து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா

உபாதா³பா⁴ஜனீயகதா²

595. இதா³னி து³வித⁴ஸங்க³ஹாதீ³ஸு ‘அத்தி² ரூபம் உபாதா³, அத்தி² ரூபம் நோஉபாதா³’தி ஏவம் பே⁴த³ஸப்³பா⁴வதோ புச்சா²புப்³ப³ங்க³மம் பத³பா⁴ஜனம் த³ஸ்ஸேந்தோ கதமம் தம் ரூபம் உபாதா³திஆதி³மாஹ. தத்த² உபாதி³யதீதி ‘உபாதா³’; மஹாபூ⁴தானி க³ஹேத்வா, அமுஞ்சித்வா, தானி நிஸ்ஸாய பவத்ததீதி அத்தோ². இதா³னி தம் பபே⁴த³தோ த³ஸ்ஸேந்தோ சக்கா²யதனந்திஆதி³மாஹ.

596. ஏவம் தேவீஸதிவித⁴ம் உபாதா³ரூபம் ஸங்கே²பதோ உத்³தி³ஸித்வா புன ததே³வ வித்தா²ரதோ நித்³தி³ஸந்தோ கதமம் தம் ரூபம் சக்கா²யதனந்திஆதி³மாஹ. தத்த² து³வித⁴ம் சக்கு² – மம்ஸசக்கு² பஞ்ஞாசக்கு² ச. ஏதேஸு ‘பு³த்³த⁴சக்கு² ஸமந்தசக்கு² ஞாணசக்கு² தி³ப்³ப³சக்கு² த⁴ம்மசக்கூ²’தி பஞ்சவித⁴ம் பஞ்ஞாசக்கு². தத்த² ‘‘அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ ஸத்தே அப்பரஜக்கே²…பே… து³விஞ்ஞாபயே’’தி (ம. நி. 1.283) இத³ம் பு³த்³த⁴சக்கு² நாம. ‘‘ஸமந்தசக்கு² வுச்சதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாண’’ந்தி இத³ம் ஸமந்தசக்கு² நாம. ‘‘சக்கு²ம் உத³பாதி³ ஞாணம் உத³பாதீ³’’தி (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 15) இத³ம் ஞாணசக்கு² நாம. ‘‘அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴னா’’தி (ம. நி. 1.284) இத³ம் தி³ப்³ப³சக்கு² நாம. ‘‘தஸ்மிம் யேவாஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதீ³’’தி (ம. நி. 2.395) இத³ம் ஹேட்டி²மமக்³க³த்தயஸங்கா²தம் ஞாணம் த⁴ம்மசக்கு² நாம.

மம்ஸசக்கு²பி பஸாத³சக்கு² ஸஸம்பா⁴ரசக்கூ²தி து³வித⁴ம் ஹோதி. தத்த² யோயம் அக்கி²கூபகே பதிட்டி²தோ ஹேட்டா² அக்கி²கூபகட்டி²கேன, உபரி ப⁴முகட்டி²கேன, உப⁴தோ அக்கி²கூடேஹி, அந்தோ மத்த²லுங்கே³ன, ப³ஹித்³தா⁴ அக்கி²லோமேஹி பரிச்சி²ன்னோ மம்ஸபிண்டோ³. ஸங்கே²பதோ ‘சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ, வண்ணோ க³ந்தோ⁴ ரஸோ ஓஜா, ஸம்ப⁴வோ ஸண்டா²னம், ஜீவிதம் பா⁴வோ காயபஸாதோ³ சக்கு²பஸாதோ³’தி சுத்³த³ஸஸம்பா⁴ரோ. வித்தா²ரதோ ‘சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ, தம்ஸன்னிஸ்ஸிதவண்ணக³ந்த⁴ரஸஓஜாஸண்டா²னஸம்ப⁴வா சா’தி இமானி த³ஸ சதுஸமுட்டா²னிகத்தா சத்தாலீஸம் ஹோந்தி. ஜீவிதம் பா⁴வோ காயபஸாதோ³ சக்கு²பஸாதோ³தி சத்தாரி ஏகந்தகம்மஸமுட்டா²னானேவாதி இமேஸம் சதுசத்தாலீஸாய ரூபானம் வஸேன சதுசத்தாலீஸஸம்பா⁴ரோ. யம் லோகோ ஸேதம் சக்கு²ம் புது²லம் விஸடம் வித்தி²ண்ணம் ‘சக்கு²’ந்தி ஸஞ்ஜானந்தோ ந சக்கு²ம் ஸஞ்ஜானாதி, வத்து²ம் சக்கு²தோ ஸஞ்ஜானாதி, ஸோ மம்ஸபிண்டோ³ அக்கி²கூபே பதிட்டி²தோ, ந்ஹாருஸுத்தகேன மத்த²லுங்கே³ ஆப³த்³தோ⁴, யத்த² ஸேதம்பி அத்தி², கண்ஹம்பி லோஹிதகம்பி, பத²வீபி ஆபோபி தேஜோபி வாயோபி, யம் ஸேம்ஹூஸ்ஸத³த்தா ஸேதம், பித்துஸ்ஸத³த்தா கண்ஹம், ருஹிருஸ்ஸத³த்தா லோஹிதகம், பத²வுஸ்ஸத³த்தா பத்தி²ண்ணம் ஹோதி, ஆபுஸ்ஸத³த்தா பக்³க⁴ரதி, தேஜுஸ்ஸத³த்தா பரித³ய்ஹதி, வாயுஸ்ஸத³த்தா ஸம்ப⁴மதி, இத³ம் ஸஸம்பா⁴ரசக்கு² நாம.

யோ பனேத்த² ஸிதோ ஏத்த² படிப³த்³தோ⁴ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³, இத³ம் பஸாத³சக்கு² நாம. ததே³தம் தஸ்ஸ ஸஸம்பா⁴ரசக்கு²னோ ஸேதமண்ட³லபரிக்கி²த்தஸ்ஸ கண்ஹமண்ட³லஸ்ஸ மஜ்ஜே², அபி⁴முகே² டி²தானம் ஸரீரஸண்டா²னுப்பத்திதே³ஸபூ⁴தே தி³ட்டி²மண்ட³லே, ஸத்தஸு பிசுபடலேஸு ஆஸித்ததேலம் பிசுபடலானி விய, ஸத்தக்கி²படலானி ப்³யாபேத்வா, தா⁴ரணன்ஹாபனமண்ட³னபீ³ஜனகிச்சாஹி சதூஹி தா⁴தீஹி க²த்தியகுமாரோ விய, ஸந்தா⁴ரணஆப³ந்த⁴னபரிபாசனஸமுதீ³ரணகிச்சாஹி சதூஹி தா⁴தூஹி கதூபகாரம், உதுசித்தாஹாரேஹி உபத்த²ம்பி⁴யமானம், ஆயுனா அனுபாலியமானம், வண்ணக³ந்த⁴ரஸாதீ³ஹி பரிவுதம், பமாணதோ ஊகாஸிரமத்தம், சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. வுத்தம்பி சேதம் த⁴ம்மஸேனாபதினா –

‘‘யேன சக்கு²ப்பஸாதே³ன, ரூபானி மனுபஸ்ஸதி;

பரித்தம் ஸுகு²மம் ஏதம், ஊகாஸிரஸமூபம’’ந்தி.

சக்கு² ச தம் ஆயதனஞ்சாதி சக்கா²யதனம். யம் சக்கு² சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³தி இதா⁴பி உபயோக³த்தே²யேவ ஸாமிவசனம்; சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி உபாதி³யித்வா பவத்தப்பஸாதோ³தி அத்தோ². இமினா பஸாத³சக்கு²மேவ க³ண்ஹாதி, ஸேஸசக்கு²ம் படிக்கி²பதி. யம் பன இந்த்³ரியகோ³சரஸுத்தே ‘‘ஏகம் மஹாபூ⁴தம் உபாதா³ய பஸாதோ³ பத²வீதா⁴துயா தீஹி மஹாபூ⁴தேஹி ஸங்க³ஹிதோ ஆபோதா⁴துயா ச தேஜோதா⁴துயா ச வாயோதா⁴துயா ச,’’ சதுபரிவத்தஸுத்தே ‘‘த்³வின்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ பத²வீதா⁴துயா ச ஆபோதா⁴துயா ச த்³வீஹி மஹாபூ⁴தேஹி ஸங்க³ஹிதோ தேஜோதா⁴துயா ச வாயோதா⁴துயா சா’’தி வுத்தம், தம் பரியாயேன வுத்தம். அயஞ்ஹி ஸுத்தந்திககதா² நாம பரியாயதே³ஸனா. யோ ச சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ ஸோ தேஸு ஏகேகஸ்ஸாபி தி³ன்னம் த்³வின்னம்பி பஸாதோ³யேவாதி இமினா பரியாயேன தத்த² தே³ஸனா ஆக³தா. அபி⁴த⁴ம்மோ பன நிப்பரியாயதே³ஸனா நாம. தஸ்மா இத⁴ ‘சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³’தி வுத்தம்.

‘அயம் மே அத்தா’தி பா³லஜனேன பரிக்³க³ஹிதத்தா அத்தபா⁴வோ வுச்சதி ஸரீரம்பி க²ந்த⁴பஞ்சகம்பி. தஸ்மிம் பரியாபன்னோ தன்னிஸ்ஸிதோதி அத்தபா⁴வபரியாபன்னோ சக்கு²விஞ்ஞாணேன பஸ்ஸிதும் ந ஸக்காதி அனித³ஸ்ஸனோ. படிக⁴ட்டனானிக⁴ம்ஸோ ஏத்த² ஜாயதீதி ஸப்படிகோ⁴.

யேனாதிஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யேன கரணபூ⁴தேன சக்கு²னா அயம் ஸத்தோ இத³ம் வுத்தப்பகாரம் ரூபம் அதீதே பஸ்ஸி வா, வத்தமானே பஸ்ஸதி வா, அனாக³தே பஸ்ஸிஸ்ஸதி வா, ஸசஸ்ஸ அபரிபி⁴ன்னம் சக்கு² ப⁴வேய்ய, அதா²னேன ஆபாத²க³தம் ரூபம் பஸ்ஸே வா, அதீதம் வா ரூபம் அதீதேன சக்கு²னா பஸ்ஸி, பச்சுப்பன்னம் பச்சுப்பன்னேன பஸ்ஸதி, அனாக³தம் அனாக³தேன பஸ்ஸிஸ்ஸதி, ஸசே தம் ரூபம் சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்சே²ய்ய சக்கு²னா தம் ரூபம் பஸ்ஸேய்யாதி இத³மேத்த² பரிகப்பவசனம். த³ஸ்ஸனபரிணாயகட்டே²ன சக்கு²ம்பேதம், ஸஞ்ஜாதிஸமோஸரணட்டே²ன சக்கா²யதனம்பேதம், ஸுஞ்ஞதபா⁴வனிஸ்ஸத்தட்டே²ன சக்கு²தா⁴துபேஸா. த³ஸ்ஸனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி சக்கு²ந்த்³ரியம்பேதம். லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோபேஸோ. வளஞ்ஜனட்டே²ன த்³வாராபேஸா. அபூரணீயட்டே²ன ஸமுத்³தோ³பேஸோ. பரிஸுத்³த⁴ட்டே²ன பண்ட³ரம்பேதம். ப²ஸ்ஸாதீ³னம் அபி⁴ஜாயனட்டே²ன கே²த்தம்பேதம். தேஸம்யேவ பதிட்டா²னட்டே²ன வத்து²ம்பேதம். ஸமவிஸமம் த³ஸ்ஸேந்தம் அத்தபா⁴வம் நேதீதி நேத்தம்பேதம். தேனேவட்டே²ன நயனம்பேதம். ஸக்காயபரியாபன்னட்டே²ன ஓரிமம் தீரம்பேதம். ப³ஹுஸாதா⁴ரணட்டே²ன அஸ்ஸாமிகட்டே²ன ச ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோதி.

ஏத்தாவதா ‘பஸ்ஸி வா’திஆதீ³ஹி சதூஹி பதே³ஹி சக்கு²ம்பேதந்திஆதீ³னி சுத்³த³ஸ நாமானி யோஜேத்வா சக்கா²யதனஸ்ஸ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. கத²ம்? ஏத்த² ஹி யேன சக்கு²னா அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன ரூபம் ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் பஸ்ஸி வா சக்கு²ம்பேதம்…பே… ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோ, இத³ம் தம் ரூபம் சக்கா²யதனந்தி அயமேகோ நயோ. ஏவம் ஸேஸாபி வேதி³தப்³பா³.

597. இதா³னி யஸ்மா விஜ்ஜுனிச்ச²ரணாதி³காலேஸு அனோலோகேதுகாமஸ்ஸாபி ரூபம் சக்கு²பஸாத³ம் க⁴ட்டேதி, தஸ்மா தம் ஆகாரம் த³ஸ்ஸேதும் து³தியோ நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² யம்ஹி சக்கு²ம்ஹீதி யம்ஹி அதி⁴கரணபூ⁴தே சக்கு²ம்ஹி. ரூபந்தி பச்சத்தவசனமேதம். தத்த² படிஹஞ்ஞி வாதி அதீதத்தோ². படிஹஞ்ஞதி வாதி பச்சுப்பன்னத்தோ². படிஹஞ்ஞிஸ்ஸதி வாதி அனாக³தத்தோ². படிஹஞ்ஞே வாதி விகப்பனத்தோ². அதீதஞ்ஹி ரூபம் அதீதே சக்கு²ஸ்மிம் படிஹஞ்ஞி நாம. பச்சுப்பன்னம் பச்சுப்பன்னே படிஹஞ்ஞதி நாம. அனாக³தம் அனாக³தே படிஹஞ்ஞிஸ்ஸதி நாம. ஸசே தம் ரூபம் சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்சே²ய்ய, சக்கு²ம்ஹி படிஹஞ்ஞேய்ய தம் ரூபந்தி அயமேத்த² பரிகப்போ. அத்த²தோ பன பஸாத³ம் க⁴ட்டயமானமேவ ரூபம் படிஹஞ்ஞதி நாம. இதா⁴பி புரிமனயேனேவ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வேதி³தப்³பா³.

598. இதா³னி யஸ்மா அத்தனோ இச்சா²ய ஓலோகேதுகாமஸ்ஸ ரூபே சக்கு²ம் உபஸம்ஹரதோ சக்கு² ரூபஸ்மிம் படிஹஞ்ஞதி, தஸ்மா தம் ஆகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ததியோ நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴. ஸோ அத்த²தோ பாகடோயேவ. ஏத்த² பன சக்கு² ஆரம்மணம் ஸம்படிச்ச²மானமேவ ரூபம்ஹி படிஹஞ்ஞதி நாம. இதா⁴பி புரிமனயேனேவ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வேதி³தப்³பா³.

599. இதோ பரம் ப²ஸ்ஸபஞ்சமகானம் உப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேன பஞ்ச, தேஸம்யேவ ஆரம்மணபடிப³த்³த⁴உப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேன பஞ்சாதி, த³ஸ வாரா த³ஸ்ஸிதா. தத்த² சக்கு²ம் நிஸ்ஸாயாதி சக்கு²ம் நிஸ்ஸாய, பச்சயம் கத்வா. ரூபம் ஆரப்³பா⁴தி ரூபாரம்மணம் ஆக³ம்ம, ஸந்தா⁴ய, படிச்ச. இமினா சக்கு²பஸாத³வத்து²கானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் புரேஜாதபச்சயேன சக்கு²த்³வாரஜவனவீதி²பரியாபன்னானம் ஆரம்மணாதி⁴பதிஆரம்மணூபனிஸ்ஸயபச்சயேஹி ரூபஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. இதரேஸு பஞ்சஸு வாரேஸு ரூபம் ஆரம்மணமஸ்ஸாதி ரூபாரம்மணோதி ஏவம் ஆரம்மணபச்சயமத்தேனேவ பச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. யதா² பன புரிமேஸு தீஸு, ஏவம் இமேஸுபி த³ஸஸு வாரேஸு சத்தாரோ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் கதமம் தம் ரூபம் சக்கா²யதனந்தி புச்சா²ய உத்³த⁴டம் சக்கு²ம் ‘இத³ம் த’ந்தி நானப்பகாரதோ த³ஸ்ஸேதும், புரிமா தயோ, இமே த³ஸாதி, தேரஸ நித்³தே³ஸவாரா த³ஸ்ஸிதா. ஏகேகஸ்மிஞ்சேத்த² சதுன்னம் சதுன்னம் வவத்தா²பனனயானம் ஆக³தத்தா த்³விபஞ்ஞாஸாய நயேஹி படிமண்டே³த்வாவ த³ஸ்ஸிதாதி வேதி³தப்³பா³.

600. இதோ பரேஸு ஸோதாயதனாதி³னித்³தே³ஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. விஸேஸமத்தம் பனேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – ஸுணாதீதி ஸோதம். தம் ஸஸம்பா⁴ரஸோதபி³லஸ்ஸ அந்தோ தனுதம்ப³லோமாசிதே அங்கு³லிவேத⁴கஸண்டா²னே பதே³ஸே வுத்தப்பகாராஹி தா⁴தூஹி கதூபகாரம், உதுசித்தாஹாரேஹி உபத்த²ம்பி⁴யமானம், ஆயுனா அனுபாலியமானம், வண்ணாதீ³ஹி பரிவுதம் ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி.

கா⁴யதீதி கா⁴னம். தம் ஸஸம்பா⁴ரகா⁴னபி³லஸ்ஸ அந்தோ அஜப்பத³ஸண்டா²னே பதே³ஸே யதா²வுத்தப்பகாரஉபகாருபத்த²ம்ப⁴னானுபாலனபரிவாரம் ஹுத்வா கா⁴னவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி.

ஸாயனட்டே²ன ஜிவ்ஹா. ஸா ஸஸம்பா⁴ரஜிவ்ஹாமஜ்ஜ²ஸ்ஸ உபரி உப்பலத³லக்³க³ஸண்டா²னே பதே³ஸே யதா²வுத்தப்பகாரஉபகாருபத்த²ம்ப⁴னானுபாலனபரிவாரா ஹுத்வா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானா திட்ட²தி.

யாவதா பன இமஸ்மிம் காயே உபாதி³ண்ணகரூபம் நாம அத்தி², ஸப்³ப³த்த² காயாயதனம், கப்பாஸபடலே ஸ்னேஹோ விய, யதா²வுத்தப்பகாரஉபகாருபத்த²ம்ப⁴னானுபாலனபரிவாரமேவ ஹுத்வா காயவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. அயமேத்த² விஸேஸோ. ஸேஸோ பாளிப்பபே⁴தோ³ ச அத்தோ² ச சக்கு²னித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. கேவலஞ்ஹி இத⁴ சக்கு²பத³ஸ்ஸ டா²னே ஸோதபதா³தீ³னி, ரூபபத³ஸ்ஸ டா²னே ஸத்³த³பதா³தீ³னி, பஸ்ஸீதி ஆதீ³னம் டா²னே ஸுணீதிஆதி³பதா³னி ச ஆக³தானி. ‘நேத்தம்பேதம், நயனம்பேத’ந்தி இமஸ்ஸ ச பத³த்³வயஸ்ஸ அபா⁴வா த்³வாத³ஸ த்³வாத³ஸ நாமானி ஹோந்தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தஸதி³ஸமேவ.

தத்த² ஸியா – யதி³ யாவதா இமஸ்மிம் காயே உபாதி³ண்ணகரூபம் நாம அத்தி², ஸப்³ப³த்த² காயாயதனம், கப்பாஸபடலே ஸ்னேஹோ விய. ‘ஏவம் ஸந்தே லக்க²ணஸம்மிஸ்ஸதா ஆபஜ்ஜதீ’தி. ‘நாபஜ்ஜதீ’தி. ‘கஸ்மா’? ‘அஞ்ஞஸ்ஸ அஞ்ஞத்த² அபா⁴வதோ’. ‘யதி³ ஏவம், ந ஸப்³ப³த்த² காயாயதன’ந்தி? ‘நேவ பரமத்த²தோ ஸப்³ப³த்த². வினிப்³பு⁴ஜித்வா பனஸ்ஸ நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும் ந ஸக்கா, தஸ்மா ஏவம் வுத்தம். யதா² ஹி ரூபரஸாத³யோ, வாலிகாசுண்ணானி விய, விவேசேதும் அஸக்குணேய்யதாய அஞ்ஞமஞ்ஞப்³யாபினோதி வுச்சந்தி, ந ச பரமத்த²தோ ரூபே ரஸோ அத்தி². யதி³ ஸியா ரூபக்³க³ஹணேனேவ ரஸக்³க³ஹணம் க³ச்சே²ய்ய. ஏவம் காயாயதனம்பி பரமத்த²தோ நேவ ஸப்³ப³த்த² அத்தி², ந ச ஸப்³ப³த்த² நத்தி², விவேசேதும் அஸக்குணேய்யதாயாதி. ஏவமேத்த² ந லக்க²ணஸம்மிஸ்ஸதா ஆபஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³பா³’.

அபிச லக்க²ணாதி³வவத்தா²பனதோபேதேஸம் அஸம்மிஸ்ஸதா வேதி³தப்³பா³ – ஏதேஸு ஹி ரூபாபி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் த³ட்டு²காமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் வா சக்கு², ரூபேஸு ஆவிஞ்ச²னரஸம், சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னம், த³ட்டு²காமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னம்.

ஸத்³தா³பி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் ஸோதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் வா ஸோதம், ஸத்³தே³ஸு ஆவிஞ்ச²னரஸம், ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னம், ஸோதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னம்.

க³ந்தா⁴பி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் கா⁴யிதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் வா கா⁴னம், க³ந்தே⁴ஸு ஆவிஞ்ச²னரஸம், கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னம் கா⁴யிதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னம்.

ரஸாபி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணா ஸாயிதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணா வா ஜிவ்ஹா, ரஸேஸு ஆவிஞ்ச²னரஸா, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, ஸாயிதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னா.

போ²ட்ட²ப்³பா³பி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணோ பு²ஸிதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணோ வா காயோ, போ²ட்ட²ப்³பே³ஸு ஆவிஞ்ச²னரஸோ, காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ, பு²ஸிதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னோ.

கேசி பன ‘தேஜாதி⁴கானம் பூ⁴தானம் பஸாதோ³ சக்கு², வாயுபத²வீஆபாதி⁴கானம் பூ⁴தானம் பஸாதா³ ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹா, காயோ ஸப்³பே³ஸ’ந்தி வத³ந்தி. அபரே ‘தேஜாதி⁴கானம் பஸாதோ³ சக்கு², விவரவாயுஆபபத²வாதி⁴கானம் பஸாதா³ ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயா’தி வத³ந்தி. தே வத்தப்³பா³ – ‘ஸுத்தம் ஆஹரதா²’தி. அத்³தா⁴ ஸுத்தமேவ ந த³க்கி²ஸ்ஸந்தி. கேசி பனேத்த² ‘தேஜாதீ³னம் கு³ணேஹி ரூபாதீ³ஹி அனுக்³க³ய்ஹபா⁴வதோ’தி காரணம் வத³ந்தி. தே ச வத்தப்³பா³ – ‘கோ பனேவமாஹ – ரூபாத³யோ தேஜாதீ³னம் கு³ணா’தி? அவினிப்³போ⁴கே³ஸு ஹி ரூபேஸு ‘அயம் இமஸ்ஸ கு³ணோ, அயம் இமஸ்ஸ கு³ணோ’தி ந லப்³பா⁴ வத்தும். அதா²பி வதே³ய்யும் – ‘யதா² தேஸு தேஸு ஸம்பா⁴ரேஸு தஸ்ஸ தஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ அதி⁴கதாய பத²வீஆதீ³னம் ஸந்தா⁴ரணாதீ³னி கிச்சானி இச்ச²த², ஏவம் தேஜாதி³அதி⁴கேஸு ஸம்பா⁴ரேஸு ரூபாதீ³னம் அதி⁴கபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ இச்சி²தப்³ப³மேதம் ரூபாத³யோ தேஸம் கு³ணா’தி. தே வத்தப்³பா³ – இச்சே²ய்யாம, யதி³ ஆபாதி⁴கஸ்ஸ ஆஸவஸ்ஸ க³ந்த⁴தோ பத²வீஅதி⁴கே கப்பாஸே க³ந்தோ⁴ அதி⁴கதரோ ஸியா, தேஜாதி⁴கஸ்ஸ ச உண்ஹோத³கஸ்ஸ வண்ணதோபி ஸீதூத³கஸ்ஸ வண்ணோ பரிஹாயேத². யஸ்மா பனேதம் உப⁴யம்பி நத்தி², தஸ்மா பஹாயேதே²தம் ஏதேஸம் நிஸ்ஸயபூ⁴தானம் விஸேஸகப்பனம், யதா² அவிஸேஸேபி ஏககலாபே பூ⁴தானம் ரூபரஸாத³யோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸதி³ஸா ஹோந்தி, ஏவம் சக்கு²பஸாதா³த³யோ, அவிஜ்ஜமானேபி அஞ்ஞஸ்மிம் விஸேஸகாரணேதி க³ஹேதப்³ப³மேதம்.

கிம் பன தம் யம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணம்? கம்மமேவ நேஸம் விஸேஸகாரணம். தஸ்மா கம்மவிஸேஸதோ ஏதேஸம் விஸேஸோ, ந பூ⁴தவிஸேஸதோ. பூ⁴தவிஸேஸே ஹி ஸதி பஸாதோ³வ நுப்பஜ்ஜதி. ஸமானானஞ்ஹி பஸாதோ³, ந விஸமானானந்தி போராணா. ஏவம் கம்மேவிஸஸதோ விஸேஸவந்தேஸு ச ஏதேஸு சக்கு²ஸோதானி அஸம்பத்தவிஸயக்³கா³ஹகானி அத்தனோ நிஸ்ஸயம் அனல்லீனனிஸ்ஸயே ஏவ விஸயே விஞ்ஞாணஹேதுத்தா. கா⁴னஜிவ்ஹாகாயா ஸம்பத்தவிஸயக்³கா³ஹகா, நிஸ்ஸயவஸேன சேவ ஸயஞ்ச அத்தனோ நிஸ்ஸயம் அல்லீனேயேவ விஸயே விஞ்ஞாணஹேதுத்தா.

அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஆபாத²க³தத்தாவ ஆரம்மணம் ஸம்பத்தம் நாம. சந்த³மண்ட³லஸூரியமண்ட³லானஞ்ஹி த்³வாசத்தாலீஸயோஜனஸஹஸ்ஸமத்த²கே டி²தானம் வண்ணோ சக்கு²பஸாத³ம் க⁴ட்டேதி. ஸோ தூ³ரே ட²த்வா பஞ்ஞாயமானோபி ஸம்பத்தோயேவ நாம. தம்கோ³சரத்தா சக்கு² ஸம்பத்தகோ³சரமேவ நாம. தூ³ரே ருக்க²ம் சி²ந்த³ந்தானம்பி, ரஜகானஞ்ச வத்த²ம் தோ⁴வந்தானம் தூ³ரதோவ காயவிகாரோ பஞ்ஞாயதி. ஸத்³தோ³ பன தா⁴துபரம்பராய ஆக³ந்த்வா ஸோதம் க⁴ட்டேத்வா ஸணிகம் வவத்தா²னம் க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தம்.

தத்த² கிஞ்சாபி ஆபாத²க³தத்தா ஆரம்மணம் ஸம்பத்தந்தி வுத்தம், சந்த³மண்ட³லாதி³வண்ணோ பன சக்கு²ம் அஸம்பத்தோ தூ³ரே டி²தோவ பஞ்ஞாயதி. ஸத்³தோ³பி ஸசே ஸணிகம் ஆக³ச்சே²ய்ய, தூ³ரே உப்பன்னோ சிரேன ஸுய்யேய்ய, பரம்பரக⁴ட்டனாய ச ஆக³ந்த்வா ஸோதம் க⁴ட்டேந்தோ அஸுகதி³ஸாய நாமாதி ந பஞ்ஞாயேய்ய. தஸ்மா அஸம்பத்தகோ³சரானேவ தானி.

அஹிஆதி³ஸமானானி சேதானி. யதா² ஹி அஹி நாம ப³ஹி ஸித்தஸம்மட்ட²ட்டா²னே நாபி⁴ரமதி, ஸங்காரட்டா²னதிணபண்ணக³ஹனவம்மிகானியேவ பன பவிஸித்வா நிபன்னகாலே அபி⁴ரமதி, ஏகக்³க³தம் ஆபஜ்ஜதி, ஏவமேவ சக்கு²பேதம் விஸமஜ்ஜா²ஸயம் மட்டே²ஸு ஸுவண்ணபி⁴த்திஆதீ³ஸு நாபி⁴ரமதி, ஓலோகேதும்பி ந இச்ச²தி, ரூபசித்தபுப்ப²லதாதி³சித்தேஸுயேவ பன அபி⁴ரமதி. தாதி³ஸேஸு ஹி டா²னேஸு சக்கு²ம்ஹி அப்பஹோந்தே முக²ம்பி விவரித்வா ஓலோகேதுகாமா ஹோந்தி.

ஸுஸுமாரோபி ப³ஹி நிக்க²ந்தோ க³ஹேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதி, அக்கீ²னி நிம்மீலேத்வாவ சரதி. யதா³ பன ப்³யாமஸதமத்தம் உத³கம் ஓகா³ஹித்வா பி³லம் பவிஸித்வா நிபன்னோ ஹோதி, ததா³ தஸ்ஸ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி ஸுக²ம் ஸுபதி, ஏவமேவ ஸோதம் தம்பே பி³லஜ்ஜா²ஸயம் ஆகாஸஸன்னிஸ்ஸிதம் கண்ணச்சி²த்³த³கூபகேயேவ அஜ்ஜா²ஸயம் கரோதி. கண்ணச்சி²த்³தா³காஸோயேவ தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸவனே பச்சயோ ஹோதி. அஜடாகாஸோபி வட்டதியேவ. அந்தோலேணஸ்மிஞ்ஹி ஸஜ்ஜா²யே கரியமானே ந லேணச்ச²த³னம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸத்³தோ³ ப³ஹி நிக்க²மதி, த்³வாரவாதபானச்சி²த்³தே³ஹி பன நிக்க²மித்வா தா⁴துபரம்பராயேவ க⁴ட்டேந்தோ க³ந்த்வா ஸோதபஸாத³ம் க⁴ட்டேதி. அத² தஸ்மிம் காலே ‘அஸுகோ நாம ஸஜ்ஜா²யதீ’தி லேணபிட்டே² நிஸின்னா ஜானந்தி.

ஏவம் ஸந்தே ஸம்பத்தகோ³சரதா ஹோதி. ‘கிம் பனேதம் ஸம்பத்தகோ³சர’ந்தி? ‘ஆம, ஸம்பத்தகோ³சரம்’. ‘யதி³ ஏவம், தூ³ரே பே⁴ரீஆதீ³ஸு வஜ்ஜமானேஸு தூ³ரே ஸத்³தோ³தி ஜானனம் ந ப⁴வேய்யா’தி? ‘நோ ந ப⁴வதி. ஸோதபஸாத³ஸ்மிஞ்ஹி க⁴ட்டிதே தூ³ரே ஸத்³தோ³ ஆஸன்னே ஸத்³தோ³, பரதீரே ஓரிமதீரேதி ததா² ததா² ஜானனாகாரோ ஹோதி. த⁴ம்மதா ஏஸா’தி. ‘கிம் ஏதாய த⁴ம்மதாய? யதோ யதோ சி²த்³த³ம் ததோ ததோ ஸவனம் ஹோதி, சந்தி³மஸூரியாதீ³னம் த³ஸ்ஸனம் வியாதி அஸம்பத்தகோ³சரமேவேதம்’.

பக்கீ²பி ருக்கே² வா பூ⁴மியம் வா ந ரமதி. யதா³ பன ஏகம் வா த்³வே வா லேட்³டு³பாதே அதிக்கம்ம அஜடாகாஸம் பக்க²ந்தோ³ ஹோதி, ததா³ ஏகக்³க³சித்ததம் ஆபஜ்ஜதி, ஏவமேவ கா⁴னம்பி ஆகாஸஜ்ஜா²ஸயம் வாதூபனிஸ்ஸயக³ந்த⁴கோ³சரம். ததா² ஹி கா³வோ நவவுட்டே² தே³வே பூ⁴மியம் கா⁴யித்வா கா⁴யித்வா ஆகாஸாபி⁴முகா² ஹுத்வா வாதம் ஆகட்³ட⁴ந்தி. அங்கு³லீஹி க³ந்த⁴பிண்ட³ம் க³ஹேத்வாபி ச உபஸிங்க⁴னகாலே வாதம் அனாகட்³ட⁴ந்தோ நேவ தஸ்ஸ க³ந்த⁴ம் ஜானாதி.

குக்குரோபி ப³ஹி விசரந்தோ கே²மட்டா²னம் ந பஸ்ஸதி லேட்³டு³பஹாராதீ³ஹி உபத்³து³தோ ஹோதி. அந்தோகா³மம் பவிஸித்வா உத்³த⁴னட்டா²னே சா²ரிகம் ப்³யூஹித்வா நிபன்னஸ்ஸ பன பா²ஸுகம் ஹோதி, ஏவமேவ ஜிவ்ஹாபி கா³மஜ்ஜா²ஸயா ஆபோஸன்னிஸ்ஸிதரஸாரம்மணா. ததா² ஹி தியாமரத்திம் ஸமணத⁴ம்மம் கத்வாபி பாதோவ பத்தசீவரமாதா³ய கா³மோ பவிஸிதப்³போ³ ஹோதி. ஸுக்க²கா²த³னீயஸ்ஸ ச ந ஸக்கா கே²ளேன அதேமிதஸ்ஸ ரஸம் ஜானிதும்.

ஸிங்கா³லோபி ப³ஹி சரந்தோ ரதிம் ந விந்த³தி, ஆமகஸுஸானே மனுஸ்ஸமம்ஸம் கா²தி³த்வா நிபன்னஸ்ஸேவ பனஸ்ஸ பா²ஸுகம் ஹோதி, ஏவமேவ காயோபி உபாதி³ண்ணகஜ்ஜா²ஸயோ பத²வீனிஸ்ஸிதபோ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணோ. ததா² ஹி அஞ்ஞம் உபாதி³ண்ணகம் அலப⁴மானா ஸத்தா அத்தனோவ ஹத்த²தலே ஸீஸம் கத்வா நிபஜ்ஜந்தி. அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரா சஸ்ஸ பத²வீ ஆரம்மணக்³க³ஹணே பச்சயோ ஹோதி. ஸுஸந்த²தஸ்ஸபி ஹி ஸயனஸ்ஸ, ஹத்தே² ட²பிதானம்பி வா ப²லானம், ந ஸக்கா அனிஸீத³ந்தேன வா அனிப்பீளேந்தேன வா த²த்³த⁴முது³பா⁴வோ ஜானிதுந்தி. அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராபத²வீ ஏதஸ்ஸ காயபஸாத³ஸ்ஸ போ²ட்ட²ப்³ப³ஜானனே பச்சயோ ஹோதி. ஏவம் லக்க²ணாதி³வவத்தா²னதோபேதேஸம் அஸம்மிஸ்ஸதா வேதி³தப்³பா³. அஞ்ஞேயேவ ஹி சக்கு²பஸாத³ஸ்ஸ லக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னகோ³சரஜ்ஜா²ஸயனிஸ்ஸயா அஞ்ஞே ஸோதபஸாதா³தீ³னந்தி அஸம்மிஸ்ஸானேவ சக்கா²யதனாதீ³னி.

அபிச நேஸம் அஸம்மிஸ்ஸதாய அயம் உபமாபி வேதி³தப்³பா³ – யதா² ஹி பஞ்சவண்ணானம் த⁴ஜானம் உஸ்ஸாபிதானம் கிஞ்சாபி சா²யா ஏகாப³த்³தா⁴ விய ஹோதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ பன அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்மிஸ்ஸாவ யதா² ச பஞ்சவண்ணேன கப்பாஸேன வட்டிம் கத்வா தீ³பே ஜாலிதே கிஞ்சாபி ஜாலா ஏகாப³த்³தா⁴ விய ஹோதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ பன அம்ஸுனோ பாடியேக்கா பாடியேக்கா ஜாலா அஸம்மிஸ்ஸா ஏவ, ஏவமேவ கிஞ்சாபி இமானி பஞ்சாயதனானி ஏகஸ்மிம் அத்தபா⁴வே ஸமோஸடானி அஞ்ஞமஞ்ஞம் பன அஸம்மிஸ்ஸானேவ. ந கேவலஞ்ச இமானேவ பஞ்ச, ஸேஸரூபானிபி அஸம்மிஸ்ஸானேவ. இமஸ்மிஞ்ஹி ஸரீரே ஹேட்டி²மகாயோ மஜ்ஜி²மகாயோ உபரிமகாயோதி தயோ கோட்டா²ஸா. தத்த² நாபி⁴தோ பட்டா²ய ஹேட்டா² ஹேட்டி²மகாயோ நாம. தஸ்மிம் காயத³ஸகம், பா⁴வத³ஸகம், ஆஹாரஸமுட்டா²னானி அட்ட², உதுஸமுட்டா²னானி அட்ட², சித்தஸமுட்டா²னானி அட்டா²தி சதுசத்தாலீஸ ரூபானி. நாபி⁴தோ உத்³த⁴ம் யாவ க³லவாடகா மஜ்ஜி²மகாயோ நாம. தத்த² ச காயத³ஸகம், பா⁴வத³ஸகம், வத்து²த³ஸகம், ஆஹாரஸமுட்டா²னாதீ³னி தீணி அட்ட²கானீதி சதுபஞ்ஞாஸ ரூபானி. க³லவாடகதோ உத்³த⁴ம் உபரிமகாயோ நாம. தத்த² சக்கு²த³ஸகம், ஸோதத³ஸகம், கா⁴னத³ஸகம், ஜிவ்ஹாத³ஸகம், காயத³ஸகம், பா⁴வத³ஸகம், ஆஹாரஸமுட்டா²னாதீ³னி தீணி அட்ட²கானீதி சதுராஸீதி ரூபானி.

தத்த² சக்கு²பஸாத³ஸ்ஸ பச்சயானி சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி, வண்ணோ க³ந்தோ⁴ ரஸோ ஓஜா, ஜீவிதிந்த்³ரியம் சக்கு²பஸாதோ³தி இத³ம் ஏகந்ததோ அவினிபு⁴த்தானம் த³ஸன்னம் நிப்ப²ன்னரூபானம் வஸேன சக்கு²த³ஸகம் நாம. இமினா நயேன ஸேஸானிபி வேதி³தப்³பா³னி. தேஸு ஹேட்டி²மகாயே ரூபம் மஜ்ஜி²மகாயஉபரிமகாயரூபேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸம்மிஸ்ஸம். ஸேஸகாயத்³வயேபி ரூபம் இதரேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸம்மிஸ்ஸமேவ. யதா² ஹி ஸாயன்ஹஸமயே பப்³ப³தச்சா²யா ச ருக்க²ச்சா²யா ச கிஞ்சாபி ஏகாப³த்³தா⁴ விய ஹோந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் பன அஸம்மிஸ்ஸாவ ஏவம் இமேஸுபி காயேஸு சதுசத்தாலீஸ சதுபஞ்ஞாஸ சதுராஸீதி ரூபானி ச கிஞ்சாபி ஏகாப³த்³தா⁴னி விய ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பன அஸம்மிஸ்ஸானேவாதி.

616. ரூபாயதனனித்³தே³ஸே வண்ணோவ வண்ணனிபா⁴; நிபா⁴தீதி வா நிபா⁴. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ பாகடா ஹோதீதி அத்தோ². வண்ணோவ நிபா⁴ வண்ணனிபா⁴. ஸத்³தி⁴ம் நித³ஸ்ஸனேன ஸனித³ஸ்ஸனம், சக்கு²விஞ்ஞாணேன பஸ்ஸிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஸத்³தி⁴ம் படிகே⁴ன ஸப்படிக⁴ம், படிக⁴ட்டனனிக⁴ம்ஸஜனகந்தி அத்தோ². நீலாதீ³ஸு உமாபுப்ப²ஸமானம் நீலம், கணிகாரபுப்ப²ஸமானம் பீதகம், ப³ந்து⁴ஜீவகபுப்ப²ஸமானம் லோஹிதகம், ஓஸதி⁴தாரகஸமானம் ஓதா³தம். ஜா²மங்கா³ரஸமானம் காளகம், மந்த³ரத்தம் ஸிந்து³வாரகரவீரமகுளஸமானம் மஞ்ஜிட்ட²கம். ‘‘ஹரித்தசஹேமவண்ணகாமம்ஸுமுக²பக்கமா’’தி (ஜா. 1.15.133) ஏத்த² பன கிஞ்சாபி ‘ஹரீ’தி ஸுவண்ணம் வுத்தம், பரதோ பனஸ்ஸ ஜாதரூபக்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா இத⁴ ஸாமம் ஹரி நாம. இமானி ஸத்த வத்து²ம் அனாமஸித்வா ஸபா⁴வேனேவ த³ஸ்ஸிதானி.

ஹரிவண்ணந்தி ஹரிதஸத்³த³லவண்ணம். அம்ப³ங்குரவண்ணந்தி அம்ப³ங்குரேன ஸமானவண்ணம். இமானி த்³வே வத்து²ம் ஆமஸித்வா த³ஸ்ஸிதானி. தீ³கா⁴தீ³னி த்³வாத³ஸ வோஹாரதோ த³ஸ்ஸிதானி. ஸோ ச நேஸம் வோஹாரோ உபனிதா⁴யஸித்³தோ⁴ சேவ ஸன்னிவேஸஸித்³தோ⁴ ச. தீ³கா⁴தீ³னி ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிதா⁴யஸித்³தா⁴னி, வட்டாதீ³னி ஸன்னிவேஸவிஸேஸேன. தத்த² ரஸ்ஸம் உபனிதா⁴ய ததோ உச்சதரம் தீ³க⁴ம், தம் உபனிதா⁴ய ததோ நீசதரம் ரஸ்ஸம். தூ²லம் உபனிதா⁴ய ததோ கு²த்³த³கதரம் அணும், தம் உபனிதா⁴ய ததோ மஹந்ததரம் தூ²லம். சக்கஸண்டா²னம் வட்டம், குக்குடண்ட³ஸண்டா²னம் பரிமண்ட³லம். சதூஹி அம்ஸேஹி யுத்தம் சதுரம்ஸம். ச²ளம்ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. நின்னந்தி ஓனதம், த²லந்தி உன்னதம்.

தத்த² யஸ்மா தீ³கா⁴தீ³னி பு²ஸித்வா ஸக்கா ஜானிதும், நீலாதீ³னி பனேவம் ந ஸக்கா, தஸ்மா ந நிப்பரியாயேன தீ³க⁴ம் ரூபாயதனம்; ததா² ரஸ்ஸாதீ³னி. தம் தம் நிஸ்ஸாய பன ததா² ததா² டி²தம் தீ³க⁴ம் ரஸ்ஸந்தி தேன தேன வோஹாரேன ரூபாயதனமேவேத்த² பா⁴ஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். சா²யா ஆதபோதி இத³ம் அஞ்ஞமஞ்ஞபரிச்சி²ன்னம்; ததா² ஆலோகோ அந்த⁴காரோ ச. அப்³பா⁴ மஹிகாதிஆதீ³னி சத்தாரி வத்து²னாவ த³ஸ்ஸிதானி. தத்த² ‘அப்³பா⁴’தி வலாஹகோ. ‘மஹிகா’தி ஹிமம். இமேஹி சதூஹி அப்³பா⁴தீ³னம் வண்ணா த³ஸ்ஸிதா. சந்த³மண்ட³லஸ்ஸ வண்ணனிபா⁴திஆதீ³ஹி தேஸம் தேஸம் பபா⁴வண்ணா த³ஸ்ஸிதா.

தத்த² சந்த³மண்ட³லாதீ³னம் வத்தூ²னம் ஏவம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³ – மணிமயம் ரஜதபடிச்ச²ன்னம் ஏகூனபஞ்ஞாஸயோஜனாயாமவித்தா²ரம் சந்த³ஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ விமானம் சந்த³மண்ட³லம் நாம. ஸோவண்ணமயம் ப²லிகபடிச்ச²ன்னம் ஸமபண்ணாஸயோஜனாயாமவித்தா²ரம் ஸூரியஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ விமானம் ஸூரியமண்ட³லம் நாம. ஸத்தரதனமயானி ஸத்தட்ட²த³ஸத்³வாத³ஸயோஜனாயாமவித்தா²ரானி தேஸம் தேஸம் தே³வபுத்தானம் விமானானி தாரகரூபானி நாம.

தத்த² ஹேட்டா² சந்தோ³, ஸூரியோ உபரி, உபி⁴ன்னமந்தரம் யோஜனம் ஹோதி. சந்த³ஸ்ஸ ஹேட்டி²மந்ததோ ஸூரியஸ்ஸ உபரிமந்தோ யோஜனஸதம் ஹோதி. த்³வீஸு பஸ்ஸேஸு நக்க²த்ததாரகா க³ச்ச²ந்தி. ஏதேஸு பன தீஸு சந்தோ³ த³ந்த⁴க³மனோ, ஸூரியோ ஸீக⁴க³மனோ, நக்க²த்ததாரகா ஸப்³ப³ஸீக⁴க³மனா. காலேன சந்தி³மஸூரியானம் புரதோ ஹோந்தி காலேன பச்சா².

ஆதா³ஸமண்ட³லந்தி கம்ஸமயம். மணீதி ட²பேத்வா வேளுரியம் ஸேஸோ ஜோதிரஸாதி³அனேகப்பபே⁴தோ³. ஸங்கோ²தி ஸாமுத்³தி³கோ; முத்தா ஸாமுத்³தி³காபி, ஸேஸாபி. வேளுரியோதி வேளுவண்ணமணி. ஜாதரூபம் வுச்சதி ஸத்து²வண்ணோ. ஸத்தா² ஹி ஸுவண்ணவண்ணோ, ஸுவண்ணம்பி ஸத்து²வண்ணம். ரஜதம் வுச்சதி கஹாபணோ – லோஹமாஸகோ தா³ருமாஸகோ ஜதுமாஸகோ, யே ‘வோஹாரம் க³ச்ச²ந்தீ’தி (பாரா. 584) வுத்தம் தம் ஸப்³ப³ம்பி இத⁴ க³ஹிதம்.

யம் வா பனஞ்ஞம்பீதி இமினா பாளிஆக³தம் ட²பேத்வா ஸேஸம் தட்டிகபிலோதிககண்ணிகவண்ணாதி³பே⁴த³ம் ரூபம் க³ஹிதம். தஞ்ஹி ஸப்³ப³ம் யேவாபனகேஸு பவிட்ட²ம்.

ஏவமேதம் நீலாதி³னா பே⁴தே³ன பி⁴ன்னம்பி ரூபம் ஸப்³ப³ம் லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னமேவ. ஸப்³ப³ஞ்ஹேதம் சக்கு²படிஹனனலக்க²ணம் ரூபம், சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸம், தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னம், சதுமஹாபூ⁴தபத³ட்டா²னம். யதா² சேதம் ததா² ஸப்³பா³னிபி உபாதா³ரூபானி. யத்த² பன விஸேஸோ அத்தி² தத்த² வக்கா²ம. ஸேஸமேத்த² சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். கேவலஞ்ஹி தத்த² சக்கு²புப்³ப³ங்க³மோ நித்³தே³ஸோ இத⁴ ரூபபுப்³ப³ங்க³மோ. தத்த² ‘சக்கு²ம் பேத’ந்திஆதீ³னி சுத்³த³ஸ நாமானி, இத⁴ ‘ரூபம்பேத’ந்திஆதீ³னி தீணி. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. யதா² ஹி சதூஹி சதூஹி நயேஹி படிமண்டே³த்வா சக்கு²ம் வவத்தா²பேதும் தேரஸ வாரா வுத்தா, இதா⁴பி தே ததே²வ வுத்தாதி.

620. ஸத்³தா³யதனனித்³தே³ஸே பே⁴ரிஸத்³தோ³தி மஹாபே⁴ரீபஹடபே⁴ரீனம் ஸத்³தோ³. முதி³ங்க³ஸங்க²பணவஸத்³தா³பி முதி³ங்கா³தி³பச்சயா ஸத்³தா³. கீ³தஸங்கா²தோ ஸத்³தோ³ கீ³தஸத்³தோ³. வுத்தாவஸேஸானம் வீணாதீ³னம் தந்திப³த்³தா⁴னம் ஸத்³தோ³ வாதி³தஸத்³தோ³. ஸம்மஸத்³தோ³தி கம்ஸதாலகட்ட²தாலஸத்³தோ³. பாணிஸத்³தோ³தி பாணிப்பஹாரஸத்³தோ³. ஸத்தானம் நிக்³கோ⁴ஸஸத்³தோ³தி ப³ஹூனம் ஸன்னிபதிதானம் அபஞ்ஞாயமானபத³ப்³யஞ்ஜனனிக்³கோ⁴ஸஸத்³தோ³. தா⁴தூனம் ஸன்னிகா⁴தஸத்³தோ³தி ருக்கா²னம் அஞ்ஞமஞ்ஞனிக⁴ம்ஸனக⁴ண்டிகாகோடனாதி³ஸத்³தோ³. வாதஸ்ஸ வாயதோ ஸத்³தோ³ வாதஸத்³தோ³. உத³கஸ்ஸ ஸந்த³மானஸ்ஸ வா படிஹதஸ்ஸ வா ஸத்³தோ³ உத³கஸத்³தோ³. மனுஸ்ஸானம் ஸல்லாபாதி³ஸத்³தோ³ மனுஸ்ஸஸத்³தோ³. தம் ட²பேத்வா ஸேஸோ ஸப்³போ³பி அமனுஸ்ஸஸத்³தோ³. இமினா பத³த்³வயேன ஸப்³போ³பி ஸத்³தோ³ பரியாதி³ன்னோ. ஏவம் ஸந்தேபி வம்ஸபா²லனபிலோதிகபா²லனாதீ³ஸு பவத்தோ பாளியம் அனாக³தஸத்³தோ³ யேவாபனகட்டா²னம் பவிட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமயம் பே⁴ரீஸத்³தா³தி³னா பே⁴தே³ன பி⁴ன்னோபி ஸத்³தோ³ லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னோயேவ. ஸப்³போ³பி ஹேஸ ஸோதபடிஹனனலக்க²ணோ ஸத்³தோ³ ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸோ, தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னோ. ஸேஸம் சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ஹி சதூஹி சதூஹி நயேஹி படிமண்டி³தா தேரஸ வாரா வுத்தா. தேஸம் அத்தோ² ஸக்கா வுத்தனயேனேவ ஜானிதுந்தி ந வித்தா²ரிதோ.

624. க³ந்தா⁴யதனனித்³தே³ஸே மூலக³ந்தோ⁴தி யம் கிஞ்சி மூலம் படிச்ச நிப்³ப³த்தோ க³ந்தோ⁴. ஸாரக³ந்தா⁴தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அஸித்³த⁴து³ஸித்³தா⁴னம் டா³காதீ³னம் க³ந்தோ⁴ ஆமகக³ந்தோ⁴. மச்ச²ஸகலிகாபூதிமம்ஸஸம்கிலிட்ட²ஸப்பிஆதீ³னம் க³ந்தோ⁴ விஸ்ஸக³ந்தோ⁴. ஸுக³ந்தோ⁴தி இட்ட²க³ந்தோ⁴. து³க்³க³ந்தோ⁴தி அனிட்ட²க³ந்தோ⁴. இமினா பத³த்³வயேன ஸப்³போ³பி க³ந்தோ⁴ பரியாதி³ன்னோ. ஏவம் ஸந்தேபி கண்ணகக³ந்த⁴பிலோதிகக³ந்தா⁴த³யோ பாளியம் அனாக³தா ஸப்³பே³பி க³ந்தா⁴ யேவாபனகட்டா²னம் பவிட்டா²தி வேதி³தப்³பா³.

ஏவமயம் மூலக³ந்தா⁴தி³னா பே⁴தே³ன பி⁴ன்னோபி க³ந்தோ⁴ லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னோயேவ. ஸப்³போ³பி ஹேஸ கா⁴னபடிஹனனலக்க²ணோ க³ந்தோ⁴, கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸோ, தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னோ. ஸேஸம் சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ஹி ததே²வ த்³விபஞ்ஞாஸனயபடிமண்டி³தா தேரஸ வாரா வுத்தா. தே அத்த²தோ பாகடாயேவ.

628. ரஸாயதனனித்³தே³ஸே மூலரஸோதி யம்கிஞ்சி மூலம் படிச்ச நிப்³ப³த்தரஸோ. க²ந்த⁴ரஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அம்பி³லந்தி தக்கம்பி³லாதி³. மது⁴ரந்தி ஏகந்ததோ கோ³ஸப்பிஆதி³. மது⁴ பன கஸாவயுத்தம் சிரனிக்கி²த்தம் கஸாவம் ஹோதி. பா²ணிதம் கா²ரியுத்தம் சிரனிக்கி²த்தம் கா²ரியம் ஹோதி. ஸப்பி பன சிரனிக்கி²த்தம் வண்ணக³ந்தே⁴ ஜஹந்தம்பி ரஸம் ந ஜஹதீதி ததே³வ ஏகந்தமது⁴ரம். தித்தகந்தி நிம்ப³பண்ணாதி³. கடுகந்தி ஸிங்கி³வேரமரிசாதி³. லோணிகந்தி ஸாமுத்³தி³கலோணாதி³. கா²ரிகந்தி வாதிங்க³ணகளீராதி³. லம்பி³லந்தி ப³த³ராமலககபிட்ட²ஸாலவாதி³. கஸாவந்தி ஹரிதகாதி³. இமே ஸப்³பே³பி ரஸா வத்து²வஸேன வுத்தா. தம்தம்வத்து²தோ பனேத்த² ரஸோவ அம்பி³லாதீ³ஹி நாமேஹி வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. ஸாதூ³தி இட்ட²ரஸோ, அஸாதூ³தி அனிட்ட²ரஸோ. இமினா பத³த்³வயேன ஸப்³போ³பி ரஸோ பரியாதி³ன்னோ. ஏவம் ஸந்தேபி லேட்³டு³ரஸபி⁴த்திரஸபிலோதிகரஸாத³யோ பாளியம் அனாக³தா ஸப்³பே³பி ரஸா யேவாபனகட்டா²னம் பவிட்டா²தி வேதி³தப்³பா³.

ஏவமயம் மூலரஸாதி³னாபே⁴தே³ன பி⁴ன்னோபி ரஸோ லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னோயேவ. ஸப்³போ³பி ஹேஸ ஜிவ்ஹாபடிஹனனலக்க²ணோ ரஸோ, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸோ, தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னோ. ஸேஸம் சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ஹி ததே²வ த்³விபஞ்ஞாஸனயபடிமண்டி³தா தேரஸ வாரா வுத்தா.

632. இத்தி²ந்த்³ரியனித்³தே³ஸே யந்தி கரணவசனம். யேன காரணேன இத்தி²யா இத்தி²லிங்கா³தீ³னி ஹோந்தீதி அயமேத்த² அத்தோ². தத்த² ‘லிங்க³’ந்தி ஸண்டா²னம். இத்தி²யா ஹி ஹத்த²பாத³கீ³வாஉராதீ³னம் ஸண்டா²னம் ந புரிஸஸ்ஸ விய ஹோதி. இத்தீ²னஞ்ஹி ஹேட்டி²மகாயோ விஸதோ³ ஹோதி, உபரிமகாயோ அவிஸதோ³. ஹத்த²பாதா³ கு²த்³த³கா, முக²ம் கு²த்³த³கம். நிமித்தந்தி ஸஞ்ஜானனம். இத்தீ²னஞ்ஹி உரமம்ஸம் அவிஸத³ம் ஹோதி, முக²ம் நிம்மஸ்ஸுதா³டி²கம். கேஸப³ந்த⁴வத்த²க்³க³ஹணம்பி ந புரிஸானம் விய ஹோதி. குத்தந்தி கிரியா. இத்தி²யோ ஹி த³ஹரகாலே ஸுப்பகமுஸலகேஹி கீளந்தி, சித்ததீ⁴தலிகாய கீளந்தி, மத்திகவாகேன ஸுத்தகம் நாம கந்தந்தி. ஆகப்போதி க³மனாதி³ஆகாரோ. இத்தி²யோ ஹி க³ச்ச²மானா அவிஸதா³ க³ச்ச²ந்தி, திட்ட²மானா நிபஜ்ஜமானா நிஸீத³மானா கா²த³மானா பு⁴ஞ்ஜமானா அவிஸதா³ பு⁴ஞ்ஜந்தி. புரிஸம்பி ஹி அவிஸத³ம் தி³ஸ்வா மாதுகா³மோ விய க³ச்ச²தி திட்ட²தி நிபஜ்ஜதி நிஸீத³தி கா²த³தி பு⁴ஞ்ஜதீதி வத³ந்தி.

இத்த²த்தம் இத்தி²பா⁴வோதி உப⁴யம்பி ஏகத்த²ம்; இத்தி²ஸபா⁴வோதி அத்தோ². அயம் கம்மஜோ படிஸந்தி⁴ஸமுட்டி²தோ. இத்தி²லிங்கா³தீ³னி பன இத்தி²ந்த்³ரியம் படிச்ச பவத்தே ஸமுட்டி²தானி. யதா² ஹி பீ³ஜே ஸதி, பீ³ஜம் படிச்ச, பீ³ஜபச்சயா ருக்கோ² வட்³டி⁴த்வா ஸாகா²விடபஸம்பன்னோ ஹுத்வா ஆகாஸம் பூரேத்வா திட்ட²தி, ஏவமேவ இத்தி²பா⁴வஸங்கா²தே இத்தி²ந்த்³ரியே ஸதி இத்தி²லிங்கா³தீ³னி ஹோந்தி. பீ³ஜம் விய ஹி இத்தி²ந்த்³ரியம், பீ³ஜம் படிச்ச வட்³டி⁴த்வா ஆகாஸம் பூரேத்வா டி²தருக்கோ² விய இத்தி²ந்த்³ரியம் படிச்ச இத்தி²லிங்கா³தீ³னி பவத்தே ஸமுட்ட²ஹந்தி. தத்த² இத்தி²ந்த்³ரியம் ந சக்கு²விஞ்ஞேய்யம், மனோவிஞ்ஞேய்யமேவ. இத்தி²லிங்கா³தீ³னி சக்கு²விஞ்ஞேய்யானிபி மனோவிஞ்ஞேய்யானிபி.

இத³ம் தம் ரூபம் இத்தி²ந்த்³ரியந்தி இத³ம் தம் ரூபம், யதா² சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னி புரிஸஸ்ஸாபி ஹோந்தி, ந ஏவம்; நியமதோ பன இத்தி²யா ஏவ இந்த்³ரியம் ‘இத்தி²ந்த்³ரியம்’.

633. புரிஸிந்த்³ரியேபி ஏஸேவ நயோ. புரிஸலிங்கா³தீ³னி பன இத்தி²லிங்கா³தீ³னம் படிபக்க²தோ வேதி³தப்³பா³னி. புரிஸஸ்ஸ ஹி ஹத்த²பாத³கீ³வாஉராதீ³னம் ஸண்டா²னம் ந இத்தி²யா விய ஹோதி. புரிஸானஞ்ஹி உபரிமகாயோ விஸதோ³ ஹோதி ஹேட்டி²மகாயோ அவிஸதோ³, ஹத்த²பாதா³ மஹந்தா, முக²ம் மஹந்தம், உரமம்ஸம் விஸத³ம், மஸ்ஸுதா³டி²கா உப்பஜ்ஜந்தி. கேஸப³ந்த⁴னவத்த²க்³க³ஹணம் ந இத்தீ²னம் விய ஹோதி. த³ஹரகாலே ரத²னங்க³லாதீ³ஹி கீளந்தி, வாலிகபாளிம் கத்வா வாபிம் நாம க²னந்தி, க³மனாதீ³னி விஸதா³னி ஹோந்தி. இத்தி²ம்பி க³மனாதீ³னி விஸதா³னி குருமானம் தி³ஸ்வா ‘புரிஸோ விய க³ச்ச²தீ’திஆதீ³னி வத³ந்தி. ஸேஸம் இத்தி²ந்த்³ரியே வுத்தஸதி³ஸமேவ.

தத்த² இத்தி²பா⁴வலக்க²ணம் இத்தி²ந்த்³ரியம், இத்தீ²தி பகாஸனரஸம், இத்தி²லிங்க³னிமித்தகுத்தாகப்பானம் காரணபா⁴வபச்சுபட்டா²னம். புரிஸபா⁴வலக்க²ணம் புரிஸிந்த்³ரியம், புரிஸோதி பகாஸனரஸம், புரிஸலிங்க³னிமித்தகுத்தாகப்பானம் காரணபா⁴வபச்சுபட்டா²னம். உப⁴யம்பேதம் பட²மகப்பிகானம் பவத்தே ஸமுட்டா²தி. அபரபா⁴கே³ படிஸந்தி⁴யம். படிஸந்தி⁴ஸமுட்டி²தம்பி பவத்தே சலதி பரிவத்ததி.

யதா²ஹ –

‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ இத்தி²லிங்க³ம் பாதுபூ⁴தம் ஹோதி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரிஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா புரிஸலிங்க³ம் பாதுபூ⁴தம் ஹோதீ’’தி (பாரா. 69).

இமேஸு பன த்³வீஸு புரிஸலிங்க³ம் உத்தமம், இத்தி²லிங்க³ம் ஹீனம். தஸ்மா புரிஸலிங்க³ம் ப³லவஅகுஸலேன அந்தரதா⁴யதி, இத்தி²லிங்க³ம் து³ப்³ப³லகுஸலேன பதிட்டா²தி. இத்தி²லிங்க³ம் பன அந்தரதா⁴யந்தம் து³ப்³ப³லஅகுஸலேன அந்தரதா⁴யதி, புரிஸலிங்க³ம் ப³லவகுஸலேன பதிட்டா²தி. ஏவம் உப⁴யம்பி அகுஸலேன அந்தரதா⁴யதி, குஸலேன பதிட்டா²தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ பன கிம் ஏகம் இந்த்³ரியம் உதா³ஹு த்³வேதி? ஏகம். தஞ்ச கோ² இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ இத்தி²ந்த்³ரியம், புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியம். ‘ஏவம் ஸந்தே து³தியப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ அபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி. இந்த்³ரியஞ்ஹி ப்³யஞ்ஜனகாரணம் வுத்தம். தஞ்சஸ்ஸ நத்தீ²’தி? ‘ந தஸ்ஸ இந்த்³ரியம் ப்³யஞ்ஜனகாரணம்’. ‘கஸ்மா’? ‘ஸதா³ அபா⁴வதோ. இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ ஹி யதா³ இத்தி²யா ராக³சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா³வ புரிஸப்³யஞ்ஜனம் பாகடம் ஹோதி, இத்தி²ப்³யஞ்ஜனம் படிச்ச²ன்னம் கு³ள்ஹம் ஹோதி. ததா² இதரஸ்ஸ இதரம்.

யதி³ ச தேஸம் இந்த்³ரியம் து³தியப்³யஞ்ஜனகாரணம் ப⁴வேய்ய, ஸதா³பி ப்³யஞ்ஜனத்³வயம் திட்டே²ய்ய. ந பன திட்ட²தி. தஸ்மா வேதி³தப்³ப³மேதம் ந தஸ்ஸ தம் ப்³யஞ்ஜனகாரணம். கம்மஸஹாயம் பன ராக³சித்தமேவேத்த² காரணம். யஸ்மா சஸ்ஸ ஏகமேவ இந்த்³ரியம் ஹோதி, தஸ்மா இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ ஸயம்பி க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி, பரம்பி க³ண்ஹாபேதி. புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ பரம் க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேதி, ஸயம் பன ந க³ண்ஹாதீதி.

634. ஜீவிதிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே யம் வத்தப்³ப³ம் தம் ஹேட்டா² அரூபஜீவிதிந்த்³ரியே வுத்தமேவ. கேவலஞ்ஹி தத்த² யோ தேஸம் அரூபீனம் த⁴ம்மானந்தி வுத்தம், இத⁴ ரூபஜீவிதிந்த்³ரியத்தா யோ தேஸம் ரூபீனம் த⁴ம்மானந்தி அயமேவ விஸேஸோ. லக்க²ணாதீ³னி பனஸ்ஸ ஏவம் வேதி³தப்³பா³னி – ஸஹஜாதரூபானுபாலனலக்க²ணம் ஜீவிதிந்த்³ரியம், தேஸம் பவத்தனரஸம், தேஸம் யேவ ட²பனபச்சுபட்டா²னம், யாபயிதப்³ப³பூ⁴தபத³ட்டா²னந்தி.

635. காயவிஞ்ஞத்தினித்³தே³ஸே காயவிஞ்ஞத்தீதி ஏத்த² தாவ காயேன அத்தனோ பா⁴வம் விஞ்ஞாபேந்தானம் திரச்சா²னேஹிபி புரிஸானம், புரிஸேஹி வா திரச்சா²னானம்பி காயக³ஹணானுஸாரேன க³ஹிதாய ஏதாய பா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி ‘விஞ்ஞத்தி’. ஸயம் காயக³ஹணானுஸாரேன விஞ்ஞாயதீதிபி ‘விஞ்ஞத்தி’. ‘‘காயேன ஸம்வரோ ஸாதூ⁴’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 361) ஆக³தோ சோபனஸங்கா²தோ காயோவ விஞ்ஞத்தி ‘காயவிஞ்ஞத்தி’. காயவிப்ப²ந்த³னேன அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபனஹேதுத்தா, ஸயஞ்ச ததா² விஞ்ஞேய்யத்தா காயேன விஞ்ஞத்தீதிபி ‘காயவிஞ்ஞத்தி’.

குஸலசித்தஸ்ஸ வாதிஆதீ³ஸு அட்ட²ஹி காமாவசரேஹி அபி⁴ஞ்ஞாசித்தேன சாதி நவஹி குஸலசித்தேஹி குஸலசித்தஸ்ஸ வா, த்³வாத³ஸஹிபி அகுஸலசித்தேஹி அகுஸலசித்தஸ்ஸ வா, அட்ட²ஹி மஹாகிரியேஹி த்³வீஹி அஹேதுககிரியேஹி அபி⁴ஞ்ஞாப்பத்தேன ஏகேன ரூபாவசரகிரியேனாதி ஏகாத³ஸஹி கிரியசித்தேஹி அப்³யாகதசித்தஸ்ஸ வா. இதோ அஞ்ஞானி ஹி சித்தானி விஞ்ஞத்திம் ந ஜனேந்தி. ஸேக்கா²ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் பன ஏத்தகேஹேவ சித்தேஹி விஞ்ஞத்தி ஹோதீதி ஏதேஸம் குஸலாதீ³னம் வஸேன தீஹி பதே³ஹி ‘ஹேதுதோ’ த³ஸ்ஸிதா.

இதா³னி ச²ஹி பதே³ஹி ‘ப²லதோ’ த³ஸ்ஸேதும் அபி⁴க்கமந்தஸ்ஸ வாதிஆதி³ வுத்தம். அபி⁴க்கமாத³யோ ஹி விஞ்ஞத்திவஸேன பவத்தத்தா விஞ்ஞத்திப²லம் நாம. தத்த² ‘அபி⁴க்கமந்தஸ்ஸா’தி புரதோ காயம் அபி⁴ஹரந்தஸ்ஸ. படிக்கமந்தஸ்ஸாதி பச்ச²தோ பச்சாஹரந்தஸ்ஸ. ஆலோகேந்தஸ்ஸாதி உஜுகம் பேக்க²ந்தஸ்ஸ. விலோகேந்தஸ்ஸாதி இதோ சிதோ ச பேக்க²ந்தஸ்ஸ. ஸமிஞ்ஜேந்தஸ்ஸாதி ஸந்த⁴யோ ஸங்கோசேந்தஸ்ஸ. பஸாரேந்தஸ்ஸாதி ஸந்த⁴யோ படிபணாமேந்தஸ்ஸ.

இதா³னி ச²ஹி பதே³ஹி ‘ஸபா⁴வதோ’ த³ஸ்ஸேதும் காயஸ்ஸ த²ம்ப⁴னாதி ஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘காயஸ்ஸா’தி ஸரீரஸ்ஸ. காயம் த²ம்பே⁴த்வா த²த்³த⁴ம் கரோதீதி த²ம்ப⁴னா. தமேவ உபஸக்³கே³ன வட்³டே⁴த்வா ஸந்த²ம்ப⁴னாதி ஆஹ. ப³லவதரா வா த²ம்ப⁴னா ‘ஸந்த²ம்ப⁴னா’. ஸந்த²ம்பி⁴தத்தந்தி ஸந்த²ம்பி⁴தபா⁴வோ. விஞ்ஞாபனவஸேன விஞ்ஞத்தி. விஞ்ஞாபனாதி விஞ்ஞாபனாகாரோ. விஞ்ஞாபிதபா⁴வோ விஞ்ஞாபிதத்தம். ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் தம் ஹேட்டா² த்³வாரகதா²யம் வுத்தமேவ. ததா² வசீவிஞ்ஞத்தியம்.

636. வசீவிஞ்ஞத்தீதிபத³ஸ்ஸ பன நித்³தே³ஸபதா³னஞ்ச அத்தோ² தத்த² ந வுத்தோ, ஸோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – வாசாய அத்தனோ பா⁴வம் விஞ்ஞாபேந்தானம் திரச்சா²னேஹிபி புரிஸானம், புரிஸேஹி வா திரச்சா²னானம்பி, வசீக³ஹணானுஸாரேன க³ஹிதாய ஏதாய பா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி விஞ்ஞத்தி. ஸயஞ்ச வசீக³ஹணானுஸாரேன விஞ்ஞாயதீதிபி விஞ்ஞத்தி. ‘‘ஸாது⁴ வாசாய ஸம்வரோ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 361) ஆக³தா சோபனஸங்கா²தா வசீ ஏவ விஞ்ஞத்தி ‘வசீவிஞ்ஞத்தி’. வசீகோ⁴ஸேன அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபனஹேதுத்தா ஸயஞ்ச ததா²விஞ்ஞேய்யத்தா வாசாய விஞ்ஞத்தீதிபி ‘வசீவிஞ்ஞத்தி’. வாசா கி³ராதிஆதீ³ஸு வுச்சதீதி ‘வாசா’. கி³ரியதீதி ‘கி³ரா’. ப்³யப்பதோ²தி வாக்யபே⁴தோ³. வாக்யஞ்ச தம் பதோ² ச அத்த²ம் ஞாதுகாமானம் ஞாபேதுகாமானஞ்சாதிபி ‘ப்³யப்பதோ²’. உதீ³ரியதீதி உதீ³ரணம். கு⁴ஸ்ஸதீதி கோ⁴ஸோ. கரியதீதி கம்மம். கோ⁴ஸோவ கம்மம் கோ⁴ஸகம்மம். நானப்பகாரேஹி கதோ கோ⁴ஸோதி அத்தோ². வசியா பே⁴தோ³ வசீபே⁴தோ³. ஸோ பன ‘ந ப⁴ங்கோ³, பபே⁴த³க³தா வாசா ஏவா’தி ஞாபனத்த²ம் வாசா வசீபே⁴தோ³தி வுத்தம். இமேஹி ஸப்³பே³ஹிபி பதே³ஹி ‘ஸத்³த³வாசாவ’ த³ஸ்ஸிதா. இதா³னி தாய வாசாய ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னம் விஞ்ஞத்திஆதீ³னம் பதா³னம் வஸேன தீஹாகாரேஹி ஸபா⁴வதோ தம் த³ஸ்ஸேதும் யா தாய வாசாய விஞ்ஞத்தீதிஆதி³ வுத்தம். தம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²மேவ.

இதா³னி விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பகசித்தேஸு அஸம்மோஹத்த²ம் த்³வத்திம்ஸ ச²ப்³பீ³ஸ ஏகூனவீஸதி ஸோளஸ பச்சி²மானீதி இத³ம் பகிண்ணகம் வேதி³தப்³ப³ம் – த்³வத்திம்ஸ சித்தானி ஹி ரூபம் ஸமுட்டா²பேந்தி, இரியாபத²ம்பி உபத்த²ம்பே⁴ந்தி, து³வித⁴ம்பி விஞ்ஞத்திம் ஜனேந்தி. ச²ப்³பீ³ஸதி விஞ்ஞத்திமேவ ந ஜனேந்தி, இதரத்³வயம் கரோந்தி. ஏகூனவீஸதி ரூபமேவ ஸமுட்டா²பேந்தி, இதரத்³வயம் ந கரோந்தி. ஸோளஸ இமேஸு தீஸு ஏகம்பி ந கரோந்தி.

தத்த² த்³வத்திம்ஸாதி ஹேட்டா² வுத்தானேவ காமாவசரதோ அட்ட² குஸலானி, த்³வாத³ஸ அகுஸலானி, கிரியதோ த³ஸ சித்தானி, ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் அபி⁴ஞ்ஞாசித்தம், கீ²ணாஸவானம் அபி⁴ஞ்ஞாசித்தந்தி. ச²ப்³பீ³ஸாதி ரூபாவசரதோ பஞ்ச குஸலானி, பஞ்ச கிரியானி, அரூபாவசரதோ சத்தாரி குஸலானி, சத்தாரி கிரியானி, சத்தாரி மக்³க³சித்தானி, சத்தாரி ப²லசித்தானீதி. ஏகூனவீஸதீதி காமாவசரகுஸலவிபாகதோ ஏகாத³ஸ, அகுஸலவிபாகதோ த்³வே, கிரியதோ கிரியமனோதா⁴து, ரூபாவசரதோ பஞ்ச விபாகசித்தானீதி. ஸோளஸாதி த்³வே பஞ்சவிஞ்ஞாணானி, ஸப்³ப³ஸத்தானம் படிஸந்தி⁴சித்தம், கீ²ணாஸவானம் சுதிசித்தம், அரூபே சத்தாரி விபாகசித்தானீதி. இமானி ஸோளஸ ரூபிரியாபத²விஞ்ஞத்தீஸு ஏகம்பி ந கரோந்தி. அஞ்ஞானிபி ப³ஹூனி அரூபே உப்பன்னானி அனோகாஸக³தத்தா ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தி. ந தானேவ, காயவசீவிஞ்ஞத்தியோபி.

637. ஆகாஸதா⁴துனித்³தே³ஸே ந கஸ்ஸதி, ந நிகஸ்ஸதி, கஸிதும் வா சி²ந்தி³தும் வா பி⁴ந்தி³தும் வா ந ஸக்காதி ஆகாஸோ. ஆகாஸோவ ஆகாஸக³தம், கே²ளக³தாதி³ விய. ஆகாஸோதி வா க³தந்தி ‘ஆகாஸக³தம்’. ந ஹஞ்ஞதீதி அக⁴ம், அக⁴ட்டனீயந்தி அத்தோ². அக⁴மேவ அக⁴க³தம். சி²த்³த³ட்டே²ன விவரோ. விவரோவ விவரக³தம். அஸம்பு²ட்ட²ம் சதூஹி மஹாபூ⁴தேஹீதி ஏதேஹி அஸம்பு²ட்ட²ம் நிஜ்ஜடாகாஸம்வ கதி²தம். லக்க²ணாதி³தோ பன ரூபபரிச்சே²த³லக்க²ணா ஆகாஸதா⁴து, ரூபபரியந்தப்பகாஸனரஸா, ரூபமரியாத³பச்சுபட்டா²னா அஸம்பு²ட்ட²பா⁴வசி²த்³த³விவரபா⁴வபச்சுபட்டா²னா வா, பரிச்சி²ன்னரூபபத³ட்டா²னா, யாய பரிச்சி²ன்னேஸு ரூபேஸு ‘இத³மிதோ உத்³த⁴ம் அதோ⁴ திரிய’ந்தி ச ஹோதி.

638. இதோ பரே ரூபஸ்ஸலஹுதாதீ³னம் நித்³தே³ஸா சித்தஸ்ஸலஹுதாதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. லக்க²ணாதி³தோ பனேத்த² அத³ந்த⁴தாலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ லஹுதா, ரூபானம் க³ருபா⁴வவினோத³னரஸா, லஹுபரிவத்திதாபச்சுபட்டா²னா, லஹுரூபபத³ட்டா²னா. அத²த்³த⁴தாலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ முது³தா, ரூபானம் த²த்³த⁴பா⁴வவினோத³னரஸா, ஸப்³ப³கிரியாஸு அவிரோதி⁴தாபச்சுபட்டா²னா, முது³ரூபபத³ட்டா²னா. ஸரீரகிரியானுகூலகம்மஞ்ஞபா⁴வலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ கம்மஞ்ஞதா, அகம்மஞ்ஞதாவினோத³னரஸா, அது³ப்³ப³லபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, கம்மஞ்ஞரூபபத³ட்டா²னா.

ஏதா பன திஸ்ஸோ ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஜஹந்தி. ஏவம் ஸந்தேபி யோ அரோகி³னோ விய ரூபானம் லஹுபா⁴வோ, அத³ந்த⁴தாலஹுபரிவத்திப்பகாரோ, ரூபத³ந்த⁴த்தகரதா⁴துக்கோ²ப⁴படிபக்க²பச்சயஸமுட்டா²னோ, ஸோ ரூபவிகாரோ ‘ரூபஸ்ஸலஹுதா’. யோ ஸுபரிமத்³தி³தசம்மஸ்ஸேவ ரூபானம் முது³பா⁴வோ ஸப்³ப³கிரியாவிஸேஸேஸு ஸரஸவத்தனபா⁴வோ வஸவத்தனபா⁴வமத்³த³வப்பகாரோ ரூபத²த்³த⁴த்தகரதா⁴துக்கோ²ப⁴படிபக்க²பச்சயஸமுட்டா²னோ, ஸோ ரூபவிகாரோ ‘ரூபஸ்ஸ முது³தா’. யோ பன ஸுத⁴ந்தஸுவண்ணஸ்ஸேவ ரூபானம் கம்மஞ்ஞபா⁴வோ ஸரீரகிரியானுகூலபா⁴வப்பகாரோ ஸரீரகிரியானம் அனனுகூலகரதா⁴துக்கோ²ப⁴படிபக்க²பச்சயஸமுட்டா²னோ, ஸோ ரூபவிகாரோ ‘ரூபஸ்ஸ கம்மஞ்ஞதா’தி. ஏவமேதாஸம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

ஏதா பன திஸ்ஸோபி கம்மம் காதும் ந ஸக்கோதி, ஆஹாராத³யோவ கரோந்தி. ததா² ஹி யோகி³னோ ‘அஜ்ஜ அம்ஹேஹி போ⁴ஜனஸப்பாயம் லத்³த⁴ம், காயோ நோ லஹு முது³ கம்மஞ்ஞோ’தி வத³ந்தி. ‘அஜ்ஜ உதுஸப்பாயம் லத்³த⁴ம், அஜ்ஜ அம்ஹாகம் சித்தம் ஏகக்³க³ம், காயோ நோ லஹு முது³ கம்மஞ்ஞோ’தி வத³ந்தீதி.

641. உபசயஸந்ததினித்³தே³ஸேஸு ஆயதனானந்தி அட்³டே⁴காத³ஸன்னம் ரூபாயதனானம். ஆசயோதி நிப்³ப³த்தி. ஸோ ரூபஸ்ஸ உபசயோதி யோ ஆயதனானம் ஆசயோ புனப்புனம் நிப்³ப³த்தமானானம், ஸோவ ரூபஸ்ஸ உபசயோ நாம ஹோதி; வட்³டீ⁴தி அத்தோ². யோ ரூபஸ்ஸ உபசயோ ஸா ரூபஸ்ஸ ஸந்ததீதி யா ஏவம் உபசிதானம் ரூபானம் வட்³டி⁴, ததோ உத்தரிதரம் பவத்திகாலே ஸா ரூபஸ்ஸ ஸந்ததி நாம ஹோதி; பவத்தீதி அத்தோ². நதி³தீரே க²தகூபஸ்மிஞ்ஹி உத³குக்³க³மனகாலோ விய ஆசயோ, நிப்³ப³த்தி; பரிபுண்ணகாலோ விய உபசயோ, வட்³டி⁴; அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா க³மனகாலோ விய ஸந்ததி, பவத்தீதி வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் கிம் கதி²தம் ஹோதீதி? ஆயதனேன ஹி ஆசயோ கதி²தோ, ஆசயேன ஆயதனம் கதி²தம். ஆசயோவ கதி²தோ ஆயதனமேவ கதி²தம். ஏவம்பி கிம் கதி²தம் ஹோதீதி? சதுஸந்ததிரூபானம் ஆசயோ உபசயோ நிப்³ப³த்தி வட்³டி⁴ கதி²தா. அத்த²தோ ஹி உப⁴யம்பேதம் ஜாதிரூபஸ்ஸேவ அதி⁴வசனம். ஆகாரனானத்தேன பன வேனேய்யவஸேன ச உபசயோ ஸந்ததீதி உத்³தே³ஸதே³ஸனம் கத்வா யஸ்மா ஏத்த² அத்த²தோ நானத்தம் நத்தி², தஸ்மா நித்³தே³ஸே ‘‘யோ ஆயதனானம் ஆசயோ ஸோ ரூபஸ்ஸ உபசயோ, யோ ரூபஸ்ஸ உபசயோ ஸா ரூபஸ்ஸ ஸந்ததீ’’தி வுத்தம்.

யஸ்மா ச உப⁴யம்பேதம் ஜாதிரூபஸ்ஸேவ அதி⁴வசனம் தஸ்மா ஏத்த² ஆசயலக்க²ணோ ரூபஸ்ஸ உபசயோ, புப்³ப³ந்ததோ ரூபானம் உம்முஜ்ஜாபனரஸோ, நிய்யாதனபச்சுபட்டா²னோ பரிபுண்ணபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ வா, உபசிதரூபபத³ட்டா²னோ. பவத்திலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ ஸந்ததி, அனுப்பப³ந்த⁴ரஸா, அனுபச்சே²த³பச்சுபட்டா²னா, அனுப்பப³ந்த⁴ரூபபத³ட்டா²னாதி வேதி³தப்³பா³.

643. ஜரதானித்³தே³ஸே ஜீரணகவஸேன ஜரா; அயமேத்த² ஸபா⁴வனித்³தே³ஸோ. ஜீரணாகாரோ ஜீரணதா. க²ண்டி³ச்சந்தி ஆத³யோ தயோ காலாதிக்கமே கிச்சனித்³தே³ஸா. பச்சி²மா த்³வே பகதினித்³தே³ஸா. அயஞ்ஹி ‘ஜரா’தி இமினா பதே³ன ஸபா⁴வதோ தீ³பிதா; தேனஸ்ஸாயம் ஸபா⁴வனித்³தே³ஸோ. ‘ஜீரணதா’தி இமினா ஆகாரதோ; தேனஸ்ஸாயம் ஆகாரனித்³தே³ஸோ. க²ண்டி³ச்சந்தி இமினா காலாதிக்கமே த³ந்தனகா²னம் க²ண்டி³தபா⁴வகரணகிச்சதோ. பாலிச்சந்தி இமினா கேஸலோமானம் பலிதபா⁴வகரணகிச்சதோ. வலித்தசதாதி இமினா மம்ஸம் மிலாபேத்வா தசே வலிபா⁴வகரணகிச்சதோ தீ³பிதா. தேனஸ்ஸா இமே ‘க²ண்டி³ச்ச’ந்திஆத³யோ தயோ காலாதிக்கமே கிச்சனித்³தே³ஸா. தேஹி இமேஸம் விகாரானம் த³ஸ்ஸனவஸேன பாகடீபூ⁴தா பாகடஜரா த³ஸ்ஸிதா. யதே²வ ஹி உத³கஸ்ஸ வா அக்³கி³னோ வா திணருக்கா²தீ³னம் ஸம்ப⁴க்³க³பலிப⁴க்³க³தாய வா ஜா²மதாய வா க³தமக்³கோ³ பாகடோ ஹோதி, ந ச ஸோ க³தமக்³கோ³ தானேவ உத³காதீ³னி, ஏவமேவ ஜராய த³ந்தாதீ³ஸு க²ண்டி³ச்சாதி³வஸேன க³தமக்³கோ³ பாகடோ, சக்கு²ம் உம்மீலேத்வாபி க³ய்ஹதி, ந ச க²ண்டி³ச்சாதீ³னேவ ஜரா. ந ஹி ஜரா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ஹோதி.

ஆயுனோ ஸம்ஹானி இந்த்³ரியானம் பரிபாகோதி இமேஹி பன பதே³ஹி காலாதிக்கமேயேவ அபி⁴ப்³யத்தாய ஆயுக்க²யசக்கா²தி³இந்த்³ரியபரிபாகஸஞ்ஞிதாய பகதியா தீ³பிதா. தேனஸ்ஸிமே பச்சி²மா த்³வே பகதினித்³தே³ஸாதி வேதி³தப்³பா³. தத்த² யஸ்மா ஜரம் பத்தஸ்ஸ ஆயு ஹாயதி, தஸ்மா ஜரா ‘ஆயுனோ ஸம்ஹானீ’தி ப²லூபசாரேன வுத்தா. யஸ்மா ச த³ஹரகாலே ஸுப்பஸன்னானி, ஸுகு²மம்பி அத்தனோ விஸயம் ஸுகே²னேவ க³ண்ஹனஸமத்தா²னி சக்கா²தீ³னி இந்த்³ரியானி ஜரம் பத்தஸ்ஸ பரிபக்கானி ஆலுளிதானி அவிஸதா³னி, ஓளாரிகம்பி அத்தனோ விஸயம் க³ஹேதும் அஸமத்தா²னி ஹோந்தி, தஸ்மா ‘இந்த்³ரியானம் பரிபாகோ’திபி ப²லூபசாரேனேவ வுத்தா.

ஸா பனாயம் ஏவம் நித்³தி³ட்டா² ஸப்³பா³பி ஜரா பாகடா படிச்ச²ன்னாதி து³விதா⁴ ஹோதி. தத்த² த³ந்தாதீ³ஸு க²ண்ட³பா⁴வாதி³த³ஸ்ஸனதோ ரூபத⁴ம்மேஸு ஜரா பாகடஜரா நாம. அரூபத⁴ம்மேஸு பன ஜரா தாதி³ஸஸ்ஸ விகாரஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனதோ படிச்ச²ன்னஜரா நாம. புன அவீசி ஸவீசீதி ஏவம்பி து³விதா⁴ ஹோதி. தத்த² மணிகனகரஜதபவாளசந்தி³மஸூரியாதீ³னம் விய, மந்த³த³ஸகாதீ³ஸு பாணீனம் விய ச, புப்ப²ப²லபல்லவாதீ³ஸு ச அபாணீனம் விய, அந்தரந்தரா வண்ணவிஸேஸாதீ³னம் து³விஞ்ஞேய்யத்தா ஜரா அவீசிஜரா நாம; நிரந்தரஜராதி அத்தோ². ததோ அஞ்ஞேஸு பன யதா²வுத்தேஸு அந்தரந்தரா வண்ணவிஸேஸாதீ³னம் ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா ஜரா ஸவீசிஜரா நாமாதி வேதி³தப்³பா³.

லக்க²ணாதி³தோபி ரூபபரிபாகலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ ஜரதா, உபனயனரஸா, ஸபா⁴வானபக³மேபி நவபா⁴வாபக³மபச்சுபட்டா²னா, வீஹிபுராணபா⁴வோ விய பரிபச்சமானரூபபத³ட்டா²னாதி வேதி³தப்³பா³.

644. அனிச்சதானித்³தே³ஸே க²யக³மனவஸேன க²யோ, வயக³மனவஸேன வயோ, பி⁴ஜ்ஜனவஸேன பே⁴தோ³. அத² வா, யஸ்மா தம் பத்வா ரூபம் கீ²யதி, வேதி, பி⁴ஜ்ஜதி ச, தஸ்மா கீ²யதி ஏதஸ்மிந்தி ‘க²யோ’, வேதி ஏதஸ்மிந்தி ‘வயோ’, பி⁴ஜ்ஜதி ஏதஸ்மிந்தி ‘பே⁴தோ³’. உபஸக்³க³வஸேன பத³ம் வட்³டே⁴த்வா பே⁴தோ³வ பரிபே⁴தோ³. ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன, ந நிச்சந்தி அனிச்சம். தஸ்ஸ பா⁴வோ அனிச்சதா. அந்தரதா⁴யதி ஏத்தா²தி அந்தரதா⁴னம். மரணஞ்ஹி பத்வா ரூபம் அந்தரதா⁴யதி, அத³ஸ்ஸனம் க³ச்ச²தி. ந கேவலஞ்ச ரூபமேவ, ஸப்³பே³பி பஞ்சக்க²ந்தா⁴. தஸ்மா பஞ்சன்னம்பி க²ந்தா⁴னம் அனிச்சதாய இத³மேவ லக்க²ணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். லக்க²ணாதி³தோ பன பரிபே⁴த³லக்க²ணா ரூபஸ்ஸ அனிச்சதா, ஸம்ஸீத³னரஸா, க²யவயபச்சுபட்டா²னா, பரிபி⁴ஜ்ஜமானரூபபத³ட்டா²னாதி வேதி³தப்³பா³.

ஹேட்டா² ஜாதி க³ஹிதா ஜரா க³ஹிதா, இமஸ்மிம் டா²னே மரணம் க³ஹிதம். இமே தயோ த⁴ம்மா இமேஸம் ஸத்தானம் உக்கி²த்தாஸிகபச்சாமித்தஸதி³ஸா. யதா² ஹி புரிஸஸ்ஸ தயோ பச்சாமித்தா ஓதாரம் க³வேஸமானா விசரேய்யும். தேஸு ஏகோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ஏதம் நீஹரித்வா அடவிபவேஸனம் மய்ஹம் பா⁴ரோ ஹோதூ’தி. து³தியோ ‘அடவிக³தகாலே போதே²த்வா பத²வியம் பாதனம் மய்ஹம் பா⁴ரோ’தி. ததியோ ‘பத²விக³தகாலதோ பட்டா²ய அஸினா ஸீஸச்சே²த³னம் மய்ஹம் பா⁴ரோ’தி. ஏவரூபா இமே ஜாதி ஆத³யோ. நீஹரித்வா அடவிபவேஸனபச்சாமித்தஸதி³ஸா ஹேத்த² ஜாதி, தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே நிப்³ப³த்தாபனதோ. அடவிக³தம் போதே²த்வா பத²வியம் பாதனபச்சாமித்தஸதி³ஸா ஜரா, நிப்³ப³த்தக்க²ந்தா⁴னம் து³ப்³ப³லபராதீ⁴னமஞ்சபராயணபா⁴வகரணதோ. பத²விக³தஸ்ஸ அஸினா ஸீஸச்சே²த³கபச்சாமித்தஸதி³ஸம் மரணம், ஜராப்பத்தானம் க²ந்தா⁴னம் ஜீவிதக்க²யபாபனதோதி.

645. கப³ளீகாராஹாரனித்³தே³ஸே கப³ளம் கரீயதீதி கப³ளீகாரோ. ஆஹரீயதீதி ஆஹாரோ. கப³ளம் கத்வா அஜ்ஜோ²ஹரீயதீதி அத்தோ². ரூபம் வா ஆஹரதீதிபி ‘ஆஹாரோ’. ஏவம் வத்து²வஸேன நாமம் உத்³த⁴ரித்வா புன வத்து²வஸேனேவேதம் பபே⁴த³தோ த³ஸ்ஸேதும் ஓத³னோ கும்மாஸோதிஆதி³ வுத்தம். ஓத³னாதீ³னி ஹி பா²ணிதபரியந்தானி த்³வாத³ஸ இதா⁴தி⁴ப்பேதஸ்ஸ ஆஹாரஸ்ஸ வத்தூ²னி. பாளியம் அனாக³தானி மூலப²லாதீ³னி யேவாபனகம் பவிட்டா²னி.

இதா³னி தானி மூலப²லாதீ³னி கத்தப்³ப³தோ த³ஸ்ஸேதும் யம்ஹி யம்ஹி ஜனபதே³திஆதி³மாஹ. தத்த² முகே²ன அஸிதப்³ப³ம் பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி முகா²ஸியம். த³ந்தேஹி விகா²தி³தப்³ப³ந்தி த³ந்தவிகா²த³னம். க³லேன அஜ்ஜோ²ஹரிதப்³ப³ந்தி க³லஜ்ஜோ²ஹரணீயம். இதா³னி தம் கிச்சவஸேன த³ஸ்ஸேதும் குச்சி²வித்த²ம்ப⁴னந்தி ஆஹ. தஞ்ஹி மூலப²லாதி³ ஓத³னகும்மாஸாதி³ வா அஜ்ஜோ²ஹடம் குச்சி²ம் வித்த²ம்பே⁴தி. இத³மஸ்ஸ கிச்சம். யாய ஓஜாய ஸத்தா யாபேந்தீதி ஹேட்டா² ஸப்³ப³பதே³ஹி ஸவத்து²கம் ஆஹாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நிப்³ப³ட்டிதஓஜமேவ த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் வுத்தம்.

கிம் பனேத்த² வத்து²ஸ்ஸ கிச்சம்? கிம் ஓஜாய? பரிஸ்ஸயஹரணபாலனானி. வத்து²ஹி பரிஸ்ஸயம் ஹரதி பாலேதும் ந ஸக்கோதி, ஓஜா பாலேதி பரிஸ்ஸயம் ஹரிதும் ந ஸக்கோதி. த்³வேபி ஏகதோ ஹுத்வா பாலேதும்பி ஸக்கோந்தி பரிஸ்ஸயம்பி ஹரிதும். கோ பனேஸ பரிஸ்ஸயோ நாம? கம்மஜதேஜோ. அந்தோகுச்சி²யஞ்ஹி ஓத³னாதி³வத்து²ஸ்மிம் அஸதி, கம்மஜதேஜோ உட்ட²ஹித்வா உத³ரபடலம் க³ண்ஹாதி, ‘சா²தோம்ஹி, ஆஹாரம் மே தே³தா²’தி வதா³பேதி. பு⁴த்தகாலே உத³ரபடலம் முஞ்சித்வா வத்து²ம் க³ண்ஹாதி. அத² ஸத்தோ ஏகக்³கோ³ ஹோதி.

யதா² ஹி சா²யாரக்க²ஸோ சா²யம் பவிட்ட²ம் க³ஹேத்வா தே³வஸங்க²லிகாய ப³ந்தி⁴த்வா அத்தனோ ப⁴வனே மோத³ந்தோ சா²தகாலே ஆக³ந்த்வா ஸீஸே ட³ம்ஸதி. ஸோ ட³ட்ட²த்தா விரவதி. தம் விரவம் ஸுத்வா ‘து³க்க²ப்பத்தோ ஏத்த² அத்தீ²’தி ததோ ததோ மனுஸ்ஸா ஆக³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஆக³தாக³தே க³ஹேத்வா கா²தி³த்வா ப⁴வனே மோத³தி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். சா²யாரக்க²ஸோ விய ஹி கம்மஜதேஜோ, தே³வஸங்க²லிகாய ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதஸத்தோ விய உத³ரபடலம், புன ஆக³தமனுஸ்ஸா விய ஓத³னாதி³வத்து², ஓதரித்வா ஸீஸே ட³ம்ஸனம் விய கம்மஜதேஜஸ்ஸ வத்து²தோ முத்தஸ்ஸ உத³ரபடலக்³க³ஹணம், ட³ட்ட²ஸ்ஸ விரவனகாலோ விய ‘ஆஹாரம் தே³தா²’தி வசனகாலோ, தாய ஸஞ்ஞாய ஆக³தாக³தே க³ஹேத்வா கா²தி³த்வா ப⁴வனே மோத³னகாலோ விய கம்மஜதேஜேன உத³ரபடலம் முஞ்சித்வா வத்து²ஸ்மிம் க³ஹிதே ஏகக்³க³சித்ததா.

தத்த² ஓளாரிகே வத்து²ஸ்மிம் ஓஜா மந்தா³ ஹோதி. ஸுகு²மே ப³லவதீ. குத்³ரூஸகப⁴த்தாதீ³னி ஹி பு⁴ஞ்ஜித்வா முஹுத்தேனேவ சா²தோ ஹோதி. ஸப்பிஆதீ³னி பிவித்வா டி²தஸ்ஸ தி³வஸம்பி ப⁴த்தம் ந ருச்சதி. ஏத்த² ச உபாதா³யுபாதா³ய ஓளாரிகஸுகு²மதா வேதி³தப்³பா³. கும்பீ⁴லானஞ்ஹி ஆஹாரம் உபாதா³ய மோரானம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. கும்பீ⁴லா கிர பாஸாணே கி³லந்தி. தே ச நேஸம் குச்சி²ப்பத்தா விலீயந்தி. மோரா ஸப்பவிச்சி²காதி³பாணே கா²த³ந்தி. மோரானம் பன ஆஹாரம் உபாதா³ய தரச்சா²னம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. தே கிர திவஸ்ஸச²ட்³டி³தானி விஸாணானி சேவ அட்டீ²னி ச கா²த³ந்தி. தானி ச நேஸம் கே²ளேன தேமிதமத்தானேவ கந்த³மூலம் விய முது³கானி ஹோந்தி. தரச்சா²னம்பி ஆஹாரமுபாதா³ய ஹத்தீ²னம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. தே ஹி நானாருக்க²ஸாகா²த³யோ கா²த³ந்தி. ஹத்தீ²னம் ஆஹாரதோ க³வயகோ³கண்ணமிகா³தீ³னம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. தே கிர நிஸ்ஸாரானி நானாருக்க²பண்ணாதீ³னி கா²த³ந்தி. தேஸம்பி ஆஹாரதோ கு³ன்னம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. தே அல்லஸுக்க²திணானி கா²த³ந்தி. தேஸம்பி ஆஹாரதோ ஸஸானம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. ஸஸானம் ஆஹாரதோ ஸகுணானம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. ஸகுணானம் ஆஹாரதோ பச்சந்தவாஸீனம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. பச்சந்தவாஸீனம் ஆஹாரதோ கா³மபோ⁴ஜகானம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. கா³மபோ⁴ஜகானம் ஆஹாரதோ ராஜராஜமஹாமத்தானம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. தேஸம்பி ஆஹாரதோ சக்கவத்தினோ ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. சக்கவத்தினோ ஆஹாரதோ பு⁴ம்மதே³வானம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. பு⁴ம்மதே³வானம் ஆஹாரதோ சாதுமஹாராஜிகானம் ஆஹாரோ ஸுகு²மோ. ஏவம் யாவ பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் ஆஹாரோ வித்தா²ரேதப்³போ³. தேஸம் பனாஹாரோ ஸுகு²மோத்வேவ நிட்ட²ம் பத்தோ.

லக்க²ணாதி³தோபி ஓஜாலக்க²ணோ கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ, ரூபாஹரணரஸோ, உபத்த²ம்ப⁴னபச்சுபட்டா²னோ, கப³ளம் கத்வா ஆஹரிதப்³ப³வத்து²பத³ட்டா²னோதி வேதி³தப்³போ³.

646. நோஉபாதா³னித்³தே³ஸே யதா² உபாதா³ரூபம் உபாதி³யதேவ, ந அஞ்ஞேன உபாதி³யதி, ஏவமேதம் ந உபாதி³யதேவாதி நோஉபாதா³.

647. பு²ஸிதப்³ப³ந்தி போ²ட்ட²ப்³ப³ம். பு²ஸித்வா ஜானிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². போ²ட்ட²ப்³ப³ஞ்ச தம் ஆயதனஞ்சாதி போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம். ஆபோ ச தம் நிஸ்ஸத்தஸுஞ்ஞதஸபா⁴வட்டே²ன தா⁴து சாதி ஆபோதா⁴து. இதா³னி யஸ்மா தீணி ரூபானி பு²ஸித்வா ஜானிதப்³பா³னி தஸ்மா தானி பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் கதமம் தம் ரூபம் போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம்? பத²வீதா⁴தூதிஆதி³மாஹ. தத்த² கக்க²ளத்தலக்க²ணா பத²வீதா⁴து, பதிட்டா²னரஸா, ஸம்படிச்ச²னபச்சுபட்டா²னா. தேஜோதா⁴து உண்ஹத்தலக்க²ணா, பரிபாசனரஸா, மத்³த³வானுப்பதா³னபச்சுபட்டா²னா. வாயோதா⁴து வித்த²ம்ப⁴னலக்க²ணா, ஸமுதீ³ரணரஸா, அபி⁴னீஹாரபச்சுபட்டா²னா. புரிமா பன ‘ஆபோதா⁴து’ பக்³க⁴ரணலக்க²ணா, ப்³ரூஹனரஸா, ஸங்க³ஹபச்சுபட்டா²னா. ஏகேகா சேத்த² ஸேஸத்தயபத³ட்டா²னாதி வேதி³தப்³பா³.

கக்க²ளந்தி த²த்³த⁴ம். முது³கந்தி அத²த்³த⁴ம். ஸண்ஹந்தி மட்ட²ம். ப²ருஸந்தி க²ரம். ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸந்தி ஸுக²வேத³னாபச்சயம் இட்ட²போ²ட்ட²ப்³ப³ம். து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸந்தி து³க்க²வேத³னாபச்சயம் அனிட்ட²போ²ட்ட²ப்³ப³ம். க³ருகந்தி பா⁴ரியம். லஹுகந்தி அபா⁴ரியம், ஸல்லஹுகந்தி அத்தோ². ஏத்த² ச ‘கக்க²ளம் முது³கம் ஸண்ஹம் ப²ருஸம் க³ருகம் லஹுக’ந்தி பதே³ஹி பத²வீதா⁴து ஏவ பா⁴ஜிதா. ‘‘யதா³யம் காயோ ஆயுஸஹக³தோ ச ஹோதி உஸ்மாஸஹக³தோ ச விஞ்ஞாணஸஹக³தோ ச ததா³ லஹுதரோ ச ஹோதி முது³தரோ ச கம்மஞ்ஞதரோ சா’’தி (தீ³. நி. 2.424) ஸுத்தேபி லஹுமுது³பூ⁴தம் பத²வீதா⁴துமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

‘ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸம் து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸ’ந்தி பத³த்³வயேன பன தீணிபி மஹாபூ⁴தானி பா⁴ஜிதானி. பத²வீதா⁴து ஹி ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸாபி அத்தி² து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸாபி. ததா² தேஜோதா⁴துவாயோதா⁴துயோ. தத்த² ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸா பத²வீதா⁴து முது³தலுணஹத்தே² த³ஹரே பாதே³ ஸம்பா³ஹந்தே அஸ்ஸாதே³த்வா அஸ்ஸாதே³த்வா ‘ஸம்பா³ஹ தாத, ஸம்பா³ஹ தாதா’தி வதா³பனாகாரம் கரோதி. ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸா தேஜோதா⁴து ஸீதஸமயே அங்கா³ரகபல்லம் ஆஹரித்வா க³த்தம் ஸேதே³ந்தே அஸ்ஸாதே³த்வா அஸ்ஸாதே³த்வா ‘ஸேதே³ஹி தாத, ஸேதே³ஹி தாதா’தி வதா³பனாகாரம் கரோதி. ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸா வாயோதா⁴து உண்ஹஸமயே வத்தஸம்பன்னே த³ஹரே பீ³ஜனேன பீ³ஜந்தே அஸ்ஸாதே³த்வா அஸ்ஸாதே³த்வா ‘பீ³ஜ தாத, பீ³ஜ தாதா’தி வதா³பனாகாரம் கரோதி. த²த்³த⁴ஹத்தே² பன த³ஹரே பாதே³ ஸம்பா³ஹந்தே அட்டீ²னம் பி⁴ஜ்ஜனகாலோ விய ஹோதி. ஸோபி ‘அபேஹீ’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. உண்ஹஸமயே அங்கா³ரகபல்லே ஆப⁴தே ‘அபனேஹி ந’ந்தி வத்தப்³ப³ம் ஹோதி. ஸீதஸமயே பீ³ஜனேன பீ³ஜந்தே ‘அபேஹி, மா பீ³ஜா’தி வத்தப்³ப³ம் ஹோதி. ஏவமேதாஸம் ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸதா து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸதா ச வேதி³தப்³பா³.

யம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ந்திஆதி³னா நயேன வுத்தா பன சதூஹி சதூஹி நயேஹி படிமண்டி³தா தேரஸ வாரா ஹேட்டா² ரூபாயதனாதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

கிம் பனேதானி தீணி மஹாபூ⁴தானி ஏகப்பஹாரேனேவ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி உதா³ஹு நோதி? ஆக³ச்ச²ந்தி. ஏவம் ஆக³தானி காயபஸாத³ம் க⁴ட்டேந்தி ந க⁴ட்டேந்தீதி? க⁴ட்டேந்தி. ஏகப்பஹாரேனேவ தானி ஆரம்மணம் கத்வா காயவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி நுப்பஜ்ஜதீதி? நுப்பஜ்ஜதி. ஆபு⁴ஜிதவஸேன வா ஹி உஸ்ஸத³வஸேன வா ஆரம்மணகரணம் ஹோதி.

தத்த² ஆபு⁴ஜிதவஸேன தாவ, பத்தஸ்மிஞ்ஹி ஓத³னேன பூரேத்வா ஆப⁴தே ஏகம் ஸித்த²ம் க³ஹேத்வா த²த்³த⁴ம் வா முது³கம் வாதி வீமம்ஸந்தோ கிஞ்சாபி தத்த² தேஜோபி அத்தி² வாயோபி அத்தி², பத²வீதா⁴துமேவ பன ஆபு⁴ஜதி. உண்ஹோத³கே ஹத்த²ம் ஓதாரேத்வா வீமம்ஸந்தோ கிஞ்சாபி தத்த² பத²வீபி அத்தி² வாயோபி அத்தி², தேஜோதா⁴துமேவ பன ஆபு⁴ஜதி. உண்ஹஸமயே வாதபானம் விவரித்வா வாதேன ஸரீரம் பஹராபேந்தோ டி²தோ மந்த³மந்தே³ வாதே பஹரந்தே கிஞ்சாபி தத்த² பத²வீபி அத்தி² தேஜோபி அத்தி², வாயோதா⁴துமேவ பன ஆபு⁴ஜதி. ஏவம் ஆபு⁴ஜிதவஸேன ஆரம்மணம் கரோதி நாம.

யோ பன உபக்க²லதி வா ஸீஸேன வா ருக்க²ம் பஹரதி பு⁴ஞ்ஜந்தோ வா ஸக்க²ரம் ட³ம்ஸதி, ஸோ கிஞ்சாபி தத்த² தேஜோபி அத்தி² வாயோபி அத்தி², உஸ்ஸத³வஸேன பன பத²வீதா⁴துமேவ ஆரம்மணம் கரோதி. அக்³கி³ம் அக்கமந்தோபி கிஞ்சாபி தத்த² பத²வீபி அத்தி² வாயோபி அத்தி², உஸ்ஸத³வஸேன பன தேஜோதா⁴துமேவ ஆரம்மணம் கரோதி. ப³லவவாதே கண்ணஸக்க²லிம் பஹரித்வா ப³தி⁴ரபா⁴வம் கரோந்தே. கிஞ்சாபி தத்த² பத²வீபி அத்தி² தேஜோபி அத்தி², உஸ்ஸத³வஸேன பன வாயோதா⁴துமேவ ஆரம்மணம் கரோதி.

யம்கிஞ்சி தா⁴தும் ஆரம்மணம் கரோந்தஸ்ஸ காயவிஞ்ஞாணம்பி ஏகப்பஹாரேன நுப்பஜ்ஜதி. ஸூசிகலாபேன வித்³த⁴ஸ்ஸ ஏகப்பஹாரேன காயோ க⁴ட்டியதி. யஸ்மிம் யஸ்மிம் பன டா²னே காயபஸாதோ³ உஸ்ஸன்னோ ஹோதி, தத்த² தத்த² காயவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. யத்த² யத்தா²பி படிக⁴ட்டனனிக⁴ம்ஸோ ப³லவா ஹோதி தத்த² தத்த² பட²மம் உப்பஜ்ஜதி. குக்குடபத்தேன வணே தோ⁴வியமானே அம்ஸுஅம்ஸு காயபஸாத³ம் க⁴ட்டேதி. யத்த² யத்த² பன பஸாதோ³ உஸ்ஸன்னோ ஹோதி, தத்த² தத்தே²வ காயவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உஸ்ஸத³வஸேன ஆரம்மணம் கரோதி. உஸ்ஸத³வஸேனேவ ச காயவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி நாம.

கத²ம் பன சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணதோ ஸங்கந்தி ஹோதீதி? த்³வீஹாகாரேஹி ஹோதி – அஜ்ஜா²ஸயதோ வா விஸயாதி⁴மத்ததோ வா. விஹாரபூஜாதீ³ஸு ஹி ‘தானி தானி சேதியானி சேவ படிமாயோ ச வந்தி³ஸ்ஸாமி, போத்த²கம்மசித்தகம்மானி ச ஓலோகேஸ்ஸாமீ’தி அஜ்ஜா²ஸயேன க³தோ ஏகம் வந்தி³த்வா வா பஸ்ஸித்வா வா இதரஸ்ஸ வந்த³னத்தா²ய வா த³ஸ்ஸனத்தா²ய வா மனம் கத்வா வந்தி³தும்பி பஸ்ஸிதும்பி க³ச்ச²தியேவ, ஏவம் அஜ்ஜா²ஸயதோ ஸங்கமதி நாம.

கேலாஸகூடபடிபா⁴க³ம் பன மஹாசேதியம் ஓலோகேந்தோ டி²தோபி அபரபா⁴கே³ ஸப்³ப³தூரியேஸு பக்³க³ஹிதேஸு ரூபாரம்மணம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ஸத்³தா³ரம்மணம் ஸங்கமதி. மனுஞ்ஞக³ந்தே⁴ஸு புப்பே²ஸு வா க³ந்தே⁴ஸு வா ஆப⁴தேஸு ஸத்³தா³ரம்மணம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா க³ந்தா⁴ரம்மணம் ஸங்கமதி. ஏவம் விஸயாதி⁴மத்ததோ ஸங்கமதி நாம.

