11. ஏகாத³ஸமவக்³கோ³

1-3. திஸ்ஸோபி அனுஸயகதா²வண்ணனா

605-613. இதா³னி அனுஸயா அப்³யாகதா, அஹேதுகா, சித்தவிப்பயுத்தாதி திஸ்ஸோபி அனுஸயகதா² நாம ஹோந்தி. தத்த² யஸ்மா புது²ஜ்ஜனோ குஸலாப்³யாகதே சித்தே வத்தமானே ‘‘ஸானுஸயோ’’தி வத்தப்³போ³, யோ சஸ்ஸ தஸ்மிம் க²ணே ஹேது, ந தேன ஹேதுனா அனுஸயா ஸஹேதுகா, ந தேன சித்தேன ஸம்பயுத்தா, தஸ்மா ‘‘தே அப்³யாகதா, அஹேதுகா, சித்தவிப்பயுத்தா’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸம்கி⁴கானஞ்சேவ ஸம்மிதியானஞ்ச; தே ஸந்தா⁴ய தீஸுபி கதா²ஸு புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ஸக்கா பாளிமக்³கே³னேவ ஜானிதுந்தி, தஸ்மா ந வித்தா²ரிதந்தி.

திஸ்ஸோபி அனுஸயகதா²வண்ணனா.

4. ஞாணகதா²வண்ணனா

614-615. இதா³னி ஞாணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² மக்³க³ஞாணேன அஞ்ஞாணே விக³தேபி புன சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³வஸேன ஞாணவிப்பயுத்தசித்தே வத்தமானே யஸ்மா தம் மக்³க³சித்தம் ந பவத்ததி, தஸ்மா ‘‘ந வத்தப்³ப³ம் ஞாணீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸம்கி⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ அஞ்ஞாணே விக³தே ‘ஞாணீ’தி பஞ்ஞத்தி ந ஸியா, ராகா³தீ³ஸு விக³தேஸு வீதராகா³தி³பஞ்ஞத்திபி ந ஸியாதி புக்³க³லபஞ்ஞத்தியம் அகோவிதோ³ஸீ’’தி சோதே³தும் ராகே³ விக³தேதிஆதி³மாஹ. இதரோ தேஸு விக³தேஸு ஸராகா³தி³பா⁴வே யுத்திம் அபஸ்ஸந்தோ படிக்கி²பதி. பரியோஸானே யஸ்மா ஞாணபடிலாபே⁴ன ஸோ ஞாணீதி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, தஸ்மா ந ஹேவந்தி படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸாதி.

ஞாணகதா²வண்ணனா.

5. ஞாணம் சித்தவிப்பயுத்தந்திகதா²வண்ணனா

616-617. இதா³னி ஞாணம் சித்தவிப்பயுத்தந்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யஸ்மா அரஹா சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³ஸமங்கீ³ படிலத்³த⁴ம் மக்³க³ஞாணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஞாணீ’’தி வுச்சதி, ந சஸ்ஸ தம் தேன சித்தேன ஸம்பயுத்தம், தஸ்மா ‘‘ஞாணம் சித்தவிப்பயுத்த’’ந்தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி புப்³ப³ஸேலியானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ தே ஞாணம் சித்தவிப்பயுத்தம் சித்தவிப்பயுத்தேஸு ரூபாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ஸியா’’தி சோதே³தும் ரூபந்திஆதி³மாஹ. இதரோ படிக்கி²பதி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. பரியோஸானே பன பஞ்ஞவாதி புட்டோ² படிலாப⁴வஸேன தம் பவத்திம் இச்ச²தி, தஸ்மா படிஜானாதீதி.

ஞாணம் சித்தவிப்பயுத்தந்திகதா²வண்ணனா.

