2. நித்³தே³ஸவண்ணனா

1. ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா

1. இதா³னி யதா²ட²பிதம் மாதிகம் ஆதி³தோ பட்டா²ய விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் – கதமோ ச புக்³க³லோ ஸமயவிமுத்தோதிஆதி³மாஹ. தத்த² இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸத்தலோகே. ஏகச்சோ புக்³க³லோதி ஏகோ புக்³க³லோ. காலேன காலந்தி ஏத்த² பு⁴ம்மவஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏகேகஸ்மிம் காலேதி வுத்தம் ஹோதி. ஸமயேன ஸமயந்தி இத³ம் புரிமஸ்ஸேவ வேவசனம். அட்ட² விமோக்கே²தி ரூபாவசராரூபாவசரஅட்ட²ஸமாபத்தியோ. தாஸஞ்ஹி பச்சனீகத⁴ம்மேஹி விமுச்சனதோ விமோக்கோ²தி நாமம். காயேனாதி விமோக்க²ஸஹஜாதேன நாமகாயேன. பு²ஸித்வா விஹரதீதி படிலபி⁴த்வா இரியதி. கதமஸ்மிம் பனேஸ காலே விமோக்கே² பு²ஸித்வா விஹரதீதி? ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜிதுகாமஸ்ஸ ஹி காலோ நாம அத்தி², அகாலோ நாம அத்தி². தத்த² பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னகாலோ, வத்தகரணகாலோ ச ஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ அகாலோ நாம. ஸரீரம் பன படிஜக்³கி³த்வா வத்தம் கத்வா வஸனட்டா²னம் பவிஸித்வா நிஸின்னஸ்ஸ யாவ பிண்டா³ய க³மனகாலோ நாக³ச்ச²தி, ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ காலோ நாம.

பிண்டா³ய க³மனகாலம் பன ஸல்லக்கே²த்வா நிக்க²ந்தஸ்ஸ சேதியவந்த³னகாலோ, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதஸ்ஸ விதக்கமாளகே டா²னகாலோ பிண்டா³ய க³மனகாலோ கா³மே சரணகாலோ; ஆஸனஸாலாய யாகு³பானகாலோ வத்தகரணகாலோதி அயம்பி ஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ அகாலோ நாம. ஆஸனஸாலாய பன விவித்தே ஓகாஸே ஸதி யாவ ப⁴த்தகாலோ நாக³ச்ச²தி, ஏதஸ்மிம்பி அந்தரே ஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ காலோ நாம. ப⁴த்தம் பன பு⁴ஞ்ஜனகாலோ, விஹாரக³மனகாலோ, பத்தசீவரபடிஸாமனகாலோ, தி³வாவத்தகரணகாலோ, பரிபுச்சா²தா³னகாலோதி அயம்பி ஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ அகாலோ நாம. யோ அகாலோ, ஸ்வேவ அஸமயோ. தம் ஸப்³ப³ம்பி ட²பேத்வா அவஸேஸே காலே காலே, ஸமயே ஸமயே வுத்தப்பகாரே அட்ட² விமோக்கே² ஸஹஜாதனாமகாயேன படிலபி⁴த்வா விஹரந்தோ, ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ…பே… விஹரதீ’’தி வுச்சதி.

அபிசேஸ ஸப²ஸ்ஸகேஹி ஸஹஜாதனாமத⁴ம்மேஹி ஸஹஜாதத⁴ம்மே பு²ஸதியேவ நாம, உபசாரேன அப்பனம் பு²ஸதியேவ நாம. புரிமாய அப்பனாய அபரம் அப்பனம் பு²ஸதியேவ. யேன ஹி ஸத்³தி⁴ம் யே த⁴ம்மா ஸஹஜாதா, தேன தே படிலத்³தா⁴ நாம ஹோந்தி. ப²ஸ்ஸேனாபி பு²ட்டா²யேவ நாம ஹோந்தி. உபசாரம்பி அப்பனாய படிலாப⁴காரணமேவ, ததா² புரிமா அப்பனா அபரஅப்பனாய. தத்ராஸ்ஸ ஏவம் ஸஹஜாதேஹி ஸஹஜாதானம் பு²ஸனா வேதி³தப்³பா³ – பட²மஜ்ஜா²னஞ்ஹி விதக்காதீ³ஹி பஞ்சங்கி³கம். தஸ்மிம் ட²பேத்வா தானி அங்கா³னி ஸேஸா அதிரேகபண்ணாஸத⁴ம்மா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ நாம ஹோந்தி. தேன நாமகாயேன பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்திவிமோக்க²ம் பு²ஸித்வா படிலபி⁴த்வா விஹரதி. து³தியம் ஜா²னம் பீதிஸுக²சித்தேகக்³க³தாஹி திவங்கி³கம், ததியம் ஸுக²சித்தேகக்³க³தாஹி து³வங்கி³கம், சதுத்த²ம் உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாஹி து³வங்கி³கம், ததா² ஆகாஸானஞ்சாயதனம்…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஞ்ச. தத்த² ட²பேத்வா தானி அங்கா³னி ஸேஸா அதிரேகபண்ணாஸத⁴ம்மா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ நாம ஹோந்தி. தேன நாமகாயேன நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திவிமோக்க²ம் பு²ஸித்வா படிலபி⁴த்வா விஹரதி.

பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வாதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஸங்கா²ரக³தம், மக்³க³பஞ்ஞாய சதுஸச்சத⁴ம்மே பஸ்ஸித்வா. ஏகச்சே ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீதி உபட்³டு⁴பட்³டா⁴ பட²மமக்³கா³தி³வஜ்ஜா² ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ஸமயவிமுத்தோதி ஏத்த² அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ புது²ஜ்ஜனோ தேன நாமகாயேன பு²ஸித்வா விஹரதீதி வத்தும் வட்டதி. பாளியம் பன ‘‘ஏகச்சே ஆஸவா பரிக்கீ²ணா’’தி வுத்தம். புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ச கீ²ணா ஆஸவா நாம நத்தி², தஸ்மா ஸோ ந க³ஹிதோ. அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ கீ²ணாஸவோபி தேன நாமகாயேன பு²ஸித்வா விஹரதீதி வத்தும் வட்டதி. தஸ்ஸ பன அபரிக்கீ²ணாஸவா நாம நத்தி², தஸ்மா ஸோபி ந க³ஹிதோ. ஸமயவிமுத்தோதி பன திண்ணம் ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மீனம்யேவேதம் நாமந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

2. அஸமயவிமுத்தனித்³தே³ஸே – புரிமஸதி³ஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அஸமயவிமுத்தோதி பனேத்த² ஸுக்க²விபஸ்ஸககீ²ணாஸவஸ்ஸேதம் நாமம். ஸுக்க²விபஸ்ஸகா பன ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோ அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோ ச கீ²ணாஸவா புது²ஜ்ஜனா ச இமஸ்மிம் து³கே ந லப்³ப⁴ந்தி, து³கமுத்தகபுக்³க³லா நாம ஹோந்தி. தஸ்மா ஸத்தா² அத்தனோ பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தாய ஹேட்டா² க³ஹிதே ச அக்³க³ஹிதே ச ஸங்கட்³டி⁴த்வா ஸத்³தி⁴ம் பிட்டி²வட்டகேஹி தந்திம் ஆரோபேந்தோ ஸப்³பே³பி அரியபுக்³க³லாதிஆதி³மாஹ. தத்த² அரியே விமோக்கே²தி கிலேஸேஹி ஆரகத்தா அரியேதி ஸங்க²ம் க³தே லோகுத்தரவிமோக்கே². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – பா³ஹிரானஞ்ஹி அட்ட²ன்னம் ஸமாபத்தீனம் ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஸமயோபி அத்தி² அஸமயோபி. மக்³க³விமோக்கே²ன விமுச்சனஸ்ஸ ஸமயோ வா அஸமயோ வா நத்தி². யஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ ப³லவதீ, விபஸ்ஸனா ச ஆரத்³தா⁴, தஸ்ஸ க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ திட்ட²ந்தஸ்ஸ நிஸீத³ந்தஸ்ஸ நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ கா²த³ந்தஸ்ஸ பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ மக்³க³ப²லபடிவேதோ⁴ நாம ந ஹோதீதி நத்தி². இதி மக்³க³விமோக்கே²ன விமுச்சனஸ்ஸ ஸமயோ வா அஸமயோ வா நத்தீ²தி ஹேட்டா² க³ஹிதே ச அக்³க³ஹிதே ச ஸங்கட்³டி⁴த்வா இமம் பிட்டி²வட்டகம் தந்திம் ஆரோபேஸி த⁴ம்மராஜா. ஸமாபத்திலாபீ⁴ புது²ஜ்ஜனோ இமாயபி தந்தியா அக்³க³ஹிதோவ. ப⁴ஜாபியமானோ பன ஸமாபத்திவிக்க²ம்பி⁴தானம் கிலேஸானம் வஸேன ஸமயவிமுத்தபா⁴வம் ப⁴ஜேய்ய.

3. குப்பத⁴ம்மாகுப்பத⁴ம்மனித்³தே³ஸேஸு – யஸ்ஸ அதி⁴க³தோ ஸமாபத்தித⁴ம்மோ குப்பதி நஸ்ஸதி, ஸோ குப்பத⁴ம்மோ. ரூபஸஹக³தானந்தி ரூபனிமித்தஸங்கா²தேன ரூபேன ஸஹக³தானம். தேன ஸத்³தி⁴ம் பவத்தானம் ந வினா ரூபாரம்மணானம் சதுன்னம் ரூபாவசரஜ்ஜா²னானந்தி அத்தோ². அரூபஸஹக³தானந்தி ரூபதோ அஞ்ஞம், ந ரூபந்தி அரூபம். அரூபேன ஸஹக³தானம் தேன ஸத்³தி⁴ம் பவத்தானம் ந வினா அரூபாரம்மணானம் சதுன்னம் அரூபாவசரஜ்ஜா²னானந்தி அத்தோ². ந நிகாமலாபீ⁴தி பஞ்சஹாகாரேஹி அசிண்ணவஸிதாய இச்சி²தாகாரேன அலத்³த⁴த்தா ந நிகாமலாபீ⁴. அப்பகு³ணஸமாபத்திகோதி அத்தோ². ந அகிச்ச²லாபீ⁴தி கிச்ச²லாபீ⁴ து³க்க²லாபீ⁴. யோ ஆக³மனம்ஹி கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ உபசாரம் பாபேந்தோ அப்பனம் பாபேந்தோ சித்தமஞ்ஜூஸம் லப⁴ந்தோ து³க்கே²ன கிச்சே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தோ தம் ஸம்பத³ம் பாபுணிதும் ஸக்கோதி, ஸோ ந அகிச்ச²லாபீ⁴ நாம. ந அகஸிரலாபீ⁴தி அவிபுலலாபீ⁴. ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா அத்³தா⁴னம் ப²ரிதும் ந ஸக்கோதி. ஏகம் த்³வே சித்தவாரே வத்தேத்வா ஸஹஸாவ வுட்டா²தீதி அத்தோ².

யத்தி²ச்ச²கந்தி யஸ்மிம் ஓகாஸே ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீதி³தும் இச்ச²தி. யதி³ச்ச²கந்தி கஸிணஜ்ஜா²னம் வா ஆனாபானஜ்ஜா²னம் வா ப்³ரஹ்மவிஹாரஜ்ஜா²னம் வா அஸுப⁴ஜ்ஜா²னம் வாதி யம் யம் ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீதி³தும் இச்ச²தி. யாவதிச்ச²கந்தி அத்³தா⁴னபரிச்சே²தே³ன யத்தகம் காலம் இச்ச²தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யத்த² யத்த² யம் யம் ஸமாபத்திம் யத்தகம் அத்³தா⁴னம் ஸமாபஜ்ஜிதும்பி வுட்டா²தும்பி இச்ச²தி, தத்த² தத்த² தம் தம் ஸமாபத்திம் தத்தகம் அத்³தா⁴னம் ஸமாபஜ்ஜிதும்பி வுட்டா²தும்பி ந ஸக்கோதி. சந்த³ம் வா ஸூரியம் வா உல்லோகேத்வா ‘இமஸ்மிம் சந்தே³ வா ஸூரியே வா ஏத்தகம் டா²னம் க³தே வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஜா²னம் ஸமாபன்னோ யதா²பரிச்சே²தே³ன வுட்டா²தும் ந ஸக்கோதி, அந்தராவ வுட்டா²தி; ஸமாபத்தியா அப்பகு³ணதாயாதி.

பமாத³மாக³ம்மாதி பமாத³ம் படிச்ச. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவம்விதோ⁴ புக்³க³லோ குப்பத⁴ம்மோதி வுச்சதி. இத³ம் பன அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸகதா³கா³மினோதி திண்ணம் புக்³க³லானம் நாமம். ஏதேஸஞ்ஹி ஸமாதி⁴பாரிப³ந்த⁴கா விபஸ்ஸனாபாரிப³ந்த⁴கா ச த⁴ம்மா ந ஸுவிக்க²ம்பி⁴தா, ந ஸுவிக்கா²லிதா, தேன தேஸம் ஸமாபத்தி நஸ்ஸதி பரிஹாயதி. ஸா ச கோ² நேவ ஸீலபே⁴தே³ன, நாபத்திவீதிக்கமேன. ந க³ருகமோக்க²த⁴ம்மோ பனேஸ அப்பமத்தகேனபி கிச்சகரணீயேன வா வத்தபே⁴த³மத்தகேன வா நஸ்ஸதி.

தத்ரித³ம் வத்து² – ஏகோ கிர தே²ரோ ஸமாபத்திம் வளஞ்ஜேதி. தஸ்மிம் பிண்டா³ய கா³மம் பவிட்டே² தா³ரகா பரிவேணே கீளித்வா பக்கமிம்ஸு. தே²ரோ ஆக³ந்த்வா ‘பரிவேணம் ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி சிந்தேத்வா அஸம்மஜ்ஜித்வா விஹாரம் பவிஸித்வா ‘ஸமாபத்திம் அப்பேஸ்ஸாமீ’தி நிஸீதி³. ஸோ அப்பேதும் அஸக்கோந்தோ, ‘கிம் நு கோ² ஆவரண’ந்தி ஸீலம் ஆவஜ்ஜந்தோ அப்பமத்தகம்பி வீதிக்கமம் அதி³ஸ்வா ‘வத்தபே⁴தோ³ நு கோ² அத்தீ²’தி ஓலோகேந்தோ பரிவேணஸ்ஸ அஸம்மட்ட²பா⁴வம் ஞத்வா ஸம்மஜ்ஜித்வா பவிஸித்வா நிஸீத³ந்தோ ஸமாபத்திம் அப்பேந்தோவ நிஸீதி³.

4. அகுப்பத⁴ம்மனித்³தே³ஸோ வுத்தபடிபக்க²வஸேனேவ வேதி³தப்³போ³. அகுப்பத⁴ம்மோதி இத³ம் பன அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோ அனாகா³மிஸ்ஸ சேவ கீ²ணாஸவஸ்ஸ சாதி த்³வின்னம் புக்³க³லானம் நாமம். தேஸஞ்ஹி ஸமாதி⁴பாரிப³ந்த⁴கா விபஸ்ஸனாபாரிப³ந்த⁴கா ச த⁴ம்மா ஸுவிக்க²ம்பி⁴தா ஸுவிக்கா²லிதா; தேன தேஸம் ப⁴ஸ்ஸஸங்க³ணிகாராமாதி³கிச்சேன வா அஞ்ஞேன வா யேன கேனசி அத்தனோ அனுரூபேன பமாதே³ன வீதினாமேந்தானம்பி ஸமாபத்தி ந குப்பதி, ந நஸ்ஸதி. ஸுக்க²விபஸ்ஸகா பன ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மிகீ²ணாஸவா இமஸ்மிம் து³கே ந லப்³ப⁴ந்தி; து³கமுத்தகபுக்³க³லா நாம ஹோந்தி. தஸ்மா ஸத்தா² அத்தனோ பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தாய ஹேட்டா² க³ஹிதே ச அக்³க³ஹிதே ச ஸங்கட்³டி⁴த்வா இமஸ்மிம்பி து³கே ஸத்³தி⁴ம் பிட்டி²வட்டகேஹி தந்திம் ஆரோபேந்தோ ஸப்³பே³பி அரியபுக்³க³லாதிஆதி³மாஹ. அட்ட²ன்னஞ்ஹி ஸமாபத்தீனம் குப்பனம் நஸ்ஸனம் ப⁴வேய்ய, லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ பன ஸகிம் படிவித்³த⁴ஸ்ஸ குப்பனம் நஸ்ஸனம் நாம நத்தி², தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

5. பரிஹானத⁴ம்மாபரிஹானத⁴ம்மனித்³தே³ஸாபி குப்பத⁴ம்மாகுப்பத⁴ம்மனித்³தே³ஸவஸேனேவ வேதி³தப்³பா³. கேவலஞ்ஹி இத⁴ புக்³க³லஸ்ஸ பமாத³ம் படிச்ச த⁴ம்மானம் பரிஹானம்பி அபரிஹானம்பி க³ஹிதந்தி இத³ம் பரியாயதே³ஸனாமத்தமேவ நானம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² தாதி³ஸமேவ.

7. சேதனாப⁴ப்³ப³னித்³தே³ஸே – சேதனாப⁴ப்³போ³தி சேதனாய அபரிஹானிம் ஆபஜ்ஜிதும் ப⁴ப்³போ³. ஸசே அனுஸஞ்சேதேதீதி, ஸசே ஸமாபஜ்ஜதி. ஸமாபத்திஞ்ஹி ஸமாபஜ்ஜந்தோ அனுஸஞ்சேதேதி நாம. ஸோ ந பரிஹாயதி, இதரோ பரிஹாயதி.

8. அனுரக்க²ணாப⁴ப்³ப³னித்³தே³ஸே – அனுரக்க²ணாப⁴ப்³போ³தி அனுரக்க²ணாய அபரிஹானிம் ஆபஜ்ஜிதும் ப⁴ப்³போ³. ஸசே அனுரக்க²தீதி ஸசே அனுபகாரத⁴ம்மே பஹாய உபகாரத⁴ம்மே ஸேவந்தோ ஸமாபஜ்ஜதி. ஏவஞ்ஹி படிபஜ்ஜந்தோ அனுரக்க²தி நாம. ஸோ ந பரிஹாயதி, இதரோ பரிஹாயதி.

இமே த்³வேபி ஸமாபத்திம் ட²பேதும் தா²வரம் காதும் படிப³லா. சேதனாப⁴ப்³ப³தோ பன அனுரக்க²ணாப⁴ப்³போ³வ ப³லவதரோ. சேதனாப⁴ப்³போ³ ஹி உபகாரானுபகாரே த⁴ம்மே ந ஜானாதி. அஜானந்தோ உபகாரத⁴ம்மே நுத³தி நீஹரதி, அனுபகாரத⁴ம்மே ஸேவதி. ஸோ தே ஸேவந்தோ ஸமாபத்திதோ பரிஹாயதி. அனுரக்க²ணாப⁴ப்³போ³ உபகாரானுபகாரே த⁴ம்மே ஜானாதி. ஜானந்தோ அனுபகாரத⁴ம்மே நுத³தி நீஹரதி, உபகாரத⁴ம்மே ஸேவதி. ஸோ தே ஸேவந்தோ ஸமாபத்திதோ ந பரிஹாயதி.

யதா² ஹி த்³வே கே²த்தபாலா ஏகோ பண்டு³ரோகே³ன ஸரோகோ³ அக்க²மோ ஸீதாதீ³னம், ஏகோ அரோகோ³ ஸீதாதீ³னம் ஸஹோ. ஸரோகோ³ ஹேட்டா²குடிம் ந ஓதரதி, ரத்தாரக்க²ம் தி³வாரக்க²ம் விஜஹதி. தஸ்ஸ தி³வா ஸுகமோராத³யோ கே²த்தம் ஓதரித்வா ஸாலிஸீஸம் கா²த³ந்தி, ரத்திம் மிக³ஸூகராத³யோ பவிஸித்வா க²லம் தச்சி² தம் விய சே²த்வா க³ச்ச²ந்தி. ஸோ அத்தனோ பமத்தகாரணா புன பீ³ஜமத்தம்பி ந லப⁴தி. இதரோ ரத்தாரக்க²ம் தி³வாரக்க²ம் ந விஜஹதி. ஸோ அத்தனோ அப்பமத்தகாரணா ஏககரீஸதோ சத்தாரிபி அட்ட²பி ஸகடானி லப⁴தி.

தத்த² ஸரோக³கே²த்தபாலோ விய சேதனாப⁴ப்³போ³, அரோகோ³ விய அனுரக்க²ணாப⁴ப்³போ³ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸரோக³ஸ்ஸ அத்தனோ பமாதே³ன புன பீ³ஜமத்தஸ்ஸபி அலப⁴னம் விய சேதனாப⁴ப்³ப³ஸ்ஸ உபகாரானுபகாரே த⁴ம்மே அஜானித்வா உபகாரே பஹாய அனுபகாரே ஸேவந்தஸ்ஸ ஸமாபத்தியா பரிஹானம். இதரஸ்ஸ அத்தனோ அப்பமாதே³ன ஏககரீஸமத்ததோ சதுஅட்ட²ஸகடஉத்³த⁴ரணம் விய அனுரக்க²ணாப⁴ப்³ப³ஸ்ஸ உபகாரானுபகாரே த⁴ம்மே ஜானித்வா அனுபகாரே பஹாய உபகாரே ஸேவந்தஸ்ஸ ஸமாபத்தியா அபரிஹானம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் சேதனாப⁴ப்³ப³தோ அனுரக்க²ணாப⁴ப்³போ³வ ஸமாபத்திம் தா²வரம் காதும் ப³லவதரோதி வேதி³தப்³போ³.

9. புது²ஜ்ஜனனித்³தே³ஸே – தீணி ஸம்யோஜனானீதி தி³ட்டி²ஸம்யோஜனஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனவிசிகிச்சா²ஸம்யோஜனானி. ஏதானி ஹி ப²லக்க²ணே பஹீனானி நாம ஹோந்தி. அயம் பன ப²லக்க²ணேபி ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. தேஸம் த⁴ம்மானந்தி தேஸம் ஸம்யோஜனத⁴ம்மானம். மக்³க³க்க²ணஸ்மிஞ்ஹி தேஸம் பஹானாய படிபன்னோ நாம ஹோதி. அயம் பன மக்³க³க்க²ணேபி ந ஹோதி. ஏத்தாவதா விஸ்ஸட்ட²கம்மட்டா²னோ தூ²லபா³லபுது²ஜ்ஜனோவ இத⁴ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

10. கோ³த்ரபு⁴னித்³தே³ஸே – யேஸம் த⁴ம்மானந்தி யேஸம் கோ³த்ரபு⁴ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னானம் பரோபண்ணாஸகுஸலத⁴ம்மானம். அரியத⁴ம்மஸ்ஸாதி லோகுத்தரமக்³க³ஸ்ஸ. அவக்கந்தி ஹோதீதி ஓக்கந்தி நிப்³ப³த்தி பாதுபா⁴வோ ஹோதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் நிப்³பா³னாரம்மணேன ஞாணேன ஸப்³ப³ம் புது²ஜ்ஜனஸங்க²ம் புது²ஜ்ஜனகோ³த்தம் புது²ஜ்ஜனமண்ட³லம் புது²ஜ்ஜனபஞ்ஞத்திம் அதிக்கமித்வா அரியஸங்க²ம் அரியகோ³த்தம் அரியமண்ட³லம் அரியபஞ்ஞத்திம் ஓக்கமனதோ கோ³த்ரபூ⁴புக்³க³லோ நாம வுச்சதி.

11. ப⁴யூபரதனித்³தே³ஸே – ப⁴யேன உபரதோதி ப⁴யூபரதோ. ஸத்தபி ஸேக்கா² புது²ஜ்ஜனா ச பா⁴யித்வா பாபதோ ஓரமந்தி பாபம் ந கரோந்தி. தத்த² புது²ஜ்ஜனா து³க்³க³திப⁴யம், வட்டப⁴யம், கிலேஸப⁴யம், உபவாத³ப⁴யந்தி சத்தாரி ப⁴யானி பா⁴யந்தி. தேஸு பா⁴யிதப்³ப³ட்டே²ன து³க்³க³தியேவ ப⁴யம் து³க்³க³திப⁴யம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² புது²ஜ்ஜனோ ‘ஸசே த்வம் பாபம் கரிஸ்ஸஸி, சத்தாரோ அபாயா முக²ம் விவரித்வா டி²தச்சா²தஅஜக³ரஸதி³ஸா, தேஸு து³க்க²ம் அனுப⁴வந்தோ கத²ம் ப⁴விஸ்ஸஸீ’தி து³க்³க³திப⁴யம் பா⁴யித்வா பாபம் ந கரோதி. அனமதக்³க³ஸம்ஸாரவட்டம்யேவ பன வட்டப⁴யம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி அகுஸலம் கிலேஸப⁴யம் நாம. க³ரஹா பன உபவாத³ப⁴யம் நாம. தானிபி பா⁴யித்வா புது²ஜ்ஜனோ பாபம் ந கரோதி. ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோ பன தயோ ஸேக்கா² து³க்³க³திம் அதீதத்தா ஸேஸானி தீணி ப⁴யானி பா⁴யித்வா பாபம் ந கரோந்தி. மக்³க³ட்ட²கஸேக்கா² ஆக³மனவஸேன வா அஸமுச்சி²ன்னப⁴யத்தா வா ப⁴யூபரதா நாம ஹோந்தி. கீ²ணாஸவோ இமேஸு சதூஸு ப⁴யேஸு ஏகம்பி ந பா⁴யதி. ஸோ ஹி ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னப⁴யோ; தஸ்மா அப⁴யூபரதோதி வுச்சதி. கிம் பன ஸோ உபவாத³ம்பி ந பா⁴யதீதி? ந பா⁴யதி. உபவாத³ம் பன ரக்க²தீதி வத்தும் வட்டதி. தோ³ணுப்பலவாபிகா³மே கீ²ணாஸவத்தே²ரோ விய.

12. அப⁴ப்³பா³க³மனனித்³தே³ஸே – ஸம்மத்தனியாமாக³மனஸ்ஸ அப⁴ப்³போ³தி அப⁴ப்³பா³க³மனோ. கம்மாவரணேனாதி பஞ்சவிதே⁴ன ஆனந்தரியகம்மேன. கிலேஸாவரணேனாதி நியதமிச்சா²தி³ட்டி²யா. விபாகாவரணேனாதி அஹேதுகது³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴யா. அஸ்ஸத்³தா⁴தி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்கே⁴ஸு ஸத்³தா⁴ரஹிதா. அச்ச²ந்தி³காதி கத்துகம்யதாகுஸலச்ச²ந்த³ரஹிதா. தே ட²பேத்வா ஜம்பு³தீ³பம் இதரதீ³பத்தயவாஸினோ வேதி³தப்³பா³. தேஸு ஹி மனுஸ்ஸா அச்ச²ந்தி³கபா⁴வம் பவிட்டா² நாம. து³ப்பஞ்ஞாதி ப⁴வங்க³பஞ்ஞாரஹிதா. அப⁴ப்³பா³தி அப்படிலத்³த⁴மக்³க³ப²லூபனிஸ்ஸயா. நியாமந்தி மக்³க³னியாமம், ஸம்மத்தனியாமம். ஓக்கமிதுந்தி ஏதம் குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்மத்தஸங்கா²தம் நியாமம் ஓக்கமிதும் பவிஸிதும் தத்த² பதிட்டா²தும் அப⁴ப்³பா³.

13. ப⁴ப்³பா³க³மனனித்³தே³ஸோ வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³போ³. ஏவமிமஸ்மிம் து³கே யே ச புக்³க³லா பஞ்சானந்தரியகா, யே ச நியதமிச்சா²தி³ட்டி²கா, யேஹி ச அஹேதுகது³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴ க³ஹிதா, யே ச பு³த்³தா⁴தீ³னம் ந ஸத்³த³ஹந்தி, யேஸஞ்ச கத்துகம்யதாச²ந்தோ³ நத்தி², யே ச அபரிபுண்ணப⁴வங்க³பஞ்ஞா, யேஸஞ்ச மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ நத்தி², தே ஸப்³பே³பி ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிதும் அப⁴ப்³பா³, விபரீதா ப⁴ப்³பா³தி வுத்தா.

14. நியதானியதனித்³தே³ஸே – ஆனந்தரிகாதி ஆந்தரிககம்மஸமங்கி³னோ. மிச்சா²தி³ட்டி²காதி நியதமிச்சா²தி³ட்டி²ஸமங்கி³னோ. ஸப்³பே³பி ஹேதே நிரயஸ்ஸ அத்தா²ய நியதத்தா நியதா நாம. அட்ட² பன அரியபுக்³க³லா ஸம்மாபா⁴வாய உபரூபரிமக்³க³ப²லத்தா²ய சேவ அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்தா²ய ச நியதத்தா நியதா நாம. அவஸேஸபுக்³க³லா பன அனிப³த்³த⁴க³திகா. யதா² ஆகாஸே கி²த்தத³ண்டோ³ பத²வியம் பதந்தோ ‘அக்³கே³ன வா மஜ்ஜே²ன வா மூலேன வா பதிஸ்ஸதீ’தி ந ஞாயதி; ஏவமேவ ‘அஸுகக³தியா நாம நிப்³ப³த்திஸ்ஸந்தீ’தி நியமாபா⁴வா அனியதா நாமாதி வேதி³தப்³பா³. யா பன உத்தரகுருகானம் நியதக³திகதா வுத்தா, ந ஸா நியதத⁴ம்மவஸேன. மிச்ச²த்தஸம்மத்தனியதத⁴ம்மாயேவ ஹி நியதா நாம. தேஸஞ்ச வஸேனாயம் புக்³க³லனியமோ கதி²தோதி.

15. படிபன்னகனித்³தே³ஸே – மக்³க³ஸமங்கி³னோதி மக்³க³ட்ட²கபுக்³க³லா. தே ஹி ப²லத்தா²ய படிபன்னத்தா படிபன்னகா நாம. ப²லஸமங்கி³னோதி ப²லபடிலாப⁴ஸமங்கி³தாய ப²லஸமங்கி³னோ. ப²லபடிலாப⁴தோ பட்டா²ய ஹி தே ப²லஸமாபத்திம் அஸமாபன்னாபி ப²லே டி²தாயேவ நாம.

16. ஸமஸீஸீனித்³தே³ஸே – அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி அபுரே அபச்சா², ஏகப்பஹாரேனேவாதி அத்தோ². பரியாதா³னந்தி பரிக்க²யோ. அயம் வுச்சதீதி அயம் புக்³க³லோ ஸமஸீஸீ நாம வுச்சதி. ஸோ பனேஸ திவிதோ⁴ ஹோதி – இரியாபத²ஸமஸீஸீ, ரோக³ஸமஸீஸீ, ஜீவிதஸமஸீஸீதி. தத்த² யோ சங்கமந்தோவ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பத்வா சங்கமந்தோவ பரினிப்³பா³தி பது³மத்தே²ரோ விய; டி²தகோவ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பத்வா டி²தகோவ பரினிப்³பா³தி கோடபப்³ப³தவிஹாரவாஸீதிஸ்ஸத்தே²ரோ விய; நிஸின்னோவ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பத்வா நிஸின்னோவ பரினிப்³பா³தி, நிபன்னோவ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பத்வா நிபன்னோவ பரினிப்³பா³தி – அயம் இரியாபத²ஸமஸீஸீ நாம.

யோ பன ஏகம் ரோக³ம் பத்வா அந்தோரோகே³யேவ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பத்வா தேனேவ ரோகே³ன பரினிப்³பா³தி – அயம் ரோக³ஸமஸீஸீ நாம.

கதரோ ஜீவிதஸமஸீஸீ நாம? ‘‘ஸீஸந்தி தேரஸ ஸீஸானி – பலிபோ³த⁴ஸீஸஞ்ச தண்ஹா, வினிப³ந்த⁴னஸீஸஞ்ச மானோ, பராமாஸஸீஸஞ்ச தி³ட்டி², விக்கே²பஸீஸஞ்ச உத்³த⁴ச்சம், ஸம்கிலேஸஸீஸஞ்ச அவிஜ்ஜா, அதி⁴மோக்க²ஸீஸஞ்ச ஸத்³தா⁴, பக்³க³ஹஸீஸஞ்ச வீரியம், உபட்டா²னஸீஸஞ்ச ஸதி, அவிக்கே²பஸீஸஞ்ச ஸமாதி⁴, த³ஸ்ஸனஸீஸஞ்ச பஞ்ஞா, பவத்தஸீஸஞ்ச ஜீவிதிந்த்³ரியம், கோ³சரஸீஸஞ்ச விமோக்கோ², ஸங்கா²ரஸீஸஞ்ச நிரோதோ⁴’’தி (படி. ம. 1.87). தத்த² கிலேஸஸீஸம் அவிஜ்ஜம் அரஹத்தமக்³கோ³ பரியாதி³யதி. பவத்தஸீஸம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் சுதிசித்தம் பரியாதி³யதி. அவிஜ்ஜாபரியாதா³யகம் சித்தம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி. ஜீவிதிந்த்³ரியபரியாதா³யகம் சித்தம் அவிஜ்ஜம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி. அவிஜ்ஜாபரியாதா³யகம் சித்தம் அஞ்ஞம், ஜீவிதிந்த்³ரியபரியாதா³யகம் சித்தம் அஞ்ஞம். யஸ்ஸ சேதம் ஸீஸத்³வயம் ஸமம் பரியாதா³னம் க³ச்ச²தி, ஸோ ஜீவிதஸமஸீஸீ நாம.

கத²மித³ம் ஸமம் ஹோதீதி? வாரஸமதாய. யஸ்மிஞ்ஹி வாரே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி – ஸோதாபத்திமக்³கே³ பஞ்ச பச்சவேக்க²ணானி, ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ பஞ்ச, அனாகா³மிமக்³கே³ பஞ்ச, அரஹத்தமக்³கே³ சத்தாரீதி ஏகூனவீஸதியா பச்சவேக்க²ணஞாணே பதிட்டா²ய ப⁴வங்க³ம் ஓதரித்வா பரினிப்³பா³யதி. இமாய வாரஸமதாய இத³ம் உப⁴யஸீஸபரியாதா³னம் ஸமம் ஹோதி நாம. தேனாயம் புக்³க³லோ ஜீவிதஸமஸீஸீதி வுச்சதி. அயமேவ ச இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ.

17. டி²தகப்பீனித்³தே³ஸே – டி²தோ கப்போதி டி²தகப்போ, டி²தகப்போ அஸ்ஸ அத்தீ²தி டி²தகப்பீ. கப்பம் ட²பேதும் ஸமத்தோ²தி அத்தோ². உட்³ட³ய்ஹனவேலா அஸ்ஸாதி ஜா²யனகாலோ ப⁴வேய்ய. நேவ தாவாதி யாவ ஏஸ மக்³க³ஸமங்கீ³ புக்³க³லோ ஸோதாபத்திப²லம் ந ஸச்சி²கரோதி, நேவ தாவ கப்போ ஜா²யேய்ய. ஜா²யமானோபி அஜ்ஜா²யித்வாவ திட்டே²ய்ய. கப்பவினாஸோ ஹி நாம மஹாவிகாரோ மஹாபயோகோ³ கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளஸ்ஸ ஜா²யனவஸேன மஹாலோகவினாஸோ. அயம்பி ஏவம் மஹாவினாஸோ திட்டே²ய்ய வாதி வத³தி. ஸாஸனே பன த⁴ரமானே அயம் கப்பவினாஸோ நாம நத்தி². கப்பவினாஸே ஸாஸனம் நத்தி². க³தகோடிகே ஹி காலே கப்பவினாஸோ நாம ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி ஸத்தா² அந்தராயாபா⁴வம் தீ³பேதும் இத³ம் காரணம் ஆஹரி – ‘‘இத³ம்பி ப⁴வேய்ய, மக்³க³ஸமங்கி³னோ பன ப²லஸ்ஸ அந்தராயோ ந ஸக்கா காது’’ந்தி. அயம் பன புக்³க³லோ கப்பம் ட²பேந்தோ கித்தகம் காலம் ட²பேய்யாதி? யஸ்மிம் வாரே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, அத² ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேந்தம் மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி. ததோ தீணி அனுலோமானி, ஏகம் கோ³த்ரபு⁴சித்தம், ஏகம் மக்³க³சித்தம், த்³வே ப²லசித்தானி, பஞ்ச பச்சவேக்க²ணஞாணானீதி ஏத்தகம் காலம் ட²பேய்ய. இமம் பனத்த²ம் பா³ஹிராய ஆக³ந்துகூபமாயபி ஏவம் தீ³பயிம்ஸு. ஸசே ஹி ஸோதாபத்திமக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ மத்த²கூபரி யோஜனிகம் ஏகக்³க⁴னஸேலம் திவட்டாய ரஜ்ஜுயா ப³ந்தி⁴த்வா ஓலம்பே³ய்ய, ஏகஸ்மிம் வட்டே சி²ன்னே த்³வீஹி ஓலம்பே³ய்ய, த்³வீஸு சி²ன்னேஸு ஏகேன ஓலம்பே³ய்யேவ, தஸ்மிம்பி சி²ன்னே அப்³ப⁴கூடம் விய ஆகாஸே திட்டே²ய்ய, ந த்வேவ தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ மக்³கா³னந்தரப²லஸ்ஸ அந்தராயம் கரேய்யாதி. அயம் பன தீ³பனா பரித்தா, புரிமாவ மஹந்தா. ந கேவலம் பன ஸோதாபத்திமக்³க³ட்டோ²வ கப்பம் ட²பேதி, இதரே மக்³க³ஸமங்கி³னோபி ட²பேந்தியேவ. தேன ப⁴க³வா ஹேட்டா² க³ஹிதஞ்ச அக்³க³ஹிதஞ்ச ஸப்³ப³ம் ஸங்கட்³டி⁴த்வா ஸத்³தி⁴ம் பிட்டி²வட்டகபுக்³க³லேஹி இமம் தந்திம் ஆரோபேஸி – ‘‘ஸப்³பே³பி மக்³க³ஸமங்கி³னோ புக்³க³லா டி²தகப்பினோ’’தி.

18. அரியனித்³தே³ஸே – கிலேஸேஹி ஆரகத்தா அரியா. ஸதே³வகேன லோகேன அரணீயத்தா அரியா. அரியட்டோ² நாம பரிஸுத்³த⁴ட்டோ²தி பரிஸுத்³த⁴த்தாபி அரியா. ஸேஸா அபரிஸுத்³த⁴தாய அனரியா.

19. ஸேக்க²னித்³தே³ஸே – மக்³க³ஸமங்கி³னோ மக்³க³க்க²ணே, ப²லஸமங்கி³னோ ச ப²லக்க²ணே, அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தி³கா திஸ்ஸோபி ஸிக்கா² ஸிக்க²ந்தியேவாதி ஸேக்கா². அரஹதா பன அரஹத்தப²லக்க²ணே திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்கி²தா. புன தஸ்ஸ ஸிக்க²னகிச்சம் நத்தீ²தி அஸேக்கா². இதி ஸத்த அரியா ஸிக்க²ந்தீதி ஸேக்கா². கீ²ணாஸவா அஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்திகே ஸீலாதீ³னம் ஸிக்கி²தத்தா ஸிக்கி²தஅஸேக்கா² நாம. பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³தா⁴ ஸயம்பூ⁴ததாய அஸிக்கி²தஅஸேக்கா² நாம. ஸேஸபுக்³க³லா நேவ ஸிக்க²ந்தி ந ஸிக்கி²தாதி நேவஸேக்கா²னாஸேக்கா².