651. ஆபோதா⁴துனித்³தே³ஸே ஆபோதி ஸபா⁴வனித்³தே³ஸோ. ஆபோவ ஆபோக³தம். ஸினேஹவஸேன ஸினேஹோ, ஸினேஹோவ ஸினேஹக³தம். ப³ந்த⁴னத்தம் ரூபஸ்ஸாதி பத²வீதா⁴துஆதி³கஸ்ஸ பூ⁴தரூபஸ்ஸ ப³ந்த⁴னபா⁴வோ. அயோபிண்டி³ஆதீ³னி ஹி ஆபோதா⁴து ஆப³ந்தி⁴த்வா ப³த்³தா⁴னி கரோதி. தாய ஆப³த்³த⁴த்தா தானி ப³த்³தா⁴னி நாம ஹோந்தி. பாஸாணபப்³ப³ததாலட்டி²ஹத்தி²த³ந்தகோ³ஸிங்கா³தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³பா³னி ஹேதானி ஆபோதா⁴து ஏவ ஆப³ந்தி⁴த்வா ப³த்³தா⁴னி கரோதி. ஆபோதா⁴துயா ஆப³த்³த⁴த்தாவ ப³த்³தா⁴னி ஹோந்தி.

கிம் பன பத²வீதா⁴து ஸேஸதா⁴தூனம் பதிட்டா² ஹோதி ந ஹோதீதி ஹோதி பு²ஸித்வா ஹோதி உதா³ஹு அபு²ஸித்வா? ஆபோதா⁴து வா ஸேஸா ஆப³ந்த⁴மானா பு²ஸித்வா ஆப³ந்த⁴தி உதா³ஹு அபு²ஸித்வாதி? பத²வீதா⁴து தாவ ஆபோதா⁴துயா அபு²ஸித்வாவ பதிட்டா² ஹோதி, தேஜோதா⁴துயா ச வாயோதா⁴துயா ச பு²ஸித்வா. ஆபோதா⁴து பன பத²வீதா⁴தும்பி தேஜோவாயோதா⁴துயோபி அபு²ஸித்வாவ ஆப³ந்த⁴தி. யதி³ பு²ஸித்வா ஆப³ந்தே⁴ய்ய போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் நாம ப⁴வேய்ய.

தேஜோதா⁴துவாயோதா⁴தூனம்பி ஸேஸதா⁴தூஸு ஸகஸககிச்சகரணே ஏஸேவ நயோ. தேஜோதா⁴து ஹி பத²வீதா⁴தும் பு²ஸித்வா ஜா²பேதி. ஸா பன ந உண்ஹா ஹுத்வா ஜா²யதி. யதி³ உண்ஹா ஹுத்வா ஜா²யேய்ய உண்ஹத்தலக்க²ணா நாம ப⁴வேய்ய. ஆபோதா⁴தும் பன அபு²ஸித்வாவ தாபேதி. ஸாபி தபமானா ந உண்ஹா ஹுத்வா தபதி. யதி³ உண்ஹா ஹுத்வா தபேய்ய உண்ஹத்தலக்க²ணா நாம ப⁴வேய்ய. வாயோதா⁴தும் பன பு²ஸித்வாவ தாபேதி. ஸாபி தபமானா ந உண்ஹா ஹுத்வா தபதி. யதி³ உண்ஹா ஹுத்வா தபேய்ய உண்ஹத்தலக்க²ணா நாம ப⁴வேய்ய. வாயோதா⁴து பத²வீதா⁴தும் பு²ஸித்வா வித்த²ம்பே⁴தி, ததா² தேஜோதா⁴தும் ஆபோதா⁴தும் பன அபு²ஸித்வாவ வித்த²ம்பே⁴தி.

உச்சு²ரஸம் பசித்வா பா²ணிதபிண்டே³ கரியமானே ஆபோதா⁴து த²த்³தா⁴ ஹோதி ந ஹோதீதி? ந ஹோதி. ஸா ஹி பக்³க⁴ரணலக்க²ணா. பத²வீதா⁴து கக்க²ளலக்க²ணா. ஓமத்தம் பன ஆபோ அதி⁴மத்தபத²வீக³திகம் ஜாதம். ஸா ஹி ரஸாகாரேன டி²தபா⁴வம் விஜஹதி, லக்க²ணம் ந விஜஹதி. பா²ணிதபிண்டே³ விலீயமானேபி பத²வீதா⁴து ந விலீயதி. கக்க²ளலக்க²ணா ஹி பத²வீதா⁴து பக்³க⁴ரணலக்க²ணா ஆபோதா⁴து. ஓமத்தா பன பத²வீ அதி⁴மத்தஆபக³திகா ஹோதி. ஸா பிண்டா³காரேன டி²தபா⁴வம் விஜஹதி, லக்க²ணம் ந விஜஹதி. சதுன்னஞ்ஹி மஹாபூ⁴தானம் பா⁴வஞ்ஞத²த்தமேவ ஹோதி, லக்க²ணஞ்ஞத²த்தம் நாம நத்தி². தஸ்ஸ அபா⁴வோ அட்டா²னபரிகப்பஸுத்தேன தீ³பிதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘ஸியா, ஆனந்த³, சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் அஞ்ஞத²த்தம், பத²வீதா⁴துயா…பே… வாயோதா⁴துயா; ந த்வேவ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அரியஸாவகஸ்ஸ ஸியா அஞ்ஞத²த்த’’ந்தி (அ. நி. 3.76).

அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – ஆனந்த³, கக்க²ளத்தலக்க²ணா பத²வீதா⁴து பரிவத்தித்வா பக்³க⁴ரணலக்க²ணா ஆபோதா⁴து நாம ப⁴வேய்ய, அரியஸாவகஸ்ஸ பன அஞ்ஞத²த்தம் நாம நத்தீ²தி. ஏவமேத்த² அட்டா²னபரிகப்போ ஆக³தோ.

652. இதோ பரேஸு உபாதி³ண்ணரூபாதி³னித்³தே³ஸேஸு உபாதி³ண்ணபதா³தீ³னம் அத்தோ² மாதிகாகதா²யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. சக்கா²யதனாதீ³னி ஹேட்டா² வித்தா²ரிதானேவ. தத்த² தத்த² பன விஸேஸமத்தமேவ வக்கா²ம.

உபாதி³ண்ணனித்³தே³ஸே தாவ சக்கா²யதனாதீ³னி ஏகந்தஉபாதி³ண்ணத்தா வுத்தானி. யஸ்மா பன ரூபாயதனாதீ³னி உபாதி³ண்ணானிபி அத்தி² அனுபாதி³ண்ணானிபி, தஸ்மா தானி யம் வா பனாதி ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேத்வா புன கம்மஸ்ஸ கதத்தா ரூபாயதனந்திஆதி³னா நயேன வித்தா²ரிதானி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³யேவாபனகேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

கஸ்மா பன ‘கம்மஸ்ஸ கதத்தா’தி ச ‘ந கம்மஸ்ஸ கதத்தா’தி ச உபி⁴ன்னம்பி நித்³தே³ஸே ‘ஜரதா ச அனிச்சதா ச’ ந க³ஹிதா, அனுபாதி³ண்ணாதீ³னம்யேவ நித்³தே³ஸேஸு க³ஹிதாதி? ந கம்மஸ்ஸ கதத்தாதி ஏத்த² தாவ கம்மதோ அஞ்ஞபச்சயஸமுட்டா²னம் ஸங்க³ஹிதம். ‘கம்மஸ்ஸ கதத்தா’தி ஏத்த² கம்மஸமுட்டா²னமேவ. இமானி ச த்³வே ரூபானி நேவ கம்மதோ ந அஞ்ஞஸ்மா ரூபஜனகபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா ந க³ஹிதானி. ஸா ச நேஸம் அனுப்பத்தி பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. அனுபாதி³ண்ணந்திஆதீ³ஸு பன கேவலம் அனுபாதி³ண்ணாதி³க்³க³ஹணேன கம்மாதி³ஸமுட்டா²னதா படிக்கி²த்தா, நஅஞ்ஞபச்சயஸமுட்டா²னதா அனுஞ்ஞாதா. தஸ்மா தத்த² க³ஹிதானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

666. சித்தஸமுட்டா²னனித்³தே³ஸே காயவிஞ்ஞத்தி வசீவிஞ்ஞத்தீதி இத³ம் த்³வயம் யஸ்மா ஏகந்தசித்தஸமுட்டா²னானி பூ⁴தானி உபாதா³ய பஞ்ஞாயதி, தஸ்மா வுத்தம். பரமத்த²தோ பன தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தானி பூ⁴தானேவ சித்தஸமுட்டா²னானி, தம்னிஸ்ஸிதத்தா. யதா² அனிச்சஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ஜராமரணம் அனிச்சம் நாம ஹோதி, ஏவமித³ம்பி சித்தஸமுட்டா²னம் நாம ஜாதம்.

668. சித்தஸஹபு⁴னித்³தே³ஸேபி ஏஸேவ நயோ. யாவ சித்தம் தாவ பஞ்ஞாயனதோ இத³மேவ த்³வயம் வுத்தம். ந பனேதம் சித்தேன ஸஹ பூ⁴தானி விய, சேதனாத³யோ விய ச உப்பஜ்ஜதி.

670. சித்தானுபரிவத்திதாயபி ஏஸேவ நயோ. யாவ சித்தம் தாவ பஞ்ஞாயனதோ ஏவ ஹேதம் த்³வயம் சித்தானுபரிவத்தீதி வுத்தம்.

674. ஓளாரிகந்தி வத்தா²ரம்மணபூ⁴தத்தா ஸம்ங்க⁴ட்டனவஸேன க³ஹேதப்³ப³தோ தூ²லம். வுத்தவிபல்லாஸதோ ஸுகு²மம் வேதி³தப்³ப³ம்.

676. தூ³ரேதி க⁴ட்டனவஸேன அக்³க³ஹேதப்³ப³த்தா து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யபா⁴வேன ஸமீபே டி²தம்பி தூ³ரே. இதரம் பன க⁴ட்டனவஸேன க³ஹேதப்³ப³த்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யபா⁴வேன தூ³ரே டி²தம்பி ஸந்திகே. சக்கா²யதனாதி³னித்³தே³ஸா ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வித்தா²ரதோ வேதி³தப்³பா³. இத³ம் தாவ து³விதே⁴ன ரூபஸங்க³ஹே விஸேஸமத்தம். திவித⁴ஸங்க³ஹோ உத்தானத்தோ²வ.

சதுக்கனித்³தே³ஸவண்ணனா

966. சதுப்³பி³த⁴ஸங்க³ஹாவஸானே தி³ட்டா²தீ³னம் பச்சி²மபத³ஸ்ஸ பே⁴தா³பா⁴வேன ஆதி³தோ பட்டா²ய புச்ச²ம் அகத்வாவ ரூபாயதனம் தி³ட்ட²ம் ஸத்³தா³யதனம் ஸுதந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ரூபாயதனம் சக்கு²னா ஓலோகேத்வா த³க்கி²தும் ஸக்காதி ‘தி³ட்ட²ம்’ நாம ஜாதம். ஸத்³தா³யதனம் ஸோதேன ஸுத்வா ஜானிதும் ஸக்காதி ‘ஸுதம்’ நாம ஜாதம். க³ந்தா⁴யதனாதி³த்தயம் கா⁴னஜிவ்ஹாகாயேஹி பத்வா க³ஹேதப்³ப³தோ முனித்வா ஜானிதப்³ப³ட்டே²ன முதம் நாம ஜாதம். பு²ஸித்வா விஞ்ஞாணுப்பத்திகாரணதோ ‘முதம்’ நாமாதிபி வுத்தம். ஸப்³ப³மேவ பன ரூபம் மனோவிஞ்ஞாணேன ஜானிதப்³ப³ந்தி மனஸா விஞ்ஞாதம் நாம ஜாதம்.

பஞ்சகனித்³தே³ஸவண்ணனா

967. பஞ்சவித⁴ஸங்க³ஹனித்³தே³ஸே கக்க²ளந்தி த²த்³த⁴ம். க²ரமேவ க²ரக³தம், ப²ருஸந்தி அத்தோ². இதரே த்³வேபி ஸபா⁴வனித்³தே³ஸா ஏவ. அஜ்ஜ²த்தந்தி நியகஜ்ஜ²த்தம். ப³ஹித்³தா⁴தி பா³ஹிரம். உபாதி³ண்ணந்தி ந கம்மஸமுட்டா²னமேவ. அவிஸேஸேன பன ஸரீரட்ட²கஸ்ஸேதம் க³ஹணம். ஸரீரட்ட²கஞ்ஹி உபாதி³ண்ணம் வா ஹோது அனுபாதி³ண்ணம் வா, ஆதி³ன்னக³ஹிதபராமட்ட²வஸேன ஸப்³ப³ம் உபாதி³ண்ணமேவ நாம.

969. தேஜோக³தந்தி ஸப்³ப³தேஜேஸு க³தம் உண்ஹத்தலக்க²ணம், தேஜோ ஏவ வா தேஜோபா⁴வம் க³தந்தி ‘தேஜோக³தம்’. உஸ்மாதி உஸ்மாகாரோ. உஸ்மாக³தந்தி உஸ்மாபா⁴வம் க³தம். உஸ்மாகாரஸ்ஸேவேதம் நாமம். உஸுமந்தி ப³லவஉஸ்மா. உஸுமமேவ உஸுமபா⁴வம் க³தந்தி உஸுமக³தம்.

970. வாயனகவஸேன வாயோ. வாயோவ வாயோபா⁴வம் க³தத்தா வாயோக³தம். த²ம்பி⁴தத்தந்தி உப்பலனாளதசாதீ³னம் விய வாதபுண்ணானம் த²ம்பி⁴தபா⁴வோ ரூபஸ்ஸ.

ச²க்காதி³னித்³தே³ஸவண்ணனா

972-4. ச²ப்³பி³தா⁴தி³ஸங்க³ஹானம் திண்ணம் ஓஸானபத³ஸ்ஸ பே⁴தா³பா⁴வதோ ஆதி³தோ பட்டா²ய அபுச்சி²த்வாவ நித்³தே³ஸோ கதோ. தத்த² சக்கு²விஞ்ஞாணேன ஜானிதும் ஸக்காதி சக்கு²விஞ்ஞேய்யம்…பே… மனோவிஞ்ஞாணேன ஜானிதும் ஸக்காதி மனோவிஞ்ஞேய்யம். திவிதா⁴ய மனோதா⁴துயா ஜானிதும் ஸக்காதி மனோதா⁴துவிஞ்ஞேய்யம் ஸப்³ப³ம் ரூபந்தி ஏத்த² யஸ்மா ஏகம் ரூபம்பி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா அஜானிதப்³ப³ம் நாம நத்தி², தஸ்மா ‘ஸப்³ப³ம் ரூப’ந்தி வுத்தம். ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஹி அபி⁴த⁴ம்மம் பத்வா நயம் காதும் யுத்தட்டா²னே நயோ அகதோ நாம நத்தி². இத³ஞ்ச ஏகரூபஸ்ஸாபி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா அஜானிதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வேன நயம் காதும் யுத்தட்டா²னம் நாம, தஸ்மா நயம் கரோந்தோ ‘ஸப்³ப³ம் ரூப’ந்தி ஆஹ.

974. ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸோதி ஸுக²வேத³னாபடிலாப⁴பச்சயோ. து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸோதி து³க்க²வேத³னாபடிலாப⁴பச்சயோ. இதா⁴பி போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணஸ்ஸ ஸுக²து³க்க²ஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வதோ அயம் நயோ தி³ன்னோ.

நவகாதி³னித்³தே³ஸவண்ணனா

975. நவகே பன இந்த்³ரியரூபஸ்ஸ நாம அத்தி²தாய நயோ தி³ன்னோ. தஸ்ஸேவ ஸப்படிக⁴அப்படிக⁴தாய த³ஸகே நயோ தி³ன்னோ. ஏகாத³ஸகே அட்³டே⁴காத³ஸ ஆயதனானி விப⁴த்தானி. தேஸம் நித்³தே³ஸவாரா ஹேட்டா² வுத்தனயேன வித்தா²ரதோ வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவ.