1. அதீதாதி³ஏகச்சகதா²வண்ணனா

299. இதா³னி ஏகச்சம் அத்தீ²தி கதா² ஹோதி. தத்த² யே ‘‘ஏகச்சம் அதீதம் அத்தீ²’’தி மஞ்ஞந்தி, ஸேய்யதா²பி கஸ்ஸபிகா; தேஸம் லத்³தி⁴பி⁴ந்த³னத்த²ம் அதீதம் அத்தீ²தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, ஏகச்சம் அத்தீ²தி விஸ்ஸஜ்ஜனம் பரவாதி³ஸ்ஸ. அயஞ்ஹி அதி⁴ப்பாயோ – அவிபக்கவிபாகம் அத்தி², விபக்கவிபாகம் நத்தீ²தி. ஏகச்சம் நிருத்³த⁴ந்தி அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தஸ்ஸத்தோ² – யதி³ தே அதீதம் ஏகச்சம் அத்தி² ஏகச்சம் நத்தி², ஏவம் ஸந்தே ஏகச்சம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம், ஏகச்சம் அதீதம் அனிருத்³த⁴ம், ததே²வ டி²தந்தி ஆபஜ்ஜதி. விக³தந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அவிபக்கவிபாகத⁴ம்மா ஏகச்சேதி இத³ம் யஸ்மா யேஸம் ஸோ அவிபக்கவிபாகானம் அத்தி²தம் இச்ச²தி, தேபி அதீதாயேவ. தஸ்மா யதா² தே அதீதம் ஏகச்சம் அத்தி², கிம் ததா² அவிபக்கவிபாகாபி த⁴ம்மா ஏகச்சே அத்தீ² ஏகச்சே நத்தீ²தி சோதே³தும் வுத்தம். விபக்கவிபாகாதி இத³ம் யேஸம் ஸோ நத்தி²தம் இச்ச²தி, தேஸம் வஸேன சோதே³தும் வுத்தம். அவிபாகாதி இத³ம் அப்³யாகதானம் வஸேன சோதே³தும் வுத்தம். இதி இமேஸம் திண்ணம் ராஸீனம் வஸேன ஸப்³பே³ஸு அனுலோமபடிலோமேஸு படிஞ்ஞா ச படிக்கே²போ ச வேதி³தப்³பா³. அதீதா ஏகதே³ஸம் விபக்கவிபாகா, ஏகதே³ஸம் அவிபக்கவிபாகாதி விப்பகதவிபாகா வுச்சந்தி. யேன ஹி கம்மேன படிஸந்தி⁴ நிப்³ப³த்திதா, ப⁴வங்க³ம்பி சுதிபி தஸ்ஸேவ விபாகோ. தஸ்மா படிஸந்தி⁴தோ யாவ சுதி, தாவ தம் விப்பகதவிபாகம் நாம ஹோதி. ததா²ரூபே த⁴ம்மே ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

விபச்சிஸ்ஸந்தீதி கத்வா தே அத்தீ²தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. யதா² த⁴ம்மத⁴ரஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ நித்³தா³யந்தஸ்ஸாபி ப³ஹுபவத்தினோ த⁴ம்மா அத்தீ²தி வுச்சந்தி, ஏவம் லோகவோஹாரவஸேன அத்தி²தம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. விபச்சிஸ்ஸந்தீதி கத்வா பச்சுபன்னாதி து³தியபஞ்ஹே ‘‘கம்மானம் அவினாஸஸங்கா²தோ கம்மூபசயோ நாமேகோ அத்தீ²’’தி லத்³தி⁴யம் ட²த்வா படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ.