2. து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா
45. து³கனித்³தே³ஸே கோத⁴னோதி குஜ்ஜ²னஸீலோ மஹாகோதோ⁴. ஏவம் புக்³க³லம் புச்சி²த்வாபி த⁴ம்மேன புக்³க³லம் த³ஸ்ஸேதும் தத்த² கதமோ கோதோ⁴திஆதி³மாஹ. உபனாஹீநித்³தே³ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னாதிஆதீ³னி ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னேவ. ததா² உபனாஹீனித்³தே³ஸாதீ³ஸு புப்³ப³காலம் கோதோ⁴திஆதீ³னி. அயம் கோதோ⁴ அப்பஹீனோதி அயம் ஏத்தகோ கோதோ⁴ விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன வா தத³ங்க³ப்பஹானேன வா ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேன வா அப்பஹீனோ. பரதோ உபனாஹாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.
53. அஹிரிகனித்³தே³ஸாதீ³ஸு – இமினா அஹிரிகேனாதி இமினா ஏவம்பகாரேன அஹிரிகத⁴ம்மேன ஸமன்னாக³தோ. இமினா அனோத்தப்பேனாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.
63. அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனோதி அஜ்ஜ²த்தப³ந்த⁴னோ. ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனோதி ப³ஹித்³தா⁴ப³ந்த⁴னோ. தே உபோ⁴பி வச்ச²கஸாலூபமாய தீ³பேதப்³பா³. வச்ச²கஸாலாய ஹி அந்தோ ப³த்³தோ⁴ அந்தோயேவ ஸயிதவச்ச²கோ விய இத⁴ட்ட²கஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ. தேஸஞ்ஹி ப³ந்த⁴னம்பி இதே⁴வ, ஸயம்பி இதே⁴வ. அந்தோ ப³த்³தோ⁴ பன ப³ஹி ஸயிதவச்ச²கோ விய ரூபாரூபப⁴வே ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ. தேஸஞ்ஹி ப³ந்த⁴னமேவ இத⁴, ஸயம் பன ப்³ரஹ்மலோகே டி²தா. ப³ஹி ப³த்³தோ⁴ ப³ஹி ஸயிதவச்ச²கோ விய ரூபாரூபப⁴வே அனாகா³மீ. தஸ்ஸ ஹி ப³ந்த⁴னம்பி ப³ஹித்³தா⁴, ஸயம்பி ப³ஹித்³தா⁴வ. ப³ஹி ப³த்³தோ⁴ பன அந்தோஸயிதவச்ச²கோ விய இத⁴ட்ட²கஅனாகா³மீ. தஸ்ஸ ஹி ப³ந்த⁴னம் ரூபாரூபப⁴வேஸு, ஸயம் பன இத⁴ டி²தோ.
65. அக்கோத⁴னனித்³தே³ஸாதீ³ஸு – பஹீனோதி விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன வா, தத³ங்க³ப்பஹானேன வா, ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேன வா பஹீனோ.
83. து³ல்லப⁴னித்³தே³ஸே – து³ல்லபா⁴தி ந ஸுலபா⁴. புப்³ப³காரீதி பட²மமேவ காரகோ. கதவேதீ³தி கதம் வேதே³தி, விதி³தம் பாகடம் கரோதி. தே அகா³ரியானகா³ரியேஹி தீ³பேதப்³பா³. அகா³ரியேஸு ஹி மாதாபிதரோ புப்³ப³காரினோ நாம. புத்ததீ⁴தரோ பன மாதாபிதரோ படிஜக்³க³ந்தா அபி⁴வாத³னாதீ³னி தேஸம் குருமானா கதவேதி³னோ நாம. அனகா³ரியேஸு ஆசரியுபஜ்ஜா²யா புப்³ப³காரினோ நாம. அந்தேவாஸிகஸத்³தி⁴விஹாரிகா ஆசரியுபஜ்ஜா²யே படிஜக்³க³ந்தா அபி⁴வாத³னாதீ³னி தேஸம் குருமானா கதவேதி³னோ நாம. தேஸம் ஆவிபா⁴வத்தா²ய உபஜ்ஜா²யபோஸகஸோணத்தே²ராதீ³னம் வத்தூ²னி கதே²தப்³பா³னி.
