³கம் விய. தஞ்ஹி ஸதபோரிஸம்பி ஜாணுப்பமாணம் விய கா²யதி. ஏகம் உத்தானம் உத்தானாவபா⁴ஸம் ஹோதி சாடிஆதீ³ஸு உத³கம் விய. ஏகம் க³ம்பீ⁴ரம் க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸம் ஹோதி ஸினேருபாத³கமஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் விய. ஏவம் உத³கமேவ சத்தாரி நாமானி லப⁴தி. படிச்சஸமுப்பாதே³ பனேதம் நத்தி². அயஞ்ஹி க³ம்பீ⁴ரோ சேவ க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ சாதி ஏகமேவ நாமம் லப⁴தி. ஏவரூபோ ஸமானோபி அத² ச பன மே உத்தானகுத்தானகோ விய கா²யதி, யதி³த³ம் அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம் ப⁴ந்தேதி. ஏவம் அத்தனோ விம்ஹயம் பகாஸேந்தோ பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா துண்ஹீபூ⁴தோ நிஸீதி³.

ப⁴க³வா தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா – ‘‘ஆனந்தோ³ ப⁴வக்³க³க்³க³ஹணாய ஹத்த²ம் பஸாரேந்தோ விய, ஸினேரும் சி²ந்தி³த்வா மிஞ்ஜம் நீஹரிதும் வாயமமானோ விய, வினா நாவாய மஹாஸமுத்³த³ம் தரிதுகாமோ விய, பத²விம் பரிவத்தேத்வா பத²வோஜம் க³ஹேதும் வாயமமானோ விய பு³த்³த⁴விஸயபஞ்ஹம் அத்தனோ உத்தானம் வத³தி. ஹந்த³ஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வம் ஆசிக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா மா ஹேவந்திஆதி³மாஹ.

தத்த² மா ஹேவந்தி ஹ-காரோ நிபாதமத்தம். ஏவம் மா ப⁴ணீதி அத்தோ². மா ஹேவந்தி ச இத³ம் வசனம் ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் உஸ்ஸாதே³ந்தோபி ப⁴ணதி அபஸாதே³ந்தோபி.

உஸ்ஸாத³னாவண்ணனா

தத்த² உஸ்ஸாதே³ந்தோ – ஆனந்த³, த்வம் மஹாபஞ்ஞோ விஸத³ஞாணோ, தேன தே க³ம்பீ⁴ரோபி படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானகோ விய கா²யதி. அஞ்ஞேஸம் பனேஸ உத்தானகோதி ந ஸல்லக்கே²தப்³போ³, க³ம்பீ⁴ரோயேவ ச க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ ச. தத்த² சதஸ்ஸோ உபமா வத³ந்தி. ச²மாஸே ஸுபோ⁴ஜனரஸபுட்ட²ஸ்ஸ கிர கதயோக³ஸ்ஸ மஹாமல்லஸ்ஸ ஸமஜ்ஜஸமயே கதமல்லபாஸாணபரிசயஸ்ஸ யுத்³த⁴பூ⁴மிம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அந்தரா மல்லபாஸாணம் த³ஸ்ஸேஸும், ஸோ – கிம் ஏதந்தி ஆஹ. மல்லபாஸாணோதி. ஆஹரத² நந்தி. உக்கி²பிதும் ந ஸக்கோமாதி வுத்தே ஸயம் க³ந்த்வா குஹிம் இமஸ்ஸ பா⁴ரியட்டா²னந்தி வத்வா த்³வீஹி ஹத்தே²ஹி த்³வே பாஸாணே உக்கி²பித்வா கீளாகு³ளே விய கி²பித்வா அக³மாஸி. தத்த² மல்லஸ்ஸ மல்லபாஸாணோ லஹுகோபி ந அஞ்ஞேஸம் லஹுகோதி வத்தப்³போ³. ச²மாஸே ஸுபோ⁴ஜனரஸபுட்டோ² மல்லோ விய ஹி கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் அபி⁴னீஹாரஸம்பன்னோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³, யதா² மல்லஸ்ஸ மஹாப³லதாய மல்லபாஸாணோ லஹுகோ, ஏவம் தே²ரஸ்ஸ மஹாபஞ்ஞதாய படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானோ, ஸோ அஞ்ஞேஸம் உத்தானோதி ந வத்தப்³போ³.

மஹாஸமுத்³தே³ ச திமினாம மச்சோ² த்³வியோஜனஸதிகோ திமிங்க³லோ தியோஜனஸதிகோ, திமிபிங்க³லோ சதுயோஜனஸதிகோ திமிரபிங்க³லோ பஞ்சயோஜனஸதிகோ, ஆனந்தோ³ திமினந்தோ³ அஜ்ஜா²ரோஹோ மஹாதிமீதி இமே சத்தாரோ யோஜனஸஹஸ்ஸிகா. தத்த² திமிரபிங்க³லேனேவ தீ³பேந்தி. தஸ்ஸ கிர த³க்கி²ணகண்ணம் சாலேந்தஸ்ஸ பஞ்சயோஜனஸதே பதே³ஸே உத³கம் சலதி. ததா² வாமகண்ணம். ததா² நங்கு³ட்ட²ம், ததா² ஸீஸம். த்³வே பன கண்ணே சாலேத்வா நங்கு³ட்டே²ன உத³கம் பஹரித்வா ஸீஸம் அபராபரம் கத்வா கீளிதும் ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்தட்ட²யோஜனஸதே பதே³ஸே பா⁴ஜனே பக்கி²பித்வா உத்³த⁴னே ஆரோபிதம் விய உத³கம் பக்குத²தி, தியோஜனஸதமத்தே பதே³ஸே உத³கம் பிட்டி²ம் சா²தே³தும் ந ஸக்கோதி. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘‘அயம் மஹாஸமுத்³தோ³ க³ம்பீ⁴ரோ க³ம்பீ⁴ரோதி வத³ந்தி குதஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரதா, மயம் பிட்டி²படிச்சா²த³னமத்தம்பி உத³கம் ந லபா⁴மா’’தி. தத்த² காயுபபன்னஸ்ஸ திமிரபிங்க³லஸ்ஸ மஹாஸமுத்³தோ³ உத்தானோதி, அஞ்ஞேஸம் கு²த்³த³கமச்சா²னம் உத்தானோதி ந வத்தப்³போ³, ஏவமேவ ஞாணுபபன்னஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானோதி, அஞ்ஞேஸம்பி உத்தானோதி ந வத்தப்³போ³.

ஸுபண்ணராஜா ச தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதிகோ, தஸ்ஸ த³க்கி²ணபக்கோ² பஞ்ஞாஸயோஜனிகோ ஹோதி ததா² வாமபக்கோ², பிஞ்ச²வட்டி ஸட்டி²யோஜனிகா, கீ³வா திம்ஸயோஜனிகா, முக²ம் நவயோஜனம், பாதா³ த்³வாத³ஸயோஜனிகா. தஸ்மிம் ஸுபண்ணவாதம் த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³தே⁴ ஸத்தட்ட²யோஜனஸதம் டா²னம் நப்பஹோதி. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘‘அயம் ஆகாஸோ அனந்தோ அனந்தோதி வத³ந்தி, குதஸ்ஸ அனந்ததா, மயம் பக்க²வாதப்பஸாரணோகாஸம்பி ந லபா⁴மா’’தி. தத்த² காயுபபன்னஸ்ஸ ஸுபண்ணரஞ்ஞோ ஆகாஸோ பரித்தோதி, அஞ்ஞேஸம் கு²த்³த³கபக்கீ²னம் பரித்தோதி ந வத்தப்³போ³, ஏவமேவ ஞாணுபபன்னஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானோதி, அஞ்ஞேஸம்பி உத்தானோதி ந வத்தப்³போ³.

ராஹு அஸுரிந்தோ³ பன பாத³ந்ததோ யாவ கேஸந்தா யோஜனானம் சத்தாரி ஸஹஸ்ஸானி அட்ட² ச ஸதானி ஹோதி. தஸ்ஸ த்³வின்னம் பா³ஹானம் அந்தரம் த்³வாத³ஸயோஜனஸதிகம். ப³ஹலத்தேன ச²யோஜனஸதிகம். ஹத்த²பாத³தலானி தியோஜனஸதிகானி, ததா² முக²ம். ஏகேகம் அங்கு³லிபப்³ப³ம் பஞ்ஞாஸயோஜனம், ததா² ப⁴முகந்தரம். நலாடம் தியோஜனஸதிகம். ஸீஸம் நவயோஜனஸதிகம். தஸ்ஸ மஹாஸமுத்³த³ம் ஓதிண்ணஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரம் உத³கம் ஜாணுப்பமாணம் ஹோதி. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘‘அயம் மஹாஸமுத்³தோ³ க³ம்பீ⁴ரோ க³ம்பீ⁴ரோதி வத³ந்தி, குதஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரதா, மயம் ஜாணுப்படிச்சா²த³னமத்தம்பி உத³கம் ந லபா⁴மா’’தி. தத்த² காயுபபன்னஸ்ஸ ராஹுனோ மஹாஸமுத்³தோ³ உத்தானோதி, அஞ்ஞேஸம் உத்தானோதி ந வத்தப்³போ³, ஏவமேவ ஞாணுபபன்னஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானோதி, அஞ்ஞேஸம்பி உத்தானோதி ந வத்தப்³போ³. ஏதமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வா – ‘‘மா ஹேவம், ஆனந்த³, அவச; மா ஹேவம், ஆனந்த³ அவசா’’தி ஆஹ.

தே²ரஸ்ஸ ஹி சதூஹி காரணேஹி க³ம்பீ⁴ரோபி படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானோதி உபட்டா²தி. கதமேஹி சதூஹி? புப்³பூ³பனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா, தித்த²வாஸேன, ஸோதாபன்னதாய, ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வேனாதி.

புப்³பூ³பனிஸ்ஸயஸம்பத்திகதா²

இதோ கிர ஸதஸஹஸ்ஸிமே கப்பே பது³முத்தரோ நாம ஸத்தா² லோகே உப்பஜ்ஜி. தஸ்ஸ ஹம்ஸவதீ நாம நக³ரம் அஹோஸி, ஆனந்தோ³ நாம ராஜா பிதா, ஸுமேதா⁴ நாம தே³வீ மாதா, போ³தி⁴ஸத்தோ உத்தரகுமாரோ நாம அஹோஸி. ஸோ புத்தஸ்ஸ ஜாததி³வஸே மஹாபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜித்வா பதா⁴னமனுயுஞ்ஜந்தோ அனுக்கமேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்வா – ‘‘அனேகஜாதிஸம்ஸார’’ந்தி உதா³னம் உதா³னேத்வா ஸத்தாஹம் போ³தி⁴பல்லங்கே வீதினாமேத்வா பத²வியம் ட²பேஸ்ஸாமீதி பாத³ம் அபி⁴னீஹரி. அத² பத²விம் பி⁴ந்தி³த்வா மஹந்தம் பது³மம் உட்டா²ஸி. தஸ்ஸ து⁴ரபத்தானி நவுதிஹத்தா²னி, கேஸரம் திம்ஸஹத்த²ம், கண்ணிகா த்³வாத³ஸஹத்தா², நவக⁴டப்பமாணோ ரேணு அஹோஸி.

ஸத்தா² பன உப்³பே³த⁴தோ அட்ட²பண்ணாஸஹத்து²ப்³பே³தோ⁴ அஹோஸி. தஸ்ஸ உபி⁴ன்னம் பா³ஹானமந்தரம் அட்டா²ரஸஹத்த²ம், நலாடம் பஞ்சஹத்த²ம், ஹத்த²பாதா³ ஏகாத³ஸஹத்தா². தஸ்ஸ ஏகாத³ஸஹத்தே²ன பாதே³ன த்³வாத³ஸஹத்தா²ய கண்ணிகாய அக்கந்தமத்தாய நவக⁴டப்பமாணோ ரேணு உட்டா²ய அட்ட²பண்ணாஸஹத்த²ம் பதே³ஸம் உக்³க³ந்த்வா ஓகிண்ணமனோஸிலாசுண்ணம் விய பச்சோகிண்ணோ. தது³பாதா³ய ப⁴க³வா பது³முத்தரோத்வேவ பஞ்ஞாயித்த². தஸ்ஸ தே³விலோ ச ஸுஜாதோ ச த்³வே அக்³க³ஸாவகா அஹேஸும். அமிதா ச அஸமா ச த்³வே அக்³க³ஸாவிகா. ஸுமனோ நாம உபட்டா²கோ. பது³முத்தரோ ப⁴க³வா பிதுஸங்க³ஹம் குருமானோ பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸபரிவாரோ ஹம்ஸவதியா ராஜதா⁴னியா வஸதி.

கனிட்ட²பா⁴தா பனஸ்ஸ ஸுமனகுமாரோ நாம. தஸ்ஸ ராஜா ஹம்ஸவதிதோ வீஸதியோஜனஸதே டா²னே போ⁴க³கா³மம் அதா³ஸி. ஸோ கதா³சி ஆக³ந்த்வா பிதரஞ்ச ஸத்தா²ரஞ்ச பஸ்ஸதி. அதே²கதி³வஸம் பச்சந்தோ குபிதோ. ஸுமனோ ரஞ்ஞோ பேஸேஸி – ‘‘பச்சந்தோ குபிதோ’’தி. ராஜா ‘‘மயா த்வம் தத்த² கஸ்மா ட²பிதோ’’தி படிபேஸேஸி. ஸோ நிக்க²ம்ம சோரே வூபஸமேத்வா – ‘‘உபஸந்தோ, தே³வ, ஜனபதோ³’’தி ரஞ்ஞோ பேஸேஸி. ராஜா துட்டோ² – ‘‘ஸீக⁴ம் மம புத்தோ ஆக³ச்ச²தூ’’தி ஆஹ. தஸ்ஸ ஸஹஸ்ஸமத்தா அமச்சா ஹோந்தி. ஸோ தேஹி ஸத்³தி⁴ம் அந்தராமக்³கே³ மந்தேஸி – ‘‘மய்ஹம் பிதா துட்டோ², ஸசே மே வரம் தே³தி, கிம் க³ண்ஹாமீ’’தி. அத² நம் ஏகச்சே ‘‘ஹத்தி²ம் க³ண்ஹத², அஸ்ஸம் க³ண்ஹத², ரத²ம் க³ண்ஹத², ஜனபத³ம் க³ண்ஹத², ஸத்தரதனானி க³ண்ஹதா²’’தி ஆஹம்ஸு. அபரே – ‘‘தும்ஹே பத²விஸ்ஸரஸ்ஸ புத்தா, தும்ஹாகம் த⁴னம் ந து³ல்லப⁴ம், லத்³த⁴ம்பி சேதம் ஸப்³ப³ம் பஹாய க³மனீயம், புஞ்ஞமேவ ஏகம் ஆதா³ய க³மனீயம்; தஸ்மா தே தே³வே வரம் த³த³மானே தேமாஸம் பது³முத்தரம் ப⁴க³வந்தம் உபட்டா²தும் வரம் க³ண்ஹதா²’’தி. ஸோ – ‘‘தும்ஹே மய்ஹம் கல்யாணமித்தா, ந மமேதம் சித்தம் அத்தி², தும்ஹேஹி பன உப்பாதி³தம், ஏவம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த்வா பிதரம் வந்தி³த்வா பிதராபி ஆலிங்கே³த்வா தஸ்ஸ மத்த²கே சும்பி³த்வா – ‘‘வரம் தே புத்த, தே³மீ’’தி வுத்தே ‘‘ஸாது⁴ மஹாராஜ, இச்சா²மஹம் மஹாராஜ ப⁴க³வந்தம் தேமாஸம் சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹந்தோ ஜீவிதம் அவஞ்ஜ²ம் காதும், இமமேவ வரம் தே³ஹீ’’தி ஆஹ. ‘‘ந ஸக்கா தாத, அஞ்ஞம் வரேஹீ’’தி வுத்தே ‘‘தே³வ, க²த்தியானம் நாம த்³வே கதா² நத்தி², ஏதமேவ தே³ஹி, ந மே அஞ்ஞேனத்தோ²’’தி. தாத பு³த்³தா⁴னம் நாம சித்தம் து³ஜ்ஜானம், ஸசே ப⁴க³வா ந இச்சி²ஸ்ஸதி, மயா தி³ன்னேபி கிம் ப⁴விஸ்ஸதீதி? ஸோ – ‘‘ஸாது⁴, தே³வ, அஹம் ப⁴க³வதோ சித்தம் ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி விஹாரம் க³தோ.

தேன ச ஸமயேன ப⁴த்தகிச்சம் நிட்ட²பேத்வா ப⁴க³வா க³ந்த⁴குடிம் பவிட்டோ² ஹோதி. ஸோ மண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகம் அக³மாஸி. தே தம் ஆஹம்ஸு – ‘‘ராஜபுத்த, கஸ்மா ஆக³தோஸீ’’தி? ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய, த³ஸ்ஸேத² மே ப⁴க³வந்தந்தி. ந மயம், ராஜபுத்த, இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸத்தா²ரம் த³ட்டு²ம் லபா⁴மாதி. கோ பன, ப⁴ந்தே, லப⁴தீதி? ஸுமனத்தே²ரோ நாம ராஜபுத்தாதி. ‘‘ஸோ குஹிம், ப⁴ந்தே, தே²ரோ’’தி. தே²ரஸ்ஸ நிஸின்னட்டா²னம் புச்சி²த்வா க³ந்த்வா வந்தி³த்வா – ‘‘இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் பஸ்ஸிதும், த³ஸ்ஸேத² மே’’தி ஆஹ. தே²ரோ – ‘‘ஏஹி ராஜபுத்தா’’தி தம் க³ஹேத்வா தம் க³ந்த⁴குடிபரிவேணே ட²பேத்வா க³ந்த⁴குடிம் அபி⁴ருஹி. அத² நம் ப⁴க³வா – ‘‘ஸுமன, கஸ்மா ஆக³தோஸீ’’தி ஆஹ. ராஜபுத்தோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய ஆக³தோதி. தேன ஹி பி⁴க்கு² ஆஸனம் பஞ்ஞாபேஹீதி. தே²ரோ ஆஸனம் பஞ்ஞாபேஸி, நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. ராஜபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா படிஸந்தா²ரம் அகாஸி. கதா³ ஆக³தோஸி ராஜபுத்தாதி? ப⁴ந்தே, தும்ஹேஸு க³ந்த⁴குடிம் பவிட்டே²ஸு. பி⁴க்கூ² பன – ‘‘ந மயம் இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ப⁴க³வந்தம் த³ட்டு²ம் லபா⁴மா’’தி மம் தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் பாஹேஸும். தே²ரோ பன ஏகவசனேனேவ த³ஸ்ஸேஸி. தே²ரோ, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் ஸாஸனே வல்லபோ⁴ மஞ்ஞேதி. ஆம ராஜகுமார, வல்லபோ⁴ ஏஸ பி⁴க்கு² மய்ஹம் ஸாஸனேதி. ப⁴ந்தே, பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனே கிம் கத்வா வல்லபோ⁴ ஹோதீதி? தா³னம் த³த்வா ஸீலம் ஸமாதி³யித்வா உபோஸத²கம்மம் கத்வா குமாராதி. ப⁴க³வா, அஹம் தே²ரோ விய பு³த்³த⁴ஸாஸனே வல்லபோ⁴ ஹோதுகாமோ, தேமாஸம் மே வஸ்ஸாவாஸம் அதி⁴வாஸேதா²தி. ப⁴க³வா – ‘‘அத்தி² நு கோ² தத்த² க³தேன அத்தோ²’’தி ஓலோகேத்வா அத்தீ²தி தி³ஸ்வா ‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரே, கோ² ராஜகுமார ததா²க³தா அபி⁴ரமந்தீ’’தி ஆஹ. குமாரோ ‘‘அஞ்ஞாதம் ப⁴க³வா, அஞ்ஞாதம் ஸுக³தா’’தி வத்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, புரிமதரம் க³ந்த்வா விஹாரம் காரேமி, மயா பேஸிதே பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தா²’’தி படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா பிதுஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘தி³ன்னா மே, தே³வ, ப⁴க³வதா படிஞ்ஞா, மயா பஹிதே ப⁴க³வந்தம் பேஸேய்யாதா²’’தி பிதரம் வந்தி³த்வா நிக்க²மித்வா யோஜனே யோஜனே விஹாரம் காரேத்வா வீஸயோஜனஸதம் அத்³தா⁴னம் க³ந்த்வா அத்தனோ நக³ரே விஹாரட்டா²னம் விசினந்தோ ஸோப⁴னம் நாம குடும்பி³கஸ்ஸ உய்யானம் தி³ஸ்வா ஸதஸஹஸ்ஸேன கிணித்வா ஸதஸஹஸ்ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விஹாரம் காரேஸி. தத்த² ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடிம் ஸேஸபி⁴க்கூ²னஞ்ச ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னத்தா²ய குடிலேணமண்ட³பே காராபேத்வா பாகாரபரிக்கே²பே கத்வா த்³வாரகோட்ட²கஞ்ச நிட்ட²பேத்வா பிதுஸந்திகம் பேஸேஸி – ‘‘நிட்டி²தம் மய்ஹம் கிச்சம், ஸத்தா²ரம் பஹிணதா²’’தி.

ராஜா ப⁴க³வந்தம் போ⁴ஜேத்வா – ‘‘ப⁴க³வா, ஸுமனஸ்ஸ கிச்சம் நிட்டி²தம், தும்ஹாகம் க³மனம் பச்சாஸீஸதீ’’தி ஆஹ. ப⁴க³வா ஸதஸஹஸ்ஸபி⁴க்கு²பரிவாரோ யோஜனே யோஜனே விஹாரேஸு வஸமானோ அக³மாஸி. குமாரோ ‘‘ஸத்தா² ஆக³தோ’’தி ஸுத்வா யோஜனம் பச்சுக்³க³ந்த்வா மாலாதீ³ஹி பூஜயமானோ விஹாரம் பவேஸேத்வா –

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸேன மே கீதம், ஸதஸஹஸ்ஸேன மாபிதம்;

ஸோப⁴னம் நாம உய்யானம், படிக்³க³ண்ஹ மஹாமுனீ’’தி.

விஹாரம் நிய்யாதேஸி. ஸோ வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே தா³னம் த³த்வா அத்தனோ புத்ததா³ரே ச அமச்சே ச பக்கோஸாபேத்வா ஆஹ – ‘‘அயம் ஸத்தா² அம்ஹாகம் ஸந்திகம் தூ³ரதோ ஆக³தோ, பு³த்³தா⁴ ச நாம த⁴ம்மக³ருனோ ந ஆமிஸக³ருகா. தஸ்மா அஹம் தேமாஸம் த்³வே ஸாடகே நிவாஸேத்வா த³ஸ ஸீலானி ஸமாதி³யித்வா இதே⁴வ வஸிஸ்ஸாமி, தும்ஹே கீ²ணாஸவஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ இமினாவ நீஹாரேன தேமாஸம் தா³னம் த³தே³ய்யாதா²’’தி.

ஸோ ஸுமனத்தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னஸபா⁴கே³யேவ டா²னே வஸந்தோ யம் தே²ரோ ப⁴க³வதோ வத்தம் கரோதி, தம் ஸப்³ப³ம் தி³ஸ்வா ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே ஏகந்தவல்லபோ⁴ ஏஸ தே²ரோ, ஏதஸ்ஸேவ மே டா²னந்தரம் பத்தே²தும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா உபகட்டா²ய பவாரணாய கா³மம் பவிஸித்வா ஸத்தாஹம் மஹாதா³னம் த³த்வா ஸத்தமே தி³வஸே பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ பாத³மூலே திசீவரம் ட²பேத்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா – ‘‘ப⁴ந்தே, யதே³தம் மயா மக்³கே³ யோஜனந்தரிகம் யோஜனந்தரிகம் விஹாரம் காராபனதோ பட்டா²ய புஞ்ஞம் கதம், தம் நேவ ஸக்கஸம்பத்திம், ந மாரஸம்பத்திம், ந ப்³ரஹ்மஸம்பத்திம் பத்த²யந்தேன, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பன உபட்டா²கபா⁴வம் பத்த²யந்தேன கதம். தஸ்மா அஹம்பி, ப⁴க³வா, அனாக³தே ஸுமனத்தே²ரோ விய பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உபட்டா²கோ ப⁴வேய்ய’’ந்தி பஞ்சபதிட்டி²தேன நிபதித்வா வந்தி³.

ப⁴க³வா – ‘‘மஹந்தம் குலபுத்தஸ்ஸ சித்தம், ஸமிஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நு கோ² நோ’’தி ஓலோகேந்தோ – ‘‘அனாக³தே இதோ ஸதஸஹஸ்ஸிமே கப்பே கோ³தமோ நாம பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸேவ உபட்டா²கோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா –

‘‘இச்சி²தம் பத்தி²தம் துய்ஹம், ஸப்³ப³மேவ ஸமிஜ்ஜ²து;

ஸப்³பே³ பூரேந்து ஸங்கப்பா, சந்தோ³ பன்னரஸோ யதா²’’தி.

ஆஹ. குமாரோ தம் ஸுத்வா – ‘‘பு³த்³தா⁴ நாம அத்³வேஜ்ஜ²கதா² ஹோந்தீ’’தி து³தியதி³வஸேயேவ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ க³ச்ச²ந்தோ விய அஹோஸி. ஸோ தஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸம் தா³னம் த³த்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தித்வா கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலேபி பிண்டா³ய சரதோ தே²ரஸ்ஸ பத்தக்³க³ஹணத்த²ம் உத்தரிஸாடகம் த³த்வா பூஜமகாஸி. புன ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தித்வா ததோ சுதோ பா³ராணஸிராஜா ஹுத்வா அட்ட²ன்னம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் பண்ணஸாலாயோ காரேத்வா மணிஆதா⁴ரகே உபட்ட²பேத்வா சதூஹி பச்சயேஹி த³ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி உபட்டா²னம் அகாஸி. ஏதானி பாகடட்டா²னானி.

கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் பன தா³னம் த³த³மானோவ அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தேன ஸத்³தி⁴ம் துஸிதபுரே நிப்³ப³த்தித்வா ததோ சுதோ அமிதோத³னஸக்கஸ்ஸ கே³ஹே படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா அனுபுப்³பே³ன கதாபி⁴னிக்க²மனோ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் பத்வா பட²மக³மனேன கபிலவத்து²ம் ஆக³ந்த்வா ததோ நிக்க²மந்தே ப⁴க³வதி ப⁴க³வதோ பரிவாரத்த²ம் ராஜகுமாரேஸு பப்³ப³ஜிதேஸு ப⁴த்³தி³யாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²மித்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா நசிரஸ்ஸேவ ஆயஸ்மதோ புண்ணஸ்ஸ மந்தாணிபுத்தஸ்ஸ ஸந்திகே த⁴ம்மகத²ம் ஸுத்வா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹி (ஸம். நி. 3.83). ஏவமேஸ ஆயஸ்மா புப்³பூ³பனிஸ்ஸயஸம்பன்னோ தஸ்ஸிமாய புப்³பூ³பனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா க³ம்பீ⁴ரோபி படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானகோ விய உபட்டா²ஸி.

தித்த²வாஸாதி³வண்ணனா

தித்த²வாஸோதி புனப்புனம் க³ரூனம் ஸந்திகே உக்³க³ஹணஸவனபரிபுச்ச²னதா⁴ரணானி வுச்சந்தி. ஸோ தே²ரஸ்ஸ அதிவிய பரிஸுத்³தோ⁴, தேனாபிஸ்ஸாயம் க³ம்பீ⁴ரோபி படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானகோ விய உபட்டா²ஸி.

ஸோதாபன்னானஞ்ச நாம பச்சயாகாரோ உத்தானகோவ ஹுத்வா உபட்டா²தி, அயஞ்ச ஆயஸ்மா ஸோதாபன்னோ. ப³ஹுஸ்ஸுதானஞ்ச சதுஹத்தே² ஓவரகே பதீ³பே ஜலமானே மஞ்சபீட²ம் விய நாமரூபபரிச்சே²தோ³ பாகடோ ஹோதி, அயஞ்ச ஆயஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதானம் அக்³கோ³ ஹோதி, பா³ஹுஸச்சானுபா⁴வேனபிஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரோபி பச்சயாகாரோ உத்தானகோ விய உபட்டா²ஸி.

படிச்சஸமுப்பாத³க³ம்பீ⁴ரதா

தத்த² அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாய, த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரதாய, தே³ஸனாக³ம்பீ⁴ரதாய, படிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரதாயாதி சதூஹி ஆகாரேஹி படிச்சஸமுப்பாதோ³ க³ம்பீ⁴ரோ நாம.

தத்த² ஜராமரணஸ்ஸ ஜாதிபச்சயஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ² க³ம்பீ⁴ரோ…பே… ஸங்கா²ரானம் அவிஜ்ஜாபச்சயஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ² க³ம்பீ⁴ரோதி அயம் அத்த²க³ம்பீ⁴ரதா.

அவிஜ்ஜாய ஸங்கா²ரானம் பச்சயட்டோ² க³ம்பீ⁴ரோ…பே… ஜாதியா ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயட்டோ² க³ம்பீ⁴ரோதி அயம் த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரதா.

கத்த²சி ஸுத்தே படிச்சஸமுப்பாதோ³ அனுலோமதோ தே³ஸியதி, கத்த²சி படிலோமதோ, கத்த²சி அனுலோமபடிலோமதோ, கத்த²சி மஜ்ஜ²தோ பட்டா²ய அனுலோமதோ வா படிலோமதோ வா அனுலோமபடிலோமதோ வா, கத்த²சி திஸந்தி⁴ சதுஸங்கே²போ, கத்த²சி த்³விஸந்தி⁴ திஸங்கே²போ, கத்த²சி ஏகஸந்தி⁴ த்³விஸங்கே²போதி அயம் தே³ஸனாக³ம்பீ⁴ரதா.

அவிஜ்ஜாய பன அஞ்ஞாணஅத³ஸ்ஸனஸச்சாபடிவேத⁴ட்டோ² க³ம்பீ⁴ரோ, ஸங்கா²ரானம் அபி⁴ஸங்க²ரணாயூஹனஸராக³விராக³ட்டோ², விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதஅப்³யாபாரஅஸங்கந்திபடிஸந்தி⁴பாதுபா⁴வட்டோ², நாமரூபஸ்ஸ ஏகுப்பாத³வினிப்³போ⁴கா³வினிப்³போ⁴க³னமனருப்பனட்டோ², ஸளாயதனஸ்ஸ அதி⁴பதிலோகத்³வாரக்கே²த்தவிஸயிபா⁴வட்டோ², ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பு²ஸனஸங்க⁴ட்டனஸங்க³திஸன்னிபாதட்டோ², வேத³னாய ஆரம்மணரஸானுப⁴வனஸுக²து³க்க²மஜ்ஜ²த்தபா⁴வனிஜ்ஜீவவேத³யிதட்டோ², தண்ஹாய அபி⁴னந்தி³தஅஜ்ஜோ²ஸானஸரிதாலதாதண்ஹானதீ³தண்ஹாஸமுத்³த³து³ப்பூரணட்டோ², உபாதா³னஸ்ஸ ஆதா³னக்³க³ஹணாபி⁴னிவேஸபராமாஸது³ரதிக்கமட்டோ², ப⁴வஸ்ஸ ஆயூஹனாபி⁴ஸங்க²ரணயோனிக³திடி²தினிவாஸேஸு கி²பனட்டோ², ஜாதியா ஜாதிஸஞ்ஜாதிஓக்கந்தினிப்³ப³த்திபாதுபா⁴வட்டோ², ஜராமரணஸ்ஸ க²யவயபே⁴த³விபரிணாமட்டோ² க³ம்பீ⁴ரோதி. ஏவம் யோ அவிஜ்ஜாதீ³னம் ஸபா⁴வோ, யேன படிவேதே⁴ன அவிஜ்ஜாத³யோ ஸரஸலக்க²ணதோ படிவித்³தா⁴ ஹோந்தி; ஸோ க³ம்பீ⁴ரோதி அயம் படிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரதாதி வேதி³தப்³பா³. ஸா ஸப்³பா³பி தே²ரஸ்ஸ உத்தானகா விய உபட்டா²ஸி. தேன ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் உஸ்ஸாதே³ந்தோ – ‘‘மா ஹேவ’’ந்திஆதி³மாஹ. அயஞ்சேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஆனந்த³, த்வம் மஹாபஞ்ஞோ விஸத³ஞாணோ, தேன தே க³ம்பீ⁴ரோபி படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானகோ விய கா²யதி, தஸ்மா – ‘‘மய்ஹமேவ நு கோ² ஏஸ உத்தானகோ ஹுத்வா உபட்டா²தி, உதா³ஹு அஞ்ஞேஸம்பீ’’தி மா ஏவம் அவசாதி.

அபஸாத³னாவண்ணனா

யம் பன வுத்தம் – ‘‘அபஸாதே³ந்தோ’’தி, தத்த² அயம் அதி⁴ப்பாயோ – ஆனந்த³, ‘‘அத² ச பன மே உத்தானகுத்தானகோ விய கா²யதீ’’தி மா ஹேவம் அவச. யதி³ ஹி தே ஏஸ உத்தானகுத்தானகோ விய கா²யதி, கஸ்மா த்வம் அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஸோதாபன்னோ நாஹோஸி, மயா தி³ன்னனயேவ ட²த்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் படிவிஜ்ஜ²ஸி. ஆனந்த³, இத³ம் நிப்³பா³னமேவ க³ம்பீ⁴ரம், பச்சயாகாரோ பன தவ உத்தானகோ ஜாதோ, அத² கஸ்மா ஓளாரிகம் காமராக³ஸம்யோஜனம் படிக⁴ஸம்யோஜனம், ஓளாரிகம் காமராகா³னுஸயம் படிகா⁴னுஸயந்தி இமே சத்தாரோ கிலேஸே ஸமுக்³கா⁴டேத்வா ஸகதா³கா³மிப²லம் ந ஸச்சி²கரோஸி? தேயேவ அணுஸஹக³தே சத்தாரோ கிலேஸே ஸமுக்³கா⁴டேத்வா அனாகா³மிப²லம் ந ஸச்சி²கரோஸி? ரூபராகா³தீ³னி பஞ்ச ஸம்யோஜனானி, ப⁴வராகா³னுஸயம், மானானுஸயம், அவிஜ்ஜானுஸயந்தி இமே அட்ட² கிலேஸே ஸமுக்³கா⁴டேத்வா அரஹத்தம் ந ஸச்சி²கரோஸி?

கஸ்மா ச ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கம் ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் பூரிதபாரமினோ ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா விய ஸாவகபாரமிஞாணம் நப்படிவிஜ்ஜ²ஸி? ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கானி த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி பூரிதபாரமினோ பச்சேகபு³த்³தா⁴ விய ச பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணம் நப்படிவிஜ்ஜ²ஸி? யதி³ வா தே ஸப்³ப³தா²வ ஏஸ உத்தானகோ ஹுத்வா உபட்டா²தி, அத² கஸ்மா ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கானி சத்தாரி அட்ட² ஸோளஸ வா அஸங்க்²யேய்யானி பூரிதபாரமினோ பு³த்³தா⁴ விய ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ந ஸச்சி²கரோஸி? கிம் அனத்தி²கோஸி ஏதேஹி விஸேஸாதி⁴க³மேஹி, பஸ்ஸ யாவஞ்ச தே அபரத்³த⁴ம், த்வம் நாம ஸாவகோ பதே³ஸஞாணே டி²தோ அதிக³ம்பீ⁴ரம் பச்சயாகாரம் – ‘‘உத்தானகோ மே உபட்டா²தீ’’தி வத³ஸி, தஸ்ஸ தே இத³ம் வசனம் பு³த்³தா⁴னம் கதா²ய பச்சனீகம் ஹோதி, ந தாதி³ஸேன நாம பி⁴க்கு²னா பு³த்³தா⁴னம் கதா²ய பச்சனீகம் கதே²தப்³ப³ந்தி யுத்தமேதம்.

நனு மய்ஹம், ஆனந்த³, இத³ம் பச்சயாகாரம் படிவிஜ்ஜி²தும் வாயமந்தஸ்ஸேவ ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி அதிக்கந்தானி? பச்சயாகாரம் படிவிஜ்ஜ²னத்தா²ய ச பன மே அதி³ன்னம் தா³னம் நாம நத்தி², அபூரிதபாரமீ நாம நத்தி². பச்சயாகாரம் படிவிஜ்ஜ²ஸ்ஸாமீதி பன மே நிருஸ்ஸாஹம் விய மாரப³லம் வித⁴மந்தஸ்ஸ அயம் மஹாபத²வீ த்³வங்கு³லமத்தம்பி ந கம்பி ததா² பட²மயாமே புப்³பே³னிவாஸம், மஜ்ஜி²மயாமே தி³ப்³ப³சக்கு²ம் ஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸ. பச்சி²மயாமே பன மே ப³லவபச்சூஸஸமயே – ‘‘அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் நவஹி ஆகாரேஹி பச்சயோ ஹோதீ’’தி தி³ட்ட²மத்தேவ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து அயத³ண்ட³கேன ஆகோடிதகம்ஸதாலம் விய விரவஸதம் விரவஸஹஸ்ஸம் முஞ்சமானா வாதாஹதே பது³மினிபண்ணே உத³கபி³ந்து³ விய கம்பித்த². ஏவம் க³ம்பீ⁴ரோ சாயம், ஆனந்த³, படிச்சஸமுப்பாதோ³, க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ ச. ஏதஸ்ஸ ஆனந்த³, த⁴ம்மஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴…பே… நாதிவத்ததீதி.

ஏதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸாதி ஏதஸ்ஸ பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸ. அனனுபோ³தா⁴தி ஞாதபரிஞ்ஞாவஸேன அனனுபு³ஜ்ஜ²னா. அப்படிவேதா⁴தி தீரணப்பஹானபரிஞ்ஞாவஸேன அப்படிவிஜ்ஜ²னா. தந்தாகுலகஜாதாதி தந்தம் விய ஆகுலகஜாதா. யதா² நாம து³ன்னிக்கி²த்தம் மூஸிகச்சி²ன்னம் பேஸகாரானம் தந்தம் தஹிம் தஹிம் ஆகுலம் ஹோதி, இத³ம் அக்³க³ம் இத³ம் மூலந்தி அக்³கே³ன வா அக்³க³ம் மூலேன வா மூலம் ஸமானேதும் து³க்கரம் ஹோதி; ஏவமேவ ஸத்தா இமஸ்மிம் பச்சயாகாரே க²லிதா ஆகுலா ப்³யாகுலா ஹோந்தி, ந ஸக்கோந்தி தம்பச்சயாகாரம் உஜும் காதும். தத்த² தந்தம் பச்சத்தபுரிஸகாரே ட²த்வா ஸக்காபி ப⁴வேய்ய உஜும் காதும், ட²பேத்வா பன த்³வே போ³தி⁴ஸத்தே அஞ்ஞே ஸத்தா அத்தனோ த⁴ம்மதாய பச்சயாகாரம் உஜும் காதும் ஸமத்தா² நாம நத்தி². யதா² பன ஆகுலம் தந்தம் கஞ்ஜியம் த³த்வா கோச்சே²ன பஹதம் தத்த² தத்த² கு³ளகஜாதம் ஹோதி க³ண்டி²ப³த்³த⁴ம், ஏவமிமே ஸத்தா பச்சயேஸு பக்க²லித்வா பச்சயே உஜும் காதும் அஸக்கோந்தா த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²க³தவஸேன ஆகுலகஜாதா ஹோந்தி, க³ண்டி²ப³த்³தா⁴. யே ஹி கேசி தி³ட்டி²க³தனிஸ்ஸிதா, ஸப்³பே³ பச்சயாகாரம் உஜும் காதும் அஸக்கோந்தாயேவ.

குலாக³ண்டி²கஜாதாதி குலாக³ண்டி²கம் வுச்சதி பேஸகாரகஞ்ஜியஸுத்தம். குலா நாம ஸகுணிகா, தஸ்ஸா குலாவகோதிபி ஏகே. யதா² ஹி தது³ப⁴யம்பி ஆகுலம் அக்³கே³ன வா அக்³க³ம் மூலேன வா மூலம் ஸமானேதும் து³க்கரந்தி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

முஞ்ஜபப்³ப³ஜபூ⁴தாதி முஞ்ஜதிணம் விய பப்³ப³ஜதிணம் விய ச பூ⁴தா. யதா² தானி திணானி கோட்டேத்வா கதரஜ்ஜு ஜிண்ணகாலே கத்த²சி பதிதம் க³ஹேத்வா தேஸம் திணானம் இத³ம் அக்³க³ம், இத³ம் மூலந்தி அக்³கே³ன வா அக்³க³ம் மூலேன வா மூலம் ஸமானேதும் து³க்கரந்தி. தம்பி பச்சத்தபுரிஸகாரே ட²த்வா ஸக்கா ப⁴வேய்ய உஜும் காதும், ட²பேத்வா பன த்³வே போ³தி⁴ஸத்தே அஞ்ஞே ஸத்தா அத்தனோ த⁴ம்மதாய பச்சயாகாரம் உஜும் காதும் ஸமத்தா² நாம நத்தி². ஏவமயம் பஜா பச்சயாகாரே உஜும் காதும் அஸக்கோந்தீ தி³ட்டி²க³தவஸேன க³ண்டி²கஜாதா ஹுத்வா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததி.

தத்த² அபாயோதி நிரயதிரச்சா²னயோனிபேத்திவிஸயஅஸுரகாயா. ஸப்³பே³பி ஹி தே வட்³டி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ அயஸ்ஸ அபா⁴வதோ – ‘‘அபாயோ’’தி வுச்சந்தி. ததா² து³க்க²ஸ்ஸ க³திபா⁴வதோ து³க்³க³தி. ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோ வினிபதிதத்தா வினிபாதோ. இதரோ பன –

‘‘க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடி, தா⁴துஆயதனான ச;

அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானா, ஸம்ஸாரோதி பவுச்சதீ’’தி.

தம் ஸப்³ப³ம்பி நாதிவத்ததி நாதிக்கமதி. அத² கோ² சுதிதோ படிஸந்தி⁴ம், படிஸந்தி⁴தோ சுதிந்தி ஏவம் புனப்புனம் சுதிபடிஸந்தி⁴யோ க³ண்ஹந்தா தீஸு ப⁴வேஸு சதூஸு யோனீஸு பஞ்சஸு க³தீஸு ஸத்தஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு நவஸு ஸத்தாவாஸேஸு மஹாஸமுத்³தே³ வாதுக்கி²த்தனாவா விய யந்தேஸு யுத்தகோ³ணோ விய ச பரிப்³ப⁴மதியேவ. இதி ஸப்³ப³ம் பேதம் ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் அபஸாதே³ந்தோ ஆஹாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

படிச்சஸமுப்பாத³வண்ணனா

96. இதா³னி யஸ்மா இத³ம் ஸுத்தம் – ‘‘க³ம்பீ⁴ரோ சாயம், ஆனந்த³, படிச்சஸமுப்பாதோ³’’தி ச ‘‘தந்தாகுலகஜாதா’’தி ச த்³வீஹியேவ பதே³ஹி ஆப³த்³த⁴ம், தஸ்மா – ‘‘க³ம்பீ⁴ரோ சாயம், ஆனந்த³, படிச்சஸமுப்பாதோ³’’தி இமினா தாவ அனுஸந்தி⁴னா பச்சயாகாரஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் தே³ஸனம் ஆரப⁴ந்தோ அத்தி² இத³ப்பச்சயா ஜராமரணந்திஆதி³மாஹ. தத்ராயமத்தோ² – இமஸ்ஸ ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயோ இத³ப்பச்சயோ, தஸ்மா இத³ப்பச்சயா அத்தி² ஜராமரணம், அத்தி² நு கோ² ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயோ, யம்ஹா பச்சயா ஜராமரணம் ப⁴வேய்யாதி ஏவம் புட்டே²ன ஸதா, ஆனந்த³, பண்டி³தேன புக்³க³லேன யதா² – ‘‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’’ந்தி வுத்தே ட²பனீயத்தா பஞ்ஹஸ்ஸ துண்ஹீ ப⁴விதப்³ப³ம் ஹோதி, ‘‘அப்³யாகதமேதம் ததா²க³தேனா’’தி வா வத்தப்³ப³ம் ஹோதி, ஏவம் அப்படிபஜ்ஜித்வா, யதா² – ‘‘சக்கு² ஸஸ்ஸதம் அஸஸ்ஸத’’ந்தி வுத்தே அஸஸ்ஸதந்தி ஏகம்ஸேனேவ வத்தப்³ப³ம் ஹோதி, ஏவம் ஏகம்ஸேனேவ அத்தீ²திஸ்ஸ வசனீயம். புன கிம் பச்சயா ஜராமரணம், கோ நாம ஸோ பச்சயோ, யதோ ஜராமரணம் ஹோதீதி வுத்தே ஜாதிபச்சயா ஜராமரணந்தி இச்சஸ்ஸ வசனீயம், ஏவம் வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³பதே³ஸு.

நாமரூபபச்சயா ப²ஸ்ஸோதி இத³ம் பன யஸ்மா ஸளாயதனபச்சயாதி வுத்தே சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ச²ன்னம் விபாகஸம்ப²ஸ்ஸானம்யேவ க³ஹணம் ஹோதி, இத⁴ ச ‘‘ஸளாயதனபச்சயா’’தி இமினா பதே³ன க³ஹிதம்பி அக³ஹிதம்பி பச்சயுப்பன்னவிஸேஸம் ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ச ஸளாயதனதோ அதிரித்தம் அஞ்ஞம்பி விஸேஸபச்சயம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ, தஸ்மா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இமினா பன வாரேன ப⁴க³வதா கிம் கதி²தந்தி? பச்சயானம் நிதா³னம் கதி²தம். இத³ஞ்ஹி ஸுத்தம் பச்சயே நிஜ்ஜடே நிக்³கு³ம்பே³ கத்வா கதி²தத்தா மஹானிதா³னந்தி வுச்சதி.

98. இதா³னி தேஸம் தேஸம் பச்சயானம் தத²ம் அவிதத²ம் அனஞ்ஞத²ம் பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ஜாதிபச்சயா ஜராமரணந்தி இதி கோ² பனேதம் வுத்தந்திஆதி³மாஹ. தத்த² பரியாயேனாதி காரணேன. ஸப்³பே³னஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா²ஸப்³ப³ந்தி நிபாதத்³வயமேதம். தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘ஸப்³பா³காரேன ஸப்³பா³ ஸப்³பே³ன ஸபா⁴வேன ஸப்³பா³ ஜாதி நாம யதி³ ந ப⁴வேய்யா’’தி. ப⁴வாதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கஸ்ஸசீதி அனியமவசனமேதம், தே³வாதீ³ஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி. கிம்ஹிசீதி இத³ம்பி அனியமவசனமேவ, காமப⁴வாதீ³ஸு நவஸு ப⁴வேஸு யத்த² கத்த²சி. ஸேய்யதி²த³ந்தி அனியமிதனிக்கி²த்தஅத்த²விப⁴ஜனத்தே² நிபாதோ, தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘யம் வுத்தம் ‘கஸ்ஸசி கிம்ஹிசீ’தி, தஸ்ஸ தே அத்த²ம் விப⁴ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. அத² நம் விப⁴ஜந்தோ – ‘‘தே³வானம் வா தே³வத்தாயா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தே³வானம் வா தே³வத்தாயாதி யா அயம் தே³வானம் தே³வபா⁴வாய க²ந்த⁴ஜாதி, யாய க²ந்த⁴ஜாதியா தே³வா ‘‘தே³வா’’தி வுச்சந்தி. ஸசே ஹி ஜாதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் நாப⁴விஸ்ஸாதி இமினா நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏத்த² ச தே³வாதி உபபத்திதே³வா. க³ந்த⁴ப்³பா³தி மூலக²ந்தா⁴தீ³ஸு அதி⁴வத்த²தே³வதாவ. யக்கா²தி அமனுஸ்ஸா. பூ⁴தாதி யே கேசி நிப்³ப³த்தஸத்தா. பக்கி²னோதி யே கேசி அட்டி²பக்கா² வா சம்மபக்கா² வா லோமபக்கா² வா. ஸரீஸபாதி யே கேசி பூ⁴மியம் ஸரந்தா க³ச்ச²ந்தி. தேஸம் தேஸந்தி தேஸம் தேஸம் தே³வக³ந்த⁴ப்³பா³தீ³னம். தத³த்தா²யாதி தே³வக³ந்த⁴ப்³பா³தி³பா⁴வாய. ஜாதினிரோதா⁴தி ஜாதிவிக³மா, ஜாதிஅபா⁴வாதி அத்தோ².

ஹேதூதிஆதீ³னி ஸப்³பா³னிபி காரணவேவசனானி ஏவ. காரணஞ்ஹி யஸ்மா அத்தனோ ப²லத்தா²ய ஹினோதி பவத்ததி, தஸ்மா ‘‘ஹேதூ’’தி வுச்சதி. யஸ்மா தம் ப²லம் நிதே³தி – ‘‘ஹந்த³, நம் க³ண்ஹதா²’’தி அப்பேதி விய தஸ்மா நிதா³னம். யஸ்மா ப²லம் ததோ ஸமுதே³தி உப்பஜ்ஜதி, தஞ்ச படிச்ச ஏதி பவத்ததி, தஸ்மா ஸமுத³யோதி ச பச்சயோதி ச வுச்சதி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². அபி ச யதி³த³ம் ஜாதீதி ஏத்த² யதி³த³ந்தி நிபாதோ. தஸ்ஸ ஸப்³ப³பதே³ஸு லிங்கா³னுரூபதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இத⁴ பன – ‘‘யா ஏஸா ஜாதீ’’தி அயமஸ்ஸ அத்தோ². ஜராமரணஸ்ஸ ஹி ஜாதி உபனிஸ்ஸயகோடியா பச்சயோ ஹோதி.

99. ப⁴வபதே³ – ‘‘கிம்ஹிசீ’’தி இமினா ஓகாஸபரிக்³க³ஹோ கதோ. தத்த² ஹேட்டா² அவீசிபரியந்தம் கத்வா உபரி பரனிம்மிதவஸவத்திதே³வே அந்தோகரித்வா காமப⁴வோ வேதி³தப்³போ³. அயம் நயோ உபபத்திப⁴வே. இத⁴ பன கம்மப⁴வே யுஜ்ஜதி. ஸோ ஹி ஜாதியா உபனிஸ்ஸயகோடியாவ பச்சயோ ஹோதி. உபாதா³னபதா³தீ³ஸுபி – ‘‘கிம்ஹிசீ’’தி இமினா ஓகாஸபரிக்³க³ஹோவ கதோதி வேதி³தப்³போ³.

100. உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோதி ஏத்த² காமுபாதா³னம் திண்ணம்பி கம்மப⁴வானம் திண்ணஞ்ச உபபத்திப⁴வானம் பச்சயோ, ததா² ஸேஸானிபீதி உபாதா³னபச்சயா சதுவீஸதிப⁴வா வேதி³தப்³பா³. நிப்பரியாயேனேத்த² த்³வாத³ஸ கம்மப⁴வா லப்³ப⁴ந்தி. தேஸம் உபாதா³னானி ஸஹஜாதகோடியாபி உபனிஸ்ஸயகோடியாபி பச்சயோ.

101. ரூபதண்ஹாதி ரூபாரம்மணே தண்ஹா. ஏஸ நயோ ஸத்³த³தண்ஹாதீ³ஸு. ஸா பனேஸா தண்ஹா உபாதா³னஸ்ஸ ஸஹஜாதகோடியாபி உபனிஸ்ஸயகோடியாபி பச்சயோ ஹோதி.

102. ஏஸ பச்சயோ தண்ஹாய, யதி³த³ம் வேத³னாதி ஏத்த² விபாகவேத³னா தண்ஹாய உபனிஸ்ஸயகோடியா பச்சயோ ஹோதி, அஞ்ஞா அஞ்ஞதா²பீதி.

103. ஏத்தாவதா பன ப⁴க³வா வட்டமூலபூ⁴தம் புரிமதண்ஹம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தே³ஸனம், பிட்டி²யம் பஹரித்வா கேஸேஸு வா க³ஹேத்வா விரவந்தம் விரவந்தம் மக்³க³தோ ஓக்கமேந்தோ விய நவஹி பதே³ஹி ஸமுதா³சாரதண்ஹம் த³ஸ்ஸேந்தோ – ‘‘இதி கோ² பனேதம், ஆனந்த³, வேத³னம் படிச்ச தண்ஹா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தண்ஹாதி த்³வே தண்ஹா ஏஸனதண்ஹா ச, ஏஸிததண்ஹா ச. யாய தண்ஹாய அஜபத²ஸங்குபதா²தீ³னி படிபஜ்ஜித்வா போ⁴கே³ ஏஸதி க³வேஸதி, அயம் ஏஸனதண்ஹா நாம. யா தேஸு ஏஸிதேஸு க³வேஸிதேஸு படிலத்³தே⁴ஸு தண்ஹா, அயம் ஏஸிததண்ஹா நாம. தது³ப⁴யம்பி ஸமுதா³சாரதண்ஹாய ஏவ அதி⁴வசனம். தஸ்மா து³விதா⁴பேஸா வேத³னம் படிச்ச தண்ஹா நாம. பரியேஸனா நாம ரூபாதி³ஆரம்மணபரியேஸனா, ஸா ஹி தண்ஹாய ஸதி ஹோதி. லாபோ⁴தி ரூபாதி³ஆரம்மணபடிலாபோ⁴, ஸோ ஹி பரியேஸனாய ஸதி ஹோதி. வினிச்ச²யோ பன ஞாணதண்ஹாதி³ட்டி²விதக்கவஸேன சதுப்³பி³தோ⁴. தத்த² – ‘‘ஸுக²வினிச்ச²யம் ஜஞ்ஞா, ஸுக²வினிச்ச²யம் ஞத்வா அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²மனுயுஞ்ஜேய்யா’’தி (ம. நி. 3.323) அயம் ஞாணவினிச்ச²யோ. ‘‘வினிச்ச²யோதி த்³வே வினிச்ச²யா – தண்ஹாவினிச்ச²யோ ச தி³ட்டி²வினிச்ச²யோ சா’’தி (மஹானி. 102). ஏவம் ஆக³தானி அட்ட²ஸததண்ஹாவிசரிதானி தண்ஹாவினிச்ச²யோ. த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ தி³ட்டி²வினிச்ச²யோ. ‘‘ச²ந்தோ³ கோ², தே³வானமிந்த³, விதக்கனிதா³னோ’’தி (தீ³. நி. 2.358) இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே இத⁴ வினிச்ச²யோதி வுத்தோ விதக்கோயேவ ஆக³தோ. லாப⁴ம் லபி⁴த்வா ஹி இட்டா²னிட்ட²ம் ஸுந்த³ராஸுந்த³ரஞ்ச விதக்கேனேவ வினிச்சி²னாதி – ‘‘ஏத்தகம் மே ரூபாரம்மணத்தா²ய ப⁴விஸ்ஸதி, ஏத்தகம் ஸத்³தா³தி³ஆரம்மணத்தா²ய, ஏத்தகம் மய்ஹம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஏத்தகம் பரஸ்ஸ, ஏத்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமி, ஏத்தகம் நித³ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. தேன வுத்தம் – ‘‘லாப⁴ம் படிச்ச வினிச்ச²யோ’’தி.

ச²ந்த³ராகோ³தி ஏவம் அகுஸலவிதக்கேன விதக்கிதவத்து²ஸ்மிம் து³ப்³ப³லராகோ³ ச ப³லவராகோ³ ச உப்பஜ்ஜதி, இத³ஞ்ஹி இத⁴ தண்ஹா. ச²ந்தோ³தி து³ப்³ப³லராக³ஸ்ஸாதி⁴வசனம். அஜ்ஜோ²ஸானந்தி அஹம் மமந்தி ப³லவஸன்னிட்டா²னம். பரிக்³க³ஹோதி தண்ஹாதி³ட்ட²வஸேன பரிக்³க³ஹணகரணம். மச்ச²ரியந்தி பரேஹி ஸாதா⁴ரணபா⁴வஸ்ஸ அஸஹனதா. தேனேவஸ்ஸ போராணா ஏவம் வசனத்த²ம் வத³ந்தி – ‘‘இத³ம் அச்ச²ரியம் மய்ஹமேவ ஹோது, மா அஞ்ஞேஸம் அச்ச²ரியம் ஹோதூதி பவத்தத்தா மச்ச²ரியந்தி வுச்சதீ’’தி. ஆரக்கோ²தி த்³வாரபித³ஹனமஞ்ஜூஸகோ³பனாதி³வஸேன ஸுட்டு² ரக்க²ணம். அதி⁴கரோதீதி அதி⁴கரணம், காரணஸ்ஸேதம் நாமம். ஆரக்கா²தி⁴கரணந்தி பா⁴வனபும்ஸகம், ஆரக்க²ஹேதூதி அத்தோ². த³ண்டா³தா³னாதீ³ஸு பரனிஸேத⁴னத்த²ம் த³ண்ட³ஸ்ஸ ஆதா³னம் த³ண்டா³தா³னம். ஏகதோ தா⁴ராதி³னோ ஸத்த²ஸ்ஸ ஆதா³னம் ஸத்தா²தா³னம். கலஹோதி காயகலஹோபி வாசாகலஹோபி. புரிமோ புரிமோ விரோதோ⁴ விக்³க³ஹோ. பச்சி²மோ பச்சி²மோ விவாதோ³. துவம்துவந்தி அகா³ரவவசனம் துவம்துவம்.

112. இதா³னி படிலோமனயேனாபி தம்ஸமுதா³சாரதண்ஹம் த³ஸ்ஸேதும் புன – ‘‘ஆரக்கா²தி⁴கரண’’ந்தி ஆரப⁴ந்தோ தே³ஸனம் நிவத்தேஸி. தத்த² காமதண்ஹாதி பஞ்சகாமகு³ணிகராக³வஸேன உப்பன்னா ரூபாதி³தண்ஹா. ப⁴வதண்ஹாதி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தோ ராகோ³. விப⁴வதண்ஹாதி உச்சே²த³தி³ட்டி²ஸஹக³தோ ராகோ³. இமே த்³வே த⁴ம்மாதி வட்டமூலதண்ஹா ச ஸமுதா³சாரதண்ஹா சாதி இமே த்³வே த⁴ம்மா. த்³வயேனாதி தண்ஹாலக்க²ணவஸேன ஏகபா⁴வம் க³தாபி வட்டமூலஸமுதா³சாரவஸேன த்³வீஹி கோட்டா²ஸேஹி வேத³னாய ஏகஸமோஸரணா ப⁴வந்தி, வேத³னாபச்சயேன ஏகபச்சயாதி அத்தோ². திவித⁴ஞ்ஹி ஸமோஸரணம் ஓஸரணஸமோஸரணம், ஸஹஜாதஸமோஸரணம், பச்சயஸமோஸரணஞ்ச. தத்த² – ‘‘அத² கோ² ஸப்³பா³னி தானி காமஸமோஸரணானி ப⁴வந்தீ’’தி இத³ம் ஓஸரணஸமோஸரணம் நாம. ‘‘ச²ந்த³மூலகா, ஆவுஸோ, ஏதே த⁴ம்மா ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னாஸமோஸரணா’’தி (அ. நி. 8.83) இத³ம் ஸஹஜாதஸமோஸரணம் நாம. ‘‘த்³வயேன வேத³னாய ஏகஸமோஸரணா’’தி இத³ம் பன பச்சயஸமோஸரணந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

113. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோதி ஆத³யோ ஸப்³பே³ விபாகப²ஸ்ஸாயேவ. தேஸு ட²பேத்வா சத்தாரோ லோகுத்தரவிபாகப²ஸ்ஸே அவஸேஸா த்³வத்திம்ஸ ப²ஸ்ஸா ஹோந்தி. யதி³த³ம் ப²ஸ்ஸோதி ஏத்த² பன ப²ஸ்ஸோ ப³ஹுதா⁴ வேத³னாய பச்சயோ ஹோதி.

114. யேஹி, ஆனந்த³, ஆகாரேஹீதிஆதீ³ஸு ஆகாரா வுச்சந்தி வேத³னாதீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸதி³ஸஸபா⁴வா. தேயேவ ஸாது⁴கம் த³ஸ்ஸியமானா தம் தம் லீனமத்த²ம் க³மேந்தீதி லிங்கா³னி. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸஞ்ஜானனஹேதுதோ நிமித்தானி. ததா² ததா² உத்³தி³ஸிதப்³ப³தோ உத்³தே³ஸா. தஸ்மா அயமேத்த² அத்தோ² – ‘‘ஆனந்த³, யேஹி ஆகாரேஹி…பே… யேஹி உத்³தே³ஸேஹி நாமகாயஸ்ஸ நாமஸமூஹஸ்ஸ பஞ்ஞத்தி ஹோதி, யா ஏஸா ச வேத³னாய வேத³யிதாகாரே வேத³யிதலிங்கே³ வேத³யிதனிமித்தே வேத³னாதி உத்³தே³ஸே ஸதி, ஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஜானனாகாரே ஸஞ்ஜானனலிங்கே³ ஸஞ்ஜானனனிமித்தே ஸஞ்ஞாதி உத்³தே³ஸே ஸதி, ஸங்கா²ரானம் சேதனாகாரே சேதனாலிங்கே³ சேதனானிமித்தே சேதனாதி உத்³தே³ஸே ஸதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ விஜானனாகாரே விஜானனலிங்கே³ விஜானனனிமித்தே விஞ்ஞாணந்தி உத்³தே³ஸே ஸதி – ‘அயம் நாமகாயோ’தி நாமகாயஸ்ஸ பஞ்ஞத்தி ஹோதி. தேஸு நாமகாயப்பஞ்ஞத்திஹேதூஸு வேத³னாதீ³ஸு ஆகாராதீ³ஸு அஸதி அபி நு கோ² ரூபகாயே அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ பஞ்ஞாயேத²? ய்வாயம் சத்தாரோ க²ந்தே⁴ வத்து²ம் கத்வா மனோத்³வாரே அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸவேவசனோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ உப்பஜ்ஜதி, அபி நு கோ² ஸோ ரூபகாயே பஞ்ஞாயேத², பஞ்ச பஸாதே³ வத்து²ம் கத்வா கத்வா உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி. அத² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அம்ப³ருக்கே² அஸதி ஜம்பு³ருக்க²தோ அம்ப³பக்கஸ்ஸ உப்பத்திம் விய ரூபகாயதோ தஸ்ஸ உப்பத்திம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ நோ ஹேதம் ப⁴ந்தேதி ஆஹ.

து³தியபஞ்ஹே ருப்பனாகாரருப்பனலிங்க³ருப்பனனிமித்தவஸேன ரூபந்தி உத்³தே³ஸவஸேன ச ஆகாராதீ³னம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோதி ஸப்படிக⁴ம் ரூபக்க²ந்த⁴ம் வத்து²ம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகஸம்ப²ஸ்ஸோ. இதா⁴பி தே²ரோ ஜம்பு³ருக்கே² அஸதி அம்ப³ருக்க²தோ ஜம்பு³பக்கஸ்ஸ உப்பத்திம் விய நாமகாயதோ தஸ்ஸ உப்பத்திம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ ‘‘நோ ஹேதம் ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ.

ததியபஞ்ஹோ உப⁴யவஸேனேவ வுத்தோ. தத்ர தே²ரோ ஆகாஸே அம்ப³ஜம்பு³பக்கானம் உப்பத்திம் விய நாமரூபாபா⁴வே த்³வின்னம்பி ப²ஸ்ஸானம் உப்பத்திம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ ‘‘நோ ஹேதம் ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ.

ஏவம் த்³வின்னம் ப²ஸ்ஸானம் விஸும் விஸும் பச்சயம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி த்³வின்னம்பி தேஸம் அவிஸேஸதோ நாமரூபபச்சயதம் த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘யேஹி ஆனந்த³ ஆகாரேஹீ’’தி சதுத்த²ம் பஞ்ஹம் ஆரபி⁴. யதி³த³ம் நாமரூபந்தி யம் இத³ம் நாமரூபம், யம் இத³ம் ச²ஸுபி த்³வாரேஸு நாமரூபம், ஏஸேவ ஹேது ஏஸேவ பச்சயோதி அத்தோ². சக்கு²த்³வாராதீ³ஸு ஹி சக்கா²தீ³னி சேவ ரூபாரம்மணாதீ³னி ச ரூபம், ஸம்பயுத்தகா க²ந்தா⁴ நாமந்தி ஏவம் பஞ்சவிதோ⁴பி ஸோ ப²ஸ்ஸோ நாமரூபபச்சயாவ ப²ஸ்ஸோ. மனோத்³வாரேபி ஹத³யவத்து²ஞ்சேவ யஞ்ச ரூபம் ஆரம்மணம் ஹோதி, இத³ம் ரூபம். ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா சேவ யஞ்ச அரூபம் ஆரம்மணம் ஹோதி, இத³ம் அரூபம் நாம. ஏவம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸோபி நாமரூபபச்சயா ப²ஸ்ஸோதி வேதி³தப்³போ³. நாமரூபம் பனஸ்ஸ ப³ஹுதா⁴ பச்சயோ ஹோதி.

115. ந ஓக்கமிஸ்ஸதா²தி பவிஸித்வா பவத்தமானம் விய படிஸந்தி⁴வஸேன ந வத்திஸ்ஸத². ஸமுச்சிஸ்ஸதா²தி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணே அஸதி அபி நு கோ² ஸுத்³த⁴ம் அவஸேஸம் நாமரூபம் அந்தோமாதுகுச்சி²ஸ்மிம் கலலாதி³பா⁴வேன ஸமுச்சிதம் மிஸ்ஸகபூ⁴தம் ஹுத்வா வத்திஸ்ஸத². ஓக்கமித்வா வோக்கமிஸ்ஸதா²தி படிஸந்தி⁴வஸேன ஓக்கமித்வா சுதிவஸேன வோக்கமிஸ்ஸத², நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதா²தி அத்தோ². ஸோ பனஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ந தஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ நிரோதே⁴ன, ந ததோ து³தியததியானம் நிரோதே⁴ன ஹோதி. படிஸந்தி⁴சித்தேன ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டி²தானி ஸமதிம்ஸ கம்மஜரூபானி நிப்³ப³த்தந்தி. தேஸு பன டி²தேஸுயேவ ஸோளஸ ப⁴வங்க³சித்தானி உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏதஸ்மிம் அந்தரே க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ வா மாதுயா வா பனஸ்ஸ அந்தராயோ நத்தி². அயஞ்ஹி அனோகாஸோ நாம. ஸசே பன படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டி²தரூபானி ஸத்தரஸமஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ பச்சயம் தா³தும் ஸக்கோந்தி, பவத்தி பவத்ததி, பவேணீ க⁴டியதி. ஸசே பன ந ஸக்கோந்தி, பவத்தி நப்பவத்ததி, பவேணீ ந க⁴டியதி, வோக்கமதி நாம ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஓக்கமித்வா வோக்கமிஸ்ஸதா²’’தி வுத்தம்.

இத்த²த்தாயாதி இத்த²பா⁴வாய, ஏவம் பரிபுண்ணபஞ்சக்க²ந்த⁴பா⁴வாயாதி அத்தோ². த³ஹரஸ்ஸேவ ஸதோதி மந்த³ஸ்ஸ பா³லஸ்ஸேவ ஸந்தஸ்ஸ. வோச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதா²தி உபச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸத² வுட்³டி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லந்தி விஞ்ஞாணே உபச்சி²ன்னே ஸுத்³த⁴ம் நாமரூபமேவ உட்ட²ஹித்வா பட²மவயவஸேன வுட்³டி⁴ம், மஜ்ஜி²மவயவஸேன விரூள்ஹிம், பச்சி²மவயவஸேன வேபுல்லம் அபி நு கோ² ஆபஜ்ஜிஸ்ஸதா²தி. த³ஸவஸ்ஸவீஸதிவஸ்ஸவஸ்ஸஸதவஸ்ஸஸஹஸ்ஸஸம்பாபனேன வா அபி நு கோ² வுட்³டி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸதா²தி அத்தோ².

தஸ்மாதிஹானந்தா³தி யஸ்மா மாதுகுச்சி²யம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணேபி குச்சி²வாஸேபி குச்சி²தோ நிக்க²மனேபி, பவத்தியம் த³ஸவஸ்ஸாதி³காலேபி விஞ்ஞாணமேவஸ்ஸ பச்சயோ, தஸ்மா ஏஸேவ ஹேது ஏஸ பச்சயோ நாமரூபஸ்ஸ, யதி³த³ம் விஞ்ஞாணம். யதா² ஹி ராஜா அத்தனோ பரிஸம் நிக்³க³ண்ஹந்தோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘‘த்வம் உபராஜா, த்வம் ஸேனாபதீதி கேன கதோ நனு மயா கதோ, ஸசே ஹி மயி அகரோந்தே த்வம் அத்தனோ த⁴ம்மதாய உபராஜா வா ஸேனாபதி வா ப⁴வேய்யாஸி, ஜானேய்யாம வோ ப³ல’’ந்தி; ஏவமேவ விஞ்ஞாணம் நாமரூபஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி. அத்த²தோ ஏவம் நாமரூபம் வத³தி விய ‘‘த்வம் நாமம், த்வம் ரூபம், த்வம் நாமரூபம் நாமாதி கேன கதம், நனு மயா கதம், ஸசே ஹி மயி புரேசாரிகே ஹுத்வா மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் அக³ண்ஹந்தே த்வம் நாமம் வா ரூபம் வா நாமரூபம் வா ப⁴வேய்யாஸி, ஜானேய்யாம வோ ப³ல’’ந்தி. தம் பனேதம் விஞ்ஞாணம் நாமரூபஸ்ஸ ப³ஹுதா⁴ பச்சயோ ஹோதி.

116. து³க்க²ஸமுத³யஸம்ப⁴வோதி து³க்க²ராஸிஸம்ப⁴வோ. யதி³த³ம் நாமரூபந்தி யம் இத³ம் நாமரூபம், ஏஸேவ ஹேது ஏஸ பச்சயோ. யதா² ஹி ராஜபுரிஸா ராஜானம் நிக்³க³ண்ஹந்தோ ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘‘த்வம் ராஜாதி கேன கதோ, நனு மயா கதோ, ஸசே ஹி மயி உபராஜட்டா²னே, மயி ஸேனாபதிட்டா²னே அதிட்ட²ந்தே த்வம் ஏககோவ ராஜா ப⁴வேய்யாஸி, பஸ்ஸேய்யாம தே ராஜபா⁴வ’’ந்தி; ஏவமேவ நாமரூபம்பி அத்த²தோ ஏவம் விஞ்ஞாணம் வத³தி விய ‘‘த்வம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணந்தி கேன கதம், நனு அம்ஹேஹி கதம், ஸசே ஹி த்வம் தயோ க²ந்தே⁴ ஹத³யவத்து²ஞ்ச அனிஸ்ஸாய படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் நாம ப⁴வேய்யாஸி, பஸ்ஸேய்யாம தே படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணபா⁴வ’’ந்தி. தஞ்ச பனேதம் நாமரூபம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ப³ஹுதா⁴ பச்சயோ ஹோதி.

ஏத்தாவதா கோ²தி விஞ்ஞாணே நாமரூபஸ்ஸ பச்சயே ஹோந்தே, நாமரூபே விஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயே ஹோந்தே, த்³வீஸு அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயவஸேன பவத்தேஸு ஏத்தகேன ஜாயேத² வா…பே… உபபஜ்ஜேத² வா, ஜாதிஆத³யோ பஞ்ஞாயேய்யும் அபராபரம் வா சுதிபடிஸந்தி⁴யோதி.

அதி⁴வசனபதோ²தி ‘‘ஸிரிவட்³ட⁴கோ த⁴னவட்³ட⁴கோ’’திஆதி³கஸ்ஸ அத்த²ம் அதி³ஸ்வா வசனமத்தமேவ அதி⁴கிச்ச பவத்தஸ்ஸ வோஹாரஸ்ஸ பதோ². நிருத்திபதோ²தி ஸரதீதி ஸதோ, ஸம்பஜானாதீதி ஸம்பஜானோதிஆதி³கஸ்ஸ காரணாபதே³ஸவஸேன பவத்தஸ்ஸ வோஹாரஸ்ஸ பதோ². பஞ்ஞத்திபதோ²தி – ‘‘பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ நிபுணோ கதபரப்பவாதோ³’’திஆதி³கஸ்ஸ நானப்பகாரதோ ஞாபனவஸேன பவத்தஸ்ஸ வோஹாரஸ்ஸ பதோ². இதி தீஹி பதே³ஹி அதி⁴வசனாதீ³னம் வத்து²பூ⁴தா க²ந்தா⁴வ கதி²தா. பஞ்ஞாவசரந்தி பஞ்ஞாய அவசரிதப்³ப³ம் ஜானிதப்³ப³ம். வட்டம் வத்ததீதி ஸம்ஸாரவட்டம் வத்ததி. இத்த²த்தந்தி இத்த²ம்பா⁴வோ, க²ந்த⁴பஞ்சகஸ்ஸேதம் நாமம். பஞ்ஞாபனாயாதி நாமபஞ்ஞத்தத்தா²ய. ‘‘வேத³னா ஸஞ்ஞா’’திஆதி³னா நாமபஞ்ஞத்தத்தா²ய, க²ந்த⁴பஞ்சகம்பி ஏத்தாவதா பஞ்ஞாயதீதி அத்தோ². யதி³த³ம் நாமரூபம் ஸஹ விஞ்ஞாணேனாதி யம் இத³ம் நாமரூபம் ஸஹ விஞ்ஞாணேன அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதாய பவத்ததி, ஏத்தாவதாதி வுத்தம் ஹோதி. இத³ஞ்ஹேத்த² நிய்யாதிதவசனம்.

அத்தபஞ்ஞத்திவண்ணனா

117. இதி ப⁴க³வா – ‘‘க³ம்பீ⁴ரோ சாயம், ஆனந்த³, படிச்சஸமுப்பாதோ³, க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ சா’’தி பத³ஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ‘‘தந்தாகுலகஜாதா’’தி பத³ஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கித்தாவதா சா’’திஆதி³கம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² ரூபிம் வா ஹி, ஆனந்த³, பரித்தம் அத்தானந்திஆதீ³ஸு யோ அவட்³டி⁴தம் கஸிணனிமித்தம் அத்தாதி க³ண்ஹாதி, ஸோ ரூபிம் பரித்தம் பஞ்ஞபேதி. யோ பன நானாகஸிணலாபீ⁴ ஹோதி, ஸோ தம் கதா³சி நீலோ, கதா³சி பீதகோதி பஞ்ஞபேதி. யோ வட்³டி⁴தம் கஸிணனிமித்தம் அத்தாதி க³ண்ஹாதி, ஸோ ரூபிம் அனந்தம் பஞ்ஞபேதி. யோ வா பன அவட்³டி⁴தம் கஸிணனிமித்தம் உக்³கா⁴டேத்வா நிமித்தபு²ட்டோ²காஸம் வா தத்த² பவத்தே சத்தாரோ க²ந்தே⁴ வா தேஸு விஞ்ஞாணமத்தமேவ வா அத்தாதி க³ண்ஹாதி, ஸோ அரூபிம் பரித்தம் பஞ்ஞபேதி. யோ வட்³டி⁴தம் நிமித்தம் உக்³கா⁴டேத்வா நிமித்தபு²ட்டோ²காஸம் வா தத்த² பவத்தே சத்தாரோ க²ந்தே⁴ வா தேஸு விஞ்ஞாணமத்தமேவ வா அத்தாதி க³ண்ஹாதி, ஸோ அரூபிம் அனந்தம் பஞ்ஞபேதி.

118. தத்ரானந்தா³தி ஏத்த² தத்ராதி தேஸு சதூஸு தி³ட்டி²க³திகேஸு. ஏதரஹி வாதி இதா³னேவ, ந இதோ பரம். உச்சே²த³வஸேனேதம் வுத்தம். தத்த²பா⁴விம் வாதி தத்த² வா பரலோகே பா⁴விம். ஸஸ்ஸதவஸேனேதம் வுத்தம். அதத²ம் வா பன ஸந்தந்தி அதத²ஸபா⁴வம் ஸமானம். தத²த்தாயாதி தத²பா⁴வாய. உபகப்பேஸ்ஸாமீதி ஸம்பாதே³ஸ்ஸாமி. இமினா விவாத³ம் த³ஸ்ஸேதி. உச்சே²த³வாதீ³ ஹி ‘‘ஸஸ்ஸதவாதி³னோ அத்தானம் அதத²ம் அனுச்சே²த³ஸபா⁴வம்பி ஸமானம் தத²த்தா²ய உச்சே²த³ஸபா⁴வாய உபகப்பேஸ்ஸாமி, ஸஸ்ஸதவாத³ஞ்ச ஜானாபேத்வா உச்சே²த³வாத³மேவ நம் கா³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேதி. ஸஸ்ஸதவாதீ³பி ‘‘உச்சே²த³வாதி³னோ அத்தானம் அதத²ம் அஸஸ்ஸதஸபா⁴வம்பி ஸமானம் தத²த்தா²ய ஸஸ்ஸதபா⁴வாய உபகப்பேஸ்ஸாமி, உச்சே²த³வாத³ஞ்ச ஜானாபேத்வா ஸஸ்ஸதவாத³மேவ நம் கா³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேதி.

ஏவம் ஸந்தம் கோ²தி ஏவம் ஸமானம் ரூபிம் பரித்தம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தந்தி அத்தோ². ரூபிந்தி ரூபகஸிணலாபி⁴ம். பரித்தத்தானுதி³ட்டி² அனுஸேதீதி பரித்தோ அத்தாதி அயம் தி³ட்டி² அனுஸேதி, ஸா பன ந வல்லி விய ச லதா விய ச அனுஸேதி. அப்பஹீனட்டே²ன அனுஸேதீதி வேதி³தப்³போ³. இச்சாலம் வசனாயாதி தம் புக்³க³லம் ஏவரூபா தி³ட்டி² அனுஸேதீதி வத்தும் யுத்தம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

அரூபிந்தி ஏத்த² பன அரூபகஸிணலாபி⁴ம், அரூபக்க²ந்த⁴கோ³சரம் வாதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏத்தாவதா லாபி⁴னோ சத்தாரோ, தேஸம் அந்தேவாஸிகா சத்தாரோ, தக்கிகா சத்தாரோ, தேஸம் அந்தேவாஸிகா சத்தாரோதி அத்ததோ ஸோளஸ தி³ட்டி²க³திகா த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி.

நஅத்தபஞ்ஞத்திவண்ணனா

119. ஏவம் யே அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி, தே த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யே ந பஞ்ஞபேந்தி, தே த³ஸ்ஸேதும் – ‘‘கித்தாவதா ச ஆனந்தா³’’திஆதி³மாஹ. கே பன ந பஞ்ஞபேந்தி? ஸப்³பே³ தாவ அரியபுக்³க³லா ந பஞ்ஞபேந்தி. யே ச ப³ஹுஸ்ஸுதா திபிடகத⁴ரா த்³விபிடகத⁴ரா ஏகபிடகத⁴ரா, அந்தமஸோ ஏகனிகாயம்பி ஸாது⁴கம் வினிச்சி²னித்வா உக்³க³ஹிதத⁴ம்மகதி²கோபி ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோபி புக்³க³லோ, தே ந பஞ்ஞபேந்தியேவ. ஏதேஸஞ்ஹி படிபா⁴க³கஸிணே படிபா⁴க³கஸிணமிச்சேவ ஞாணம் ஹோதி. அரூபக்க²ந்தே⁴ஸு ச அரூபக்க²ந்தா⁴ இச்சேவ.

அத்தஸமனுபஸ்ஸனாவண்ணனா

121. ஏவம் யே ந பஞ்ஞபேந்தி, தே த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யே தே பஞ்ஞபேந்தி, தே யஸ்மா தி³ட்டி²வஸேன ஸமனுபஸ்ஸித்வா பஞ்ஞபேந்தி, ஸா ச நேஸம் ஸமனுபஸ்ஸனா வீஸதிவத்து²காய ஸக்காயதி³ட்டி²யா அப்பஹீனத்தா ஹோதி, தஸ்மா தம் வீஸதிவத்து²கம் ஸக்காயதி³ட்டி²ம் த³ஸ்ஸேதும் புன கித்தாவதா ச ஆனந்தா³திஆதி³மாஹ.

தத்த² வேத³னம் வா ஹீதி இமினா வேத³னாக்க²ந்த⁴வத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டி² கதி²தா. அப்படிஸம்வேத³னோ மே அத்தாதி இமினா ரூபக்க²ந்த⁴வத்து²கா. அத்தா மே வேதி³யதி, வேத³னாத⁴ம்மோ ஹி மே அத்தாதி இமினா ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴வத்து²கா. இத³ஞ்ஹி க²ந்த⁴த்தயம் வேத³னாஸம்பயுத்தத்தா வேதி³யதி. ஏதஸ்ஸ ச வேத³னாத⁴ம்மோ அவிப்பயுத்தஸபா⁴வோ.

122. இதா³னி தத்த² தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ – ‘‘தத்ரானந்தா³’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்ராதி தேஸு தீஸு தி³ட்டி²க³திகேஸு. யஸ்மிம், ஆனந்த³, ஸமயேதிஆதி³ யோ யோ யம் யம் வேத³னம் அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்தனோ கதா³சி பா⁴வம், கதா³சி அபா⁴வந்தி ஏவமாதி³தோ³ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

123. அனிச்சாதீ³ஸு ஹுத்வா அபா⁴வதோ அனிச்சா. தேஹி தேஹி காரணேஹி ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம கதாதி ஸங்க²தா. தம் தம் பச்சயம் படிச்ச ஸம்மா காரணேனேவ உப்பன்னாதி படிச்சஸமுப்பன்னா. க²யோதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் ப⁴ங்க³ஸ்ஸ வேவசனம். யஞ்ஹி பி⁴ஜ்ஜதி, தம் கி²யதிபி வயதிபி விரஜ்ஜ²திபி நிருஜ்ஜ²திபி, தஸ்மா க²யத⁴ம்மாதிஆதி³ வுத்தம்.

ப்³யகா³ மேதி விஅகா³தி ப்³யகா³, விக³தோ நிருத்³தோ⁴ மே அத்தாதி அத்தோ². கிம் பன ஏகஸ்ஸேவ தீஸுபி காலேஸு – ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி ஹோதீதி, கிம் பன ந ப⁴விஸ்ஸதி? தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ ஹி து²ஸராஸிம்ஹி நிக்கி²த்தகா²ணுகஸ்ஸேவ நிச்சலதா நாம நத்தி², வனமக்கடோ விய அஞ்ஞம் க³ண்ஹாதி, அஞ்ஞம் முஞ்சதி. அனிச்சஸுக²து³க்க²வோகிண்ணந்தி விஸேஸேன தம் தம் வேத³னம் அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸந்தோ அனிச்சஞ்சேவ ஸுக²ஞ்ச து³க்க²ஞ்ச அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதி அவிஸேஸேன வேத³னம் அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸந்தோ வோகிண்ணம் உப்பாத³வயத⁴ம்மம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னா ஹி திவிதா⁴ சேவ உப்பாத³வயத⁴ம்மா ச, தஞ்சேஸ அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸதி. இச்சஸ்ஸ அனிச்சோ சேவ அத்தா ஆபஜ்ஜதி, ஏகக்க²ணே ச ப³ஹூனம் வேத³னானம் உப்பாதோ³. தம் கோ² பனேஸ அனிச்சம் அத்தானம் அனுஜானாதி, ந ஏகக்க²ணே ப³ஹூனம் வேத³னானம் உப்பத்தி அத்தி². இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய – ‘‘தஸ்மாதிஹானந்த³, ஏதேனபேதம் நக்க²மதி ‘வேத³னா மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸிது’’ந்தி வுத்தம்.

124. யத்த² பனாவுஸோதி யத்த² ஸுத்³த⁴ரூபக்க²ந்தே⁴ ஸப்³ப³ஸோ வேத³யிதம் நத்தி². அபி நு கோ² தத்தா²தி அபி நு கோ² தஸ்மிம் வேத³னாவிரஹிதே தாலவண்டே வா வாதபானே வா அஸ்மீதி ஏவம் அஹம்காரோ உப்பஜ்ஜேய்யாதி அத்தோ². தஸ்மாதிஹானந்தா³தி யஸ்மா ஸுத்³த⁴ரூபக்க²ந்தோ⁴ உட்டா²ய அஹமஸ்மீதி ந வத³தி, தஸ்மா ஏதேனபி ஏதம் நக்க²மதீதி அத்தோ². அபி நு கோ² தத்த² அயமஹமஸ்மீதி ஸியாதி அபி நு கோ² தேஸு வேத³னாத⁴ம்மேஸு தீஸு க²ந்தே⁴ஸு ஏகத⁴ம்மோபி அயம் நாம அஹமஸ்மீதி ஏவம் வத்தப்³போ³ ஸியா. அத² வா வேத³னானிரோதா⁴ ஸஹேவ வேத³னாய நிருத்³தே⁴ஸு தேஸு தீஸு க²ந்தே⁴ஸு அபி நு கோ² அயமஹமஸ்மீதி வா அஹமஸ்மீதி வா உப்பஜ்ஜேய்யாதி அத்தோ². அதா²யஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸஸவிஸாணஸ்ஸ திகி²ணபா⁴வம் விய தம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ நோ ஹேதம் ப⁴ந்தேதி ஆஹ.

ஏத்தாவதா கிம் கதி²தம் ஹோதி? வட்டகதா² கதி²தா ஹோதி. ப⁴க³வா ஹி வட்டகத²ம் கதே²ந்தோ கத்த²சி அவிஜ்ஜாஸீஸேன கதே²ஸி, கத்த²சி தண்ஹாஸீஸேன, கத்த²சி தி³ட்டி²ஸீஸேன. தத்த² ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி நப்பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜாய, ‘இதோ புப்³பே³ அவிஜ்ஜா நாஹோஸி, அத² பச்சா² ஸமப⁴வீ’தி. ஏவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, வுச்சதி. அத² ச பன பஞ்ஞாயதி இத³ப்பச்சயா அவிஜ்ஜா’’தி (அ. நி. 10.61) ஏவம் அவிஜ்ஜாஸீஸேன கதி²தா. ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி நப்பஞ்ஞாயதி ப⁴வதண்ஹாய, ‘இதோ புப்³பே³ ப⁴வதண்ஹா நாஹோஸி, அத² பச்சா² ஸமப⁴வீ’தி. ஏவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, வுச்சதி. அத² ச பன பஞ்ஞாயதி இத³ப்பச்சயா ப⁴வதண்ஹா’’தி (அ. நி. 10.62) ஏவம் தண்ஹாஸீஸேன கதி²தா. ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி நப்பஞ்ஞாயதி ப⁴வதி³ட்டி²யா, ‘இதோ புப்³பே³ ப⁴வதி³ட்டி² நாஹோஸி, அத² பச்சா² ஸமப⁴வீ’தி, ஏவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, வுச்சதி. அத² ச பன பஞ்ஞாயதி இத³ப்பச்சயா ப⁴வதி³ட்டீ²’’தி ஏவம் தி³ட்டி²ஸீஸேன கதி²தா. இதா⁴பி தி³ட்டி²ஸீஸேனேவ கதி²தா.

தி³ட்டி²க³திகோ ஹி ஸுகா²தி³வேத³னம் அத்தாதி க³ஹேத்வா அஹங்காரமமங்காரபராமாஸவஸேன ஸப்³ப³ப⁴வயோனிக³தி – விஞ்ஞாணட்டி²திஸத்தாவாஸேஸு ததோ ததோ சவித்வா தத்த² தத்த² உபபஜ்ஜந்தோ மஹாஸமுத்³தே³ வாதுக்கி²த்தனாவா விய ஸததம் ஸமிதம் பரிப்³ப⁴மதி, வட்டதோ ஸீஸம் உக்கி²பிதும்யேவ ந ஸக்கோதி.

126. இதி ப⁴க³வா பச்சயாகாரமூள்ஹஸ்ஸ தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ ஏத்தகேன கதா²மக்³கே³ன வட்டம் கதே²த்வா இதா³னி விவட்டம் கதே²ந்தோ யதோ கோ² பன, ஆனந்த³, பி⁴க்கூ²திஆதி³மாஹ.

தஞ்ச பன விவட்டகத²ம் ப⁴க³வா தே³ஸனாஸு குஸலத்தா விஸ்ஸட்ட²கம்மட்டா²னம் நவகம்மாதி³வஸேன விக்கி²த்தபுக்³க³லம் அனாமஸித்வா காரகஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னவிஹாரினோ புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன ஆரப⁴ந்தோ நேவ வேத³னம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதீதிஆதி³மாஹ. ஏவரூபோ ஹி பி⁴க்கு² – ‘‘யம் கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே வா ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் ரூபம் அனிச்சதோ வவத்த²பேதி, ஏகம் ஸம்மஸனம். து³க்க²தோ வவத்த²பேதி, ஏகம் ஸம்மஸனம். அனத்ததோ வவத்த²பேதி, ஏகம் ஸம்மஸன’’ந்திஆதி³னா நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸம்மஸனஞாணஸ்ஸ வஸேன ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு பவத்தத்தா நேவ வேத³னம் அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸதி, ந அஞ்ஞம், ஸோ ஏவம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ ந கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதீதி க²ந்த⁴லோகாதி³பே⁴தே³ லோகே ரூபாதீ³ஸு த⁴ம்மேஸு கிஞ்சி ஏகத⁴ம்மம்பி அத்தாதி வா அத்தனியந்தி வா ந உபாதி³யதி.

அனுபாதி³யம் ந பரிதஸ்ஸதீதி அனுபாதி³யந்தோ தண்ஹாதி³ட்டி²மானபரிதஸ்ஸனாயாபி ந பரிதஸ்ஸதி. அபரிதஸ்ஸந்தி அபரிதஸ்ஸமானோ. பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதீதி அத்தனாவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி. ஏவம் பரினிப்³பு³தஸ்ஸ பனஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணாபவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் கீ²ணா ஜாதீதிஆதி³ வுத்தம்.

இதி ஸா தி³ட்டீ²தி யா ததா²விமுத்தஸ்ஸ அரஹதோ தி³ட்டி², ஸா ஏவம் தி³ட்டி². ‘‘இதிஸ்ஸ தி³ட்டீ²’’திபி பாடோ². யோ ததா²விமுத்தோ அரஹா, ஏவமஸ்ஸ தி³ட்டீ²தி அத்தோ². தத³கல்லந்தி தம் ந யுத்தம். கஸ்மா? ஏவஞ்ஹி ஸதி – ‘‘அரஹா ந கிஞ்சி ஜானாதீ’’தி வுத்தம் ப⁴வேய்ய, ஏவம் ஞத்வா விமுத்தஞ்ச அரஹந்தம் ‘‘ந கிஞ்சி ஜானாதீ’’தி வத்தும் ந யுத்தம். தேனேவ சதுன்னம்பி நயானம் அவஸானே – ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² யாவதா ஆனந்த³ அதி⁴வசனந்தி யத்தகோ அதி⁴வசனஸங்கா²தோ வோஹாரோ அத்தி². யாவதா அதி⁴வசனபதோ²தி யத்தகோ அதி⁴வசனஸ்ஸ பதோ², க²ந்தா⁴ ஆயதனானி தா⁴துயோ வா அத்தி². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². பஞ்ஞாவசரந்தி பஞ்ஞாய அவசரிதப்³ப³ம் க²ந்த⁴பஞ்சகம். தத³பி⁴ஞ்ஞாதி தம் அபி⁴ஜானித்வா. ஏத்தகேன ப⁴க³வதா கிம் த³ஸ்ஸிதம்? தந்தாகுலபத³ஸ்ஸேவ அனுஸந்தி⁴ த³ஸ்ஸிதோ.

ஸத்தவிஞ்ஞாணட்டி²திவண்ணனா

127. இதா³னி யோ – ‘‘ந பஞ்ஞபேதீ’’தி வுத்தோ, ஸோ யஸ்மா க³ச்ச²ந்தோ க³ச்ச²ந்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ நாம ஹோதி. யோ ச – ‘‘ந ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி வுத்தோ, ஸோ யஸ்மா க³ச்ச²ந்தோ க³ச்ச²ந்தோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ நாம ஹோதி. தஸ்மா தேஸம் ஹேட்டா² வுத்தானம் த்³வின்னம் பி⁴க்கூ²னம் நிக³மனஞ்ச நாமஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ஸத்த கோ² இமானந்த³ விஞ்ஞாணட்டி²தியோதிஆதி³மாஹ.

தத்த² ஸத்தாதி படிஸந்தி⁴வஸேன வுத்தா, ஆரம்மணவஸேன ஸங்கீ³திஸுத்தே (தீ³. நி. 3.311) வுத்தா சதஸ்ஸோ ஆக³மிஸ்ஸந்தி. விஞ்ஞாணம் திட்ட²தி ஏத்தா²தி விஞ்ஞாணட்டி²தி, விஞ்ஞாணபதிட்டா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். த்³வே ச ஆயதனானீதி த்³வே நிவாஸட்டா²னானி. நிவாஸட்டா²னஞ்ஹி இதா⁴யதனந்தி அதி⁴ப்பேதம். தேனேவ வக்க²தி – ‘‘அஸஞ்ஞஸத்தாயதனம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனமேவ து³திய’’ந்தி. கஸ்மா பனேதம் ஸப்³ப³ம் க³ஹிதந்தி? வட்டபரியாதா³னத்த²ம். வட்டஞ்ஹி ந ஸுத்³த⁴விஞ்ஞாணட்டி²திவஸேன ஸுத்³தா⁴யதனவஸேன வா பரியாதா³னம் க³ச்ச²தி, ப⁴வயோனிக³திஸத்தாவாஸவஸேன பன க³ச்ச²தி, தஸ்மா ஸப்³ப³மேதம் க³ஹிதம்.

இதா³னி அனுக்கமேன தமத்த²ம் விப⁴ஜந்தோ கதமா ஸத்தாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸேய்யதா²பீதி நித³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ, யதா² மனுஸ்ஸாதி அத்தோ². அபரிமாணேஸு ஹி சக்கவாளேஸு அபரிமாணானம் மனுஸ்ஸானம் வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன த்³வேபி ஏகஸதி³ஸா நத்தி². யேபி ஹி கத்த²சி யமகபா⁴தரோ வண்ணேன வா ஸண்டா²னேன வா ஏகஸதி³ஸா ஹோந்தி, தேஸம்பி ஆலோகிதவிலோகிதகதி²தஹஸிதக³மனடா²னாதீ³ஹி விஸேஸோ ஹோதியேவ. தஸ்மா நானத்தகாயாதி வுத்தா. படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா பன நேஸம் திஹேதுகாபி த்³விஹேதுகாபி அஹேதுகாபி ஹோந்தி, தஸ்மா நானத்தஸஞ்ஞினோதி வுத்தா. ஏகச்சே ச தே³வாதி ச² காமாவசரதே³வா. தேஸு ஹி கேஸஞ்சி காயோ நீலோ ஹோதி, கேஸஞ்சி பீதகாதி³வண்ணோ. ஸஞ்ஞா பன நேஸம் த்³விஹேதுகாபி திஹேதுகாபி ஹோந்தி, அஹேதுகா நத்தி². ஏகச்சே ச வினிபாதிகாதி சதுஅபாயவினிமுத்தா உத்தரமாதா யக்கி²னீ, பியங்கரமாதா, பு²ஸ்ஸமித்தா, த⁴ம்மகு³த்தாதி ஏவமாதி³கா அஞ்ஞே ச வேமானிகா பேதா. ஏதேஸஞ்ஹி பீதஓதா³தகாளமங்கு³ரச்ச²விஸாமவண்ணாதி³வஸேன சேவ கிஸதூ²லரஸ்ஸதீ³க⁴வஸேன ச காயோ நானா ஹோதி, மனுஸ்ஸானம் விய த்³விஹேதுகதிஹேதுகஅஹேதுகவஸேன ஸஞ்ஞாபி. தே பன தே³வா விய ந மஹேஸக்கா², கபணமனுஸ்ஸா விய அப்பேஸக்கா², து³ல்லப⁴கா⁴ஸச்சா²த³னா து³க்க²பீளிதா விஹரந்தி. ஏகச்சே காளபக்கே² து³க்கி²தா ஜுண்ஹபக்கே² ஸுகி²தா ஹோந்தி, தஸ்மா ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோ வினிபதிதத்தா வினிபாதிகாதி வுத்தா. யே பனேத்த² திஹேதுகா தேஸம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோபி ஹோதி, பியங்கரமாதா ஹி யக்கி²னீ பச்சூஸஸமயே அனுருத்³த⁴த்தே²ரஸ்ஸ த⁴ம்மம் ஸஜ்ஜா²யதோ ஸுத்வா –

‘‘மா ஸத்³த³மகரி பியங்கர, பி⁴க்கு² த⁴ம்மபதா³னி பா⁴ஸதி;

அபி த⁴ம்மபத³ம் விஜானிய, படிபஜ்ஜேம ஹிதாய நோ ஸியா;

பாணேஸு ச ஸம்யமாமஸே, ஸம்பஜானமுஸா ந ப⁴ணாமஸே;

ஸிக்கே²ம ஸுஸீல்யமத்தனோ, அபி முச்சேம பிஸாசயோனியா’’தி. (ஸம். நி. 2.40);

ஏவம் புத்தகம் ஸஞ்ஞாபேத்வா தம் தி³வஸம் ஸோதாபத்திப²லம் பத்தா. உத்தரமாதா பன ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வாவ ஸோதாபன்னா ஜாதா.

ப்³ரஹ்மகாயிகாதி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜப்³ரஹ்மபுரோஹிதமஹாப்³ரஹ்மானோ. பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்தாதி தே ஸப்³பே³பி பட²மேன ஜா²னேன அபி⁴னிப்³ப³த்தா. தேஸு ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா பன பரித்தேன அபி⁴னிப்³ப³த்தா, தேஸம் கப்பஸ்ஸ ததியோ பா⁴கோ³ ஆயுப்பமாணம். ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா மஜ்ஜி²மேன, தேஸம் உபட்³ட⁴கப்போ ஆயுப்பமாணம், காயோ ச தேஸம் விப்பா²ரிகதரோ ஹோதி. மஹாப்³ரஹ்மானோ பணீதேன, தேஸம் கப்போ ஆயுப்பமாணம், காயோ பன தேஸம் அதிவிப்பா²ரிகோ ஹோதி. இதி தே காயஸ்ஸ நானத்தா, பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஸஞ்ஞாய ஏகத்தா நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோதி வேதி³தப்³பா³.

யதா² ச தே, ஏவம் சதூஸு அபாயேஸு ஸத்தா. நிரயேஸு ஹி கேஸஞ்சி கா³வுதம், கேஸஞ்சி அட்³ட⁴யோஜனம், கேஸஞ்சி யோஜனம் அத்தபா⁴வோ ஹோதி, தே³வத³த்தஸ்ஸ பன யோஜனஸதிகோ ஜாதோ. திரச்சா²னேஸுபி கேசி கு²த்³த³கா, கேசி மஹந்தா. பேத்திவிஸயேபி கேசி ஸட்டி²ஹத்தா², கேசி ஸத்ததிஹத்தா², கேசி அஸீதிஹத்தா² ஹோந்தி, கேசி ஸுவண்ணா, கேசி து³ப்³ப³ண்ணா ஹோந்தி. ததா² காலகஞ்ஜிகா அஸுரா. அபி சேத்த² தீ³க⁴பிட்டி²கபேதா நாம ஸட்டி²யோஜனிகாபி ஹோந்தி. ஸஞ்ஞா பன ஸப்³பே³ஸம்பி அகுஸலவிபாகஅஹேதுகாவ ஹோந்தி. இதி ஆபாயிகாபி நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி.

ஆப⁴ஸ்ஸராதி த³ண்ட³உக்காய அச்சி விய ஏதேஸம் ஸரீரதோ ஆபா⁴ சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பதந்தீ விய ஸரதி விஸ்ஸரதீதி ஆப⁴ஸ்ஸரா. தேஸு பஞ்சகனயேன து³தியததியஜ்ஜா²னத்³வயம் பரித்தம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா பரித்தாபா⁴ நாம ஹோந்தி, தேஸம் த்³வே கப்பா ஆயுப்பமாணம். மஜ்ஜி²மம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா அப்பமாணாபா⁴ நாம ஹோந்தி, தேஸம் சத்தாரோ கப்பா ஆயுப்பமாணம். பணீதம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா ஆப⁴ஸ்ஸரா நாம ஹோந்தி, தேஸம் அட்ட² கப்பா ஆயுப்பமாணம். இத⁴ பன உக்கட்ட²பரிச்சே²த³வஸேன ஸப்³பே³பி தே க³ஹிதா. ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி தேஸம் காயோ ஏகவிப்பா²ரோவ ஹோதி, ஸஞ்ஞா பன அவிதக்கவிசாரமத்தா வா அவிதக்கஅவிசாரா வாதி நானா.

ஸுப⁴கிண்ஹாதி ஸுபே⁴ன ஓகிண்ணா விகிண்ணா, ஸுபே⁴ன ஸரீரப்பபா⁴வண்ணேன ஏகக்³க⁴னாதி அத்தோ². ஏதேஸஞ்ஹி ஆப⁴ஸ்ஸரானம் விய ந சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பபா⁴ க³ச்ச²தி. பஞ்சகனயே பன பரித்தமஜ்ஜி²மபணீதஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ வஸேன ஸோளஸத்³வத்திம்ஸசதுஸட்டி²கப்பாயுகா பரித்தஸுப⁴அப்பமாணஸுப⁴ஸுப⁴கிண்ஹா நாம ஹுத்வா நிப்³ப³த்தந்தி. இதி ஸப்³பே³பி தே ஏகத்தகாயா சேவ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸஞ்ஞாய ஏகத்தஸஞ்ஞினோ சாதி வேதி³தப்³பா³. வேஹப்ப²லாபி சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திமேவ ப⁴ஜந்தி. அஸஞ்ஞஸத்தா விஞ்ஞாணாபா⁴வா ஏத்த² ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²ந்தி, ஸத்தாவாஸேஸு க³ச்ச²ந்தி.

ஸுத்³தா⁴வாஸா விவட்டபக்கே² டி²தா ந ஸப்³ப³காலிகா, கப்பஸதஸஹஸ்ஸம்பி அஸங்க்²யேய்யம்பி பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞே லோகே நுப்பஜ்ஜந்தி. ஸோளஸகப்பஸஹஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே பு³த்³தே⁴ஸு உப்பன்னேஸுயேவ உப்பஜ்ஜந்தி, த⁴ம்மசக்கப்பவத்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ க²ந்த⁴வாரட்டா²னஸதி³ஸா ஹோந்தி. தஸ்மா நேவ விஞ்ஞாணட்டி²திம் ந ஸத்தாவாஸம் ப⁴ஜந்தி. மஹாஸீவத்தே²ரோ பன – ‘‘ந கோ² பன ஸோ ஸாரிபுத்த ஸத்தாவாஸோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அனிவுத்த²புப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹீ’’தி (ம. நி. 1.160) இமினா ஸுத்தேன ஸுத்³தா⁴வாஸாபி சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திம் சதுத்த²ஸத்தாவாஸம்யேவ ப⁴ஜந்தீதி வத³தி, தம் அப்படிபா³ஹியத்தா ஸுத்தஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம்.

ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானந்திஆதீ³னம் அத்தோ² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தோ. நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் பன யதே²வ ஸஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸபி ஸுகு²மத்தா நேவ விஞ்ஞாணம் நாவிஞ்ஞாணம். தஸ்மா விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு அவத்வா ஆயதனேஸு வுத்தம்.

128. தத்ராதி தாஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு. தஞ்ச பஜானாதீதி தஞ்ச விஞ்ஞாணட்டி²திம் பஜானாதி. தஸ்ஸா ச ஸமுத³யந்தி ‘‘அவிஜ்ஜாஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ’’திஆதி³னா (படி. ம. 1.49) நயேன தஸ்ஸா ஸமுத³யஞ்ச பஜானாதி. தஸ்ஸா ச அத்த²ங்க³மந்தி – ‘‘அவிஜ்ஜானிரோதா⁴ ரூபனிரோதோ⁴’’திஆதி³னா நயேன தஸ்ஸா அத்த²ங்க³மஞ்ச பஜானாதி. அஸ்ஸாத³ந்தி யம் ரூபம் படிச்ச…பே… யம் விஞ்ஞாணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³தி, ஏவம் தஸ்ஸா அஸ்ஸாத³ஞ்ச பஜானாதி. ஆதீ³னவந்தி யம் ரூபம்…பே… யம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், அயம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதீ³னவோதி, ஏவம் தஸ்ஸா ஆதீ³னவஞ்ச பஜானாதி. நிஸ்ஸரணந்தி யோ ரூபஸ்மிம்…பே… யோ விஞ்ஞாணே ச²ந்த³ராக³வினயோ, ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸரணந்தி (ஸம். நி. 2.26) ஏவம் தஸ்ஸா நிஸ்ஸரணஞ்ச பஜானாதி. கல்லம் நு தேனாதி யுத்தம் நு தேன பி⁴க்கு²னா தம் விஞ்ஞாணட்டி²திம் தண்ஹாமானதி³ட்டீ²னம் வஸேன அஹந்தி வா மமந்தி வா அபி⁴னந்தி³துந்தி. ஏதேனுபாயேன ஸப்³ப³த்த² வேதி³தப்³போ³. யத்த² பன ரூபம் நத்தி², தத்த² சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் வஸேன, யத்த² விஞ்ஞாணம் நத்தி², தத்த² ஏகஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ வஸேன ஸமுத³யோ யோஜேதப்³போ³. ஆஹாரஸமுத³யா ஆஹாரனிரோதா⁴தி இத³ஞ்சேத்த² பத³ம் யோஜேதப்³ப³ம்.

யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கூ²தி யதா³ கோ² ஆனந்த³, பி⁴க்கு². அனுபாதா³ விமுத்தோதி சதூஹி உபாதா³னேஹி அக்³க³ஹேத்வா விமுத்தோ. பஞ்ஞாவிமுத்தோதி பஞ்ஞாய விமுத்தோ. அட்ட² விமோக்கே² அஸச்சி²கத்வா பஞ்ஞாப³லேனேவ நாமகாயஸ்ஸ ச ரூபகாயஸ்ஸ ச அப்பவத்திம் கத்வா விமுத்தோதி அத்தோ². ஸோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ ச பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் ட²த்வா அரஹத்தம் பத்தோ சாதி பஞ்சவிதோ⁴. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ந ஹேவ கோ² அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ’’தி (பு. ப. 15).

அட்ட²விமோக்க²வண்ணனா

129. ஏவம் ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக³மனஞ்ச நாமஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதரஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதும் அட்ட² கோ² இமேதிஆதி³மாஹ. தத்த² விமோக்கோ²தி கேனட்டே²ன விமோக்கோ²? அதி⁴முச்சனட்டே²ன. கோ பனாயம் அதி⁴முச்சனட்டோ² நாம? பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ச ஸுட்டு² முச்சனட்டோ², ஆரம்மணே ச அபி⁴ரதிவஸேன ஸுட்டு² முச்சனட்டோ², பிதுஅங்கே விஸ்ஸட்ட²ங்க³பச்சங்க³ஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ ஸயனம் விய அனிக்³க³ஹிதபா⁴வேன நிராஸங்கதாய ஆரம்மணே பவத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. அயம் பனத்தோ² பச்சி²மே விமோக்கே² நத்தி², புரிமேஸு ஸப்³பே³ஸு அத்தி².

ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ஏத்த² அஜ்ஜ²த்தம் கேஸாதீ³ஸு நீலகஸிணாதீ³ஸு நீலகஸிணாதி³வஸேன உப்பாதி³தம் ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபம், தத³ஸ்ஸத்தீ²தி ரூபீ. ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴பி நீலகஸிணாதீ³னி ரூபானி ஜா²னசக்கு²னா பஸ்ஸதி. இமினா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴வத்து²கேஸு கஸிணேஸு உப்பாதி³தஜ்ஜா²னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ சத்தாரி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அஜ்ஜ²த்தம் ந ரூபஸஞ்ஞீ, அத்தனோ கேஸாதீ³ஸு அனுப்பாதி³தரூபாவசரஜ்ஜா²னோதி அத்தோ². இமினா ப³ஹித்³தா⁴ பரிகம்மம் கத்வா ப³ஹித்³தா⁴வ உப்பாதி³தஜ்ஜா²னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி.

ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி இமினா ஸுவிஸுத்³தே⁴ஸு நீலாதீ³ஸு வண்ணகஸிணேஸு ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி. தத்த² கிஞ்சாபி அந்தோஅப்பனாயம் ஸுப⁴ந்தி ஆபோ⁴கோ³ நத்தி², யோ பன விஸுத்³த⁴ம் ஸுப⁴ம் கஸிணமாரம்மணம் கரித்வா விஹரதி, ஸோ யஸ்மா ஸுப⁴ந்தி அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா ஏவம் தே³ஸனா கதா. படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ பன – ‘‘கத²ம் ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி விமோக்கோ²? இத⁴ பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி…பே… மேத்தாய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிகூலா ஹோந்தி. கருணா, முதி³தா, உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி…பே… உபேக்கா²ய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிகூலா ஹோந்தி. ஏவம் ஸுப⁴ம் த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி விமோக்கோ²’’தி (படி. ம. 1.212) வுத்தம்.

ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானந்திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தமேவ. அயம் அட்ட²மோ விமோக்கோ²தி அயம் சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஸப்³ப³ஸோ விஸுத்³த⁴த்தா விமுத்தத்தா அட்ட²மோ உத்தமோ விமோக்கோ² நாம.

130. அனுலோமந்தி ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ பரியோஸானா. படிலோமந்தி பரியோஸானதோ பட்டா²ய யாவ ஆதி³தோ. அனுலோமபடிலோமந்தி இத³ம் அதிபகு³ணத்தா ஸமாபத்தீனம் அட்ட²த்வாவ இதோ சிதோ ச ஸஞ்சரணவஸேன வுத்தம். யத்தி²ச்ச²கந்தி ஓகாஸபரிதீ³பனம், யத்த² யத்த² ஓகாஸே இச்ச²தி. யதி³ச்ச²கந்தி ஸமாபத்திதீ³பனம், யம் யம் ஸமாபத்திம் இச்ச²தி. யாவதிச்ச²கந்தி அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³தீ³பனம், யாவதகம் அத்³தா⁴னம் இச்ச²தி. ஸமாபஜ்ஜதீதி தம் தம் ஸமாபத்திம் பவிஸதி. வுட்டா²தீதி ததோ உட்டா²ய திட்ட²தி.

உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதி த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தோ, அரூபஸமாபத்தியா ரூபகாயதோ விமுத்தோ, மக்³கே³ன நாமகாயதோ விமுத்தோதி. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘அச்சீ யதா² வாதவேகே³ன கி²த்தா, (உபஸிவாதி ப⁴க³வா)

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம்;

ஏவம் முனீ நாமகாயா விமுத்தோ,

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²’’ந்தி. (ஸு. நி. 1080);

ஸோ பனேஸ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ஆகாஸானஞ்சாயதனாதீ³ஸு அஞ்ஞதரதோ உட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தோ ச அனாகா³மீ ஹுத்வா நிரோதா⁴ உட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தோ சாதி பஞ்சவிதோ⁴. கேசி பன – ‘‘யஸ்மா ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம்பி து³வங்கி³கம் உபேக்கா²ஸஹக³தம், அரூபாவசரஜ்ஜா²னம்பி தாதி³ஸமேவ. தஸ்மா ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னதோ உட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தோபி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி.

அயம் பன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தபஞ்ஹோ ஹேட்டா² லோஹபாஸாதே³ ஸமுட்ட²ஹித்வா திபிடகசூளஸுமனத்தே²ரஸ்ஸ வண்ணனம் நிஸ்ஸாய சிரேன வினிச்ச²யம் பத்தோ. கி³ரிவிஹாரே கிர தே²ரஸ்ஸ அந்தேவாஸிகோ ஏகஸ்ஸ பிண்ட³பாதிகஸ்ஸ முக²தோ தம் பஞ்ஹம் ஸுத்வா ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, ஹேட்டா²லோஹபாஸாதே³ அம்ஹாகம் ஆசரியஸ்ஸ த⁴ம்மம் வண்ணயதோ ந கேனசி ஸுதபுப்³ப³’’ந்தி. கிம் பன, ப⁴ந்தே, தே²ரோ அவசாதி? ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் கிஞ்சாபி து³வங்கி³கம் உபேக்கா²ஸஹக³தம் கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴தி, கிலேஸானம் பன ஆஸன்னபக்கே² விரூஹனட்டா²னே ஸமுதா³சரதி. இமே ஹி கிலேஸா நாம பஞ்சவோகாரப⁴வே நீலாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ஆரம்மணம் உபனிஸ்ஸாய ஸமுதா³சரந்தி, ரூபாவசரஜ்ஜா²னஞ்ச தம் ஆரம்மணம் ந ஸமதிக்கமதி. தஸ்மா ஸப்³ப³ஸோ ரூபம் நிவத்தேத்வா அரூபஜ்ஜா²னவஸேன கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தோவ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதி, இத³ம் ஆவுஸோ தே²ரோ அவச. இத³ஞ்ச பன வத்வா இத³ம் ஸுத்தம் ஆஹரி – ‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ. இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அட்ட²விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி (பு. ப. 24).

இமாய ச ஆனந்த³ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தியாதி ஆனந்த³ இதோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்திதோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

இதி ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம்

மஹானிதா³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.