(3.) திகனித்³தே³ஸவண்ணனா

768. திவிதே⁴ன ஞாணவத்து²னித்³தே³ஸே யோக³விஹிதேஸூதி யோகோ³ வுச்சதி பஞ்ஞா; பஞ்ஞாவிஹிதேஸு பஞ்ஞாபரிணாமிதேஸூதி அத்தோ². கம்மாயதனேஸூதி ஏத்த² கம்மமேவ கம்மாயதனம்; அத² வா கம்மஞ்ச தம் ஆயதனஞ்ச ஆஜீவாதீ³னந்திபி கம்மாயதனம். ஸிப்பாயதனேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² து³வித⁴ம் கம்மம் – ஹீனஞ்ச உக்கட்ட²ஞ்ச. தத்த² ஹீனம் நாம வட்³ட⁴கீகம்மம், புப்ப²ச²ட்³ட³ககம்மந்தி ஏவமாதி³. உக்கட்ட²ம் நாம கஸி, வணிஜ்ஜா, கோ³ரக்க²ந்தி ஏவமாதி³. ஸிப்பம்பி து³வித⁴ம் ஹீனஞ்ச உக்கட்ட²ஞ்ச. தத்த² ஹீனம் ஸிப்பம் நாம நளகாரஸிப்பம், பேஸகாரஸிப்பம், கும்ப⁴காரஸிப்பம், சம்மகாரஸிப்பம், ந்ஹாபிதஸிப்பந்தி ஏவமாதி³. உக்கட்ட²ம் நாம ஸிப்பம் முத்³தா³, க³ணனா, லேக²ஞ்சாதி ஏவமாதி³ விஜ்ஜாவ விஜ்ஜாட்டா²னம். தம் த⁴ம்மிகமேவ க³ஹிதம். நாக³மண்ட³லபரித்தஸதி³ஸம், பு²த⁴மனகமந்தஸதி³ஸம், ஸாலாகியம், ஸல்லகத்தியந்திஆதீ³னி பன வேஜ்ஜஸத்தா²னி ‘‘இச்சா²மஹம், ஆசரிய, ஸிப்பம் ஸிக்கி²து’’ந்தி (மஹாவ. 329) ஸிப்பாயதனே பவிட்ட²த்தா ந க³ஹிதானி.

தத்த² ஏகோ பண்டி³தோ மனுஸ்ஸானம் பா²ஸுவிஹாரத்தா²ய அத்தனோ ச த⁴ம்மதாய கே³ஹபாஸாத³யானனாவாதீ³னி உப்பாதே³தி. ஸோ ஹி ‘இமே மனுஸ்ஸா வஸனட்டா²னேன வினா து³க்கி²தா’தி ஹிதகிரியாய ட²த்வா தீ³க⁴சதுரஸ்ஸாதி³பே⁴த³ம் கே³ஹம் உப்பாதே³தி, ஸீதுண்ஹபடிகா⁴தத்தா²ய ஏகபூ⁴மிகத்³விபூ⁴மிகாதி³பே⁴தே³ பாஸாதே³ கரோதி, ‘யானே அஸதி அனுஸஞ்சரணம் நாம து³க்க²’ந்தி ஜங்கா⁴கிலமத²படிவினோத³னத்தா²ய வய்ஹஸகடஸந்த³மானிகாதீ³னி உப்பாதே³தி, ‘நாவாய அஸதி ஸமுத்³தா³தீ³ஸு ஸஞ்சாரோ நாம நத்தீ²’தி நானப்பகாரம் நாவம் உப்பாதே³தி. ஸோ ஸப்³ப³ம்பேதம் நேவ அஞ்ஞேஹி கயிரமானம் பஸ்ஸதி, ந கதம் உக்³க³ண்ஹாதி, ந கதே²ந்தானம் ஸுணாதி, அத்தனோ பன த⁴ம்மதாய சிந்தாய கரோதி. பஞ்ஞவதா ஹி அத்தனோ த⁴ம்மதாய கதம்பி அஞ்ஞேஹி உக்³க³ண்ஹித்வா கரோந்தேஹி கதஸதி³ஸமேவ ஹோதி. அயம் தாவ ஹீனகம்மே நயோ.

உக்கட்ட²கம்மேபி ‘கஸிகம்மே அஸதி மனுஸ்ஸானம் ஜீவிதம் ந பவத்ததீ’தி ஏகோ பண்டி³தோ மனுஸ்ஸானம் பா²ஸுவிஹாரத்தா²ய யுக³னங்க³லாதீ³னி கஸிப⁴ண்டா³னி உப்பாதே³தி; ததா² நானப்பகாரம் வாணிஜகம்மம் கோ³ரக்க²ஞ்ச உப்பாதே³தி. ஸோ ஸப்³ப³ம்பேதம் நேவ அஞ்ஞேஹி கரியமானம் பஸ்ஸதி…பே… கதஸதி³ஸமேவ ஹோதி. அயம் உக்கட்ட²கம்மே நயோ.

து³விதே⁴பி பன ஸிப்பாயதனே ஏகோ பண்டி³தோ மனுஸ்ஸானம் பா²ஸுவிஹாரத்தா²ய நளகாரஸிப்பாதீ³னி ஹீனஸிப்பானி, ஹத்த²முத்³தா³ய க³ணனஸங்கா²தம் முத்³த³ம், அச்சி²ன்னகஸங்கா²தம் க³ணனம், மாதிகாப்பபே⁴த³காதி³பே⁴த³ஞ்ச லேக²ம் உப்பாதே³தி. ஸோ ஸப்³ப³ம்பேதம் நேவ அஞ்ஞேஹி கரியமானம் பஸ்ஸதி…பே… கதஸதி³ஸமேவ ஹோதி. அயம் ஸிப்பாயதனே நயோ.

ஏகச்சோ பன பண்டி³தோ அமனுஸ்ஸஸரீஸபாதீ³ஹி உபத்³து³தானம் மனுஸ்ஸானம் திகிச்ச²னத்தா²ய த⁴ம்மிகானி நாக³மண்ட³லமந்தாதீ³னி விஜ்ஜாட்டா²னானி உப்பாதே³தி, தானி நேவ அஞ்ஞேஹி கரியமானானி பஸ்ஸதி, ந கதானி உக்³க³ண்ஹாதி, ந கதே²ந்தானம் ஸுணாதி, அத்தனோ பன த⁴ம்மதாய சிந்தாய கரோதி. பஞ்ஞவதா ஹி அத்தனோ த⁴ம்மதாய கதம்பி அஞ்ஞேஹி உக்³க³ண்ஹித்வா கரோந்தேஹி கதஸதி³ஸமேவ ஹோதி.

கம்மஸ்ஸகதம் வாதி ‘‘இத³ம் கம்மம் ஸத்தானம் ஸகம், இத³ம் நோ ஸக’’ந்தி ஏவம் ஜானனஞாணம். ஸச்சானுலோமிகம் வாதி விபஸ்ஸனாஞாணம். தஞ்ஹி சதுன்னம் ஸச்சானம் அனுலோமனதோ ஸச்சானுலோமிகந்தி வுச்சதி. இதா³னிஸ்ஸ பவத்தனாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ரூபம் அனிச்சந்தி வாதிஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² ச அனிச்சலக்க²ணமேவ ஆக³தம், ந து³க்க²லக்க²ணஅனத்தலக்க²ணானி, அத்த²வஸேன பன ஆக³தானேவாதி த³ட்ட²ப்³பா³னி – யஞ்ஹி அனிச்சம் தம் து³க்க²ம், யம் து³க்க²ம் தத³னத்தாதி.