அபரோ நயோ – பரேன அகதேயேவ உபகாரே அத்தனி கதம் உபகாரம் அனபேக்கி²த்வா காரகோ புப்³ப³காரீ, ஸேய்யதா²பி மாதாபிதரோ சேவ ஆசரியுபஜ்ஜா²யா ச. ஸோ து³ல்லபோ⁴; ஸத்தானம் தண்ஹாபி⁴பூ⁴தத்தா. பரேன கதஸ்ஸ உபகாரஸ்ஸ அனுரூபப்பவத்திம் அத்தனி கதம் உபகாரம் உபகாரதோ ஜானந்தோ, வேதி³யந்தோ, கதஞ்ஞுகதவேதீ³. ஸேய்யதா²பி மாதாபிதுஆசரியுபஜ்ஜா²யேஸு ஸம்மா படிபன்னோ. ஸோபி து³ல்லபோ⁴; ஸத்தானம் அவிஜ்ஜாபி⁴பூ⁴தத்தா.
அபிச – அகாரணவச்ச²லோ புப்³ப³காரீ, ஸகாரணவச்ச²லோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³. ‘கரிஸ்ஸதி மே’தி ஏவமாதி³காரணனிரபேக்க²கிரியோ புப்³ப³காரீ. ‘கரிஸ்ஸதி மே’தி ஏவமாதி³காரணஸாபேக்க²கிரியோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³. தமோஜோதிபராயணோ புப்³ப³காரீ, ஜோதிஜோதிபராயணோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³. தே³ஸேதா புப்³ப³காரீ, படிபஜ்ஜிதா கதஞ்ஞுகதவேதீ³. ஸதே³வகே லோகே அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ புப்³ப³காரீ, அரியஸாவகோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³தி. து³கனிபாதட்ட²கதா²யம் (அ. நி. அட்ட². 2.2.120) பன – ‘‘‘புப்³ப³காரீ’தி பட²மம் உபகாரஸ்ஸ காரகோ, ‘கதஞ்ஞுகதவேதீ³’தி தேன கதம் ஞத்வா பச்சா² காரகோ. தேஸு புப்³ப³காரீ இணம் தே³மீதி ஸஞ்ஞம் கரோதி, பச்சா²காரகோ ‘இணம் ஜீராபேமீ’தி ஸஞ்ஞம் கரோதீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம்.
84. து³த்தப்பயனித்³தே³ஸே – து³த்தப்பயாதி அதப்பயா, ந ஸக்கா கேனசி தப்பேதும். யோ ஹி உபட்டா²ககுலம் வா ஞாதிகுலம் வா நிஸ்ஸாய வஸமானோ சீவரே ஜிண்ணே தேஹி தி³ன்னம் சீவரம் நிக்கி²பதி, ந பரிபு⁴ஞ்ஜதி. புனப்புனம் தி³ன்னம்பி க³ஹேத்வா நிக்கி²பதேவ. யோ ச தேனேவ நயேன லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி பரஸ்ஸ தே³தி. புனப்புனம் லத்³த⁴ம்பி ததே²வ கரோதி. இமே த்³வே புக்³க³லா ஸகடேஹிபி பச்சயே உபனேந்தேன தப்பேதும் ந ஸக்காதி து³த்தப்பயா நாம.
85. ஸுதப்பயனித்³தே³ஸே – ந விஸ்ஸஜ்ஜேதீதி அத்தனோ அகத்வா பரஸ்ஸ ந தே³தி. அதிரேகே பன ஸதி ந நிக்கி²பதி பரஸ்ஸ தே³தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ பன பி⁴க்கு² உபட்டா²ககுலா வா ஞாதிகுலா வா ஜிண்ணசீவரோ ஸாடகம் லபி⁴த்வா சீவரம் கத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ந நிக்கி²பதி; அக்³க³ளம் த³த்வா பாருபந்தோபி புன தி³ய்யமானே ஸஹஸா ந படிக்³க³ண்ஹாதி. யோ ச லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, பரேஸம் ந தே³தி. இமே த்³வேபி ஸுகே²ன ஸக்கா தப்பேதுந்தி ஸுதப்பயா நாமாதி.
