4. ஸுமனவக்³கோ³
1. ஸுமனஸுத்தவண்ணனா
31. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே ஸுமனா ராஜகுமாரீதி மஹாஸக்காரம் கத்வா பத்த²னம் பத்தே²த்வா ஏவம் லத்³த⁴னாமா ராஜகஞ்ஞா. விபஸ்ஸிஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴காலஸ்மிம் ஹி நாக³ரேஸு ‘‘யுத்³த⁴ம்பி கத்வா ஸத்தா²ரம் அம்ஹாகம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமா’’தி ஸேனாபதிம் நிஸ்ஸாய பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் ஸங்க⁴ம் லபி⁴த்வா படிபாடியா புஞ்ஞானி காதும் ஆரத்³தே⁴ஸு ஸப்³ப³பட²மதி³வஸோ ஸேனாபதிஸ்ஸ வாரோ அஹோஸி. தஸ்மிம் தி³வஸே ஸேனாபதி மஹாதா³னம் ஸஜ்ஜேத்வா ‘‘அஜ்ஜ யதா² அஞ்ஞோ கோசி ஏகபி⁴க்க²ம்பி ந தே³தி, ஏவம் ரக்க²தா²’’தி ஸமந்தா புரிஸே ட²பேஸி. தம்தி³வஸம் ஸேட்டி²ப⁴ரியா ரோத³மானா பஞ்சஹி குமாரிகாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் கீளித்வா ஆக³தம் தீ⁴தரம் ஆஹ – ‘‘ஸசே, அம்ம, தவ பிதா ஜீவேய்ய, அஜ்ஜாஹம் பட²மம் த³ஸப³லம் போ⁴ஜேய்ய’’ந்தி. ஸா தம் ஆஹ – ‘‘அம்ம, மா சிந்தயி, அஹம் ததா² கரிஸ்ஸாமி, யதா² பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² ஸங்கோ⁴ அம்ஹாகம் பட²மம் பி⁴க்க²ம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி. ததோ ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகாய ஸுவண்ணபாதியா நிருத³கபாயாஸம் பூரேத்வா ஸப்பிமது⁴ஸக்க²ராதீ³ஹி அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அஞ்ஞிஸ்ஸா பாதியா படிகுஜ்ஜித்வா தம் ஸுமனமாலாகு³ளேஹி பரிக்கி²பித்வா மாலாகு³ளஸதி³ஸம் கத்வா ப⁴க³வதோ கா³மம் பவிஸனவேலாய ஸயமேவ உக்கி²பித்வா தா⁴திக³ணபரிவுதா க⁴ரா நிக்க²மி.
அந்தராமக்³கே³ ஸேனாபதினோ உபட்டா²கா, ‘‘அம்ம, மா இதோ ஆக³மா’’தி வத³ந்தி. மஹாபுஞ்ஞா நாம மனாபகதா² ஹோந்தி, ந ச தேஸம் புனப்புனம் ப⁴ணந்தானம் கதா² படிக்கி²பிதும் ஸக்கா ஹோதி. ஸா ‘‘சூளபித, மஹாபித, மாதுல, கிஸ்ஸ தும்ஹே க³ந்தும் ந தே³தா²’’தி ஆஹ. ஸேனாபதினா ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் மா தே³தா²’’தி ட²பிதம்ஹ, அம்மாதி. கிம் பன மம ஹத்தே² கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் பஸ்ஸதா²தி? மாலாகு³ளம் பஸ்ஸாமாதி. கிம் தும்ஹாகம் ஸேனாபதி மாலாபூஜம்பி காதும் ந தே³தீதி? தே³தி, அம்மாதி. தேன ஹி அபேதா²தி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ‘‘மாலாகு³ளம் க³ண்ஹத² ப⁴க³வா’’தி ஆஹ. ப⁴க³வா ஏகம் ஸேனாபதிஸ்ஸ உபட்டா²கம் ஓலோகேத்வா மாலாகு³ளம் க³ண்ஹாபேஸி. ஸா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ‘‘ப⁴வாப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தியம் மே ஸதி பரிதஸ்ஸனஜீவிதம் நாம மா ஹோது, அயம் ஸுமனமாலா விய நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே பியாவ ஹோமி, நாமேன ச ஸுமனாயேவா’’தி பத்த²னம் கத்வா ஸத்தா²ரா ‘‘ஸுகி²னீ ஹோஹீ’’தி வுத்தா வந்தி³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.