யம் ஏவரூபிந்தி யம் ஏவம் ஹேட்டா² நித்³தி³ட்ட²ஸபா⁴வம் அனுலோமிகம். க²ந்திந்திஆதீ³னி ஸப்³பா³னி பஞ்ஞாவேவசனானேவ. ஸா ஹி ஹேட்டா² வுத்தானம் கம்மாயதனாதீ³னம் பஞ்சன்னம் காரணானம் அபச்சனீகத³ஸ்ஸனேன அனுலோமேதீதி அனுலோமிகா. ததா² ஸத்தானம் ஹிதசரியாய அனுலோமேதி, மக்³க³ஸச்சஸ்ஸ அனுலோமேதி, பரமத்த²ஸச்சஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ அனுலோமனதோ அனுலோமேதீதிபி அனுலோமிகா. ஸப்³பா³னிபி ஏதானி காரணானி க²மதி ஸஹதி த³ட்டு²ம் ஸக்கோதீதி க²ந்தி, பஸ்ஸதீதி தி³ட்டி², ரோசேதீதி ருசி, முத³தீதி முதி³, பேக்க²தீதி பேக்கா². ஸப்³பே³பிஸ்ஸா தே கம்மாயதனாத³யோ த⁴ம்மா நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி, விஸேஸதோ ச பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தா த⁴ம்மா புனப்புனம் அனிச்சது³க்கா²னத்தவஸேன நிஜ்ஜா²யமானா தம் நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தீதி த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக²ந்தீ.

பரதோ அஸ்ஸுத்வா படிலப⁴தீதி அஞ்ஞஸ்ஸ உபதே³ஸவசனம் அஸ்ஸுத்வா ஸயமேவ சிந்தேந்தோ படிலப⁴தி. அயம் வுச்சதீதி அயம் சிந்தாமயா பஞ்ஞா நாம வுச்சதி. ஸா பனேஸா ந யேஸம் கேஸஞ்சி உப்பஜ்ஜதி, அபி⁴ஞ்ஞாதானம் பன மஹாஸத்தானமேவ உப்பஜ்ஜதி. தத்தா²பி ஸச்சானுலோமிகஞாணம் த்³வின்னம்யேவ போ³தி⁴ஸத்தானம் உப்பஜ்ஜதி. ஸேஸபஞ்ஞா ஸப்³பே³ஸம்பி பூரிதபாரமீனம் மஹாபஞ்ஞானம் உப்பஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³பா³.

பரதோ ஸுத்வா படிலப⁴தீதி ஏத்த² கம்மாயதனாதீ³னி பரேன கரியமானானி வா கதானி வா தி³ஸ்வாபி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி கத²யமானஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வாபி ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகே உக்³க³ஹேத்வாபி படிலத்³தா⁴ ஸப்³பா³ பரதோ ஸுத்வாயேவ படிலத்³தா⁴ நாமாதி வேதி³தப்³பா³.

ஸமாபன்னஸ்ஸாதி ஸமாபத்திஸமங்கி³ஸ்ஸ; அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்தா பஞ்ஞா பா⁴வனாமயா நாமாதி அத்தோ².

769. தா³னம் ஆரப்³பா⁴தி தா³னம் படிச்ச; தா³னசேதனாபச்சயாதி அத்தோ². தா³னாதி⁴க³ச்சா²தி தா³னம் அதி⁴க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ; பாபுணந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². யா உப்பஜ்ஜதீதி யா ஏவம் தா³னசேதனாஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, அயம் தா³னமயா பஞ்ஞா நாம. ஸா பனேஸா ‘தா³னம் த³ஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ, தா³னம் தே³ந்தஸ்ஸ, தா³னம் த³த்வா தம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ புப்³ப³சேதனா, முஞ்சசேதனா, அபரசேதனாதி திவிதே⁴ன உப்பஜ்ஜதி.

ஸீலம் ஆரப்³ப⁴ ஸீலாதி⁴க³ச்சா²தி இதா⁴பி ஸீலசேதனாஸம்பயுத்தாவ ஸீலமயா பஞ்ஞாதி அதி⁴ப்பேதா. அயம்பி ‘ஸீலம் பூரேஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ, ஸீலம் பூரேந்தஸ்ஸ, ஸீலம் பூரேத்வா தம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ புப்³ப³சேதனா, முஞ்சசேதனா, அபரசேதனாதி திவிதே⁴னேவ உப்பஜ்ஜதி. பா⁴வனாமயா ஹேட்டா² வுத்தாயேவ.

770. அதி⁴ஸீலபஞ்ஞாதீ³ஸு ஸீலாதீ³னி து³விதே⁴ன வேதி³தப்³பா³னி – ஸீலம், அதி⁴ஸீலம்; சித்தம், அதி⁴சித்தம்; பஞ்ஞா, அதி⁴பஞ்ஞாதி. தத்த² ‘‘உப்பாதா³ வா ததா²க³தானம் அனுப்பாதா³ வா ததா²க³தானம் டி²தாவ ஸா தா⁴து த⁴ம்மட்டி²ததா த⁴ம்மனியாமதா’’தி (ஸம். நி. 2.20; அ. நி. 3.137) இமாய தந்தியா ஸங்க³ஹிதவஸேன பஞ்சபி ஸீலானி த³ஸபி ஸீலானி ஸீலம் நாம. தஞ்ஹி ததா²க³தே உப்பன்னேபி அனுப்பன்னேபி ஹோதி. அனுப்பன்னே கே பஞ்ஞாபேந்தீதி? தாபஸபரிப்³பா³ஜகா, ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தா, சக்கவத்திராஜானோ ச பஞ்ஞாபேந்தி. உப்பன்னே ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, பி⁴க்கு²னீஸங்கோ⁴, உபாஸகா, உபாஸிகாயோ ச பஞ்ஞாபேந்தி. பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம் பன ஸப்³ப³ஸீலேஹி அதி⁴கம் உப்பன்னேயேவ ததா²க³தே உப்பஜ்ஜதி, நோ அனுப்பன்னே. ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴யேவ ச நம் பஞ்ஞாபேந்தி. ‘‘இமஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் வீதிக்கமே இத³ம் நாம ஹோதீ’’தி பஞ்ஞாபனஞ்ஹி அஞ்ஞேஸம் அவிஸயோ, பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஏஸ விஸயோ, பு³த்³தா⁴னம் ப³லம். இதி யஸ்மா பாதிமோக்க²ஸம்வரோ அதி⁴ஸீலம், தஸ்மா தம் அதி⁴ஸீலபஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதும் பாதிமோக்க²ஸம்வரம் ஸம்வரந்தஸ்ஸாதிஆதி³ வுத்தம்.

ஹேட்டா² வுத்தாய ஏவ பன தந்தியா ஸங்க³ஹிதவஸேன வட்டபாதி³கா அட்ட² ஸமாபத்தியோ சித்தம் நாம. தஞ்ஹி ததா²க³தே உப்பன்னேபி ஹோதி அனுப்பன்னேபி. அனுப்பன்னே கே நிப்³ப³த்தேந்தீதி? தாபஸபரிப்³பா³ஜகா சேவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தா ச சக்கவத்திராஜானோ ச. உப்பன்னே ப⁴க³வதி விஸேஸத்தி²கா பி⁴க்கு²ஆத³யோபி நிப்³ப³த்தேந்தியேவ. விபஸ்ஸனாபாதி³கா பன அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸப்³ப³சித்தேஹி அதி⁴கா, உப்பன்னேயேவ ததா²க³தே உப்பஜ்ஜந்தி, நோ அனுப்பன்னே. ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴ ஏவ ச ஏதா பஞ்ஞாபேந்தி. இதி யஸ்மா அட்ட² ஸமாபத்தியோ அதி⁴சித்தம், தஸ்மா அதி⁴சித்தபஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதும் ரூபாவசராரூபாவசரஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸாதிஆதி³ வுத்தம்.

ஹேட்டா² வுத்தாய ஏவ பன தந்தியா ஸங்க³ஹிதவஸேன கம்மஸ்ஸகதஞாணம் பஞ்ஞா நாம. தஞ்ஹி ததா²க³தே உப்பன்னேபி ஹோதி அனுப்பன்னேபி. அனுப்பன்னே வேலாமதா³னவேஸ்ஸந்தரதா³னாதி³வஸேன உப்பஜ்ஜதி; உப்பன்னே தேன ஞாணேன மஹாதா³னம் பவத்தேந்தானம் பமாணம் நத்தி². மக்³க³ப²லபஞ்ஞா பன ஸப்³ப³பஞ்ஞாஹி அதி⁴கா, உப்பன்னேயேவ ததா²க³தே வித்தா²ரிகா ஹுத்வா பவத்ததி, நோ அனுப்பன்னே. இதி யஸ்மா மக்³க³ப²லபஞ்ஞா அதி⁴பஞ்ஞா, தஸ்மா அதிரேகபஞ்ஞாய பஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதும் சதூஸு மக்³கே³ஸூதிஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² ஸியா – ஸீலம், அதி⁴ஸீலம்; சித்தம், அதி⁴சித்தம்; பஞ்ஞா, அதி⁴பஞ்ஞாதி இமேஸு ச²ஸு கோட்டா²ஸேஸு விபஸ்ஸனா பஞ்ஞா கதரஸன்னிஸ்ஸிதாதி? அதி⁴பஞ்ஞாஸன்னிஸ்ஸிதா. தஸ்மா யதா² ஓமகதரப்பமாணம் ச²த்தம் வா த⁴ஜம் வா உபாதா³ய அதிரேகப்பமாணம் அதிச²த்தம் அதித⁴ஜோதி வுச்சதி, ஏவமித³ம்பி பஞ்சஸீலம் த³ஸஸீலம் உபாதா³ய பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம் ‘அதி⁴ஸீலம்’ நாம; வட்டபாதி³கா அட்ட² ஸமாபத்தியோ உபாதா³ய விபஸ்ஸனாபாதி³கா அட்ட² ஸமாபத்தியோ ‘அதி⁴சித்தம்’ நாம, கம்மஸ்ஸகதபஞ்ஞம் உபாதா³ய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா ச மக்³க³பஞ்ஞா ச ப²லபஞ்ஞா ச ‘அதி⁴பஞ்ஞா’ நாமாதி வேதி³தப்³பா³.

771. ஆயகோஸல்லாதி³னித்³தே³ஸே யஸ்மா ஆயோதி வுட்³டி⁴, ஸா அனத்த²ஹானிதோ அத்து²ப்பத்திதோ ச து³விதா⁴; அபாயோதி அவுட்³டி⁴, ஸாபி அத்த²ஹானிதோ அனத்து²ப்பத்திதோ ச து³விதா⁴; தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் இமே த⁴ம்மே மனஸிகரோதோதிஆதி³ வுத்தம். இத³ம் வுச்சதீதி யா இமேஸம் அகுஸலத⁴ம்மானம் அனுப்பத்திப்பஹானேஸு குஸலத⁴ம்மானஞ்ச உப்பத்திட்டி²தீஸு பஞ்ஞா – இத³ம் ஆயகோஸல்லம் நாம வுச்சதி. யா பனேஸா குஸலத⁴ம்மானம் அனுப்பஜ்ஜனனிருஜ்ஜ²னேஸு அகுஸலத⁴ம்மானஞ்ச உப்பத்திட்டி²தீஸு பஞ்ஞா – இத³ம் அபாயகோஸல்லம் நாமாதி அத்தோ². ஆயகோஸல்லம் தாவ பஞ்ஞா ஹோது; அபாயகோஸல்லம் கத²ம் பஞ்ஞா நாம ஜாதாதி? பஞ்ஞவாயேவ ஹி ‘மய்ஹம் ஏவம் மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மா நுப்பஜ்ஜந்தி உப்பன்னா ச நிருஜ்ஜ²ந்தி; அனுப்பன்னா அகுஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா பவட்³ட⁴ந்தீ’தி பஜானாதி. ஸோ ஏவம் ஞத்வா அனுப்பன்னானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³தி, உப்பன்னே பஜஹதி; அனுப்பன்னே குஸலே உப்பாதே³தி, உப்பன்னே பா⁴வனாபாரிபூரிம் பாபேதி. ஏவம் அபாயகோஸல்லம்பி பஞ்ஞா ஏவாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³பா³பி தத்ரூபாயா பஞ்ஞா உபாயகோஸல்லந்தி இத³ம் பன அச்சாயிககிச்சே வா ப⁴யே வா உப்பன்னே தஸ்ஸ திகிச்ச²னத்த²ம் டா²னுப்பத்தியகாரணஜானனவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

திகனித்³தே³ஸவண்ணனா.