20. தேவிஜ்ஜனித்³தே³ஸே – பட²மம் புப்³பே³னிவாஸதி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானி நிப்³ப³த்தேத்வா பச்சா² அரஹத்தம் பத்தோபி, பட²மம் அரஹத்தம் பத்வா பச்சா² புப்³பே³னிவாஸதி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணனிப்³ப³த்தகோபி தேவிஜ்ஜோயேவ நாம. ஸுத்தந்தகதா² பன பரியாயதே³ஸனா அபி⁴த⁴ம்மகதா² நிப்பரியாயதே³ஸனாதி இமஸ்மிம் டா²னே ஆக³மனீயமேவ து⁴ரம். தஸ்மா பட²மம் த்³வே விஜ்ஜா நிப்³ப³த்தேத்வா பச்சா² அரஹத்தம் பத்தோவ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. ச²ளபி⁴ஞ்ஞேபி ஏஸேவ நயோ.

22. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴னித்³தே³ஸே – புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸூதி பச்சி²மப⁴வே ஸச்சப்படிவேத⁴தோ புப்³பே³ அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸந்திகே அஸ்ஸுதபுப்³பே³ஸு. ததோ புரிமபுரிமேஸு பன ப⁴வேஸு ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தா பு³த்³த⁴ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா தீணி பிடகானி உக்³க³ஹேத்வா க³தபச்சாக³தவத்தம் ஆருய்ஹ கம்மட்டா²னம் அனுலோமம் கோ³த்ரபு⁴ம் ஆஹச்ச ட²பேந்தி. தஸ்மா பச்சி²மப⁴வஸ்மிம்யேவ அனாசரியகபா⁴வம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ததா³ ஹி ததா²க³தோ பூரிதபாரமித்தா அஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்திகே ஸாமம் அனனுஸ்ஸுதேஸு ஸங்க²தாஸங்க²தத⁴ம்மேஸு ‘‘இத³ம் து³க்க²ம்…பே… அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’’தி அத்தபச்சக்கே²ன ஞாணேன சத்தாரி ஸச்சானி அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி.

தத்த² சாதி தஸ்மிஞ்ச சதுஸச்சஸம்போ³தி⁴ஸங்கா²தே அரஹத்தமக்³கே³. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பாபுணாதி ப³லேஸு ச வஸீபா⁴வந்தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சேவ ப³லேஸு ச சிண்ணவஸீபா⁴வம் பாபுணாதி. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ சேவ த³ஸப³லஞாணஸ்ஸ ச அதி⁴க³மனதோ பட்டா²ய அஞ்ஞம் காதப்³ப³ம் நாம நத்தி². யதா² பன உப⁴தோஸுஜாதஸ்ஸ க²த்தியகுமாரஸ்ஸ அபி⁴ஸேகப்பத்திதோ பட்டா²ய ‘இத³ம் நாம இஸ்ஸரியம் அனாக³த’ந்தி ந வத்தப்³ப³ம், ஸப்³ப³ம் ஆக³தமேவ ஹோதி. ஏவமேவ பு³த்³தா⁴னம் அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ ஆக³மனதோ பட்டா²ய ‘அயம் நாம கு³ணோ ந ஆக³தோ, ந படிவித்³தோ⁴, ந பச்சக்கோ²’தி ந வத்தப்³போ³, ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணா ஆக³தா படிவித்³தா⁴ பச்சக்க²கதாவ ஹோந்தி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவம் பாரமீபூரணஸித்³தா⁴னுபா⁴வேன அரியமக்³கே³ன படிவித்³த⁴ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணோ புக்³க³லோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி வுச்சதி.

23. பச்சேகபு³த்³த⁴னித்³தே³ஸேபி – புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸூதி பதே³ புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பச்சேகபு³த்³தோ⁴பி ஹி பச்சி²மப⁴வே அனாசரியகோ அத்துக்கம்ஸிகஞாணேனேவ படிவித்³த⁴ஸச்சோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சேவ ப³லேஸு ச சிண்ணவஸீபா⁴வம் ந பாபுணாதி.

24. உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தனித்³தே³ஸே – அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதீதி அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸஹஜாதனாமகாயேன படிலபி⁴த்வா விஹரதி. பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வாதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஸங்கா²ரக³தம், மக்³க³பஞ்ஞாய சத்தாரி ஸச்சானி பஸ்ஸித்வா சத்தாரோபி ஆஸவா கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ நாமாதி வுச்சதி. அயஞ்ஹி த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி த்³வே வாரே விமுத்தோதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ. தத்ராயம் தே²ரவாதோ³ – திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ தாவ ஆஹ – ‘‘ஸமாபத்தியா விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன, மக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³விமோக்கே²ன விமுத்தோதி உப⁴தோபா⁴கே³ஹி த்³வே வாரே விமுத்தோ’’தி. திபிடகமஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரோ ‘‘நாமனிஸ்ஸிதகோ ஏஸோ’’தி வத்வா –

‘‘அச்சீ யதா² வாதவேகே³ன கி²த்தா, (உபஸீவாதி ப⁴க³வா;)

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம்;

ஏவம் முனீ நாமகாயா விமுத்தோ,

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²’’ந்தி. (ஸு. நி. 1080);

வத்வா ஸுத்தம் ஆஹரித்வா ‘‘நாமகாயதோ ச ரூபகாயதோ ச ஸுவிமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி ஆஹ. திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘ஸமாபத்தியா விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன ஏகவாரம் விமுத்தோ மக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³விமோக்கே²ன ஏகவாரம் விமுத்தோதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி. இமே பன தயோபி தே²ரா பண்டி³தா, ‘திண்ணம்பி வாதே³ காரணம் தி³ஸ்ஸதீ’தி திண்ணம்பி வாத³ம் தந்திம் கத்வா ட²பயிம்ஸு.

ஸங்கே²பதோ பன அரூபஸமாபத்தியா ரூபகாயதோ விமுத்தோ, மக்³கே³ன நாமகாயதோ விமுத்தோதி உபோ⁴ஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ. ஸோ சதுன்னம் அரூபஸமாபத்தீனம் ஏகேகதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா அரஹத்தம் பத்தானம் சதுன்னம், நிரோதா⁴ வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தஸ்ஸ அனாகா³மினோ ச வஸேன பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² புரிமா சத்தாரோ ஸமாபத்திஸீஸம் நிரோத⁴ம் ந ஸமாபஜ்ஜந்தீதி பரியாயேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தா நாம. அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ அனாகா³மீ தம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தோதி நிப்பரியாயேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸேட்டோ² நாம. நனு ச அரூபாவசரஜ்ஜா²னம்பி உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாஹி து³வங்கி³கம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம்பி, தஸ்மா தம்பி பத³ட்டா²னம் கத்வா அரஹத்தம் பத்தேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி? ந ப⁴விதப்³ப³ம். கஸ்மா? ரூபகாயதோ அவிமுத்தத்தா. தஞ்ஹி கிலேஸகாயதோவ விமுத்தம், ந ரூபகாயதோ; தஸ்மா ததோ வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ நாம ந ஹோதி. அரூபாவசரம் பன நாமகாயதோ ச விமுத்தம் ரூபகாயதோ சாதி ததே³வ பாத³கம் கத்வா அரஹத்தம் பத்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

25. பஞ்ஞாவிமுத்தனித்³தே³ஸே – பஞ்ஞாய விமுத்தோதி பஞ்ஞாவிமுத்தோ. ஸோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ சதூஹி ஜா²னேஹி வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தா சத்தாரோ சாதி பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி. ஏதேஸு ஹி ஏகோபி அட்ட²விமோக்க²லாபீ⁴ ந ஹோதி. தேனேவ ந ஹேவ கோ² அட்ட² விமோக்கே²திஆதி³மாஹ. அரூபாவசரஜ்ஜா²னேஸு பன ஏகஸ்மிம் ஸதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோயேவ நாம ஹோதீதி.

26. காயஸக்கி²னித்³தே³ஸே – ஏகச்சே ஆஸவாதி ஹேட்டி²மமக்³க³த்தயவஜ்ஜா². அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ காயஸக்கீ²தி வுச்சதி. ஸோ ஹி பு²ட்ட²ந்தம் ஸச்சி²கரோதீதி காயஸக்கீ². ஜா²னப²ஸ்ஸம் பட²மம் பு²ஸதி, பச்சா² நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதிபி காயஸக்கீ². ஸோ ஸோதாபத்திப²லட்ட²ம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ அரஹத்தமக்³க³ட்டா² ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி.

27. தி³ட்டி²ப்பத்தனித்³தே³ஸே – இத³ம் து³க்க²ந்தி இத³ம் து³க்க²ம், ஏத்தகம் து³க்க²ம், ந இதோ உத்³த⁴ம் து³க்க²ம். து³க்க²ஸமுத³யாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி ட²பேத்வா தண்ஹம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ‘து³க்க²ஸச்ச’ந்தி யாதா²வஸரஸதோ பஜானாதி. தண்ஹா பன து³க்க²ம் ஜனேதி நிப்³ப³த்தேதி, பபா⁴வேதி, ததோ தம் து³க்க²ம் ஸமுதே³தி; தஸ்மா நம் அயம் ‘து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யஸ்மா பன இத³ம் து³க்க²ஞ்ச ஸமுத³யோ ச நிப்³பா³னம் பத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி வூபஸம்மந்தி அப்பவத்திம் க³ச்ச²ந்தி; தஸ்மா நம் ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. அரியோ பன அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, தம் து³க்க²னிரோத⁴ம் க³ச்ச²தி; தேன தம் ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏத்தாவதா நானாக்க²ணே ஸச்சவவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம். இதா³னி ஏகக்க²ணே த³ஸ்ஸேதும் ததா²க³தப்பவேதி³தாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ததா²க³தப்பவேதி³தாதி மஹாபோ³தி⁴மண்டே³ நிஸீத³த்வா ததா²க³தேன படிவித்³தா⁴ விதி³தா பாகடீகதா. த⁴ம்மாதி சதுஸச்சத⁴ம்மா. வோதி³ட்டா² ஹோந்தீதி ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி. வோசரிதாதி ஸுசரிதா. தேஸு அனேன பஞ்ஞா ஸுட்டு² சராபிதா ஹோதீதி அத்தோ². அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ தி³ட்டி²ப்பத்தோதி வுச்சதி. அயஞ்ஹி தி³ட்ட²ந்தம் பத்தோ. ‘‘து³க்கா² ஸங்கா²ரா, ஸுகோ² நிரோதோ⁴’’தி ஞாணம் ஹோதி. தி³ட்ட²ம் விதி³தம் ஸச்சி²கதம் பஸ்ஸிதம் பஞ்ஞாயாதி தி³ட்ட²ப்பத்தோ. அயம்பி காயஸக்கீ² விய ச²ப்³பி³தோ⁴வ ஹோதி.

28. ஸத்³தா⁴விமுத்தனித்³தே³ஸே – நோ ச கோ² யதா² தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸாதி யதா² தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ ஆஸவா பரிக்கீ²ணா, ந ஏவம் ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². கிம் பன நேஸம் கிலேஸப்பஹானே நானத்தம் அத்தீ²தி? நத்தி². அத² கஸ்மா ஸத்³தா⁴விமுத்தோ தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதீதி? ஆக³மனீயனானத்தேன. தி³ட்டி²ப்பதோ ஹி ஆக³மனம்ஹி கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ அப்பது³க்கே²ன அப்பகஸிரேன அகிலமந்தோவ விக்க²ம்பே⁴தும் ஸக்கோதி. ஸத்³தா⁴விமுத்தோ பன து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ ஹுத்வா விக்க²ம்பே⁴தும் ஸக்கோதி, தஸ்மா தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதி. அபிச நேஸம் பஞ்ஞாயபி நானத்தம் அத்தி²யேவ. தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ ஹி உபரி திண்ணம் மக்³கா³னம் விபஸ்ஸனாஞாணம் திக்க²ம் ஸூரம் பஸன்னம் ஹுத்வா வஹதி. ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஞாணம் நோ திக்க²ம் ஸூரம் பஸன்னம் ஹுத்வா வஹதி, தஸ்மாபி ஸோ தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதி.

யதா² ஹி த்³வீஸு தருணேஸு ஸிப்பம் த³ஸ்ஸேந்தேஸு ஏகஸ்ஸ ஹத்தே² திகி²ணோ அஸி, ஏகஸ்ஸ குண்டோ². திகி²ணேன அஸினா கத³லீ சி²ஜ்ஜமானா ஸத்³த³ம் ந கரோதி. குண்டே²ன அஸினா சி²ஜ்ஜமானா ‘கடகடா’தி ஸத்³த³ம் கரோதி. தத்த² திகி²ணேன அஸினா ஸத்³த³ம் அகரோந்தியா ஏவ கத³லியா சே²த³னம் விய தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ திண்ணம் மக்³கா³னம் விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ திகி²ணஸூரவிப்பஸன்னபா⁴வோ. குண்டே²ன அஸினா ஸத்³த³ம் கரோந்தியாபி கத³லியா சே²த³னம் விய ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ திண்ணம் மக்³கா³னம் விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ அதிகி²ணஅஸூரஅப்பஸன்னபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. இமம் பன நயம் ‘நோ’தி படிக்கி²பித்வா, ஆக³மனீயனானத்தேனேவ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதீதி ஸன்னிட்டா²னம் கதம்.

ஆக³மட்ட²கதா²ஸு பன வுத்தம் – ‘‘ஏதேஸு ஹி ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸ விய ஓகப்பேந்தஸ்ஸ விய அதி⁴முச்சந்தஸ்ஸ விய ச கிலேஸக்க²யோ ஹோதி. தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே கிலேஸச்சே²த³கஞாணம் அத³ந்த⁴ம் திகி²ணம் ஸூரம் ஹுத்வா வஹதி. தஸ்மா யதா² நாம அதிகி²ணேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் ந மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி ந ஸீக⁴ம் வஹதி, ஸத்³தோ³ ஸுய்யதி, ப³லவதரோ வாயாமோ காதப்³போ³ ஹோதி; ஏவரூபா ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா. யதா² பன ஸுனிஸிதேனேவ அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி ஸீக⁴ம் வஹதி, ஸத்³தோ³ ந ஸுய்யதி, ப³லவவாயாமகிச்சம் ந ஹோதி; ஏவரூபா தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா வேதி³தப்³பா³’’தி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴விமுத்தோதி வுச்சதி. அயஞ்ஹி ஸத்³த³ஹந்தோ விமுத்தோதி ஸத்³தா⁴விமுத்தோ. அயம்பி காயஸக்கீ² விய ச²ப்³பி³தோ⁴வ ஹோதி.

29. த⁴ம்மானுஸாரீனித்³தே³ஸே – படிபன்னஸ்ஸாதி இமினா ஸோதாபத்திமக்³க³ட்டோ² த³ஸ்ஸிதோ. அதி⁴மத்தந்தி ப³லவம். பஞ்ஞம் வாஹேதீதி பஞ்ஞாவாஹீ. பஞ்ஞா இமம் புக்³க³லம் வஹதீதி பஞ்ஞாவாஹீதிபி வுத்தம் ஹோதி. பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மந்தி பஞ்ஞம் புரேசாரிகம் கத்வா. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ த⁴ம்மானுஸாரீதி வுச்சதி. ஸோ ஹி பஞ்ஞாஸங்கா²தேன த⁴ம்மேன ஸரதி அனுஸ்ஸரதீதி த⁴ம்மானுஸாரீ. ஸோதாபத்திமக்³க³ட்ட²ஸ்ஸேவேதம் நாமம். ப²லே பன பத்தே தி³ட்டி²ப்பத்தோ நாம ஹோதி.

30. ஸத்³தா⁴னுஸாரீனித்³தே³ஸேபி – ஸத்³த⁴ம் வாஹேதீதி ஸத்³தா⁴வாஹீ. ஸத்³தா⁴ இமம் புக்³க³லம் வஹதீதி ஸத்³தா⁴வாஹீதிபி வுத்தமேவ. ஸத்³தா⁴புப்³ப³ங்க³மந்தி ஸத்³த⁴ம் புரேசாரிகம் கத்வா. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴னுஸாரீதி வுச்சதி. ஸோ ஹி ஸத்³தா⁴ய ஸரதி. அனுஸ்ஸரதீதி ஸத்³தா⁴னுஸாரீ. ஸோதாபத்திமக்³க³ட்ட²ஸ்ஸேவேதம் நாமம். ப²லே பன பத்தே ஸத்³தா⁴விமுத்தோ நாம ஹோதி. லோகுத்தரத⁴ம்மஞ்ஹி நிப்³ப³த்தேந்தானம் த்³வே து⁴ரானி நாம, த்³வே அபி⁴னிவேஸா நாம, த்³வே ஸீஸானி நாம. தத்த² ஸத்³தா⁴து⁴ரம் பஞ்ஞாது⁴ரந்தி – த்³வே து⁴ரானி நாம. ஏகோ பன பி⁴க்கு² ஸமதா²பி⁴னிவேஸேன அபி⁴னிவிஸதி, ஏகோ விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸேனாதி – இமே த்³வே அபி⁴னிவேஸா நாம. ஏகோ ச மத்த²கம் பாபுணந்தோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ஹோதி, ஏகோ பஞ்ஞாவிமுத்தோதி – இமானி த்³வே ஸீஸானி நாம. யே கேசி ஹி லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமே த்³வே த⁴ம்மே து⁴ரம் கத்வா இமேஸு த்³வீஸு டா²னேஸு அபி⁴னிவிஸித்வா இமேஹி த்³வீஹி டா²னேஹி விமுச்சந்தி. தேஸு யோ பி⁴க்கு² அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ பஞ்ஞம் து⁴ரம் கத்வா ஸமத²வஸேன அபி⁴னிவிட்டோ² அஞ்ஞதரம் அரூபஸமாபத்திம் பத³ட்டா²னம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, ஸோ ஸோதாபத்திமக்³க³க்க²ணே த⁴ம்மானுஸாரீ நாம. பரதோ பன ச²ஸு டா²னேஸு காயஸக்கீ² நாம. அரஹத்தப²லே பத்தே உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ நாம.

அபரோ பஞ்ஞமேவ து⁴ரம் கத்வா விபஸ்ஸனாவஸேன அபி⁴னிவிட்டோ² ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரே வா ரூபாவசரஜ்ஜா²னேஸு வா அஞ்ஞதரம் ஸம்மஸித்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, அயம்பி ஸோதாபத்திமக்³க³க்க²ணேயேவ த⁴ம்மானுஸாரீ நாம. பரதோ பன ச²ஸு டா²னேஸு தி³ட்டி²ப்பத்தோ நாம. அரஹத்தே பத்தே பஞ்ஞாவிமுத்தோ நாம. இத⁴ த்³வே நாமானி அபுப்³பா³னி, தானி புரிமேஹி ஸத்³தி⁴ம் பஞ்ச ஹோந்தி. அபரோ அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ ஸத்³த⁴ம் து⁴ரம் கத்வா ஸமாதி⁴வஸேன அபி⁴னிவிட்டோ² அஞ்ஞதரம் அரூபஸமாபத்திம் பத³ட்டா²னம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி – அயம் ஸோதாபத்திமக்³க³க்க²ணே ஸத்³தா⁴னுஸாரீ நாம. பரதோ ச²ஸு டா²னேஸு காயஸக்கீ²யேவ நாம. அரஹத்தே பத்தே உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோயேவ நாம. இத⁴ ஏகமேவ நாமம் அபுப்³ப³ம். தேன ஸத்³தி⁴ம் புரிமானி பஞ்ச ச² ஹோந்தி. அபரோ ஸத்³த⁴மேவ து⁴ரம் கத்வா விபஸ்ஸனாவஸேன அபி⁴னிவிட்டோ² ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரே வா ரூபாவசரஜ்ஜா²னேஸு வா அஞ்ஞதரம் ஸம்மஸித்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி. அயம்பி ஸோதாபத்திமக்³க³க்க²ணே ஸத்³தா⁴னுஸாரீ நாம. பரதோ ச²ஸு டா²னேஸு ஸத்³தா⁴விமுத்தோ நாம. அரஹத்தே பத்தே பஞ்ஞாவிமுத்தோ நாம. இதா⁴பி ஏகமேவ நாமம் அபுப்³ப³ம். தேன ஸத்³தி⁴ம் புரிமானி ச² ஸத்த ஹோந்தி. இமே ஸத்த புக்³க³லா லோகே அக்³க³த³க்கி²ணேய்யா நாமாதி.

31. ஸத்தக்க²த்துபரமனித்³தே³ஸே – ஸத்தக்க²த்துந்தி ஸத்தவாரே. ஸத்தக்க²த்துபரமா ப⁴வூபபத்தி அத்தபா⁴வக்³க³ஹணம் அஸ்ஸ, ததோ பரம் அட்ட²மம் ப⁴வம் நாதி³யதீதி ஸத்தக்க²த்துபரமோ. ஸோதாபன்னோ ஹோதீதி ஏத்த² ஸோதோதி அரியமக்³கோ³, தேன ஸமன்னாக³தோ ஸோதாபன்னோ நாம. யதா²ஹ –

‘‘ஸோதோ ஸோதோதி ஹித³ம், ஸாரிபுத்த, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ஸாரிபுத்த, ஸோதோதி? அயமேவ ஹி, ப⁴ந்தே, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸோதோ, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதீ⁴தி. ஸோதாபன்னோ ஸோதாபன்னோதி, ஹித³ம், ஸாரிபுத்த, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ஸாரிபுத்த, ஸோதாபன்னோதி? யோ ஹி, ப⁴ந்தே, இமினா அரியேன அட்ட²ங்கி³கேன மக்³கே³ன ஸமன்னாக³தோ அயம் வுச்சதி ஸோதாபன்னோ, ஸ்வாயம் ஆயஸ்மா ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ இதி வா’’தி (ஸம். நி. 5.1001).

ஏவம் மக்³க³க்க²ணேபி ஸோதாபன்னோ நாம ஹோதி. இத⁴ பன மக்³கே³ன ப²லஸ்ஸ நாமம் தி³ன்னந்தி ப²லக்க²ணே ஸோதாபன்னோ அதி⁴ப்பேதோ.

அவினிபாதத⁴ம்மோதி வினிபாதஸங்கா²தம் அபாயம் உபபத்திவஸேன அனாக³மனஸபா⁴வோ. நியதோதி மக்³க³னியாமேன நியதோ. ஸம்போ³தி⁴பராயணோதி பு³ஜ்ஜ²னகபா⁴வபராயணோ. ஸோ ஹி படிலத்³த⁴மக்³கே³ன பு³ஜ்ஜ²தீதி ஸம்போ³தி⁴பராயணோ. உபரி தீஹி மக்³கே³ஹி அவஸ்ஸம் பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸதீதி ஸம்போ³தி⁴பராயணோ. தே³வே ச மனுஸ்ஸே சாதி தே³வலோகஞ்ச மனுஸ்ஸலோகஞ்ச. ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வாதி படிஸந்தி⁴வஸேன அபராபரம் க³ந்த்வா. து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதீதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ பரியந்தம் பரிவடுமம் கரோதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஸத்தக்க²த்துபரமோ நாம வுச்சதி. அயம் பன காலேன தே³வலோகஸ்ஸ காலேன மனுஸ்ஸலோகஸ்ஸ வஸேன மிஸ்ஸகப⁴வேன கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

32. கோலம்கோலனித்³தே³ஸே – குலதோ குலம் க³ச்ச²தீதி கோலம்கோலோ. ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியதோ ஹி பட்டா²ய நீசே குலே உபபத்தி நாம நத்தி², மஹாபோ⁴க³குலேஸுயேவ நிப்³ப³த்ததீதி அத்தோ². த்³வே வா தீணி வா குலானீதி தே³வமனுஸ்ஸவஸேன த்³வே வா தயோ வா ப⁴வே. இதி அயம்பி மிஸ்ஸகப⁴வேனேவ கதி²தோ. தே³ஸனாமத்தமேவ சேதம் – ‘த்³வே வா தீணி வா’தி. யாவ ச²ட்ட²ப⁴வா ஸம்ஸரந்தோபி பன கோலம்கோலோவ ஹோதி.

33. ஏகபீ³ஜினித்³தே³ஸே – க²ந்த⁴பீ³ஜம் நாம கதி²தம். யஸ்ஸ ஹி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஏகம்யேவ க²ந்த⁴பீ³ஜம் அத்தி², ஏகம் அத்தபா⁴வக்³க³ஹணம், ஸோ ஏகபீ³ஜீ நாம. மானுஸகம் ப⁴வந்தி இத³ம் பனேத்த² தே³ஸனாமத்தமேவ. தே³வப⁴வம் நிப்³ப³த்தேதீதிபி பன வத்தும் வட்டதியேவ. ப⁴க³வதா க³ஹிதனாமவஸேனேவ சேதானி ஏதேஸம் நாமானி. ஏத்தகம் டா²னம் க³தோ ஸத்தக்க²த்துபரமோ நாம ஹோதி, ஏத்தகம் கோலம்கோலோ, ஏத்தகம் ஏகபீ³ஜீதி ப⁴க³வதா ஏதேஸம் நாமம் க³ஹிதம். நியமதோ பன அயம் ஸத்தக்க²த்துபரமோ, அயம் கோலம்கோலோ, அயம் ஏகபீ³ஜீதி நத்தி².

கோ பன தேஸம் ஏதம் பபே⁴த³ம் நியமேதீதி? கேசி தாவ தே²ரா ‘புப்³ப³ஹேது நியமேதீ’தி வத³ந்தி, கேசி ‘பட²மமக்³கோ³’, கேசி ‘உபரி தயோ மக்³கா³’, கேசி ‘திண்ணம் மக்³கா³னம் விபஸ்ஸனா’தி. தத்த² ‘புப்³ப³ஹேது நியமேதீ’தி வாதே³ ‘பட²மமக்³க³ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ கதோ நாம ஹோதி, உபரி தயோ மக்³கா³ நிருபனிஸ்ஸயா உப்பன்னா’தி வசனம் ஆபஜ்ஜதி. ‘பட²மமக்³கோ³ நியமேதீ’தி வாதே³ உபரி திண்ணம் மக்³கா³னம் நிரத்த²கதா ஆபஜ்ஜதி. ‘உபரி தயோ மக்³கா³ நியமேந்தீ’தி வாதே³ ‘அட்ட²மமக்³கே³ அனுப்பன்னேயேவ உபரி தயோ மக்³கா³ உப்பன்னா’தி ஆபஜ்ஜதி. ‘திண்ணம் மக்³கா³னம் விபஸ்ஸனா நியமேதீ’தி வாதோ³ பன யுஜ்ஜதி. ஸசே ஹி உபரி திண்ணம் மக்³கா³னம் விபஸ்ஸனா ப³லவதீ ஹோதி, ஏகபீ³ஜீ நாம ஹோதி; ததோ மந்த³தராய கோலம்கோலோ; ததோ மந்த³தராய ஸத்தக்க²த்துபரமோதி.

ஏகச்சோ ஹி ஸோதாபன்னோ வட்டஜ்ஜா²ஸயோ ஹோதி, வட்டாபி⁴ரதோ, புனப்புனம் வட்டஸ்மிம்யேவ விசரதி ஸந்தி³ஸ்ஸதி. அனாத²பிண்டி³கோ ஸேட்டி², விஸாகா² உபாஸிகா, சூளரத²மஹாரதா² தே³வபுத்தா, அனேகவண்ணோ தே³வபுத்தோ, ஸக்கோ தே³வராஜா, நாக³த³த்தோ தே³வபுத்தோதி இமே ஹி ஏத்தகா ஜனா வட்டஜ்ஜா²ஸயா வட்டாபி⁴ரதா ஆதி³தோ பட்டா²ய ச² தே³வலோகே ஸோதே⁴த்வா அகனிட்டே² ட²த்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸந்தி, இமே இத⁴ ந க³ஹிதா. ந கேவலஞ்சிமே; யோபி மனுஸ்ஸேஸுயேவ ஸத்தக்க²த்தும் ஸம்ஸரித்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, யோபி தே³வலோகே நிப்³ப³த்தோ தே³வேஸுயேவ ஸத்தக்க²த்தும் அபராபரம் ஸம்ஸரித்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, இமேபி இத⁴ ந க³ஹிதா. மிஸ்ஸகப⁴வவஸேனேவ பனேத்த² ஸத்தக்க²த்துபரமகோலம்கோலா மானுஸகப⁴வனிப்³ப³த்தகோயேவ ச ஏகபீ³ஜீ க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³. தத்த² ஏகேகோ து³க்கா²படிபதா³தி³வஸேன சதுப்³பி³த⁴பா⁴வம் ஆபஜ்ஜதி. ஸத்³தா⁴து⁴ரேனேவ சத்தாரோ ஸத்தக்க²த்துபரமா, சத்தாரோ கோலம்கோலா, சத்தாரோ ஏகபீ³ஜினோதி த்³வாத³ஸ ஹோந்தி. ஸசே பஞ்ஞாய ஸக்கா நிப்³ப³த்தேதும், ‘அஹம் லோகுத்தரம் த⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமீ’தி ஏவம் பஞ்ஞம் து⁴ரம் கத்வா ஸத்தக்க²த்துபரமாதி³பா⁴வம் பத்தாபி படிபதா³வஸேன த்³வாத³ஸேவாதி இமே சதுவீஸதி ஸோதாபன்னா இஹட்ட²கனிஜ்ஜா²னிகவஸேனேவ இமஸ்மிம் டா²னே கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³.

34. ஸகதா³கா³மினித்³தே³ஸே – படிஸந்தி⁴வஸேன ஸகிம் ஆக³ச்ச²தீதி ஸகதா³கா³மீ. ஸகிதே³வாதி ஏகவாரம்யேவ. இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வாதி இமினா பஞ்சஸு ஸகதா³கா³மீஸு சத்தாரோ வஜ்ஜேத்வா ஏகோவ க³ஹிதோ. ஏகச்சோ ஹி இத⁴ ஸகதா³கா³மிப²லம் பத்வா இதே⁴வ பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ இத⁴ பத்வா தே³வலோகே பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ தே³வலோகே பத்வா தத்தே²வ பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ தே³வலோகே பத்வா இதூ⁴பபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யதி – இமே சத்தாரோபி இத⁴ ந க³ஹிதா. யோ பன இத⁴ பத்வா தே³வலோகே யாவதாயுகம் வஸித்வா புன இதூ⁴பபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யதி – அயம் ஏகோவ இத⁴ க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா தம் ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் லோகுத்தரகுஸலனித்³தே³ஸே வுத்தமேவ. இமஸ்ஸ பன ஸகதா³கா³மினோ ஏகபீ³ஜினா ஸத்³தி⁴ம் கிம் நானாகரணந்தி? ஏகபீ³ஜிஸ்ஸ ஏகாவ படிஸந்தி⁴, ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ த்³வே படிஸந்தி⁴யோ – இத³ம் நேஸம் நானாகரணந்தி.

35. அனாகா³மினித்³தே³ஸே – ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானந்தி ஓரம் வுச்சதி காமதா⁴து. யஸ்ஸ இமானி பஞ்ச ப³ந்த⁴னானி அப்பஹீனானி ஹோந்தி, ஸோ ப⁴வக்³கே³ நிப்³ப³த்தோபி கி³லிதப³ளிஸோ மச்சோ² விய தீ³க⁴ஸுத்தகேன பாதே³ ப³த்³த⁴காகோ விய தேஹி ப³ந்த⁴னேஹி ஆகட்³டி⁴யமானோ காமதா⁴துயம்யேவ பவத்ததீதி பஞ்ச ப³ந்த⁴னானி ஓரம்பா⁴கி³யானீதி வுச்சந்தி. ஹேட்டா²பா⁴கி³யானி ஹேட்டா²கோட்டா²ஸிகானீதி அத்தோ². பரிக்க²யாதி தேஸம் ப³ந்த⁴னானம் பரிக்க²யேன. ஓபபாதிகோதி உபபாதயோனிகோ. இமினாஸ்ஸ க³ப்³ப⁴ஸேய்யா படிக்கி²த்தா. தத்த² பரினிப்³பா³யீதி தத்த² ஸுத்³தா⁴வாஸலோகே பரினிப்³பா³யிதா. அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன தஸ்மா லோகா இத⁴ அனாவத்தனஸபா⁴வோ. பு³த்³த⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனத⁴ம்மஸ்ஸவனானம் பனத்தா²யஸ்ஸ ஆக³மனம் அனிவாரிதம். அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவம்விதோ⁴ புக்³க³லோ படிஸந்தி⁴வஸேன புன அனாக³மனதோ அனாகா³மீ நாம வுச்சதி.

36. அந்தராபரினிப்³பா³யினித்³தே³ஸே – உபபன்னம் வா ஸமனந்தராதி உபபன்னஸமனந்தரா வா ஹுத்வா. அப்பத்தம் வா வேமஜ்ஜ²ம் ஆயுப்பமாணந்தி ஆயுப்பமாணம் வேமஜ்ஜ²ம் அப்பத்தம் வா ஹுத்வா அரியமக்³க³ம் ஸஞ்ஜனேதீதி அத்தோ². வாஸத்³த³விகப்பதோ பன வேமஜ்ஜ²ம் பத்தந்திபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏவம் தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ ஸித்³தா⁴ ஹோந்தி. உபரிட்டி²மானம் ஸம்யோஜனானந்தி உபரி பஞ்சன்னம் உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானம் அட்ட²ன்னம் வா கிலேஸானம். பஹானாயாதி ஏதேஸம் பஜஹனத்தா²ய மக்³க³ம் ஸஞ்ஜனேதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஆயுவேமஜ்ஜ²ஸ்ஸ அந்தராயேவ பரினிப்³பா³யனதோ அந்தராபரினிப்³பா³யீதி வுச்சதி.

37. உபஹச்சபரினிப்³பா³யினித்³தே³ஸே – அதிக்கமித்வா வேமஜ்ஜ²ம் ஆயுப்பமாணந்தி ஆயுப்பமாணம் வேமஜ்ஜ²ம் அதிக்கமித்வா. உபஹச்ச வா காலகிரியந்தி உபக³ந்த்வா காலகிரியம். ஆயுக்க²யஸ்ஸ ஆஸன்னே ட²த்வாதி அத்தோ². அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ அவிஹேஸு தாவ கப்பஸஹஸ்ஸப்பமாணஸ்ஸ ஆயுனோ பஞ்சகப்பஸதஸங்கா²தம் வேமஜ்ஜ²ம் அதிக்கமித்வா ச²ட்டே² வா கப்பஸதே ஸத்தமட்ட²மனவமானம் வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் த³ஸமேயேவ வா கப்பஸதே ட²த்வா அரஹத்தம் பத்வா கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யனதோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீதி வுச்சதி.

38. அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினித்³தே³ஸேஸு – அஸங்கா²ரேன அப்பது³க்கே²ன அதி⁴மத்தபயோக³ம் அகத்வாவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³னத⁴ம்மோதி அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ. ஸஸங்கா²ரேன து³க்கே²ன கஸிரேன அதி⁴மத்தபயோக³ம் கத்வாவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யனத⁴ம்மோதி ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ.

40. உத்³த⁴ம்ஸோதனித்³தே³ஸே – உத்³த⁴ம் வாஹிபா⁴வேன உத்³த⁴மஸ்ஸ தண்ஹாஸோதம் வட்டஸோதம் வாதி உத்³த⁴ம்ஸோதோ. உத்³த⁴ம் வா க³ந்த்வா படிலபி⁴தப்³ப³தோ உத்³த⁴மஸ்ஸ மக்³க³ஸோதந்தி உத்³த⁴ம்ஸோதோ. அகனிட்ட²ம் க³ச்ச²தீதி அகனிட்ட²கா³மீ. அவிஹா சுதோ அதப்பம் க³ச்ச²தீதிஆதீ³ஸு அவிஹே கப்பஸஹஸ்ஸம் வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா அதப்பம் க³ச்ச²தி. தத்ராபி த்³வே கப்பஸஹஸ்ஸானி வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா ஸுத³ஸ்ஸம் க³ச்ச²தி. தத்ராபி சத்தாரி கப்பஸஹஸ்ஸானி வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா ஸுத³ஸ்ஸிம் க³ச்ச²தி. தத்ராபி அட்ட² கப்பஸஹஸ்ஸானி வஸந்தோ அரஹத்தம் பத்தும் அஸக்குணித்வா அகனிட்ட²ம் க³ச்ச²தி. தத்த² வஸந்தோ அரியமக்³க³ம் ஸஞ்ஜனேதீதி அத்தோ².

இமேஸம் பன அனாகா³மீனம் பபே⁴த³ஜானனத்த²ம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீசதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² யோ அவிஹதோ பட்டா²ய சத்தாரோ தே³வலோகே ஸோதே⁴த்வா அகனிட்ட²ம் க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ பன ஹேட்டா² தயோ தே³வலோகே ஸோதே⁴த்வா ஸுத³ஸ்ஸீதே³வலோகே ட²த்வா பரினிப்³பா³யதி – அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ, ந அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ பன இதோ அகனிட்ட²மேவ க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ, அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ பன ஹேட்டா² சதூஸு தே³வலோகேஸு தத்த² தத்தே²வ பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ, ந அகனிட்ட²கா³மீ நாமாதி. ஏவமேதே அட்ட²சத்தாலீஸ அனாகா³மினோ ஹோந்தி.

கத²ம்? அவிஹே தாவ தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ, ஏகோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ தே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்ச, ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்சாதி த³ஸ ஹோந்தி. ததா² அதப்பாஸுத³ஸ்ஸாஸுத³ஸ்ஸீஸூதி சத்தாரோ த³ஸகா சத்தாலீஸம். அகனிட்டே² பன உத்³த⁴ம்ஸோதோ நத்தி². தயோ பன அந்தராபரினிப்³பா³யினோ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ. தே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ சத்தாரோ, ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ சத்தாரோதி அட்ட². ஏவம் அட்ட²சத்தாலீஸம் ஹோந்தி.

தே ஸப்³பே³பி பபடிகோபமாய தீ³பிதா – தி³வஸம் ஸந்தத்தானம்பி ஹி ஆரகண்டகவிப்ப²லிகனக²ச்சே²த³னானம் அயோமுகே² ஹஞ்ஞமானே பபடிகா உப்பஜ்ஜித்வாவ நிப்³பா³யதி – ஏவரூபோ பட²மோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா? உப்பன்னஸமனந்தராவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யனதோ. ததோ மஹந்ததரே அயோமுகே² ஹஞ்ஞமானே பபடிகா ஆகாஸம் உல்லங்கி⁴த்வா நிப்³பா³யதி – ஏவரூபோ து³தியோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ த³ட்ட²ப்³போ³. கஸ்மா? வேமஜ்ஜ²ம் அப்பத்வா பரினிப்³பா³யனதோ. ததோ மஹந்ததரே அயோமுகே² ஹஞ்ஞமானே பபடிகா ஆகாஸம் உல்லங்கி⁴த்வா நிவத்தமானா பத²வியம் அனுபஹச்சதலா ஹுத்வா பரினிப்³பா³யதி – ஏவரூபோ ததியோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ த³ட்ட²ப்³போ³. கஸ்மா? வேமஜ்ஜ²ம் பத்வா அனுபஹச்ச பரினிப்³பா³யனதோ. ததோ மஹந்ததரே அயோமுகே² ஹஞ்ஞமானே பபடிகா ஆகாஸம் உல்லங்கி⁴த்வா பத²வியம் பதித்வா உபஹச்சதலா ஹுத்வா நிப்³பா³யதி – ஏவரூபோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா? காலகிரியம் உபக³ந்த்வா ஆயுக³திம் கே²பேத்வா பரினிப்³பா³யனதோ. ததோ மஹந்ததரே அயோமுகே² ஹஞ்ஞமானே பபடிகா பரித்தே திணகட்டே² பதித்வா தம் பரித்தம் திணகட்ட²ம் ஜா²பேத்வா நிப்³பா³யதி – ஏவரூபோ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா? அப்பயோகே³ன லஹுஸாய க³தியா பரினிப்³பா³யனதோ. ததோ மஹந்ததரே அயோமுகே² ஹஞ்ஞமானே பபடிகா விபுலே திணகட்ட²புஞ்ஜே பதித்வா தம் விபுலம் திணகட்ட²புஞ்ஜம் ஜா²பேத்வா நிப்³பா³யதி – ஏவரூபோ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா? ஸப்பயோகே³ன அலஹுஸாய க³தியா பரினிப்³பா³யனதோ. அபரா மஹந்தேஸு திணகட்ட²புஞ்ஜேஸு பததி, தத்த² மஹந்தேஸு திணகட்ட²புஞ்ஜேஸு ஜா²யமானேஸு வீதச்சிதங்கா³ரோ வா ஜாலா வா உப்பதித்வா கம்மாரஸாலம் ஜா²பேத்வா கா³மனிக³மனக³ரரட்ட²ம் ஜா²பேத்வா ஸமுத்³த³ந்தம் பத்வா நிப்³பா³யதி – ஏவரூபோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ த³ட்ட²ப்³போ³. கஸ்மா? அனேகப⁴வபீ³ஜவிப்பா²ரம் பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸ ப்³யந்தீகத்வா பரினிப்³பா³யனதோ. யஸ்மா பன ஆரகண்டகாதி³பே⁴த³ம் கு²த்³த³கம்பி மஹந்தம்பி அயோகபாலமேவ, தஸ்மா ஸுத்தே ஸப்³ப³வாரேஸு அயோகபாலந்த்வேவ வுத்தம் (அ. நி. 7.55). யதா²ஹ –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – ‘நோ சஸ்ஸ, நோ ச மே ஸியா, ந ப⁴விஸ்ஸதி, ந மே ப⁴விஸ்ஸதி, யத³த்தி² யம் பூ⁴தம், தம் பஜஹாமீ’’’தி உபேக்க²ம் படிலப⁴தி. ஸோ ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, ஸம்ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, அத்து²த்தரி பத³ம் ஸந்தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. தஞ்ச க்²வஸ்ஸ பத³ம் ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி. தஸ்ஸ ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மானானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ப⁴வராகா³னுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா அனுபஹச்ச தலம் நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா உபஹச்ச தலம் நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… பரிக்க²யா அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா பரித்தே திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிபதேய்ய, ஸா தத்த² அக்³கி³ம்பி ஜனேய்ய, தூ⁴மம்பி ஜனேய்ய, அக்³கி³ம்பி ஜனேத்வா தூ⁴மம்பி ஜனேத்வா தமேவ பரித்தம் திணபுஞ்ஜம் வா கட்ட²புஞ்ஜம் வா பரியாதி³யித்வா அனாஹாரா நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… பரிக்க²யா அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா விபுலே திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிபதேய்ய, ஸா தத்த² அக்³கி³ம்பி ஜனேய்ய…பே… தமேவ விபுலம் திணபுஞ்ஜம் வா கட்ட²புஞ்ஜம் வா பரியாதி³யித்வா அனாஹாரா நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… பரிக்க²யா உத்³த⁴ம்ஸோதோ ஹோதி அகனிட்ட²கா³மீ. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா மஹந்தே திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிபதேய்ய, ஸா தத்த² அக்³கி³ம்பி ஜனேய்ய…பே… தமேவ மஹந்தம் திணபுஞ்ஜம் வா கட்ட²புஞ்ஜம் வா பரியாதி³யித்வா க³ச்ச²ம்பி த³ஹேய்ய, தா³யம்பி த³ஹேய்ய, க³ச்ச²ம்பி த³ஹித்வா தா³யம்பி த³ஹித்வா ஹரிதந்தம் வா பத²ந்தம் வா ஸேலந்தம் வா உத³கந்தம் வா ரமணீயம் வா பூ⁴மிபா⁴க³ம் ஆக³ம்ம அனாஹாரா நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ…பே… பரிக்க²யா உத்³த⁴ம்ஸோதோ ஹோதி அகனிட்ட²கா³மீ’’தி (அ. நி. 7.55).

41-44. ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னாதி³னித்³தே³ஸா உத்தானத்தா²வ. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ அரஹாதி ஏத்த² பன த்³வாத³ஸ அரஹந்தோ வேதி³தப்³பா³. கத²ம்? தயோ ஹி விமோக்கா² – ஸுஞ்ஞதோ, அனிமித்தோ, அப்பணிஹிதோதி. தத்த² ஸுஞ்ஞதவிமோக்கே²ன விமுத்தகீ²ணாஸவோ படிபதா³வஸேன சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி; ததா² அனிமித்தஅப்பணிஹிதவிமோக்கே²ஹீதி – ஏவம் த்³வாத³ஸ அரஹந்தோ வேதி³தப்³பா³. இதி இமே த்³வாத³ஸ அரஹந்தோ விய த்³வாத³ஸேவ ஸகதா³கா³மினோ, சதுவீஸதி ஸோதாபன்னா, அட்ட²சத்தாலீஸ அனாகா³மினோதி ஏத்தகா புக்³க³லா இதோ முச்சித்வா ப³ஹித்³தா⁴ நுப்பஜ்ஜந்தி, இமஸ்மிஞ்ஞேவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴ஸாஸனே உப்பஜ்ஜந்தீதி.

ஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா.

2. து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா

45. து³கனித்³தே³ஸே கோத⁴னோதி குஜ்ஜ²னஸீலோ மஹாகோதோ⁴. ஏவம் புக்³க³லம் புச்சி²த்வாபி த⁴ம்மேன புக்³க³லம் த³ஸ்ஸேதும் தத்த² கதமோ கோதோ⁴திஆதி³மாஹ. உபனாஹீநித்³தே³ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னாதிஆதீ³னி ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னேவ. ததா² உபனாஹீனித்³தே³ஸாதீ³ஸு புப்³ப³காலம் கோதோ⁴திஆதீ³னி. அயம் கோதோ⁴ அப்பஹீனோதி அயம் ஏத்தகோ கோதோ⁴ விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன வா தத³ங்க³ப்பஹானேன வா ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேன வா அப்பஹீனோ. பரதோ உபனாஹாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

53. அஹிரிகனித்³தே³ஸாதீ³ஸு – இமினா அஹிரிகேனாதி இமினா ஏவம்பகாரேன அஹிரிகத⁴ம்மேன ஸமன்னாக³தோ. இமினா அனோத்தப்பேனாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

63. அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனோதி அஜ்ஜ²த்தப³ந்த⁴னோ. ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனோதி ப³ஹித்³தா⁴ப³ந்த⁴னோ. தே உபோ⁴பி வச்ச²கஸாலூபமாய தீ³பேதப்³பா³. வச்ச²கஸாலாய ஹி அந்தோ ப³த்³தோ⁴ அந்தோயேவ ஸயிதவச்ச²கோ விய இத⁴ட்ட²கஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ. தேஸஞ்ஹி ப³ந்த⁴னம்பி இதே⁴வ, ஸயம்பி இதே⁴வ. அந்தோ ப³த்³தோ⁴ பன ப³ஹி ஸயிதவச்ச²கோ விய ரூபாரூபப⁴வே ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ. தேஸஞ்ஹி ப³ந்த⁴னமேவ இத⁴, ஸயம் பன ப்³ரஹ்மலோகே டி²தா. ப³ஹி ப³த்³தோ⁴ ப³ஹி ஸயிதவச்ச²கோ விய ரூபாரூபப⁴வே அனாகா³மீ. தஸ்ஸ ஹி ப³ந்த⁴னம்பி ப³ஹித்³தா⁴, ஸயம்பி ப³ஹித்³தா⁴வ. ப³ஹி ப³த்³தோ⁴ பன அந்தோஸயிதவச்ச²கோ விய இத⁴ட்ட²கஅனாகா³மீ. தஸ்ஸ ஹி ப³ந்த⁴னம் ரூபாரூபப⁴வேஸு, ஸயம் பன இத⁴ டி²தோ.

65. அக்கோத⁴னனித்³தே³ஸாதீ³ஸு – பஹீனோதி விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன வா, தத³ங்க³ப்பஹானேன வா, ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேன வா பஹீனோ.

83. து³ல்லப⁴னித்³தே³ஸே – து³ல்லபா⁴தி ந ஸுலபா⁴. புப்³ப³காரீதி பட²மமேவ காரகோ. கதவேதீ³தி கதம் வேதே³தி, விதி³தம் பாகடம் கரோதி. தே அகா³ரியானகா³ரியேஹி தீ³பேதப்³பா³. அகா³ரியேஸு ஹி மாதாபிதரோ புப்³ப³காரினோ நாம. புத்ததீ⁴தரோ பன மாதாபிதரோ படிஜக்³க³ந்தா அபி⁴வாத³னாதீ³னி தேஸம் குருமானா கதவேதி³னோ நாம. அனகா³ரியேஸு ஆசரியுபஜ்ஜா²யா புப்³ப³காரினோ நாம. அந்தேவாஸிகஸத்³தி⁴விஹாரிகா ஆசரியுபஜ்ஜா²யே படிஜக்³க³ந்தா அபி⁴வாத³னாதீ³னி தேஸம் குருமானா கதவேதி³னோ நாம. தேஸம் ஆவிபா⁴வத்தா²ய உபஜ்ஜா²யபோஸகஸோணத்தே²ராதீ³னம் வத்தூ²னி கதே²தப்³பா³னி.

அபரோ நயோ – பரேன அகதேயேவ உபகாரே அத்தனி கதம் உபகாரம் அனபேக்கி²த்வா காரகோ புப்³ப³காரீ, ஸேய்யதா²பி மாதாபிதரோ சேவ ஆசரியுபஜ்ஜா²யா ச. ஸோ து³ல்லபோ⁴; ஸத்தானம் தண்ஹாபி⁴பூ⁴தத்தா. பரேன கதஸ்ஸ உபகாரஸ்ஸ அனுரூபப்பவத்திம் அத்தனி கதம் உபகாரம் உபகாரதோ ஜானந்தோ, வேதி³யந்தோ, கதஞ்ஞுகதவேதீ³. ஸேய்யதா²பி மாதாபிதுஆசரியுபஜ்ஜா²யேஸு ஸம்மா படிபன்னோ. ஸோபி து³ல்லபோ⁴; ஸத்தானம் அவிஜ்ஜாபி⁴பூ⁴தத்தா.

அபிச – அகாரணவச்ச²லோ புப்³ப³காரீ, ஸகாரணவச்ச²லோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³. ‘கரிஸ்ஸதி மே’தி ஏவமாதி³காரணனிரபேக்க²கிரியோ புப்³ப³காரீ. ‘கரிஸ்ஸதி மே’தி ஏவமாதி³காரணஸாபேக்க²கிரியோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³. தமோஜோதிபராயணோ புப்³ப³காரீ, ஜோதிஜோதிபராயணோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³. தே³ஸேதா புப்³ப³காரீ, படிபஜ்ஜிதா கதஞ்ஞுகதவேதீ³. ஸதே³வகே லோகே அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ புப்³ப³காரீ, அரியஸாவகோ கதஞ்ஞுகதவேதீ³தி. து³கனிபாதட்ட²கதா²யம் (அ. நி. அட்ட². 2.2.120) பன – ‘‘‘புப்³ப³காரீ’தி பட²மம் உபகாரஸ்ஸ காரகோ, ‘கதஞ்ஞுகதவேதீ³’தி தேன கதம் ஞத்வா பச்சா² காரகோ. தேஸு புப்³ப³காரீ இணம் தே³மீதி ஸஞ்ஞம் கரோதி, பச்சா²காரகோ ‘இணம் ஜீராபேமீ’தி ஸஞ்ஞம் கரோதீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம்.

84. து³த்தப்பயனித்³தே³ஸே – து³த்தப்பயாதி அதப்பயா, ந ஸக்கா கேனசி தப்பேதும். யோ ஹி உபட்டா²ககுலம் வா ஞாதிகுலம் வா நிஸ்ஸாய வஸமானோ சீவரே ஜிண்ணே தேஹி தி³ன்னம் சீவரம் நிக்கி²பதி, ந பரிபு⁴ஞ்ஜதி. புனப்புனம் தி³ன்னம்பி க³ஹேத்வா நிக்கி²பதேவ. யோ ச தேனேவ நயேன லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி பரஸ்ஸ தே³தி. புனப்புனம் லத்³த⁴ம்பி ததே²வ கரோதி. இமே த்³வே புக்³க³லா ஸகடேஹிபி பச்சயே உபனேந்தேன தப்பேதும் ந ஸக்காதி து³த்தப்பயா நாம.

85. ஸுதப்பயனித்³தே³ஸே – ந விஸ்ஸஜ்ஜேதீதி அத்தனோ அகத்வா பரஸ்ஸ ந தே³தி. அதிரேகே பன ஸதி ந நிக்கி²பதி பரஸ்ஸ தே³தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ பன பி⁴க்கு² உபட்டா²ககுலா வா ஞாதிகுலா வா ஜிண்ணசீவரோ ஸாடகம் லபி⁴த்வா சீவரம் கத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ந நிக்கி²பதி; அக்³க³ளம் த³த்வா பாருபந்தோபி புன தி³ய்யமானே ஸஹஸா ந படிக்³க³ண்ஹாதி. யோ ச லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, பரேஸம் ந தே³தி. இமே த்³வேபி ஸுகே²ன ஸக்கா தப்பேதுந்தி ஸுதப்பயா நாமாதி.

86. ஆஸவாதி கிலேஸா. ந குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் குக்குச்சாயதீதி ந குக்குச்சாயிதப்³ப³யுத்தகம் குக்குச்சாயதி. ஸூகரமம்ஸம் லபி⁴த்வா அச்ச²மம்ஸந்தி குக்குச்சாயதி, மிக³மம்ஸம், லபி⁴த்வா தீ³பிமம்ஸந்தி குக்குச்சாயதி. காலே ஸந்தேயேவ ‘காலோ நத்தீ²’தி, அப்பவாரேத்வாவ ‘பவாரிதோஸ்மீ’தி, பத்தே ரஜஸ்மிம் அபதிதேயேவ ‘பதித’ந்தி, அத்தானம் உத்³தி³ஸ்ஸ மச்ச²மம்ஸே அகதேயேவ ‘மம் உத்³தி³ஸ்ஸ கத’ந்தி குக்குச்சாயதி. குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் ந குக்குச்சாயதீதி குக்குச்சாயிதப்³ப³யுத்தகம் ந குக்குச்சாயதி. அச்ச²மம்ஸம் லபி⁴த்வா ஸூகரமம்ஸந்தி ந குக்குச்சாயதி…பே… அத்தானம் உத்³தி³ஸ்ஸ மச்ச²மம்ஸே கதே ‘மம் உத்³தி³ஸ்ஸ கத’ந்தி ந குக்குச்சாயதி. அங்கு³த்தரட்ட²கதா²யம் பன – ‘‘‘ந குக்குச்சாயிதப்³ப³’ந்தி ஸங்க⁴போ⁴க³ஸ்ஸ அபட்ட²பனம் அவிசாரணம் ந குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் நாம, தம் குக்குச்சாயதி. ‘குக்குச்சாயிதப்³ப³’ந்தி தஸ்ஸேவ பட்ட²பனம் விசாரணம், தம் ந குக்குச்சாயதீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம். இமேஸந்தி இமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸுபூ⁴மியம் திணலதாதீ³னி விய ரத்திம்பி தி³வாபி ஆஸவா வட்³ட⁴ந்தியேவ. ஸுக்கபக்கே² கப்பியமம்ஸம் லபி⁴த்வா கப்பியமம்ஸந்த்வேவ க³ண்ஹந்தோ ந குக்குச்சாயிதப்³ப³ம் ந குக்குச்சாயதி நாமாதி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

88. ஹீனாதி⁴முத்தோதி ஹீனஜ்ஜா²ஸயோ. து³ஸ்ஸீலோதி நிஸ்ஸீலோ. பாபத⁴ம்மோதி லாமகத⁴ம்மோ.

89. பணீதாதி⁴முத்தோதி பணீதஜ்ஜா²ஸயோ. கல்யாணத⁴ம்மோதி ப⁴த்³த³கத⁴ம்மோ, ஸுசித⁴ம்மோ, ஸுந்த³ரத⁴ம்மோ.

90. தித்தோதி ஸுஹிதோ பரியோஸிதோ. தப்பேதாதி அஞ்ஞேஸம்பி தித்திகரோ. பச்சேகஸம்பு³த்³தா⁴ யே ச ததா²க³தஸாவகாதி ஏத்த² பச்சேகபு³த்³தா⁴ நவஹி லோகுத்தரத⁴ம்மேஹி ஸயம் தித்தா பரிபுண்ணா. அஞ்ஞே பன தப்பேதும் ந ஸக்கோந்தி. தேஸஞ்ஹி த⁴ம்மகதா²ய அபி⁴ஸமயோ ந ஹோதி. ஸாவகானம் பன த⁴ம்மகதா²ய அபரிமாணானம்பி தே³வமனுஸ்ஸானம் அபி⁴ஸமயோ ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி யஸ்மா பன தே த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா ந அத்தனோ வசனம் கத்வா கதே²ந்தி, பு³த்³தா⁴னம் வசனம் கத்வா கதே²ந்தி. ஸோதும் நிஸின்னபரிஸாபி ‘அயம் பி⁴க்கு² ந அத்தனா படிவித்³த⁴த⁴ம்மம் கதே²தி, பு³த்³தே⁴ஹி படிவித்³த⁴த⁴ம்மம் கதே²தீ’தி சித்தீகாரம் கரோதி. இதி ஸோ சித்தீகாரோ பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஹோதி. ஏவம் தத்த² ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴வ தப்பேதா நாம. யதா² ஹி ‘அஸுகஸ்ஸ நாம இத³ஞ்சித³ஞ்ச தே³தா²’தி ரஞ்ஞா ஆணத்தா கிஞ்சாபி ஆனேத்வா தே³ந்தி, அத² கோ² ராஜாவ தத்த² தா³யகோ. யேஹிபி லத்³த⁴ம் ஹோதி, தே ‘ரஞ்ஞா அம்ஹாகம் டா²னந்தரம் தி³ன்னம், இஸ்ஸரியவிப⁴வோ தி³ன்னோ’த்வேவ க³ண்ஹந்தி, ந ராஜபுரிஸேஹீதி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா.

3. திகனித்³தே³ஸவண்ணனா

91. திகனித்³தே³ஸே – து³ஸ்ஸீலோதி நிஸ்ஸீலோ. பாபத⁴ம்மோதி லாமகத⁴ம்மோ. ஸீலவிபத்தியா வா து³ஸ்ஸீலோ, தி³ட்டி²விபத்தியா பாபத⁴ம்மோ. காயவசீஸம்வரபே⁴தே³ன து³ஸ்ஸீலோ, ஸேஸஸம்வரபே⁴தே³ன பாபத⁴ம்மோ. அஸுத்³த⁴பயோக³தாய து³ஸ்ஸீலோ, அஸுத்³தா⁴ஸயதாய பாபத⁴ம்மோ. குஸலஸீலவிரஹேன து³ஸ்ஸீலோ; அகுஸலஸீலஸமன்னாக³மேன பாபத⁴ம்மோ. அஸுசீதி அஸுசீஹி காயகம்மாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோ. ஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோதி ஸங்காய பரேஹி ஸரிதப்³ப³ஸமாசாரோ. கிஞ்சிதே³வ அஸாருப்பம் தி³ஸ்வா ‘இத³ம் இமினா கதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ஏவம் பரேஹி ஆஸங்கனீயஸமாசாரோ, அத்தனோயேவ வா ஸங்காய ஸரிதப்³ப³ஸமாசாரோ – ஸாஸங்கஸமாசாரோதி அத்தோ². தஸ்ஸ ஹி தி³வாட்டா²னாதீ³ஸு ஸன்னிபதித்வா கிஞ்சிதே³வ மந்தயந்தே பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா ‘இமே ஏகதோ ஹுத்வா மந்தேந்தி, கச்சி நு கோ² மயா கதகம்மம் ஜானித்வா மந்தேந்தீ’தி ஏவம் ஸாஸங்கஸமாசாரோ ஹோதி.

படிச்ச²ன்னகம்மந்தோதி படிச்சா²தே³தப்³ப³யுத்தகேன பாபகம்மேன ஸமன்னாக³தோ. அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோதி அஸ்ஸமணோ ஹுத்வாவ ஸமணபதிரூபகதாய ‘ஸமணோ அஹ’ந்தி ஏவம் படிஞ்ஞோ. அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோதி அஞ்ஞே ப்³ரஹ்மசாரினோ ஸுனிவத்தே² ஸுபாருதே ஸும்ப⁴கபத்தத⁴ரே கா³மனிக³மஜனபத³ராஜதா⁴னீஸு பிண்டா³ய சரித்வா ஜீவிகம் கப்பேந்தே தி³ஸ்வா ஸயம்பி தாதி³ஸேன ஆகாரேன ததா² படிபஜ்ஜனதோ ‘அஹம் ப்³ரஹ்மசாரீ’தி படிஞ்ஞம் தே³ந்தோ விய ஹோதி. ‘அஹம் பி⁴க்கூ²’தி வத்வா உபோஸத²க்³கா³தீ³னி பவிஸந்தோ பன ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ ஹோதியேவ, ததா² ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் க³ண்ஹந்தோ. அந்தோபூதீதி பூதினா கம்மேன அந்தோ அனுபவிட்டோ², நிக்³கு³ணதாய வா கு³ணஸாரவிரஹிதத்தா அந்தோபூதி. அவஸ்ஸுதோதி ராகா³தீ³ஹி திந்தோ. கஸம்பு³ஜாதோதி ஸஞ்ஜாதராகா³தி³கசவரோ. அத² வா கஸம்பு³ வுச்சதி திந்தகுணபக³தம் கஸடஉத³கம். இமஸ்மிஞ்ச ஸாஸனே து³ஸ்ஸீலோ நாம ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா திந்தகுணபகஸடஉத³கஸதி³ஸோ. தஸ்மா கஸம்பு³ விய ஜாதோதி கஸம்பு³ஜாதோ.

தஸ்ஸ ந ஏவம் ஹோதீதி கஸ்மா ந ஹோதி? யத்த² பதிட்டி²தேன ஸக்கா ப⁴வேய்ய அரஹத்தம் லத்³து⁴ம், தஸ்ஸா பதிட்டா²ய பி⁴ன்னத்தா. யதா² ஹி சண்டா³லகுமாரகஸ்ஸ ‘அஸுகோ நாம க²த்தியகுமாரோ ரஜ்ஜே அபி⁴ஸித்தோ’தி ஸுத்வாபி, யஸ்மிம் குலே பச்சாஜாதா அபி⁴ஸேகம் பாபுணந்தி, தஸ்மிம் குலே அபச்சாஜாதத்தா ந ஏவம் ஹோதி – ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம்பி ஸோ க²த்தியகுமாரோ விய அபி⁴ஸேகம் பாபுணேய்ய’ந்தி; ஏவமேவ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ‘அஸுகோ நாம பி⁴க்கு² அரஹத்தம் பத்தோ’தி ஸுத்வாபி, யஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டி²தேன அரஹத்தம் பத்தப்³ப³ம், தஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம்பி ஸோ ஸீலவா விய அரஹத்தம் பாபுணேய’ந்தி ந ஏவம் ஹோதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ அரஹத்தாஸாய அபா⁴வா நிராஸோதி வுச்சதி.

92. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதீதி கஸ்மா ஹோதி? யஸ்மிம் பதிட்டி²தேன ஸக்கா ப⁴வேய்ய அரஹத்தம் பாபுணிதும், தஸ்ஸா பதிட்டா²ய தி²ரத்தா. யதா² ஹி ஸுஜாதஸ்ஸ க²த்தியகுமாரஸ்ஸ ‘அஸுகோ நாம க²த்தியகுமாரோ ரஜ்ஜே அபி⁴ஸித்தோ’தி ஸுத்வாவ யஸ்மிம் குலே பச்சாஜாதா அபி⁴ஸேகம் பாபுணந்தி, தஸ்மிம் பச்சாஜாதஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம்பி, ஸோ குமாரோ விய அபி⁴ஸேகம் பாபுணேய்ய’ந்தி ஏவமேவ ஸீலவதோ ‘அஸுகோ நாம பி⁴க்கு² அரஹத்தம் பத்தோ’தி ஸுத்வாவ யஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டி²தேன அரஹத்தம் பத்தப்³ப³ம், தஸ்ஸா பதிட்டா²ய தி²ரத்தா – ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம்பி ஸோ பி⁴க்கு² விய அரஹத்தம் பாபுணேய்ய’ந்தி ஏவம் ஹோதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஆஸம்ஸோ நாம வுச்சதி. ஸோ ஹி அரஹத்தம் ஆஸம்ஸதி பத்தே²தீதி ஆஸம்ஸோ.

93. யா ஹிஸ்ஸ புப்³பே³ அவிமுத்தஸ்ஸாதி யா தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ புப்³பே³ அரஹத்தவிமுத்தியா அவிமுத்தஸ்ஸ விமுத்தாஸா அஹோஸி, ஸா படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, தஸ்மா ந ஏவம் ஹோதி. யதா² ஹி அபி⁴ஸித்தஸ்ஸ க²த்தியஸ்ஸ ‘அஸுகோ நாம க²த்தியகுமாரோ ரஜ்ஜே அபி⁴ஸித்தோ’தி ஸுத்வா ஏகஸ்ஸ ரஞ்ஞோ த்³வின்னம் ரஜ்ஜாபி⁴ஸேகானம் த்³வின்னம் ஸேதச்ச²த்தானம் அபா⁴வா ந ஏவம் ஹோதி – ‘‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம்பி ஸோ குமாரோ விய அபி⁴ஸேகம் பாபுணேய்ய’’ந்தி; ஏவமேவ கீ²ணாஸவஸ்ஸ ‘அஸுகோ நாம பி⁴க்கு² அரஹத்தம் பத்தோ’தி ஸுத்வா, த்³வின்னம் அரஹத்தானம் அபா⁴வா – ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம்பி ஸோ பி⁴க்கு² விய அரஹத்தம் பாபுணேய்ய’ந்தி ந ஏவம் ஹோதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ அரஹத்தாஸாய விக³தத்தா விக³தாஸோதி வுச்சதி.

94. கி³லானூபமனித்³தே³ஸே – யாய உபமாய தே கி³லானூபமாதி வுச்சந்தி, தம் தாவ உபமம் த³ஸ்ஸேதும் தயோ கி³லானாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸப்பாயானீதி ஹிதானி வுத்³தி⁴கரானி. பதிரூபந்தி அனுச்ச²விகம். நேவ வுட்டா²தி தம்ஹா ஆபா³தா⁴தி இமினா அதேகிச்சே²ன வாதாபமாராதி³னா ரோகே³ன ஸமன்னாக³தோ நிட்ட²ப்பத்தோ கி³லானோ கதி²தோ. வுட்டா²தி தம்ஹா ஆபா³தா⁴தி இமினா கி²பிதகச்சு²திணபுப்ப²கஜராதி³ப்பபே⁴தோ³ அப்பமத்தகாபா³தோ⁴ கதி²தோ.

லப⁴ந்தோ ஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி நோ அலப⁴ந்தோதி இமினா பன யேஸம் படிஜக்³க³னேன பா²ஸுகம் ஹோதி, ஸப்³பே³பி தே ஆபா³தா⁴ கதி²தா. ஏத்த² ச பதிரூபோ உபட்டா²கோ நாம கி³லானுபட்டா²கஅங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பண்டி³தோ த³க்கோ² அனலஸோ வேதி³தப்³போ³.

கி³லானுபட்டா²கோ அனுஞ்ஞாதோதி ‘பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன தா³தப்³போ³’தி அனுஞ்ஞாதோ. தஸ்மிஞ்ஹி கி³லானே அத்தனோ த⁴ம்மதாய யாபேதும் அஸக்கோந்தே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ‘ஏகோ பி⁴க்கு² ச ஸாமணேரோ ச இமம் படிஜக்³க³தா²’தி அபலோகேத்வா தா³தப்³பா³. யாவ பன தே தம் படிஜக்³க³ந்தி, தாவ கி³லானஸ்ஸ ச தேஸஞ்ச த்³வின்னம் யேனத்தோ² ஸப்³ப³ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ பா⁴ரோ. அஞ்ஞேபி கி³லானா உபட்டா²தப்³பா³தி இதரேபி த்³வே கி³லானா உபட்டா²தப்³பா³. கிம் காரணா? யோபி ஹி நிட்ட²ப்பத்தகி³லானோ, ஸோ அனுபட்டி²யமானோ ‘ஸசே மம் படிஜக்³கே³ய்யும், பா²ஸுகம் மே ப⁴வேய்ய, ந கோ² பன மம் படிஜக்³க³ந்தீ’தி மனோபதோ³ஸம் கத்வா அபாயே நிப்³ப³த்தேய்ய. படிஜக்³கி³யமானஸ்ஸ பன ஏவம் ஹோதி – ‘பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யம் கத்தப்³ப³ம் தம் ஸப்³ப³ம் கதம், மய்ஹம் பன கம்மவிபாகோ ஈதி³ஸோ’தி ஸோ பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ மேத்தம் பச்சுபட்ட²பேத்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்ததி. யோ பன அப்பமத்தகேன ப்³யாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ லப⁴ந்தோபி அலப⁴ந்தோபி வுட்டா²தியேவ, தஸ்ஸ வினாபி பே⁴ஸஜ்ஜேன வூபஸமனகப்³யாதி⁴ பே⁴ஸஜ்ஜே கதே கி²ப்பதரம் வூபஸம்மதி. ததோ ஸோ பு³த்³த⁴வசனம் வா உக்³க³ண்ஹிதும் ஸமணத⁴ம்மம் வா காதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி. இமினா காரணேன அஞ்ஞேபி கி³லானா உபட்டா²தப்³பா³தி வுத்தம்.

நேவ ஓக்கமதீதி நேவ பவிஸதி. நியாமம் குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்மத்தந்தி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு மக்³க³னியாமஸங்கா²தம் ஸம்மத்தம். இமினா பத³பரமோ புக்³க³லோ கதி²தோ. து³தியவாரேன உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ க³ஹிதோ ஸாஸனே நாளகத்தே²ரஸதி³ஸோ. பு³த்³த⁴ந்தரே ஏகவாரம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஸந்திகே ஓவாத³ம் லபி⁴த்வா படிவித்³த⁴பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணோ ச. ததியவாரேன விபஞ்சிதஞ்ஞூ புக்³க³லோ கதி²தோ. நேய்யோ பன தன்னிஸ்ஸிதோவ ஹோதி.

த⁴ம்மதே³ஸனா அனுஞ்ஞாதாதி மாஸஸ்ஸ அட்ட² வாரே த⁴ம்மகதா² அனுஞ்ஞாதா. அஞ்ஞேஸம்பி த⁴ம்மோ தே³ஸேதப்³போ³தி இதரேஸம்பி த⁴ம்மோ கதே²தப்³போ³. கிம் காரணா? பத³பரமஸ்ஸ ஹி இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே த⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி²தும் அஸக்கோந்தஸ்ஸாபி அனாக³தே பச்சயோ ப⁴விஸ்ஸதி. யோ பன ததா²க³தஸ்ஸ ரூபத³ஸ்ஸனம் லப⁴ந்தோபி அலப⁴ந்தோபி த⁴ம்மவினயஞ்ச ஸவனாய லப⁴ந்தோபி அலப⁴ந்தோபி த⁴ம்மம் அபி⁴ஸமேதி; ஸோ அலப⁴ந்தோ ந தாவ அபி⁴ஸமேதி, லப⁴ந்தோ பன கி²ப்பமேவ அபி⁴ஸமேஸ்ஸதீதி இமினா காரணேன தேஸம் த⁴ம்மோ தே³ஸேதப்³போ³. ததியஸ்ஸ பன புனப்புனம் தே³ஸேதப்³போ³வ. காயஸக்கி²தி³ட்ட²ப்பத்தஸத்³தா⁴விமுத்தா ஹேட்டா² கதி²தாயேவ.

98. கூ³த²பா⁴ணீஆதீ³ஸு – ஸப⁴க்³க³தோதி ஸபா⁴யம் டி²தோ. பரிஸக்³க³தோதி கா³மபரிஸாய டி²தோ. ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோதி தா³யாதா³னம் மஜ்ஜே² டி²தோ. பூக³மஜ்ஜ²க³தோதி ஸேணீனம் மஜ்ஜே² டி²தோ. ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோதி ராஜகுலஸ்ஸ மஜ்ஜே² மஹாவினிச்ச²யே டி²தோ. அபி⁴னீதோதி புச்ச²னத்தா²ய நீதோ. ஸக்கி²புட்டோ²தி ஸக்கி²ம் கத்வா புச்சி²தோ. ஏஹம்போ⁴ புரிஸாதி ஆலபனமேதம். அத்தஹேது வா பரஹேது வாதி அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா ஹத்த²பாதா³தி³ஹேது வா த⁴னஹேது வா. ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வாதி ஏத்த² ஆமிஸந்தி லாபோ⁴ அதி⁴ப்பேதோ. கிஞ்சிக்க²ந்தி யம் வா தம் வா அப்பமத்தகம். அந்தமஸோ தித்திரவட்டகஸப்பிபிண்ட³னவனீதபிண்டா³தி³அப்பமத்தகஸ்ஸாபி லஞ்ஜஸ்ஸ ஹேதூதி அத்தோ². ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதீதி ஜானந்தோயேவ முஸாவாத³ம் கத்தா ஹோதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ கூ³த²ஸதி³ஸவசனத்தா கூ³த²பா⁴ணீதி வுச்சதி. யதா² ஹி கூ³த²ம் நாம மஹாஜனஸ்ஸ அனிட்ட²ம் ஹோதி அகந்தம்; ஏவமேவ இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வசனம் தே³வமனுஸ்ஸானம் அனிட்ட²ம் ஹோதி அகந்தம்.

99. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ புப்ப²ஸதி³ஸவசனத்தா புப்ப²பா⁴ணீதி வுச்சதி. யதா² ஹி பு²ல்லானி வஸ்ஸிகானி வா அதி⁴முத்தகானி வா மஹாஜனஸ்ஸ இட்டா²னி கந்தானி ஹோந்தி; ஏவமேவ இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வசனம் தே³வமனுஸ்ஸானம் இட்ட²ம் ஹோதி கந்தம்.

100. நேலாதி ஏலம் வுச்சதி தோ³ஸோ. நாஸ்ஸா ஏலந்தி நேலா. நித்³தோ³ஸாதி அத்தோ², ‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³’’தி (உதா³. 65) ஏத்த² வுத்தனேலம் விய. கண்ணஸுகா²தி ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய கண்ணானம் ஸுகா². ஸூசிவிஜ்ஜ²னம் விய கண்ணஸூலம் ந ஜனேதி. அத்த²மது⁴ரதாய ஸகலஸரீரே கோபம் அஜனேத்வா பேமம் ஜனேதீதி பேமனீயா. ஹத³யம் க³ச்ச²தி அப்படிஹஞ்ஞமானா ஸுகே²ன சித்தம் பவிஸதீதி ஹத³யங்க³மா. கு³ணபரிபுண்ணதாய புரே ப⁴வாதி போரீ. புரே ஸம்வட்³ட⁴னாரீ விய ஸுகுமாராதிபி போரீ. புரஸ்ஸ ஏஸாதிபி போரீ. நக³ரவாஸீனம் கதா²தி அத்தோ². நக³ரவாஸினோ ஹி யுத்தகதா² ஹோந்தி. பிதிமத்தம் பிதாதி, மாதிமத்தம் மாதாதி, பா⁴திமத்தம் பா⁴தாதி வத³ந்தி. ஏவரூபீ கதா² ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ கந்தா ஹோதீதி ப³ஹுஜனகந்தா. ப³ஹுஜனஸ்ஸ கந்தபா⁴வேனேவ ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ மனாபா சித்தவுத்³தி⁴கராதி ப³ஹுஜனமனாபா. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ மது⁴பா⁴ணீதி வுச்சதி. முது³பா⁴ணீதிபி பாடோ². உப⁴யத்தா²பி மது⁴ரவசனோதி அத்தோ². யதா² ஹி சதுமது⁴ரம் நாம மது⁴ரம் பணீதம்; ஏவமேவ இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வசனம் தே³வமனுஸ்ஸானம் மது⁴ரம் ஹோதி.

101. அருகூபமசித்தாதீ³ஸு – அபி⁴ஸஜ்ஜதீதி லக்³க³தி. குப்பதீதி கோபவஸேன குப்பதி. ப்³யாபஜ்ஜதீதி பகதிபா⁴வம் பஜஹதி, பூதிகோ ஹோதி. பதித்தீ²யதீதி தி²னபா⁴வம் த²த்³த⁴பா⁴வஞ்ச ஆபஜ்ஜதி. கோபந்தி து³ப்³ப³லகோத⁴ம். தோ³ஸந்தி து³ஸ்ஸனவஸேன ததோ ப³லவதரம். அப்பச்சயந்தி அதுட்டா²காரம் தோ³மனஸ்ஸம். து³ட்டா²ருகோதி புராணவணோ. கட்டே²னாதி த³ண்ட³ககோடியா. கட²லாயாதி கபாலேன. ஆஸவம் தே³தீதி அபராபரம் ஸவதி. புராணவணோ ஹி அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவ புப்³ப³ம் லோஹிதம் யூஸந்தி இமானி தீணி ஸவதி, க⁴ட்டிதோ பன தானி அதி⁴கதரம் ஸவதி. ஏவமேவம் கோ²தி ஏத்த² இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம், து³ட்டா²ருகோ விய ஹி கோத⁴னோ புக்³க³லோ. தஸ்ஸ அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஸவனம் விய கோத⁴னஸ்ஸபி அத்தனோ த⁴ம்மதாய உத்³து⁴மாதகஸ்ஸ விய சண்டி³கதஸ்ஸ சரணம். கட்டே²ன வா கட²லாய வா க⁴ட்டனம் விய அப்பமத்தகம்பி வசனம் பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய ஸவனம் விய ‘மாதி³ஸம் நாம ஏஸ ஏவம் வத³தீ’தி பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய உத்³து⁴மாயனபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ அருகூபமசித்தோதி வுச்சதி. புராணவணஸதி³ஸசித்தோதி அத்தோ².

102. ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயாதி ரத்திம் சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்தினிவாரணேன அந்த⁴பா⁴வகரணே ப³ஹலதமே. விஜ்ஜந்தரிகாயாதி விஜ்ஜுப்பத்திக்க²ணே. இதா⁴பி இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – சக்கு²மா புரிஸோ விய ஹி யோகா³வசரோ த³ட்ட²ப்³போ³. அந்த⁴காரம் விய ஸோதாபத்திமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா. விஜ்ஜுஸஞ்சரணம் விய ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஸ்ஸ உப்பத்திகாலோ. விஜ்ஜந்தரிகாய சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ஸாமந்தா ரூபத³ஸ்ஸனம் விய ஸோதாபத்திமக்³க³க்க²ணே நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம். புன அந்த⁴காராவத்த²ரணம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா. புன விஜ்ஜுஸஞ்சரணம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஞாணஸ்ஸ உப்பாதோ³. விஜ்ஜந்தரிகாய சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ஸாமந்தா ரூபத³ஸ்ஸனம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³க்க²ணே நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம். புன அந்த⁴காராவத்த²ரணம் விய அனாகா³மிமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா. புன விஜ்ஜுஸஞ்சரணம் விய அனாகா³மிமக்³க³ஞாணஸ்ஸ உப்பாதோ³. விஜ்ஜந்தரிகாய சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ஸாமந்தா ரூபத³ஸ்ஸனம் விய அனாகா³மிமக்³க³க்க²ணே நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம் வேதி³தப்³ப³ம். அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ விஜ்ஜூபமசித்தோதி வுச்சதி. இத்தரகாலோபா⁴ஸேன விஜ்ஜுஸதி³ஸசித்தோதி அத்தோ².

103. வஜிரூபமசித்ததாயபி இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – வஜிரம் விய ஹி அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். மணிக³ண்டி²பாஸாணக³ண்டி² விய அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா. வஜிரஸ்ஸ மணிக³ண்டி²ம் வா பாஸாணக³ண்டி²ம் வா வினிவிஜ்ஜி²த்வா அக³மனபா⁴வஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வோ விய அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன அச்சே²ஜ்ஜானம் கிலேஸானம் நத்தி²பா⁴வோ. வஜிரேன நிப்³பி³த்³த⁴வேத⁴ஸ்ஸ புன அபடிபூரணம் விய அரஹத்தமக்³கே³ன சி²ன்னானம் கிலேஸானம் புன அனுப்பாதோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ வஜிரூபமசித்தோதி வுச்சதி. கிலேஸானம் மூலகா⁴தகரணஸமத்த²தாய வஜிரேன ஸதி³ஸசித்தோதி அத்தோ².

104. அந்தா⁴தீ³ஸு ததா²ரூபம் சக்கு² ந ஹோதீதி ததா²ஜாதிகம் ததா²ஸபா⁴வம் பஞ்ஞாசக்கு² ந ஹோதி. பா²திம் கரேய்யாதி பீ²தம் வட்³டி⁴தம் கரேய்ய. ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜேதி ஸதோ³ஸனித்³தோ³ஸே. ஹீனப்பணீதேதி அத⁴முத்தமே. கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கே³தி கண்ஹஸுக்காயேவ அஞ்ஞமஞ்ஞபடிபா³ஹனதோ படிபக்க²வஸேன ஸப்படிபா⁴கா³தி வுச்சந்தி. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²போ – குஸலே த⁴ம்மே ‘குஸலா த⁴ம்மா’தி யேன பஞ்ஞாசக்கு²னா ஜானேய்ய, அகுஸலே த⁴ம்மே ‘அகுஸலா த⁴ம்மா’தி, ஸாவஜ்ஜாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கே³ஸு பன கண்ஹத⁴ம்மே ‘ஸுக்கஸுப்படிபா⁴கா³’தி, ஸுக்கத⁴ம்மே ‘கண்ஹஸப்படிபா⁴கா³’தி யேன பஞ்ஞாசக்கு²னா ஜானேய்ய. ததா²ரூபம்பிஸ்ஸ சக்கு² ந ஹோதீதி இமினா நயேன ஸேஸட்டா²னேஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகபோ⁴க³ஸம்ஹரணபஞ்ஞாசக்கு²னோ ச ஸம்பராயிகத்த²ஸோத⁴னபஞ்ஞாசக்கு²னோ ச அபா⁴வா அந்தோ⁴தி வுச்சதி. து³தியோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகபோ⁴க³ஸம்ஹரணபஞ்ஞாசக்கு²னோ பா⁴வா, ஸம்பராயிகத்த²ஸோத⁴னபஞ்ஞாசக்கு²னோ பன அபா⁴வா ஏகசக்கூ²தி வுச்சதி. ததியோ த்³வின்னம்பி பா⁴வா த்³விசக்கூ²தி வுச்சதி.

107. அவகுஜ்ஜபஞ்ஞாதீ³ஸு த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தீதி உபாஸகோ த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய ஆக³தோதி அத்தனோ கம்மம் பஹாய த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. ஆதி³கல்யாணந்தி ஆதி³ம்ஹி கல்யாணம் ப⁴த்³த³கம் அனவஜ்ஜம் நித்³தோ³ஸம் கத்வா தே³ஸேந்தி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன ஆதீ³தி புப்³ப³பட்ட²பனா. மஜ்ஜ²ந்தி கதா²வேமஜ்ஜ²ம். பரியோஸானந்தி ஸன்னிட்டா²னம். இதிஸ்ஸ த⁴ம்மம் கதே²ந்தா புப்³ப³பட்ட²பனேபி கல்யாணம் ப⁴த்³த³கம் அனவஜ்ஜமேவ கத்வா கதே²ந்தி, வேமஜ்ஜே²பி, பரியோஸானேபி. ஏத்த² ச அத்தி² தே³ஸனாய ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானி, அத்தி² ஸாஸனஸ்ஸ. தத்த² தே³ஸனாய தாவ – சதுப்பதி³ககா³தா²ய பட²மபத³ம் ஆதி³, த்³வே பதா³னி மஜ்ஜ²ம், அவஸானபத³ம் பரியோஸானம். ஏகானுஸந்தி⁴கஸுத்தஸ்ஸ – நிதா³னம் ஆதி³, அனுஸந்தி⁴ மஜ்ஜ²ம், இத³மவோசாதி அப்பனா பரியோஸானம். அனேகானுஸந்தி⁴கஸ்ஸ – பட²மோ அனுஸந்தி⁴ ஆதி³, ததோ பரம் ஏகோ வா அனேகா வா மஜ்ஜ²ம், பச்சி²மோ பரியோஸானம். அயம் தாவ தே³ஸனாய நயோ.

ஸாஸனஸ்ஸ பன ஸீலம் ஆதி³, ஸமாதி⁴ மஜ்ஜ²ம், விபஸ்ஸனா பரியோஸானம். ஸமாதி⁴ வா ஆதி³, விபஸ்ஸனா மஜ்ஜ²ம், மக்³கோ³ பரியோஸானம். விபஸ்ஸனா வா ஆதி³, மக்³கோ³ மஜ்ஜ²ம், ப²லம் பரியோஸானம். மக்³கோ³ வா ஆதி³, ப²லம் மஜ்ஜ²ம், நிப்³பா³னம் பரியோஸானம். த்³வே த்³வே வா கரியமானே ஸீலஸமாத⁴யோ ஆதி³, விபஸ்ஸனாமக்³கா³ மஜ்ஜ²ம், ப²லனிப்³பா³னானி பரியோஸானம். ஸாத்த²ந்தி ஸாத்த²கம் கத்வா தே³ஸேந்தி. ஸப்³யஞ்ஜனந்தி அக்க²ரபாரிபூரிம் கத்வா தே³ஸேந்தி. கேவலபரிபுண்ணந்தி ஸகலபரிபுண்ணம் அனூனம் கத்வா தே³ஸேந்தி. பரிஸுத்³த⁴ந்தி பரிஸுத்³த⁴ம் நிஜ்ஜடம் நிக்³க³ண்டி²ம் கத்வா தே³ஸேந்தி. ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேந்தீதி ஏவம் தே³ஸேந்தா ச ஸேட்ட²சரியபூ⁴தம் ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதம் அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பகாஸேந்தி. நேவ ஆதி³ம் மனஸி கரோதீதி நேவ புப்³ப³பட்ட²பனம் மனஸி கரோதி. கும்போ⁴தி க⁴டோ. நிக்குஜ்ஜோதி அதோ⁴முகோ² ட²பிதோ. ஏவமேவந்தி ஏத்த² கும்போ⁴ நிக்குஜ்ஜோ விய அவகுஜ்ஜபஞ்ஞோ புக்³க³லோ த³ட்ட²ப்³போ³. உத³காஸிஞ்சனகாலோ விய த⁴ம்மதே³ஸனாய லத்³த⁴காலோ. உத³கஸ்ஸ விவட்டனகாலோ விய தஸ்மிம் ஆஸனே நிஸின்னஸ்ஸ உக்³க³ஹேதும் அஸமத்த²காலோ. உத³கஸ்ஸ அஸண்டா²னகாலோ விய உட்ட²ஹித்வா அஸல்லக்க²ணகாலோ வேதி³தப்³போ³. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ அவகுஜ்ஜபஞ்ஞோதி வுச்சதி. அதோ⁴முக²பஞ்ஞோதி அத்தோ².

108. ஆகிண்ணானீதி பக்கி²த்தானி. ஸதிஸம்மோஸா பகிரேய்யாதி முட்ட²ஸ்ஸதிதாய விகிரேய்ய. ஏவமேவந்தி ஏத்த² உச்ச²ங்கோ³ விய உச்ச²ங்க³பஞ்ஞோ புக்³க³லோ த³ட்ட²ப்³போ³. நானாக²ஜ்ஜகானி விய நானப்பகாரம் பு³த்³த⁴வசனம். உச்ச²ங்கே³ நானாக²ஜ்ஜகானி கா²த³ந்தஸ்ஸ நிஸின்னகாலோ விய தஸ்மிம் ஆஸனே நிஸின்னஸ்ஸ உக்³க³ஹணகாலோ. வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஸதிஸம்மோஸா விகிரணகாலோ விய தஸ்மா ஆஸனா வுட்டா²ய க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அஸல்லக்க²ணகாலோ வேதி³தப்³போ³. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ உச்ச²ங்க³பஞ்ஞோதி வுச்சதி. உச்ச²ங்க³ஸதி³ஸபஞ்ஞோதி அத்தோ².

109. உக்குஜ்ஜோதி உபரிமுகோ² ட²பிதோ. ஸண்டா²தீதி பதிட்ட²ஹதி. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² உபரிமுகோ² ட²பிதோ கும்போ⁴ விய புது²பஞ்ஞோ புக்³க³லோ த³ட்ட²ப்³போ³. உத³கஸ்ஸ ஆஸித்தகாலோ விய தே³ஸனாய லத்³த⁴காலோ. உத³கஸ்ஸ ஸண்டா²னகாலோ விய தத்த² நிஸின்னஸ்ஸ உக்³க³ஹணகாலோ. நோ விவட்டனகாலோ விய உட்டா²ய க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணகாலோ வேதி³தப்³போ³. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ புது²பஞ்ஞோதி வுச்சதி. வித்தா²ரிகபஞ்ஞோதி அத்தோ².

110. அவீதராகா³தீ³ஸு – யதா² ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ, ஏவம் புது²ஜ்ஜனோபி பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு, தீஸு ச ப⁴வேஸு அவீதராகோ³. அத³ப்³ப³தாய பன ந க³ஹிதோ. யதா² ஹி சே²கோ வட்³ட⁴கீ த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரத்த²ம் வனம் பவிட்டோ² ந ஆதி³தோ பட்டா²ய ஸம்பத்தஸம்பத்தருக்கே² சி²ந்த³தி, யே பனஸ்ஸ த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரூபகா³ ஹோந்தி, தேயேவ சி²ந்த³தி; ஏவமிதா⁴பி ப⁴க³வதா த³ப்³ப³ஜாதிகா அரியாவ க³ஹிதா, புது²ஜ்ஜனா பன அத³ப்³ப³தாய ந க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. காமேஸு வீதராகோ³தி பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு வீதராகோ³. ப⁴வேஸு அவீதராகோ³தி ரூபாரூபப⁴வேஸு அவீதராகோ³.

113. பாஸாணலேகூ²பமாதீ³ஸு – அனுஸேதீதி அப்பஹீனதாய அனுஸேதி. ந கி²ப்பம் லுஜ்ஜதீதி ந அந்தரா நஸ்ஸதி, கப்புட்டா²னேனேவ நஸ்ஸதி. ஏவமேவந்தி ஏவம் தஸ்ஸாபி புக்³க³லஸ்ஸ கோதோ⁴ ந அந்தரா புனதி³வஸே வா அபரதி³வஸே வா நிப்³பா³தி, அத்³த⁴னியோ பன ஹோதி. மரணேனேவ நிப்³பா³தீதி அத்தோ². அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ பாஸாணலேகா² விய குஜ்ஜ²னபா⁴வேன சிரட்டி²திகதோ பாஸாணலேகூ²பமோதி வுச்சதி.

114. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴தி ஸோ அப்பமத்தகேபி காரணே ஸஹஸா குத்³த⁴ஸ்ஸ கோதோ⁴. ந சிரந்தி அசிரம் அப்பஹீனதாய நானுஸேதி. யதா² பன பத²வியம் ஆகட்³டி⁴த்வா கதலேகா² வாதாதீ³ஹி கி²ப்பம் நஸ்ஸதி, ஏவமஸ்ஸ ஸஹஸா உப்பன்னோபி கோதோ⁴ கி²ப்பமேவ நிப்³பா³தீதி அத்தோ². அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ பத²வியம் லேகா² விய குஜ்ஜ²னபா⁴வேன அசிரட்டி²திகதோ பத²வீலேகூ²பமோதி வுச்சதி.

115. ஆகா³ள்ஹேனாதி அதிகா³ள்ஹேன மம்மச்சே²த³கேன த²த்³த⁴வசனேன. ப²ருஸேனாதி ந ஸோதஸுகே²ன. அமனாபேனாதி ந சித்தஸுகே²ன. ஸம்ஸந்த³தீதி ஏகீப⁴வதி. ஸந்தி⁴யதீதி க⁴டயதி. ஸம்மோத³தீதி நிரந்தரோ ஹோதி. அத² வா – ஸம்ஸந்த³தீதி சித்தகிரியாதீ³ஸு சித்தேன ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி. கீ²ரோத³கம் விய ஏகீபா⁴வம் உபேதீதி அத்தோ². ஸந்தி⁴யதீதி டா²னக³மனாதீ³ஸு காயகிரியாதீ³ஸு காயேன ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி. திலதண்டு³லா விய மிஸ்ஸீபா⁴வம் உபேதீதி அத்தோ². ஸம்மோத³தீதி உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³ஸு வசீகிரியாஸு வாசாய ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி. விப்பவாஸக³தோபி பியஸஹாயகோ விய பியதரபா⁴வம் உபேதீதி அத்தோ². அபிச – கிச்சகரணீயேஸு தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆதி³தோவ ஏககிரியபா⁴வம் உபக³ச்ச²ந்தோ ஸம்ஸந்த³தி. யாவ மஜ்ஜா² பவத்தந்தோ ஸந்தி⁴யதி, யாவ பரியோஸானா அனிவத்தந்தோ ஸம்மோத³தீதிபி வேதி³தப்³போ³. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ உத³கலேகா² விய கி²ப்பம் ஸம்ஸந்த³னதோ உத³கலேகூ²பமோதி வுச்சதி.

116. போத்த²கூபமேஸு – யாய உபமாய தே போத்த²கூபமாதி வுச்சந்தி, தம் தாவ உபமம் த³ஸ்ஸேதும் தயோ போத்த²காதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² நவோதி நவவாயிமோ. போத்த²கோதி ஸாணவாகஸாடகோ. து³ப்³ப³ண்ணோதி விவண்ணோ. து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோதி க²ரஸம்ப²ஸ்ஸோ. அப்பக்³கோ⁴தி அதிப³ஹும் அக்³க⁴ந்தோ கஹாபணக்³க⁴னகோ ஹோதி. மஜ்ஜி²மோதி பரிபோ⁴க³மஜ்ஜி²மோ. ஸோ ஹி நவபா⁴வம் அதிக்கமித்வா ஜிண்ணபா⁴வம் அப்பத்தோ மஜ்ஜே² பரிபோ⁴க³காலேபி து³ப்³ப³ண்ணோ ச து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோ ச அப்பக்³கோ⁴யேவ ச ஹோதி. அதிப³ஹும் அக்³க⁴ந்தோ அட்³ட⁴ம் அக்³க⁴தி. ஜிண்ணகாலே பன அட்³ட⁴மாஸகம் வா காகணிகம் வா அக்³க⁴தி. உக்க²லிபரிமஜ்ஜனந்தி காளுக்க²லிபரிபுஞ்ச²னம்.

நவோதி உபஸம்பதா³ய பஞ்சவஸ்ஸகாலதோ ஹேட்டா² ஜாதியா ஸட்டி²வஸ்ஸோபி நவோயேவ. து³ப்³ப³ண்ணதாயாதி ஸரீரவண்ணேனபி கு³ணவண்ணேனபி து³ப்³ப³ண்ணதாய. து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஹி பரிஸமஜ்ஜே² நிஸின்னஸ்ஸ நித்தேஜதாய ஸரீரவண்ணோபி ந ஸம்பஜ்ஜதி, கு³ணவண்ணே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². யே கோ² பனஸ்ஸாதி யே கோ² பன தஸ்ஸ உபட்டா²கா வா ஞாதிமித்தாத³யோ வா ஏதம் புக்³க³லம் ஸேவந்தி. தேஸம் தந்தி தேஸம் புக்³க³லானம் ச² ஸத்தா²ரே ஸேவந்தானம் மிச்சா²தி³ட்டி²கானம் விய, தே³வத³த்தம் ஸேவந்தானம் கோகாலிகாதீ³னம் விய ச தம் ஸேவனம் தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய ஹோதி. மஜ்ஜி²மோதி பஞ்சவஸ்ஸகாலதோ பட்டா²ய யாவ நவவஸ்ஸகாலா மஜ்ஜி²மோ நாம. தே²ரோதி த³ஸவஸ்ஸகாலதோ பட்டா²ய தே²ரோ நாம. ஏவமாஹம்ஸூதி ஏவம் வத³ந்தி. கிம் நு கோ² துய்ஹந்தி துய்ஹம் பா³லஸ்ஸ ப⁴ணிதேன கோ அத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி. ததா²ரூபந்தி ததா²ஜாதிகம் ததா²ஸபா⁴வம் உக்கே²பனீயகம்மஸ்ஸ காரணபூ⁴தம்.

117. காஸிகவத்தூ²பமேஸு – காஸிகவத்த²ம் நாம தயோ கப்பாஸம்ஸூ க³ஹேத்வா கந்திதஸுத்தேன வாயிதம் ஸுகு²மவத்த²ம். தம் நவவாயிமம் அனக்³க⁴ம் ஹோதி. பரிபோ⁴க³மஜ்ஜி²மம் வீஸம்பி திம்ஸம்பி ஸஹஸ்ஸானி அக்³க⁴தி. ஜிண்ணகாலே பன அட்ட²பி த³ஸபி ஸஹஸ்ஸானி அக்³க⁴தி.

தேஸம் தம் ஹோதீதி தேஸம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴த³யோ ஸேவந்தானம் விய தம் ஸேவனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஹோதி. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஞ்ஹி ஏகம் நிஸ்ஸாய யாவஜ்ஜகாலா முச்சனகஸத்தானம் பமாணம் நத்தி². ததா² ஸாரிபுத்தத்தே²ரமஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரே அவஸேஸே ச அஸீதிமஹாஸாவகே நிஸ்ஸாய ஸக்³க³ம் க³தஸத்தானம் பமாணம் நத்தி². யாவஜ்ஜகாலா தேஸம் தி³ட்டா²னுக³திம் படிபன்னஸத்தானம்பி பமாணம் நத்தி²யேவ. ஆதே⁴ய்யம் க³ச்ச²தீதி தஸ்ஸ மஹாதே²ரஸ்ஸ தம் அத்த²னிஸ்ஸிதம் வசனம் யதா² க³ந்த⁴கரண்ட³கே காஸிகவத்த²ம் ஆதா⁴தப்³ப³தம் ட²பேதப்³ப³தம் க³ச்ச²தி, ஏவம் உத்தமங்கே³ ஸிரஸ்மிம் ஹத³யே ச ஆதா⁴தப்³ப³தம் ட²பேதப்³ப³தம்பி க³ச்ச²தி. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தானுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

118. ஸுப்பமேய்யாதீ³ஸு – ஸுகே²ன பமேதப்³போ³தி ஸுப்பமேய்யோ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸத்தலோகே. உத்³த⁴தோதி உத்³த⁴ச்சேன ஸமன்னாக³தோ. உன்னளோதி உக்³க³தனளோ; துச்ச²மானம் உக்கி²பித்வா டி²தோதி அத்தோ². சபலோதி பத்தமண்ட³னாதி³னா சாபல்லேன ஸமன்னாக³தோ. முக²ரோதி முக²க²ரோ. விகிண்ணவாசோதி அஸம்யதவசனோ. அஸமாஹிதோதி சித்தேகக்³க³தாரஹிதோ. விப்³ப⁴ந்தசித்தோதி ப⁴ந்தசித்தோ, ப⁴ந்தகா³வீப⁴ந்தமிகீ³ஸப்படிபா⁴கோ³. பாகடிந்த்³ரியோதி விவடிந்த்³ரியோ. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ‘ஸுப்பமேய்யோ’தி வுச்சதி. யதா² ஹி பரித்தஸ்ஸ உத³கஸ்ஸ ஸுகே²ன பமாணம் க³ய்ஹதி; ஏவமேவ இமேஹி அகு³ணங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ ஸுகே²ன பமாணம் க³ய்ஹதி. தேனேஸ ‘ஸுப்பமேய்யோ’தி வுத்தோ.

119. து³க்கே²ன பமேதப்³போ³தி து³ப்பமேய்யோ. அனுத்³த⁴தாதீ³னி வுத்தபடிபக்க²வஸேன வேதி³தப்³பா³னி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ‘து³ப்பமேய்யோ’தி வுச்சதி. யதா² ஹி மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ து³க்கே²ன பமாணம் க³ய்ஹதி; ஏவமேவ இமேஹி கு³ணங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ து³க்கே²ன பமாணம் க³ய்ஹதி. தாதி³ஸோ ‘அனாகா³மீ நு கோ², கீ²ணாஸவோ நு கோ²’தி வத்தப்³ப³தம் க³ச்ச²தி, தேனேஸ ‘து³ப்பமேய்யோ’தி வுத்தோ.

120. ந ஸக்கா பமேதுந்தி அப்பமேய்யோ. யதா² ஹி ஆகாஸஸ்ஸ ந ஸக்கா பமாணம் க³ஹேதும், ஏவம் கீ²ணாஸவஸ்ஸ. தேனேஸ ‘அப்பமேய்யோ’தி வுத்தோ.

121. ந ஸேவிதப்³பா³தீ³ஸு – ந ஸேவிதப்³போ³தி ந உபஸங்கமிதப்³போ³. ந ப⁴ஜிதப்³போ³தி ந அல்லீயிதப்³போ³. ந பயிருபாஸிதப்³போ³தி ந ஸந்திகே நிஸீத³னவஸேன புனப்புனம் உபாஸிதப்³போ³. ஹீனோ ஹோதி ஸீலேனாதிஆதீ³ஸு உபாதா³யுபாதா³ய ஹீனதா வேதி³தப்³பா³. யோ ஹி பஞ்ச ஸீலானி ரக்க²தி, ஸோ த³ஸ ஸீலானி ரக்க²ந்தேன ந ஸேவிதப்³போ³. யோ பன த³ஸ ஸீலானி ரக்க²தி, ஸோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ரக்க²ந்தேன ந ஸேவிதப்³போ³. அஞ்ஞத்ர அனுத்³த³யா அஞ்ஞத்ர அனுகம்பாதி ட²பேத்வா அனுத்³த³யஞ்ச அனுகம்பஞ்ச. அத்தனோ அத்தா²ய ஏவ ஹி ஏவரூபோ புக்³க³லோ ந ஸேவிதப்³போ³. அனுத்³த³யானுகம்பாவஸேன பன தம் உபஸங்கமிதும் வட்டதி.

122. ஸதி³ஸோ ஹோதீதி ஸமானோ ஹோதி. ஸீலஸாமஞ்ஞக³தானம் ஸதந்தி ஸீலேன ஸமானபா⁴வம் க³தானம் ஸந்தானம். ஸீலகதா² ச நோ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் ஸமானஸீலானம் அம்ஹாகம் ஸீலமேவ ஆரப்³ப⁴ கதா² ப⁴விஸ்ஸதி. ஸா ச நோ பா²ஸு ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸா ச ஸீலகதா² அம்ஹாகம் பா²ஸுவிஹாரோ ஸுக²விஹாரோ ப⁴விஸ்ஸதி. ஸா ச நோ பவத்தினீ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸா ச அம்ஹாகம் கதா² தி³வஸம்பி கதே²ந்தானம் பவத்தினீ ப⁴விஸ்ஸதி, ந படிஹஞ்ஞிஸ்ஸதி. த்³வீஸு ஹி ஸீலவந்தேஸு ஏகேன ஸீலஸ்ஸ வண்ணே கதி²தே இதரோ அனுமோத³தி; தேன தேஸம் கதா² பா²ஸு சேவ ஹோதி, பவத்தினீ ச. ஏகஸ்மிம் பன து³ஸ்ஸீலே ஸதி து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலகதா² து³க்கதா²தி நேவ ஸீலகதா² ஹோதி, ந பா²ஸு ஹோதி, ந பவத்தினீ. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாகதா²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. த்³வே ஹி ஸமாதி⁴லாபி⁴னோ ஸமாதி⁴கத²ம், ஸப்பஞ்ஞா ச பஞ்ஞாகத²ம் கதே²ந்தா, ரத்திம் வா தி³வஸம் வா அதிக்கந்தம்பி ந ஜானந்தி.

123. ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வாதி ஸக்காரஞ்சேவ க³ருகாரஞ்ச கரித்வா. அதி⁴கோ ஹோதீதி அதிரேகோ ஹோதி. ஸீலக்க²ந்த⁴ந்தி ஸீலராஸிம். பரிபூரேஸ்ஸாமீதி தம் அதிரேகஸீலம் புக்³க³லம் நிஸ்ஸாய அத்தனோ அபரிபூரம் ஸீலராஸிம் பரிபூரம் கரிஸ்ஸாமி. தத்த² தத்த² பஞ்ஞாய அனுக்³க³ஹேஸ்ஸாமீதி ஏத்த² ஸீலஸ்ஸ அஸப்பாயே அனுபகாரத⁴ம்மே வஜ்ஜேத்வா ஸப்பாயே உபகாரத⁴ம்மே ஸேவந்தோ தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே ஸீலக்க²ந்த⁴ம் பஞ்ஞாய அனுக்³க³ண்ஹாதி நாம. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

124. ஜிகு³ச்சி²தப்³பா³தீ³ஸு – ஜிகு³ச்சி²தப்³போ³தி கூ³த²ம் விய ஜிகு³ச்சி²தப்³போ³. அத² கோ² நந்தி அத² கோ² அஸ்ஸ. கித்திஸத்³தோ³தி கதா²ஸத்³தோ³. ஏவமேவந்தி ஏத்த² கூ³த²கூபோ விய து³ஸ்ஸீல்யம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கூ³த²கூபே பதித்வா டி²தோ த⁴மனீஅஹி விய து³ஸ்ஸீலபுக்³க³லோ. கு³த²கூபதோ உத்³த⁴ரியமானேன தேன அஹினா புரிஸஸ்ஸ ஸரீரம் ஆருள்ஹேனாபி அத³ட்ட²பா⁴வோ விய து³ஸ்ஸீலம் ஸேவமானஸ்ஸாபி தஸ்ஸ கிரியாய காரணபா⁴வோ ஸரீரம் கூ³தே²ன மக்கே²த்வா அஹினோ க³தகாலோ விய து³ஸ்ஸீலம் ஸேவமானஸ்ஸ பாபகித்திஸத்³த³ஸ்ஸ அப்³பு⁴க்³க³மனகாலோ வேதி³தப்³போ³.

125. திந்து³காலாதந்தி திந்து³கருக்க²அலாதம். பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய சிச்சிடாயதீதி தஞ்ஹி ஜா²யமானம் பகதியாபி பபடிகாயோ முஞ்சந்தம் சிச்சிடாயதி சிடிசிடாதி ஸத்³த³ம் கரோதி. க⁴ட்டிதம் பன அதி⁴மத்தம் கரோதீதி அத்தோ². ஏவமேவந்தி ஏவமேவம் கோத⁴னோ அத்தனோ த⁴ம்மதாயபி உத்³த⁴தோ சண்டி³கதோ ஹுத்வா சரதி. அப்பமத்தகம் பன வசனம் வுத்தகாலே ‘மாதி³ஸம் நாம ஏவம் வத³தீ’தி அதிரேகதரம் உத்³த⁴தோ சண்டி³கதோ ஹுத்வா சரதி. கூ³த²கூபோதி கூ³த²புண்ணகூபோ, கூ³த²ராஸியேவ வா. ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் பனேத்த² புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்மா ஏவரூபோ புக்³க³லோ அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³, ந ஸேவிதப்³போ³தி யஸ்மா கோத⁴னோ அதிஸேவியமானோபி அதிஉபஸங்கமியமானோபி குஜ்ஜ²தியேவ, ‘கிம் இமினா’தி படிக்கமந்தோபி குஜ்ஜ²தியேவ, தஸ்மா பலாலக்³கி³ விய அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³, ந ஸேவிதப்³போ³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யோ ஹி பலாலக்³கி³ம் அதிஉபஸங்கமித்வா தப்பதி, தஸ்ஸ ஸரீரம் ஜா²யதி. யோ அதிபடிக்கமித்வா தப்பதி, தஸ்ஸ ஸீதம் ந வூபஸம்மதி. அனுபஸங்கமித்வா அபடிக்கமித்வா பன மஜ்ஜ²த்தபா⁴வேன தப்பேந்தஸ்ஸ ஸீதம் வூபஸம்மதி, காயோபி ந ட³ய்ஹதி. தஸ்மா பலாலக்³கி³ விய கோத⁴னோ புக்³க³லோ மஜ்ஜ²த்தபா⁴வேன அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³, ந ஸேவிதப்³போ³, ந ப⁴ஜிதப்³போ³, ந பயிருபாஸிதப்³போ³.

126. கல்யாணமித்தோதி ஸுசிமித்தோ. கல்யாணஸஹாயோதி ஸுசிஸஹாயோ. ஸஹாயோதி ஸஹகா³மீ ஸத்³தி⁴ம்சரோ. கல்யாணஸம்பவங்கோதி கல்யாணேஸு ஸுசிபுக்³க³லேஸு ஸம்பவங்கோ, தன்னின்னதப்போணதப்பப்³பா⁴ரமானஸோதி அத்தோ².

127. ஸீலேஸு பரிபூரகாரீதிஆதீ³ஸு – ஸீலேஸு பரிபூரகாரினோதி ஏதே அரியஸாவகா யானி தானி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ ஆதி³பூ⁴தானி, ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானி, பாராஜிகஸங்கா²தானி சத்தாரி மஹாஸீலஸிக்கா²பதா³னி, தேஸம் அவீதிக்கமனதோ யானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி ஆபஜ்ஜந்தி, தேஹி ச வுட்டா²னதோ ஸீலேஸு யம் கத்தப்³ப³ம், தம் பரிபூரம் ஸமத்தம் கரோந்தீதி ‘ஸீலேஸு பரிபூரகாரினோ’தி வுச்சந்தி. ஸமாதி⁴பாரிப³ந்த⁴கானம் பன காமராக³ப்³யாபாதா³னம், பஞ்ஞாபாரிப³ந்த⁴கஸ்ஸ ச ஸச்சபடிச்சா²த³கஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ அஸமூஹதத்தா, ஸமாதி⁴ம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வேந்தாபி ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸு யம் கத்தப்³ப³ம் தம் மத்தஸோ பமாணேன பதே³ஸமத்தமேவ கரோந்தீதி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பஞ்ஞாய ச மத்தஸோ காரினோதி வுச்சந்தி. இமினா உபாயேன இதரேஸுபி த்³வீஸு நயேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

தத்ராயம் அபரோபி ஸுத்தந்தனயோ –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ யானி தானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி ஸிக்கா²பதா³னி தானி ஆபஜ்ஜதிபி, வுட்டா²திபி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந ஹி மேத்த², பி⁴க்க²வே, அப⁴ப்³ப³தா வுத்தா. யானி ச கோ² தானி ஸிக்கா²பதா³னி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானி ப்³ரஹ்மசரியஸாருப்பானி, தத்த² து⁴வஸீலோ ச ஹோதி, டி²தஸீலோ ச, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ ஹோதி, அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு…பே… ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா, ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா, ஸகதா³கா³மீ ஹோதி; ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ யானி தானி…பே… ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம்…பே… அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ, பஞ்ஞாய பரிபூரகாரீ. ஸோ யானி தானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி…பே… ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ ஆஸவானம் க²யா…பே… உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி (அ. நி. 3.87).

130. ஸத்தா²ரனித்³தே³ஸே – பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதீதி பஹானம் ஸமதிக்கமம் பஞ்ஞபேதி. தத்ராதி தேஸு தீஸு ஜனேஸு. தேன த³ட்ட²ப்³போ³தி தேன பஞ்ஞாபனேன ஸோ ஸத்தா² ரூபாவசரஸமாபத்தியா லாபீ⁴தி த³ட்ட²ப்³போ³தி அத்தோ². து³தியவாரேபி ஏஸேவ நயோ. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸத்தா² தேன த³ட்ட²ப்³போ³தி தேன தித்தி²யேஹி அஸாதா⁴ரணேன பஞ்ஞாபனேன அயம் ததியோ ஸத்தா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. தித்தி²யா ஹி காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தா ரூபப⁴வம் வக்க²ந்தி. ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தா அரூபப⁴வம் வக்க²ந்தி. வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தா அஸஞ்ஞப⁴வம் வக்க²ந்தி. ஸம்மா பஞ்ஞபேந்தா ‘ஏவம் பஞ்ஞபேய்யும்’, நோ ச ஸம்மா பஞ்ஞபேதும் ஸக்கோந்தி. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பன காமானம் பரிஞ்ஞம் பஹானம் அனாகா³மிமக்³கே³ன பஞ்ஞபேதி. ரூபவேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஹானம் அரஹத்தமக்³கே³ன பஞ்ஞபேதி. இமே தயோ ஸத்தா²ரோதி இமே த்³வே ஜனா பா³ஹிரகா, ஏகோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி – இமஸ்மிம் லோகே தயோ ஸத்தா²ரோ நாம.

131. து³தியே ஸத்தா²ரனித்³தே³ஸே – தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே. அத்தானம் ஸச்சதோ தே²ததோ பஞ்ஞபேதீதி ‘‘அத்தா நாமேகோ அத்தி² நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ’’தி பூ⁴ததோ தி²ரதோ பஞ்ஞபேதி. அபி⁴ஸம்பராயஞ்சாதி அபரஸ்மிம் அத்தபா⁴வே ஏவமேவ பஞ்ஞபேதி. ஸேஸமேத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

திகனித்³தே³ஸவண்ணனா.

4. சதுக்கனித்³தே³ஸவண்ணனா

132. சதுக்கனித்³தே³ஸே – அஸப்புரிஸோதி லாமகபுரிஸோ. பாணம் அதிபாதேதீதி பாணாதிபாதீ. அதி³ன்னம் ஆதி³யதீதி அதி³ன்னாதா³யீ. காமேஸு மிச்சா² சரதீதி காமேஸுமிச்சா²சாரீ. முஸா வத³தீதி முஸாவாதீ³. ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாதே³ திட்ட²தீதி ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யீ.

133. பாணாதிபாதே ஸமாத³பேதீதி யதா² பாணம் அதிபாதேதி, ததா² நம் தத்த² க³ஹணம் க³ண்ஹாபேதி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ யஸ்மா ஸயம் கதேன ச து³ஸ்ஸீல்யேன ஸமன்னாக³தோ யஞ்ச ஸமாத³பிதேன கதம், ததோ உபட்³ட⁴ஸ்ஸ தா³யாதோ³, தஸ்மா அஸப்புரிஸேன அஸப்புரிஸதரோதி வுச்சதி. ஸப்புரிஸோதி உத்தமபுரிஸோ.

135. ஸப்புரிஸேன ஸப்புரிஸதரோதி அத்தனா கதேன ஸுஸீல்யேன ஸமன்னாக³தத்தா யஞ்ச ஸமாத³பிதோ கரோதி. ததோ உபட்³ட⁴ஸ்ஸ தா³யாத³த்தா உத்தமபுரிஸேன உத்தமபுரிஸதரோ.

136. பாபோதி அகுஸலகம்மபத²ஸங்கா²தேன த³ஸவிதே⁴ன பாபேன ஸமன்னாக³தோ.

138. கல்யாணோதி குஸலகம்மபத²ஸங்கா²தேன த³ஸவிதே⁴ன கல்யாணத⁴ம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஸுத்³த⁴கோ ப⁴த்³ரகோ. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²மேவ.

140. பாபத⁴ம்மாதீ³ஸு – பாபோ த⁴ம்மோ அஸ்ஸாதி பாபத⁴ம்மோ. கல்யாணோ த⁴ம்மோ அஸ்ஸாதி கல்யாணத⁴ம்மோ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

144. ஸாவஜ்ஜாதீ³ஸு – ஸாவஜ்ஜோதி ஸதோ³ஸோ. ஸாவஜ்ஜேன காயகம்மேனாதி ஸதோ³ஸேன பாணாதிபாதாதி³னா காயகம்மேன. இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ தீஹி த்³வாரேஹி ஆயூஹனகம்மஸ்ஸ ஸதோ³ஸத்தா, கூ³த²குணபாதி³ப⁴ரிதோ பதே³ஸோ விய ஸாவஜ்ஜோதி வுச்சதி.

145. ஸாவஜ்ஜேன ப³ஹுலந்தி யஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜமேவ காயகம்மம் ப³ஹு ஹோதி, அப்பம் அனவஜ்ஜம்; ஸோ ஸாவஜ்ஜேன ப³ஹுலம் காயகம்மேன ஸமன்னாக³தோ, அப்பம் அனவஜ்ஜேனாதி வுச்சதி. இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. கோ பன ஏவரூபோ ஹோதீதி? யோ கா³மத⁴ம்மதாய வா நிக³மத⁴ம்மதாய வா கதா³சி கரஹசி உபோஸத²ம் ஸமாதி³யதி, ஸீலானி பூரேதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ தீஹி த்³வாரேஹி ஆயூஹனகம்மேஸு ஸாவஜ்ஜஸ்ஸேவ ப³ஹுலதாய அனவஜ்ஜஸ்ஸ அப்பதாய வஜ்ஜப³ஹுலோதி வுச்சதி.

யதா² ஹி ஏகஸ்மிம் பதே³ஸே து³ப்³ப³ண்ணானி து³க்³க³ந்தா⁴னி புப்பா²னி ராஸிகதானஸ்ஸு, தேஸம் உபரி தஹம் தஹம் அதிமுத்தகவஸ்ஸிகபாடலானி பதிதானி ப⁴வேய்யும். ஏவரூபோ அயம் புக்³க³லோ வேதி³தப்³போ³. யதா² பன ஏகஸ்மிம் பதே³ஸே அதிமுத்தகவஸ்ஸிகபாடலானி ராஸிகதானஸ்ஸு, தேஸம் உபரி தஹம் தஹம் து³ப்³ப³ண்ணது³க்³க³ந்தா⁴னி ப³த³ரபுப்பா²தீ³னி பதிதானி ப⁴வேய்யும். ஏவரூபோ ததியோ புக்³க³லோ வேதி³தப்³போ³. சதுத்தோ² பன தீஹிபி த்³வாரேஹி ஆயூஹனகம்மஸ்ஸ நித்³தோ³ஸத்தா, சதுமது⁴ரப⁴ரிதஸுவண்ணபாதி விய த³ட்ட²ப்³போ³. தேஸு பட²மோ அந்த⁴பா³லபுது²ஜ்ஜனோ. து³தியோ அந்தரந்தரா குஸலஸ்ஸ காரகோ லோகியபுது²ஜ்ஜனோ. ததியோ ஸோதாபன்னோ ஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோபி ஏதேனேவ ஸங்க³ஹிதா. சதுத்தோ² கீ²ணாஸவோ. ஸோ ஹி ஏகந்தேன அனவஜ்ஜோயேவ. அயம் அங்கு³த்தரட்ட²கதா²யோ.

148. உக்³க⁴டிதஞ்ஞூஆதீ³ஸு – உக்³க⁴டிதஞ்ஞூதி ஏத்த² உக்³க⁴டிதம் நாம ஞாணுக்³கா⁴டனம், ஞாணே உக்³க⁴டிதமத்தேயேவ ஜானாதீதி அத்தோ². ஸஹ உதா³ஹடவேலாயாதி உதா³ஹாரே உதா³ஹடமத்தேயேவ. த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோதி சதுஸச்சத⁴ம்மஸ்ஸ ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் அபி⁴ஸமயோ. அயம் வுச்சதீதி அயம் ‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’திஆதி³னா நயேன ஸம்கி²த்தேன மாதிகாய ட²பியமானாய தே³ஸனானுஸாரேன ஞாணம் பேஸேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹிதும் ஸமத்தோ² புக்³க³லோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூதி வுச்சதி.

149. விபஞ்சிதம் வித்தா²ரிதமேவ அத்த²ம் ஜானாதீதி விபஞ்சிதஞ்ஞூ. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஸங்கி²த்தேன மாதிகம் ட²பேத்வா வித்தா²ரேன அத்தே² பா⁴ஜியமானே அரஹத்தம் பாபுணிதும் ஸமத்தோ² புக்³க³லோ விபஞ்சிதஞ்ஞூதி வுச்சதி.