து³கமாதிகாபத³வண்ணனா

1-6. து³கமாதிகாயம் பன திகேஸு அனாக³தபத³வண்ணனம்யேவ கரிஸ்ஸாம. ஹேதுகோ³ச்ச²கே தாவ ஹேதுத⁴ம்மாதி மூலட்டே²ன ஹேதுஸங்கா²தா த⁴ம்மா. ஹேதூ த⁴ம்மாதிபி பாடோ². ந ஹேதூதி தேஸம்யேவ படிக்கே²பவசனம். ஸம்பயோக³தோ பவத்தேன ஸஹ ஹேதுனாதி ஸஹேதுகா. ததே²வ பவத்தோ நத்தி² ஏதேஸம் ஹேதூதி அஹேதுகா. ஏகுப்பாதா³தி³தாய ஹேதுனா ஸம்பயுத்தாதி ஹேதுஸம்பயுத்தா. ஹேதுனா விப்பயுத்தாதி ஹேதுவிப்பயுத்தா. இமேஸம் த்³வின்னம்பி து³கானம் கிஞ்சாபி அத்த²தோ நானத்தம் நத்தி², தே³ஸனாவிலாஸேன பன ததா² பு³ஜ்ஜ²ந்தானம் வா புக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன வுத்தா. ததோ பரம் பட²மது³கம் து³தியததியேஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா தேஸம் ‘ஹேதூ ந ஹேதூ’திஆதீ³னம் பதா³னம் வஸேன யதா²ஸம்ப⁴வதோ அபரேபி தயோ து³கா வுத்தா. தத்த² யதே²வ ‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா ஸஹேதுகா சா’தி ஏதம் ஸம்ப⁴வதி, ததா² ‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா அஹேதுகா சா’தி இத³ம்பி. யதா² ச ‘ஸஹேதுகா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ’தி ஏதம் ஸம்ப⁴வதி, ததா² ‘அஹேதுகா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ’தி இத³ம்பி. ஹேதுஸம்பயுத்தது³கேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜனாயபி ஏஸேவ நயோ.

தத்ர யதே³தம் ‘ந ஹேதூ த⁴ம்மா ஸஹேதுகாபி அஹேதுகாபீ’தி ஸித்³தே⁴, ‘ந ஹேதூ கோ² பன த⁴ம்மா’தி அதிரித்தம் ‘கோ² பனா’தி பத³ம் வுத்தம், தஸ்ஸ வஸேன அயம் அதிரேகத்தோ² ஸங்க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³. கத²ம்? ந கேவலம் ‘ந ஹேது த⁴ம்மா அத² கோ² அஞ்ஞேபி ந ச ஸஹேதுகாபி அஹேதுகாபி இச்சேவ, அத² கோ² அஞ்ஞதா²பீதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதே²வ ஹி ‘ந ஹேதூ த⁴ம்மா ஸஹேதுகாபி அஹேதுகாபி’, ஏவம் ‘ஹேதூ த⁴ம்மா ஸஹேதுகாபி அஹேதுகாபி’. யதா² ச ‘ந ஹேதூ த⁴ம்மா ஸஹேதுகாபி அஹேதுகாபி’, ஏவம் ‘ந ஹேதூ த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தாபி ஹேதுவிப்பயுத்தாபீ’தி.

7-13. சூளந்தரது³கேஸு அத்தனோ நிப்பா²த³கேன ஸஹ பச்சயேனாதி ஸப்பச்சயா. நத்தி² ஏதேஸம் உப்பாதே³ வா டி²தியம் வா பச்சயோதி அப்பச்சயா. பச்சயேஹி ஸமாக³ந்த்வா கதாதி ஸங்க²தா. ந ஸங்க²தாதி அஸங்க²தா. அவினிப்³போ⁴க³வஸேன ரூபம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி ரூபினோ. ததா²வித⁴ம் நத்தி² ஏதேஸம் ரூபந்தி அரூபினோ. ருப்பனலக்க²ணம் வா ரூபம்; தம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி ரூபினோ. ந ரூபினோ அரூபினோ. லோகியா த⁴ம்மாதி லோகோ வுச்சதி லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன வட்டம்; தஸ்மிம் பரியாபன்னபா⁴வேன லோகே நியுத்தாதி லோகியா. ததோ உத்திண்ணாதி உத்தரா; லோகே அபரியாபன்னபா⁴வேன லோகதோ உத்தராதி லோகுத்தரா. கேனசி விஞ்ஞேய்யாதி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஸு கேனசி ஏகேன சக்கு²விஞ்ஞாணேன வா ஸோதவிஞ்ஞாணேன வா விஜானிதப்³பா³. கேனசி ந விஞ்ஞேய்யாதி தேனேவ சக்கு²விஞ்ஞாணேன வா ஸோதவிஞ்ஞாணேன வா ந விஜானிதப்³பா³. ஏவம் ஸந்தே த்³வின்னம்பி பதா³னம் அத்த²னானத்ததோ து³கோ ஹோதி.