6. இத³ம் து³க்க²ந்திகதா²வண்ணனா

618-820. இதா³னி இத³ம் து³க்க²ந்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே யோகா³வசரோ இத³ம் து³க்க²ந்தி வாசம் பா⁴ஸதி, ஏவமஸ்ஸ இத³ம் து³க்க²ந்தி வாசம் பா⁴ஸதோ ச இத³ம் து³க்க²ந்தி ஞாணம் பவத்ததீ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, மக்³க³க்க²ணே ததா² வாசாபா⁴ஸனம் ஞாணப்பவத்திஞ்ச ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. யஸ்மா பன ஸோ ஸேஸஸச்சபடிஸம்யுத்தம் வாசம் புது²ஜ்ஜனோவ பா⁴ஸதி, ந ச தஸ்ஸ ததா² ஞாணப்பவத்தீதி இச்ச²தி, தஸ்மா ஸமுத³யாதி³பஞ்ஹேஸு படிக்கி²பதி. ரூபம் அனிச்சந்திஆதி³ து³க்க²பரியாயத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். இதரோ பன ஸகஸமயே தாதி³ஸம் வோஹாரம் அபஸ்ஸந்தோ படிக்கி²பதி. இதி ச த³ந்தி சாதிஆதி³ யதி³ தஸ்ஸ து³க்கே² ஞாணம் பவத்ததி, இ-கார த³ம்-கார து³-கார க²-காரேஸு படிபாடியா சதூஹி ஞாணேஹி பவத்திதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். இதரோ பன ததா² ந இச்ச²தி, தஸ்மா படிக்கி²பதி.

இத³ம் து³க்க²ந்திகதா²வண்ணனா.

7. இத்³தி⁴ப³லகதா²வண்ணனா

621-624. இதா³னி இத்³தி⁴ப³லகதா² நாம ஹோதி. தத்த² இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனானிஸம்ஸஸ்ஸ அத்த²ம் அயோனிஸோ க³ஹேத்வா ‘‘இத்³தி⁴ப³லேன ஸமன்னாக³தோ கப்பம் திட்டே²ய்யா’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸம்கி⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய இத்³தி⁴ப³லேன ஸமன்னாக³தோ கப்பம் திட்டே²ய்யாதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² கப்போ நாம மஹாகப்போ, கப்பேகதே³ஸோ, ஆயுகப்போதி திவிதோ⁴. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கப்பஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யானீ’’தி (அ. நி. 4.156) ஏத்த² ஹி மஹாகப்போவ கப்போதி வுத்தோ. ‘‘ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் கப்போ ஆயுப்பமாண’’ந்தி (அ. நி. 4.123) ஏத்த² கப்பேகதே³ஸா. ‘‘கப்பம் நிரயம்ஹி பச்சதி, கப்பம் ஸக்³க³ம்ஹி மோத³தீ’’தி (சூளவ. 354) ஏத்த² ஆயுகப்போ. ஆயுகப்பனம் ஆயுவிதா⁴னம் கம்மஸ்ஸ விபாகவஸேன வா வஸ்ஸக³ணனாய வா ஆயுபரிச்சே²தோ³தி அத்தோ². தேஸு மஹாகப்பம் ஸந்தா⁴ய புச்ச²தி, இதரோ படிஜானாதி.

அத² நம் ஸகவாதீ³ ‘‘ஸசே தே இத்³தி⁴ப³லேன ஸமன்னாக³தோ, ‘யோ சிரம் ஜீவதி, ஸோ வஸ்ஸஸதம் அப்பம் வா பி⁴ய்யோ’தி (ஸம். நி. 2.143) ஏவம் பரிச்சி²ன்னா ஆயுகப்பா உத்³த⁴ம் மஹாகப்பம் வா மஹாகப்பேகதே³ஸம் வா ஜீவேய்ய இத்³தி⁴மயிகேனஸ்ஸ ஆயுனா ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோதே³தும் இத்³தி⁴மயிகோ ஸோ ஆயூதிஆதி³மாஹ. இதரோ ‘‘ஜீவிதிந்த்³ரியம் நாம இத்³தி⁴மயிகம் நத்தி², கம்மஸமுட்டா²னமேவா’’தி வுத்தத்தா படிக்கி²பதி. கோ பனேத்த² இத்³தி⁴மதோ விஸேஸோ, நனு அனித்³தி⁴மாபி ஆயுகப்பம் திட்டே²ய்யாதி? அயம் விஸேஸோ – இத்³தி⁴மா ஹி யாவதாயுகம் ஜீவிதப்பவத்தியா அந்தராயகரே த⁴ம்மே இத்³தி⁴ப³லேன படிபா³ஹித்வா அந்தரா அகாலமரணம் நிவாரேதும் ஸக்கோதி, அனித்³தி⁴மதோ ஏதம் ப³லம் நத்தி². அயமேதேஸம் விஸேஸோ.

