(1.) ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா

761. இதா³னி யதா²னிக்கி²த்தாய மாதிகாய ‘‘பஞ்சவிஞ்ஞாணா ந ஹேதுமேவா’’திஆதி³னா நயேன ஆரத்³தே⁴ நித்³தே³ஸவாரே ந ஹேதுமேவாதி ஸாதா⁴ரணஹேதுபடிக்கே²பனித்³தே³ஸோ. தத்த² ‘‘ஹேதுஹேது, பச்சயஹேது, உத்தமஹேது, ஸாதா⁴ரணஹேதூதி சதுப்³பி³தோ⁴ ஹேதூ’’திஆதி³னா நயேன யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் ரூபகண்டே³ ‘‘ஸப்³ப³ம் ரூபம் ந ஹேதுமேவா’’திஆதீ³னம் அத்த²வண்ணனாயம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 594) வுத்தமேவ. அஹேதுகமேவாதிஆதீ³ஸு ப்³யஞ்ஜனஸந்தி⁴வஸேன மகாரோ வேதி³தப்³போ³; அஹேதுகா ஏவாதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அபிச ‘‘ஹேதூ த⁴ம்மா நஹேதூ த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 1) த⁴ம்மகோட்டா²ஸேஸு பஞ்சவிஞ்ஞாணானி ஹேதூ த⁴ம்மாதி வா ஸஹேதுகா த⁴ம்மாதி வா ந ஹோந்தி. ஏகந்தேன பன ந ஹேதூயேவ, அஹேதுகா யேவாதி இமானிபி நயேனேத்த² ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அப்³யாகதமேவாதி பத³ம் விபாகாப்³யாகதவஸேன வுத்தம். ஸாரம்மணமேவாதி ஓலுப்³பா⁴ரம்மணவஸேன. பச்சயாரம்மணம் ஓலுப்³பா⁴ரம்மணந்தி ஹி து³வித⁴ம் ஆரம்மணம். இமஸ்மிம் பன டா²னே ஓலுப்³பா⁴ரம்மணமேவ து⁴ரம், பச்சயாரம்மணம்பி லப்³ப⁴தியேவ. அசேதஸிகமேவாதி பத³ம் சித்தம், ரூபம், நிப்³பா³னந்தி தீஸு அசேதஸிகேஸு சித்தமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். நோ அபரியாபன்னமேவாதி க³திபரியாபன்னசுதிபரியாபன்னஸம்ஸாரவட்டப⁴வபரியாபன்னபா⁴வதோ பரியாபன்னா ஏவ, நோ அபரியாபன்னா. லோகதோ வட்டதோ ந நிய்யந்தீதி அனிய்யானிகா. உப்பன்னம் மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யமேவாதி ரூபகண்டே³ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் பச்சுப்பன்னானேவ ரூபாதீ³னி ஆரப்³ப⁴ பவத்திதோ அதீதாதி³விஸயம் மனோவிஞ்ஞாணம்பி பஞ்சவிஞ்ஞாணஸோதபதிதமேவ கத்வா ‘‘உபபன்னம் ச²ஹி விஞ்ஞாணேஹி விஞ்ஞேய்ய’’ந்தி (த⁴. ஸ. 584) வுத்தம். பஞ்சவிஞ்ஞாணா பன யஸ்மா பச்சுப்பன்னாபி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் ஆரம்மணா ந ஹோந்தி, மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸேவ ஹோந்தி, தஸ்மா ‘‘மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யமேவா’’தி வுத்தம். அனிச்சமேவாதி ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சாயேவ. ஜராபி⁴பூ⁴தமேவாதி ஜராய அபி⁴பூ⁴தத்தா ஜராபி⁴பூ⁴தா ஏவ.

762. உப்பன்னவத்து²கா உப்பன்னாரம்மணாதி அனாக³தபடிக்கே²போ. ந ஹி தே அனாக³தேஸு வத்தா²ரம்மணேஸு உப்பஜ்ஜந்தி.

புரேஜாதவத்து²கா புரேஜாதாரம்மணாதி ஸஹுப்பத்திபடிக்கே²போ. ந ஹி தே ஸஹுப்பன்னம் வத்து²ம் வா ஆரம்மணம் வா படிச்ச உப்பஜ்ஜந்தி, ஸயம் பன பச்சா²ஜாதா ஹுத்வா புரேஜாதேஸு வத்தா²ரம்மணேஸு உப்பஜ்ஜந்தி.