86. ஆஸவாதி கிலேஸா. ந குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் குக்குச்சாயதீதி ந குக்குச்சாயிதப்³ப³யுத்தகம் குக்குச்சாயதி. ஸூகரமம்ஸம் லபி⁴த்வா அச்ச²மம்ஸந்தி குக்குச்சாயதி, மிக³மம்ஸம், லபி⁴த்வா தீ³பிமம்ஸந்தி குக்குச்சாயதி. காலே ஸந்தேயேவ ‘காலோ நத்தீ²’தி, அப்பவாரேத்வாவ ‘பவாரிதோஸ்மீ’தி, பத்தே ரஜஸ்மிம் அபதிதேயேவ ‘பதித’ந்தி, அத்தானம் உத்³தி³ஸ்ஸ மச்ச²மம்ஸே அகதேயேவ ‘மம் உத்³தி³ஸ்ஸ கத’ந்தி குக்குச்சாயதி. குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் ந குக்குச்சாயதீதி குக்குச்சாயிதப்³ப³யுத்தகம் ந குக்குச்சாயதி. அச்ச²மம்ஸம் லபி⁴த்வா ஸூகரமம்ஸந்தி ந குக்குச்சாயதி…பே… அத்தானம் உத்³தி³ஸ்ஸ மச்ச²மம்ஸே கதே ‘மம் உத்³தி³ஸ்ஸ கத’ந்தி ந குக்குச்சாயதி. அங்கு³த்தரட்ட²கதா²யம் பன – ‘‘‘ந குக்குச்சாயிதப்³ப³’ந்தி ஸங்க⁴போ⁴க³ஸ்ஸ அபட்ட²பனம் அவிசாரணம் ந குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் நாம, தம் குக்குச்சாயதி. ‘குக்குச்சாயிதப்³ப³’ந்தி தஸ்ஸேவ பட்ட²பனம் விசாரணம், தம் ந குக்குச்சாயதீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம். இமேஸந்தி இமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸுபூ⁴மியம் திணலதாதீ³னி விய ரத்திம்பி தி³வாபி ஆஸவா வட்³ட⁴ந்தியேவ. ஸுக்கபக்கே² கப்பியமம்ஸம் லபி⁴த்வா கப்பியமம்ஸந்த்வேவ க³ண்ஹந்தோ ந குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் ந குக்குச்சாயதி நாமாதி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
88. ஹீனாதி⁴முத்தோதி ஹீனஜ்ஜா²ஸயோ. து³ஸ்ஸீலோதி நிஸ்ஸீலோ. பாபத⁴ம்மோதி லாமகத⁴ம்மோ.
89. பணீதாதி⁴முத்தோதி பணீதஜ்ஜா²ஸயோ. கல்யாணத⁴ம்மோதி ப⁴த்³த³கத⁴ம்மோ, ஸுசித⁴ம்மோ, ஸுந்த³ரத⁴ம்மோ.
90. தித்தோதி ஸுஹிதோ பரியோஸிதோ. தப்பேதாதி அஞ்ஞேஸம்பி தித்திகரோ. பச்சேகஸம்பு³த்³தா⁴ யே ச ததா²க³தஸாவகாதி ஏத்த² பச்சேகபு³த்³தா⁴ நவஹி லோகுத்தரத⁴ம்மேஹி ஸயம் தித்தா பரிபுண்ணா. அஞ்ஞே பன தப்பேதும் ந ஸக்கோந்தி. தேஸஞ்ஹி த⁴ம்மகதா²ய அபி⁴ஸமயோ ந ஹோதி. ஸாவகானம் பன த⁴ம்மகதா²ய அபரிமாணானம்பி தே³வமனுஸ்ஸானம் அபி⁴ஸமயோ ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி யஸ்மா பன தே த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா ந அத்தனோ வசனம் கத்வா கதே²ந்தி, பு³த்³தா⁴னம் வசனம் கத்வா கதே²ந்தி. ஸோதும் நிஸின்னபரிஸாபி ‘அயம் பி⁴க்கு² ந அத்தனா படிவித்³த⁴த⁴ம்மம் கதே²தி, பு³த்³தே⁴ஹி படிவித்³த⁴த⁴ம்மம் கதே²தீ’தி சித்தீகாரம் கரோதி. இதி ஸோ சித்தீகாரோ பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஹோதி. ஏவம் தத்த² ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴வ தப்பேதா நாம. யதா² ஹி ‘அஸுகஸ்ஸ நாம இத³ஞ்சித³ஞ்ச தே³தா²’தி ரஞ்ஞா ஆணத்தா கிஞ்சாபி ஆனேத்வா தே³ந்தி, அத² கோ² ராஜாவ தத்த² தா³யகோ. யேஹிபி லத்³த⁴ம் ஹோதி, தே ‘ரஞ்ஞா அம்ஹாகம் டா²னந்தரம் தி³ன்னம், இஸ்ஸரியவிப⁴வோ தி³ன்னோ’த்வேவ க³ண்ஹந்தி, ந ராஜபுரிஸேஹீதி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா.