2. நித்³தே³ஸவண்ணனா

1. பட²மனயோ ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹபத³வண்ணனா

1. க²ந்த⁴பத³வண்ணனா

6. இதா³னி பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி³வஸேன நிக்கி²த்தமாதிகம் ‘ஸங்க³ஹோ அஸங்க³ஹோ’திஆதீ³ஹி நயமாதிகாபதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ரூபக்க²ந்தோ⁴ கதிஹி க²ந்தே⁴ஹீதிஆதி³னா நயேன நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² யஸ்மா ‘‘ஸங்க³ஹோ அஸங்க³ஹோதிஆதி³காய நயமாதிகாய ‘‘தீஹி ஸங்க³ஹோ, தீஹி அஸங்க³ஹோ’’தி நயமுக²மாதிகா ட²பிதா, தஸ்மா ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³னம் ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேதும் கதிஹி க²ந்தே⁴ஹி கதிஹாயதனேஹி கதிஹி தா⁴தூஹீதி தீணி க²ந்தா⁴யதனதா⁴துபதா³னேவ உத்³த⁴டானி. ‘சத்தாரி ஸச்சானீ’திஆதீ³ஸு ஏகம்பி ந பராமட்ட²ம். யஸ்மா ச ‘‘ஸபா⁴கோ³ விஸபா⁴கோ³’’தி ஏவம் லக்க²ணமாதிகா ட²பிதா, தஸ்மா இமஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே ரூபக்க²ந்தோ⁴ ஏகேன க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ வுத்தம். ஸபா⁴கா³ ஹி தஸ்ஸ ஏதே க²ந்தா⁴த³யோதி. தத்த² ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி ரூபக்க²ந்தே⁴னேவ. யஞ்ஹி கிஞ்சி ரூபம் ரூபக்க²ந்த⁴ஸபா⁴க³த்தா ரூபக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி ரூபக்க²ந்தே⁴னேவ க³ணிதம், தம் ரூபக்க²ந்தே⁴னேவ பரிச்சி²ன்னம். ஏகாத³ஸஹாயதனேஹீதி மனாயதனவஜ்ஜேஹி. ஸப்³போ³பி ஹி ரூபக்க²ந்தோ⁴ த³ஸாயதனானி த⁴ம்மாயதனேகதே³ஸோ ச ஹோதி, தஸ்மா ஏகாத³ஸஹாயதனேஹி க³ணிதோ, பரிச்சி²ன்னோ. ஏகாத³ஸஹி தா⁴தூஹீதி ஸத்தவிஞ்ஞாணதா⁴துவஜ்ஜாஹி ஏகாத³ஸஹி ஏதாஸு ஹி அபரியாபன்னம் ரூபம் நாம நத்தி².

அஸங்க³ஹனயனித்³தே³ஸே கதிஹி அஸங்க³ஹிதோதி ஸங்கே²பேனேவ புச்சா² கதா. விஸ்ஸஜ்ஜனே பனஸ்ஸ யஸ்மா ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ விஸபா⁴கா³ சத்தாரோ அரூபக்க²ந்தா⁴, ஏகம் மனாயதனம், ஸத்த விஞ்ஞாணதா⁴துயோ; தஸ்மா சதூஹி க²ந்தே⁴ஹீதிஆதி³ வுத்தம். இமினா நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் பன க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே – ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ கதிஹி க²ந்தே⁴ஹீ’’திஆதி³ம்ஹி தாவ ஏகமூலகே ஸங்க³ஹனயே ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸிதா பஞ்ச புச்சா², பஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி. அஸங்க³ஹனயே ஸங்கே²பேன த³ஸ்ஸிதா பஞ்ச புச்சா², பஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி. இமினா உபாயேன து³கமூலகாதீ³ஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி வேதி³தப்³பா³னி. ரூபக்க²ந்த⁴மூலகாயேவ சேத்த² து³கதிகசதுக்கா த³ஸ்ஸிதா. பஞ்சகே பன ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ சா’’தி ஏவம் பே⁴த³தோ ச, ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴ கதிஹி க²ந்தே⁴ஹீ’’தி ஏவம் அபே⁴த³தோ சாதி த்³விதா⁴ புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி கதானி. ஏவம் பாளினயோ வேதி³தப்³போ³தி.

2. ஆயதனபதா³தி³வண்ணனா

22. ஆயதனபத³னித்³தே³ஸாதீ³ஸு ஆயதனபத³னித்³தே³ஸே தாவ சக்கா²யதனம் ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி ஏகேன ரூபக்க²ந்தே⁴னேவ, ஏகேன சக்கா²யதனேனேவ ஏகாய சக்கு²தா⁴துயாவ ஸங்க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸோதாயதனாதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. அஸங்க²தம் க²ந்த⁴தோ ட²பேத்வாதி ஏத்த² பன யஸ்மா அஸங்க²தம் த⁴ம்மாயதனம் நாம நிப்³பா³னம், தஞ்ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²தி; தஸ்மா ‘க²ந்த⁴தோ ட²பேத்வா’தி வுத்தம். சதூஹி க²ந்தே⁴ஹீதி ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ஹி. நிப்³பா³னவஜ்ஜஞ்ஹி த⁴ம்மாயதனம் ஏதேஹி ஸங்க³ஹிதம். விஞ்ஞாணக்க²ந்தே⁴ன பன ட²பேத்வா த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴துயோ ஸேஸாயதனதா⁴தூஹி ச தம் ந ஸங்க³ய்ஹதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஏகேன க²ந்தே⁴ன, ஏகாத³ஸஹாயதனேஹி, ஸத்தரஸஹி தா⁴தூஹி அஸங்க³ஹித’’ந்தி. யதா² ச தே ஹேட்டா² ரூபக்க²ந்த⁴மூலகா, ஏவமிதா⁴பி சக்கா²யதனமூலகாவ நயா வேதி³தப்³பா³. து³கமத்தமேவ பன பாளியம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘த்³வாத³ஸாயதனானீ’’தி அபே⁴த³தோவ புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தா⁴துனித்³தே³ஸேபி ஏஸேவ நயோ.

40. ஸச்சனித்³தே³ஸே – ஸப்³பே³பி து³கதிகசதுக்கா பாளியம் த³ஸ்ஸிதா. யஸ்மா ச து³கதிகேஸு ஸமுத³யஸச்சஸதி³ஸமேவ மக்³க³ஸச்சேபி விஸ்ஸஜ்ஜனம், தஸ்மா தம் ஸமுத³யானந்தரம் வுத்தம்.

50. இந்த்³ரியனித்³தே³ஸே – ஜீவிதிந்த்³ரியம் த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹீதி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் ரூபக்க²ந்தே⁴ன, அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதம். ஸேஸம் வுத்தனயானுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். பாளிவவத்தா²னம் பனேத்த² ஆயதனதா⁴துனித்³தே³ஸஸதி³ஸமேவ.

6. படிச்சஸமுப்பாத³வண்ணனா

61. படிச்சஸமுப்பாத³னித்³தே³ஸே – ‘‘அவிஜ்ஜா கதிஹி க²ந்தே⁴ஹீ’’தி புச்ச²ம் அனாரபி⁴த்வா அவிஜ்ஜா ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனமேவ த³ஸ்ஸிதம். தத்த² ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணந்தி படிஸந்தி⁴யம் பவத்தே ச ஸப்³ப³ம்பி விபாகவிஞ்ஞாணம். தேனேவாஹ – ‘‘ஸத்தஹி தா⁴தூஹி ஸங்க³ஹித’’ந்தி. நாமரூபம்பி படிஸந்தி⁴பவத்திவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தேனேவேத்த² ஸத்³தா³யதனம்பி ஸங்க³ஹேத்வா ஏகாத³ஸஹாயதனேஹி ஸங்க³ஹோ த³ஸ்ஸிதோ. ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு க²ந்த⁴பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. அஞ்ஞேனேவ ஹி ஏகேன க²ந்தே⁴ன ப²ஸ்ஸோ ஸங்க³ஹிதோ, அஞ்ஞேன வேத³னா, தண்ஹாஉபாதா³னகம்மப⁴வா பன ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴னேவ ஸங்க³ஹிதா. ப⁴வபத³ஞ்சேத்த² கம்மப⁴வாதீ³னம் வஸேன ஏகாத³ஸதா⁴ விப⁴த்தம். தத்த² கம்மப⁴வோ ப²ஸ்ஸாதீ³ஹி ஸதி³ஸவிஸஜ்ஜனத்தா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ த³ஸ்ஸிதோ. உபபத்திப⁴வகாமப⁴வஸஞ்ஞாப⁴வபஞ்சவோகாரப⁴வா அஞ்ஞமஞ்ஞஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா ஏகதோ த³ஸ்ஸிதா. யஸ்மா சேதே உபாதி³ன்னகத⁴ம்மாவ தஸ்மா ‘‘ஏகாத³ஸஹாயதனேஹி ஸத்தரஸஹி தா⁴தூஹீ’’தி வுத்தம். ஸத்³தா³யதனஞ்ஹி அனுபாதி³ன்னம், தம் ஏத்த² ந க³ஹிதம்.