அஜ்ஜ²த்திகவத்து²காதி அஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தவஸேன வுத்தம். தானி ஹி அஜ்ஜ²த்திகே பஞ்ச பஸாதே³ வத்து²ம் கத்வா உப்பஜ்ஜந்தி. பா³ஹிராரம்மணாதி பா³ஹிரரூபாதி³ஆரம்மணா. தத்த² சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம் – பஞ்சவிஞ்ஞாணா ஹி பஸாத³வத்து²கத்தா அஜ்ஜ²த்திகா அஜ்ஜ²த்திகவத்து²கா, மனோவிஞ்ஞாணம் ஹத³யரூபம் வத்து²ம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகாலே அஜ்ஜ²த்திகம் பா³ஹிரவத்து²கம், பஞ்சவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தா தயோ க²ந்தா⁴ பா³ஹிரா அஜ்ஜ²த்திகவத்து²கா, மனோவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தா தயோ க²ந்தா⁴ ஹத³யரூபம் வத்து²ம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகாலே பா³ஹிரா பா³ஹிரவத்து²கா.

அஸம்பி⁴ன்னவத்து²காதி அனிருத்³த⁴வத்து²கா. ந ஹி தே நிருத்³த⁴ம் அதீதம் வத்து²ம் படிச்ச உப்பஜ்ஜந்தி. அஸம்பி⁴ன்னாரம்மணதாயபி ஏஸேவ நயோ.

அஞ்ஞம் சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்து² ச ஆரம்மணஞ்சாதிஆதீ³ஸு சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹி அஞ்ஞம் வத்து², அஞ்ஞம் ஆரம்மணம். அஞ்ஞம் ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னம். சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதபஸாதா³தீ³ஸு அஞ்ஞதரம் வத்து²ம், ஸத்³தா³தீ³ஸு வா அஞ்ஞதரம் ஆரம்மணம் கத்வா கப்பதோ கப்பம் க³ந்த்வாபி ந உப்பஜ்ஜதி; சக்கு²பஸாத³மேவ பன வத்து²ம் கத்வா ரூபஞ்ச ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜதி. ஏவமஸ்ஸ வத்து²பி த்³வாரம்பி ஆரம்மணம்பி நிப³த்³த⁴ம், அஞ்ஞம் வத்து²ம் வா த்³வாரம் வா ஆரம்மணம் வா ந ஸங்கமதி, நிப³த்³த⁴வத்து² நிப³த்³த⁴த்³வாரம் நிப³த்³தா⁴ரம்மணமேவ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி. ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

763. ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தீதி ஏத்த² அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ சக்கு² ஸோதஸ்ஸ, ஸோதம் வா சக்கு²ஸ்ஸாதி ஏவம் ஏகம் ஏகஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் ந பச்சனுபோ⁴தீதி அத்தோ². ஸசே ஹி நீலாதி³பே⁴த³ம் ரூபாரம்மணம் ஸமோதா⁴னேத்வா ஸோதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபனேய்ய ‘இங்க⁴ தாவ நம் வவத்தா²பேஹி விபா⁴வேஹி – கிம் நாமேதம் ஆரம்மண’ந்தி, சக்கு²விஞ்ஞாணம் வினாபி முகே²ன அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அரே அந்த⁴பா³ல, வஸ்ஸஸதம்பி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம்பி பரிதா⁴வமானோ அஞ்ஞத்ர மயா குஹிம் ஏதஸ்ஸ ஜானனகம் லபி⁴ஸ்ஸஸி; ஆஹர நம் சக்கு²பஸாதே³ உபனேஹி; அஹமேதம் ஆரம்மணம் ஜானிஸ்ஸாமி – யதி³ வா நீலம் யதி³ வா பீதகம். ந ஹி ஏஸோ அஞ்ஞஸ்ஸ விஸயோ; மய்ஹமேவேஸோ விஸயோ’தி. ஸேஸவிஞ்ஞாணேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமேதே அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் ந பச்சனுபோ⁴ந்தி நாம.

764. ஸமன்னாஹரந்தஸ்ஸாதி ஆவஜ்ஜனேனேவ ஸமன்னாஹரந்தஸ்ஸ.

மனஸிகரோந்தஸ்ஸாதி ஆவஜ்ஜனேனேவ மனஸிகரோந்தஸ்ஸ. ஏதானி ஹி சித்தானி ஆவஜ்ஜனேன ஸமன்னாஹடகாலே மனஸிகதகாலேயேவ ச உப்பஜ்ஜந்தி.