14-19. ஆஸவகோ³ச்ச²கே ஆஸவந்தீதி ஆஸவா. சக்கு²தோபி…பே… மனதோபி ஸந்த³ந்தி பவத்தந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மதோ யாவ கோ³த்ரபு⁴ம், ஓகாஸதோ யாவ ப⁴வக்³க³ம் ஸவந்தீதி வா ஆஸவா. ஏதே த⁴ம்மே ஏதஞ்ச ஓகாஸம் அந்தோகரித்வா பவத்தந்தீதி அத்தோ². அந்தோகரணத்தோ² ஹி அயம் ‘ஆ’காரோ. சிரபாரிவாஸியட்டே²ன மதி³ராத³யோ ஆஸவா. ஆஸவா வியாதிபி ஆஸவா. லோகஸ்மிஞ்ஹி சிரபாரிவாஸிகா மதி³ராத³யோ ஆஸவாதி வுச்சந்தி. யதி³ ச சிரபாரிவாஸியட்டே²ன ஆஸவா, ஏதேயேவ ப⁴விதுமரஹந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜாய, இதோ புப்³பே³ அவிஜ்ஜா நாஹோஸீ’’திஆதி³ (அ. நி. 10.61). ஆயதம் வா ஸம்ஸாரது³க்க²ம் ஸவந்தி பஸவந்தீதிபி ஆஸவா. ததோ அஞ்ஞே நோ ஆஸவா நாம. அத்தானம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தேஹி ஸஹ ஆஸவேஹீதி ஸாஸவா. ஏவம் பவத்தமானா நத்தி² ஏதேஸம் ஆஸவாதி அனாஸவா. ஸேஸம் ஹேதுகோ³ச்ச²கே வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். அயம் பன விஸேஸோ – யதா² தத்த² ‘ந ஹேதூ கோ² பன த⁴ம்மா ஸஹேதுகாபி அஹேதுகாபீதி அயம் ஓஸானது³கோ பட²மது³கஸ்ஸ து³தியபத³ம் ஆதி³ம்ஹி ட²பேத்வா வுத்தோ, ஏவம் இத⁴ ‘நோ ஆஸவா கோ² பன த⁴ம்மா ஸாஸவாபி அனாஸவாபீ’தி ந வுத்தோ. கிஞ்சாபி ந வுத்தோ, அத² கோ² அயஞ்ச அஞ்ஞோ ச பே⁴தோ³ தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

20-25. ஸம்யோஜனகோ³ச்ச²கே யஸ்ஸ ஸம்விஜ்ஜந்தி, தம் புக்³க³லம் வட்டஸ்மிம் ஸம்யோஜேந்தி ப³ந்த⁴ந்தீதி ஸம்யோஜனா. ததோ அஞ்ஞே நோ ஸம்யோஜனா நாம. ஆரம்மணபா⁴வம் உபக³ந்த்வா ஸம்யோஜனஸம்ப³ந்த⁴னே ஸம்யோஜனானம் ஹிதாதி ஸம்யோஜனியா. ஸம்யோஜனஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தானம் ஏதம் அதி⁴வசனம். ந ஸம்யோஜனியா அஸம்யோஜனியா. ஸேஸம் ஹேதுகோ³ச்ச²கே வுத்தனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

26-31. க³ந்த²கோ³ச்ச²கே யஸ்ஸ ஸம்விஜ்ஜந்தி தம் சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன வட்டஸ்மிம் க³ந்தே²ந்தி க⁴டேந்தீதி க³ந்தா². ததோ அஞ்ஞே நோ க³ந்தா². ஆரம்மணகரணவஸேன க³ந்தே²ஹி க³ந்தி²தப்³பா³தி க³ந்த²னியா. ஸேஸம் ஹேதுகோ³ச்ச²கே வுத்தனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம். யதா² ச இத⁴, ஏவம் இதோ பரேஸுபி வுத்தாவஸேஸம் தத்த² தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

32-37. ஓக⁴கோ³ச்ச²கே யஸ்ஸ ஸம்விஜ்ஜந்தி தம் வட்டஸ்மிம்யேவ ஓஹனந்தி ஓஸீதா³பேந்தீதி ஓகா⁴. ஆரம்மணம் கத்வா அதிக்கமனீயதோ ஓகே⁴ஹி அதிக்கமிதப்³பா³தி ஓக⁴னியா. ஓகா⁴னம் ஆரம்மணத⁴ம்மா ஏவ வேதி³தப்³பா³.

38-43. யோக³கோ³ச்ச²கே வட்டஸ்மிம் யோஜேந்தீதி யோகா³. யோக³னியா ஓக⁴னியா விய வேதி³தப்³பா³.

44-49. நீவரணகோ³ச்ச²கே சித்தம் நீவரந்தி பரியோனந்த⁴ந்தீதி நீவரணா. நீவரணியா ஸம்யோஜனியா விய வேதி³தப்³பா³.

50-54. பராமாஸகோ³ச்ச²கே த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தம் அனிச்சாதி³ஆகாரம் அதிக்கமித்வா ‘நிச்ச’ந்தி ஆதி³வஸேன பவத்தமானா பரதோ ஆமஸந்தீதி பராமாஸா. பராமாஸேஹி ஆரம்மணகரணவஸேன பராமட்ட²த்தா பராமட்டா².

55-68. மஹந்தரது³கேஸு ஆரம்மணம் அக்³க³ஹேத்வா அப்பவத்திதோ ஸஹ ஆரம்மணேனாதி ஸாரம்மணா. நத்தி² ஏதேஸம் ஆரம்மணந்தி அனாரம்மணா. சிந்தனட்டே²ன சித்தா, விசித்தட்டே²ன வா சித்தா. அவிப்பயோக³வஸேன சேதஸி நியுத்தாதி சேதஸிகா. நிரந்தரபா⁴வூபக³மனதாய, உப்பாத³தோ யாவ ப⁴ங்கா³, சித்தேன ஸம்ஸட்டா²தி சித்தஸம்ஸட்டா². ஏகதோ வத்தமானாபி நிரந்தரபா⁴வம் அனுபக³மனதாய சித்தேன விஸம்ஸட்டா²தி சித்தவிஸம்ஸட்டா². ஸமுட்ட²ஹந்தி ஏதேனாதி ஸமுட்டா²னம். சித்தம் ஸமுட்டா²னம் ஏதேஸந்தி சித்தஸமுட்டா²னா. ஸஹ ப⁴வந்தீதி ஸஹபு⁴னோ. சித்தேன ஸஹபு⁴னோ சித்தஸஹபு⁴னோ. அனுபரிவத்தந்தீதி அனுபரிவத்தினோ. கிம் அனுபரிவத்தந்தி? சித்தம். சித்தஸ்ஸ அனுபரிவத்தினோ சித்தானுபரிவத்தினோ. சித்தஸம்ஸட்டா² ச தே சித்தஸமுட்டா²னா சாதி சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னா. சித்தஸம்ஸட்டா² ச தே சித்தஸமுட்டா²னா ச சித்தஸஹபு⁴னோ ஏவ சாதி சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னஸஹபு⁴னோ. சித்தஸம்ஸட்டா² ச தே சித்தஸமுட்டா²னா ச சித்தானுபரிவத்தினோ ஏவ சாதி சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னானுபரிவத்தினோ. ஸேஸானி ஸப்³ப³பதா³னி வுத்தபதா³னம் படிக்கே²பவஸேன வேதி³தப்³பா³னி. அஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தம் ஸந்தா⁴ய அஜ்ஜ²த்தத்திகே வுத்தவஸேன அஜ்ஜ²த்தாவ அஜ்ஜ²த்திகா. ததோ ப³ஹிபூ⁴தாதி பா³ஹிரா. உபாதி³யந்தேவ பூ⁴தானி, ந பூ⁴தானி விய உபாதி³யந்தீதி உபாதா³. ந உபாதி³யந்தேவாதி நோஉபாதா³.

69-74. உபாதா³னகோ³ச்ச²கே பு⁴ஸம் ஆதி³யந்தீதி உபாதா³னா; த³ள்ஹக்³கா³ஹம் க³ண்ஹந்தீதி அத்தோ². ததோ அஞ்ஞே நோஉபாதா³னா.

75-82. கிலேஸகோ³ச்ச²கே ஸம்கிலிட்ட²த்திகே வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

83-100. பிட்டி²து³கேஸு காமே அவசரந்தீதி காமாவசரா ரூபே அவசரந்தீதி ரூபாவசரா. அரூபே அவசரந்தீதி அரூபாவசரா. அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. தேபூ⁴மகவட்டே பரியாபன்னா அந்தோக³தா⁴தி பரியாபன்னா. தஸ்மிம் ந பரியாபன்னாதி அபரியாபன்னா. வட்டமூலம் சி²ந்த³ந்தா நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா வட்டதோ நிய்யந்தீதி நிய்யானிகா. இமினா லக்க²ணேன ந நிய்யந்தீதி அனிய்யானிகா. சுதியா வா அத்தனோ வா பவத்தியா அனந்தரம் ப²லதா³னே நியதத்தா நியதா. ததா² அனியதத்தா அனியதா. அஞ்ஞே த⁴ம்மே உத்தரந்தி பஜஹந்தீதி உத்தரா. அத்தானம் உத்தரிதும் ஸமத்தே²ஹி ஸஹ உத்தரேஹீதி ஸஉத்தரா. நத்தி² ஏதேஸம் உத்தராதி அனுத்தரா. ரணந்தி ஏதேஹீதி ரணா; யேஹி அபி⁴பூ⁴தா ஸத்தா நானப்பகாரேன கந்த³ந்தி பரிதே³வந்தி, தேஸம் ராகா³தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். ஸம்பயோக³வஸேன பஹானேகட்ட²தாவஸேன ச ஸஹ ரணேஹீதி ஸரணா. தேனாகாரேன நத்தி² ஏதேஸம் ரணாதி அரணா.

ஸுத்தந்திகது³கமாதிகாபத³வண்ணனா

101-108. ஸுத்தந்திகது³கேஸு ஸம்பயோக³வஸேன விஜ்ஜம் ப⁴ஜந்தீதி விஜ்ஜாபா⁴கி³னோ; விஜ்ஜாபா⁴கே³ விஜ்ஜாகோட்டா²ஸே வத்தந்தீதிபி விஜ்ஜாபா⁴கி³னோ. தத்த² விபஸ்ஸனாஞாணம், மனோமயித்³தி⁴, ச² அபி⁴ஞ்ஞாதி அட்ட² விஜ்ஜா. புரிமேன அத்தே²ன தாஹி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி விஜ்ஜாபா⁴கி³னோ. பச்சி²மேன அத்தே²ன தாஸு யா காசி ஏகா விஜ்ஜா விஜ்ஜா. ஸேஸா விஜ்ஜாபா⁴கி³னோதி. ஏவம் விஜ்ஜாபி விஜ்ஜாய ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி விஜ்ஜாபா⁴கி³னோத்வேவ வேதி³தப்³பா³. இத⁴ பன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாவ அதி⁴ப்பேதா. ஸம்பயோக³வஸேனேவ அவிஜ்ஜம் ப⁴ஜந்தீதி அவிஜ்ஜாபா⁴கி³னோ. அவிஜ்ஜாபா⁴கே³ அவிஜ்ஜாகோட்டா²ஸே வத்தந்தீதிபி அவிஜ்ஜாபா⁴கி³னோ. தத்த² து³க்க²படிச்சா²த³கம் தமோ ஸமுத³யாதி³படிச்சா²த³கந்தி சதஸ்ஸோ அவிஜ்ஜா. புரிமனயேனேவ தாஹி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி அவிஜ்ஜாபா⁴கி³னோ. தாஸு யா காசி ஏகா அவிஜ்ஜா அவிஜ்ஜா. ஸேஸா அவிஜ்ஜாபா⁴கி³னோதி. ஏவம் அவிஜ்ஜாபி அவிஜ்ஜாய ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி அவிஜ்ஜாபா⁴கி³னோத்வேவ வேதி³தப்³பா³. இத⁴ பன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாவ அதி⁴ப்பேதா.

புன அனஜ்ஜோ²த்த²ரணபா⁴வேன கிலேஸந்த⁴காரம் வித்³த⁴ம்ஸேதும் அஸமத்த²தாய விஜ்ஜு உபமா ஏதேஸந்தி விஜ்ஜூபமா. நிஸ்ஸேஸம் வித்³த⁴ம்ஸனஸமத்த²தாய வஜிரம் உபமா ஏதேஸந்தி வஜிரூபமா. பா³லேஸு டி²தத்தா யத்த² டி²தா தது³பசாரேன பா³லா. பண்டி³தேஸு டி²தத்தா பண்டி³தா. பா³லகரத்தா வா பா³லா, பண்டி³தகரத்தா பண்டி³தா. கண்ஹாதி காளகா, சித்தஸ்ஸ அபப⁴ஸ்ஸரபா⁴வகரணா. ஸுக்காதி ஓதா³தா, சித்தஸ்ஸ பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வகரணா. கண்ஹாபி⁴ஜாதிஹேதுதோ வா கண்ஹா; ஸுக்காபி⁴ஜாதிஹேதுதோ ஸுக்கா. இத⁴ சேவ ஸம்பராயே ச தபேந்தீதி தபனீயா. ந தபனீயா அதபனீயா.

அதி⁴வசனது³காத³யோ தயோ அத்த²தோ நின்னானாகரணா; ப்³யஞ்ஜனமேவேத்த² நானம். ஸிரிவட்³ட⁴கோ த⁴னவட்³ட⁴கோதி ஆத³யோ ஹி வசனமத்தமேவ அதி⁴காரம் கத்வா பவத்தா அதி⁴வசனா நாம. அதி⁴வசனானம் பதா² அதி⁴வசனபதா². ‘‘அபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி கோ², பி⁴க்க²வே, தஸ்மா ஸங்கா²ரா’’தி (ஸம். நி. 3.79) ஏவம் நித்³தா⁴ரேத்வா ஸஹேதுகம் கத்வா வுச்சமானா அபி⁴லாபா நிருத்தி நாம. நிருத்தீனம் பதா² நிருத்திபதா². தக்கோ விதக்கோ ஸங்கப்போதி (த⁴. ஸ. 7) ஏவம் தேன தேன பகாரேன ஞாபனதோ பஞ்ஞத்தி நாம. பஞ்ஞத்தீனம் பதா² பஞ்ஞத்திபதா². ஏத்த² ச ஏகம் து³கம் வத்வாபி இதரேஸம் வசனே பயோஜனம் ஹேதுகோ³ச்ச²கே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

109-118. நாமரூபது³கே நாமகரணட்டே²ன நமனட்டே²ன நாமனட்டே²ன ச நாமம். ருப்பனட்டே²ன ரூபம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன நிக்கே²பகண்டே³ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. அவிஜ்ஜாதி து³க்கா²தீ³ஸு அஞ்ஞாணம். ப⁴வதண்ஹாதி ப⁴வபத்த²னா. ப⁴வதி³ட்டீ²தி ப⁴வோ வுச்சதி ஸஸ்ஸதம்; ஸஸ்ஸதவஸேன உப்பஜ்ஜனதி³ட்டி². விப⁴வதி³ட்டீ²தி விப⁴வோ வுச்சதி உச்சே²த³ம்; உச்சே²த³வஸேன உப்பஜ்ஜனதி³ட்டி². ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சாதி பவத்தா தி³ட்டி² ஸஸ்ஸததி³ட்டி². உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி பவத்தா தி³ட்டி² உச்சே²த³தி³ட்டி². அந்தவாதி பவத்தா தி³ட்டி² அந்தவாதி³ட்டி². அனந்தவாதி பவத்தா தி³ட்டி² அனந்தவாதி³ட்டி². புப்³ப³ந்தம் அனுக³தா தி³ட்டி² புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி². அபரந்தம் அனுக³தா தி³ட்டி² அபரந்தானுதி³ட்டி². அஹிரிகந்தி யம் ந ஹிரியதி ஹிரியிதப்³பே³னாதி (த⁴. ஸ. 387) ஏவம் வித்தா²ரிதா நில்லஜ்ஜதா. அனோத்தப்பந்தி யம் ந ஓத்தப்பதி ஓத்தப்பிதப்³பே³னாதி ஏவம் வித்தா²ரிதோ அபா⁴யனகஆகாரோ. ஹிரியனா ஹிரீ, ஓத்தப்பனா ஓத்தப்பம். தோ³வசஸ்ஸதாதீ³ஸு து³க்க²ம் வசோ ஏதஸ்மிம் விப்படிகூலகா³ஹிம்ஹி விபச்சனீகஸாதே அனாத³ரே புக்³க³லேதி து³ப்³ப³சோ. தஸ்ஸ கம்மம் தோ³வசஸ்ஸம். தஸ்ஸ பா⁴வோ தோ³வசஸ்ஸதா. பாபா அஸ்ஸத்³தா⁴த³யோ புக்³க³லா ஏதஸ்ஸ மித்தாதி பாபமித்தோ; தஸ்ஸ பா⁴வோ பாபமித்ததா. ஸோவசஸ்ஸதா ச கல்யாணமித்ததா ச வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³பா³.

119-123. ‘பஞ்சபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தியோ, ஸத்தபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தியோ’தி (த⁴. ஸ. 1336) ஏவம் வுத்தாஸு ஆபத்தீஸு குஸலபா⁴வோ ஆபத்திகுஸலதா. தாஹி ஆபத்தீஹி வுட்டா²னே குஸலபா⁴வோ ஆபத்திவுட்டா²னகுஸலதா. ஸமாபத்தீஸு குஸலபா⁴வோ ஸமாபத்திகுஸலதா. ஸமாபத்தீனம் அப்பனாபரிச்சே²த³பஞ்ஞாயேதம் அதி⁴வசனம். ஸமாபத்தீஹி வுட்டா²னே குஸலபா⁴வோ ஸமாபத்திவுட்டா²னகுஸலதா. அட்டா²ரஸஸு தா⁴தூஸு குஸலபா⁴வோ தா⁴துகுஸலதா. தாஸம்யேவ தா⁴தூனம் மனஸிகாரே குஸலபா⁴வோ மனஸிகாரகுஸலதா. சக்கா²யதனாதீ³ஸு குஸலபா⁴வோ ஆயதனகுஸலதா. த்³வாத³ஸங்கே³ படிச்சஸமுப்பாதே³ குஸலபா⁴வோ படிச்சஸமுப்பாத³குஸலதா. தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே குஸலபா⁴வோ டா²னகுஸலதா. டா²னந்தி காரணம் வுச்சதி. தஸ்மிஞ்ஹி ததா³யத்தவுத்திதாய ப²லம் திட்ட²தி நாம, தஸ்மா டா²னந்தி வுத்தம். அட்டா²னே குஸலபா⁴வோ அட்டா²னகுஸலதா.

124-134. உஜுபா⁴வோ அஜ்ஜவோ. முது³பா⁴வோ மத்³த³வோ. அதி⁴வாஸனஸங்கா²தோ க²மனபா⁴வோ க²ந்தி. ஸுரதஸ்ஸ பா⁴வோ ஸோரச்சம். ஸம்மோத³கமுது³பா⁴வஸங்கா²தோ ஸகி²லபா⁴வோ ஸாக²ல்யம். யதா² பரேஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தனோ சி²த்³த³ம் ந ஹோதி ஏவம் த⁴ம்மாமிஸேஹி படிஸந்த²ரணம் படிஸந்தா²ரோ. இந்த்³ரியஸம்வரபே⁴த³ஸங்கா²தோ மனச்ச²ட்டே²ஸு இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரபா⁴வோ இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரதா. படிக்³க³ஹணபரிபோ⁴க³வஸேன போ⁴ஜனே மத்தம் அஜானனபா⁴வோ போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞுதா. அனந்தரது³கோ வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³போ³. ஸதிவிப்பவாஸஸங்கா²தோ முட்ட²ஸ்ஸதிபா⁴வோ முட்ட²ஸ்ஸச்சம். அஸம்பஜானபா⁴வோ அஸம்பஜஞ்ஞம். ஸரதீதி ஸதி. ஸம்பஜானாதீதி ஸம்பஜஞ்ஞம். அப்படிஸங்கா²னே அகம்பனட்டே²ன படிஸங்கா²னஸங்கா²தம் ப³லம் படிஸங்கா²னப³லம். வீரியஸீஸேன ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேந்தஸ்ஸ உப்பன்னம் ப³லம் பா⁴வனாப³லம். பச்சனீகத⁴ம்மே ஸமேதீதி ஸமதோ². அனிச்சாதி³வஸேன விவிதே⁴ன ஆகாரேன பஸ்ஸதீதி விபஸ்ஸனா. ஸமதோ²வ தம் ஆகாரம் க³ஹேத்வா புன பவத்தேதப்³ப³ஸ்ஸ ஸமத²ஸ்ஸ நிமித்தவஸேன ஸமத²னிமித்தம். பக்³கா³ஹனிமித்தேபி ஏஸேவ நயோ. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே பக்³க³ண்ஹாதீதி பக்³கா³ஹோ. ந விக்கி²பதீதி அவிக்கே²போ.

135-142. ஸீலவினாஸிகா அஸம்வரஸங்கா²தா ஸீலஸ்ஸ விபத்தி ஸீலவிபத்தி. ஸம்மாதி³ட்டி²வினாஸிகா மிச்சா²தி³ட்டி²ஸங்கா²தா தி³ட்டி²யா விபத்தி தி³ட்டி²விபத்தி. ஸோரச்சமேவ ஸீலஸ்ஸ ஸம்பாத³னதோ ஸீலபரிபூரணதோ ஸீலஸ்ஸ ஸம்பதா³தி ஸீலஸம்பதா³. தி³ட்டி²பாரிபூரிபூ⁴தம் ஞாணம் தி³ட்டி²யா ஸம்பதா³தி தி³ட்டி²ஸம்பதா³. விஸுத்³தி⁴பா⁴வம் ஸம்பத்தா ஸீலஸங்கா²தா ஸீலஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴, ஸீலவிஸுத்³தி⁴. நிப்³பா³னஸங்கா²தம் விஸுத்³தி⁴ம் பாபேதும் ஸமத்தா², த³ஸ்ஸனஸங்கா²தா, தி³ட்டி²யா விஸுத்³தி⁴ தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴. தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ கோ² பன யதா²தி³ட்டி²ஸ்ஸ ச பதா⁴னந்தி கம்மஸ்ஸகதஞ்ஞாணாதி³ஸங்கா²தா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ சேவ யதா²தி³ட்டி²ஸ்ஸ ச அனுரூபதி³ட்டி²ஸ்ஸ கல்யாணதி³ட்டி²ஸ்ஸ தம்ஸம்பயுத்தமேவ பதா⁴னம். ஸம்வேகோ³தி ஜாதிஆதீ³னி படிச்ச உப்பன்னப⁴யஸங்கா²தம் ஸம்விஜ்ஜனம். ஸம்வேஜனியட்டா²னந்தி ஸம்வேக³ஜனகம் ஜாதிஆதி³காரணம். ஸம்விக்³க³ஸ்ஸ ச யோனிஸோபதா⁴னந்தி ஏவம் ஸம்வேக³ஜாதஸ்ஸ உபாயபதா⁴னம். அஸந்துட்டி²தா ச குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி குஸலத⁴ம்மபூரணே அஸந்துட்டி²பா⁴வோ. அப்படிவானிதா ச பதா⁴னஸ்மிந்தி அரஹத்தம் அபத்வா பதா⁴னஸ்மிம் அனிவத்தனதா அனோஸக்கனதா. விஜானனதோ விஜ்ஜா. விமுச்சனதோ விமுத்தி. க²யே ஞாணந்தி கிலேஸக்க²யகரே அரியமக்³கே³ ஞாணம். அனுப்பாதே³ ஞாணந்தி படிஸந்தி⁴வஸேன அனுப்பாத³பூ⁴தே தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸானம் அனுப்பாத³பரியோஸானே உப்பன்னே அரியப²லே ஞாணம். அயம் மாதிகாய அனுபுப்³ப³பத³வண்ணனா.

து³கமாதிகாபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.