68. ரூபப⁴வனித்³தே³ஸே – பஞ்சஹாயதனேஹீதி சக்கு²ஸோதமனரூபத⁴ம்மாயதனேஹி. அட்ட²ஹி தா⁴தூஹீதி சக்கு²ஸோதசக்கு²விஞ்ஞாணஸோதவிஞ்ஞாணரூபத⁴ம்மமனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூஹி. அரூபப⁴வாத³யோபி தயோ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தாவ ஏகதோ த³ஸ்ஸிதா. ததா² அஸஞ்ஞாப⁴வஏகவோகாரப⁴வா. தத்த² த்³வீஹாயதனேஹீதி ரூபாயதனத⁴ம்மாயதனேஹி. தா⁴தூஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏகதலவாஸிகானஞ்ஹி ஸேஸப்³ரஹ்மானம் சக்கு²ஸப்³பா⁴வதோ தஸ்ஸாரம்மணத்தா தத்த² ரூபாயதனம் உத்³த⁴டம்.

71. ஜாதி த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹீதி ரூபஜாதி ரூபக்க²ந்தே⁴ன, அரூபஜாதி ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ன. ஜராமரணேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸோகாதீ³ஸுபி ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி ஸோகது³க்க²தோ³மனஸ்ஸானி வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன, பரிதே³வோ ரூபக்க²ந்தே⁴ன, உபாயாஸாத³யோ ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴னாதி ஏவம் க²ந்த⁴விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

73. இத்³தி⁴பாதோ³ த்³வீஹீதி ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணக்க²ந்தே⁴ஹி, மனாயதனத⁴ம்மாயதனேஹி, த⁴ம்மதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூஹி ச. ஜா²னம் த்³வீஹீதி வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ஹி. அப்பமஞ்ஞாத³யோ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா ஏகதோ நித்³தி³ட்டா². சித்தம் பன சேதனானந்தரம் நிக்கி²த்தம்பி அஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா பச்சா² க³ஹிதம். தத்த² அப்பமஞ்ஞாதீ³ஸு ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி வேத³னா வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன, ஸேஸா ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதாதி ஏவம் க²ந்த⁴விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

7. திகபத³வண்ணனா

77. ஏவம் அப்³ப⁴ந்தரமாதிகாய ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பா³ஹிரமாதிகாய ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேதும் குஸலா த⁴ம்மாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² வேத³னாத்திகே தீஹி தா⁴தூஹீதி காயவிஞ்ஞாணமனோவிஞ்ஞாணத⁴ம்மதா⁴தூஹி. ஸத்தஹி தா⁴தூஹீதி சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணதா⁴தூஹி சேவ மனோதா⁴துத⁴ம்மதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூஹி ச. விபாகத்திகே அட்ட²ஹி தா⁴தூஹீதி காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஸத்³தி⁴ம் தாஹியேவ. விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா பன ஸம்கிலிட்ட²ஸம்கிலேஸிகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா ஏகதோ க³ஹிதா. யதா² சேதே, ஏவம் ஸப்³ப³திகது³கபதே³ஸு யம் யம் பத³ம் யேன யேன பதே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதி, தம் தம் உப்படிபாடியாபி தேன தேன ஸத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜிதம். தத்த² வுத்தானுஸாரேனேவ ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹனயோ வேதி³தப்³போ³தி.

ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹபத³வண்ணனா.

2. து³தியனயோ ஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

171. இதா³னி ஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதபத³ம் பா⁴ஜேதும் சக்கா²யதனேனாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்ரித³ம் லக்க²ணம் – இமஸ்மிஞ்ஹி வாரே யம் க²ந்த⁴பதே³ன ஸங்க³ஹிதம் ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துபதே³ஹி அஸங்க³ஹிதம், க²ந்தா⁴யதனபதே³ஹி வா ஸங்க³ஹிதம் ஹுத்வா தா⁴துபதே³ன அஸங்க³ஹிதம், தஸ்ஸ க²ந்தா⁴தீ³ஹி அஸங்க³ஹம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தம் பன ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு ந யுஜ்ஜதி. ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி ரூபக்க²ந்தோ⁴வ ஸங்க³ஹிதோ. ஸோ ச அட்³டே⁴காத³ஸஹி ஆயதனதா⁴தூஹி அஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தி². வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ச வேத³னாக்க²ந்தோ⁴வ ஸங்க³ஹிதோ. ஸோபி த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஹி அஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தி². ஏவம் அஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வதோ ஏதானி அஞ்ஞானி ச ஏவரூபானி மனாயதனத⁴ம்மாயதனாதீ³னி பதா³னி இமஸ்மிம் வாரே ந க³ஹிதானி. யானி பன பதா³னி ரூபேகதே³ஸம் அரூபேன அஸம்மிஸ்ஸம், விஞ்ஞாணேகதே³ஸஞ்ச அஞ்ஞேன அஸம்மிஸ்ஸம் தீ³பேந்தி, தானி இத⁴ க³ஹிதானி. பரியோஸானே ச –

‘‘த³ஸாயதனா ஸத்தரஸ தா⁴துயோ,

ஸத்திந்த்³ரியா அஸஞ்ஞாப⁴வோ ஏகவோகாரப⁴வோ;

பரிதே³வோ ஸனித³ஸ்ஸனஸப்படிக⁴ம்,

அனித³ஸ்ஸனம் புனதே³வ ஸப்படிக⁴ம் உபாதா³’’தி.

ஏவம் உத்³தா³னகா³தா²ய த³ஸ்ஸிதானேவ. தஸ்மா தேஸம் வஸேனேவ ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. பஞ்ஹவஸேன ஹி இமஸ்மிம் வாரே ஆயதனதா⁴துவஸேனேவ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனே வீஸதி த⁴ம்மே ஸமோதா⁴னேத்வா ஏகோ பஞ்ஹோ கதோ, ஸத்த விஞ்ஞாணதா⁴துயோ ஸமோதா⁴னேத்வா ஏகோ, ஸத்திந்த்³ரியானி ஸமோதா⁴னேத்வா ஏகோ, த்³வே ப⁴வே ஸமோதா⁴னேத்வா ஏகோ, பரிதே³வேன ச ஸனித³ஸ்ஸனஸப்படிகே⁴ஹி ச ஏகோ, அனித³ஸ்ஸனஸப்படிகே⁴ஹி ஏகோ, ஸனித³ஸ்ஸனேஹி ஏகோ, ஸப்படிகே⁴ஹி ச உபாதா³த⁴ம்மேஹி ச ஏகோதி அட்ட² பஞ்ஹா கதா. தேஸு க²ந்தா⁴தி³விபா⁴கோ³ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ ஸேய்யதி²த³ம் – பட²மபஞ்ஹே தாவ சதூஹி க²ந்தே⁴ஹீதி அரூபக்க²ந்தே⁴ஹி, த்³வீஹாயதனேஹீதி சக்கா²யதனாதீ³ஸு ஏகேகேன ஸத்³தி⁴ம் மனாயதனேன, அட்ட²ஹி தா⁴தூஹீதி சக்கு²தா⁴துஆதீ³ஸு ஏகேகாய ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி.

தத்ராயம் நயோ – சக்கா²யதனேன ஹி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ரூபக்க²ந்தோ⁴ ஸங்க³ஹிதோ. தஸ்மிம் ஸங்க³ஹிதே ரூபக்க²ந்தே⁴ ஆயதனஸங்க³ஹேன சக்கா²யதனமேவேகம் ஸங்க³ஹிதம். ஸேஸானி த³ஸ ஆயதனானி அஸங்க³ஹிதானி. தா⁴துஸங்க³ஹேனபி தேன சக்கு²தா⁴துயேவேகா ஸங்க³ஹிதா. ஸேஸா த³ஸ தா⁴துயோ அஸங்க³ஹிதா. இதி யானி தேன அஸங்க³ஹிதானி த³ஸாயதனானி, தானி சக்கா²யதனமனாயதனேஹி த்³வீஹி அஸங்க³ஹிதானி. யாபி தேன அஸங்க³ஹிதா த³ஸ தா⁴துயோ, தா சக்கு²தா⁴துயா சேவ ஸத்தஹி ச விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி அஸங்க³ஹிதாதி. ரூபாயதனாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

172. து³தியபஞ்ஹே – யஸ்மா யாய காயசி விஞ்ஞாணதா⁴துயா ஸங்க³ஹிதோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ மனாயதனேன அஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தி², தஸ்மா ஆயதனஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதாதி வுத்தம். ஏத்த² பன சதூஹி க²ந்தே⁴ஹீதி ரூபாதீ³ஹி சதூஹி. ஏகாத³ஸஹாயதனேஹீதி மனாயதனவஜ்ஜேஹி. த்³வாத³ஸஹி தா⁴தூஹீதி யதா²னுரூபா ச² விஞ்ஞாணதா⁴துயோ அபனேத்வா ஸேஸாஹி த்³வாத³ஸஹி. சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயேவ ஸங்க³ஹிதா, இதரா அஸங்க³ஹிதா. ஸோதவிஞ்ஞாணதா⁴துஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

173. ததியபஞ்ஹே – சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் சக்கா²யதனாதி³ஸதி³ஸமேவ. இத்தி²ந்த்³ரியபுரிஸிந்த்³ரியேஸு பன த⁴ம்மாயதனேன ஸத்³தி⁴ம் த்³வே ஆயதனானி, த⁴ம்மதா⁴துயா ச ஸத்³தி⁴ம் அட்ட² தா⁴துயோ வேதி³தப்³பா³.

174. சதுத்த²பஞ்ஹே – தீஹாயதனேஹீதி ரூபாயதனத⁴ம்மாயதனமனாயதனேஹி. தேஸு ஹி ப⁴வேஸு ரூபாயதனத⁴ம்மாயதனவஸேன த்³வேவ ஆயதனானி தேஹி ஸங்க³ஹிதானி. ஸேஸானி நவ ரூபாயதனானி தேஹேவ ச த்³வீஹி, மனாயதனேன சாதி தீஹி அஸங்க³ஹிதானி நாம ஹோந்தி. நவஹி தா⁴தூஹீதி ரூபதா⁴துத⁴ம்மதா⁴தூஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி.

175. பஞ்சமபஞ்ஹே – த்³வீஹாயதனேஹீதி பட²மபத³ம் ஸந்தா⁴ய ஸத்³தா³யதனமனாயதனேஹி. து³தியபத³ம் ஸந்தா⁴ய ரூபாயதனமனாயதனேஹி. தா⁴துயோபி தேஸம்யேவ ஏகேகேன ஸத்³தி⁴ம் ஸத்த விஞ்ஞாணதா⁴துயோ வேதி³தப்³பா³.

176. ச²ட்ட²பஞ்ஹே – த³ஸஹாயதனேஹீதி ரூபாயதனத⁴ம்மாயதனவஜ்ஜேஹி. ஸோளஸஹி தா⁴தூஹீதி ரூபதா⁴துத⁴ம்மதா⁴துவஜ்ஜேஹேவ. கத²ம்? அனித³ஸ்ஸனஸப்படிகா⁴ ஹி த⁴ம்மா நாம நவ ஓளாரிகாயதனானி. தேஹி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதே ரூபக்க²ந்தே⁴, ஆயதனஸங்க³ஹேன தானேவ நவாயதனானி ஸங்க³ஹிதானி. ரூபாயதனத⁴ம்மாயதனானி அஸங்க³ஹிதானி. தா⁴துஸங்க³ஹேனபி தா ஏவ நவ தா⁴துயோ ஸங்க³ஹிதா. ரூபதா⁴துத⁴ம்மதா⁴துயோ அஸங்க³ஹிதா. இதி யானி தேஹி அஸங்க³ஹிதானி த்³வே ஆயதனானி, தானி ரூபாயதனவஜ்ஜேஹி நவஹி ஓளாரிகாயதனேஹி, மனாயதனேன சாதி த³ஸஹி அஸங்க³ஹிதானி. யாபி தேஹி அஸங்க³ஹிதா த்³வே தா⁴துயோ, தா ரூபதா⁴துவஜ்ஜாஹி நவஹி ஓளாரிகதா⁴தூஹி, ஸத்தஹி ச விஞ்ஞாணதா⁴தூஹீதி ஸோளஸஹி அஸங்க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³.

177. ஸத்தமபஞ்ஹே – த்³வீஹாயதனேஹீதி ரூபாயதனமனாயதனேஹி. அட்ட²ஹி தா⁴தூஹீதி ரூபதா⁴துயா ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி.

178. அட்ட²மபஞ்ஹே – ஏகாத³ஸஹாயதனேஹீதி ஸப்படிக⁴த⁴ம்மே ஸந்தா⁴ய த⁴ம்மாயதனவஜ்ஜேஹி, உபாதா³த⁴ம்மே ஸந்தா⁴ய போ²ட்ட²ப்³பா³யதனவஜ்ஜேஹி. தா⁴தூஸுபி ஏஸேவ நயோ. அத்த²யோஜனா பனேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி.

ஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா.

3. ததியனயோ அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

179. இதா³னி அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³ம் பா⁴ஜேதும் வேத³னாக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்ரித³ம் லக்க²ணம் – இமஸ்மிஞ்ஹி வாரே யம் க²ந்த⁴பதே³ன அஸங்க³ஹிதம் ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துபதே³ஹி ஸங்க³ஹிதம், தஸ்ஸ க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸங்க³ஹம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தம் பன ரூபக்க²ந்த⁴விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴சக்கா²யதனாதீ³ஸு ந யுஜ்ஜதி. ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி சத்தாரோ க²ந்தா⁴ க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா. தேஸு தேன ஏகத⁴ம்மோபி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தி². நனு ச வேத³னாத³யோ த⁴ம்மாயதனேன ஸங்க³ஹிதாதி? ஸங்க³ஹிதா. ந பன ரூபக்க²ந்தோ⁴வ த⁴ம்மாயதனம், ரூபக்க²ந்த⁴தோ ஹி ஸுகு²மரூபமத்தம் த⁴ம்மாயதனம் ப⁴ஜதி. தஸ்மா யே த⁴ம்மாயதனேன ஸங்க³ஹிதா, ந தே ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதா நாம. விஞ்ஞாணக்க²ந்தே⁴னபி இதரே சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அஸங்க³ஹிதா. தேஸு தேன ஏகோபி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தி². ஏவம் ஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வதோ ஏதானி அஞ்ஞானி ச ஏவரூபானி சக்கா²யதனாதீ³னி பதா³னி இமஸ்மிம் வாரே ந க³ஹிதானி. யானி பன பதா³னி விஞ்ஞாணேன வா ஓளாரிகரூபேன வா அஸம்மிஸ்ஸம் த⁴ம்மாயதனேகதே³ஸம் தீ³பேந்தி, தானி இத⁴ க³ஹிதானி. தேஸம் இத³முத்³தா³னம் –

‘‘தயோ க²ந்தா⁴ ததா² ஸச்சா, இந்த்³ரியானி ச ஸோளஸ;

பதா³னி பச்சயாகாரே, சுத்³த³ஸூபரி சுத்³த³ஸ.

‘‘ஸமதிம்ஸ பதா³ ஹோந்தி, கோ³ச்ச²கேஸு த³ஸஸ்வத²;

து³வே சூளந்தரது³கா, அட்ட² ஹோந்தி மஹந்தரா’’தி.

ஏதேஸு பன பதே³ஸு ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானி பதா³னி ஏகதோ கத்வா ஸப்³பே³பி த்³வாத³ஸ பஞ்ஹா வுத்தா. தேஸு ஏவம் க²ந்த⁴விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. ஆயதனதா⁴தூஸு பன பே⁴தோ³ நத்தி². தத்த² பட²மபஞ்ஹே தாவ – தீஹி க²ந்தே⁴ஹீதி ரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ஹி. ஆயதனதா⁴துயோ பன த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴துவஸேன வேதி³தப்³பா³.

தத்ராயம் நயோ – வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஹி நிப்³பா³னஞ்ச ஸுகு²மரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரா ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. தேஸு நிப்³பா³னம் க²ந்த⁴ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²தி, ஸேஸா ரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹம் பன நிப்³பா³னம்பி க³ச்ச²தேவ. தேன வுத்தம் – ‘‘அஸங்க²தம் க²ந்த⁴தோ ட²பேத்வா தீஹி க²ந்தே⁴ஹி, ஏகேனாயதனேன, ஏகாய தா⁴துயா ஸங்க³ஹிதா’’தி. ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴பக்கே² பனேத்த² ஸஞ்ஞம் அபனேத்வா வேத³னாய ஸத்³தி⁴ம் தயோ க²ந்தா⁴ ஸங்கா²ராதீ³ஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ம் அபனேத்வா ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாவஸேன தயோ க²ந்தா⁴ வேதி³தப்³பா³.

180. து³தியே – சதூஹி க²ந்தே⁴ஹீதி விஞ்ஞாணவஜ்ஜேஹி. தே ஹி நிரோதே⁴ன க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா.

181. ததியே – த்³வீஹீதி வேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹி. ரூபாரூபஜீவிதிந்த்³ரியேன ஹி வேத³னாஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணக்க²ந்தா⁴ ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா. தேஸு பன வேத³னாஸஞ்ஞாவ ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. தேன வுத்தம் – ‘‘வேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹீ’’தி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² க²ந்த⁴பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. இதோ பரஞ்ஹி க²ந்தா⁴னம் நாமமத்தமேவ வக்கா²ம.

182. சதுத்தே² – தீஹி க²ந்தே⁴ஹீதி இத்தி²ந்த்³ரியபுரிஸிந்த்³ரியேஸு வேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரேஹி, வேத³னாபஞ்சகே ரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரேஹி; ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³ஸு ப²ஸ்ஸபரியோஸானேஸு ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹி. வேத³னாய வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோவ தண்ஹுபாதா³னகம்மப⁴வேஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ.

183. பஞ்சமே – ஜாதிஜராமரணேஸு ஜீவிதிந்த்³ரியஸதி³ஸோவ. ஜா²னேன பன நிப்³பா³னம் ஸுகு²மரூபம் ஸஞ்ஞா ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. தஸ்மா தம் ஸந்தா⁴ய ரூபக்க²ந்த⁴ஸஞ்ஞாக்க²ந்தா⁴னம் வஸேன த்³வே க²ந்தா⁴ வேதி³தப்³பா³.

184. ச²ட்டே² – ஸோகாதி³த்தயே வேத³னாய ஸதி³ஸோ. உபாயாஸாதீ³ஸு ஸங்கா²ரஸதி³ஸோ. புன வேத³னாய வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோ, ஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோ, சேதனாதீ³ஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோ வினிச்ச²யோ. இமினா உபாயேன ஸத்தமபஞ்ஹாதீ³ஸுபி ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³தி.

அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா.

4. சதுத்த²னயோ ஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

191. இதா³னி ஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³ம் பா⁴ஜேதும் ஸமுத³யஸச்சேனாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யம் க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸங்க³ஹிதேன க²ந்தா⁴தி³வஸேன ஸங்க³ஹிதம், புன தஸ்ஸேவ க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸங்க³ஹம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தம் க²ந்தா⁴யதனதா⁴தூஸு ஏகம்பி ஸகலகோட்டா²ஸம் க³ஹேத்வா டி²தபதே³ஸு ந யுஜ்ஜதி. ஸகலேன ஹி க²ந்தா⁴தி³பதே³ன அஞ்ஞம் க²ந்தா⁴தி³வஸேன ஸங்க³ஹிதம் நாம நத்தி², யம் அத்தனோ ஸங்கா³ஹகம் ஸங்க³ண்ஹித்வா புன தேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்சே²ய்ய. தஸ்மா ததா²ரூபானி பதா³னி இமஸ்மிம் வாரே ந க³ஹிதானி. யானி பன பதா³னி ஸங்கா²ரேகதே³ஸம் வா அஞ்ஞேன அஸம்மிஸ்ஸம் தீ³பேந்தி – வேத³னேகதே³ஸம் வா ஸுகு²மரூபம் வா ஸத்³தே³கதே³ஸம் வா, தானி இத⁴ க³ஹிதானி. தேஸம் இத³முத்³தா³னம் –

‘‘த்³வே ஸச்சா பன்னரஸிந்த்³ரியா, ஏகாத³ஸ படிச்சபதா³;

உத்³த⁴ம் புன ஏகாத³ஸ, கோ³ச்ச²கபத³மேத்த² திம்ஸவித⁴’’ந்தி.

பஞ்ஹா பனேத்த² த்³வேயேவ ஹோந்தி. தத்த² யம் புச்சா²ய உத்³த⁴டம் பத³ம், ததே³வ யேஹி த⁴ம்மேஹி க²ந்தா⁴தி³வஸேன ஸங்க³ஹிதம், தே த⁴ம்மே ஸந்தா⁴ய ஸப்³ப³த்த² ஏகேன க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ வுத்தம். தத்ராயம் நயோ – ஸமுத³யஸச்சேன ஹி தண்ஹாவஜ்ஜா ஸேஸா ஸங்கா²ரா க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. புன தேஹி தண்ஹாவ ஸங்க³ஹிதா. ஸா தண்ஹா புன ஸங்கா²ரேஹேவ க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதாதி. ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்த². அரூபத⁴ம்மபுச்சா²ஸு பனேத்த² ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ வா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ வா ஏகோ க²ந்தோ⁴ நாம. ரூபத⁴ம்மபுச்சா²ஸு ரூபக்க²ந்தோ⁴. பரிதே³வபுச்சா²ய ஸத்³தா³யதனம் ஏகம் ஆயதனம் நாம. ஸத்³த³தா⁴து ஏகா தா⁴து நாம, ஸேஸட்டா²னேஸு த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴துவஸேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

ஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா.

5. பஞ்சமனயோ அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

193. இதா³னி அஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதபத³ம் பா⁴ஜேதும் ரூபக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யம் க²ந்தா⁴தீ³ஹி அஸங்க³ஹிதேன க²ந்தா⁴தி³வஸேன அஸங்க³ஹிதம், புன தஸ்ஸேவ க²ந்தா⁴தீ³ஹி அஸங்க³ஹம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தம் பஞ்சக்க²ந்த⁴க்³கா³ஹகேஸு து³க்க²ஸச்சாதீ³ஸு விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸுகு²மரூபக்³கா³ஹகேஸு அனித³ஸ்ஸனஅப்படிகா⁴தீ³ஸு ச பதே³ஸு ந யுஜ்ஜதி. தாதி³ஸேன ஹி பதே³ன நிப்³பா³னம் க²ந்த⁴ஸங்க³ஹமத்தம் ந க³ச்சே²ய்ய. ஸேஸா க²ந்தா⁴தீ³ஹி அஸங்க³ஹிதத⁴ம்மா நாம நத்தி². தஸ்மா ததா²ரூபானி பதா³னி இமஸ்மிம் வாரே ந க³ஹிதானி. யானி பன பஞ்சக்க²ந்தே⁴ விஞ்ஞாணஞ்ச ஸுகு²மரூபேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ ந தீ³பேந்தி, தானி இத⁴ க³ஹிதானி. தேஸம் இத³முத்³தா³னம் –

‘‘ஸப்³பே³ க²ந்தா⁴ ததா²யதனதா⁴துயோ ஸச்சதோ தயோ;

இந்த்³ரியானிபி ஸப்³பா³னி, தேவீஸதி படிச்சதோ.

‘‘பரதோ ஸோளஸ பதா³, தேசத்தாலீஸகம் திகே;

கோ³ச்ச²கே ஸத்ததி த்³வே ச, ஸத்த சூளந்தரே பதா³.

‘‘மஹந்தரே பதா³ வுத்தா, அட்டா²ரஸ ததோ பரம்;

அட்டா²ரஸேவ ஞாதப்³பா³, ஸேஸா இத⁴ ந பா⁴ஸிதா’’தி.

பஞ்ஹா பனேத்த² ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானம் வஸேன ஸமோதா⁴னேத்வா கதிஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³பே³பி சதுத்திம்ஸ ஹோந்தி. தத்த² யம் புச்சா²ய உத்³த⁴டம் பத³ம், ததே³வ யேஹி க²ந்தா⁴தீ³ஹி அஸங்க³ஹிதம், தே த⁴ம்மே ஸந்தா⁴ய ஏகேன க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ வுத்தம்.

தத்ராயம் நயோ – ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி சத்தாரோ க²ந்தா⁴ நிப்³பா³னஞ்ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா. ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன பன ட²பேத்வா விஞ்ஞாணம் அவஸேஸா ஸங்க³ஹிதாதி விஞ்ஞாணமேவ தீஹிபி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹாதீ³ஹி அஸங்க³ஹிதம் நாம. புன தேன விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் நிப்³பா³னேன சத்தாரோ க²ந்தா⁴ க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா. தே ஸப்³பே³பி புன விஞ்ஞாணேனேவ க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதாதி ஏகேன க²ந்தே⁴ன, ஏகேனாயதனேன, ஸத்தஹி தா⁴தூஹி அஸங்க³ஹிதா நாம ஹோந்தி. அத² வா – யதே³தம் ரூபக்க²ந்தே⁴ன விஞ்ஞாணமேவ தீஹி க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதம், தேஹிபி விஞ்ஞாணத⁴ம்மேஹி தே ரூபத⁴ம்மாவ தீஹி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதா. புன தே ரூபத⁴ம்மா விஞ்ஞாணேனேவ தீஹி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதா. விஞ்ஞாணஞ்ச க²ந்த⁴தோ ஏகோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ ஹோதி, ஆயதனதோ ஏகம் மனாயதனம், தா⁴துதோ ஸத்த விஞ்ஞாணதா⁴துயோ. தஸ்மா ‘‘ஏகேன க²ந்தே⁴னா’’திஆதி³ வுத்தம். இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² யம் புச்சா²ய உத்³த⁴டம் பத³ம், ததே³வ யேஹி த⁴ம்மேஹி க²ந்தா⁴தி³வஸேன அஸங்க³ஹிதம், தேஸம் த⁴ம்மானம் வஸேன க²ந்தா⁴த³யோ வேதி³தப்³பா³. தத்த² து³தியபஞ்ஹே தாவ – ரூபவிஞ்ஞாணானம் வஸேன வேதி³தப்³பா³. வேத³னாத³யோ ஹி ரூபவிஞ்ஞாணேஹேவ க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா. தே ச த்³வே க²ந்தா⁴ ஏகாத³ஸாயதனானி ஸத்தரஸ தா⁴துயோ ஹோந்தி.

195. ததியபஞ்ஹே – விஞ்ஞாணம் ரூபாதீ³ஹி சதூஹி அஸங்க³ஹிதந்தி தேஸம் வஸேன க²ந்தா⁴த³யோ வேதி³தப்³பா³.

196. சதுத்த²பஞ்ஹே – சக்கா²யதனம் வேத³னாதீ³ஹி சதூஹீதி இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² க²ந்தா⁴த³யோ வேதி³தப்³பா³. பரியோஸானே – ரூபஞ்ச த⁴ம்மாயதனந்தி உத்³தா³னகா³தா²ய த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மாயேவ அஞ்ஞேனாகாரேன ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதாதி.

அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா.

6. ச²ட்ட²னயோ ஸம்பயோக³விப்பயோக³பத³வண்ணனா

228. இதா³னி ஸம்பயோக³விப்பயோக³பத³ம் பா⁴ஜேதும் ரூபக்க²ந்தோ⁴திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யம் லப்³ப⁴தி யஞ்ச ந லப்³ப⁴தி தம் ஸப்³ப³ம் புச்சா²ய க³ஹிதம். விஸ்ஸஜ்ஜனே பன யம் ந லப்³ப⁴தி, தம் நத்தீ²தி படிக்கி²த்தம். சதூஹி ஸம்பயோகோ³, சதூஹி விப்பயோகோ³; ஸபா⁴கோ³ விஸபா⁴கோ³தி ஹி வசனதோ சதூஹி அரூபக்க²ந்தே⁴ஹேவ ஸபா⁴கா³னம் ஏகஸந்தானஸ்மிம் ஏகக்க²ணே உப்பன்னானம் அரூபக்க²ந்தா⁴னம்யேவ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பயோகோ³ லப்³ப⁴தி. ரூபத⁴ம்மானம் பன ரூபேன நிப்³பா³னேன வா, நிப்³பா³னஸ்ஸ ச ரூபேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயோகோ³ நாம நத்தி². ததா² ரூபனிப்³பா³னானம் அரூபக்க²ந்தே⁴ஹி, விஸபா⁴கா³ ஹி தே தேஸம். யதா² ச அரூபக்க²ந்தா⁴னம் ரூபனிப்³பா³னேஹி, ஏவம் பி⁴ன்னஸந்தானேஹி நானாக்க²ணிகேஹி அரூபத⁴ம்மேஹிபி ஸத்³தி⁴ம் நத்தி²யேவ. தேபி ஹி தேஸம் ஸந்தானக்க²ணவிஸபா⁴க³தாய விஸபா⁴கா³யேவ. அயம் பன விஸபா⁴க³தா ஸங்க³ஹட்டே²ன விருஜ்ஜ²னதோ ஸங்க³ஹனயே நத்தி². க³ணனூபக³மத்தஞ்ஹி ஸங்க³ஹட்டோ². ஸம்பயோக³னயே பன அத்தி², ஏகுப்பாத³தாதி³லக்க²ணஞ்ஹி ஸம்பயோக³ட்டோ²தி. ஏவமேத்த² யஸ்ஸ ஏகத⁴ம்மேனபி ஸம்பயோக³லக்க²ணம் ந யுஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ புச்சா²ய ஸங்க³ஹம் கத்வாபி நத்தீ²தி படிக்கே²போ கதோ. யஸ்ஸ விப்பயோக³லக்க²ணம் யுஜ்ஜதி, தஸ்ஸ விப்பயோகோ³ த³ஸ்ஸிதோ. யானி பன பதா³னி ஸத்தஸு விஞ்ஞாணதா⁴தூஸு ஏகாயபி அவிப்பயுத்தே ரூபேன நிப்³பா³னேன வா மிஸ்ஸகத⁴ம்மே தீ³பேந்தி, தானி ஸப்³ப³தா²பி இத⁴ ந யுஜ்ஜந்தீதி ந க³ஹிதானி. தேஸம் இத³முத்³தா³னம் –

‘‘த⁴ம்மாயதனம் த⁴ம்மதா⁴து, து³க்க²ஸச்சஞ்ச ஜீவிதம்;

ஸளாயதனம் நாமரூபம், சத்தாரோ ச மஹாப⁴வா.

‘‘ஜாதிஜரா ச மரணம், திகேஸ்வேகூனவீஸதி;

கோ³ச்ச²கேஸு ச பஞ்ஞாஸ, அட்ட² சூளந்தரே பதா³.

‘‘மஹந்தரே பன்னரஸ, அட்டா²ரஸ ததோ பரே;

தேவீஸ பத³ஸதம் ஏதம், ஸம்பயோகே³ ந லப்³ப⁴தீ’’தி.

த⁴ம்மாயதனஞ்ஹி ரூபனிப்³பா³னமிஸ்ஸகத்தா தஸ்மிம் அபரியாபன்னேன விஞ்ஞாணேனபி ந ஸக்கா ஸம்பயுத்தந்தி வத்தும். யஸ்மா பனேத்த² வேத³னாத³யோ விஞ்ஞாணேன ஸம்பயுத்தா, தஸ்மா விப்பயுத்தந்திபி ந ஸக்கா வத்தும். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் ஸப்³ப³த்தா²பி ஏதானி ந யுஜ்ஜந்தீதி இத⁴ ந க³ஹிதானி. ஸேஸானி க²ந்தா⁴தீ³னி யுஜ்ஜந்தீதி தானி க³ஹேத்வா ஏகேகவஸேன ச ஸமோதா⁴னேன ச பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தேஸு பஞ்ஹேஸு, பட²மே – ஏகேனாயதனேனாதி மனாயதனேன. கேஹிசீதி த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴துபரியாபன்னேஹி வேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரேஹி.

229. து³தியே – தீஹீதி புச்சி²தம் புச்சி²தம் ட²பேத்வா ஸேஸேஹி. கேஹிசி ஸம்பயுத்தோதி வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரேஹி. இதரேபி அத்தானம் ட²பேத்வா இதரேஹி. கேஹிசி விப்பயுத்தோதி ரூபனிப்³பா³னேஹி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ரூபஸ்ஸ விப்பயோகே³ த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு அரூபம், அரூபஸ்ஸ விப்பயோகே³ ரூபம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததியபஞ்ஹோ உத்தானத்தோ²வ.

231. சதுத்தே² – ‘கதிஹி க²ந்தே⁴ஹீ’திஆதி³ம் அவத்வா ஸம்பயுத்தந்தி நத்தீ²தி வுத்தம். தம் பன க²ந்தா⁴தீ³னம்யேவ வஸேன வேதி³தப்³ப³ம். பரதோபி ஏவரூபேஸு பஞ்ஹேஸு ஏஸேவ நயோ. ஆதி³பஞ்ஹஸ்மிஞ்ஹி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேத்வா பரதோ பாளி ஸம்கி²த்தா. இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³. யத்த² பன நாதிபாகடா ப⁴விஸ்ஸதி, தத்த² நம் பாகடம் கத்வாவ க³மிஸ்ஸாம.

234. ஸோளஸஹி தா⁴தூஹீதி சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து தாவ அத்தானம் ட²பேத்வா ச²ஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி, த³ஸஹி ச ரூபதா⁴தூஹி. ஸேஸாஸுபி ஏஸேவ நயோ.

235. தீஹி க²ந்தே⁴ஹீதி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ம் ட²பேத்வா ஸேஸேஹி. ஏகாய தா⁴துயாதி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா. ஸமுத³யமக்³கா³னஞ்ஹி அஞ்ஞாய தா⁴துயா ஸம்பயோகோ³ நத்தி². ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ன. ஏகேனாயதனேனாதி த⁴ம்மாயதனேன. ஏகாய தா⁴துயாதி த⁴ம்மதா⁴துயா. ஏதேஸு ஹி தம் ஸச்சத்³வயம் கேஹிசி ஸம்பயுத்தம்.

238. ஸுகி²ந்த்³ரியாதி³பஞ்ஹே – தீஹீதி ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணேஹி. ஏகாய தா⁴துயாதி காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ச. ச²ஹி தா⁴தூஹீதி காயவிஞ்ஞாணதா⁴துவஜ்ஜாஹி.

245. ரூபப⁴வபஞ்ஹே – ஸப்³பே³ஸம்பி அரூபக்க²ந்தா⁴னம் அரூபாயதனானஞ்ச அத்தி²தாய ந கேஹிசீதி வுத்தம். கா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் பன நத்தி²தாய தீஹி தா⁴தூஹி விப்பயுத்தோதி வுத்தம்.

256. அதி⁴மோக்க²பஞ்ஹே – த்³வீஹி தா⁴தூஹீதி மனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூஹி. பன்னரஸஹீதி ஸேஸாஹி த³ஸஹி ரூபதா⁴தூஹி, பஞ்சஹி ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி.

257. குஸலபஞ்ஹே – குஸலேஹி சதுன்னம்பி க²ந்தா⁴னம் க³ஹிதத்தா ஸம்பயோகோ³ படிக்கி²த்தோ.

258. வேத³னாத்திகபஞ்ஹே – ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி வேத³னாக்க²ந்தே⁴னேவ. பன்னரஸஹீதி சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணதா⁴துமனோதா⁴தூஹி சேவ ரூபதா⁴தூஹி ச. ஏகாத³ஸஹீதி காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஸத்³தி⁴ம் ரூபதா⁴தூஹி.

262. நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மபஞ்ஹே – பஞ்சஹீதி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி. அனுபாதி³ன்னஅனுபாதா³னியபஞ்ஹே – ச²ஹீதி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துவஜ்ஜாஹி. ஸவிதக்கஸவிசாரபஞ்ஹே – பன்னரஸஹீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ஸத்³தி⁴ம் ரூபதா⁴தூஹி. அவிதக்கவிசாரமத்தபஞ்ஹே – ஏகேன க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴வஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். து³தியஜ்ஜா²னவிசாரஞ்ஹி ட²பேத்வா ஸேஸா அவிதக்கவிசாரமத்தா நாம. பீதிம் ட²பேத்வா ஸேஸா பீதிஸஹக³தா. தத்த² விசாரோ விசாரேன, பீதி ச பீதியா ந ஸம்பயுத்தாதி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு கேஹிசி ஸம்பயுத்தா நாம. ஸோளஸஹீதி த⁴ம்மதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துவஜ்ஜாஹேவ. அவிதக்கஅவிசாரபஞ்ஹே – ஏகாய தா⁴துயாதி மனோதா⁴துயா. ஸுக²ஸஹக³தா உபேக்கா²ஸஹக³தா ச வேத³னாத்திகே வுத்தாவ. த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³பா³த³யோ குஸலஸதி³ஸாவ.

271. பரித்தாரம்மணம் விபாகத⁴ம்மஸதி³ஸம். ஏகாய தா⁴துயாதி த⁴ம்மதா⁴துயா. கேஹிசீதி யே தத்த² பரித்தாரம்மணா ந ஹோந்தி, தேஹி. த⁴ம்மதா⁴து பன பரித்தாரம்மணானம் ச²ன்னம் சித்துப்பாதா³னம் வஸேன சதூஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதத்தா பட²மபடிக்கே²பமேவ ப⁴ஜதி. மஹக்³க³தாரம்மணாத³யோ குஸலஸதி³ஸாவ.

273. அனுப்பன்னேஸு – பஞ்சஹி தா⁴தூஹீதி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி. தானி ஹி ஏகந்தேன உப்பாதி³த⁴ம்மபூ⁴தானேவ, உப்பன்னகோட்டா²ஸம்பி பன ப⁴ஜந்தி. பச்சுப்பன்னாரம்மணாத³யோ பரித்தாரம்மணஸதி³ஸாவ. ஹேதுஆத³யோ ஸமுத³யஸதி³ஸாவ. ஸஹேதுகா சேவ ந ச ஹேதூபி பீதிஸஹக³தஸதி³ஸாவ. ததா² பராமாஸஸம்பயுத்தா. அனுபாதி³ன்னா அனுப்பன்னஸதி³ஸாவ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

ஸம்பயோக³விப்பயோக³பத³வண்ணனா.

7. ஸத்தமனயோ ஸம்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

306. இதா³னி ஸம்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³ம் பா⁴ஜேதும் வேத³னாக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்ரித³ம் லக்க²ணம் – இமஸ்மிஞ்ஹி வாரே புச்சா²ய உத்³த⁴டபதே³ன யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா, தேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா, தேஸம் க²ந்தா⁴தீ³ஹி விப்பயோக³ம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தம் பன ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு ந யுஜ்ஜதி. ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி ஸம்பயுத்தா நாம நத்தி². தஸ்மா தஞ்ச அஞ்ஞானி ச ஏவரூபானி பதா³னி இமஸ்மிம் வாரே ந க³ஹிதானி. யானி பன பதா³னி த⁴ம்மதா⁴துயா ஸம்பயுத்தே த⁴ம்மே விஞ்ஞாணஞ்ச அஞ்ஞேன அஸம்மிஸ்ஸம் தீ³பேந்தி, தானி இத⁴ க³ஹிதானி. தேஸம் இத³முத்³தா³னம் –

‘‘சத்தாரோ க²ந்தா⁴யதனஞ்ச ஏகம்,

த்³வே இந்த்³ரியா தா⁴துபதா³னி ஸத்த;

தயோ படிச்சா அத² ப²ஸ்ஸஸத்தகம்,

திகே தயோ ஸத்த மஹந்தரே ச.

‘‘ஏகம் ஸவிதக்கம், ஸவிசாரமேகம்;

யுத்தம் உபேக்கா²ய ச ஏகமேவா’’தி.

பரியோஸானே – க²ந்தா⁴ சதுரோதிஆதி³னாபி அயமேவத்தோ² ஸங்க³ஹிதோ. தத்த² யானி பதா³னி ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானி, தானி உப்படிபாடியாபி ஸமோதா⁴னேத்வா தத்த² வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³கா பஞ்ஹா கதா. தேஸு ஏவம் க²ந்தா⁴தி³விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³பஞ்ஹே தாவ – ஏகேனாதி மனாயதனேன. ஸத்தஹீதி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி. கேஹிசீதி த⁴ம்மாயதனே வேத³னாதீ³ஹி. விஞ்ஞாணதா⁴துபஞ்ஹே – தே த⁴ம்மா ந கேஹிசீதி தே புச்சா²ய உத்³த⁴டபத³ம் விஞ்ஞாணதா⁴தும் ட²பேத்வா ஸேஸா ச² விஞ்ஞாணதா⁴துத⁴ம்மா, ரூபம், நிப்³பா³னஞ்ச. தேஹி ஸப்³பே³ஸம் க²ந்தா⁴யதனானம் ஸங்க³ஹிதத்தா ந கேஹிசி க²ந்தே⁴ஹி ஆயதனேஹி வா விப்பயுத்தா. ஏகாய தா⁴துயாதி யா யா புச்சா²ய உத்³த⁴டா ஹோதி தாய தாய.

309. உபேக்கி²ந்த்³ரியபஞ்ஹே – பஞ்சஹீதி உபேக்கா²ஸம்பயுத்தாஹி சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆதீ³ஹி. இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² புச்சா²ய உத்³த⁴டபதே³னேவ ஸத்³தி⁴ம் விப்பயுத்தானம் வஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

ஸம்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா.

8. அட்ட²மனயோ விப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா

317. இதா³னி விப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³ம் பா⁴ஜேதும் ரூபக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஸப்³பா³பி புச்சா² மோக⁴புச்சா²வ. ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி விப்பயுத்தா நாம சத்தாரோ க²ந்தா⁴, தேஸம் அஞ்ஞேஹி ஸம்பயோகோ³ நத்தி². வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன விப்பயுத்தம் ரூபம் நிப்³பா³னஞ்ச, தஸ்ஸ ச கேனசி ஸம்பயோகோ³ நத்தி². ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு. விப்பயுத்தானம் பன ஸம்பயோகா³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. இதி புச்சா²ய மோக⁴த்தா ஸப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு நத்தி² நத்தி²இச்சேவ வுத்தந்தி.

விப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா.

9. நவமனயோ ஸம்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா

319. இதா³னி ஸம்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³ம் பா⁴ஜேதும் வேத³னாக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யம் க²ந்தா⁴தி³வஸேன ஸம்பயுத்தம், புன தஸ்ஸேவ க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸம்பயோக³ம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தம் ரூபேன வா ரூபமிஸ்ஸகேஹி வா ஸப்³ப³ரூபக்க²ந்த⁴ஸங்கா³ஹகேஹி வா பதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ந யுஜ்ஜதி. ரூபேன ஹி ரூபமிஸ்ஸகேன வா அஞ்ஞேஸம் ஸம்பயோகோ³ நத்தி². ஸப்³ப³ரூபக்க²ந்த⁴ஸங்கா³ஹகேஹி ஸப்³பே³ஸம் ஸம்பயோகா³ரஹானம் க²ந்தா⁴தீ³னம் க³ஹிதத்தா அஞ்ஞம்யேவ நத்தி², யம் தேன ஸஹ ஸம்பயோக³ம் க³ச்சே²ய்ய. தஸ்மா ததா²ரூபானி பதா³னி இத⁴ ந க³ஹிதானி. யானி பன பதா³னி ரூபேன அஸம்மிஸ்ஸம் அரூபேகதே³ஸம் தீ³பேந்தி, தானி இத⁴ க³ஹிதானி. தேஸம் இத³முத்³தா³னம் –

‘‘அரூபக்க²ந்தா⁴ சத்தாரோ, மனாயதனமேவ ச;

விஞ்ஞாணதா⁴துயோ ஸத்த, த்³வே ஸச்சா சுத்³த³ஸிந்த்³ரியா.

‘‘பச்சயே த்³வாத³ஸ பதா³, ததோ உபரி ஸோளஸ;

திகேஸு அட்ட² கோ³ச்ச²கே, தேசத்தாலீஸமேவ ச.

‘‘மஹந்தரது³கே ஸத்த, பதா³ பிட்டி²து³கேஸு ச²;

நவமஸ்ஸ பத³ஸ்ஸேதே, நித்³தே³ஸே ஸங்க³ஹம் க³தா’’தி.

ஸப்³ப³பஞ்ஹேஸு பன யே த⁴ம்மா புச்சா²ய உத்³த⁴டா, தே யேஹி ஸம்பயுத்தா ஹோந்தி, தேஸம் வஸேன க²ந்தா⁴தி³பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஹி இதரே தயோ க²ந்தா⁴ ஸம்பயுத்தா, புன தேஹி வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸம்பயுத்தோ. ஸோ தேஹி ஸஞ்ஞாதீ³ஹி தீஹி க²ந்தே⁴ஹி, ஏகேன மனாயதனேன, ஸத்தஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி, ஏகஸ்மிம் த⁴ம்மாயதனே, த⁴ம்மதா⁴துயா ச, கேஹிசி ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரேஹேவ ஸம்பயுத்தோ. ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்தா²தி.

ஸம்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா.

10. த³ஸமனயோ விப்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

353. இதா³னி விப்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³ம் பா⁴ஜேதும் ரூபக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யே ஸம்பயோக³விப்பயோக³பத³னித்³தே³ஸே ரூபக்க²ந்தா⁴த³யோ த⁴ம்மா உத்³த⁴டா, ஸப்³ப³புச்சா²ஸு தேயேவ உத்³த⁴டா. ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானம் பன ஏகதோ க³ஹிதத்தா பதா³னி அஞ்ஞாய படிபாடியா ஆக³தானி. தத்த² யம் பத³ம் புச்சா²ய உத்³த⁴டம், தம் யேஹி த⁴ம்மேஹி விப்பயுத்தம், தேஸம் வஸேன க²ந்தா⁴தி³விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி வேத³னாத³யோ விப்பயுத்தா, தேஹி ச ரூபக்க²ந்தோ⁴ விப்பயுத்தோ. நிப்³பா³னம் பன ஸுகு²மரூபக³திகமேவ. ஸோ ரூபக்க²ந்தோ⁴ சதூஹி க²ந்தே⁴ஹி, ஏகேன மனாயதனேன ஸத்தஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி, த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு, கேஹிசி வேத³னாதீ³ஹி த⁴ம்மேஹேவ விப்பயுத்தோ. ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்தா²தி.

விப்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா.

11. ஏகாத³ஸமனயோ ஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

409. இதா³னி ஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³ம் பா⁴ஜேதும் ஸமுத³யஸச்சேனாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யே ஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸே ஸமுத³யஸச்சாத³யோவ த⁴ம்மா உத்³த⁴டா, ஸப்³ப³புச்சா²ஸு தேயேவ உத்³த⁴டா. ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானம் பன ஏகதோ க³ஹிதத்தா பதா³னி அஞ்ஞாய படிபாடியா ஆக³தானி. தத்த² யே த⁴ம்மா புச்சா²ய உத்³த⁴டபதே³ன க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா, தேஸம் யேஹி ஸம்பயோகோ³ வா விப்பயோகோ³ வா ஹோதி, தேஸம் வஸேன க²ந்தா⁴தி³விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³.

தத்ராயம் நயோ – ஸமுத³யஸச்சேன தாவ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னா த⁴ம்மா க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. தே ச ஸேஸேஹி தீஹி க²ந்தே⁴ஹி, ஏகேன மனாயதனேன, ஸத்தஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி, ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு ச ட²பேத்வா தண்ஹம் ஸேஸேஹி ஸம்பயுத்தத்தா கேஹிசி ஸம்பயுத்தா நாம. ஏகேன பன ரூபக்க²ந்தே⁴ன, த³ஸஹி ரூபாயதனேஹி, ரூபதா⁴தூஹி ச விப்பயுத்தா, ஏகஸ்மிம் த⁴ம்மாயதனே த⁴ம்மதா⁴துயா ச, ரூபனிப்³பா³னேஹி விப்பயுத்தத்தா கேஹிசி விப்பயுத்தா நாம. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

ஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா.

12. த்³வாத³ஸமனயோ ஸம்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

417. இதா³னி ஸம்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³ம் பா⁴ஜேதும் வேத³னாக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யே ஸம்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³னித்³தே³ஸே வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ த⁴ம்மா உத்³த⁴டா, ஸப்³ப³புச்சா²ஸு தேயேவ உத்³த⁴டா. தத்த² யே த⁴ம்மா புச்சா²ய உத்³த⁴டபதே³ன ஸம்பயுத்தா, தேஸம் யேஹி ஸங்க³ஹோ வா அஸங்க³ஹோ வா ஹோதி, தேஸம் வஸேன க²ந்தா⁴தி³பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

தத்ராயம் நயோ – வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஹி ஸஞ்ஞாதீ³ஹி ஸம்பயுத்தோ. தே ஸஞ்ஞாத³யோ தீஹி ஸஞ்ஞாதி³க்க²ந்தே⁴ஹி, த்³வீஹி த⁴ம்மாயதனமனாயதனேஹி, த⁴ம்மதா⁴துயா சேவ, ஸத்தஹி ச விஞ்ஞாணதா⁴தூஹீதி அட்ட²ஹி தா⁴தூஹி ஸங்க³ஹிதா, ஸேஸாஹி க²ந்தா⁴யதனதா⁴தூஹி அஸங்க³ஹிதா. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

ஸம்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா.

13. தேரஸமனயோ அஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

448. இதா³னி அஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³ம் பா⁴ஜேதும் ரூபக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யே பஞ்சமே அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸே ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸதி³ஸபஞ்ஹா த⁴ம்மா, யே ச அரூபப⁴வேன ஸதி³ஸா, தேயேவ உத்³த⁴டா. ஸேஸா பன ந ருஹந்தீதி ந உத்³த⁴டா. வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஹி க²ந்தா⁴தி³வஸேன பன ரூபாரூபத⁴ம்மா அஸங்க³ஹிதா ஹோந்தி. தேஸஞ்ச ஸம்பயோகோ³ நாம நத்தி². தஸ்மா யானி பதா³னி ருஹந்தி, தானேவ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸமோதா⁴னேத்வா உத்³த⁴டானி. தத்த² யே த⁴ம்மா புச்சா²ய உத்³த⁴டத⁴ம்மேஹி க²ந்தா⁴தி³வஸேன அஸங்க³ஹிதா, தே யேஹி ஸம்பயுத்தா ச விப்பயுத்தா ச, தேஸம் வஸேன க²ந்தா⁴தி³விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³.

தத்ராயம் நயோ – ரூபக்க²ந்தே⁴ன தாவ விஞ்ஞாணமேவ தீஹி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதம். தம் வேத³னாதீ³ஹி தீஹி க²ந்தே⁴ஹி, த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு ச வேத³னாதீ³ஹேவ ஸம்பயுத்தம். ஏகேன ரூபக்க²ந்தே⁴ன, த³ஸஹி ரூபாயதனரூபதா⁴தூஹி, த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு ச ரூபனிப்³பா³னத⁴ம்மேஹி விப்பயுத்தம். தம் ஸந்தா⁴ய தே த⁴ம்மா தீஹி க²ந்தே⁴ஹீதிஆதி³ வுத்தம். இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

அஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா.

14. சுத்³த³ஸமனயோ விப்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

456. இதா³னி விப்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³ம் பா⁴ஜேதும் ரூபக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யேஸம் பதா³னம் விப்பயோகோ³ ந ருஹதி, தானி இமஸ்மிம் வாரே ந க³ஹிதானி. கானி பன தானீதி? த⁴ம்மாயதனாதீ³னி. த⁴ம்மாயதனஸ்ஸ ஹி க²ந்தா⁴தீ³ஸு ஏகேனாபி விப்பயோகோ³ ந ருஹதி. த⁴ம்மதா⁴துஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தேஸம் இத³முத்³தா³னம் –

‘‘த⁴ம்மாயதனம் த⁴ம்மதா⁴து, ஜீவிதிந்த்³ரியமேவ ச;

நாமரூபபத³ஞ்சேவ, ஸளாயதனமேவ ச.

‘‘ஜாதிஆதி³த்தயம் ஏகம், பத³ம் வீஸதிமே திகே;

திகாவஸானிகம் ஏகம், ஸத்த சூளந்தரே பதா³.

‘‘த³ஸேவ கோ³ச்ச²கே ஹோந்தி, மஹந்தரம்ஹி சுத்³த³ஸ;

ச² பதா³னி ததோ உத்³த⁴ம் ஸப்³பா³னிபி ஸமாஸதோ;

பதா³னி ச ந லப்³ப⁴ந்தி, சத்தாலீஸஞ்ச ஸத்த சா’’தி.

பரியோஸானே ச – த⁴ம்மாயதனம் த⁴ம்மதா⁴தூதி கா³தா²பி இமமேவத்த²ம் தீ³பேதும் வுத்தா. இமானி பன ட²பேத்வா ஸேஸானி ஸப்³பா³னிபி லப்³ப⁴ந்தி. தேஸு க²ந்தா⁴தி³விபா⁴கோ³ வுத்தனயானுஸாரேனேவ வேதி³தப்³போ³தி.

விப்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா.

நிக³மனகதா²

ஏத்தாவதா ச –

தா⁴துப்பபே⁴த³குஸலோ, யம் தா⁴துகத²ம் ததா²க³தோ ஆஹ;

தஸ்ஸா நயமுக²பே⁴த³-ப்பகாஸனம் நிட்டி²தம் ஹோதி.

இமினா நயமுக²பே⁴த³-ப்பகாஸனேன ஹி விபா⁴வினா ஸக்கா;

ஞாதும் ஸப்³பே³பி நயா, ஸங்கே²பகதா²வ இதி வுத்தா.

ஏகேகஸ்ஸ பன ஸசே, பத³ஸ்ஸ வித்தா²ரமேவ பா⁴ஸேய்யம்;

வசனஞ்ச அதிவிய ப³ஹும், ப⁴வேய்ய அத்தோ² ச அவிஸேஸோ.

இதி ஊனபா⁴ணவாரத்³வயாய, யம் தந்தியா மயா ஏதம்;

குருனா பத்தம் புஞ்ஞம், ஸுகா²ய தம் ஹோது லோகஸ்ஸாதி.

தா⁴துகதா²-அட்ட²கதா² நிட்டி²தா.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