ப⁴க³வாபி ஸேனாபதிஸ்ஸ கே³ஹம் க³ந்த்வா பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸீதி³. ஸேனாபதி யாகு³ம் க³ஹேத்வா உபக³ஞ்சி², ஸத்தா² ஹத்தே²ன பத்தம் பித³ஹி. நிஸின்னோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴தி. அத்தி² நோ ஏகோ அந்தராமக்³கே³ பிண்ட³பாதோ லத்³தோ⁴தி? மாலம் அபனேத்வா பிண்ட³பாதம் அத்³த³ஸ. சூளுபட்டா²கோ ஆஹ – ‘‘ஸாமி மாலாதி மம் வத்வா மாதுகா³மோ வஞ்சேஸீ’’தி. பாயாஸோ ப⁴க³வந்தம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²னம் பஹோஸி. ஸேனாபதி அத்தனோ தே³ய்யத⁴ம்மம் அதா³ஸி. ஸத்தா² ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா மங்க³லம் வத்வா பக்காமி. ஸேனாபதி ‘‘கா நாம ஸா பிண்ட³பாதமதா³ஸீ’’தி புச்சி². ஸேட்டி²தீ⁴தா ஸாமீதி. ஸப்பஞ்ஞா இத்தீ², ஏவரூபாய க⁴ரே வஸந்தியா புரிஸஸ்ஸ ஸக்³க³ஸம்பத்தி நாம ந து³ல்லபா⁴தி கம் ஆனேத்வா ஜேட்ட²கட்டா²னே ட²பேஸி?
ஸா பிதுகே³ஹே ச ஸேனாபதிகே³ஹே ச த⁴னம் க³ஹேத்வா யாவதாயுகம் ததா²க³தஸ்ஸ தா³னம் த³த்வா புஞ்ஞானி கரித்வா ததோ சுதா காமாவசரதே³வலோகே நிப்³ப³த்தி. நிப்³ப³த்தக்க²ணேயேவ ஜாணுப்பமாணேன ஓதி⁴னா ஸகலம் தே³வலோகம் பரிபூரயமானம் ஸுமனவஸ்ஸம் வஸ்ஸி. தே³வதா ‘‘அயம் அத்தனாவ அத்தனோ நாமம் க³ஹேத்வா ஆக³தா’’தி ‘‘ஸுமனா தே³வதீ⁴தா’’த்வேவஸ்ஸா நாமம் அகம்ஸு. ஸா ஏகனவுதிகப்பே தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரந்தீ நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே அவிஜஹிதஸுமனவஸ்ஸா ‘‘ஸுமனா ஸுமனா’’த்வேவ நாமா அஹோஸி. இமஸ்மிம் பன காலே கோஸலரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. தாபி பஞ்சஸதா குமாரிகா தம்தி³வஸஞ்ஞேவ தஸ்மிம் தஸ்மிம் குலே படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா ஏகதி³வஸேயேவ ஸப்³பா³ மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மிம்ஸு. தம்க²ணம்யேவ ஜாணுப்பமாணேன ஓதி⁴னா ஸுமனவஸ்ஸம் வஸ்ஸி. தம் தி³ஸ்வா ராஜா ‘‘புப்³பே³ கதாபி⁴னீஹாரா ஏஸா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி துட்ட²மானஸோ ‘‘தீ⁴தா மே அத்தனாவ அத்தனோ நாமம் க³ஹேத்வா ஆக³தா’’தி ஸுமனாத்வேவஸ்ஸா நாமம் கத்வா ‘‘மய்ஹம் தீ⁴தா ந ஏகிகாவ நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீ’’தி நக³ரம் விசினாபேந்தோ ‘பஞ்ச தா³ரிகாஸதானி ஜாதானீ’’தி ஸுத்வா ஸப்³பா³ அத்தனாவ போஸாபேஸி. மாஸே மாஸே ஸம்பதே ‘‘ஆனேத்வா மம தீ⁴து த³ஸ்ஸேதா²’’தி ஆஹ. ஏவமேஸா மஹாஸக்காரம் கத்வா பத்த²னம் பத்தே²த்வா ஏவம்லத்³த⁴னாமாதி வேதி³தப்³பா³.
தஸ்ஸா ஸத்தவஸ்ஸிககாலே அனாத²பிண்டி³கேன விஹாரம் நிட்டா²பேத்வா ததா²க³தஸ்ஸ தூ³தே பேஸிதே ஸத்தா² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவாரோ ஸாவத்தி²ம் அக³மாஸி. அனாத²பிண்டி³கோ க³ந்த்வா ராஜானம் ஏவமாஹ – ‘‘மஹாராஜ, ஸத்து² இதா⁴க³மனம் அம்ஹாகம்பி மங்க³லம் தும்ஹாகம்பி மங்க³லமேவ, ஸுமனம் ராஜகுமாரிம் பஞ்சஹி தா³ரிகாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் புண்ணக⁴டே ச க³ந்த⁴மாலாதீ³னி ச கா³ஹாபேத்வா த³ஸப³லஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனம் பேஸேதா²’’தி. ராஜா ‘‘ஸாது⁴ மஹாஸேட்டீ²’’தி ததா² அகாஸி. ஸாபி ரஞ்ஞா வுத்தனயேனேவ க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜேத்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஸத்தா² தஸ்ஸா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஸா பஞ்சஹி குமாரிகாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி. அஞ்ஞானிபி பஞ்ச தா³ரிகாஸதானி பஞ்ச மாதுகா³மஸதானி பஞ்ச உபாஸகஸதானி தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஸோதாபத்திப²லம் பாபுணிம்ஸு. ஏவம் தஸ்மிம் தி³வஸே அந்தராமக்³கே³யேவ த்³வே ஸோதாபன்னஸஹஸ்ஸானி ஜாதானி.
யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி கஸ்மா உபஸங்கமீதி? பஞ்ஹம் புச்சி²துகாமதாய. கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴காலே கிர ஸஹாயகா த்³வே பி⁴க்கூ² அஹேஸும். தேஸு ஏகோ ஸாரணீயத⁴ம்மம் பூரேதி, ஏகோ ப⁴த்தக்³க³வத்தம். ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ இதரம் ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, அதி³ன்னஸ்ஸ ப²லம் நாம நத்தி², அத்தனா லத்³த⁴ம் பரேஸம் த³த்வா பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதீ’’தி. இதரோ பன ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, த்வம் ந ஜானாஸி, தே³ய்யத⁴ம்மம் நாம வினிபாதேதும் ந வட்டதி, அத்தனோ யாபனமத்தமேவ க³ண்ஹந்தேன ப⁴த்தக்³க³வத்தம் பூரேதும் வட்டதீ’’தி. தேஸு ஏகோபி ஏகம் அத்தனோ ஓவாதே³ ஓதாரேதும் நாஸக்கி². த்³வேபி அத்தனோ படிபத்திம் பூரேத்வா ததோ சுதா காமாவசரதே³வலோகே நிப்³ப³த்திம்ஸு. தத்த² ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ இதரம் பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி அதி⁴க³ண்ஹி.
ஏவம் தே தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரந்தா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் கே²பேத்வா இமஸ்மிம் காலே ஸாவத்தி²யம் நிப்³ப³த்திம்ஸு. ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ கோஸலரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி, இதரோ தஸ்ஸாயேவ உபட்டா²கஇத்தி²யா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. தே த்³வேபி ஜனா ஏகதி³வஸேனேவ ஜாயிம்ஸு. தே நாமக்³க³ஹணதி³வஸே ந்ஹாபேத்வா ஸிரிக³ப்³பே⁴ நிபஜ்ஜாபேத்வா த்³வின்னம்பி மாதரோ ப³ஹி ஸக்காரம் ஸம்வித³ஹிம்ஸு. தேஸு ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ அக்கீ²னி உம்மீலேத்வா மஹந்தம் ஸேதச்ச²த்தம் ஸுபஞ்ஞத்தம் ஸிரிஸயனம் அலங்கதபடியத்தஞ்ச நிவேஸனம் தி³ஸ்வா ‘‘ஏகஸ்மிம் ராஜகுலே நிப்³ப³த்தோஸ்மீ’’தி அஞ்ஞாஸி. ஸோ ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இத⁴ நிப்³ப³த்தோஸ்மீ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘ஸாரணீயத⁴ம்மனிஸ்ஸந்தே³னா’’தி ஞத்வா ‘‘ஸஹாயோ மே குஹிம் நு கோ² நிப்³ப³த்தோ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ நீசஸயனே நிபன்னம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் ப⁴த்தக்³க³வத்தம் பூரேமீதி மம வசனம் ந க³ண்ஹி, இமஸ்மிம் இதா³னி தம் டா²னே நிக்³க³ண்ஹிதும் வட்டதீ’’தி ‘‘ஸம்ம மம வசனம் நாகாஸீ’’தி ஆஹ. அத² கிம் ஜாதந்தி. பஸ்ஸ மய்ஹம் ஸம்பத்திம், ஸேதச்ச²த்தஸ்ஸ ஹேட்டா² ஸிரிஸயனே நிபன்னோஸ்மி, த்வம் நீசமஞ்சே த²த்³த⁴அத்த²ரணமத்தே நிபன்னோஸீதி. கிம் பன த்வம் ஏதம் நிஸ்ஸாய மானம் கரோஸி, நனு வேளுஸலாகாஹி கத்வா பிலோதிகாய பலிவேடி²தம் ஸப்³ப³மேதம் பத²வீதா⁴துமத்தமேவாதி?
ஸுமனா தேஸம் கத²ம் ஸுத்வா ‘‘மம பா⁴திகானம் ஸந்திகே கோசி நத்தீ²’’தி தேஸம் ஸமீபம் க³ச்ச²ந்தீ த்³வாரம் நிஸ்ஸாய டி²தா ‘‘தா⁴தூ’’தி வசனம் ஸுத்வா ‘‘இத³ம் தா⁴தூதி வசனம் ப³ஹித்³தா⁴ நத்தி². மம பா⁴திகா ஸமணதே³வபுத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி சிந்தேத்வா – ‘‘ஸசாஹம் ‘இமே ஏவம் கதே²ந்தீ’தி மாதாபிதூனம் கதே²ஸ்ஸாமி, ‘அமனுஸ்ஸா ஏதே’தி நீஹராபேஸ்ஸந்தி. இத³ம் காரணம் அஞ்ஞஸ்ஸ அகதே²த்வா கங்க²ச்சே²த³கம் புரிஸஹேரஞ்ஞிகம் மம பிதரம் மஹாகோ³தமத³ஸப³லம்யேவ புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி பு⁴த்தபாதராஸா ராஜானம் உபஸங்கமித்வா ‘‘த³ஸப³லஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. ராஜா பஞ்ச ரத²ஸதானி யோஜாபேஸி. ஜம்பு³தீ³பதலஸ்மிஞ்ஹி திஸ்ஸோவ குமாரியோ பிதூனம் ஸந்திகா பஞ்ச ரத²ஸதானி லபி⁴ம்ஸு – பி³ம்பி³ஸாரரஞ்ஞோ தீ⁴தா சுந்தீ³ ராஜகஞ்ஞா, த⁴னஞ்சயஸ்ஸ ஸேட்டி²ஸ்ஸ தீ⁴தா விஸாகா², அயம் ஸுமனா ராஜகஞ்ஞாதி. ஸா க³ந்த⁴மாலம் ஆதா³ய ரதே² டி²தா பஞ்சரத²ஸதபரிவாரா ‘‘இமம் பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி.
இத⁴ஸ்ஸூதி இத⁴ ப⁴வேய்யும். ஏகோ தா³யகோதி ஏகோ அத்தனா லத்³த⁴லாப⁴தோ பரஸ்ஸ த³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனகோ ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ. ஏகோ அதா³யகோதி ஏகோ அத்தனா லத்³த⁴ம் பரஸ்ஸ அத³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனகோ ப⁴த்தக்³க³வத்தபூரகோ. தே³வபூ⁴தானம் பன நேஸந்தி தே³வபூ⁴தானம் ஏதேஸம். அதி⁴க³ண்ஹாதீதி அதி⁴ப⁴வித்வா க³ண்ஹாதி அஜ்ஜோ²த்த²ரதி அதிஸேதி. ஆதி⁴பதேய்யேனாதி ஜேட்ட²ககாரணேன. இமேஹி பஞ்சஹி டா²னேஹீதி ஸேஸதே³வே ஸக்கோ தே³வராஜா விய இமேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி அதி⁴க³ண்ஹாதி. மானுஸகேனாதிஆதீ³ஸு ஆயுனா மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ விய பா³குலத்தே²ரோ விய ஆனந்த³த்தே²ரோ விய ச, வண்ணேன மஹாக³திம்ப³அப⁴யத்தே²ரோ விய ப⁴ண்டா³கா³ரஅமச்சோ விய ச, ஸுகே²ன ரட்ட²பாலகுலபுத்தோ விய ஸோணஸேட்டி²புத்தோ விய யஸதா³ரகோ விய ச, யஸேன த⁴ம்மாஸோகோ விய, ததா² ஆதி⁴பச்சேனாதி இமேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி அதிரேகோ ஜேட்ட²கோ ஹோதி.
யாசிதோவ ப³ஹுலந்தி பா³குலத்தே²ர-ஸீவலித்தே²ர-ஆனந்த³த்தே²ராத³யோ விய யாசிதோவ ப³ஹுலம் சீவராதீ³னி பரிபு⁴ஞ்ஜதீதி இமேஹி காரணேஹி அதிரேகோ ஹோதி ஜேட்ட²கோ. யதி³த³ம் விமுத்தியா விமுத்திந்தி யம் ஏகஸ்ஸ விமுத்தியா ஸத்³தி⁴ம் இதரஸ்ஸ விமுத்திம் ஆரப்³ப⁴ நானாகரணம் வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, தம் ந வதா³மீதி அத்தோ². ஸத்தவஸ்ஸிகதா³ரகோ வா ஹி விமுத்திம் படிவிஜ்ஜ²து வஸ்ஸஸதிகத்தே²ரோ வா பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா உபாஸகோ வா உபாஸிகா வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா, படிவித்³த⁴லோகுத்தரமக்³கே³ நானத்தம் நாம நத்தி². அலமேவாதி யுத்தமேவ. யத்ர ஹி நாமாதி யானி நாம.
க³ச்ச²ம் ஆகாஸதா⁴துயாதி ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தோ. ஸத்³தோ⁴தி ரதனத்தயகு³ணானம் ஸத்³தா⁴தா. த²னயந்தி க³ஜ்ஜந்தோ. விஜ்ஜுமாலீதி மாலாஸதி³ஸாய மேக⁴முகே² சரந்தியா விஜ்ஜுலதாய ஸமன்னாக³தோ. ஸதக்ககூதி ஸதகூடோ, இதோ சிதோ ச உட்டி²தேன வலாஹககூடஸதேன ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ². த³ஸ்ஸனஸம்பன்னோதி ஸோதாபன்னோ. போ⁴க³பரிப்³யூள்ஹோதி உத³கோகே⁴ன விய தா³னவஸேன தீ³யமானேஹி போ⁴கே³ஹி பரிப்³யூள்ஹோ, தே³வலோகம் ஸம்பாபிதோதி அத்தோ². பேச்சாதி பரலோகே. ஸக்³கே³ பமோத³தீதி யஸ்மிம் ஸக்³கே³ உப்பஜ்ஜதி, தத்தே²வ மோத³தீதி.
2. சுந்தீ³ஸுத்தவண்ணனா
32. து³தியே பஞ்சஹி ரத²ஸதேஹீதி பு⁴த்தபாதராஸா பிது ஸந்திகம் பேஸேத்வா பஞ்ச ரத²ஸதானி யோஜாபேத்வா தேஹி பரிவுதாதி அத்தோ². உபஸங்கமீதி பா⁴தரா ஸத்³தி⁴ம் பவத்திதம் பஞ்ஹஸாகச்ச²ம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி க³ந்த⁴மாலசுண்ணாதீ³னி ஆதா³ய உபஸங்கமி. யதே³வ ஸோ ஹோதீதி யதா³ ஏவ ஸோ ஹோதி. அத² வா யோ ஏவ ஸோ ஹோதி. அரியகந்தானி ஸீலானீதி மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தானி ஸீலானி. தானி ஹி அரியானம் கந்தானி ஹோந்தி, ப⁴வந்தரேபி ந பரிச்சஜந்தி. ஸேஸம் சதுக்கனிபாதே அக்³க³ப்பஸாத³ஸுத்தே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.
3. உக்³க³ஹஸுத்தவண்ணனா
33. ததியே ப⁴த்³தி³யேதி ப⁴த்³தி³யனக³ரே. ஜாதியாவனேதி ஸயம்ஜாதே அரோபிதே ஹிமவந்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாப³த்³தே⁴ வனஸண்டே³, தம் நக³ரம் உபனிஸ்ஸாய தஸ்மிம் வனே விஹரதீதி அத்தோ². அத்தசதுத்தோ²தி அத்தனா சதுத்தோ². கஸ்மா பனேஸ ப⁴க³வந்தம் அத்தசதுத்த²ம்யேவ நிமந்தேஸி? கே³ஹே கிரஸ்ஸ மங்க³லம் மஹந்தம், தத்த² மஹந்தேன ஸம்விதா⁴னேன ப³ஹூ மனுஸ்ஸா ஸன்னிபதிஸ்ஸந்தி. தே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிவிஸந்தேன து³ஸ்ஸங்க³ஹா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி அத்தசதுத்த²ம்யேவ நிமந்தேஸி. அபி சஸ்ஸ ஏவம்பி அஹோஸி – ‘‘த³ஹரகுமாரிகாயோ மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸத்த²ரி ஓவத³ந்தே ஓலீனமனா ஓவாத³ம் க³ஹேதும் ந ஸக்குணேய்யு’’ந்தி. இமினாபி காரணேன அத்தசதுத்த²மேவ நிமந்தேஸி. ஓவத³து தாஸம், ப⁴ந்தேதி, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, ஏதாஸம் ஓவத³து, ஏதா ஓவத³தூதி அத்தோ². உபயோக³த்த²ஸ்மிஞ்ஹி ஏதம் ஸாமிவசனம். யம் தாஸந்தி யம் ஓவாதா³னுஸாஸனம் ஏதாஸம். ஏவஞ்ச பன வத்வா ஸோ ஸேட்டி² ‘‘இமா மம ஸந்திகே ஓவாத³ம் க³ண்ஹமானா ஹராயேய்யு’’ந்தி ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா பக்காமி.
ப⁴த்தூதி ஸாமிகஸ்ஸ. அனுகம்பம் உபாதா³யாதி அனுத்³த³யம் படிச்ச. புப்³பு³ட்டா²யினியோதி ஸப்³ப³பட²மம் உட்டா²னஸீலா. பச்சா²னிபாதினியோதி ஸப்³ப³பச்சா² நிபஜ்ஜனஸீலா. இத்தி²யா ஹி பட²மதரம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸயனம் ஆருய்ஹ நிபஜ்ஜிதும் ந வட்டதி, ஸப்³பே³ பன கே³ஹபரிஜனே போ⁴ஜேத்வா உபகரணப⁴ண்ட³ம் ஸம்விதா⁴ய கோ³ரூபாதீ³னி ஆக³தானாக³தானி ஞத்வா ஸ்வே கத்தப்³ப³கம்மம் விசாரேத்வா குஞ்சிகாமுத்³தி³கம் ஹத்தே² கத்வா ஸசே போ⁴ஜனம் அத்தி², பு⁴ஞ்ஜித்வா, நோ சே அத்தி², அஞ்ஞம் பசாபேத்வா ஸப்³பே³ ஸந்தப்பேத்வா பச்சா² நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. நிபன்னாயபி யாவ ஸூரியுக்³க³மனா நித்³தா³யிதும் ந வட்டதி, ஸப்³ப³பட²மம் பன உட்டா²ய தா³ஸகம்மகரே பக்கோஸாபேத்வா ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச கம்மம் கரோதா²’’தி கம்மந்தம் விசாரேத்வா தே⁴னுயோ து³ஹாபேத்வா ஸப்³ப³ம் கே³ஹே கத்தப்³ப³கிச்சம் அத்தனோ பச்சக்க²ம்யேவ காதும் வட்டதி. ஏதமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘புப்³பு³ட்டா²யினியோ பச்சா²னிபாதினியோ’’தி ஆஹ. ‘‘கிம்காரபடிஸ்ஸாவினியோதி கிம் கரோம கிம் கரோமா’’தி முக²ம் ஓலோகேத்வா விசரணஸீலா. மனாபசாரினியோதி மனாபம்யேவ கிரியம் கரணஸீலா. பியவாதி³னியோதி பியமேவ வசனம் வாத³னஸீலா. பூஜேஸ்ஸாமாதி சதுபச்சயபூஜாய பூஜயிஸ்ஸாம.
அப்³பா⁴க³தேதி அத்தனோ ஸந்திகம் ஆக³தே. ஆஸனோத³கேன படிபூஜேஸ்ஸாமாதி ஆஸனேன ச பாத³தோ⁴வனஉத³கேன ச பூஜயிஸ்ஸாம. ஏத்த² ச மாதாபிதூனம் தே³வஸிகம் ஸக்காரோ காதப்³போ³. ஸமணப்³ராஹ்மணானம் பன அப்³பா⁴க³தானம் ஆஸனம் த³த்வா பாத³தோ⁴வனஞ்ச தா³தப்³ப³ம், ஸக்காரோ ச காதப்³போ³.
உண்ணாதி ஏளகலோமம். தத்த² த³க்கா² ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஏளகலோமானம் விஜடனதோ⁴வனரஜனவேணிகரணாதீ³ஸு கப்பாஸஸ்ஸ ச வட்டனபிஸனபோ²டனகந்தனாதீ³ஸு சே²கா ப⁴விஸ்ஸாம. தத்ருபாயாயாதி தஸ்மிம் உண்ணாகப்பாஸஸம்விதா⁴னே உபாயபூ⁴தாய ‘‘இமஸ்மிம் காலே இத³ம் நாம காதும் வட்டதீ’’தி ஏவம் பவத்தாய வீமம்ஸாய ஸமன்னாக³தா. அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴துந்தி அத்தனா காதும்பி பரேஹி காராபேதும்பி யுத்தா சேவ ஸமத்தா² ச ப⁴விஸ்ஸாமாதி அத்தோ².
கதஞ்ச கததோ ஜானிஸ்ஸாம, அகதஞ்ச அகததோதி ஸகலதி³வஸம் இத³ம் நாம கம்மம் கத்வா ஆக³தானம், உபட்³ட⁴தி³வஸம் இத³ம் நாம கம்மம் கத்வா ஆக³தானம், நிக்கம்மானம் கே³ஹே நிஸின்னானம் இத³ம் நாம தா³துஞ்ச ஏவஞ்ச காதும் வட்டதீதி ஏவம் ஜானிஸ்ஸாம. கி³லானகானஞ்ச ப³லாப³லந்தி ஸசே ஹி கி³லானகாலே தேஸம் பே⁴ஸஜ்ஜபோ⁴ஜனாதீ³னி த³த்வா ரோக³ம் பா²ஸும் ந கரோந்தி, ‘‘இமே அரோக³காலே அம்ஹே யம் இச்ச²ந்தி, தம் காரேந்தி. கி³லானகாலே அத்தி² பா⁴வம்பி நோ ந ஜானந்தீ’’தி விரத்தரூபா பச்சா² கிச்சானி ந கரோந்தி, து³க்கடானி வா கரோந்தி. தஸ்மா நேஸம் ப³லாப³லம் ஞத்வா தா³தப்³ப³ஞ்ச காதப்³ப³ஞ்ச ஜானிஸ்ஸாமாதி ஏவம் தும்ஹேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயஞ்சஸ்ஸாதி கா²த³னீயஞ்ச போ⁴ஜனீயஞ்ச அஸ்ஸ அந்தோஜனஸ்ஸ. பச்சம்ஸேனாதி படிலபி⁴தப்³பே³ன அம்ஸேன, அத்தனோ அத்தனோ லத்³த⁴ப்³ப³கோட்டா²ஸானுரூபேனாதி அத்தோ². ஸம்விப⁴ஜிஸ்ஸாமாதி த³ஸ்ஸாம. ஸம்பாதே³ஸ்ஸாமாதி ஸம்பாத³யிஸ்ஸாம.
அது⁴த்தீதி புரிஸது⁴த்தஸுராது⁴த்ததாவஸேன அது⁴த்தியோ. அதே²னீதி அதே²னியோ அசோரியோ. அஸோண்டீ³தி ஸுராஸோண்ட³தாதி³வஸேன அஸோண்டி³யோ.
ஏவம் ஸுத்தந்தம் நிட்ட²பேத்வா இதா³னி கா³தா²ஹி கூடம் க³ண்ஹந்தோ யோ நம் ப⁴ரதி ஸப்³ப³தா³திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴ரதீதி போஸதி படிஜக்³க³தி. ஸப்³ப³காமஹரந்தி ஸப்³ப³காமத³த³ம். ஸோத்தீ²தி ஸுஇத்தீ². ஏவம் வத்ததீதி ஏத்தகம் வத்தம் பூரேத்வா வத்ததி. மனாபா நாம தே தே³வாதி நிம்மானரதீ தே³வா. தே ஹி இச்சி²திச்சி²தம் ரூபம் மாபேத்வா அபி⁴ரமணதோ நிம்மானரதீதி ச மனாபாதி ச வுச்சந்தீதி.
4. ஸீஹஸேனாபதிஸுத்தவண்ணனா
34. சதுத்தே² ஸந்தி³ட்டி²கந்தி ஸாமம் பஸ்ஸிதப்³ப³கம். தா³யகோதி தா³னஸூரோ. ந ஸோ ஸத்³தா⁴மத்தகேனேவ திட்ட²தி, பரிச்சஜிதும்பி ஸக்கோதீதி அத்தோ². தா³னபதீதி யம் தா³னம் தே³தி, தஸ்ஸ பதி ஹுத்வா தே³தி, ந தா³ஸோ, ந ஸஹாயோ. யோ ஹி அத்தனா மது⁴ரம் பு⁴ஞ்ஜதி, பரேஸம் அமது⁴ரம் தே³தி, ஸோ தா³னஸங்கா²தஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ தா³ஸோ ஹுத்வா தே³தி. யோ யம் அத்தனா பு⁴ஞ்ஜதி, ததே³வ தே³தி, ஸோ ஸஹாயோ ஹுத்வா தே³தி. யோ பன அத்தனா யேன கேனசி யாபேதி, பரேஸம் மது⁴ரம் தே³தி, ஸோ பதி ஜேட்ட²கோ ஸாமீ ஹுத்வா தே³தி. தாதி³ஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தா³னபதீ’’தி.
அமங்குபூ⁴தோதி ந நித்தேஜபூ⁴தோ. விஸாரதோ³தி ஞாணஸோமனஸ்ஸப்பத்தோ. ஸஹப்³யதம் க³தாதி ஸஹபா⁴வம் ஏகீபா⁴வம் க³தா. கதாவகாஸாதி யேன கம்மேன தத்த² அவகாஸோ ஹோதி, தஸ்ஸ கதத்தா கதாவகாஸா. தம் பன யஸ்மா குஸலமேவ ஹோதி, தஸ்மா கதகுஸலாதி வுத்தம். மோத³ரேதி மோத³ந்தி பமோத³ந்தி. அஸிதஸ்ஸாதி அனிஸ்ஸிதஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ. தாதி³னோதி தாதி³லக்க²ணம் பத்தஸ்ஸ.
5. தா³னானிஸம்ஸஸுத்தவண்ணனா
35. பஞ்சமே கி³ஹித⁴ம்மா அனபக³தோ ஹோதீதி அக²ண்ட³பஞ்சஸீலோ ஹோதி. ஸதம் த⁴ம்மம் அனுக்கமந்தி ஸப்புரிஸானம் மஹாபுரிஸானம் த⁴ம்மம் அனுக்கமந்தோ. ஸந்தோ நம் ப⁴ஜந்தீதி ஸப்புரிஸா பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ததா²க³தஸாவகா ஏதம் ப⁴ஜந்தி.
6. காலதா³னஸுத்தவண்ணனா
36. ச²ட்டே² காலதா³னானீதி யுத்ததா³னானி, பத்ததா³னானி அனுச்ச²விகதா³னானீதி அத்தோ². நவஸஸ்ஸானீதி அக்³க³ஸஸ்ஸானி. நவப²லானீதி ஆராமதோ பட²முப்பன்னானி அக்³க³ப²லானி. பட²மம் ஸீலவந்தேஸு பதிட்டா²பேதீதி பட²மம் ஸீலவந்தானம் த³த்வா பச்சா² அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜதி. வத³ஞ்ஞூதி பா⁴ஸிதஞ்ஞூ. காலேன தி³ன்னந்தி யுத்தப்பத்தகாலேன தி³ன்னம். அனுமோத³ந்தீதி ஏகமந்தே டி²தா அனுமோத³ந்தி. வேய்யாவச்சந்தி காயேன வேய்யாவடிககம்மம் கரோந்தி. அப்படிவானசித்தோதி அனுக்கண்டி²தசித்தோ. யத்த² தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி யஸ்மிம் டா²னே தி³ன்னம் மஹப்ப²லம் ஹோதி, தத்த² த³தே³ய்ய.
7. போ⁴ஜனஸுத்தவண்ணனா
37. ஸத்தமே ஆயும் தே³தீதி ஆயுதா³னம் தே³தி. வண்ணந்தி ஸரீரவண்ணம். ஸுக²ந்தி காயிகசேதஸிகஸுக²ம். ப³லந்தி ஸரீரதா²மம். படிபா⁴னந்தி யுத்தமுத்தப்படிபா⁴னம்.
8. ஸத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா
38. அட்ட²மே அனுகம்பந்தீதி அனுக்³க³ண்ஹந்தி. க²ந்தி⁴மாவ மஹாது³மோதி க²ந்த⁴ஸம்பன்னோ மஹாருக்கோ² விய. மனோரமே ஆயதனேதி ரமணீயே ஸமோஸரணட்டா²னே. சா²யம் சா²யத்தி²கா யந்தீதி சா²யாய அத்தி²காவ சா²யம் உபக³ச்ச²ந்தி. நிவாதவுத்திந்தி நீசவுத்திம். அத்த²த்³த⁴ந்தி கோத⁴மானத²த்³த⁴தாய ரஹிதம். ஸோரதந்தி ஸோரச்சேன ஸுசிஸீலேன ஸமன்னாக³தம். ஸகி²லந்தி ஸம்மோத³கம்.
9. புத்தஸுத்தவண்ணனா
39. நவமே ப⁴தோ வா நோ ப⁴ரிஸ்ஸதீதி அம்ஹேஹி த²ஞ்ஞபாயனஹத்த²பாத³வட்³ட⁴னாதீ³ஹி ப⁴தோ படிஜக்³கி³தோ அம்ஹே மஹல்லககாலே ஹத்த²பாத³தோ⁴வன-ந்ஹாபனயாகு³ப⁴த்ததா³னாதீ³ஹி ப⁴ரிஸ்ஸதி. கிச்சம் வா நோ கரிஸ்ஸதீதி அத்தனோ கம்மம் ட²பேத்வா அம்ஹாகம் ராஜகுலாதீ³ஸு உப்பன்னம் கிச்சம் க³ந்த்வா கரிஸ்ஸதி. குலவம்ஸோ சிரம் ட²ஸ்ஸதீதி அம்ஹாகம் ஸந்தகம் கே²த்தவத்து²ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³ம் அவினாஸேத்வா ரக்க²ந்தே புத்தே குலவம்ஸோ சிரம் ட²ஸ்ஸதி, அம்ஹேஹி வா பவத்திதானி ஸலாகப⁴த்தாதீ³னி அனுபச்சி²ந்தி³த்வா பவத்தேஸ்ஸதி, ஏவம்பி நோ குலவம்ஸோ சிரம் ட²ஸ்ஸதி. தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி குலவம்ஸானுரூபாய படிபத்தியா அத்தானம் தா³யஜ்ஜாரஹம் கரோந்தோ அம்ஹாகம் ஸந்தகம் தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸதி. த³க்கி²ணம் அனுப்பத³ஸ்ஸதீதி பத்திதா³னம் கத்வா ததியதி³வஸதோ பட்டா²ய தா³னம் அனுப்பத³ஸ்ஸதி.
ஸந்தோ ஸப்புரிஸாதி இமஸ்மிம் டா²னே மாதாபிதூஸு ஸம்மா படிபத்தியா ஸந்தோ ஸப்புரிஸாதி வேதி³தப்³பா³. புப்³பே³ கதமனுஸ்ஸரந்தி மாதாபிதூஹி பட²மதரம் கதகு³ணம் அனுஸ்ஸரந்தா. ஓவாத³காரீதி மாதாபிதூஹி தி³ன்னஸ்ஸ ஓவாத³ஸ்ஸ கத்தா. ப⁴தபோஸீதி யேஹி ப⁴தோ, தேஸம் போஸகோ. பஸம்ஸியோதி தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே மஹாஜனேன பஸம்ஸிதப்³போ³ ஹோதி.
10. மஹாஸாலபுத்தஸுத்தவண்ணனா
40. த³ஸமே மஹாஸாலாதி மஹாருக்கா². ஸாகா²பத்தபலாஸேன வட்³ட⁴ந்தீதி கு²த்³த³கஸாகா²ஹி ச பத்தஸங்கா²தேன ச பலாஸேன வட்³ட⁴ந்தி. அரஞ்ஞஸ்மிந்தி அகா³மகே பதே³ஸே. ப்³ரஹாவனேதி மஹாவனே அடவியம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
ஸுமனவக்³கோ³ சதுத்தோ².