ந அப்³போ³கிண்ணாதி அஞ்ஞேன விஞ்ஞாணேன அப்³போ³கிண்ணா நிரந்தராவ நுப்பஜ்ஜந்தி. ஏதேன தேஸம் அனந்தரதா படிக்கி²த்தா.

765. ந அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி ஏதேன ஸப்³பே³ஸம்பி ஸஹுப்பத்தி படிக்கி²த்தா. ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸமனந்தராதி ஏதேன ஸமனந்தரதா படிக்கி²த்தா.

766. ஆவட்டனா வாதிஆதீ³னி சத்தாரிபி ஆவஜ்ஜனஸ்ஸேவ நாமானி. தஞ்ஹி ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆவட்டனதோ ஆவட்டனா, தஸ்ஸேவ ஆபு⁴ஜனதோ ஆபோ⁴கோ³, ரூபாதீ³னம் ஸமன்னாஹரணதோ ஸமன்னாஹாரோ, தேஸம்யேவ மனஸிகரணதோ மனஸிகாரோதி வுச்சதி. ஏவமேத்த² ஸங்கே²பதோ பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஆவஜ்ஜனட்டா²னே ட²த்வா ஆவஜ்ஜனாதி³கிச்சம் காதும் ஸமத்த²பா⁴வோ படிக்கி²த்தோ.

ந கஞ்சி த⁴ம்மம் படிவிஜானாதீதி ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ப. 1-2) ஏவம் வுத்தம் ஏகம்பி குஸலம் வா அகுஸலம் வா ந படிவிஜானாதி.

அஞ்ஞத்ர அபி⁴னிபாதமத்தாதி ட²பேத்வா ரூபாதீ³னம் அபி⁴னிபாதமத்தம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸுபண்டி³தோபி புரிஸோ, ட²பேத்வா ஆபாத²க³தானி ரூபாதீ³னி, அஞ்ஞம் குஸலாகுஸலேஸு ஏகத⁴ம்மம்பி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந படிவிஜானாதி. சக்கு²விஞ்ஞாணம் பனேத்த² த³ஸ்ஸனமத்தமேவ ஹோதி. ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னி ஸவனகா⁴யனஸாயனபு²ஸனமத்தானேவ. த³ஸ்ஸனாதி³மத்ததோ பன முத்தா அஞ்ஞா ஏதேஸம் குஸலாதி³படிவிஞ்ஞத்தி நாம நத்தி².

மனோதா⁴துயாபீதி ஸம்படிச்ச²னமனோதா⁴துயாபி. ஸம்பிண்ட³னத்தோ² சேத்த² பிகாரோ. தஸ்மா மனோதா⁴துயாபி ததோ பராஹி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூஹிபீதி ஸப்³பே³ஹிபி பஞ்சத்³வாரிகவிஞ்ஞாணேஹி ந கஞ்சி குஸலாகுஸலம் த⁴ம்மம் படிவிஜானாதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ந கஞ்சி இரியாபத²ம் கப்பேதீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ந ஹி பஞ்சத்³வாரிகவிஞ்ஞாணேஹி க³மனாதீ³ஸு கஞ்சி இரியாபத²ம் கப்பேதி, ந காயகம்மம் ந வசீகம்மம் பட்ட²பேதி, ந குஸலாகுஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதி³யதி, ந ஸமாதி⁴ம் ஸமாபஜ்ஜதி லோகியம் வா லோகுத்தரம் வா, ந ஸமாதி⁴தோ வுட்டா²தி லோகியா வா லோகுத்தரா வா, ந ப⁴வதோ சவதி, ந ப⁴வந்தரே உபபஜ்ஜதி. ஸப்³ப³ம்பி ஹேதம் குஸலாகுஸலத⁴ம்மபடிவிஜானனாதி³வசனபரியோஸானம் கிச்சம் மனோத்³வாரிகசித்தேனேவ ஹோதி, ந பஞ்சத்³வாரிகேனாதி ஸப்³ப³ஸ்ஸாபேதஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கரணே ஸஹஜவனகானி வீதி²சித்தானி படிக்கி²த்தானி. யதா² சேதேஸம் ஏதானி கிச்சானி நத்தி², ஏவம் நியாமோக்கமனாதீ³னிபி. ந ஹி பஞ்சத்³வாரிகஜவனேன மிச்ச²த்தனியாமம் ஓக்கமதி, ந ஸம்மத்தனியாமம்; ந சேதம் ஜவனம் நாமகோ³த்தமாரப்³ப⁴ ஜவதி, ந கஸிணாதி³பண்ணத்திம்; ந லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாவஸேன பவத்ததி, ந வுட்டா²னகா³மினீப³லவவிபஸ்ஸனாவஸேன; ந ரூபாரூபத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ஜவதி, ந நிப்³பா³னம்; ந சேதேன ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்பி⁴தா³ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, ந அபி⁴ஞ்ஞாஞாணம், ந ஸாவகபாரமீஞாணம், ந பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணம், ந ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம். ஸப்³போ³பி பனேஸ பபே⁴தோ³ மனோத்³வாரிகஜவனேயேவ லப்³ப⁴தி.

ந ஸுபதி ந படிபு³ஜ்ஜ²தி ந ஸுபினம் பஸ்ஸதீதி ஸப்³பே³னாபி ச பஞ்சத்³வாரிகசித்தேன நேவ நித்³த³ம் ஓக்கமதி, ந நித்³தா³யதி, ந படிபு³ஜ்ஜ²தி, ந கிஞ்ச ஸுபினம் பஸ்ஸதீதி இமேஸு தீஸு டா²னேஸு ஸஹ ஜவனேன வீதி²சித்தம் படிக்கி²த்தம்.

நித்³தா³யந்தஸ்ஸ ஹி மஹாவட்டிம் ஜாலேத்வா தீ³பே சக்கு²ஸமீபே உபனீதே பட²மம் சக்கு²த்³வாரிகம் ஆவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம் ந ஆவட்டேதி, மனோத்³வாரிகமேவ ஆவட்டேதி. அத² ஜவனம் ஜவித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. து³தியவாரே சக்கு²த்³வாரிகம் ஆவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேதி. ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ஜவனபரியோஸானானி பவத்தந்தி. தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³ம் பவத்ததி. ததியவாரே மனோத்³வாரிகஆவஜ்ஜனேன ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே மனோத்³வாரிகஜவனம் ஜவதி. தேன சித்தேன ஞத்வா ‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே ஆலோகோ’தி ஜானாதி.

ததா² நித்³தா³யந்தஸ்ஸ கண்ணஸமீபே தூரியேஸு பக்³க³ஹிதேஸு, கா⁴னஸமீபே ஸுக³ந்தே⁴ஸு வா து³க்³க³ந்தே⁴ஸு வா புப்பே²ஸு உபனீதேஸு, முகே² ஸப்பிம்ஹி வா பா²ணிதே வா பக்கி²த்தே, பிட்டி²யம் பாணினா பஹாரே தி³ன்னே பட²மம் ஸோதத்³வாரிகாதீ³னி ஆவஜ்ஜனானி ப⁴வங்க³ம் ந ஆவட்டேந்தி, மனோத்³வாரிகமேவ ஆவட்டேதி. அத² ஜவனம் ஜவித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. து³தியவாரே ஸோதத்³வாரிகாதீ³னி ஆவஜ்ஜனானி ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேந்தி. ததோ ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணாதீ³னி ஜவனபரியோஸானானி பவத்தந்தி. தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³ம் பவத்ததி. ததியவாரே மனோத்³வாரிகஆவஜ்ஜனேன ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே மனோத்³வாரிகஜவனம் ஜவதி. தேன சித்தேன ஞத்வா ‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே ஸத்³தோ³ – ஸங்க²ஸத்³தோ³, பே⁴ரிஸத்³தோ³’தி வா ‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே க³ந்தோ⁴ – மூலக³ந்தோ⁴, ஸாரக³ந்தோ⁴’தி வா ‘கிம் இத³ம் மய்ஹம் முகே² பக்கி²த்தரஸம் – ஸப்பீதி வா பா²ணித’ந்தி வா ‘கேனம்ஹி பிட்டி²யம் பஹதோ, அதித²த்³தோ⁴ மே பஹாரோ’தி வா வத்தாரோ ஹோந்தி. ஏவம் மனோத்³வாரிகஜவனேனேவ படிபு³ஜ்ஜ²தி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. ஸுபினம்பி தேனேவ பஸ்ஸதி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன.

தஞ்ச பனேதம் ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ சதூஹி காரணேஹி பஸ்ஸதி – தா⁴துக்கோ²ப⁴தோ வா அனுபூ⁴தபுப்³ப³தோ வா தே³வதோபஸம்ஹாரதோ வா புப்³ப³னிமித்ததோ வாதி. தத்த² பித்தாதீ³னம் கோ²ப⁴கரணபச்சயயோகே³ன கு²பி⁴ததா⁴துகோ ‘தா⁴துக்கோ²ப⁴தோ’ ஸுபினம் பஸ்ஸதி. பஸ்ஸந்தோ ச நானாவித⁴ம் ஸுபினம் பஸ்ஸதி – பப்³ப³தா பதந்தோ விய, ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தோ விய, வாளமிக³ஹத்தி²சோராதீ³ஹி அனுப³த்³தோ⁴ விய ச ஹோதி. ‘அனுபூ⁴தபுப்³ப³தோ’ பஸ்ஸந்தோ புப்³பே³ அனுபூ⁴தபுப்³ப³ம் ஆரம்மணம் பஸ்ஸதி. ‘தே³வதோபஸம்ஹாரதோ’ பஸ்ஸந்தஸ்ஸ தே³வதா அத்த²காமதாய வா அனத்த²காமதாய வா அத்தா²ய வா அனத்தா²ய வா நானாவிதா⁴னி ஆரம்மணானி உபஸம்ஹரந்தி. ஸோ தாஸம் தே³வதானம் ஆனுபா⁴வேன தானி ஆரம்மணானி பஸ்ஸதி. புப்³ப³னிமித்ததோ பஸ்ஸந்தோ புஞ்ஞாபுஞ்ஞவஸேன உப்பஜ்ஜிதுகாமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வா அனத்த²ஸ்ஸ வா புப்³ப³னிமித்தபூ⁴தம் ஸுபினம் பஸ்ஸதி போ³தி⁴ஸத்தமாதா விய புத்தபடிலாப⁴னிமித்தம், போ³தி⁴ஸத்தோ விய பஞ்ச மஹாஸுபினே (அ. நி. 5.196), கோஸலராஜா விய ச ஸோளஸ ஸுபினேதி (ஜா. 1.1.41).

தத்த² யம் தா⁴துக்கோ²ப⁴தோ அனுபூ⁴தபுப்³ப³தோ ச ஸுபினம் பஸ்ஸதி, ந தம் ஸச்சம் ஹோதி. யம் தே³வதோபஸம்ஹாரதோ பஸ்ஸதி, தம் ஸச்சம் வா ஹோதி அலிகம் வா. குத்³தா⁴ ஹி தே³வதா உபாயேன வினாஸேதுகாமா விபரீதம்பி கத்வா த³ஸ்ஸேந்தி. தத்ரித³ம் வத்து² – ரோஹணே கிர நாக³மஹாவிஹாரே மஹாதே²ரோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனபலோகேத்வாவ ஏகம் நாக³ருக்க²ம் சி²ந்தா³பேஸி. ருக்கே² அதி⁴வத்தா² தே³வதா தே²ரஸ்ஸ குத்³தா⁴ பட²மமேவ நம் பலோபே⁴த்வா பச்சா² ‘இதோ தே ஸத்ததி³வஸமத்த²கே உபட்டா²கோ ராஜா மரிஸ்ஸதீ’தி ஸுபினே ஆரோசேஸி. தே²ரோ நம் கத²ம் ஆஹரித்வா ராஜோரோதா⁴னம் ஆசிக்கி². தா ஏகப்பஹாரேனேவ மஹாவிரவம் விரவிம்ஸு. ராஜா ‘கிம் ஏத’ந்தி புச்சி². தா ‘ஏவம் தே²ரேன வுத்த’ந்தி ஆரோசயிம்ஸு. ராஜா தி³வஸே க³ணாபேத்வா ஸத்தாஹே வீதிவத்தே குஜ்ஜி²த்வா தே²ரஸ்ஸ ஹத்த²பாதே³ சி²ந்தா³பேஸி.

யம் பன புப்³ப³னிமித்ததோ பஸ்ஸதி தம் ஏகந்தஸச்சமேவ ஹோதி. ஏதேஸஞ்ச சதுன்னம் மூலகாரணானம் ஸம்ஸக்³க³பே⁴த³தோபி ஸுபினபே⁴தோ³ ஹோதியேவ. தஞ்ச பனேதம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஸுபினம் ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனாவ பஸ்ஸந்தி அப்பஹீனவிபல்லாஸத்தா; அஸேக்கா² ந பஸ்ஸந்தி பஹீனவிபல்லாஸத்தா.

கிம் பன தம் பஸ்ஸந்தோ ஸுத்தோ பஸ்ஸதி, படிபு³த்³தோ⁴? உதா³ஹு நேவ ஸுத்தோ பஸ்ஸதி ந படிபு³த்³தோ⁴தி? கிஞ்சேத்த² யதி³ தாவ ஸுத்தோ பஸ்ஸதி, அபி⁴த⁴ம்மவிரோதோ⁴ ஆபஜ்ஜதி. ப⁴வங்க³சித்தேன ஹி ஸுபதி. தஞ்ச ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணம் ராகா³தி³ஸம்பயுத்தம் வா ந ஹோதி. ஸுபினம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச ஈதி³ஸானி சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அத² படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, வினயவிரோதோ⁴ ஆபஜ்ஜதி. யஞ்ஹி படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, தம் ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேன பஸ்ஸதி. ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேன ச கதே வீதிக்கமே அனாபத்தி நாம நத்தி². ஸுபினம் பஸ்ஸந்தேன பன கதே வீதிக்கமே ஏகந்தம் அனாபத்தி ஏவ. அத² நேவ ஸுத்தோ ந படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, ந ஸுபினம் நாம பஸ்ஸதி. ஏவஞ்ஹி ஸதி ஸுபினஸ்ஸ அபா⁴வோவ ஆபஜ்ஜதி? ந அபா⁴வோ. கஸ்மா? யஸ்மா கபிமித்³த⁴பரேதோ பஸ்ஸதி. வுத்தம் ஹேதம் – ‘‘கபிமித்³த⁴பரேதோ கோ², மஹாராஜ, ஸுபினம் பஸ்ஸதீ’’தி (மி. ப. 5.3.5). ‘கபிமித்³த⁴பரேதோ’தி மக்கடனித்³தா³ய யுத்தோ. யதா² ஹி மக்கடஸ்ஸ நித்³தா³ லஹுபரிவத்தா ஹோதி, ஏவம் யா நித்³தா³ புனப்புனம் குஸலாதி³சித்தவோகிண்ணத்தா லஹுபரிவத்தா; யஸ்ஸா பவத்தியம் புனப்புனம் ப⁴வங்க³தோ உத்தரணம் ஹோதி, தாய யுத்தோ ஸுபினம் பஸ்ஸதி. தேனாயம் ஸுபினோ குஸலோபி ஹோதி அகுஸலோபி அப்³யாகதோபி 386. தத்த² ஸுபினந்தே சேதியவந்த³னத⁴ம்மஸ்ஸவனத⁴ம்மதே³ஸனாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ குஸலோ, பாணாதிபாதாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ அகுஸலோ, த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோ ஆவஜ்ஜனததா³ரம்மணக்க²ணே அப்³யாகதோதி வேதி³தப்³போ³. ஸுபினேனேவ ‘தி³ட்ட²ம் விய மே, ஸுதம் விய மே’தி கத²னகாலேபி அப்³யாகதோயேவ.

கிம் பன ஸுபினே கதம் குஸலாகுஸலம் கம்மம் ஸவிபாகம் அவிபாகந்தி? ஸவிபாகம்; து³ப்³ப³லத்தா பன படிஸந்தி⁴ம் ஆகட்³டி⁴தும் ந ஸக்கோதி, தி³ன்னாய அஞ்ஞகம்மேன படிஸந்தி⁴யா பவத்தே வேத³னீயம் ஹோதி.

ஏவம் யாதா²வகவத்து²விபா⁴வனா பஞ்ஞாதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ந ஹேத்வட்டோ² யாதா²வட்டோ². தம் யாதா²வட்ட²ம் வத்து²ம் விபா⁴வேதீதி யாதா²வகவத்து²விபா⁴வனா. ததா² பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் அஹேதுகட்டோ², ஜராபி⁴பூ⁴தட்டோ², ந ஸுபினம் பஸ்ஸனட்டோ², யாதா²வட்டோ². தம் யாதா²வட்ட²ம் வத்து²ம் விபா⁴வேதீதி யாதா²வகவத்து²விபா⁴வனா. இதி யா ஹேட்டா² ‘‘யாதா²வகவத்து²விபா⁴வனா பஞ்ஞா’’தி மாதிகாய நிக்கி²த்தா, ஸா ஏவம் யாதா²வகவத்து²விபா⁴வனா பஞ்ஞாதி வேதி³தப்³பா³. தஸ்ஸா ஏவ ச வஸேன ஏவம் ஏகவிதே⁴ன ஞாணவத்தூ²தி ஏவம் ஏகேககோட்டா²ஸேன ஞாணக³ணனா ஏகேன வா ஆகாரேன ஞாணபரிச்சே²தோ³ ஹோதி.

ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா.