1. ஏககமாதிகாதி³வண்ணனா

832. இதா³னி தத³னந்தரே கு²த்³த³கவத்து²விப⁴ங்கே³பி பட²மம் மாதிகம் ட²பேத்வா நிக்கி²த்தபதா³னுக்கமேன நித்³தே³ஸோ கதோ. தத்ராயம் நிக்கே²பபரிச்சே²தோ³. ஆதி³தோ தாவ ஜாதிமதோ³திஆத³யோ தேஸத்ததி ஏககா நிக்கி²த்தா, ததோ கோதோ⁴ ச உபனாஹோ சாதிஆத³யோ அட்டா²ரஸ து³கா, அகுஸலமூலாத³யோ பஞ்சதிம்ஸ திகா, ஆஸவசதுக்காத³யோ சுத்³த³ஸ சதுக்கா, ஓரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனாத³யோ பன்னரஸ பஞ்சகா, விவாத³மூலாத³யோ சுத்³த³ஸ ச²க்கா, அனுஸயாத³யோ ஸத்த ஸத்தகா, கிலேஸவத்து²ஆத³யோ அட்ட² அட்ட²கா, ஆகா⁴தவத்து²ஆத³யோ நவ நவகா, கிலேஸவத்து²ஆத³யோ ஸத்த த³ஸகா, அஜ்ஜ²த்திகஸ்ஸ உபாதா³ய அட்டா²ரஸ தண்ஹாவிசரிதானீதிஆத³யோ ச² அட்டா²ரஸகாதி ஸப்³பா³னிபி ஏதானி அட்ட² கிலேஸஸதானி நிக்கி²த்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி. அயம் தாவ நிக்கே²பபரிச்சே²தோ³.

(1.) ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா

843-844. இதா³னி யதா²னிக்கி²த்தாய மாதிகாய தத்த² கதமோ ஜாதிமதோ³திஆதி³னா நயேன ஆரத்³தே⁴ நித்³தே³ஸவாரே ஜாதிம் படிச்சாதி ஜாதிம் நிஸ்ஸாய. ஏத்த² ச அத்தி²படிச்சம் நாம கதி²தம், தஸ்மா ஜாதியா ஸதீதி அயமேத்த² அத்தோ². கோ³த்தம் படிச்சாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. மத³னவஸேன மதோ³. மஜ்ஜனாகாரோ மஜ்ஜனா. மஜ்ஜிதபா⁴வோ மஜ்ஜிதத்தம். மானோ மஞ்ஞனாதிஆதீ³னி ஹேட்டா² த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 1121) வுத்தத்தா²னேவ. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவம் ஜாதியா ஸதி தம் ஜாதிம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னோ மஜ்ஜனாகாரப்பவத்தோ மானோ ஜாதிமதோ³தி வுச்சதி. ஸ்வாயம் க²த்தியாதீ³னம் சதுன்னம்பி வண்ணானம் உப்பஜ்ஜதி. ஜாதிஸம்பன்னோ ஹி க²த்தியோ ‘மாதி³ஸோ அஞ்ஞோ நத்தி². அவஸேஸா அந்தரா உட்டா²ய க²த்தியா ஜாதா. அஹம் பன வம்ஸாக³தக²த்தியோ’தி மானம் கரோதி. ப்³ராஹ்மணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கோ³த்தமத³னித்³தே³ஸாதீ³ஸுபி இமினாவுபாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. க²த்தியோபி ஹி ‘அஹம் கோண்ட³ஞ்ஞகோ³த்தோ, அஹம் ஆதி³ச்சகோ³த்தோ’தி மானம் கரோதி. ப்³ராஹ்மணோபி ‘அஹம் கஸ்ஸபகோ³த்தோ, அஹம் பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ’தி மானம் கரோதி. வேஸ்ஸோபி ஸுத்³தோ³பி அத்தனோ அத்தனோ குலகோ³த்தம் நிஸ்ஸாய மானம் கரோதி. அட்டா²ரஸாபி ஸேணியோ ‘ஏகிஸ்ஸா ஸேணியா ஜாதம்ஹா’தி மானம் கரோந்தியேவ.

ஆரோக்³யமதா³தீ³ஸு ‘அஹம் அரோகோ³, அவஸேஸா ரோக³ப³ஹுலா, க³த்³து³ஹனமத்தம்பி மய்ஹம் ப்³யாதி⁴ நாம நத்தீ²’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஆரோக்³யமதோ³ நாம.

‘அஹம் தருணோ, அவஸேஸஸத்தானம் அத்தபா⁴வோ பபாதே டி²தருக்க²ஸதி³ஸோ, அஹம் பன பட²மவயே டி²தோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ யோப்³ப³னமதோ³ நாம.

‘அஹம் சிரம் ஜீவிம், சிரம் ஜீவாமி, சிரம் ஜீவிஸ்ஸாமி; ஸுக²ம் ஜீவிம், ஸுக²ம் ஜீவாமி, ஸுக²ம் ஜீவிஸ்ஸாமீ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஜீவிதமதோ³ நாம.

‘அஹம் லாபீ⁴, அவஸேஸா ஸத்தா அப்பலாபா⁴, மய்ஹம் பன லாப⁴ஸ்ஸ பமாணம் நாம நத்தீ²’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ லாப⁴மதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா ஸத்தா யம் வா தம் வா லப⁴ந்தி, அஹம் பன ஸுகதம் பணீதம் சீவராதி³பச்சயம் லபா⁴மீ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஸக்காரமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸபி⁴க்கூ²னம் பாத³பிட்டி²யம் அக்கமித்வா க³ச்ச²ந்தா மனுஸ்ஸா அயம் ஸமணோதிபி ந வந்த³ந்தி, மம் பன தி³ஸ்வாவ வந்த³ந்தி, பாஸாணச்ச²த்தம் விய க³ரும் கத்வா அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் விய ச து³ராஸத³ம் கத்வா மஞ்ஞந்தீ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ க³ருகாரமதோ³ நாம.

‘உப்பன்னோ பஞ்ஹோ மய்ஹமேவ முகே²ன சி²ஜ்ஜதி, பி⁴க்கா²சாரம் க³ச்ச²ந்தாபி மமேவ புரதோ கத்வா பரிவாரேத்வா க³ச்ச²ந்தீ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ புரேக்கா²ரமதோ³ நாம.

அகா³ரிகஸ்ஸ தாவ மஹாபரிவாரஸ்ஸ ‘புரிஸஸதம்பி புரிஸஸஹஸ்ஸம்பி மம் பரிவாரேதி,’ அனகா³ரியஸ்ஸ பன ‘ஸமணஸதம்பி ஸமணஸஹஸ்ஸம்பி மம் பரிவாரேதி, ஸேஸா அப்பபரிவாரா, அஹம் மஹாபரிவாரோ சேவ ஸுசிபரிவாரோ சா’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ பரிவாரமதோ³ நாம.

போ⁴கோ³ பன கிஞ்சாபி லாப⁴க்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதோ ஹோதி, இமஸ்மிம் பன டா²னே நிக்கே²பராஸி நாம க³ஹிதோ; தஸ்மா ‘அவஸேஸா ஸத்தா அத்தனோ பரிபோ⁴க³மத்தம்பி ந லப⁴ந்தி, மய்ஹம் பன நிதா⁴னக³தஸ்ஸேவ த⁴னஸ்ஸ பமாணம் நத்தீ²’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ போ⁴க³மதோ³ நாம.

வண்ணம் படிச்சாதி ஸரீரவண்ணம்பி கு³ணவண்ணம்பி படிச்ச. ‘அவஸேஸா ஸத்தா து³ப்³ப³ண்ணா து³ரூபா, அஹம் பன அபி⁴ரூபோ பாஸாதி³கோ; அவஸேஸா ஸத்தா நிக்³கு³ணா பத்த²டஅகித்தினோ, மய்ஹம் பன கித்திஸத்³தோ³ தே³வமனுஸ்ஸேஸு பாகடோ – இதிபி தே²ரோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ, இதிபி ஸீலவா, இதிபி து⁴தகு³ணயுத்தோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ வண்ணமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா ஸத்தா அப்பஸ்ஸுதா, அஹம் பன ப³ஹுஸ்ஸுதோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஸுதமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா ஸத்தா அப்படிபா⁴னா, மய்ஹம் பன படிபா⁴னஸ்ஸ பமாணம் நத்தீ²’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ படிபா⁴னமதோ³ நாம.

‘அஹம் ரத்தஞ்ஞூ அஸுகம் பு³த்³த⁴வம்ஸம், ராஜவம்ஸம், ஜனபத³வம்ஸம், கா³மவம்ஸம், ரத்திந்தி³வபரிச்சே²த³ம், நக்க²த்தமுஹுத்தயோக³ம் ஜானாமீ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ரத்தஞ்ஞுமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா பி⁴க்கூ² அந்தரா பிண்ட³பாதிகா ஜாதா, அஹம் பன ஜாதிபிண்ட³பாதிகோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ பிண்ட³பாதிகமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா ஸத்தா உஞ்ஞாதா அவஞ்ஞாதா, அஹம் பன அனுஞ்ஞாதோ அனவஞ்ஞாதோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ அனவஞ்ஞாதமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸானம் இரியாபதோ² அபாஸாதி³கோ, மய்ஹம் பன பாஸாதி³கோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ இரியாபத²மதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா ஸத்தா சி²ன்னபக்க²காகஸதி³ஸா, அஹம் பன மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ’தி வா ‘அஹம் யம் யம் கம்மம் கரோமி, தம் தம் இஜ்ஜ²தீ’தி வா மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ இத்³தி⁴மதோ³ நாம.

ஹேட்டா² பரிவாரக்³க³ஹணேன யஸோ க³ஹிதோவ ஹோதி. இமஸ்மிம் பன டா²னே உபட்டா²கமதோ³ நாம க³ஹிதோ. ஸோ அகா³ரிகேனபி அனகா³ரிகேனபி தீ³பேதப்³போ³. அகா³ரிகோ ஹி ஏகச்சோ அட்டா²ரஸஸு ஸேணீஸு ஏகிஸ்ஸா ஜேட்ட²கோ ஹோதி, தஸ்ஸ ‘அவஸேஸே புரிஸே அஹம் பட்ட²பேமி, அஹம் விசாரேமீ’தி; அனகா³ரிகோபி ஏகச்சோ கத்த²சி ஜேட்ட²கோ ஹோதி, தஸ்ஸ ‘அவஸேஸா பி⁴க்கூ² மய்ஹம் ஓவாதே³ வத்தந்தி, அஹம் ஜேட்ட²கோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ யஸமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா ஸத்தா து³ஸ்ஸீலா, அஹம் பன ஸீலவா’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஸீலமதோ³ நாம. ‘அவஸேஸஸத்தானம் குக்குடஸ்ஸ உத³கபானமத்தேபி காலே சித்தேகக்³க³தா நத்தி², அஹம் பன உபசாரப்பனானம் லாபீ⁴’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஜா²னமதோ³ நாம.

‘அவஸேஸா ஸத்தா நிஸ்ஸிப்பா, அஹம் பன ஸிப்பவா’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஸிப்பமதோ³ நாம. ‘அவஸேஸா ஸத்தா ரஸ்ஸா, அஹம் பன தீ³கோ⁴’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஆரோஹமதோ³ நாம. ‘அவஸேஸா ஸத்தா ரஸ்ஸா வா ஹோந்தி தீ³கா⁴ வா, அஹம் நிக்³ரோத⁴பரிமண்ட³லோ’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ பரிணாஹமதோ³ நாம. ‘அவஸேஸஸத்தானம் ஸரீரஸண்டா²னம் விரூபம் பீ³ப⁴ச்ச²ம், மய்ஹம் பன மனாபம் பாஸாதி³க’ந்தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ ஸண்டா²னமதோ³ நாம. ‘அவஸேஸானம் ஸத்தானம் ஸரீரே ப³ஹூ தோ³ஸா, மய்ஹம் பன ஸரீரே கேஸக்³க³மத்தம்பி வஜ்ஜம் நத்தீ²’தி மஜ்ஜனவஸேன உப்பன்னோ மானோ பாரிபூரிமதோ³ நாம.

845. இமினா ஏத்தகேன டா²னேன ஸவத்து²கம் மானம் கதே²த்வா இதா³னி அவத்து²கம் நிப்³ப³த்திதமானமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ தத்த² கதமோ மதோ³திஆதி³மாஹ. தம் உத்தானத்த²மேவ.

846. பமாத³னித்³தே³ஸே சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸக்³கோ³தி இமேஸு ஏத்தகேஸு டா²னேஸு ஸதியா அனிக்³க³ண்ஹித்வா சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸஜ்ஜனம்; ஸதிவிரஹோதி அத்தோ². வோஸ்ஸக்³கா³னுப்பதா³னந்தி வோஸ்ஸக்³க³ஸ்ஸ அனுப்பதா³னம்; புனப்புனம் விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி அத்தோ². அஸக்கச்சகிரியதாதி ஏதேஸம் தா³னாதீ³னம் குஸலத⁴ம்மானம் பா⁴வனாய புக்³க³லஸ்ஸ வா தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ வா அஸக்கச்சகரணவஸேன அஸக்கச்சகிரியா. ஸததபா⁴வோ ஸாதச்சம். ந ஸததபா⁴வோ அஸாதச்சம். ந ஸாதச்சகிரியதா அஸாதச்சகிரியதா. அனட்டி²தகரணம் அனட்டி²தகிரியதா. யதா² நாம ககண்டகோ தோ²கம் க³ந்த்வா தோ²கம் திட்ட²தி, ந நிரந்தரம் க³ச்ச²தி, ஏவமேவ யோ புக்³க³லோ ஏகதி³வஸம் தா³னம் வா த³த்வா பூஜம் வா கத்வா த⁴ம்மம் வா ஸுத்வா ஸமணத⁴ம்மம் வா கத்வா புன சிரஸ்ஸம் கரோதி, ந நிரந்தரம் பவத்தேதி, தஸ்ஸ ஸா கிரியா அனட்டி²தகிரியதாதி வுச்சதி. ஓலீனவுத்திதாதி நிரந்தரகரணஸங்கா²தஸ்ஸ விப்பா²ரஸ்ஸேவ அபா⁴வேன லீனவுத்திதா. நிக்கி²த்தச²ந்த³தாதி குஸலகிரியாய வீரியச²ந்த³ஸ்ஸ நிக்கி²த்தபா⁴வோ. நிக்கி²த்தது⁴ரதாதி வீரியது⁴ரஸ்ஸ ஓரோபனம், ஓஸக்கிதமானஸதாதி அத்தோ². அனதி⁴ட்டா²னந்தி குஸலகரணே பதிட்டா²பா⁴வோ. அனனுயோகோ³தி அனனுயுஞ்ஜனம். பமாதோ³தி பமஜ்ஜனம். யோ ஏவரூபோ பமாதோ³தி இத³ம் அத்த²பரியாயஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனபரியாயஸ்ஸ ச பரியந்தாபா⁴வதோ ஆகாரத³ஸ்ஸனம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ய்வாயம் ஆதி³தோ பட்டா²ய த³ஸ்ஸிதோ பமாதோ³, யோ அஞ்ஞோபி ஏவமாகாரோ ஏவம்ஜாதிகோ பமாதோ³ பமஜ்ஜனாகாரவஸேன பமஜ்ஜனா, பமஜ்ஜிதபா⁴வவஸேன பமஜ்ஜிதத்தந்தி ஸங்க²ம் க³தோ – அயம் வுச்சதி பமாதோ³தி. லக்க²ணதோ பனேஸ பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ஸதிவோஸ்ஸக்³க³லக்க²ணோ, தத்தே²வ ஸதியா விஸ்ஸட்டா²காரோ வேதி³தப்³போ³.

847. த²ம்ப⁴னித்³தே³ஸே த²த்³த⁴ட்டே²ன த²ம்போ⁴; க²லியா த²த்³த⁴ஸாடகஸ்ஸ விய சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴தா ஏத்த² கதி²தா. த²ம்ப⁴னாகாரோ த²ம்ப⁴னா. த²ம்பி⁴தஸ்ஸ பா⁴வோ த²ம்பி⁴தத்தம். கக்க²ளஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பா⁴வோ கக்க²ளியம். ப²ருஸஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பா⁴வோ பா²ருஸியம். அபி⁴வாத³னாதி³ஸாமீசிரஹானம் தஸ்ஸா ஸாமீசியா அகரணவஸேன உஜுமேவ ட²பிதசித்தபா⁴வோ உஜுசித்ததா. த²த்³த⁴ஸ்ஸ அமுது³னோ பா⁴வோ அமுது³தா. அயம் வுச்சதீதி அயம் த²ம்போ⁴ நாம வுச்சதி, யேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ கி³லிதனங்க³லஸீஸோ விய அஜக³ரோ, வாதப⁴ரிதா விய ப⁴ஸ்தா சேதியம் வா வுட்³ட⁴தரே வா தி³ஸ்வா ஓனமிதும் ந ஸக்கோதி, பரியந்தேனேவ சரதி. ஸ்வாயம் சித்தஸ்ஸ உத்³து⁴மாதபா⁴வலக்க²ணோதி வேதி³தப்³போ³.

848. ஸாரம்ப⁴னித்³தே³ஸே ஸாரம்ப⁴னவஸேன ஸாரம்போ⁴. படிப்ப²ரித்வா ஸாரம்போ⁴ படிஸாரம்போ⁴. ஸாரம்ப⁴னாகாரோ ஸாரம்ப⁴னா. படிப்ப²ரித்வா ஸாரம்ப⁴னா படிஸாரம்ப⁴னா. படிஸாரம்பி⁴தஸ்ஸ பா⁴வோ படிஸாரம்பி⁴தத்தம். அயம் வுச்சதீதி அயம் ஸாரம்போ⁴ நாம வுச்சதி. ஸ்வாயம் லக்க²ணதோ கரணுத்தரியலக்க²ணோ நாம வுச்சதி, யேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ தத்³தி³கு³ணம் தத்³தி³கு³ணம் கரோதி. அகா³ரிகோ ஸமானோ ஏகேனேகஸ்மிம் க⁴ரவத்து²ஸ்மிம் ஸஜ்ஜிதே அபரோ த்³வே வத்தூ²னி ஸஜ்ஜேதி, அபரோ சத்தாரி, அபரோ அட்ட², அபரோ ஸோளஸ. அனகா³ரிகோ ஸமானோ ஏகேனேகஸ்மிம் நிகாயே க³ஹிதே, ‘நாஹம் ஏதஸ்ஸ ஹேட்டா² ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி அபரோ த்³வே க³ண்ஹாதி, அபரோ தயோ, அபரோ சத்தாரோ, அபரோ பஞ்ச. ஸாரம்ப⁴வஸேன ஹி க³ண்ஹிதும் ந வட்டதி. அகுஸலபக்கோ² ஏஸ நிரயகா³மிமக்³கோ³. குஸலபக்க²வஸேன பன ஏகஸ்மிம் ஏகம் ஸலாகப⁴த்தம் தே³ந்தே த்³வே தா³தும், த்³வே தே³ந்தே சத்தாரி தா³தும் வட்டதி. பி⁴க்கு²னாபி பரேன ஏகஸ்மிம் நிகாயே க³ஹிதே, ‘த்³வே நிகாயே க³ஹேத்வா ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ மே பா²ஸு ஹோதீ’தி விவட்டபக்கே² ட²த்வா தது³த்தரி க³ண்ஹிதும் வட்டதி.

849. அத்ரிச்ச²தானித்³தே³ஸே யதா² அரியவம்ஸஸுத்தே (அ. நி. 4.28) ‘லாமகலாமகட்டோ² இதரீதரட்டோ²’ ஏவம் அக்³க³ஹேத்வா சீவராதீ³ஸு யம் யம் லத்³த⁴ம் ஹோதி, தேன தேன அஸந்துட்ட²ஸ்ஸ; கி³ஹினோ வா பன ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பே³ஸு யம் யம் லத்³த⁴ம் ஹோதி, தேன தேன அஸந்துட்ட²ஸ்ஸ. பி⁴ய்யோகம்யதாதி விஸேஸகாமதா. இச்ச²னகவஸேன இச்சா². இச்சா²வ இச்சா²க³தா, இச்ச²னாகாரோ வா. அத்தனோ லாப⁴ம் அதிச்ச இச்ச²னபா⁴வோ அதிச்ச²தா. ராகோ³திஆதீ³னி ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னேவ. அயம் வுச்சதீதி அயம் அதிச்ச²தா நாம வுச்சதி. அத்ரிச்ச²தாதிபி ஏதிஸ்ஸா ஏவ நாமம். லக்க²ணதோ பன ஸகலாபே⁴ அஸந்துட்டி² பரலாபே⁴ ச பத்த²னா – ஏதம் அத்ரிச்ச²தாலக்க²ணம். அத்ரிச்ச²புக்³க³லஸ்ஸ ஹி அத்தனா லத்³த⁴ம் பணீதம்பி லாமகம் விய கா²யதி, பரேன லத்³த⁴ம் லாமகம்பி பணீதம் விய கா²யதி; ஏகபா⁴ஜனே பக்கயாகு³ வா ப⁴த்தம் வா பூவோ வா அத்தனோ பத்தே பக்கி²த்தோ லாமகோ விய, பரஸ்ஸ பத்தே பணீதோ விய கா²யதி. அயம் பன அத்ரிச்ச²தா பப்³ப³ஜிதானம்பி ஹோதி கி³ஹீனம்பி திரச்சா²னக³தானம்பி.

தத்ரிமானி வத்தூ²னி – ஏகோ கிர குடும்பி³கோ திம்ஸ பி⁴க்கு²னியோ நிமந்தேத்வா ஸபூவம் ப⁴த்தம் அதா³ஸி. ஸங்க⁴த்தே²ரீ ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²னீனம் பத்தே பூவம் பரிவத்தாபேத்வா பச்சா² அத்தனா லத்³த⁴மேவ கா²தி³. பா³ராணஸிராஜாபி ‘அங்கா³ரபக்கமம்ஸம் கா²தி³ஸ்ஸாமீ’தி தே³விம் ஆதா³ய அரஞ்ஞம் பவிட்டோ² ஏகம் கின்னரிம் தி³ஸ்வா, தே³விம் பஹாய, தஸ்ஸானுபத³ம் க³தோ. தே³வீ நிவத்தித்வா அஸ்ஸமபத³ம் க³ந்த்வா கஸிணபரிகம்மம் கத்வா அட்ட² ஸமாபத்தியோ பஞ்ச ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ பத்வா நிஸின்னா ராஜானம் ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா ஆகாஸே உப்பதித்வா அக³மாஸி. ருக்கே² அதி⁴வத்தா² தே³வதா இமம் கா³த²மாஹ –

அத்ரிச்ச²ம் அதிலோபே⁴ன, அதிலோப⁴மதே³ன ச;

ஏவம் ஹாயதி அத்த²ம்ஹா, அஹம்வ அஸிதாபு⁴யாதி. (ஜா. 1.2.168);

யதா² சந்த³கின்னரிம் பத்த²யந்தோ அஸிதாபு⁴யா ராஜதீ⁴தாய ஹீனோ பரிஹீனோ, ஏவம் அத்ரிச்ச²ம் அதிலோபே⁴ன அத்த²ம்ஹ ஹாயதி ஜீயதீதி தே³வதா ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் கேளிமகாஸி.

கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலேபி மித்தவிந்த³கோ நாம ஸேட்டி²புத்தோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ அப்பஸன்னோ மாதரா ‘தாத, அஜ்ஜ உபோஸதி²கோ ஹுத்வா விஹாரே ஸப்³ப³ரத்திம் த⁴ம்மஸவனம் ஸுண, ஸஹஸ்ஸம் தே த³ஸ்ஸாமீ’தி வுத்தே த⁴னலோபே⁴ன உபோஸத²ங்கா³னி ஸமாதா³ய விஹாரம் க³ந்த்வா ‘இத³ம் டா²னம் அகுதோப⁴ய’ந்தி ஸல்லக்கே²த்வா த⁴ம்மாஸனஸ்ஸ ஹேட்டா² நிபன்னோ ஸப்³ப³ரத்திம் நித்³தா³யித்வா க⁴ரம் அக³மாஸி. மாதா பாதோவ யாகு³ம் பசித்வா உபனாமேஸி. ஸோ ஸஹஸ்ஸம் க³ஹேத்வாவ யாகு³ம் பிவி. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘த⁴னம் ஸம்ஹரிஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ நாவாய ஸமுத்³த³ம் பக்க²ந்தி³துகாமோ அஹோஸி. அத² நம் மாதா ‘‘தாத, இமஸ்மிம் குலே சத்தாலீஸகோடித⁴னம் அத்தி²; அலம் க³மனேனா’’தி வாரேஸி. ஸோ தஸ்ஸா வசனம் அனாதி³யித்வா க³ச்ச²தி ஏவ. ஸா புரதோ அட்டா²ஸி. அத² நம் குஜ்ஜி²த்வா ‘அயம் மய்ஹம் புரதோ திட்ட²தீ’தி பாதே³ன பஹரித்வா பதிதம் மாதரம் அந்தரம் கத்வா அக³மாஸி. மாதா உட்ட²ஹித்வா ‘‘மாதி³ஸாய மாதரி ஏவரூபம் கம்மம் கத்வா க³தஸ்ஸ மே க³தட்டா²னே ஸுக²ம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏவம்ஸஞ்ஞீ நாம த்வம் புத்தாதி ஆஹ. தஸ்ஸ நாவம் ஆருய்ஹ க³ச்ச²தோ ஸத்தமே தி³வஸே நாவா அட்டா²ஸி. அத² தே மனுஸ்ஸா ‘‘அத்³தா⁴ ஏத்த² பாபபுரிஸோ அத்தி²; ஸலாகம் தே³தா²’’தி ஸலாகா தீ³யமானா தஸ்ஸேவ திக்க²த்தும் பாபுணி. தே தஸ்ஸ உளும்பம் த³த்வா தம் ஸமுத்³தே³ பக்கி²பிம்ஸு. ஸோ ஏகம் தீ³பம் க³ந்த்வா விமானபேதீஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தோ தாஹி ‘‘புரதோ மா அக³மாஸீ’’தி வுச்சமானோபி தத்³தி³கு³ணம் ஸம்பத்திம் பஸ்ஸந்தோ அனுபுப்³பே³ன கு²ரசக்கத⁴ரம் ஏகம் புரிஸம் அத்³த³ஸ. தஸ்ஸ தம் சக்கம் பது³மபுப்ப²ம் விய உபட்டா²தி. ஸோ தம் ஆஹ – ‘‘அம்போ⁴, இத³ம் தயா பிளந்த⁴பது³மம் மய்ஹம் தே³ஹீ’’தி. ‘‘நயித³ம், ஸாமி, பது³மம்; கு²ரசக்கம் ஏத’’ந்தி. ஸோ ‘‘வஞ்சேஸி மம் த்வம். கிம் மே பது³மம் ந தி³ட்ட²புப்³ப³’’ந்தி வத்வா ‘‘த்வஞ்ஹி லோஹிதசந்த³னம் லிம்பேத்வா பிளந்த⁴னம் பது³மபுப்ப²ம் மய்ஹம் ந தா³துகாமோஸீ’’தி ஆஹ. ஸோ சிந்தேஸி – ‘அயம்பி மயா கதஸதி³ஸம் கம்மம் கத்வா தஸ்ஸ ப²லம் அனுப⁴விதுகாமோ’தி. அத² நம் ‘‘ஹந்த³ ரே’’தி வத்வா தஸ்ஸ மத்த²கே சக்கம் பக்கி²பித்வா பலாயி. ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா ஸத்தா² இமம் கா³த²மாஹ –

‘‘சதுப்³பி⁴ அட்ட²ஜ்ஜ²க³மா, அட்ட²ஹி பிச ஸோளஸ;

ஸோளஸாஹி ச பா³த்திம்ஸ, அத்ரிச்ச²ம் சக்கமாஸதோ³;

இச்சா²ஹதஸ்ஸ போஸஸ்ஸ, சக்கம் ப⁴மதி மத்த²கே’’தி. (ஜா. 1.1.104);

அஞ்ஞதரோபி அத்ரிச்சோ² அமச்சோ ஸகவிஸயம் அதிக்கமித்வா பரவிஸயம் பாவிஸி. தத்த² போதி²தோ பலாயித்வா ஏகஸ்ஸ தாபஸஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் பவிஸித்வா உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய நிபஜ்ஜி. ஸோ தாபஸேன ‘கிம் தே கத’ந்தி புச்சி²தோ இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

‘‘ஸகம் நிகேதம் அதிஹீளயானோ,

அத்ரிச்ச²தா மல்லகா³மம் அக³ச்சி²ம்;

ததோ ஜனா நிக்க²மித்வான கா³மா,

கோத³ண்ட³கேன பரிபோத²யிம்ஸு மம்.

‘‘ஸோ பி⁴ன்னஸீஸோ ருஹிரமக்கி²தங்கோ³,

பச்சாக³மாஸிம் ஸகம் நிகேதம்;

தஸ்மா அஹம் போஸத²ம் பாலயாமி,

அத்ரிச்ச²தா மா புனராக³மாஸீ’’தி. (ஜா. 1.14.138-139);

850. மஹிச்ச²தானித்³தே³ஸே மஹந்தானி வத்தூ²னி இச்ச²தி, மஹதீ வாஸ்ஸ இச்சா²தி மஹிச்சோ², தஸ்ஸ பா⁴வோ மஹிச்ச²தா. லக்க²ணதோ பன அஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனதா படிக்³க³ஹணே ச பரிபோ⁴கே³ ச அமத்தஞ்ஞுதா – ஏதம் மஹிச்ச²தாலக்க²ணம். மஹிச்சோ² ஹி புக்³க³லோ யதா² நாம கச்ச²புடவாணிஜோ பிளந்த⁴னப⁴ண்ட³கம் ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா உச்ச²ங்கே³பி பக்கி²பிதப்³ப³யுத்தகம் பக்கி²பித்வா மஹாஜனஸ்ஸ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ ‘‘அம்மா, அஸுகம் க³ண்ஹத², அஸுகம் க³ண்ஹதா²’’தி முகே²ன ஸம்வித³ஹதி. ஏவமேவ ஸோ அப்பமத்தகம்பி அத்தனோ ஸீலம் வா க³ந்த²ம் வா து⁴தகு³ணம் வா அந்தமஸோ அரஞ்ஞவாஸமத்தகம்பி மஹாஜனஸ்ஸ ஜானந்தஸ்ஸேவ ஸம்பா⁴வேதுகாமோ ஹோதி, ஸம்பா⁴வேத்வா ச பன ஸகடேஹிபி உபனீதே பச்சயே ‘அல’ந்தி அவத்வா க³ண்ஹாதி. தயோ ஹி பூரேதும் ந ஸக்கா – அக்³கி³ உபாதா³னேன, ஸமுத்³தோ³ உத³கேன, மஹிச்சோ² பச்சயேஹீதி.

அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ ஸமுத்³தோ³ ச, மஹிச்சோ² சாபி புக்³க³லோ;

ப³ஹுகே பச்சயே தே³ந்தே, தயோ பேதே ந பூரயே.

மஹிச்ச²புக்³க³லோ ஹி விஜாதமாதுயாபி மனம் க³ண்ஹிதும் ந ஸக்கோதி, பகே³வ உபட்டா²கானம்.

தத்ரிமானி வத்தூ²னி – ஏகோ கிர த³ஹரபி⁴க்கு² பிட்ட²பூவே பியாயதி. அத²ஸ்ஸ மாதா படிபத்திம் வீமம்ஸமானா ‘ஸசே மே புத்தோ படிக்³க³ஹணே மத்தம் ஜானாதி, ஸகலம்பி நம் தேமாஸம் பூவேஹேவ உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’தி வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே பரிவீமம்ஸமானா பட²மம் ஏகம் பூவம் அதா³ஸி, தஸ்மிம் நிட்டி²தே து³தியம், தஸ்மிம்பி நிட்டி²தே ததியம். த³ஹரோ ‘அல’ந்தி அவத்வா கா²தி³யேவ. மாதா தஸ்ஸ அமத்தஞ்ஞுபா⁴வம் ஞத்வா ‘அஜ்ஜேவ மே புத்தேன ஸகலதேமாஸஸ்ஸ பூவா கா²தி³தா’தி து³தியதி³வஸதோ பட்டா²ய ஏகபூவம்பி ந அதா³ஸி.

திஸ்ஸமஹாராஜாபி தே³வஸிகம் சேதியபப்³ப³தே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னம் த³த³மானோ ‘மஹாராஜ, கிம் ஏகமேவ டா²னம் ப⁴ஜஸி? கிம் அஞ்ஞத்த² தா³தும் ந வட்டதீ’தி ஜானபதே³ஹி வுத்தோ து³தியதி³வஸே அனுராத⁴புரே மஹாதா³னம் தா³பேஸி. ஏகபி⁴க்கு²பி படிக்³க³ஹணே மத்தம் ந அஞ்ஞாஸி. ஏகமேகேன படிக்³க³ஹிதம் கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் த்³வே தயோ ஜனா உக்கி²பிம்ஸு. ராஜா து³தியதி³வஸே சேதியபப்³ப³தே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் நிமந்தாபேத்வா ராஜந்தேபுரம் ஆக³தகாலே ‘‘பத்தம் தே³தா²’’தி ஆஹ. ‘‘அலம், மஹாராஜ, அத்தனோ பமாணேன பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹிஸ்ஸதீ’’தி ஏகபி⁴க்கு²பி பத்தம் ந அதா³ஸி. ஸப்³பே³ பமாணயுத்தகமேவ படிக்³க³ஹேஸும். அத² ராஜா ஆஹ – ‘‘பஸ்ஸத² தும்ஹாகம் பி⁴க்கூ²ஸு ஏகோபி மத்தம் ந ஜானாதி. ஹிய்யோ கிஞ்சி அவஸேஸம் நாஹோஸி. அஜ்ஜ க³ஹிதம் மந்த³ம், அவஸேஸமேவ ப³ஹூ’’தி தேஸம் மத்தஞ்ஞுதாய அத்தமனோ இதரேஸஞ்ச அமத்தஞ்ஞுதாய அனத்தமனோ அஹோஸி.

851. பாபிச்ச²தானித்³தே³ஸே அஸ்ஸத்³தோ⁴ ஸமானோ ஸத்³தோ⁴தி மம் ஜனோ ஜானாதூதிஆதீ³ஸு ஏவம் இச்ச²ந்தோ கிம் கரோதி? அஸ்ஸத்³தோ⁴ ஸத்³தா⁴காரம் த³ஸ்ஸேதி; து³ஸ்ஸீலாத³யோ ஸீலவந்தாதீ³னம் ஆகாரம் த³ஸ்ஸேந்தி. கத²ம்? அஸ்ஸத்³தோ⁴ தாவ மஹாமஹதி³வஸே மனுஸ்ஸானம் விஹாரம் ஆக³மனவேலாய ஸம்மஜ்ஜனிம் ஆதா³ய விஹாரம் ஸம்மஜ்ஜதி, கசவரம் ச²ட்³டே³தி, மனுஸ்ஸேஹி தி³ட்ட²பா⁴வம் ஞத்வா சேதியங்க³ணம் க³ச்ச²தி, தத்தா²பி ஸம்மஜ்ஜித்வா கசவரம் ச²ட்³டே³தி, வாலிகம் ஸமம் கரோதி, ஆஸனானி தோ⁴வதி, போ³தி⁴ம்ஹி உத³கம் ஸிஞ்சதி. மனுஸ்ஸா தி³ஸ்வா ‘நத்தி² மஞ்ஞே அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² விஹாரஜக்³க³னகோ, அயமேவ இமம் விஹாரம் படிஜக்³க³தி, ஸத்³தோ⁴ தே²ரோ’தி க³மனகாலே நிமந்தேத்வா க³ச்ச²ந்தி. து³ஸ்ஸீலோபி உபட்டா²கானம் ஸம்முகே² வினயத⁴ரம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²தி ‘‘ப⁴ந்தே, மயி க³ச்ச²ந்தே கோ³ணோ உப்³பி³க்³கோ³. தேன தா⁴வதா திணானி சி²ன்னானி. ஸம்மஜ்ஜந்தஸ்ஸ மே திணானி சி²ஜ்ஜந்தி. சங்கமந்தஸ்ஸ மே பாணகா மீயந்தி. கே²ளம் பாதேந்தஸ்ஸ அஸதியா திணமத்த²கே பததி; தத்த² தத்த² கிம் ஹோதீ’’தி? ‘‘அனாபத்தி, ஆவுஸோ, அஸஞ்சிச்ச அஸதியா அஜானந்தஸ்ஸா’’தி ச வுத்தே ‘‘ப⁴ந்தே, மய்ஹம் க³ருகம் விய உபட்டா²தி; ஸுட்டு² வீமம்ஸதா²’’தி ப⁴ணதி. தம் ஸுத்வா மனுஸ்ஸா ‘அம்ஹாகம் அய்யோ ஏத்தகேபி குக்குச்சாயதி! அஞ்ஞஸ்மிம் ஓளாரிகே கிம் நாம கரிஸ்ஸதி; நத்தி² இமினா ஸதி³ஸோ ஸீலவாதி பஸன்னா ஸக்காரம் கரோந்தி. அப்பஸ்ஸுதோபி உபட்டா²கமஜ்ஜே² நிஸின்னோ ‘‘அஸுகோ திபிடகத⁴ரோ, அஸுகோ சதுனிகாயிகோ மய்ஹம் அந்தேவாஸிகோ, மம ஸந்திகே தேஹி த⁴ம்மோ உக்³க³ஹிதோ’’தி வத³தி. மனுஸ்ஸா ‘அம்ஹாகம் அய்யேன ஸதி³ஸோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ நத்தி², ஏதஸ்ஸ கிர ஸந்திகே அஸுகேன ச அஸுகேன ச த⁴ம்மோ உக்³க³ஹிதோ’தி பஸன்னா ஸக்காரம் கரோந்தி.

ஸங்க³ணிகாராமோபி மஹாமஹதி³வஸே தீ³க⁴பீட²ஞ்ச அபஸ்ஸயஞ்ச கா³ஹாபேத்வா விஹாரபச்சந்தே ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீத³தி. மனுஸ்ஸா ஆக³ந்த்வா ‘‘தே²ரோ குஹி’’ந்தி புச்ச²ந்தி. ‘‘க³ண்டி²கபுத்தா நாம க³ண்டி²கா ஏவ ஹோந்தி. தேன தே²ரோ ஏவரூபே காலே இத⁴ ந நிஸீத³தி, விஹாரபச்சந்தே தி³வாட்டா²னே தீ³க⁴சங்கமே விஹரதீ’’தி வத³ந்தி. ஸோபி தி³வஸபா⁴க³ம் வீதினாமேத்வா நலாடே மக்கடஸுத்தம் அல்லியாபேத்வா பீட²ம் கா³ஹாபேத்வா ஆக³ம்ம பரிவேணத்³வாரே நிஸீத³தி. மனுஸ்ஸா ‘‘கஹம், ப⁴ந்தே, க³தத்த²? ஆக³ந்த்வா ந அத்³த³ஸம்ஹா’’தி வத³ந்தி. ‘‘உபாஸகா, அந்தோவிஹாரோ ஆகிண்ணோ; த³ஹரஸாமணேரானம் விசரணட்டா²னமேதம் ஸட்டி²ஹத்த²சங்கமே தி³வாட்டா²னே நிஸீதி³ம்ஹா’’தி அத்தனோ பவிவித்தபா⁴வம் ஜானாபேதி.

குஸீதோபி உபட்டா²கமஜ்ஜே² நிஸின்னோ ‘‘உபாஸகா, தும்ஹேஹி உக்காபாதோ தி³ட்டோ²’’தி வத³தி. ‘‘ந பஸ்ஸாம, ப⁴ந்தே; காய வேலாய அஹோஸீ’’தி ச புட்டோ² ‘‘அம்ஹாகம் சங்கமனவேலாயா’’தி வத்வா ‘‘பூ⁴மிசாலஸத்³த³ம் அஸ்ஸுத்தா²’’தி புச்ச²தி. ‘‘ந ஸுணாம, ப⁴ந்தே; காய வேலாயா’’தி புட்டோ² ‘‘மஜ்ஜி²மயாமே அம்ஹாகம் ஆலம்ப³னப²லகம் அபஸ்ஸாய டி²தகாலே’’தி வத்வா ‘‘மஹாஓபா⁴ஸோ அஹோஸி; ஸோ வோ தி³ட்டோ²’’தி புச்ச²தி. ‘‘காய வேலாய, ப⁴ந்தே’’தி ச வுத்தே ‘‘மய்ஹம் சங்கமம்ஹா ஓதரணகாலே’’தி வத³தி. மனுஸ்ஸா ‘அம்ஹாகம் தே²ரோ தீஸுபி யாமேஸு சங்கமேயேவ ஹோதி; நத்தி² அய்யேன ஸதி³ஸோ ஆரத்³த⁴வீரியோ’தி பஸன்னா ஸக்காரம் கரோந்தி.

முட்ட²ஸ்ஸதீபி உபட்டா²கமஜ்ஜே² நிஸின்னோ ‘‘மயா அஸுககாலே நாம தீ³க⁴னிகாயோ உக்³க³ஹிதோ, அஸுககாலே மஜ்ஜி²மோ, ஸம்யுத்தகோ, அங்கு³த்தரிகோ; அந்தரா ஓலோகனம் நாம நத்தி², இச்சி²திச்ச²தட்டா²னே முகா²ருள்ஹோவ தந்தி ஆக³ச்ச²தி; இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஏளகா விய முக²ம் ப²ந்தா³பேந்தா விஹரந்தீ’’தி வத³தி. மனுஸ்ஸா ‘நத்தி² அய்யேன ஸதி³ஸோ உபட்டி²தஸதீ’தி பஸன்னா ஸக்காரம் கரோந்தி.

அஸமாஹிதோபி உபட்டா²கானம் ஸம்முகே² அட்ட²கதா²சரியே பஞ்ஹம் புச்ச²தி – ‘கஸிணம் நாம கத²ம் பா⁴வேதி? கித்தகேன நிமித்தம் உப்பன்னம் நாம ஹோதி? கித்தகேன உபசாரோ? கித்தகேன அப்பனா? பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ கதி அங்கா³னி? து³தியஸ்ஸ ததியஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ கதி அங்கா³னி’’தி புச்ச²தி. தேஹி அத்தனோ உக்³க³ஹிதானுரூபேன கதி²தகாலே ஸிதம் கத்வா ‘கிம், ஆவுஸோ, ஏவம் ந ஹோஸீ’தி வுத்தே ‘வட்டதி, ப⁴ந்தே’தி அத்தனோ ஸமாபத்திலாபி⁴தம் ஸூசேதி. மனுஸ்ஸா ‘ஸமாபத்திலாபீ⁴ அய்யோ’தி பஸன்னா ஸக்காரம் கரோந்தி.

து³ப்பஞ்ஞோபி உபட்டா²கானம் மஜ்ஜே² நிஸின்னோ ‘மஜ்ஜி²மனிகாயே மே பஞ்சத்தயம் ஓலோகேந்தஸ்ஸ ஸஹித்³தி⁴யாவ மக்³கோ³ ஆக³தோ. பரியத்தி நாம அம்ஹாகம் ந து³க்கரா. பரியத்திவாவடோ பன து³க்க²தோ ந முச்சதீதி பரியத்திம் விஸ்ஸஜ்ஜயிம்ஹா’திஆதீ³னி வத³ந்தோ அத்தனோ மஹாபஞ்ஞதம் தீ³பேதி. ஏவம் வத³ந்தோ பனஸ்ஸ ஸாஸனே பஹாரம் தே³தி. இமினா ஸதி³ஸோ மஹாசோரோ நாம நத்தி². ந ஹி பரியத்தித⁴ரோ து³க்க²தோ ந முச்சதீதி. அகீ²ணாஸவோபி கா³மதா³ரகே தி³ஸ்வா ‘தும்ஹாகம் மாதாபிதரோ அம்ஹே கிம் வத³ந்தீ’’தி? ‘‘அரஹாதி வத³ந்தி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘யாவ சே²கா க³ஹபதிகா, ந ஸக்கா வஞ்சேது’ந்தி அத்தனோ கீ²ணாஸவபா⁴வம் தீ³பேதி.

அஞ்ஞேபி சேத்த² சாடிஅரஹந்தபாரோஹஅரஹந்தாத³யோ வேதி³தப்³பா³ – ஏகோ கிர குஹகோ அந்தோக³ப்³பே⁴ சாடிம் நிக²ணித்வா மனுஸ்ஸானம் ஆக³மனகாலே பவிஸதி. மனுஸ்ஸா ‘கஹம் தே²ரோ’தி புச்ச²ந்தி. ‘அந்தோக³ப்³பே⁴’தி ச வுத்தே பவிஸித்வா விசினந்தாபி அதி³ஸ்வா நிக்க²மித்வா ‘நத்தி² தே²ரோ’தி வத³ந்தி. ‘அந்தோக³ப்³பே⁴யேவ தே²ரோ’தி ச வுத்தே புன பவிஸந்தி. தே²ரோ சாடிதோ நிக்க²மித்வா பீடே² நிஸின்னோ ஹோதி. ததோ தேஹி ‘மயம், ப⁴ந்தே, புப்³பே³ அதி³ஸ்வா நிக்க²ந்தா, கஹம் தும்ஹே க³தத்தா²’’தி வுத்தே ‘ஸமணா நாம அத்தனோ இச்சி²திச்சி²தட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தீ’தி வசனேன அத்தனோ கீ²ணாஸவபா⁴வம் தீ³பேதி.

அபரோபி குஹகோ ஏகஸ்மிம் பப்³ப³தே பண்ணஸாலாயம் வஸதி. பண்ணஸாலாய ச பச்ச²தோ பபாதட்டா²னே ஏகோ கச்ச²கருக்கோ² அத்தி². தஸ்ஸ பாரோஹோ க³ந்த்வா பரபா⁴கே³ பூ⁴மியம் பதிட்டி²தோ. மனுஸ்ஸா மக்³கே³னாக³ந்த்வா நிமந்தேந்தி. ஸோ பத்தசீவரமாதா³ய பாரோஹேன ஓதரித்வா கா³மத்³வாரே அத்தானம் த³ஸ்ஸேதி. ததோ மனுஸ்ஸேஹி பச்சா² ஆக³ந்த்வா ‘கதரேன மக்³கே³ன ஆக³தத்த², ப⁴ந்தே’தி புட்டோ² ‘ஸமணானம் ஆக³தமக்³கோ³ நாம புச்சி²தும் ந வட்டதி, அத்தனோ இச்சி²திச்சி²தட்டா²னேனேவ ஆக³ச்ச²ந்தீ’தி வசனேன கீ²ணாஸவபா⁴வம் தீ³பேதி. தம் பன குஹகம் ஏகோ வித்³த⁴கண்ணோ ஞத்வா ‘பரிக்³க³ஹேஸ்ஸாமி ந’ந்தி ஏகதி³வஸம் பாரோஹேன ஓதரந்தம் தி³ஸ்வா பச்ச²தோ சி²ந்தி³த்வா அப்பமத்தகேன ட²பேஸி. ஸோ ‘பாரோஹதோ ஓதரிஸ்ஸாமீ’தி ‘ட²’ந்தி பதிதோ, மத்திகா பத்தோ பி⁴ஜ்ஜி. ஸோ ‘ஞாதோம்ஹீ’தி நிக்க²மித்வா பலாயி. பாபிச்ச²ஸ்ஸ பா⁴வோ பாபிச்ச²தா. லக்க²ணதோ பன அஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனதா, படிக்³க³ஹணே ச அமத்தஞ்ஞுதா; ஏதம் பாபிச்ச²தாலக்க²ணந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

852. ஸிங்க³னித்³தே³ஸே விஜ்ஜ²னட்டே²ன ஸிங்க³ம்; நாக³ரிகபா⁴வஸங்கா²தஸ்ஸ கிலேஸஸிங்க³ஸ்ஸேதம் நாமம். ஸிங்கா³ரபா⁴வோ ஸிங்கா³ரதா, ஸிங்கா³ரகரணாகாரோ வா. சதுரபா⁴வோ சதுரதா. ததா² சாதுரியம். பரிக்க²தபா⁴வோ பரிக்க²ததா; பரிக²ணித்வா ட²பிதஸ்ஸேவ த³ள்ஹஸிங்கா³ரபா⁴வஸ்ஸேதம் நாமம். இதரம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஏவம் ஸப்³பே³ஹிபி பதே³ஹி கிலேஸஸிங்கா³ரதாவ கதி²தா.

853. திந்திணனித்³தே³ஸே திந்திணந்தி கீ²யனம். திந்திணாயனாகாரோ திந்திணாயனா. திந்திணேன அயிதஸ்ஸ திந்திணஸமங்கி³னோ பா⁴வோ திந்திணாயிதத்தம். லோலுபபா⁴வோ லோலுப்பம். இதரே த்³வே ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸா. புச்ச²ஞ்ஜிகதாதி லாப⁴லப⁴னகட்டா²னே வேத⁴னாகம்பனா நீசவுத்திதா. ஸாது⁴கம்யதாதி பணீதபணீதானம் பத்த²னா. ஏவம் ஸப்³பே³ஹிபி பதே³ஹி ஸுவானதோ³ணியம் கஞ்ஜியம் பிவனகஸுனக²ஸ்ஸ அஞ்ஞம் ஸுனக²ம் தி³ஸ்வா பு⁴பு⁴க்கரணம் விய ‘தவ ஸந்தகம், மம ஸந்தக’ந்தி கிலேஸவஸேன கீ²யனாகாரோ கதி²தோ.

854. சாபல்யனித்³தே³ஸே ஆகோடிதபச்சாகோடிதபா⁴வாதீ³ஹி சீவரஸ்ஸ மண்ட³னா சீவரமண்ட³னா. மணிவண்ணச்ச²விகரணாதீ³ஹி பத்தஸ்ஸ மண்ட³னா பத்தமண்ட³னா. சித்தகம்மாதீ³ஹி புக்³க³லிகஸேனாஸனஸ்ஸ மண்ட³னா ஸேனாஸனமண்ட³னா. இமஸ்ஸ வா பூதிகாயஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ மனுஸ்ஸஸரீரஸ்ஸ. யதா² ஹி தத³ஹுஜாதோபி ஸிங்கா³லோ ஜரஸிங்கா³லோத்வேவ ஊருப்பமாணாபி ச க³ளோசிலதா பூதிலதாத்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி, ஏவம் ஸுவண்ணவண்ணோபி மனுஸ்ஸகாயோ பூதிகாயோத்வேவ வுச்சதி. தஸ்ஸ அந்தரந்தரா ரத்தவண்ணபண்டு³வண்ணாதீ³ஹி நிவாஸனபாருபனாதீ³ஹி ஸஜ்ஜனா மண்ட³னா நாம. பா³ஹிரானம் வா பரிக்கா²ரானந்தி ட²பேத்வா பத்தசீவரம் ஸேஸபரிக்கா²ரானம்; அத²வா யா ஏஸா சீவரமண்ட³னா பத்தமண்ட³னாதி வுத்தா, ஸா தேஹி வா பரிக்கா²ரேஹி காயஸ்ஸ மண்ட³னா தேஸம் வா பா³ஹிரபரிக்கா²ரானம் மண்டே³த்வா ட²பனவஸேன மண்ட³னாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. மண்ட³னா விபூ⁴ஸனாதி ஏத்த² ஊனட்டா²னஸ்ஸ பூரணவஸேன மண்ட³னா, ச²விராகா³தி³வஸேன விபூ⁴ஸனாதி வேதி³தப்³பா³. கேளனாதி கீளனா. பரிகேளனாதி பரிகீளனா. கி³த்³தி⁴கதாதி கே³த⁴யுத்ததா. கி³த்³தி⁴கத்தந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். சபலபா⁴வோ சபலதா. ததா² சாபல்யம். இத³ம் வுச்சதீதி இத³ம் சாபல்யம் நாம வுச்சதி, யேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ வஸ்ஸஸதிகோபி ஸமானோ தத³ஹுஜாததா³ரகோ விய ஹோதி.

855. அஸபா⁴க³வுத்தினித்³தே³ஸே விப்படிகூலக்³கா³ஹிதாதி அனனுலோமக்³கா³ஹிதா. விபச்சனீகஸாததாதி விபச்சனீகேன படிவிருத்³த⁴கரணேன ஸுகா²யனா. அனாத³ரபா⁴வோ அனாத³ரியம். ததா² அனாத³ரியதா. அகா³ரவஸ்ஸ பா⁴வோ அகா³ரவதா. ஜேட்ட²கபா⁴வஸ்ஸ அகரணம் அப்பதிஸ்ஸவதா. அயம் வுச்சதீதி அயம் அஸபா⁴க³வுத்தி நாம வுச்சதி; விஸபா⁴க³ஜீவிகதாதி அத்தோ²; யாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ மாதரம் பிதரம் வா கி³லானம் படிவத்தித்வாபி ந ஓலோகேதி; பிதுஸந்தகஸ்ஸ காரணா மாதரா ஸத்³தி⁴ம், மாதுஸந்தகஸ்ஸ காரணா பிதரா ஸத்³தி⁴ம் கலஹம் கரோதி; விஸபா⁴க³ஜீவிதம் ஜீவதி, மாதாபிதூனம் ஸந்தகஸ்ஸ காரணா ஜேட்டே²ன வா கனிட்டே²ன வா பா⁴தரா ஸத்³தி⁴ம் கலஹம் கரோதி, நில்லஜ்ஜவசனம் வத³தி, ஆசரியஸ்ஸ வா உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ வா வத்தபடிவத்தம் ந கரோதி, கி³லானம் ந உபட்டா²தி, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ சேதியத³ஸ்ஸனட்டா²னே உச்சாரம் வா பஸ்ஸாவம் வா கரோதி, கே²ளம்பி ஸிங்கா⁴ணிகம்பி ச²ட்³டே³தி, ச²த்தம் தா⁴ரேதி, உபாஹனா ஆருய்ஹ க³ச்ச²தி, பு³த்³த⁴ஸாவகேஸு ந லஜ்ஜதி, ஸங்கே⁴ சித்தீகாரம் ந கரோதி, மாதிமத்தபிதிமத்தாதீ³ஸு க³ருட்டா²னீயேஸு ஹிரோத்தப்பம் ந பச்சுபட்டா²பேதி. தஸ்ஸேவம் பவத்தமானஸ்ஸ ஸப்³பா³ பேஸா கிரியா மாதரீதிஆதீ³ஸுபி வத்தூ²ஸு அஸபா⁴க³வுத்திதா நாம ஹோதி.

856. அரதினித்³தே³ஸே பந்தேஸூதி தூ³ரேஸு விவித்தேஸு வா. அதி⁴குஸலேஸூதி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஸு. அரதீதி ரதிபடிக்கே²போ. அரதிதாதி அரமணாகாரோ. அனபி⁴ரதீதி அனபி⁴ரதபா⁴வோ. அனபி⁴ரமணாதி அனபி⁴ரமணாகாரோ. உக்கண்டி²தாதி உக்கண்ட²னாகாரோ. பரிதஸ்ஸிதாதி உக்கண்ட²னவஸேனேவ பரிதஸ்ஸனா.

857. தந்தீ³னித்³தே³ஸே தந்தீ³தி ஜாதிஆலஸியம். தந்தி³யனாதி தந்தி³யனாகாரோ. தந்தி³மனகதாதி தந்தி³யா அபி⁴பூ⁴தசித்ததா. அலஸஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யம். ஆலஸ்யாயனாகாரோ ஆலஸ்யாயனா. அலஸ்யாயிதஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யாயிதத்தம். இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி கிலேஸவஸேன காயாலஸியம் கதி²தம்.

858. விஜம்பி⁴தானித்³தே³ஸே ஜம்ப⁴னாதி ப²ந்த³னா. புனப்புனம் ஜம்ப⁴னா விஜம்ப⁴னா. ஆனமனாதி புரதோ நமனா. வினமனாதி பச்ச²தோ நமனா. ஸன்னமனாதி ஸமந்ததோ நமனா. பணமனாதி யதா² ஹி தந்ததோ உட்டி²தபேஸகாரோ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ க³ஹேத்வா உஜுகம் காயம் உஸ்ஸாபேதி, ஏவம் காயஸ்ஸ உத்³த⁴ம் ட²பனா. ப்³யாதி⁴யகந்தி உப்பன்னப்³யாதி⁴தா. இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி கிலேஸவஸேன காயப²ந்த³னமேவ கதி²தம்.

859. ப⁴த்தஸம்மத³னித்³தே³ஸே பு⁴த்தாவிஸ்ஸாதி பு⁴த்தவதோ. ப⁴த்தமுச்சா²தி ப⁴த்தகே³லஞ்ஞம்; ப³லவப⁴த்தேன ஹி முச்சா²பத்தோ விய ஹோதி. ப⁴த்தகிலமதோ²தி ப⁴த்தேன கிலந்தபா⁴வோ. ப⁴த்தபரிளாஹோதி ப⁴த்தத³ரதோ². தஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே பரிளாஹுப்பத்தியா உபஹதிந்த்³ரியோ ஹோதி, காயோ ஜீரதி. காயது³ட்டு²ல்லந்தி ப⁴த்தம் நிஸ்ஸாய காயஸ்ஸ அகம்மஞ்ஞதா.

860. சேதஸோ லீனத்தனித்³தே³ஸோ ஹேட்டா² த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தோ²யேவ. இமேஹி பன ஸப்³பே³ஹிபி பதே³ஹி கிலேஸவஸேன சித்தஸ்ஸ கி³லானாகாரோ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

861. குஹனானித்³தே³ஸே லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஸன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸாதி லாப⁴ஞ்ச ஸக்காரஞ்ச கித்திஸத்³த³ஞ்ச நிஸ்ஸிதஸ்ஸ, பத்த²யந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². பாபிச்ச²ஸ்ஸாதி அஸந்தகு³ணதீ³பனகாமஸ்ஸ. இச்சா²பகதஸ்ஸாதி இச்சா²ய அபகதஸ்ஸ, உபத்³து³தஸ்ஸாதி அத்தோ².

இதோ பரம் யஸ்மா பச்சயபடிஸேவன ஸாமந்தஜப்பனஇரியாபத²ஸன்னிஸ்ஸிதவஸேன மஹானித்³தே³ஸே திவித⁴ம் குஹனவத்து² ஆக³தம், தஸ்மா திவித⁴ம்பி தம் த³ஸ்ஸேதும் பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தேன வாதி ஏவமாதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² சீவராதீ³ஹி நிமந்திதஸ்ஸ தத³த்தி²கஸ்ஸேவ ஸதோ பாபிச்ச²தம் நிஸ்ஸாய படிக்கி²பனேன, தே ச க³ஹபதிகே அத்தனி ஸுப்பதிட்டி²தஸத்³தே⁴ ஞத்வா புன தேஸம் ‘அஹோ அய்யோ அப்பிச்சோ², ந கிஞ்சி படிக்³க³ண்ஹிதும் இச்ச²தி, ஸுலத்³த⁴ம் வத நோ அஸ்ஸ ஸசே அப்பமத்தகம் கிஞ்சி படிக்³க³ண்ஹேய்யா’தி நானாவிதே⁴ஹி உபாயேஹி பணீதானி சீவராதீ³னி உபனேந்தானம் தத³னுக்³க³ஹகாமதம்யேவ ஆவிகத்வா படிக்³க³ஹணேன ச ததோ பபு⁴தி அஸீதிஸகடபா⁴ரேஹி உபனாமனஹேதுபூ⁴தம் விம்ஹாபனம் பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தம்பி சேதம் மஹானித்³தே³ஸே (மஹானி. 87) –

‘‘கதமம் பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தம் குஹனவத்து²? இத⁴ க³ஹபதிகா பி⁴க்கு²ம் நிமந்தேந்தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேஹி. ஸோ பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ அத்தி²கோ சீவர …பே… பரிக்கா²ரானம் பி⁴ய்யோகம்யதம் உபாதா³ய சீவரம் பச்சக்கா²தி, பிண்ட³பாதம் பச்சக்கா²தி, ஸேனாஸனம் பச்சக்கா²தி, கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் பச்சக்கா²தி. ஸோ ஏவமாஹ – ‘‘கிம் ஸமணஸ்ஸ மஹக்³கே⁴ன சீவரேன? ஏதம் ஸாருப்பம் யம் ஸமணோ ஸுஸானா வா ஸங்காரகூடா வா பாபணிகா வா நந்தகானி உச்சினித்வா ஸங்கா⁴டிம் கத்வா தா⁴ரேய்ய. கிம் ஸமணஸ்ஸ மஹக்³கே⁴ன பிண்ட³பாதேன? ஏதம் ஸாருப்பம் யம் ஸமணோ உஞ்சா²சரியாய பிண்டி³யாலோபேன ஜீவிகம் கப்பேய்ய. கிம் ஸமணஸ்ஸ மஹக்³கே⁴ன ஸேனாஸனேன? ஏதம் ஸாருப்பம் யம் ஸமணோ ருக்க²மூலிகோ வா அஸ்ஸ ஸோஸானிகோ வா அப்³போ⁴காஸிகோ வா. கிம் ஸமணஸ்ஸ மஹக்³கே⁴ன கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன? ஏதம் ஸாருப்பம் யம் ஸமணோ பூதிமுத்தேன வா ஹரீதகீக²ண்டே³ன வா ஓஸத⁴ம் கரேய்யாதி. தது³பாதா³ய லூக²ம் சீவரம் தா⁴ரேதி, லூக²ம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, லூக²ம் ஸேனாஸனம் படிஸேவதி, லூக²ம் கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் படிஸேவதி. தமேனம் க³ஹபதிகா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் ஸமணோ அப்பிச்சோ² ஸந்துட்டோ² பவிவித்தோ அஸம்ஸட்டோ² ஆரத்³த⁴வீரியோ து⁴தவாதோ³’தி பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ நிமந்தேந்தி சீவர…பே… பரிக்கா²ரேஹி. ஸோ ஏவமாஹ – ‘திண்ணம் ஸம்முகீ²பா⁴வா ஸத்³தோ⁴ குலபுத்தோ ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸவதி – ஸத்³தா⁴ய ஸம்முகீ²பா⁴வா ஸத்³தோ⁴ குலபுத்தோ ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸவதி, தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ…பே… த³க்கி²ணேய்யானம் ஸம்முகீ²பா⁴வா ஸத்³தோ⁴ குலபுத்தோ ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸவதி. தும்ஹாகஞ்சேவாயம் ஸத்³தா⁴ அத்தி², தே³ய்யத⁴ம்மோ ச ஸம்விஜ்ஜதி, அஹஞ்ச படிக்³கா³ஹகோ. ஸசாஹம் ந படிக்³க³ஹேஸ்ஸாமி, ஏவம் தும்ஹே புஞ்ஞேன பரிபா³ஹிரா ப⁴விஸ்ஸத²; ந மய்ஹம் இமினா அத்தோ², அபிச தும்ஹாகம் ஏவ அனுகம்பாய படிக்³க³ண்ஹாமீ’தி. தது³பாதா³ய ப³ஹும்பி சீவரம் படிக்³க³ண்ஹாதி, ப³ஹும்பி பிண்ட³பாதம்…பே… பே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் படிக்³க³ண்ஹாதி. யா ஏவரூபா பா⁴குடிகா பா⁴குடியம் குஹனா குஹாயனா குஹிதத்தம் – இத³ம் வுச்சதி பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²’’தி.

பாபிச்ச²ஸ்ஸேவ பன ஸதோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி⁴க³மபரிதீ³பனவாசாய ததா² ததா² விம்ஹாபனம் ஸாமந்தஜப்பனஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம். யதா²ஹ – ‘‘கதமம் ஸாமந்தஜப்பனஸங்கா²தம் குஹனவத்து²? இதே⁴கச்சோ பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ ஸம்பா⁴வனாதி⁴ப்பாயோ ‘ஏவம் மம் ஜனோ ஸம்பா⁴வேஸ்ஸதீ’தி அரியத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதம் வாசம் பா⁴ஸதி – ‘யோ ஏவரூபம் சீவரம் தா⁴ரேதி, ஸோ ஸமணோ மஹேஸக்கோ²’தி ப⁴ணதி; ‘யோ ஏவரூபம் பத்தம், லோஹதா²லகம், த⁴மகரணம், பரிஸாவனம், குஞ்சிகம், உபாஹனம், காயப³ந்த⁴னம், ஆயோக³ம் தா⁴ரேதி, ஸோ ஸமணோ மஹேஸக்கோ²’தி ப⁴ணதி; ‘யஸ்ஸ ஏவரூபோ உபஜ்ஜா²யோ, ஆசரியோ, ஸமானுபஜ்ஜா²யோ, ஸமானாசரியகோ, மித்தோ ஸந்தி³ட்டோ², ஸம்ப⁴த்தோ, ஸஹாயோ; யோ ஏவரூபே விஹாரே வஸதி – அட்³ட⁴யோகே³, பாஸாதே³, ஹம்மியே, கு³ஹாயம், லேணே, குடியா, கூடாகா³ரே, அட்டே, மாளே, உதோ³ஸிதே, உத்³த³ண்டே³, உபட்டா²னஸாலாயம், மண்ட³பே, ருக்க²மூலே வஸதி, ஸோ ஸமணோ மஹேஸக்கோ²’தி ப⁴ணதி.

‘‘அத² வா கோரஜிககோரஜிகோ பா⁴குடிகபா⁴குடிகோ குஹககுஹகோ லபகலபகோ முக²ஸம்பா⁴விதோ ‘அயம் ஸமணோ இமாஸம் ஏவரூபானம் ஸந்தானம் விஹாரஸமாபத்தீனம் லாபீ⁴’தி தாதி³ஸம் க³ம்பீ⁴ரம் கூ³ள்ஹம் நிபுணம் படிச்ச²ன்னம் லோகுத்தரம் ஸுஞ்ஞதாபடிஸம்யுத்தம் கத²ம் கதே²தி. யா ஏவரூபா பா⁴குடிகா பா⁴குடியம் குஹனா குஹாயனா குஹிதத்தம் – இத³ம் வுச்சதி ஸாமந்தஜப்பனஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²’’தி.

பாபிச்ச²ஸ்ஸேவ பன ஸதோ ஸம்பா⁴வனாதி⁴ப்பாயகதேன இரியாபதே²ன விம்ஹாபனம் இரியாபத²ஸன்னிஸ்ஸிதம் குஹனவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம். யதா²ஹ – ‘‘கதமம் இரியாபத²ஸங்கா²தம் குஹனவத்து²? இதே⁴கச்சோ பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ ஸம்பா⁴வனாதி⁴ப்பாயோ ‘ஏவம் மம் ஜனோ ஸம்பா⁴வேஸ்ஸதீ’தி க³மனம் ஸண்ட²பேதி, ஸயனம் ஸண்ட²பேதி, பணிதா⁴ய க³ச்ச²தி, பணிதா⁴ய திட்ட²தி, பணிதா⁴ய நிஸீத³தி, பணிதா⁴ய ஸேய்யம் கப்பேதி, ஸமாஹிதோ விய க³ச்ச²தி, ஸமாஹிதோ விய திட்ட²தி, நிஸீத³தி, ஸேய்யம் கப்பேதி, ஆபாத²கஜ்ஜா²யீவ ஹோதி. யா ஏவரூபா இரியாபத²ஸ்ஸ ஆட²பனா ட²பனா ஸண்ட²பனா பா⁴குடிகா பா⁴குடியம் குஹனா குஹாயனா குஹிதத்தம் – இத³ம் வுச்சதி இரியாபத²ஸங்கா²தம் குஹனவத்தூ²’’தி.

தத்த² பச்சயபடிஸேவனஸங்கா²தேனாதி பச்சயபடிஸேவனந்தி ஏவம் ஸங்கா²தேன பச்சயபடிஸேவனேன. ஸாமந்தஜப்பிதேனாதி ஸமீபே ப⁴ணிதேன. இரியாபத²ஸ்ஸாதி சதுஇரியாபத²ஸ்ஸ. ஆட²பனாதி ஆதி³ட²பனா, ஆத³ரேன வா ட²பனா. ட²பனாதி ட²பனாகாரோ. ஸண்ட²பனாதி அபி⁴ஸங்க²ரணா, பாஸாதி³கபா⁴வகரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. பா⁴குடிகாதி பதா⁴னபுரிமட்டி²தபா⁴வத³ஸ்ஸனேன பா⁴குடிகரணம், முக²ஸங்கோசோதி வுத்தம் ஹோதி. பா⁴குடிகரணம் ஸீலமஸ்ஸாதி பா⁴குடிகோ; பா⁴குடிகஸ்ஸ பா⁴வோ பா⁴குடியம். குஹனாதி விம்ஹாபனம், குஹஸ்ஸ ஆயனா குஹாயனா. குஹிதஸ்ஸ பா⁴வோ குஹிதத்தந்தி.

862. லபனானித்³தே³ஸே ஆலபனாதி விஹாரம் ஆக³தமனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா கிமத்தா²ய போ⁴ந்தோ ஆக³தா? கிம் பி⁴க்கூ² நிமந்தேதும்? யதி³ ஏவம் க³ச்ச²த²; அஹம் பச்ச²தோ பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா ஆக³ச்சா²மீ’தி ஏவம் ஆதி³தோவ லபனா. அத² வா அத்தானம் உபனேத்வா ‘அஹம் திஸ்ஸோ, மயி ராஜா பஸன்னோ, மயி அஸுகோ ச அஸுகோ ச ராஜமஹாமத்தோ பஸன்னோ’தி ஏவம் அத்துபனாயிகா லபனா ஆலபனா. லபனாதி புட்ட²ஸ்ஸ ஸதோ வுத்தப்பகாரமேவ லபனம். ஸல்லபனாதி க³ஹபதிகானம் உக்கண்ட²னே பீ⁴தஸ்ஸ ஓகாஸம் த³த்வா ஸுட்டு² லபனா. உல்லபனாதி ‘மஹாகுடும்பி³கோ, மஹானாவிகோ, மஹாதா³னபதீ’தி ஏவம் உத்³த⁴ம் கத்வா லபனா. ஸமுல்லபனாதி ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன உத்³த⁴ம் கத்வா லபனா. உன்னஹனாதி ‘உபாஸகா, புப்³பே³ ஈதி³ஸே காலே தா³னம் தே³த²; இதா³னி கிம் ந தே³தா²’தி ஏவம் யாவ ‘த³ஸ்ஸாம, ப⁴ந்தே, ஓகாஸம் ந லபா⁴மா’திஆதீ³னி வத³ந்தி தாவ உத்³த⁴ம் நஹனா, வேட²னாதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா உச்சு²ஹத்த²ம் தி³ஸ்வா ‘குதோ ஆக³தா, உபாஸகா’தி புச்ச²தி. ‘உச்சு²கே²த்ததோ, ப⁴ந்தே’தி. ‘கிம் தத்த² உச்சு² மது⁴ர’ந்தி? ‘கா²தி³த்வா, ப⁴ந்தே, ஜானிதப்³ப³’ந்தி. ‘ந, உபாஸகா, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ‘உச்சு²ம் தே³தா²’தி வத்தும் வட்டதீ’தி யா ஏவரூபா நிப்³பே³டே²ந்தஸ்ஸாபி வேட²னககதா², ஸா உன்னஹனா. ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன புனப்புனம் உன்னஹனா ஸமுன்னஹனா. உக்காசனாதி ‘ஏதம் குலம் மம்யேவ ஜானாதி, ஸசே ஏத்த² தே³ய்யத⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி, மய்ஹமேவ தே³தீ’தி ஏவம் உக்கி²பித்வா காசனா உக்காசனா; உத்³தீ³பனாதி வுத்தம் ஹோதி.

தேலகந்த³ரிகவத்து² சேத்த² வத்தப்³ப³ம். த்³வே கிர பி⁴க்கூ² ஏகம் கா³மம் பவிஸித்வா ஆஸனஸாலாய நிஸீதி³த்வா ஏகம் குமாரிகம் தி³ஸ்வா பக்கோஸிம்ஸு. தாய ஆக³தாய தத்ரேகோ ஏகம் புச்சி² – ‘அயம், ப⁴ந்தே, கஸ்ஸ குமாரிகா’தி? ‘அம்ஹாகம் உபட்டா²யிகாய தேலகந்த³ரிகாய தீ⁴தா, ஆவுஸோ. இமிஸ்ஸா மாதா மயி கே³ஹம் க³தே ஸப்பிம் த³த³மானா க⁴டேனேவ தே³தி, அயம்பி மாதா விய க⁴டேனேவ தே³தீ’தி உக்காசேதி.

ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன புனப்புனம் உக்காசனா ஸமுக்காசனா. அனுப்பியபா⁴ணிதாதி ஸச்சானுரூபம் வா த⁴ம்மானுரூபம் வா அனபலோகேத்வா புனப்புனம் பியப⁴ணனமேவ. சாடுகம்யதாதி நீசவுத்திதா; அத்தானம் ஹேட்ட²தோ ட²பேத்வா வத்தனம். முக்³க³ஸூப்யதாதி முக்³க³ஸூபஸதி³ஸதா. யதா² முக்³கே³ஸு பச்சமானேஸு கோசிதே³வ ந பச்சதி, அவஸேஸா பச்சந்தி; ஏவம் யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வசனே கிஞ்சிதே³வ ஸச்சம் ஹோதி, ஸேஸம் அலிகம் – அயம் புக்³க³லோ முக்³க³ஸூப்யோதி வுச்சதி. தஸ்ஸ பா⁴வோ முக்³க³ஸூப்யதா. பாரிப⁴டயதாதி பாரிப⁴டயபா⁴வோ. யோ ஹி குலதா³ரகே தா⁴தீ விய அங்கேன வா க²ந்தே⁴ன வா பரிப⁴டதி, தா⁴ரேதீதி அத்தோ²; தஸ்ஸ பரிப⁴டஸ்ஸ கம்மம் பாரிப⁴டயம்; பாரிப⁴டயஸ்ஸ பா⁴வோ பாரிப⁴டயதாதி.

863. நேமித்திகதானித்³தே³ஸே நிமித்தந்தி யம்கிஞ்சி பரேஸம் பச்சயதா³னஸம்யோஜனகம் காயவசீகம்மம். நிமித்தகம்மந்தி நிமித்தஸ்ஸ கரணகோஸல்லம்.

தத்ரித³ம் வத்து² – ஏகோ கிர பிண்ட³பாதிகோ உபட்டா²ககம்மாரஸ்ஸ கே³ஹத்³வாரம் க³ந்த்வா ‘கிம் ப⁴ந்தே’தி புச்சி²தோ சீவரந்தரேன ஹத்த²ம் நீஹரித்வா வாஸிபஹரணாகாரம் அகாஸி. கம்மாரோ ‘ஸல்லக்கி²தம் மே, ப⁴ந்தே’தி வாஸிம் கத்வா அதா³ஸி. ஓபா⁴ஸோதி பச்சயபடிஸம்யுத்தகதா². ஓபா⁴ஸகம்மந்தி வச்ச²கபாலகே தி³ஸ்வா ‘கிம் இமே வச்சா² கீ²ரகோ³வச்சா², தக்ககோ³வச்சா²’தி புச்சி²த்வா ‘கீ²ரகோ³வச்சா², ப⁴ந்தே’தி வுத்தே ‘ந கீ²ரகோ³வச்சா², யதி³ கீ²ரகோ³வச்சா² ஸியும் பி⁴க்கூ²பி கீ²ரம் லபே⁴ய்யு’ந்தி ஏவமாதி³னா நயேன தேஸம் தா³ரகானம் மாதாபிதூனம் நிவேதே³த்வா கீ²ரதா³பனாதி³கம் ஓபா⁴ஸகரணம். ஸாமந்தஜப்பாதி ஸமீபம் கத்வா ஜப்பனம்.

ஜாதகபா⁴ணகவத்து² சேத்த² கதே²தப்³ப³ம். ஏகோ கிர ஜாதகபா⁴ணகத்தே²ரோ பு⁴ஞ்ஜிதுகாமோ உபட்டா²யிகாய கே³ஹம் பவிஸித்வா நிஸீதி³. ஸா அதா³துகாமா ‘தண்டு³லா நத்தீ²’தி ப⁴ணந்தீ தண்டு³லே ஆஹரிதுகாமா விய படிவிஸ்ஸகக⁴ரம் க³தா. பி⁴க்கு² அந்தோக³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா ஓலோகேந்தோ கவாடகோணே உச்சு²ம், பா⁴ஜனே கு³ளம், பிடகே லோணமச்ச²பா²லம், கும்பி⁴யம் தண்டு³லே, க⁴டே க⁴தம் தி³ஸ்வா நிக்க²மித்வா நிஸீதி³. க⁴ரணீ ‘தண்டு³லம் நாலத்த²’ந்தி ஆக³தா. தே²ரோ ‘உபாஸிகே, அஜ்ஜ பி⁴க்கா² ந ஸம்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி படிகச்சேவ நிமித்தம் அத்³த³ஸ’ந்தி ஆஹ. ‘கிம், ப⁴ந்தே’தி? ‘கவாடகோணே நிக்கி²த்தம் உச்சு²ம் விய ஸப்பம் அத்³த³ஸம்; ‘தம் பஹரிஸ்ஸாமீ’தி ஓலோகேந்தோ பா⁴ஜனே ட²பிதம் கு³ளபிண்ட³ம் விய பாஸாணம் லேட்³டு³கேன; பஹடேன ஸப்பேன கதம், பிடகே நிக்கி²த்தலோணமச்ச²பா²லஸதி³ஸம், ப²ணம்; தஸ்ஸ தம் லேட்³டு³ம் ட³ம்ஸிதுகாமஸ்ஸ, கும்பி⁴யா தண்டு³லஸதி³ஸே த³ந்தே; அத²ஸ்ஸ குபிதஸ்ஸ, க⁴டே பக்கி²த்தக⁴தஸதி³ஸம், முக²தோ நிக்க²மந்தம் விஸமிஸ்ஸகம் கே²ள’ந்தி. ஸா ‘ந ஸக்கா முண்ட³கம் வஞ்சேது’ந்தி உச்சு²ம் த³த்வா ஓத³னம் பசித்வா க⁴தகு³ளமச்சே²ஹி ஸத்³தி⁴ம் அதா³ஸீதி. ஏவம் ஸமீபம் கத்வா ஜப்பனம் ஸாமந்தஜப்பாதி வேதி³தப்³ப³ம். பரிகதா²தி யதா² தம் லப⁴தி ததா² பரிவத்தேத்வா பரிவத்தேத்வா கத²னம்.

864. நிப்பேஸிகதானித்³தே³ஸே அக்கோஸனாதி த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி அக்கோஸனா. வம்ப⁴னாதி பரிப⁴வித்வா கத²னம். க³ரஹனாதி ‘அஸ்ஸத்³தோ⁴ அப்பஸன்னோ’திஆதி³னா நயேன தோ³ஸாரோபனா. உக்கே²பனாதி ‘மா ஏதம் ஏத்த² கதே²தா²’தி வாசாய உக்கி²பனம். ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன ஸவத்து²கம் ஸஹேதுகம் கத்வா உக்கே²பனா ஸமுக்கே²பனா. அத²வா அதே³ந்தம் ‘அஹோ தா³னபதீ’தி ஏவம் உக்கி²பனம் உக்கே²பனா. ‘மஹாதா³னபதீ’தி ஏவம் ஸுட்டு² உக்கே²பனா ஸமுக்கே²பனா. கி²பனாதி ‘கிம் இமஸ்ஸ ஜீவிதம் பீ³ஜபோ⁴ஜினோ’தி ஏவம் உப்பண்ட³னா. ஸங்கி²பனாதி ‘கிம் இமம் அதா³யகோதி ப⁴ணத² யோ நிச்சகாலம் ஸப்³பே³ஸம்பி நத்தீ²தி வசனம் தே³தீ’தி ஏவம் ஸுட்டு²தரம் உப்பண்ட³னா. பாபனாதி அதா³யகத்தஸ்ஸ அவண்ணஸ்ஸ வா பாபனம். ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன பாபனா ஸம்பாபனா. அவண்ணஹாரிகாதி ‘ஏவம் மே அவண்ணப⁴யாபி த³ஸ்ஸதீ’தி கே³ஹதோ கே³ஹம், கா³மதோ கா³மம், ஜனபத³தோ ஜனபத³ம் அவண்ணஹரணம். பரபிட்டி²மம்ஸிகதாதி புரதோ மது⁴ரம் ப⁴ணித்வா பரம்முகே² அவண்ணபா⁴ஸிதா. ஏஸா ஹி அபி⁴முக²ம் ஓலோகேதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ பரம்முகா²னம் பிட்டி²மம்ஸகா²த³னம் விய ஹோதி. தஸ்மா பரபிட்டி²மம்ஸிகதாதி வுத்தா. அயம் வுச்சதி நிப்பேஸிகதாதி அயம் யஸ்மா வேளுபேஸிகா விய அப்³ப⁴ங்க³ம் பரஸ்ஸ கு³ணம் நிப்பேஸேதி நிபுஞ்ச²தி, யஸ்மா வா க³ந்த⁴ஜாதம் நிபிஸித்வா க³ந்த⁴மக்³க³னா விய பரகு³ணே நிபிஸித்வா விசுண்ணேத்வா ஏஸா லாப⁴மக்³க³னா ஹோதி, தஸ்மா நிப்பேஸிகதாதி வுச்சதீதி.

865. லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகீ³ஸனதானித்³தே³ஸே நிஜிகீ³ஸனதாதி மக்³க³னா. இதோ லத்³த⁴ந்தி இமம்ஹா கே³ஹா லத்³த⁴ம். அமுத்ராதி அமுகம்ஹி கே³ஹே. ஏட்டீ²தி இச்ச²னா. க³வேட்டீ²தி மக்³க³னா. பரியேட்டீ²தி புனப்புனம் மக்³க³னா. ஆதி³தோ பட்டா²ய லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் பி⁴க்க²ம் தத்ர தத்ர குலதா³ரகானம் த³த்வா அந்தே கீ²ரயாகு³ம் லபி⁴த்வா க³தபி⁴க்கு²வத்து² சேத்த² கதே²தப்³ப³ம். ஏஸனாதிஆதீ³னி ஏட்டீ²திஆதீ³னம் வேவசனானி, தஸ்மா ஏட்டீ²தி ஏஸனா, க³வேட்டீ²தி க³வேஸனா, பரியேட்டீ²தி பரியேஸனா. இச்சேவமேத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

866. ஸேய்யமானனித்³தே³ஸே ஜாதியாதி க²த்தியபா⁴வாதி³ஜாதிஸம்பத்தியா. கோ³த்தேனாதி கோ³தமகோ³த்தாதி³னா உக்கட்ட²கோ³த்தேன. கோலபுத்தியேனாதி மஹாகுலபா⁴வேன. வண்ணபோக்க²ரதாயாதி வண்ணஸம்பன்னஸரீரதாய. ஸரீரஞ்ஹி போக்க²ரந்தி வுச்சதி, தஸ்ஸ வண்ணஸம்பத்தியா அபி⁴ரூபபா⁴வேனாதி அத்தோ². த⁴னேனாதிஆதீ³னி உத்தானத்தா²னேவ. மானம் ஜப்பேதீதி ஏதேஸு யேன கேனசி வத்து²னா ‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’தி மானம் பவத்தேதி கரோதி.

867. ஸதி³ஸமானனித்³தே³ஸே மானம் ஜப்பேதீதி ஏதேஸு யேன கேனசி வத்து²னா ‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’தி மானம் பவத்தேதி. அயமேத்த² அத்த²தோ விஸேஸோ. பாளியம் பன நானாகரணம் நத்தி².

868. ஹீனமானனித்³தே³ஸே ஓமானம் ஜப்பேதீதி ஹேட்டா²மானம் பவத்தேதி. ஓமானோதி லாமகோ ஹேட்டா²மானோ. ஓமஞ்ஞனா ஓமஞ்ஞிதத்தந்தி ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸோ. ஹீளனாதி ஜாதிஆதீ³ஹி அத்தஜிகு³ச்ச²னா. ஓஹீளனாதி அதிரேகதோ ஹீளனா. ஓஹீளிதத்தந்தி தஸ்ஸேவ பா⁴வனித்³தே³ஸோ. அத்துஞ்ஞாதி அத்தானம் ஹீனம் கத்வா ஜானனா. அத்தாவஞ்ஞாதி அத்தானம் அவஜானனா. அத்தபரிப⁴வோதி ஜாதிஆதி³ஸம்பத்தினாமமேவ ஜாதாதி அத்தானம் பரிப⁴வித்வா மஞ்ஞனா. ஏவமிமே தயோ மானா புக்³க³லம் அனிஸ்ஸாய ஜாதிஆதி³வத்து²வஸேனேவ கதி²தா. தேஸு ஏகேகோ திண்ணம்பி ஸேய்யஸதி³ஸஹீனானம் உப்பஜ்ஜதி. தத்த² ‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’தி மானோ ஸேய்யஸ்ஸேவ யாதா²வமானோ, ஸேஸானம் அயாதா²வமானோ. ‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’தி மானோ ஸதி³ஸஸ்ஸேவ யாதா²வமானோ, ஸேஸானம் அயாதா²வமானோ. ‘ஹீனோஹமஸ்மீ’தி மானோ ஹீனஸ்ஸேவ யாதா²வமானோ, ஸேஸானம் அயாதா²வமானோ.

869. தத்த² கதமோ ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதிஆத³யோ பன நவ மானா புக்³க³லம் நிஸ்ஸாய கதி²தா. தேஸு தயோ தயோ ஏகேகஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தி. தத்த² த³ஹதீதி ட²பேதி. தம் நிஸ்ஸாயாதி தம் ஸேய்யதோ த³ஹனம் நிஸ்ஸாய. ஏத்த² பன ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ ராஜூனஞ்சேவ பப்³ப³ஜிதானஞ்ச உப்பஜ்ஜதி. ராஜா ஹி ‘ரட்டே²ன வா த⁴னேன வா வாஹனேஹி வா கோ மயா ஸதி³ஸோ அத்தீ²’தி ஏதம் மானம் கரோதி. பப்³ப³ஜிதோபி ‘ஸீலது⁴தங்கா³தீ³ஹி கோ மயா ஸதி³ஸோ அத்தீ²’தி ஏதம் மானம் கரோதி.

870. ஸேய்யஸ்ஸ ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோபி ஏதேஸம்யேவ உப்பஜ்ஜதி. ராஜா ஹி ‘ரட்டே²ன வா த⁴னேன வா வாஹனேஹி வா அஞ்ஞராஜூஹி ஸத்³தி⁴ம் மய்ஹம் கிம் நானாகரண’ந்தி ஏதம் மானம் கரோதி. பப்³ப³ஜிதோபி ‘ஸீலது⁴தங்கா³தீ³ஹி அஞ்ஞேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் மய்ஹம் கிம் நானாகரண’ந்தி ஏதம் மானம் கரோதி.

871. ஸேய்யஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோபி ஏதேஸம்யேவ உப்பஜ்ஜதி. யஸ்ஸ ஹி ரஞ்ஞோ ரட்ட²ம் வா த⁴னம் வா வாஹனானி வா ஸம்பன்னானி ந ஹோந்தி, ஸோ ‘மய்ஹம் ராஜாதி வோஹாரஸுக²மத்தமேவ; கிம் ராஜா நாம அஹ’ந்தி ஏதம் மானம் கரோதி. பப்³ப³ஜிதோபி ‘அப்பலாப⁴ஸக்காரோ அஹம். த⁴ம்மகதி²கோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ மஹாதே²ரோதி கதா²மத்தமேவ. கிம் த⁴ம்மகதி²கோ நாமாஹம், கிம் ப³ஹுஸ்ஸுதோ நாமாஹம், கிம் மஹாதே²ரோ நாமாஹம் யஸ்ஸ மே லாப⁴ஸக்காரோ நத்தீ²’தி ஏதம் மானம் கரோதி.

872. ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானாத³யோ அமச்சாதீ³னம் உப்பஜ்ஜந்தி. அமச்சோ ஹி ரட்டி²யோ வா ‘போ⁴க³யானவாஹனாதீ³ஹி கோ மயா ஸதி³ஸோ அஞ்ஞோ ராஜபுரிஸோ அத்தீ²’தி வா ‘மய்ஹம் அஞ்ஞேஹி ஸத்³தி⁴ம் கிம் நானாகரண’ந்தி வா ‘அமச்சோதி நாமமத்தமேவ மய்ஹம்; கா⁴ஸச்சா²த³னமத்தம்பி மே நத்தி². கிம் அமச்சோ நாமாஹ’ந்தி ஏதே மானே கரோதி.

875. ஹீனஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானாத³யோ தா³ஸாதீ³னம் உப்பஜ்ஜந்தி. தா³ஸோ ஹி ‘மாதிதோ வா பிதிதோ வா கோ மயா ஸதி³ஸோ அஞ்ஞோ தா³ஸோ நாம அத்தி²’ அஞ்ஞே ஜீவிதும் அஸக்கோந்தா குச்சி²ஹேது தா³ஸா நாம ஜாதா. அஹம் பன பவேணீஆக³தத்தா ஸேய்யோ’தி வா ‘பவேணீஆக³தபா⁴வேன உப⁴தோஸுத்³தி⁴கதா³ஸத்தேன அஸுகதா³ஸேன நாம ஸத்³தி⁴ம் கிம் மய்ஹம் நானாகரண’ந்தி வா ‘குச்சி²வஸேனாஹம் தா³ஸப்³யம் உபக³தோ. மாதாபிதுகோடியா பன மே தா³ஸட்டா²னம் நத்தி². கிம் தா³ஸோ நாம அஹ’ந்தி வா ஏதே மானே கரோதி. யதா² ச தா³ஸோ ஏவம் புக்குஸசண்டா³லாத³யோபி ஏதே மானே கரோந்தியேவ.

ஏத்த² ச ‘ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீ’தி உப்பன்னமானோவ யாதா²வமானோ, இதரே த்³வே அயாதா²வமானா. ததா² ‘ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’தி ‘ஹீனஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்மீ’தி உப்பன்னமானோவ யாதா²வமானோ, இதரே த்³வே அயாதா²வமானா. தத்த² யாதா²வமானா அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜா², அயாதா²வமானா ஸோதாபத்திமக்³க³வஜ்ஜா².

878. ஏவம் ஸவத்து²கே மானே கதே²த்வா இதா³னி அவத்து²கம் நிப்³ப³த்திதமானமேவ த³ஸ்ஸேதும் தத்த² கதமோ மானோதிஆதி³ வுத்தம்.

879. அதிமானனித்³தே³ஸே ஸேய்யாதி³வஸேன புக்³க³லம் அனாமஸித்வா ஜாதிஆதீ³னம் வத்து²வஸேனேவ நித்³தி³ட்டோ². தத்த² அதிமஞ்ஞதீதி ‘ஜாதிஆதீ³ஹி மயா ஸதி³ஸோ நத்தீ²’தி அதிக்கமித்வா மஞ்ஞதி.

880. மானாதிமானனித்³தே³ஸே யோ ஏவரூபோதி யோ ஏஸோ ‘அயம் புப்³பே³ மயா ஸதி³ஸோ, இதா³னி அஹம் ஸேட்டோ², அஹம் ஹீனதரோ’தி உப்பன்னோ மானோ. அயம் பா⁴ராதிபா⁴ரோ விய புரிமம் ஸதி³ஸமானம் உபாதா³ய மானாதிமானோதி த³ஸ்ஸேதும் ஏவமாஹ.

881. ஓமானனித்³தே³ஸோ ஹீனமானனித்³தே³ஸஸதி³ஸோயேவ. வேனேய்யவஸேன பன ஸோ ‘ஹீனோஹமஸ்மீ’தி மானோ நாம வுத்தோ – அயம் ஓமானோ நாம. அபிசேத்த² ‘த்வம் ஜாதிமா, காகஜாதி விய தே ஜாதி; த்வம் கோ³த்தவா, சண்டா³லகோ³த்தம் விய தே கோ³த்தம்; துய்ஹம் ஸரோ அத்தி², காகஸ்ஸரோ விய தே ஸரோ’தி ஏவம் அத்தானம் ஹேட்டா² கத்வா பவத்தனவஸேன அயம் ஓமானோதி வேதி³தப்³போ³.

882. அதி⁴மானனித்³தே³ஸே அப்பத்தே பத்தஸஞ்ஞிதாதி சத்தாரி ஸச்சானி அப்பத்வா பத்தஸஞ்ஞிதாய. அகதேதி சதூஹி மக்³கே³ஹி கத்தப்³ப³கிச்சே அகதேயேவ. அனதி⁴க³தேதி சதுஸச்சத⁴ம்மே அனதி⁴க³தே. அஸச்சி²கதேதி அரஹத்தேன அபச்சக்க²கதே. அயம் வுச்சதி அதி⁴மானோதி அயம் அதி⁴க³தமானோ நாம வுச்சதி.

அயம் பன கஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, கஸ்ஸ நுப்பஜ்ஜதீதி? அரியஸாவகஸ்ஸ தாவ நுப்பஜ்ஜதி. ஸோ ஹி மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபஹீனகிலேஸாவஸிட்ட²கிலேஸபச்சவேக்க²ணேன ஸஞ்ஜாதஸோமனஸ்ஸோ அரியகு³ணபடிவேதே⁴ நிக்கங்கோ². தஸ்மா ஸோதாபன்னாதீ³னம் ‘அஹம் ஸகதா³கா³மீ’திஆதி³வஸேன மானோ நுப்பஜ்ஜதி; து³ஸ்ஸீலஸ்ஸாபி நுப்பஜ்ஜதி; ஸோ ஹி அரியகு³ணாதி⁴க³மே நிராஸோவ. ஸீலவதோபி பரிச்சத்தகம்மட்டா²னஸ்ஸ நித்³தா³ராமதாதி³மனுயுத்தஸ்ஸ நுப்பஜ்ஜதி.

பரிஸுத்³த⁴ஸீலஸ்ஸ பன கம்மட்டா²னே அப்பமத்தஸ்ஸ நாமரூபம் வவத்த²பேத்வா பச்சயபரிக்³க³ஹேன விதிண்ணகங்க²ஸ்ஸ திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி; உப்பன்னே ச ஸுத்³த⁴ஸமத²லாபீ⁴ வா ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனாலாபீ⁴ வா அந்தரா ட²பேதி. ஸோ ஹி த³ஸபி வீஸம்பி திம்ஸம்பி வஸ்ஸானி கிலேஸஸமுதா³சாரம் அபஸ்ஸந்தோ ‘அஹம் ஸோதாபன்னோ’தி வா ‘ஸகதா³கா³மீ’தி வா ‘அனாகா³மீ’தி வா மஞ்ஞதி. ஸமத²விபஸ்ஸனாலாபீ⁴ பன அரஹத்தேயேவ ட²பேதி. தஸ்ஸ ஹி ஸமாதி⁴ப³லேன கிலேஸா விக்க²ம்பி⁴தா, விபஸ்ஸனாப³லேன ஸங்கா²ரா ஸுபரிக்³க³ஹிதா. தஸ்மா ஸட்டி²பி வஸ்ஸானி அஸீதிபி வஸ்ஸானி வஸ்ஸஸதம்பி கிலேஸா ந ஸமுதா³சரந்தி; கீ²ணாஸவஸ்ஸேவ சித்தசாரோ ஹோதி. ஸோ ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் கிலேஸஸமுதா³சாரம் அபஸ்ஸந்தோ அந்தரா அட்ட²த்வாவ ‘அரஹா அஹ’ந்தி மஞ்ஞதி, உச்சமாலங்கவாஸீ மஹானாக³த்தே²ரோ விய, ஹங்கனகவாஸீ மஹாத³த்தத்தே²ரோ விய, சித்தலபப்³ப³தே நிங்கபோண்ணபதா⁴னக⁴ரவாஸீ சூளஸுமத்தே²ரோ விய ச.

தத்ரித³ம் ஏகவத்து²பரிதீ³பனம் – தலங்க³ரவாஸீ த⁴ம்மதி³ன்னத்தே²ரோ கிர நாம ஏகோ பபி⁴ன்னபடிஸம்பி⁴தோ³ மஹாகீ²ணாஸவோ மஹதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஓவாத³தா³யகோ அஹோஸி. ஸோ ஏகதி³வஸம் அத்தனோ தி³வாட்டா²னே நிஸீதி³த்வா ‘கின்னு கோ² அம்ஹாகம் ஆசரியஸ்ஸ உச்சதலிங்கவாஸீமஹானாக³த்தே²ரஸ்ஸ ஸமணகிச்சம் மத்த²கம் பத்தோ, நோ’தி ஆவஜ்ஜந்தோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வமேவஸ்ஸ தி³ஸ்வா ‘மயி அக³ச்ச²ந்தே புது²ஜ்ஜனகாலகிரியமேவ கரிஸ்ஸதீ’தி ச ஞத்வா இத்³தி⁴யா வேஹாஸம் உப்பதித்வா தி³வாட்டா²னே நிஸின்னஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ ஸமீபே ஓரோஹித்வா வந்தி³த்வா வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ‘கிம், ஆவுஸோ த⁴ம்மதி³ன்ன, அகாலே ஆக³தோஸீ’தி ச வுத்தோ ‘பஞ்ஹம், ப⁴ந்தே, புச்சி²தும் ஆக³தோம்ஹீ’தி ஆஹ.

ததோ ‘புச்சா²வுஸோ, ஜானமானோ கத²யிஸ்ஸாமீ’தி வுத்தோ பஞ்ஹாஸஹஸ்ஸம் புச்சி². தே²ரோ புச்சி²தபுச்சி²தம் பஞ்ஹம் அஸஜ்ஜமானோவ கதே²ஸி. ததோ ‘அதிதிக்க²ம் தே, ப⁴ந்தே, ஞாணம். கதா³ தும்ஹேஹி அயம் த⁴ம்மோ அதி⁴க³தோ’தி வுத்தோ ‘இதோ ஸட்டி²வஸ்ஸகாலே, ஆவுஸோ’தி ஆஹ. ‘ஸமாதி⁴ம்பி, ப⁴ந்தே, வளஞ்ஜேதா²’தி? ‘ந இத³ம், ஆவுஸோ, பா⁴ரிய’ந்தி. ‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, ஏகம் ஹத்தி²ம் மாபேதா²’தி. தே²ரோ ஸப்³ப³ஸேதம் ஹத்தி²ம் மாபேஸி. ‘இதா³னி, ப⁴ந்தே, யதா² அயம் ஹத்தீ² அஞ்சிதகண்ணோ பஸாரிதனங்கு³ட்டோ² ஸோண்ட³ம் முகே² பக்கி²பித்வா பே⁴ரவம் கோஞ்சனாத³ம் கரோந்தோ தும்ஹாகம் அபி⁴முகோ² ஆக³ச்ச²தி ததா² தம் கரோதா²’தி. தே²ரோ ததா² கத்வா வேகே³ன ஆக³ச்ச²தோ ஹத்தி²ஸ்ஸ பே⁴ரவம் ஆகாரம் தி³ஸ்வா உட்டா²ய பலாயிதும் ஆரத்³தோ⁴. தமேனம் கீ²ணாஸவத்தே²ரோ ஹத்த²ம் பஸாரேத்வா சீவரகண்ணே க³ஹேத்வா ‘ப⁴ந்தே, கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் நாம ஹோதீ’தி ஆஹ. ஸோ தஸ்மிம் காலே அத்தனோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ஞத்வா ‘அவஸ்ஸயோ மே, ஆவுஸோ த⁴ம்மதி³ன்ன, ஹோஹீ’தி வத்வா பாத³மூலே உக்குடிகம் நிஸீதி³. ‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் அவஸ்ஸயோ ப⁴விஸ்ஸாமிச்சேவாஹம் ஆக³தோ, மா சிந்தயித்தா²’தி கம்மட்டா²னம் கதே²ஸி. தே²ரோ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா சங்கமம் ஆருய்ஹ ததியே பத³வாரே அக்³க³ப²லம் அரஹத்தம் பாபுணி. தே²ரோ கிர தோ³ஸசரிதோ அஹோஸி.

883. அஸ்மிமானனித்³தே³ஸே ரூபம் அஸ்மீதி மானோதி ‘அஹம் ரூப’ந்தி உப்பன்னமானோ. ச²ந்தோ³தி மானம் அனுக³தச்ச²ந்தோ³வ. ததா² அனுஸயோ. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

884. மிச்சா²மானனித்³தே³ஸே பாபகேன வா கம்மாயதனேனாதி ஆதீ³ஸு பாபகம் கம்மாயதனம் நாம கேவட்டமச்ச²ப³ந்த⁴னேஸாதா³தீ³னம் கம்மம். பாபகம் ஸிப்பாயதனம் நாம மச்ச²ஜாலகி²பனகுமினகரணேஸு சேவ பாஸஓட்³ட³னஸூலாரோபனாதீ³ஸு ச சே²கதா. பாபகம் விஜ்ஜாட்டா²னம் நாம யா காசி பரூபகா⁴தவிஜ்ஜா. பாபகம் ஸுதம் நாம பா⁴ரதயுத்³த⁴ஸீதாஹரணாதி³படிஸம்யுத்தம். பாபகம் படிபா⁴னம் நாம து³ப்³பா⁴ஸிதயுத்தம் கப்பனாடகவிலப்பனாதி³படிபா⁴னம். பாபகம் ஸீலம் நாம அஜஸீலம் கோ³ஸீலம். வதம்பி அஜவதகோ³வதமேவ. பாபிகா தி³ட்டி² பன த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டி²க³தேஸு யா காசி தி³ட்டி².

885. ஞாதிவிதக்கனித்³தே³ஸாதீ³ஸு ‘மய்ஹம் ஞாதயோ ஸுக²ஜீவினோ ஸம்பத்தியுத்தா’தி ஏவம் பஞ்சகாமகு³ணஸன்னிஸ்ஸிதேன கே³ஹஸிதபேமேன ஞாதகே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னவிதக்கோவ ஞாதிவிதக்கோ நாம. ‘க²யம் க³தா வயம் க³தா ஸத்³தா⁴ பஸன்னா’தி ஏவம் பவத்தோ பன ஞாதிவிதக்கோ நாம ந ஹோதி.

886. ‘அம்ஹாகம் ஜனபதோ³ ஸுபி⁴க்கோ² ஸம்பன்னஸஸ்ஸோ’தி துட்ட²மானஸ்ஸ கே³ஹஸிதபேமவஸேனேவ உப்பன்னவிதக்கோ ஜனபத³விதக்கோ நாம. ‘அம்ஹாகம் ஜனபதே³ மனுஸ்ஸா ஸத்³தா⁴ பஸன்னா க²யம் க³தா வயம் க³தா’தி ஏவம் பவத்தோ பன ஜனபத³விதக்கோ நாம ந ஹோதி.

887. அமரத்தா²ய விதக்கோ, அமரோ வா விதக்கோதி அமரவிதக்கோ. தத்த² ‘உக்குடிகப்பதா⁴னாதீ³ஹி து³க்கே² நிஜ்ஜிண்ணே ஸம்பராயே அத்தா ஸுகீ² ஹோதி அமரோ’தி து³க்கரகாரிகம் கரோந்தஸ்ஸ தாய து³க்கரகாரிகாய படிஸம்யுத்தோ விதக்கோ அமரத்தா²ய விதக்கோ நாம. தி³ட்டி²க³திகோ பன ‘ஸஸ்ஸதம் வதே³ஸீ’திஆதீ³னி புட்டோ² ‘ஏவந்திபி மே நோ, ததா²திபி மே நோ’ அஞ்ஞதா²திபி மே நோ, நோதிபி மே நோ, நோ நோதிபி மே நோ’தி (தீ³. நி. 1.62) விக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸோ தி³ட்டி²க³தபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ. யதா² அமரோ நாம மச்சோ² உத³கே க³ஹேத்வா மாரேதும் ந ஸக்கா, இதோ சிதோ ச தா⁴வதி, கா³ஹம் ந க³ச்ச²தி; ஏவமேவ ஏகஸ்மிம் பக்கே² அஸண்ட²ஹனதோ ந மரதீதி அமரோ நாம ஹோதி. தம் து³வித⁴ம்பி ஏகதோ கத்வா அயம் வுச்சதி அமரவிதக்கோதி வுத்தம்.

888. பரானுத்³த³யதாபடிஸம்யுத்தோதி அனுத்³த³யதாபதிரூபகேன கே³ஹஸிதபேமேன படிஸம்யுத்தோ. ஸஹனந்தீ³திஆதீ³ஸு உபட்டா²கேஸு நந்த³ந்தேஸு ஸோசந்தேஸு ச தேஹி ஸத்³தி⁴ம் தி³கு³ணம் நந்த³தி, தி³கு³ணம் ஸோசதி; தேஸு ஸுகி²தேஸு தி³கு³ணம் ஸுகி²தோ ஹோதி, து³க்கி²தேஸு தி³கு³ணம் து³க்கி²தோ ஹோதி. உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸூதி தேஸு மஹந்தேஸு வா கு²த்³த³கேஸு வா கம்மேஸு உப்பன்னேஸு. அத்தனா வா யோக³ம் ஆபஜ்ஜதீதி தானி தானி கிச்சானி ஸாதே⁴ந்தோ பஞ்ஞத்திம் வீதிக்கமதி, ஸல்லேக²ம் கோபேதி. யோ தத்தா²தி யோ தஸ்மிம் ஸம்ஸட்ட²விஹாரே, தஸ்மிம் வா யோகா³பஜ்ஜனே கே³ஹஸிதோ விதக்கோ – அயம் பரானுத்³த³யதாபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ நாம.

889. லாப⁴ஸக்காரஸிலோகபடிஸம்யுத்தோதி சீவராதி³லாபே⁴ன சேவ ஸக்காரேன ச கித்திஸத்³தே³ன ச ஸத்³தி⁴ம் ஆரம்மணகரணவஸேன படிஸம்யுத்தோ.

890. அனவஞ்ஞத்திபடிஸம்யுத்தோதி ‘அஹோ வத மம் பரே ந அவஜானேய்யும், ந போதே²த்வா விஹேடே²த்வா கதே²ய்யு’ந்தி ஏவம் அனவஞ்ஞாதபா⁴வபத்த²னாய ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜனவிதக்கோ. யோ தத்த² கே³ஹஸிதோதி யோ தஸ்மிம் ‘மா மம் பரே அவஜானிம்ஸூ’தி உப்பன்னே சித்தே பஞ்சகாமகு³ணஸங்கா²தகே³ஹனிஸ்ஸிதோ ஹுத்வா உப்பன்னவிதக்கோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² பாகடமேவாதி.

ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா.

(2.) து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா

891. து³கேஸு கோத⁴னித்³தே³ஸாத³யோ ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஹேட்டா² அனாக³தேஸு பன உபனாஹனித்³தே³ஸாதீ³ஸு புப்³ப³காலம் கோத⁴ம் உபனய்ஹதீதி அபரகாலகோதோ⁴ உபனாஹோ நாம. உபனய்ஹனாகாரோ உபனய்ஹனா. உபனய்ஹிதஸ்ஸ பா⁴வோ உபனய்ஹிதத்தம். அட்ட²பனாதி பட²முப்பன்னஸ்ஸ அனந்தரட்ட²பனா மரியாத³ட்ட²பனா வா. ட²பனாதி பகதிட²பனா. ஸண்ட²பனாதி ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன புனப்புனம் ஆகா⁴தட்ட²பனா. அனுஸம்ஸந்த³னாதி பட²முப்பன்னேன கோதே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் அந்தரம் அத³ஸ்ஸேத்வா ஏகீபா⁴வகரணா. அனுப்பப³ந்த⁴னாதி புரிமேன ஸத்³தி⁴ம் பச்சி²மஸ்ஸ க⁴டனா. த³ள்ஹீகம்மந்தி தி²ரகரணம். அயம் வுச்சதீதி அயம் உபனந்த⁴னலக்க²ணோ வேரம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனரஸோ உபனாஹோதி வுச்சதி; யேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ வேரம் நிஸ்ஸஜ்ஜிதும் ந ஸக்கோதி; ‘ஏவம் நாம மம் ஏஸ வத்தும் அனனுச்ச²விகோ’தி அபராபரம் அனுப³ந்த⁴தி; ஆதி³த்தபூதிஅலாதம் விய ஜலதேவ; தோ⁴வியமானம் அச்ச²சம்மம் விய, வஸாதேலமக்கி²தபிலோதிகா விய ச ந பரிஸுஜ்ஜ²தி.

892. மக்க²னபா⁴வவஸேன மக்கோ²; பரகு³ணமக்க²னாய பவத்தேந்தோபி அத்தனோ காரணம், கூ³த²பஹரணகம் கூ³தோ² விய, பட²மதரம் மக்கே²தீதி அத்தோ². ததோ பரா த்³வே ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸா. நிட்டு²ரபா⁴வோ நிட்டு²ரியம்; ‘தம் நிஸ்ஸாய ஏத்தகம்பி நத்தீ²’தி கே²ளபாதனந்தி அத்தோ². நிட்டு²ரியகம்மந்தி நிட்டு²ரியகரணம். க³ஹட்டோ² வா ஹி க³ஹட்ட²ம், பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²ம் நிஸ்ஸாய வஸந்தோ அப்பமத்தகேனேவ குஜ்ஜி²த்வா ‘தம் நிஸ்ஸாய ஏத்தகம்பி நத்தீ²’தி கே²ளம் பாதேத்வா பாதே³ன மத்³த³ந்தோ விய நிட்டு²ரியம் நாம கரோதி. தஸ்ஸ தம் கம்மம் நிட்டு²ரியகம்மந்தி வுச்சதி. லக்க²ணாதி³தோ பனேஸ பரகு³ணமக்க²னலக்க²ணோ மக்கோ², தேஸம் வினாஸனரஸோ, பரேன ஸுகதானம் கிரியானம் அவச்சா²த³னபச்சுபட்டா²னோ.

பளாஸதீதி பளாஸோ; பரஸ்ஸ கு³ணே த³ஸ்ஸேத்வா அத்தனோ கு³ணேஹி ஸமம் கரோதீதி அத்தோ². பளாஸஸ்ஸ ஆயனா பளாஸாயனா. பளாஸோ ச ஸோ அத்தனோ ஜயாஹரணதோ ஆஹாரோ சாதி பளாஸாஹாரோ. விவாத³ட்டா²னந்தி விவாத³காரணம். யுக³க்³கா³ஹோதி ஸமது⁴ரக்³க³ஹணம். அப்படினிஸ்ஸக்³கோ³தி அத்தனா க³ஹிதஸ்ஸ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனம். லக்க²ணாதி³தோ பனேஸ யுக³க்³கா³ஹலக்க²ணோ பளாஸோ, பரகு³ணேஹி அத்தனோ கு³ணானம் ஸமகரணரஸோ, பரேஸம் கு³ணப்பமாணேன உபட்டா²னபச்சுபட்டா²னோ. பளாஸீ ஹி புக்³க³லோ து³தியஸ்ஸ து⁴ரம் ந தே³தி, ஸமம் பஸாரேத்வா திட்ட²தி, ஸாகச்ச²மண்ட³லே அஞ்ஞேன பி⁴க்கு²னா ப³ஹூஸு ஸுத்தேஸு ச காரணேஸு ச ஆப⁴தேஸுபி ‘தவ ச மம ச வாதே³ கிம் நாம நானாகரணம்? நனு மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணம் விய ஏகஸதி³ஸமேவ அம்ஹாகம் வசன’ந்தி வத³தி. இஸ்ஸாமச்ச²ரியனித்³தே³ஸா வுத்தத்தா² ஏவ.

894. மாயானித்³தே³ஸே வாசம் பா⁴ஸதீதி ஜானம்யேவ ‘பண்ணத்திம் வீதிக்கமந்தா பி⁴க்கூ² பா⁴ரியம் கரோந்தி, அம்ஹாகம் பன வீதிக்கமட்டா²னம் நாம நத்தீ²’தி உபஸந்தோ விய பா⁴ஸதி. காயேன பரக்கமதீதி ‘மயா கதம் இத³ம் பாபகம்மம் மா கேசி ஜானிம்ஸூ’தி காயேன வத்தம் கரோதி. விஜ்ஜமானதோ³ஸபடிச்சா²த³னதோ சக்கு²மோஹனமாயா வியாதி மாயா. மாயாவினோ பா⁴வோ மாயாவிதா. கத்வா பாபம் புன படிச்சா²த³னதோ அதிச்ச ஆஸரந்தி ஏதாய ஸத்தாதி அச்சாஸரா. காயவாசாகிரியாஹி அஞ்ஞதா² த³ஸ்ஸனதோ வஞ்சேதீதி வஞ்சனா. ஏதாய ஸத்தா நிகரோந்தீதி நிகதி; மிச்சா²கரோந்தீதி அத்தோ². ‘நாஹம் ஏவம் கரோமீ’தி பாபானம் விக்கி²பனதோ விகிரணா. ‘நாஹம் ஏவம் கரோமீ’தி பரிவஜ்ஜனதோ பரிஹரணா. காயாதீ³ஹி ஸம்வரணதோ கூ³ஹனா. ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன கூ³ஹனா பரிகூ³ஹனா. திணபண்ணேஹி விய கூ³த²ம் காயவசீகம்மேஹி பாபம் சா²தே³தீதி சா²த³னா. ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன சா²த³னா படிச்சா²த³னா. ந உத்தானம் கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அனுத்தானீகம்மம். ந பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அனாவிகம்மம். ஸுட்டு² சா²த³னா வோச்சா²த³னா. கதபடிச்சா²த³னவஸேன புனபி பாபஸ்ஸ கரணதோ பாபகிரியா. அயம் வுச்சதீதி அயம் கதபடிச்சா²த³னலக்க²ணா மாயா நாம வுச்சதி; யாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ ப⁴ஸ்மாபடிச்ச²ன்னோ விய அங்கா³ரோ, உத³கபடிச்ச²ன்னோ விய கா²ணு, பிலோதிகாபலிவேடி²தம் விய ச ஸத்த²ம் ஹோதி.

ஸாடே²ய்யனித்³தே³ஸே ஸடோ²தி அஸந்தகு³ணபரிதீ³பனதோ ந ஸம்மா பா⁴ஸிதா. ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன ஸடோ² பரிஸடோ². யம் தத்தா²தி யம் தஸ்மிம் புக்³க³லே. ஸட²ந்தி அஸந்தகு³ணதீ³பனம் கேராடியம். ஸட²தாதி ஸடா²காரோ. கக்கரதாதி பது³மனாலிஸ்ஸ விய அபராமஸனக்க²மோ க²ரப²ருஸபா⁴வோ. கக்கரியந்திபி தஸ்ஸேவ வேவசனம். பரிக்க²த்ததா பாரிக்க²த்தியந்தி பத³த்³வயேன நிக²ணித்வா ட²பிதம் விய த³ள்ஹகேராடியம் வுத்தம். இத³ம் வுச்சதீதி இத³ம் அத்தனோ அவிஜ்ஜமானகு³ணப்பகாஸனலக்க²ணம் ஸாடே²ய்யம் நாம வுச்சதி; யேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ குச்சி²ம் வா பிட்டி²ம் வா ஜானிதும் ந ஸக்கா.

வாமேன ஸூகரோ ஹோதி, த³க்கி²ணேன அஜாமிகோ³;

ஸரேன நேலகோ ஹோதி, விஸாணேன ஜரக்³க³வோதி.

ஏவம் வுத்தயக்க²ஸூகரஸதி³ஸோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாதி³னித்³தே³ஸா வுத்தத்தா² ஏவ.

902. அனஜ்ஜவனித்³தே³ஸே அனஜ்ஜவோதி அனுஜுதாகாரோ. அனஜ்ஜவபா⁴வோ அனஜ்ஜவதா. ஜிம்ஹதாதி சந்த³வங்கதா. வங்கதாதி கோ³முத்தவங்கதா. குடிலதாதி நங்க³லகோடிவங்கதா. ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி காயவசீசித்தவங்கதாவ கதி²தா.

அமத்³த³வனித்³தே³ஸே ந முது³பா⁴வோ அமுது³தா. அமத்³த³வாகாரோ அமத்³த³வதா. கக்க²ளபா⁴வோ கக்க²ளியம். மத்³த³வகரஸ்ஸ ஸினேஹஸ்ஸ அபா⁴வதோ ப²ருஸபா⁴வோ பா²ருஸியம். அனீசவுத்திதாய உஜுகமேவ டி²தசித்தபா⁴வோ உஜுசித்ததா. புன அமுது³தாக³ஹணம் தஸ்ஸா விஸேஸனத்த²ம் ‘அமுது³தாஸங்கா²தா உஜுசித்ததா, ந அஜ்ஜவஸங்கா²தா உஜுசித்ததா’தி.

903. அக்க²ந்திநித்³தே³ஸாத³யோ க²ந்தினித்³தே³ஸாதி³படிபக்க²தோ வேதி³தப்³பா³.

908. ஸம்யோஜனனித்³தே³ஸே அஜ்ஜ²த்தந்தி காமப⁴வோ. ப³ஹித்³தா⁴தி ரூபாரூபப⁴வோ. கிஞ்சாபி ஹி ஸத்தா காமப⁴வே அப்பம் காலம் வஸந்தி கப்பஸ்ஸ சதுத்த²மேவ கோட்டா²ஸம், இதரேஸு தீஸு கோட்டா²ஸேஸு காமப⁴வோ ஸுஞ்ஞோ ஹோதி துச்சோ², ரூபாரூபப⁴வே ப³ஹும் காலம் வஸந்தி, ததா²பி நேஸம் யஸ்மா காமப⁴வே சுதிபடிஸந்தி⁴யோ ப³ஹுகா ஹோந்தி, அப்பா ரூபாரூபப⁴வேஸு, யத்த² ச சுதிபடிஸந்தி⁴யோ ப³ஹுகா தத்த² ஆலயோபி பத்த²னாபி அபி⁴லாஸோபி ப³ஹு ஹோதி, யத்த² அப்பா தத்த² அப்போ, தஸ்மா காமப⁴வோ அஜ்ஜ²த்தம் நாம ஜாதோ, ரூபாரூபப⁴வா ப³ஹித்³தா⁴ நாம. இதி அஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே காமப⁴வே ப³ந்த⁴னம் அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனம் நாம, ப³ஹித்³தா⁴ஸங்கா²தேஸு ரூபாரூபப⁴வேஸு ப³ந்த⁴னம் ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனம் நாம. தத்த² ஏகேகம் பஞ்சபஞ்சவித⁴ம் ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானீ’’தி. தத்ராயம் வசனத்தோ² – ஓரம் வுச்சதி காமதா⁴து, தத்த² உபபத்தினிப்பா²த³னதோ தம் ஓரம் ப⁴ஜந்தீதி ஓரம்பா⁴கி³யானி. உத்³த⁴ம் வுச்சதி ரூபாரூபதா⁴து, தத்த² உபபத்தினிப்பா²த³னதோ தம் உத்³த⁴ம் ப⁴ஜந்தீதி உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானீதி.

து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா.

(3.) திகனித்³தே³ஸவண்ணனா

909. திகனித்³தே³ஸே தீஹி அகுஸலமூலேஹி வட்டமூலஸமுதா³சாரோ கதி²தோ. அகுஸலவிதக்காதீ³ஸு விதக்கனவஸேன விதக்கோ, ஸஞ்ஜானனவஸேன ஸஞ்ஞா, ஸபா⁴வட்டே²ன தா⁴தூதி வேதி³தப்³பா³. து³ச்சரிதனித்³தே³ஸே பட²மனயோ கம்மபத²வஸேன விப⁴த்தோ, து³தியோ ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிககம்மவஸேன, ததியோ நிப்³ப³த்திதசேதனாவஸேனேவ.

914. ஆஸவனித்³தே³ஸே ஸுத்தந்தபரியாயேன தயோவ ஆஸவா கதி²தா.

919. ஏஸனானித்³தே³ஸே ஸங்கே²பதோ தத்த² கதமா காமேஸனாதி ஆதி³னா நயேன வுத்தோ காமக³வேஸனராகோ³ காமேஸனா. யோ ப⁴வேஸு ப⁴வச்ச²ந்தோ³திஆதி³னா நயேன வுத்தோ ப⁴வக³வேஸனராகோ³ ப⁴வேஸனா. ஸஸ்ஸதோ லோகோதிஆதி³னா நயேன வுத்தா தி³ட்டி²க³திகஸம்மதஸ்ஸ ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ க³வேஸனா தி³ட்டி² ப்³ரஹ்மசரியேஸனாதி வேதி³தப்³பா³. யஸ்மா ச ந கேவலம் ராக³தி³ட்டி²யோ ஏவ ஏஸனா, ததே³கட்ட²ம் பன கம்மம்பி ஏஸனா ஏவ, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் து³தியனயோ விப⁴த்தோ. தத்த² ததே³கட்ட²ந்தி ஸம்பயுத்தேகட்ட²ம் வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² காமராகே³கட்ட²ம் காமாவசரஸத்தானமேவ பவத்ததி; ப⁴வராகே³கட்ட²ம் பன மஹாப்³ரஹ்மானம். ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய சங்கமந்தானம் ஜா²னங்கா³னம் அஸ்ஸாத³னகாலே அகுஸலகாயகம்மம் ஹோதி, ‘அஹோ ஸுக²ம் அஹோ ஸுக²’ந்தி வாசம் பி⁴ந்தி³த்வா அஸ்ஸாத³னகாலே வசீகம்மம், காயங்க³வாசங்கா³னி அசோபேத்வா மனஸாவ அஸ்ஸாத³னகாலே மனோகம்மம். அந்தக்³கா³ஹிகதி³ட்டி²வஸேன ஸப்³பே³ஸம்பி தி³ட்டி²க³திகானம் சங்கமனாதி³வஸேன தானி ஹோந்தியேவ.

920. விதா⁴னித்³தே³ஸே ‘‘கத²ம்வித⁴ம் ஸீலவந்தம் வத³ந்தி, கத²ம்வித⁴ம் பஞ்ஞவந்தம் வத³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.95) ஆகாரஸண்டா²னம் விதா⁴ நாம. ‘‘ஏகவிதே⁴ன ஞாணவத்தூ²’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 751) கோட்டா²ஸோ. ‘‘விதா⁴ஸு ந விகம்பதீ’’திஆதீ³ஸு (தே²ரகா³. 1079) மானோ. இதா⁴பி மானோவ விதா⁴ நாம. ஸோ ஹி ஸேய்யாதி³வஸேன வித³ஹனதோ விதா⁴தி வுச்சதி. ட²பனட்டே²ன வா விதா⁴. தஸ்மா ‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’தி ஏவம் உப்பன்னா மானவிதா⁴ மானட²பனா ஸேய்யோஹமஸ்மீதி விதா⁴தி வேதி³தப்³பா³. ஸேஸபத³த்³வயேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

921. ப⁴யனித்³தே³ஸே ஜாதிம் படிச்ச ப⁴யந்தி ஜாதிபச்சயா உப்பன்னப⁴யம். ப⁴யானகந்தி ஆகாரனித்³தே³ஸோ. ச²ம்பி⁴தத்தந்தி ப⁴யவஸேன க³த்தசலனம். லோமஹம்ஸோதி லோமானம் ஹம்ஸனம், உத்³த⁴க்³க³பா⁴வோ. இமினா பத³த்³வயேன கிச்சதோ ப⁴யம் த³ஸ்ஸேத்வா புன சேதஸோ உத்ராஸோதி ஸபா⁴வதோ த³ஸ்ஸிதம்.

922. தமனித்³தே³ஸே விசிகிச்சா²ஸீஸேன அவிஜ்ஜா கதி²தா. ‘‘தமந்த⁴காரோ ஸம்மோஹோ, அவிஜ்ஜோகோ⁴ மஹப்³ப⁴யோ’’தி வசனதோ ஹி அவிஜ்ஜா தமோ நாம. திண்ணம் பன அத்³தா⁴னம் வஸேன தே³ஸனாஸுக²தாய விசிகிச்சா²ஸீஸேன தே³ஸனா கதா. தத்த² ‘கிம் நு கோ² அஹம் அதீதே க²த்தியோ அஹோஸிம் உதா³ஹு ப்³ராஹ்மணோ வேஸ்ஸோ ஸுத்³தோ³ காளோ ஓதா³தோ ரஸ்ஸோ தீ³கோ⁴’தி கங்க²ந்தோ அதீதம் அத்³தா⁴னம் ஆரப்³ப⁴ கங்க²தி நாம. ‘கிம் நு கோ² அஹம் அனாக³தே க²த்தியோ ப⁴விஸ்ஸாமி உதா³ஹு ப்³ராஹ்மணோ வேஸ்ஸோ…பே… தீ³கோ⁴’தி கங்க²ந்தோ அனாக³தம் அத்³தா⁴னம் ஆரப்³ப⁴ கங்க²தி நாம. ‘கிம் நு கோ² அஹம் ஏதரஹி க²த்தியோ உதா³ஹு ப்³ராஹ்மணோ வேஸ்ஸோ ஸுத்³தோ³; கிம் வா அஹம் ரூபம் உதா³ஹு வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாண’ந்தி கங்க²ந்தோ பச்சுப்பன்னம் அத்³தா⁴னம் ஆரப்³ப⁴ கங்க²தி நாம.

தத்த² கிஞ்சாபி க²த்தியோ வா அத்தனோ க²த்தியபா⁴வம், ப்³ராஹ்மணோ வா ப்³ராஹ்மணபா⁴வம், வேஸ்ஸோ வா வேஸ்ஸபா⁴வம், ஸுத்³தோ³ வா ஸுத்³த³பா⁴வம் அஜானனகோ நாம நத்தி², ஜீவலத்³தி⁴கோ பன ஸத்தோ க²த்தியஜீவாதீ³னம் வண்ணாதி³பே⁴த³ம் ஸுத்வா ‘கீதி³ஸோ நு கோ² அம்ஹாகம் அப்³ப⁴ந்தரே ஜீவோ – கிம் நு கோ² நீலகோ உதா³ஹு பீதகோ லோஹிதகோ ஓதா³தோ சதுரம்ஸோ ச²ளம்ஸோ அட்ட²ம்ஸோ’தி கங்க²ந்தோ ஏவம் கங்க²தி நாம.

923. தித்தா²யதனானீதி தித்த²பூ⁴தானி ஆயதனானி, தித்தி²யானம் வா ஆயதனானி. தத்த² தித்த²ம் நாம த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ. தித்தி²யா நாம யேஸம் தா தி³ட்டி²யோ ருச்சந்தி க²மந்தி. ஆயதனட்டோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. தத்த² யஸ்மா ஸப்³பே³பி தி³ட்டி²க³திகா ஸஞ்ஜாயமானா இமேஸுயேவ தீஸு டா²னேஸு ஸஞ்ஜாயந்தி, ஸமோஸரமானாபி ஏதேஸுயேவ ஸமோஸரந்தி ஸன்னிபதந்தி, தி³ட்டி²க³திகபா⁴வே ச நேஸம் ஏதானியேவ காரணானி, தஸ்மா தித்தா²னி ச தானி ஸஞ்ஜாதானீதிஆதி³னா அத்தே²ன ஆயதனானி சாதி தித்தா²யதனானி; தேனேவத்தே²ன தித்தி²யானம் ஆயதனானீதிபி தித்தா²யதனானி. புரிஸபுக்³க³லோதி ஸத்தோ. காமஞ்ச புரிஸோதிபி புக்³க³லோதிபி வுத்தே ஸத்தோயேவ வுத்தோ, அயம் பன ஸம்முதிகதா² நாம யோ யதா² ஜானாதி தஸ்ஸ ததா² வுச்சதி. படிஸம்வேதே³தீதி அத்தனோ ஸந்தானே உப்பன்னம் ஜானாதி, படிஸம்விதி³தம் கரோதி அனுப⁴வதி வா. புப்³பே³கதஹேதூதி புப்³பே³ கதகாரணா, புப்³பே³ கதகம்மபச்சயேனேவ படிஸம்வேதே³தீதி அத்தோ². அயம் நிக³ண்ட²ஸமயோ. ஏவம்வாதி³னோ பன தே கம்மவேத³னஞ்ச கிரியவேத³னஞ்ச படிக்கி²பித்வா ஏகம் விபாகவேத³னமேவ ஸம்படிச்ச²ந்தி. பித்தஸமுட்டா²னாதீ³ஸு (மஹானி. 5) ச அட்ட²ஸு ஆபா³தே⁴ஸு ஸத்த படிக்கி²பித்வா அட்ட²மம்யேவ ஸம்படிச்ச²ந்தி, தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயாதீ³ஸு ச தீஸு கம்மேஸு த்³வே படிக்கி²பித்வா ஏகம் அபராபரியவேத³னீயமேவ ஸம்படிச்ச²ந்தி, குஸலாகுஸலவிபாககிரியஸங்கா²தாஸு ச சதூஸு சேதனாஸு விபாகசேதனம்யேவ ஸம்படிச்ச²ந்தி.

இஸ்ஸரனிம்மானஹேதூதி இஸ்ஸரனிம்மானகாரணா; ப்³ரஹ்முனா வா பஜாபதினா வா இஸ்ஸரேன நிம்மிதத்தா படிஸம்வேதே³தீதி அத்தோ². அயம் ப்³ராஹ்மணஸமயோ. அயஞ்ஹி நேஸம் அதி⁴ப்பாயோ – இமா திஸ்ஸோ வேத³னா பச்சுப்பன்னே அத்தனா கதமூலகேன வா ஆணத்திமூலகேன வா புப்³பே³ கதேன வா அஹேதுஅப்பச்சயா வா படிஸம்வேதே³தும் நாம ந ஸக்கா; இஸ்ஸரனிம்மானகாரணா ஏவ பன இமா படிஸம்வேதே³தீதி. ஏவம்வாதி³னோ பனேதே ஹேட்டா² வுத்தேஸு அட்ட²ஸு ஆபா³தே⁴ஸு ஏகம்பி அஸம்படிச்சி²த்வா ஸப்³ப³ம் படிபா³ஹந்தி. ததா² தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயாதீ³ஸுபி ஸப்³ப³கோட்டா²ஸேஸு ஏகம்பி அஸம்படிச்சி²த்வா ஸப்³ப³ம் படிபா³ஹந்தி.

அஹேது அப்பச்சயாதி ஹேதுஞ்ச பச்சயஞ்ச வினா அகாரணேனேவ படிஸம்வேதே³தீதி அத்தோ². அயம் ஆஜீவகஸமயோ. ஏவம் வாதி³னோ ஏதேபி ஹேட்டா² வுத்தேஸு காரணேஸு ச ப்³யாதீ⁴ஸு ச ஏகம்பி அஸம்படிச்சி²த்வா ஸப்³ப³ம் படிக்கி²பந்தி.

924. கிஞ்சனாதி பலிபோ³தா⁴. ராகோ³ கிஞ்சனந்தி ராகோ³ உப்பஜ்ஜமானோ ஸத்தே ப³ந்த⁴தி பலிபு³ந்தே⁴தி, தஸ்மா கிஞ்சனந்தி வுச்சதி. தோ³ஸமோஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அங்க³ணானீதி ‘‘உத³ங்க³ணே தத்த² பபம் அவிந்து³’’ந்தி (ஜா. 1.1.2) ஆக³தட்டா²னே பூ⁴மிப்பதே³ஸோ அங்க³ணம். ‘‘தஸ்ஸேவ ரஜஸ்ஸ வா அங்க³ணஸ்ஸ வா பஹானாய வாயமதீ’’தி (ம. நி. 1.184; அ. நி. 10.51) ஆக³தட்டா²னே யம் கிஞ்சி மலம் வா பங்கோ வா. ‘‘ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ’’தி (ம. நி. 1.57) ஆக³தட்டா²னே நானப்பகாரோ திப்³ப³கிலேஸோ. இதா⁴பி ததே³வ கிலேஸங்க³ணம் அதி⁴ப்பேதம். தேனேவ ராகோ³ அங்க³ணந்திஆதி³மாஹ.

மலானீதி மலினபா⁴வகரணானி. ராகோ³ மலந்தி ராகோ³ உப்பஜ்ஜமானோ சித்தம் மலினம் கரோதி, மலம் கா³ஹாபேதி, தஸ்மா மலந்தி வுச்சதி. இதரேஸுபி த்³வீஸு ஏஸேவ நயோ.

விஸமனித்³தே³ஸே யஸ்மா ராகா³தீ³ஸு சேவ காயது³ச்சரிதாதீ³ஸு ச ஸத்தா பக்க²லந்தி, பக்க²லிதா ச பன ஸாஸனதோபி ஸுக³திதோபி பதந்தி, தஸ்மா பக்க²லனபாதஹேதுதோ ராகோ³ விஸமந்திஆதி³ வுத்தம்.

அக்³கீ³தி அனுத³ஹனட்டே²ன அக்³கி³. ராக³க்³கீ³தி ராகோ³ உப்பஜ்ஜமானோ ஸத்தே அனுத³ஹதி ஜா²பேதி, தஸ்மா அக்³கீ³தி வுச்சதி. தோ³ஸமோஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² வத்தூ²னி – ஏகா கிர த³ஹரபி⁴க்கு²னீ சித்தலபப்³ப³தவிஹாரே உபோஸதா²கா³ரம் க³ந்த்வா த்³வாரபாலகரூபம் ஓலோகயமானா டி²தா. அத²ஸ்ஸா அந்தோ ராகோ³ உப்பன்னோ. ஸா தேனேவ ஜா²யித்வா காலமகாஸி. பி⁴க்கு²னியோ க³ச்ச²மானா ‘அயம் த³ஹரா டி²தா, பக்கோஸத² ந’ந்தி ஆஹம்ஸு. ஏகா க³ந்த்வா ‘கஸ்மா டி²தாஸீ’தி ஹத்தே² க³ண்ஹி. க³ஹிதமத்தா பரிவத்தித்வா பதிதா. இத³ம் தாவ ராக³ஸ்ஸ அனுத³ஹனதாய வத்து². தோ³ஸஸ்ஸ பன அனுத³ஹனதாய மனோபதோ³ஸிகா தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³. மோஹஸ்ஸ அனுத³ஹனதாய கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³. மோஹனவஸேன ஹி தேஸம் ஸதிஸம்மோஸோ ஹோதி. தஸ்மா கி²ட்³டா³வஸேன ஆஹாரகாலம் அதிவத்தித்வா காலம் கரோந்தி. கஸாவாதி கஸடா நிரோஜா. ராகா³தீ³ஸு ச காயது³ச்சரிதாதீ³ஸு ச ஏகம்பி பணீதம் ஓஜவந்தம் நத்தி², தஸ்மா ராகோ³ கஸாவோதிஆதி³ வுத்தம்.

925. அஸ்ஸாத³தி³ட்டீ²தி அஸ்ஸாத³ஸம்பயுத்தா தி³ட்டி². நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோதி கிலேஸகாமேன வத்து²காமபடிஸேவனதோ³ஸோ நத்தீ²தி வத³தி. பாதப்³யதந்தி பாதப்³ப³பா⁴வம் பரிபு⁴ஞ்ஜனம் அஜ்ஜோ²ஹரணம். ஏவம்வாதீ³ ஹி ஸோ வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமம் பிவந்தோ விய அஜ்ஜோ²ஹரந்தோ விய பரிபு⁴ஞ்ஜதி. அத்தானுதி³ட்டீ²தி அத்தானம் அனுக³தா தி³ட்டி². மிச்சா²தி³ட்டீ²தி லாமகா தி³ட்டி². இதா³னி யஸ்மா ஏத்த² பட²மா ஸஸ்ஸததி³ட்டி² ஹோதி, து³தியா ஸக்காயதி³ட்டி², ததியா உச்சே²த³தி³ட்டி², தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸஸ்ஸததி³ட்டி² அஸ்ஸாத³தி³ட்டீ²திஆதி³மாஹ.

926. அரதிநித்³தே³ஸோ ச விஹேஸாநித்³தே³ஸோ ச வுத்தத்தோ²யேவ. அத⁴ம்மஸ்ஸ சரியா அத⁴ம்மசரியா, அத⁴ம்மகரணந்தி அத்தோ². விஸமா சரியா, விஸமஸ்ஸ வா கம்மஸ்ஸ சரியாதி விஸமசரியா. தோ³வசஸ்ஸதாபாபமித்ததா நித்³தே³ஸா வுத்தத்தா² ஏவ. புது²னிமித்தாரம்மணேஸு பவத்திதோ நானத்தேஸு ஸஞ்ஞா நானத்தஸஞ்ஞா. யஸ்மா வா அஞ்ஞாவ காமஸஞ்ஞா, அஞ்ஞா ப்³யாபாதா³தி³ஸஞ்ஞா, தஸ்மா நானத்தா ஸஞ்ஞாதிபி நானத்தஸஞ்ஞா. கோஸஜ்ஜபமாத³னித்³தே³ஸேஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு விஸ்ஸட்ட²சித்தஸ்ஸ குஸலத⁴ம்மபா⁴வனாய அனனுயோக³வஸேன லீனவுத்திதா கோஸஜ்ஜம், பமஜ்ஜனவஸேன பமத்தபா⁴வோ பமாதோ³தி வேதி³தப்³போ³. அஸந்துட்டி²தாதி³னித்³தே³ஸா வுத்தத்தா² ஏவ.

931. அனாத³ரியனித்³தே³ஸே ஓவாத³ஸ்ஸ அனாதி³யனவஸேன அனாத³ரபா⁴வோ அனாத³ரியம். அனாத³ரியனாகாரோ அனாத³ரதா. ஸக³ருவாஸம் அவஸனட்டே²ன அகா³ரவபா⁴வோ அகா³ரவதா. ஸஜேட்ட²கவாஸம் அவஸனட்டே²ன அப்பதிஸ்ஸவதா. அனத்³தா³தி அனாதி³யனா. அனத்³தா³யனாதி அனாதி³யனாகாரோ. அனத்³தா³ய அயிதஸ்ஸ பா⁴வோ அனத்³தா³யிதத்தம். அஸீலஸ்ஸ பா⁴வோ அஸீல்யம். அசித்தீகாரோதி க³ருசித்தீகாரஸ்ஸ அகரணம்.

932. அஸ்ஸத்³த⁴பா⁴வோ அஸ்ஸத்³தி⁴யம். அஸத்³த³ஹனாகாரோ அஸத்³த³ஹனா. ஓகப்பேத்வா அனுபவிஸித்வா அக்³க³ஹணம் அனோகப்பனா. அப்பஸீத³னட்டே²ன அனபி⁴ப்பஸாதோ³.

அவத³ஞ்ஞுதாதி த²த்³த⁴மச்ச²ரியவஸேன ‘தே³ஹி, கரோஹீ’தி வசனஸ்ஸ அஜானதா.

934. பு³த்³தா⁴ ச பு³த்³த⁴ஸாவகா சாதி ஏத்த² பு³த்³த⁴க்³க³ஹணேன பச்சேகபு³த்³தா⁴பி க³ஹிதாவ. அஸமேதுகம்யதாதி தேஸம் ஸமீபம் அக³ந்துகாமதா. ஸத்³த⁴ம்மம் அஸோதுகம்யதாதி ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா ஸத்³த⁴ம்மோ நாம, தம் அஸுணிதுகாமதா. அனுக்³க³ஹேதுகம்யதாதி ந உக்³க³ஹேதுகாமதா.

உபாரம்ப⁴சித்ததாதி உபாரம்ப⁴சித்தபா⁴வோ. யஸ்மா பன ஸோ அத்த²தோ உபாரம்போ⁴வ ஹோதி, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் தத்த² கதமோ உபாரம்போ⁴திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உபாரம்ப⁴னவஸேன உபாரம்போ⁴. புனப்புனம் உபாரம்போ⁴ அனுபாரம்போ⁴ உபாரம்ப⁴னாகாரோ உபாரம்ப⁴னா. புனப்புனம் உபாரம்ப⁴னா அனுபாரம்ப⁴னா. அனுபாரம்பி⁴தஸ்ஸ பா⁴வோ அனுபாரம்பி⁴தத்தம். உஞ்ஞாதி ஹேட்டா² கத்வா ஜானனா. அவஞ்ஞாதி அவஜானனா. பரிப⁴வனம் பரிப⁴வோ. ரந்த⁴ஸ்ஸ க³வேஸிதா ரந்த⁴க³வேஸிதா. ரந்த⁴ம் வா க³வேஸதீதி ரந்த⁴க³வேஸீ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ரந்த⁴க³வேஸிதா. அயம் வுச்சதீதி அயம் பரவஜ்ஜானுபஸ்ஸனலக்க²ணோ உபாரம்போ⁴ நாம வுச்சதி, யேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ, யதா² நாம துன்னகாரோ ஸாடகம் பஸாரேத்வா சி²த்³த³மேவ ஓலோகேதி, ஏவமேவ பரஸ்ஸ ஸப்³பே³பி கு³ணே மக்கே²த்வா அகு³ணேஸுயேவ பதிட்டா²தி.

936. அயோனிஸோ மனஸிகாரோதி அனுபாயமனஸிகாரோ. அனிச்சே நிச்சந்தி அனிச்சேயேவ வத்து²ஸ்மிம் ‘இத³ம் நிச்ச’ந்தி ஏவம் பவத்தோ. து³க்கே² ஸுக²ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸச்சவிப்படிகுலேன சாதி சதுன்னம் ஸச்சானம் அனனுலோமவஸேன. சித்தஸ்ஸ ஆவட்டனாதிஆதீ³னி ஸப்³பா³னிபி ஆவஜ்ஜனஸ்ஸேவ வேவசனானேவ. ஆவஜ்ஜனஞ்ஹி ப⁴வங்க³சித்தம் ஆவட்டேதீதி சித்தஸ்ஸ ஆவட்டனா. அனுஅனு ஆவட்டேதீதி அனாவட்டனா. ஆபு⁴ஜதீதி ஆபோ⁴கோ³. ப⁴வங்கா³ரம்மணதோ அஞ்ஞம் ஆரம்மணம் ஸமன்னாஹரதீதி ஸமன்னாஹாரோ. ததே³வாரம்மணம் அத்தானம் அனுப³ந்தி⁴த்வா உப்பஜ்ஜமானே மனஸிகரோதீதி மனஸிகாரோ. கரோதீதி ட²பேதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் அனுபாயமனஸிகாரோ உப்பத²மனஸிகாரலக்க²ணோ அயோனிஸோமனஸிகாரோ நாம வுச்சதி. தஸ்ஸ வஸேன புக்³க³லோ து³க்கா²தீ³னி ஸச்சானி யாதா²வதோ ஆவஜ்ஜிதும் ந ஸக்கோதி.

கும்மக்³க³ஸேவனானித்³தே³ஸே யம் கும்மக்³க³ம் ஸேவதோ ஸேவனா கும்மக்³க³ஸேவனாதி வுச்சதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் தத்த² கதமோ கும்மக்³கோ³தி து³தியபுச்சா² கதா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

திகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.