அதீதம் அனாக³தந்தி இத³ம் அவிஸேஸேன கப்பம் திட்டே²ய்யாதி படிஞ்ஞாதத்தா சோதே³தி. த்³வே கப்பேதிஆதி³ ‘‘யதி³ இத்³தி⁴மா ஜீவிதபரிச்சே²த³ம் அதிக்கமிதும் ஸக்கோதி, ந கேவலம் ஏகம் அனேகேபி கப்பே திட்டே²ய்யா’’தி சோத³னத்த²ம் வுத்தம். உப்பன்னோ ப²ஸ்ஸோதிஆதி³ ந ஸப்³ப³ம் இத்³தி⁴யா லப்³ப⁴தி, இத்³தி⁴யா அவிஸயோபி அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

இத்³தி⁴ப³லகதா²வண்ணனா.

8. ஸமாதி⁴கதா²வண்ணனா

625-626. இதா³னி ஸமாதி⁴கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ஏகசித்தக்க²ணே உப்பன்னாபி ஏகக்³க³தா ஸமாதா⁴னட்டே²ன ஸமாதீ⁴தி அக்³க³ஹேத்வா ‘‘ஸத்த ரத்திந்தி³வானி ஏகந்தஸுக²படிஸம்வேதீ³ விஹரிது’’ந்திஆதி³வசனம் (ம. நி. 1.180) நிஸ்ஸாய ‘‘சித்தஸந்ததி ஸமாதீ⁴’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஸப்³ப³த்தி²வாதா³னஞ்சேவ உத்தராபத²கானஞ்ச; தே ஸந்தா⁴ய சித்தஸந்ததீதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ சித்தஸந்ததி ஸமாதி⁴, சித்தஸந்ததி நாம அதீதாபி அத்தி², அனாக³தாபி அத்தி². ந ஹி ஏகம் பச்சுப்பன்னசித்தமேவ சித்தஸந்ததி நாம ஹோதி, கிம் தே ஸப்³பா³பி ஸா ஸமாதீ⁴’’தி சோதே³தும் அதீதாதிஆதி³மாஹ, இதரோ ததா² அனிச்ச²ந்தோ படிக்கி²பதி.

நனு அதீதம் நிருத்³த⁴ந்திஆதி³ ‘‘சித்தஸந்ததியம் பச்சுப்பன்னமேவ சித்தம் கிச்சகரம், அதீதானாக³தம் நிருத்³த⁴த்தா அனுப்பன்னத்தா ச நத்தி², கத²ம் தம் ஸமாதி⁴ நாம ஹோதீ’’தி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ஏகசித்தக்க²ணிகோதி புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ. ததோ யா ஸகஸமயே ‘‘ஸமாதி⁴ம், பி⁴க்க²வே, பா⁴வேதா²’’திஆதீ³ஸு பச்சுப்பன்னகுஸலசித்தஸம்பயுத்தா ஏகக்³க³தா ஸமாதீ⁴தி வுத்தா, தம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. சக்கு²விஞ்ஞாணஸமங்கீ³திஆதி³ ‘‘ஏகசித்தக்க²ணிகோ’’தி வசனமத்தம் க³ஹேத்வா ச²லேன வுத்தம், தேனேவ ஸகவாதி³னா படிக்கி²த்தம். நனு வுத்தம் ப⁴க³வதாதி ஸுத்தம் புரிமபச்சி²மவஸேன பவத்தமானஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ அப்³போ³கிண்ணதம் ஸாதே⁴தி, ந ஸந்ததியா ஸமாதி⁴பா⁴வம், தஸ்மா அஸாத⁴கந்தி.

ஸமாதி⁴கதா²வண்ணனா.

9. த⁴ம்மட்டி²ததாகதா²வண்ணனா

627. இதா³னி த⁴ம்மட்டி²ததாகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘டி²தாவ ஸா தா⁴தூ’’தி வசனம் நிஸ்ஸாய ‘‘படிச்சஸமுப்பாத³ஸங்கா²தா த⁴ம்மட்டி²ததா நாம ஏகா அத்தி², ஸா ச பரினிப்ப²ன்னா’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ பரினிப்ப²ன்னானம் அவிஜ்ஜாதீ³னம் அஞ்ஞா த⁴ம்மட்டி²ததா நாம பரினிப்ப²ன்னா அத்தி², தாயபி ச தே த⁴ம்மட்டி²ததாய அஞ்ஞா டி²ததா பரினிப்ப²ன்னா ஆபஜ்ஜதீ’’தி சோதே³தும் தாய டி²ததாதிஆதி³மாஹ. பரவாதீ³ ஏவரூபாய லத்³தி⁴யா அபா⁴வேன படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² அனந்தரபச்சயதஞ்சேவ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதஞ்ச ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²மேவாதி.

த⁴ம்மட்டி²ததாகதா²வண்ணனா.

10. அனிச்சதாகதா²வண்ணனா

628. இதா³னி அனிச்சதாகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘அனிச்சானம் ரூபாதீ³னம் அனிச்சதாபி ரூபாத³யோ விய பரினிப்ப²ன்னா’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ தே ரூபாத³யோ விய அனிச்சதா பரினிப்ப²ன்னா, தஸ்ஸாபி அஞ்ஞாய பரினிப்ப²ன்னாய அனிச்சதாய ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோதே³தும் தாய அனிச்சதாயாதிஆதி³மாஹ. இதரோ த்³வின்னம் அனிச்சதாய ஏகதோ அபா⁴வேன படிக்கி²பித்வா புன யஸ்மா ஸா அனிச்சதா நிச்சா ந ஹோதி, தேனேவ அனிச்சேன ஸத்³தி⁴ம் அந்தரதா⁴யதி, தஸ்மா படிஜானாதி. அத²ஸ்ஸ ஸகவாதீ³ லேஸோகாஸம் அத³த்வா யா தேன து³தியா அனிச்சதா படிஞ்ஞாதா, தாயபி ததோ பராயபீதி பரம்பரவஸேன அனுபச்சே²த³தோ³ஸம் ஆரோபேந்தோ தாய தாயேவாதிஆதி³மாஹ. ஜரா பரினிப்ப²ன்னாதிஆதி³ யஸ்மா உப்பன்னஸ்ஸ ஜராமரணதோ அஞ்ஞா அனிச்சதா நாம நத்தி², தஸ்மா அனிச்சதாவிபா⁴கா³னுயுஞ்ஜனவஸேன வுத்தம். தத்ராபி பரவாதி³னோ புரிமனயேனேவ படிஞ்ஞா ச படிக்கே²போ ச வேதி³தப்³போ³.

629. ரூபம் பரினிப்ப²ன்னந்திஆதி³ யேஸம் ஸா அனிச்சதா, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னத்த²ம் வுத்தம். தத்த² ‘‘யதா² பரினிப்ப²ன்னானம் ரூபாதீ³னம் அனிச்சதாஜராமரணானி அத்தி², ஏவம் பரினிப்ப²ன்னானம் அனிச்சதாதீ³னம் தானி நத்தீ²’’தி மஞ்ஞமானோ ஏகந்தேன படிக்கி²பதியேவாதி.

அனிச்சதாகதா²வண்ணனா.

ஏகாத³ஸமோ வக்³கோ³.