1. பட²மபண்ணாஸகம்

1. ஸேக²ப³லவக்³கோ³

1. ஸம்கி²த்தஸுத்தவண்ணனா

1. பஞ்சகனிபாதஸ்ஸ பட²மே ஸத்தன்னம் ஸேகா²னம் ப³லானீதி ஸேக²ப³லானி. ஸத்³தா⁴ப³லாதீ³ஸு அஸ்ஸத்³தி⁴யே ந கம்பதீதி ஸத்³தா⁴ப³லம். அஹிரிகே ந கம்பதீதி ஹிரீப³லம். அனோத்தப்பே ந கம்பதீதி ஓத்தப்பப³லம். கோஸஜ்ஜே ந கம்பதீதி வீரியப³லம். அவிஜ்ஜாய ந கம்பதீதி பஞ்ஞாப³லம். தஸ்மாதி யஸ்மா இமானி ஸத்தன்னம் ஸேகா²னம் ப³லானி, தஸ்மா.

2. வித்த²தஸுத்தவண்ணனா

2. து³தியே காயது³ச்சரிதேனாதிஆதீ³ஸு உபயோக³த்தே² கரணவசனம், ஹிரீயிதப்³பா³னி காயது³ச்சரிதாதீ³னி ஹிரீயதி ஜிகு³ச்ச²தீதி அத்தோ². ஓத்தப்பனித்³தே³ஸே ஹேத்வத்தே² கரணவசனம், காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி ஓத்தப்பஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தேஹி ஓத்தப்பதி பா⁴யதீதி அத்தோ².

ஆரத்³த⁴வீரியோதி பக்³க³ஹிதவீரியோ அனோஸக்கிதமானஸோ. பஹானாயாதி பஹானத்தா²ய. உபஸம்பதா³யாதி படிலாப⁴த்தா²ய. தா²மவாதி வீரியதா²மேன ஸமன்னாக³தோ. த³ள்ஹபரக்கமோதி தி²ரபரக்கமோ. அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அனோரோபிதது⁴ரோ அனோஸக்கிதவீரியோ.

உத³யத்த²கா³மினியாதி பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் உத³யவயகா³மினியா உத³யஞ்ச வயஞ்ச படிவிஜ்ஜி²தும் ஸமத்தா²ய. பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய சேவ மக்³க³பஞ்ஞாய ச ஸமங்கி³பூ⁴தோ. அரியாயாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ச ஸமுச்சே²த³வஸேன ச கிலேஸேஹி ஆரகா டி²தாய பரிஸுத்³தா⁴ய. நிப்³பே³தி⁴காயாதி ஸா ச அபி⁴னிவிஜ்ஜ²னதோ நிப்³பே³தி⁴காதி வுச்சதி, தாய ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ². தத்த² மக்³க³பஞ்ஞா ஸமுச்சே²த³வஸேன அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம் மோஹக்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கா, விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா தத³ங்க³வஸேன நிப்³பே³தி⁴கா, மக்³க³பஞ்ஞாய படிலாப⁴ஸம்வத்தனதோ தப்³பி³பஸ்ஸனா நிப்³பே³தி⁴காதி வத்தும் வட்டதி. ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியாதி இதா⁴பி மக்³க³பஞ்ஞா ஸம்மா ஹேதுனா நயேன வட்டது³க்க²ஞ்ச கிலேஸது³க்க²ஞ்ச கே²பயமானா க³ச்ச²தீதி ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினீ நாம, விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா தத³ங்க³வஸேன வட்டது³க்க²ஞ்ச கிலேஸது³க்க²ஞ்ச கே²பயமானா க³ச்ச²தீதி து³க்க²க்க²யகா³மினீ. து³க்க²க்க²யகா³மினியா வா மக்³க³பஞ்ஞாய படிலாபா⁴ய ஸம்வத்தனதோபேஸா து³க்க²க்க²யகா³மினீதி வேதி³தப்³பா³. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே பஞ்ச ப³லானி மிஸ்ஸகானேவ கதி²தானி, ததா² பஞ்சமே.

6. ஸமாபத்திஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² அகுஸலஸ்ஸ ஸமாபத்தீதி அகுஸலத⁴ம்மஸ்ஸ ஸமாபஜ்ஜனா, தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமங்கி³பா⁴வோதி அத்தோ². பரியுட்டா²ய திட்ட²தீதி பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²தி.

7. காமஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே காமேஸு லளிதாதி வத்து²காமகிலேஸகாமேஸு லளிதா அபி⁴ரதா. அஸிதப்³யாப⁴ங்கி³ந்தி திணலாயனஅஸிதஞ்சேவ திணவஹனகாஜஞ்ச. குலபுத்தோதி ஆசாரகுலபுத்தோ. ஓஹாயாதி பஹாய. அலம் வசனாயாதி யுத்தம் வசனாய. லப்³பா⁴தி ஸுலபா⁴ ஸக்கா லபி⁴தும். ஹீனா காமாதி பஞ்சன்னம் நீசகுலானம் காமா. மஜ்ஜி²மா காமாதி மஜ்ஜி²மஸத்தானம் காமா. பணீதா காமாதி ராஜராஜமஹாமத்தானம் காமா. காமாத்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தீதி காமனவஸேன காமேதப்³ப³வஸேன ச காமாஇச்சேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. வுத்³தோ⁴ ஹோதீதி மஹல்லகோ ஹோதி. அலம்பஞ்ஞோதி யுத்தபஞ்ஞோ. அத்தகு³த்தோதி அத்தனாவ கு³த்தோ ரக்கி²தோ, அத்தானம் வா கோ³பேதும் ரக்கி²தும் ஸமத்தோ². நாலம் பமாதா³யாதி ந யுத்தோ பமஜ்ஜிதும். ஸத்³தா⁴ய அகதம் ஹோதீதி யம் ஸத்³தா⁴ய குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு காதும் யுத்தம், தம் ந கதம் ஹோதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அனபேக்கோ² தா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, தஸ்மிம் பி⁴க்கு²ஸ்மிம் ஹோமீதி ஏவம் ஸத்³தா⁴தீ³ஹி காதப்³ப³ம் கத்வாவ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டி²தே தஸ்மிம் புக்³க³லே அனபேக்கோ² ஹோமீதி த³ஸ்ஸேதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸோதாபத்திமக்³கோ³ கதி²தோ.

8. சவனஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே ஸத்³த⁴ம்மேதி ஸாஸனஸத்³த⁴ம்மே. அஸ்ஸத்³தோ⁴தி ஓகப்பனஸத்³தா⁴ய ச பக்க²ந்த³னஸத்³தா⁴ய சாதி த்³வீஹிபி ஸத்³தா⁴ஹி விரஹிதோ. சவதி நப்பதிட்டா²தீதி இமஸ்மிம் ஸாஸனே கு³ணேஹி சவதி, பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோதி. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே அப்பதிட்டா²னஞ்ச பதிட்டா²னஞ்ச கதி²தம்.

9. பட²மஅகா³ரவஸுத்தவண்ணனா

9. நவமே நாஸ்ஸ கா³ரவோதி அகா³ரவோ. நாஸ்ஸ பதிஸ்ஸோதி அப்பதிஸ்ஸோ, அஜேட்ட²கோ அனீசவுத்தி. ஸேஸமேத்த² புரிமஸதி³ஸமேவ.

10. து³தியஅகா³ரவஸுத்தவண்ணனா

10. த³ஸமே அப⁴ப்³போ³தி அபா⁴ஜனம். வுத்³தி⁴ந்தி வட்³டி⁴ம். விரூள்ஹிந்தி விரூள்ஹமூலதாய நிச்சலபா⁴வம். வேபுல்லந்தி மஹந்தபா⁴வம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

ஸேக²ப³லவக்³கோ³ பட²மோ.

2. ப³லவக்³கோ³

1. அனனுஸ்ஸுதஸுத்தவண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸ பட²மே புப்³பா³ஹம், பி⁴க்க²வே, அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸூதி அஹம், பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு சதூஸு ஸச்சத⁴ம்மேஸு. அபி⁴ஞ்ஞாவோஸானபாரமிப்பத்தோ படிஜானாமீதி சதூஸு ஸச்சேஸு சதூஹி மக்³கே³ஹி ஸோளஸவித⁴ஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கரணேன அபி⁴ஜானித்வா வோஸானபாரமிம் ஸப்³பே³ஸம் கிச்சானம் நிட்டி²தத்தா கதகிச்சபா⁴வம் பாரம் பத்தோ படிஜானாமீதி மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கே அத்தனோ ஆக³மனீயகு³ணம் த³ஸ்ஸேதி. ததா²க³தஸ்ஸாதி அட்ட²ஹி காரணேஹி ததா²க³தஸ்ஸ. ததா²க³தப³லானீதி யதா² தேஹி க³ந்தப்³ப³ம், ததே²வ க³தானி பவத்தானி ஞாணப³லானி. ஆஸப⁴ம் டா²னந்தி ஸேட்ட²ட்டா²னம். ஸீஹனாத³ந்தி அபீ⁴தனாத³ம். ப்³ரஹ்மசக்கந்தி ஸேட்ட²சக்கம். பவத்தேதீதி கதே²தி.

2. கூடஸுத்தவண்ணனா

12. து³தியே ஸேக²ப³லானீதி ஸேகா²னம் ஞாணப³லானி. அக்³க³ந்தி உத்தமம். ஸேஸப³லானி கோ³பானஸியோ கூடம் விய ஸங்க³ண்ஹாதீதி ஸங்கா³ஹிகம். தானேவ ப³லானி ஸம்ஹதானி கரோதீதி ஸங்கா⁴தனியம்.

3. ஸம்கி²த்தஸுத்தவண்ணனா

13. ததியே தத்த² முட்ட²ஸ்ஸச்சே ந கம்பதீதி ஸதிப³லம். உத்³த⁴ச்சே ந கம்பதீதி ஸமாதி⁴ப³லம்.

4. வித்த²தஸுத்தவண்ணனா

14. சதுத்தே² ஸதினேபக்கேனாதி ஏத்த² நேபக்கம் வுச்சதி பஞ்ஞா, ஸா ஸதியா உபகாரகபா⁴வேன க³ஹிதா.

5. த³ட்ட²ப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா

15. பஞ்சமே ஸவிஸயஸ்மிம்யேவ லோகியலோகுத்தரத⁴ம்மே கதே²தும் கத்த² ச, பி⁴க்க²வே, ஸத்³தா⁴ப³லம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்திஆதி³மாஹ. யதா² ஹி சத்தாரோ ஸேட்டி²புத்தா, ராஜாதி ராஜபஞ்சமேஸு ஸஹாயேஸு ‘‘நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமா’’தி வீதி²ம் ஓதிண்ணேஸு ஏகஸ்ஸ ஸேட்டி²புத்தஸ்ஸ கே³ஹம் க³தகாலே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி கே³ஹே விசாரேதி. து³தியததியசதுத்த²ஸ்ஸ கே³ஹம் க³தகாலே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி கே³ஹே விசாரேதி. அத² ஸப்³ப³பச்சா² ரஞ்ஞோ கே³ஹம் க³தகாலே கிஞ்சாபி ராஜா ஸப்³ப³த்த² இஸ்ஸரோ, இமஸ்மிம் பன காலே அத்தனோ கே³ஹேயேவ ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி விசாரேதி, ஏவமேவம் ஸத்³தா⁴பஞ்சமேஸு ப³லேஸு தேஸு ஸஹாயேஸு ஏகதோ வீதி²ம் ஓதரந்தேஸு விய ஏகாரம்மணே உப்பஜ்ஜமானேஸுபி யதா² பட²மஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸோதாபத்தியங்கா³னி பத்வா அதி⁴மோக்க²லக்க²ணம் ஸத்³தா⁴ப³லமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² து³தியஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸம்மப்பதா⁴னானி பத்வா பக்³க³ஹலக்க²ணம் வீரியப³லமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² ததியஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸதிபட்டா²னானி பத்வா உபட்டா²னலக்க²ணம் ஸதிப³லமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² சதுத்த²ஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஜா²னவிமோக்கே² பத்வா அவிக்கே²பலக்க²ணம் ஸமாதி⁴ப³லமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. ஸப்³ப³பச்சா² ரஞ்ஞோ கே³ஹம் க³தகாலே பன யதா² இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, ராஜாவ கே³ஹே விசாரேதி, ஏவமேவ அரியஸச்சானி பத்வா பஜானனலக்க²ணம் பஞ்ஞாப³லமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தீதி ஏவமித⁴ பஞ்ச ப³லானி மிஸ்ஸகானி கதி²தானி. ச²ட்ட²ம் உத்தானத்த²மேவ. ஏவம் புரிமவக்³கே³ ச இத⁴ ச அட்ட²ஸு ஸுத்தேஸு ஸேக²ப³லானேவ கதி²தானி. கரண்ட³கோலவாஸீ மஹாத³த்தத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘ஹேட்டா² சதூஸு ஸுத்தேஸு ஸேக²ப³லானி கதி²தானி, உபரி சதூஸு அஸேக²ப³லானீ’’தி.

7. பட²மஹிதஸுத்தவண்ணனா

17. ஸத்தமே ஸீலாத³யோ மிஸ்ஸகாவ கதி²தா. விமுத்தீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தியேவ. விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சவேக்க²ணஞாணம், தம் லோகியமேவ.

8-10. து³தியஹிதஸுத்தாதி³வண்ணனா

18-20. அட்ட²மே து³ஸ்ஸீலோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ கதி²தோ, நவமே அப்பஸ்ஸுதோ து³ஸ்ஸீலோ, த³ஸமே ப³ஹுஸ்ஸுதோ கீ²ணாஸவோதி.

ப³லவக்³கோ³ து³தியோ.

3. பஞ்சங்கி³கவக்³கோ³

1. பட²மஅகா³ரவஸுத்தவண்ணனா

21. ததியஸ்ஸ பட²மே அஸபா⁴க³வுத்திகோதி அஸபா⁴கா³ய விஸதி³ஸாய ஜீவிதவுத்தியா ஸமன்னாக³தோ. ஆபி⁴ஸமாசாரிகம் த⁴ம்மந்தி உத்தமஸமாசாரபூ⁴தம் வத்தவஸேன பஞ்ஞத்தஸீலம். ஸேக²ம் த⁴ம்மந்தி ஸேக²பண்ணத்திஸீலம். ஸீலானீதி சத்தாரி மஹாஸீலானி. ஸம்மாதி³ட்டி²ந்தி விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி²ம். ஸம்மாஸமாதி⁴ந்தி மக்³க³ஸமாதி⁴ஞ்சேவ ப²லஸமாதி⁴ஞ்ச. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸீலாதீ³னி மிஸ்ஸகானி கதி²தானி.

2. து³தியஅகா³ரவஸுத்தவண்ணனா

22. து³தியே ஸீலக்க²ந்த⁴ந்தி ஸீலராஸிம். ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமே பன தயோபி க²ந்தா⁴ மிஸ்ஸகாவ கதி²தாதி.

3. உபக்கிலேஸஸுத்தவண்ணனா

23. ததியே ந ச பப⁴ஸ்ஸரந்தி ந ச பபா⁴வந்தம். பப⁴ங்கு³ சாதி பபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வம். அயோதி காளலோஹம். லோஹந்தி ட²பேத்வா இத⁴ வுத்தானி சத்தாரி அவஸேஸம் லோஹம். ஸஜ்ஜ²ந்தி ரஜதம். சித்தஸ்ஸாதி சாதுபூ⁴மககுஸலசித்தஸ்ஸ. தேபூ⁴மகஸ்ஸ தாவ உபக்கிலேஸா ஹோந்து, லோகுத்தரஸ்ஸ கத²ம் ஹோந்தீதி? உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேன. யத³க்³கே³ன ஹி உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தி, தத³க்³கே³னேவ தே லோகியஸ்ஸபி லோகுத்தரஸ்ஸபி உபக்கிலேஸா நாம ஹோந்தி. பப⁴ங்கு³ சாதி ஆரம்மணே சுண்ணவிசுண்ணபா⁴வூபக³மனேன பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வம். ஸம்மா ஸமாதி⁴யதி ஆஸவானம் க²யாயாதி ஆஸவானம் க²யஸங்கா²தஸ்ஸ அரஹத்தஸ்ஸ அத்தா²ய ஹேதுனா காரணேன ஸமாதி⁴யதி. ஏத்தாவதா சித்தம் விஸோதே⁴த்வா அரஹத்தே பதிட்டி²தம் கீ²ணாஸவம் த³ஸ்ஸேதி. இதா³னிஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞாபடிவேத⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ யஸ்ஸ யஸ்ஸ சாதிஆதி³மாஹ. தம் உத்தானத்த²மேவாதி.

4. து³ஸ்ஸீலஸுத்தவண்ணனா

24. சதுத்தே² ஹதூபனிஸோதி ஹதஉபனிஸ்ஸயோ ஹதகாரணோ. யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனந்தி நாமரூபபரிச்சே²த³ஞாணம் ஆதி³ம் கத்வா தருணவிபஸ்ஸனா. நிப்³பி³தா³விராகோ³தி நிப்³பி³தா³ ச விராகோ³ ச. தத்த² நிப்³பி³தா³ ப³லவவிபஸ்ஸனா, விராகோ³ மக்³கோ³. விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனந்தி ப²லவிமுத்தி ச பச்சவேக்க²ணஞாணஞ்ச.

5. அனுக்³க³ஹிதஸுத்தவண்ணனா

25. பஞ்சமே ஸம்மாதி³ட்டீ²தி விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி². சேதோவிமுத்திப²லாதிஆதீ³ஸு சேதோவிமுத்தீதி மக்³க³ப²லஸமாதி⁴. பஞ்ஞாவிமுத்தீதி ப²லஞாணம். ஸீலானுக்³க³ஹிதாதி ஸீலேன அனுக்³க³ஹிதா அனுரக்கி²தா. ஸுதானுக்³க³ஹிதாதி பா³ஹுஸச்சேன அனுக்³க³ஹிதா. ஸாகச்சா²னுக்³க³ஹிதாதி த⁴ம்மஸாகச்சா²ய அனுக்³க³ஹிதா. ஸமதா²னுக்³க³ஹிதாதி சித்தேகக்³க³தாய அனுக்³க³ஹிதா.

இமஸ்ஸ பனத்த²ஸ்ஸ ஆவிபா⁴வத்த²ம் மது⁴ரம்ப³பீ³ஜம் ரோபேத்வா ஸமந்தா மரியாத³ம் ப³ந்தி⁴த்வா காலானுகாலம் உத³கம் ஆஸிஞ்சித்வா காலானுகாலம் மூலானி ஸோதே⁴த்வா காலானுகாலம் பதிதபாணகே ஹாரேத்வா காலானுகாலம் மக்கடஜாலம் லுஞ்சித்வா அம்ப³ம் படிஜக்³க³ந்தோ புரிஸோ த³ஸ்ஸேதப்³போ³. தஸ்ஸ ஹி புரிஸஸ்ஸ மது⁴ரம்ப³பீ³ஜரோபனம் விய விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி² த³ட்ட²ப்³பா³, மரியாத³ப³ந்த⁴னம் விய ஸீலேன அனுக்³க³ண்ஹனம், உத³காஸேசனம் விய ஸுதேன அனுக்³க³ண்ஹனம், மூலபரிஸோத⁴னம் விய ஸாகச்சா²ய அனுக்³க³ண்ஹனம், பாணகஹரணம் விய ஜா²னவிபஸ்ஸனாபாரிபந்தி²கஸோத⁴னவஸேன ஸமதா²னுக்³க³ண்ஹனம், மக்கடஜாலலுஞ்சனம் விய ப³லவவிபஸ்ஸனானுக்³க³ண்ஹனம், ஏவம் அனுக்³க³ஹிதஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ கி²ப்பமேவ வட்³டி⁴த்வா ப²லப்பதா³னம் விய இமேஹி ஸீலாதீ³ஹி அனுக்³க³ஹிதாய மூலஸம்மாதி³ட்டி²யா கி²ப்பமேவ மக்³க³வஸேன வட்³டி⁴த்வா சேதோவிமுத்திபஞ்ஞாவிமுத்திப²லப்பதா³னம் வேதி³தப்³ப³ம்.

6. விமுத்தாயதனஸுத்தவண்ணனா

26. ச²ட்டே² விமுத்தாயதனானீதி விமுச்சனகாரணானி. யத்தா²தி யேஸு விமுத்தாயதனேஸு. ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி சதுஸச்சத⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அத்த²படிஸம்வேதி³னோதி பாளிஅத்த²ம் ஜானந்தஸ்ஸ. த⁴ம்மபடிஸம்வேதி³னோதி பாளிம் ஜானந்தஸ்ஸ. பாமோஜ்ஜந்தி தருணபீதி. பீதீதி துட்டா²காரபூ⁴தா ப³லவபீதி. காயோதி நாமகாயோ. பஸ்ஸம்ப⁴தீதி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி. ஸுக²ம் வேதே³தீதி ஸுக²ம் படிலப⁴தி. சித்தம் ஸமாதி⁴யதீதி அரஹத்தப²லஸமாதி⁴னா ஸமாதி⁴யதி. அயஞ்ஹி தம் த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ ஆக³தாக³தட்டா²னே ஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லானி ஜானாதி, தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ பீதி உப்பஜ்ஜதி. ஸோ தஸ்ஸா பீதியா அந்தரா ஓஸக்கிதும் ந தே³ந்தோ உபசாரகம்மட்டா²னிகோ ஹுத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘சித்தம் ஸமாதி⁴யதீ’’தி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – ஸமாதி⁴னிமித்தந்தி அட்ட²திம்ஸாய ஆரம்மணேஸு அஞ்ஞதரோ ஸமாதி⁴யேவ ஸமாதி⁴னிமித்தம். ஸுக்³க³ஹிதம் ஹோதீதிஆதி³ஸு ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் உக்³க³ண்ஹந்தேன ஸுட்டு² க³ஹிதம் ஹோதி ஸுட்டு² மனஸிகதம் ஸுட்டு² உபதா⁴ரிதம். ஸுப்படிவித்³த⁴ம் பஞ்ஞாயாதி பஞ்ஞாய ஸுட்டு² பச்சக்க²ம் கதம். தஸ்மிம் த⁴ம்மேதி தஸ்மிம் கம்மட்டா²னபாளித⁴ம்மே. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே பஞ்சபி விமுத்தாயதனானி அரஹத்தம் பாபேத்வா கதி²தானீதி.

7. ஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா

27. ஸத்தமே அப்பமாணந்தி பமாணகரத⁴ம்மரஹிதம் லோகுத்தரம். நிபகா பதிஸ்ஸதாதி நேபக்கேன ச ஸதியா ச ஸமன்னாக³தா ஹுத்வா. பஞ்ச ஞாணானீதி பஞ்ச பச்சவேக்க²ணஞாணானி. பச்சத்தஞ்ஞேவ உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தனியேவ உப்பஜ்ஜந்தி. அயம் ஸமாதி⁴ பச்சுப்பன்னஸுகோ² சேவாதிஆதீ³ஸு அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ அதி⁴ப்பேதோ. மக்³க³ஸமாதீ⁴திபி வத³ந்தியேவ. ஸோ ஹி அப்பிதப்பிதக்க²ணே ஸுக²த்தா பச்சுப்பன்னஸுகோ², புரிமோ புரிமோ பச்சி²மஸ்ஸ பச்சி²மஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸுக²ஸ்ஸ பச்சயத்தா ஆயதிம் ஸுக²விபாகோ, கிலேஸேஹி ஆரகத்தா அரியோ, காமாமிஸவட்டாமிஸலோகாமிஸானம் அபா⁴வா நிராமிஸோ. பு³த்³தா⁴தீ³ஹி மஹாபுரிஸேஹி ஸேவிதத்தா அகாபுரிஸஸேவிதோ. அங்க³ஸந்ததாய ஆரம்மணஸந்ததாய ஸப்³ப³கிலேஸத³ரத²ஸந்ததாய ச ஸந்தோ, அதப்பனியட்டே²ன பணீதோ. கிலேஸப்படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா லத்³த⁴த்தா கிலேஸப்படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பா⁴வம் வா லத்³த⁴த்தா படிப்பஸ்ஸத்³த⁴லத்³தோ⁴. படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் படிப்பஸ்ஸத்³தீ⁴தி ஹி இத³ம் அத்த²தோ ஏகம். படிப்பஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸேன வா அரஹதா லத்³த⁴த்தாபி படிப்பஸ்ஸத்³த⁴லத்³தோ⁴, ஏகோதி³பா⁴வேன அதி⁴க³தத்தா ஏகோதி³பா⁴வமேவ வா அதி⁴க³தத்தா ஏகோதி³பா⁴வாதி⁴க³தோ. அப்பகு³ணஸாஸவஸமாதி⁴ விய ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன சித்தேன பச்சனீகத⁴ம்மே நிக்³க³ய்ஹ கிலேஸே வாரேத்வா அனதி⁴க³தத்தா ந ஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரிதக³தோ. தம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ ததோ வா வுட்ட²ஹந்தோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தத்தா ஸதோவ ஸமாபஜ்ஜதி, ஸதோவ வுட்ட²ஹதி. யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன வா ஸதோ ஸமாபஜ்ஜதி, ஸதோ வுட்ட²ஹதி. தஸ்மா யதே³த்த² ‘‘அயம் ஸமாதி⁴ பச்சுப்பன்னஸுகோ² சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகோ சா’’தி ஏவம் பச்சவேக்க²மானஸ்ஸ பச்சத்தம்யேவ அபரப்பச்சயஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, தம் ஏகம் ஞாணம். ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸு. ஏவம் இமானி பஞ்ச ஞாணானி பச்சத்தஞ்ஞேவ உப்பஜ்ஜந்தீதி.

8. பஞ்சங்கி³கஸுத்தவண்ணனா

28. அட்ட²மே அரியஸ்ஸாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீனகிலேஸேஹி ஆரகா டி²தஸ்ஸ. பா⁴வனம் தே³ஸேஸ்ஸாமீதி ப்³ரூஹனம் வட்³ட⁴னம் பகாஸயிஸ்ஸாமி. இமமேவ காயந்தி இமம் கரஜகாயம். அபி⁴ஸந்தே³தீதி தேமேதி ஸ்னேஹேதி, ஸப்³ப³த்த² பவத்தபீதிஸுக²ம் கரோதி. பரிஸந்தே³தீதி ஸமந்ததோ ஸந்தே³தி. பரிபூரேதீதி வாயுனா ப⁴ஸ்தம் விய பூரேதி. பரிப்ப²ரதீதி ஸமந்ததோ பு²ஸதி. ஸப்³பா³வதோ காயஸ்ஸாதி அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸப்³ப³கோட்டா²ஸவதோ காயஸ்ஸ கிஞ்சி உபாதி³ன்னகஸந்ததிபவத்திட்டா²னே ச²விமம்ஸலோஹிதானுக³தம் அணுமத்தம்பி டா²னம் பட²மஜ்ஜா²னஸுகே²ன அபு²டம் நாம ந ஹோதி.

த³க்கோ²தி சே²கோ படிப³லோ ந்ஹானீயசுண்ணானி காதுஞ்சேவ யோஜேதுஞ்ச ஸன்னேதுஞ்ச. கம்ஸதா²லேதி யேன கேனசி லோஹேன கதபா⁴ஜனே. மத்திகாபா⁴ஜனம் பன தி²ரம் ந ஹோதி, ஸன்னேந்தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜதி. தஸ்மா தம் ந த³ஸ்ஸேஸி. பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகந்தி ஸிஞ்சித்வா ஸிஞ்சித்வா. ஸன்னேய்யாதி வாமஹத்தே²ன கம்ஸதா²லம் க³ஹேத்வா த³க்கி²ணஹத்தே²ன பமாணயுத்தம் உத³கம் ஸிஞ்சித்வா ஸிஞ்சித்வா பரிமத்³த³ந்தோ பிண்ட³ம் கரேய்ய. ஸ்னேஹானுக³தாதி உத³கஸினேஹேன அனுக³தா. ஸ்னேஹபரேதாதி உத³கஸினேஹேன பரிக்³க³ஹிதா. ஸந்தரபா³ஹிராதி ஸத்³தி⁴ம் அந்தோபதே³ஸேன சேவ ப³ஹிபதே³ஸேன ச, ஸப்³ப³த்த²கமேவ உத³கஸினேஹேன பு²டாதி அத்தோ². ந ச பக்³க⁴ரிணீதி ந பி³ந்து³ பி³ந்து³ உத³கம் பக்³க⁴ரதி, ஸக்கா ஹோதி ஹத்தே²னபி த்³வீஹிபி அங்கு³லீஹி க³ஹேதும் ஓவட்டிகாயபி காதுந்தி அத்தோ².

து³தியஜ்ஜா²னஸுக²உபமாயம் உப்³பி⁴தோ³த³கோதி உப்³பி⁴ன்னஉத³கோ, ந ஹேட்டா² உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வா உக்³க³ச்ச²னஉத³கோ, அந்தோயேவ பன உப்பஜ்ஜனஉத³கோதி அத்தோ². ஆயமுக²ந்தி ஆக³மனமக்³கோ³. தே³வோதி மேகோ⁴. காலேன காலந்தி காலே காலே, அன்வட்³ட⁴மாஸம் வா அனுத³ஸாஹம் வாதி அத்தோ². தா⁴ரந்தி வுட்டி²ம். நானுப்பவேச்சே²ய்யாதி நப்பவேஸேய்ய, ந வஸ்ஸேய்யாதி அத்தோ². ஸீதா வாரிதா⁴ரா உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வாதி ஸீதா வாரிதா⁴ரா தம் ரஹத³ம் பூரயமானா உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வா. ஹேட்டா² உக்³க³ச்ச²னஉத³கஞ்ஹி உக்³க³ந்த்வா பி⁴ஜ்ஜந்தம் உத³கம் கோ²பே⁴தி, சதூஹி தி³ஸாஹி பவிஸனஉத³கம் புராணபண்ணதிணகட்ட²த³ண்ட³காதீ³ஹி உத³கம் கோ²பே⁴தி. வுட்டி²உத³கம் தா⁴ரானிபாதபு³ப்³பு³ளகேஹி உத³கம் கோ²பே⁴தி, ஸன்னிஸின்னமேவ பன ஹுத்வா இத்³தி⁴னிம்மிதமிவ உப்பஜ்ஜமானம் உத³கம் இமம் பதே³ஸம் ப²ரதி, இமம் ந ப²ரதீதி நத்தி². தேன அபு²டோகாஸோ நாம ந ஹோதி. தத்த² ரஹதோ³ விய கரஜகாயோ, உத³கம் விய து³தியஜ்ஜா²னஸுக²ம், ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

ததியஜ்ஜா²னஸுக²உபமாயம் உப்பலானி ஏத்த² ஸந்தீதி உப்பலினீ. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச ஸேதரத்தனீலேஸு யம்கிஞ்சி உப்பலமேவ, ஊனகஸதபத்தம் புண்ட³ரீகம், ஸதபத்தம் பது³மம். பத்தனியமம் வா வினாபி ஸேதம் பது³மம், ரத்தம் புண்ட³ரீகந்தி அயமேத்த² வினிச்ச²யோ. உத³கானுக்³க³தானீதி உத³கதோ ந உக்³க³தானி. அந்தோனிமுக்³க³போஸீனீதி உத³கதலஸ்ஸ அந்தோ நிமுக்³கா³னியேவ ஹுத்வா போஸந்தி வட்³ட⁴ந்தீதி அத்தோ². ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

சதுத்த²ஜ்ஜா²னஉபமாயம் பரிஸுத்³தே⁴ன சேதஸா பரியோதா³தேனாதி ஏத்த² நிருபக்கிலேஸட்டே²ன பரிஸுத்³த⁴ம், பப⁴ஸ்ஸரட்டே²ன பரியோதா³தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஓதா³தேன வத்தே²னாதி இத³ம் உதுப²ரணத்த²ம் வுத்தம். கிலிட்ட²வத்தே²ன ஹி உதுப²ரணம் ந ஹோதி, தங்க²ணதோ⁴தபரிஸுத்³தே⁴ன உதுப²ரணம் ப³லவம் ஹோதி. இமிஸ்ஸா ஹி உபமாய வத்த²ம் விய கரஜகாயோ, உதுப²ரணம் விய சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸுக²ம். தஸ்மா யதா² ஸுன்ஹாதஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பரிஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம் ஸஸீஸம் பாருபித்வா நிஸின்னஸ்ஸ ஸரீரதோ உது ஸப்³ப³மேவ வத்த²ம் ப²ரதி, ந கோசி வத்த²ஸ்ஸ அபு²டோகாஸோ ஹோதி, ஏவம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸுகே²ன பி⁴க்கு²னோ கரஜகாயஸ்ஸ ந கோசி ஓகாஸோ அபு²டோ ஹோதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தமேவ வா வத்த²ம் விய, தம்ஸமுட்டா²னரூபம் உதுப²ரணம் விய. யதா² ஹி கத்த²சி கத்த²சி ஓதா³தவத்தே² காயம் அபு²ஸந்தேபி தம்ஸமுட்டா²னேன உதுனா ஸப்³ப³த்த²கமேவ காயோ பு²டோ ஹோதி, ஏவம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமுட்டா²பிதேன ஸுகு²மரூபேன ஸப்³ப³த்த²கமேவ பி⁴க்கு²னோ காயோ பு²டோ ஹோதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

பச்சவேக்க²ணனிமித்தந்தி பச்சவேக்க²ணஞாணமேவ. ஸுக்³க³ஹிதம் ஹோதீதி யதா² தேன ஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³கா³ ஸுட்டு² க³ஹிதா ஹோந்தி, ஏவம் பச்சவேக்க²ணனிமித்தம் அபராபரேன பச்சவேக்க²ணனிமித்தேன ஸுட்டு² க³ஹிதம் ஹோதி. அஞ்ஞோ வா அஞ்ஞந்தி அஞ்ஞோ ஏகோ அஞ்ஞம் ஏகம், அத்தனோயேவ ஹி அத்தா ந பாகடோ ஹோதி. டி²தோ வா நிஸின்னந்தி டி²தகஸ்ஸாபி நிஸின்னோ பாகடோ ஹோதி, தேனேவம் வுத்தம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. உத³கமணிகோதி ஸமேக²லா உத³கசாடி. ஸமதித்திகோதி ஸமப⁴ரிதோ. காகபேய்யாதி முக²வட்டியம் நிஸீதி³த்வா காகேன கீ³வம் அனாமேத்வாவ பாதப்³போ³.

ஸுபூ⁴மியந்தி ஸமபூ⁴மியம். ‘‘ஸுபூ⁴மே ஸுகே²த்தே விஹதகா²ணுகே பீ³ஜானி பதிட்டா²பேய்யா’’தி (தீ³. நி. 2.438) ஏத்த² பன மண்ட³பூ⁴மி ஸுபூ⁴மீதி ஆக³தா. சதுமஹாபதே²தி த்³வின்னம் மஹாமக்³கா³னம் வினிவிஜ்ஜி²த்வா க³தட்டா²னே. ஆஜஞ்ஞரதோ²தி வினீதஅஸ்ஸரதோ². ஓத⁴ஸ்தபதோதோ³தி யதா² ரத²ம் அபி⁴ருஹித்வா டி²தேன ஸக்கா ஹோதி க³ண்ஹிதும், ஏவம் ஆலம்ப³னம் நிஸ்ஸாய திரியதோ ட²பிதபதோதோ³. யோக்³கா³சரியோதி அஸ்ஸாசரியோ. ஸ்வேவ அஸ்ஸத³ம்மே ஸாரேதீதி அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி². யேனிச்ச²கந்தி யேன யேன மக்³கே³ன இச்ச²தி. யதி³ச்ச²கந்தி யம் யம் க³திம் இச்ச²தி. ஸாரேய்யாதி உஜுகம் புரதோ பேஸேய்ய. பச்சாஸாரேய்யாதி படினிவத்தேய்ய.

ஏவம் ஹேட்டா² பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமாபத்திபரிகம்மம் கதே²த்வா இமாஹி தீஹி உபமாஹி பகு³ணஸமாபத்தியா ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கீ²ணாஸவஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞாபடிபாடிம் த³ஸ்ஸேதும் ஸோ ஸசே ஆகங்க²தீதிஆதி³மாஹ. தம் உத்தானத்த²மேவாதி.

9. சங்கமஸுத்தவண்ணனா

29. நவமே அத்³தா⁴னக்க²மோ ஹோதீதி தூ³ரம் அத்³தா⁴னமக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தோ க²மதி, அதி⁴வாஸேதும் ஸக்கோதி. பதா⁴னக்க²மோதி வீரியக்க²மோ. சங்கமாதி⁴க³தோ ஸமாதீ⁴தி சங்கமம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன அதி⁴க³தோ அட்ட²ன்னம் ஸமாபத்தீனம் அஞ்ஞதரஸமாதி⁴. சிரட்டி²திகோ ஹோதீதி சிரம் திட்ட²தி. டி²தகேன க³ஹிதனிமித்தஞ்ஹி நிஸின்னஸ்ஸ நஸ்ஸதி, நிஸின்னேன க³ஹிதனிமித்தம் நிபன்னஸ்ஸ. சங்கமம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன சலிதாரம்மணே க³ஹிதனிமித்தம் பன டி²தஸ்ஸபி நிஸின்னஸ்ஸபி நிபன்னஸ்ஸபி ந நஸ்ஸதீதி.

10. நாகி³தஸுத்தவண்ணனா

30. த³ஸமே உத்³த⁴ம் உக்³க³தத்தா உச்சோ, ராஸிபா⁴வேன ச மஹா ஸத்³தோ³ ஏதேஸந்தி உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³. தேஸு ஹி உக்³க³துக்³க³தேஸு க²த்தியமஹாஸால-ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலாதீ³ஸு மஹாஸக்காரம் க³ஹேத்வா ஆக³தேஸு ‘‘அஸுகஸ்ஸ ஓகாஸம் தே³த², அஸுகஸ்ஸ ஓகாஸம் தே³தா²’’தி வுத்தே ‘‘மயம் பட²மதரம் ஆக³தா, மய்ஹம் பட²மதரம் ஆக³தா, நத்தி² ஓகாஸோ’’தி ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் கதே²ந்தானம் ஸத்³தோ³ உச்சோ சேவ மஹா ச அஹோஸி. கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபேதி கேவட்டா விய மச்ச²விலோபே. தேஸஞ்ஹி மச்ச²பச்சி²ம் க³ஹேத்வா ஆக³தானம் விக்கிணனட்டா²னே ‘‘மய்ஹம் தே³த² மய்ஹம் தே³தா²’’தி வத³தோ மஹாஜனஸ்ஸ ஏவரூபோ ஸத்³தோ³ ஹோதி. மீள்ஹஸுக²ந்தி அஸுசிஸுக²ம். மித்³த⁴ஸுக²ந்தி நித்³தா³ஸுக²ம். லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஸுக²ந்தி லாப⁴ஸக்காரஞ்சேவ வண்ணப⁴ணனஞ்ச நிஸ்ஸாய உப்பன்னஸுக²ம்.

தம்னின்னாவ க³மிஸ்ஸந்தீதி தம் ததே³வ ப⁴க³வதோ க³தட்டா²னம் க³மிஸ்ஸந்தி, அனுப³ந்தி⁴ஸ்ஸந்தியேவாதி வுத்தம் ஹோதி. ததா² ஹி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸீலபஞ்ஞாணந்தி யஸ்மா ததா²வித⁴ம் தும்ஹாகம் ஸீலஞ்ச ஞாணஞ்சாதி அத்தோ². மா ச மயா யஸோதி மயா ஸத்³தி⁴ம் யஸோபி மா ஸமாக³ச்ச²து. பியானந்தி பியஜனானம். ஏஸோ தஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தோ³தி ஏஸா பியபா⁴வஸ்ஸ நிப்ப²த்தி. அஸுப⁴னிமித்தானுயோக³ந்தி அஸுப⁴கம்மட்டா²னானுயோக³ம். ஸுப⁴னிமித்தேதி ராக³ட்டா²னியே இட்டா²ரம்மணே. ஏஸோ தஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தோ³தி ஏஸா தஸ்ஸ அஸுப⁴னிமித்தானுயோக³ஸ்ஸ நிப்ப²த்தி. ஏவமிமஸ்மிம் ஸுத்தே இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு விபஸ்ஸனாவ கதி²தாதி.

பஞ்சங்கி³கவக்³கோ³ ததியோ.

4. ஸுமனவக்³கோ³

1. ஸுமனஸுத்தவண்ணனா

31. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே ஸுமனா ராஜகுமாரீதி மஹாஸக்காரம் கத்வா பத்த²னம் பத்தே²த்வா ஏவம் லத்³த⁴னாமா ராஜகஞ்ஞா. விபஸ்ஸிஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴காலஸ்மிம் ஹி நாக³ரேஸு ‘‘யுத்³த⁴ம்பி கத்வா ஸத்தா²ரம் அம்ஹாகம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமா’’தி ஸேனாபதிம் நிஸ்ஸாய பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் ஸங்க⁴ம் லபி⁴த்வா படிபாடியா புஞ்ஞானி காதும் ஆரத்³தே⁴ஸு ஸப்³ப³பட²மதி³வஸோ ஸேனாபதிஸ்ஸ வாரோ அஹோஸி. தஸ்மிம் தி³வஸே ஸேனாபதி மஹாதா³னம் ஸஜ்ஜேத்வா ‘‘அஜ்ஜ யதா² அஞ்ஞோ கோசி ஏகபி⁴க்க²ம்பி ந தே³தி, ஏவம் ரக்க²தா²’’தி ஸமந்தா புரிஸே ட²பேஸி. தம்தி³வஸம் ஸேட்டி²ப⁴ரியா ரோத³மானா பஞ்சஹி குமாரிகாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் கீளித்வா ஆக³தம் தீ⁴தரம் ஆஹ – ‘‘ஸசே, அம்ம, தவ பிதா ஜீவேய்ய, அஜ்ஜாஹம் பட²மம் த³ஸப³லம் போ⁴ஜேய்ய’’ந்தி. ஸா தம் ஆஹ – ‘‘அம்ம, மா சிந்தயி, அஹம் ததா² கரிஸ்ஸாமி, யதா² பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² ஸங்கோ⁴ அம்ஹாகம் பட²மம் பி⁴க்க²ம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி. ததோ ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகாய ஸுவண்ணபாதியா நிருத³கபாயாஸம் பூரேத்வா ஸப்பிமது⁴ஸக்க²ராதீ³ஹி அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அஞ்ஞிஸ்ஸா பாதியா படிகுஜ்ஜித்வா தம் ஸுமனமாலாகு³ளேஹி பரிக்கி²பித்வா மாலாகு³ளஸதி³ஸம் கத்வா ப⁴க³வதோ கா³மம் பவிஸனவேலாய ஸயமேவ உக்கி²பித்வா தா⁴திக³ணபரிவுதா க⁴ரா நிக்க²மி.

அந்தராமக்³கே³ ஸேனாபதினோ உபட்டா²கா, ‘‘அம்ம, மா இதோ ஆக³மா’’தி வத³ந்தி. மஹாபுஞ்ஞா நாம மனாபகதா² ஹோந்தி, ந ச தேஸம் புனப்புனம் ப⁴ணந்தானம் கதா² படிக்கி²பிதும் ஸக்கா ஹோதி. ஸா ‘‘சூளபித, மஹாபித, மாதுல, கிஸ்ஸ தும்ஹே க³ந்தும் ந தே³தா²’’தி ஆஹ. ஸேனாபதினா ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் மா தே³தா²’’தி ட²பிதம்ஹ, அம்மாதி. கிம் பன மம ஹத்தே² கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் பஸ்ஸதா²தி? மாலாகு³ளம் பஸ்ஸாமாதி. கிம் தும்ஹாகம் ஸேனாபதி மாலாபூஜம்பி காதும் ந தே³தீதி? தே³தி, அம்மாதி. தேன ஹி அபேதா²தி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ‘‘மாலாகு³ளம் க³ண்ஹத² ப⁴க³வா’’தி ஆஹ. ப⁴க³வா ஏகம் ஸேனாபதிஸ்ஸ உபட்டா²கம் ஓலோகேத்வா மாலாகு³ளம் க³ண்ஹாபேஸி. ஸா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ‘‘ப⁴வாப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தியம் மே ஸதி பரிதஸ்ஸனஜீவிதம் நாம மா ஹோது, அயம் ஸுமனமாலா விய நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே பியாவ ஹோமி, நாமேன ச ஸுமனாயேவா’’தி பத்த²னம் கத்வா ஸத்தா²ரா ‘‘ஸுகி²னீ ஹோஹீ’’தி வுத்தா வந்தி³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

ப⁴க³வாபி ஸேனாபதிஸ்ஸ கே³ஹம் க³ந்த்வா பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸீதி³. ஸேனாபதி யாகு³ம் க³ஹேத்வா உபக³ஞ்சி², ஸத்தா² ஹத்தே²ன பத்தம் பித³ஹி. நிஸின்னோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴தி. அத்தி² நோ ஏகோ அந்தராமக்³கே³ பிண்ட³பாதோ லத்³தோ⁴தி? மாலம் அபனேத்வா பிண்ட³பாதம் அத்³த³ஸ. சூளுபட்டா²கோ ஆஹ – ‘‘ஸாமி மாலாதி மம் வத்வா மாதுகா³மோ வஞ்சேஸீ’’தி. பாயாஸோ ப⁴க³வந்தம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²னம் பஹோஸி. ஸேனாபதி அத்தனோ தே³ய்யத⁴ம்மம் அதா³ஸி. ஸத்தா² ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா மங்க³லம் வத்வா பக்காமி. ஸேனாபதி ‘‘கா நாம ஸா பிண்ட³பாதமதா³ஸீ’’தி புச்சி². ஸேட்டி²தீ⁴தா ஸாமீதி. ஸப்பஞ்ஞா இத்தீ², ஏவரூபாய க⁴ரே வஸந்தியா புரிஸஸ்ஸ ஸக்³க³ஸம்பத்தி நாம ந து³ல்லபா⁴தி கம் ஆனேத்வா ஜேட்ட²கட்டா²னே ட²பேஸி?

ஸா பிதுகே³ஹே ச ஸேனாபதிகே³ஹே ச த⁴னம் க³ஹேத்வா யாவதாயுகம் ததா²க³தஸ்ஸ தா³னம் த³த்வா புஞ்ஞானி கரித்வா ததோ சுதா காமாவசரதே³வலோகே நிப்³ப³த்தி. நிப்³ப³த்தக்க²ணேயேவ ஜாணுப்பமாணேன ஓதி⁴னா ஸகலம் தே³வலோகம் பரிபூரயமானம் ஸுமனவஸ்ஸம் வஸ்ஸி. தே³வதா ‘‘அயம் அத்தனாவ அத்தனோ நாமம் க³ஹேத்வா ஆக³தா’’தி ‘‘ஸுமனா தே³வதீ⁴தா’’த்வேவஸ்ஸா நாமம் அகம்ஸு. ஸா ஏகனவுதிகப்பே தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரந்தீ நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே அவிஜஹிதஸுமனவஸ்ஸா ‘‘ஸுமனா ஸுமனா’’த்வேவ நாமா அஹோஸி. இமஸ்மிம் பன காலே கோஸலரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. தாபி பஞ்சஸதா குமாரிகா தம்தி³வஸஞ்ஞேவ தஸ்மிம் தஸ்மிம் குலே படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா ஏகதி³வஸேயேவ ஸப்³பா³ மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மிம்ஸு. தம்க²ணம்யேவ ஜாணுப்பமாணேன ஓதி⁴னா ஸுமனவஸ்ஸம் வஸ்ஸி. தம் தி³ஸ்வா ராஜா ‘‘புப்³பே³ கதாபி⁴னீஹாரா ஏஸா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி துட்ட²மானஸோ ‘‘தீ⁴தா மே அத்தனாவ அத்தனோ நாமம் க³ஹேத்வா ஆக³தா’’தி ஸுமனாத்வேவஸ்ஸா நாமம் கத்வா ‘‘மய்ஹம் தீ⁴தா ந ஏகிகாவ நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீ’’தி நக³ரம் விசினாபேந்தோ ‘பஞ்ச தா³ரிகாஸதானி ஜாதானீ’’தி ஸுத்வா ஸப்³பா³ அத்தனாவ போஸாபேஸி. மாஸே மாஸே ஸம்பதே ‘‘ஆனேத்வா மம தீ⁴து த³ஸ்ஸேதா²’’தி ஆஹ. ஏவமேஸா மஹாஸக்காரம் கத்வா பத்த²னம் பத்தே²த்வா ஏவம்லத்³த⁴னாமாதி வேதி³தப்³பா³.

தஸ்ஸா ஸத்தவஸ்ஸிககாலே அனாத²பிண்டி³கேன விஹாரம் நிட்டா²பேத்வா ததா²க³தஸ்ஸ தூ³தே பேஸிதே ஸத்தா² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவாரோ ஸாவத்தி²ம் அக³மாஸி. அனாத²பிண்டி³கோ க³ந்த்வா ராஜானம் ஏவமாஹ – ‘‘மஹாராஜ, ஸத்து² இதா⁴க³மனம் அம்ஹாகம்பி மங்க³லம் தும்ஹாகம்பி மங்க³லமேவ, ஸுமனம் ராஜகுமாரிம் பஞ்சஹி தா³ரிகாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் புண்ணக⁴டே ச க³ந்த⁴மாலாதீ³னி ச கா³ஹாபேத்வா த³ஸப³லஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனம் பேஸேதா²’’தி. ராஜா ‘‘ஸாது⁴ மஹாஸேட்டீ²’’தி ததா² அகாஸி. ஸாபி ரஞ்ஞா வுத்தனயேனேவ க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜேத்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஸத்தா² தஸ்ஸா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஸா பஞ்சஹி குமாரிகாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி. அஞ்ஞானிபி பஞ்ச தா³ரிகாஸதானி பஞ்ச மாதுகா³மஸதானி பஞ்ச உபாஸகஸதானி தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஸோதாபத்திப²லம் பாபுணிம்ஸு. ஏவம் தஸ்மிம் தி³வஸே அந்தராமக்³கே³யேவ த்³வே ஸோதாபன்னஸஹஸ்ஸானி ஜாதானி.

யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி கஸ்மா உபஸங்கமீதி? பஞ்ஹம் புச்சி²துகாமதாய. கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴காலே கிர ஸஹாயகா த்³வே பி⁴க்கூ² அஹேஸும். தேஸு ஏகோ ஸாரணீயத⁴ம்மம் பூரேதி, ஏகோ ப⁴த்தக்³க³வத்தம். ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ இதரம் ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, அதி³ன்னஸ்ஸ ப²லம் நாம நத்தி², அத்தனா லத்³த⁴ம் பரேஸம் த³த்வா பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதீ’’தி. இதரோ பன ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, த்வம் ந ஜானாஸி, தே³ய்யத⁴ம்மம் நாம வினிபாதேதும் ந வட்டதி, அத்தனோ யாபனமத்தமேவ க³ண்ஹந்தேன ப⁴த்தக்³க³வத்தம் பூரேதும் வட்டதீ’’தி. தேஸு ஏகோபி ஏகம் அத்தனோ ஓவாதே³ ஓதாரேதும் நாஸக்கி². த்³வேபி அத்தனோ படிபத்திம் பூரேத்வா ததோ சுதா காமாவசரதே³வலோகே நிப்³ப³த்திம்ஸு. தத்த² ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ இதரம் பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி அதி⁴க³ண்ஹி.

ஏவம் தே தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரந்தா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் கே²பேத்வா இமஸ்மிம் காலே ஸாவத்தி²யம் நிப்³ப³த்திம்ஸு. ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ கோஸலரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி, இதரோ தஸ்ஸாயேவ உபட்டா²கஇத்தி²யா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. தே த்³வேபி ஜனா ஏகதி³வஸேனேவ ஜாயிம்ஸு. தே நாமக்³க³ஹணதி³வஸே ந்ஹாபேத்வா ஸிரிக³ப்³பே⁴ நிபஜ்ஜாபேத்வா த்³வின்னம்பி மாதரோ ப³ஹி ஸக்காரம் ஸம்வித³ஹிம்ஸு. தேஸு ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ அக்கீ²னி உம்மீலேத்வா மஹந்தம் ஸேதச்ச²த்தம் ஸுபஞ்ஞத்தம் ஸிரிஸயனம் அலங்கதபடியத்தஞ்ச நிவேஸனம் தி³ஸ்வா ‘‘ஏகஸ்மிம் ராஜகுலே நிப்³ப³த்தோஸ்மீ’’தி அஞ்ஞாஸி. ஸோ ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இத⁴ நிப்³ப³த்தோஸ்மீ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘ஸாரணீயத⁴ம்மனிஸ்ஸந்தே³னா’’தி ஞத்வா ‘‘ஸஹாயோ மே குஹிம் நு கோ² நிப்³ப³த்தோ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ நீசஸயனே நிபன்னம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் ப⁴த்தக்³க³வத்தம் பூரேமீதி மம வசனம் ந க³ண்ஹி, இமஸ்மிம் இதா³னி தம் டா²னே நிக்³க³ண்ஹிதும் வட்டதீ’’தி ‘‘ஸம்ம மம வசனம் நாகாஸீ’’தி ஆஹ. அத² கிம் ஜாதந்தி. பஸ்ஸ மய்ஹம் ஸம்பத்திம், ஸேதச்ச²த்தஸ்ஸ ஹேட்டா² ஸிரிஸயனே நிபன்னோஸ்மி, த்வம் நீசமஞ்சே த²த்³த⁴அத்த²ரணமத்தே நிபன்னோஸீதி. கிம் பன த்வம் ஏதம் நிஸ்ஸாய மானம் கரோஸி, நனு வேளுஸலாகாஹி கத்வா பிலோதிகாய பலிவேடி²தம் ஸப்³ப³மேதம் பத²வீதா⁴துமத்தமேவாதி?

ஸுமனா தேஸம் கத²ம் ஸுத்வா ‘‘மம பா⁴திகானம் ஸந்திகே கோசி நத்தீ²’’தி தேஸம் ஸமீபம் க³ச்ச²ந்தீ த்³வாரம் நிஸ்ஸாய டி²தா ‘‘தா⁴தூ’’தி வசனம் ஸுத்வா ‘‘இத³ம் தா⁴தூதி வசனம் ப³ஹித்³தா⁴ நத்தி². மம பா⁴திகா ஸமணதே³வபுத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி சிந்தேத்வா – ‘‘ஸசாஹம் ‘இமே ஏவம் கதே²ந்தீ’தி மாதாபிதூனம் கதே²ஸ்ஸாமி, ‘அமனுஸ்ஸா ஏதே’தி நீஹராபேஸ்ஸந்தி. இத³ம் காரணம் அஞ்ஞஸ்ஸ அகதே²த்வா கங்க²ச்சே²த³கம் புரிஸஹேரஞ்ஞிகம் மம பிதரம் மஹாகோ³தமத³ஸப³லம்யேவ புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி பு⁴த்தபாதராஸா ராஜானம் உபஸங்கமித்வா ‘‘த³ஸப³லஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. ராஜா பஞ்ச ரத²ஸதானி யோஜாபேஸி. ஜம்பு³தீ³பதலஸ்மிஞ்ஹி திஸ்ஸோவ குமாரியோ பிதூனம் ஸந்திகா பஞ்ச ரத²ஸதானி லபி⁴ம்ஸு – பி³ம்பி³ஸாரரஞ்ஞோ தீ⁴தா சுந்தீ³ ராஜகஞ்ஞா, த⁴னஞ்சயஸ்ஸ ஸேட்டி²ஸ்ஸ தீ⁴தா விஸாகா², அயம் ஸுமனா ராஜகஞ்ஞாதி. ஸா க³ந்த⁴மாலம் ஆதா³ய ரதே² டி²தா பஞ்சரத²ஸதபரிவாரா ‘‘இமம் பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி.

இத⁴ஸ்ஸூதி இத⁴ ப⁴வேய்யும். ஏகோ தா³யகோதி ஏகோ அத்தனா லத்³த⁴லாப⁴தோ பரஸ்ஸ த³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனகோ ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ. ஏகோ அதா³யகோதி ஏகோ அத்தனா லத்³த⁴ம் பரஸ்ஸ அத³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனகோ ப⁴த்தக்³க³வத்தபூரகோ. தே³வபூ⁴தானம் பன நேஸந்தி தே³வபூ⁴தானம் ஏதேஸம். அதி⁴க³ண்ஹாதீதி அதி⁴ப⁴வித்வா க³ண்ஹாதி அஜ்ஜோ²த்த²ரதி அதிஸேதி. ஆதி⁴பதேய்யேனாதி ஜேட்ட²ககாரணேன. இமேஹி பஞ்சஹி டா²னேஹீதி ஸேஸதே³வே ஸக்கோ தே³வராஜா விய இமேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி அதி⁴க³ண்ஹாதி. மானுஸகேனாதிஆதீ³ஸு ஆயுனா மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ விய பா³குலத்தே²ரோ விய ஆனந்த³த்தே²ரோ விய ச, வண்ணேன மஹாக³திம்ப³அப⁴யத்தே²ரோ விய ப⁴ண்டா³கா³ரஅமச்சோ விய ச, ஸுகே²ன ரட்ட²பாலகுலபுத்தோ விய ஸோணஸேட்டி²புத்தோ விய யஸதா³ரகோ விய ச, யஸேன த⁴ம்மாஸோகோ விய, ததா² ஆதி⁴பச்சேனாதி இமேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி அதிரேகோ ஜேட்ட²கோ ஹோதி.

யாசிதோவ ப³ஹுலந்தி பா³குலத்தே²ர-ஸீவலித்தே²ர-ஆனந்த³த்தே²ராத³யோ விய யாசிதோவ ப³ஹுலம் சீவராதீ³னி பரிபு⁴ஞ்ஜதீதி இமேஹி காரணேஹி அதிரேகோ ஹோதி ஜேட்ட²கோ. யதி³த³ம் விமுத்தியா விமுத்திந்தி யம் ஏகஸ்ஸ விமுத்தியா ஸத்³தி⁴ம் இதரஸ்ஸ விமுத்திம் ஆரப்³ப⁴ நானாகரணம் வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, தம் ந வதா³மீதி அத்தோ². ஸத்தவஸ்ஸிகதா³ரகோ வா ஹி விமுத்திம் படிவிஜ்ஜ²து வஸ்ஸஸதிகத்தே²ரோ வா பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா உபாஸகோ வா உபாஸிகா வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா, படிவித்³த⁴லோகுத்தரமக்³கே³ நானத்தம் நாம நத்தி². அலமேவாதி யுத்தமேவ. யத்ர ஹி நாமாதி யானி நாம.

க³ச்ச²ம் ஆகாஸதா⁴துயாதி ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தோ. ஸத்³தோ⁴தி ரதனத்தயகு³ணானம் ஸத்³தா⁴தா. த²னயந்தி க³ஜ்ஜந்தோ. விஜ்ஜுமாலீதி மாலாஸதி³ஸாய மேக⁴முகே² சரந்தியா விஜ்ஜுலதாய ஸமன்னாக³தோ. ஸதக்ககூதி ஸதகூடோ, இதோ சிதோ ச உட்டி²தேன வலாஹககூடஸதேன ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ². த³ஸ்ஸனஸம்பன்னோதி ஸோதாபன்னோ. போ⁴க³பரிப்³யூள்ஹோதி உத³கோகே⁴ன விய தா³னவஸேன தீ³யமானேஹி போ⁴கே³ஹி பரிப்³யூள்ஹோ, தே³வலோகம் ஸம்பாபிதோதி அத்தோ². பேச்சாதி பரலோகே. ஸக்³கே³ பமோத³தீதி யஸ்மிம் ஸக்³கே³ உப்பஜ்ஜதி, தத்தே²வ மோத³தீதி.

2. சுந்தீ³ஸுத்தவண்ணனா

32. து³தியே பஞ்சஹி ரத²ஸதேஹீதி பு⁴த்தபாதராஸா பிது ஸந்திகம் பேஸேத்வா பஞ்ச ரத²ஸதானி யோஜாபேத்வா தேஹி பரிவுதாதி அத்தோ². உபஸங்கமீதி பா⁴தரா ஸத்³தி⁴ம் பவத்திதம் பஞ்ஹஸாகச்ச²ம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி க³ந்த⁴மாலசுண்ணாதீ³னி ஆதா³ய உபஸங்கமி. யதே³வ ஸோ ஹோதீதி யதா³ ஏவ ஸோ ஹோதி. அத² வா யோ ஏவ ஸோ ஹோதி. அரியகந்தானி ஸீலானீதி மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தானி ஸீலானி. தானி ஹி அரியானம் கந்தானி ஹோந்தி, ப⁴வந்தரேபி ந பரிச்சஜந்தி. ஸேஸம் சதுக்கனிபாதே அக்³க³ப்பஸாத³ஸுத்தே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

3. உக்³க³ஹஸுத்தவண்ணனா

33. ததியே ப⁴த்³தி³யேதி ப⁴த்³தி³யனக³ரே. ஜாதியாவனேதி ஸயம்ஜாதே அரோபிதே ஹிமவந்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாப³த்³தே⁴ வனஸண்டே³, தம் நக³ரம் உபனிஸ்ஸாய தஸ்மிம் வனே விஹரதீதி அத்தோ². அத்தசதுத்தோ²தி அத்தனா சதுத்தோ². கஸ்மா பனேஸ ப⁴க³வந்தம் அத்தசதுத்த²ம்யேவ நிமந்தேஸி? கே³ஹே கிரஸ்ஸ மங்க³லம் மஹந்தம், தத்த² மஹந்தேன ஸம்விதா⁴னேன ப³ஹூ மனுஸ்ஸா ஸன்னிபதிஸ்ஸந்தி. தே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிவிஸந்தேன து³ஸ்ஸங்க³ஹா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி அத்தசதுத்த²ம்யேவ நிமந்தேஸி. அபி சஸ்ஸ ஏவம்பி அஹோஸி – ‘‘த³ஹரகுமாரிகாயோ மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸத்த²ரி ஓவத³ந்தே ஓலீனமனா ஓவாத³ம் க³ஹேதும் ந ஸக்குணேய்யு’’ந்தி. இமினாபி காரணேன அத்தசதுத்த²மேவ நிமந்தேஸி. ஓவத³து தாஸம், ப⁴ந்தேதி, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, ஏதாஸம் ஓவத³து, ஏதா ஓவத³தூதி அத்தோ². உபயோக³த்த²ஸ்மிஞ்ஹி ஏதம் ஸாமிவசனம். யம் தாஸந்தி யம் ஓவாதா³னுஸாஸனம் ஏதாஸம். ஏவஞ்ச பன வத்வா ஸோ ஸேட்டி² ‘‘இமா மம ஸந்திகே ஓவாத³ம் க³ண்ஹமானா ஹராயேய்யு’’ந்தி ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா பக்காமி.

ப⁴த்தூதி ஸாமிகஸ்ஸ. அனுகம்பம் உபாதா³யாதி அனுத்³த³யம் படிச்ச. புப்³பு³ட்டா²யினியோதி ஸப்³ப³பட²மம் உட்டா²னஸீலா. பச்சா²னிபாதினியோதி ஸப்³ப³பச்சா² நிபஜ்ஜனஸீலா. இத்தி²யா ஹி பட²மதரம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸயனம் ஆருய்ஹ நிபஜ்ஜிதும் ந வட்டதி, ஸப்³பே³ பன கே³ஹபரிஜனே போ⁴ஜேத்வா உபகரணப⁴ண்ட³ம் ஸம்விதா⁴ய கோ³ரூபாதீ³னி ஆக³தானாக³தானி ஞத்வா ஸ்வே கத்தப்³ப³கம்மம் விசாரேத்வா குஞ்சிகாமுத்³தி³கம் ஹத்தே² கத்வா ஸசே போ⁴ஜனம் அத்தி², பு⁴ஞ்ஜித்வா, நோ சே அத்தி², அஞ்ஞம் பசாபேத்வா ஸப்³பே³ ஸந்தப்பேத்வா பச்சா² நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. நிபன்னாயபி யாவ ஸூரியுக்³க³மனா நித்³தா³யிதும் ந வட்டதி, ஸப்³ப³பட²மம் பன உட்டா²ய தா³ஸகம்மகரே பக்கோஸாபேத்வா ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச கம்மம் கரோதா²’’தி கம்மந்தம் விசாரேத்வா தே⁴னுயோ து³ஹாபேத்வா ஸப்³ப³ம் கே³ஹே கத்தப்³ப³கிச்சம் அத்தனோ பச்சக்க²ம்யேவ காதும் வட்டதி. ஏதமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘புப்³பு³ட்டா²யினியோ பச்சா²னிபாதினியோ’’தி ஆஹ. ‘‘கிம்காரபடிஸ்ஸாவினியோதி கிம் கரோம கிம் கரோமா’’தி முக²ம் ஓலோகேத்வா விசரணஸீலா. மனாபசாரினியோதி மனாபம்யேவ கிரியம் கரணஸீலா. பியவாதி³னியோதி பியமேவ வசனம் வாத³னஸீலா. பூஜேஸ்ஸாமாதி சதுபச்சயபூஜாய பூஜயிஸ்ஸாம.

அப்³பா⁴க³தேதி அத்தனோ ஸந்திகம் ஆக³தே. ஆஸனோத³கேன படிபூஜேஸ்ஸாமாதி ஆஸனேன ச பாத³தோ⁴வனஉத³கேன ச பூஜயிஸ்ஸாம. ஏத்த² ச மாதாபிதூனம் தே³வஸிகம் ஸக்காரோ காதப்³போ³. ஸமணப்³ராஹ்மணானம் பன அப்³பா⁴க³தானம் ஆஸனம் த³த்வா பாத³தோ⁴வனஞ்ச தா³தப்³ப³ம், ஸக்காரோ ச காதப்³போ³.

உண்ணாதி ஏளகலோமம். தத்த² த³க்கா² ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஏளகலோமானம் விஜடனதோ⁴வனரஜனவேணிகரணாதீ³ஸு கப்பாஸஸ்ஸ ச வட்டனபிஸனபோ²டனகந்தனாதீ³ஸு சே²கா ப⁴விஸ்ஸாம. தத்ருபாயாயாதி தஸ்மிம் உண்ணாகப்பாஸஸம்விதா⁴னே உபாயபூ⁴தாய ‘‘இமஸ்மிம் காலே இத³ம் நாம காதும் வட்டதீ’’தி ஏவம் பவத்தாய வீமம்ஸாய ஸமன்னாக³தா. அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴துந்தி அத்தனா காதும்பி பரேஹி காராபேதும்பி யுத்தா சேவ ஸமத்தா² ச ப⁴விஸ்ஸாமாதி அத்தோ².

கதஞ்ச கததோ ஜானிஸ்ஸாம, அகதஞ்ச அகததோதி ஸகலதி³வஸம் இத³ம் நாம கம்மம் கத்வா ஆக³தானம், உபட்³ட⁴தி³வஸம் இத³ம் நாம கம்மம் கத்வா ஆக³தானம், நிக்கம்மானம் கே³ஹே நிஸின்னானம் இத³ம் நாம தா³துஞ்ச ஏவஞ்ச காதும் வட்டதீதி ஏவம் ஜானிஸ்ஸாம. கி³லானகானஞ்ச ப³லாப³லந்தி ஸசே ஹி கி³லானகாலே தேஸம் பே⁴ஸஜ்ஜபோ⁴ஜனாதீ³னி த³த்வா ரோக³ம் பா²ஸும் ந கரோந்தி, ‘‘இமே அரோக³காலே அம்ஹே யம் இச்ச²ந்தி, தம் காரேந்தி. கி³லானகாலே அத்தி² பா⁴வம்பி நோ ந ஜானந்தீ’’தி விரத்தரூபா பச்சா² கிச்சானி ந கரோந்தி, து³க்கடானி வா கரோந்தி. தஸ்மா நேஸம் ப³லாப³லம் ஞத்வா தா³தப்³ப³ஞ்ச காதப்³ப³ஞ்ச ஜானிஸ்ஸாமாதி ஏவம் தும்ஹேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயஞ்சஸ்ஸாதி கா²த³னீயஞ்ச போ⁴ஜனீயஞ்ச அஸ்ஸ அந்தோஜனஸ்ஸ. பச்சம்ஸேனாதி படிலபி⁴தப்³பே³ன அம்ஸேன, அத்தனோ அத்தனோ லத்³த⁴ப்³ப³கோட்டா²ஸானுரூபேனாதி அத்தோ². ஸம்விப⁴ஜிஸ்ஸாமாதி த³ஸ்ஸாம. ஸம்பாதே³ஸ்ஸாமாதி ஸம்பாத³யிஸ்ஸாம.

அது⁴த்தீதி புரிஸது⁴த்தஸுராது⁴த்ததாவஸேன அது⁴த்தியோ. அதே²னீதி அதே²னியோ அசோரியோ. அஸோண்டீ³தி ஸுராஸோண்ட³தாதி³வஸேன அஸோண்டி³யோ.

ஏவம் ஸுத்தந்தம் நிட்ட²பேத்வா இதா³னி கா³தா²ஹி கூடம் க³ண்ஹந்தோ யோ நம் ப⁴ரதி ஸப்³ப³தா³திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴ரதீதி போஸதி படிஜக்³க³தி. ஸப்³ப³காமஹரந்தி ஸப்³ப³காமத³த³ம். ஸோத்தீ²தி ஸுஇத்தீ². ஏவம் வத்ததீதி ஏத்தகம் வத்தம் பூரேத்வா வத்ததி. மனாபா நாம தே தே³வாதி நிம்மானரதீ தே³வா. தே ஹி இச்சி²திச்சி²தம் ரூபம் மாபேத்வா அபி⁴ரமணதோ நிம்மானரதீதி ச மனாபாதி ச வுச்சந்தீதி.

4. ஸீஹஸேனாபதிஸுத்தவண்ணனா

34. சதுத்தே² ஸந்தி³ட்டி²கந்தி ஸாமம் பஸ்ஸிதப்³ப³கம். தா³யகோதி தா³னஸூரோ. ந ஸோ ஸத்³தா⁴மத்தகேனேவ திட்ட²தி, பரிச்சஜிதும்பி ஸக்கோதீதி அத்தோ². தா³னபதீதி யம் தா³னம் தே³தி, தஸ்ஸ பதி ஹுத்வா தே³தி, ந தா³ஸோ, ந ஸஹாயோ. யோ ஹி அத்தனா மது⁴ரம் பு⁴ஞ்ஜதி, பரேஸம் அமது⁴ரம் தே³தி, ஸோ தா³னஸங்கா²தஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ தா³ஸோ ஹுத்வா தே³தி. யோ யம் அத்தனா பு⁴ஞ்ஜதி, ததே³வ தே³தி, ஸோ ஸஹாயோ ஹுத்வா தே³தி. யோ பன அத்தனா யேன கேனசி யாபேதி, பரேஸம் மது⁴ரம் தே³தி, ஸோ பதி ஜேட்ட²கோ ஸாமீ ஹுத்வா தே³தி. தாதி³ஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தா³னபதீ’’தி.

அமங்குபூ⁴தோதி ந நித்தேஜபூ⁴தோ. விஸாரதோ³தி ஞாணஸோமனஸ்ஸப்பத்தோ. ஸஹப்³யதம் க³தாதி ஸஹபா⁴வம் ஏகீபா⁴வம் க³தா. கதாவகாஸாதி யேன கம்மேன தத்த² அவகாஸோ ஹோதி, தஸ்ஸ கதத்தா கதாவகாஸா. தம் பன யஸ்மா குஸலமேவ ஹோதி, தஸ்மா கதகுஸலாதி வுத்தம். மோத³ரேதி மோத³ந்தி பமோத³ந்தி. அஸிதஸ்ஸாதி அனிஸ்ஸிதஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ. தாதி³னோதி தாதி³லக்க²ணம் பத்தஸ்ஸ.

5. தா³னானிஸம்ஸஸுத்தவண்ணனா

35. பஞ்சமே கி³ஹித⁴ம்மா அனபக³தோ ஹோதீதி அக²ண்ட³பஞ்சஸீலோ ஹோதி. ஸதம் த⁴ம்மம் அனுக்கமந்தி ஸப்புரிஸானம் மஹாபுரிஸானம் த⁴ம்மம் அனுக்கமந்தோ. ஸந்தோ நம் ப⁴ஜந்தீதி ஸப்புரிஸா பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ததா²க³தஸாவகா ஏதம் ப⁴ஜந்தி.

6. காலதா³னஸுத்தவண்ணனா

36. ச²ட்டே² காலதா³னானீதி யுத்ததா³னானி, பத்ததா³னானி அனுச்ச²விகதா³னானீதி அத்தோ². நவஸஸ்ஸானீதி அக்³க³ஸஸ்ஸானி. நவப²லானீதி ஆராமதோ பட²முப்பன்னானி அக்³க³ப²லானி. பட²மம் ஸீலவந்தேஸு பதிட்டா²பேதீதி பட²மம் ஸீலவந்தானம் த³த்வா பச்சா² அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜதி. வத³ஞ்ஞூதி பா⁴ஸிதஞ்ஞூ. காலேன தி³ன்னந்தி யுத்தப்பத்தகாலேன தி³ன்னம். அனுமோத³ந்தீதி ஏகமந்தே டி²தா அனுமோத³ந்தி. வேய்யாவச்சந்தி காயேன வேய்யாவடிககம்மம் கரோந்தி. அப்படிவானசித்தோதி அனுக்கண்டி²தசித்தோ. யத்த² தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி யஸ்மிம் டா²னே தி³ன்னம் மஹப்ப²லம் ஹோதி, தத்த² த³தே³ய்ய.

7. போ⁴ஜனஸுத்தவண்ணனா

37. ஸத்தமே ஆயும் தே³தீதி ஆயுதா³னம் தே³தி. வண்ணந்தி ஸரீரவண்ணம். ஸுக²ந்தி காயிகசேதஸிகஸுக²ம். ப³லந்தி ஸரீரதா²மம். படிபா⁴னந்தி யுத்தமுத்தப்படிபா⁴னம்.

8. ஸத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

38. அட்ட²மே அனுகம்பந்தீதி அனுக்³க³ண்ஹந்தி. க²ந்தி⁴மாவ மஹாது³மோதி க²ந்த⁴ஸம்பன்னோ மஹாருக்கோ² விய. மனோரமே ஆயதனேதி ரமணீயே ஸமோஸரணட்டா²னே. சா²யம் சா²யத்தி²கா யந்தீதி சா²யாய அத்தி²காவ சா²யம் உபக³ச்ச²ந்தி. நிவாதவுத்திந்தி நீசவுத்திம். அத்த²த்³த⁴ந்தி கோத⁴மானத²த்³த⁴தாய ரஹிதம். ஸோரதந்தி ஸோரச்சேன ஸுசிஸீலேன ஸமன்னாக³தம். ஸகி²லந்தி ஸம்மோத³கம்.

9. புத்தஸுத்தவண்ணனா

39. நவமே ப⁴தோ வா நோ ப⁴ரிஸ்ஸதீதி அம்ஹேஹி த²ஞ்ஞபாயனஹத்த²பாத³வட்³ட⁴னாதீ³ஹி ப⁴தோ படிஜக்³கி³தோ அம்ஹே மஹல்லககாலே ஹத்த²பாத³தோ⁴வன-ந்ஹாபனயாகு³ப⁴த்ததா³னாதீ³ஹி ப⁴ரிஸ்ஸதி. கிச்சம் வா நோ கரிஸ்ஸதீதி அத்தனோ கம்மம் ட²பேத்வா அம்ஹாகம் ராஜகுலாதீ³ஸு உப்பன்னம் கிச்சம் க³ந்த்வா கரிஸ்ஸதி. குலவம்ஸோ சிரம் ட²ஸ்ஸதீதி அம்ஹாகம் ஸந்தகம் கே²த்தவத்து²ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³ம் அவினாஸேத்வா ரக்க²ந்தே புத்தே குலவம்ஸோ சிரம் ட²ஸ்ஸதி, அம்ஹேஹி வா பவத்திதானி ஸலாகப⁴த்தாதீ³னி அனுபச்சி²ந்தி³த்வா பவத்தேஸ்ஸதி, ஏவம்பி நோ குலவம்ஸோ சிரம் ட²ஸ்ஸதி. தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி குலவம்ஸானுரூபாய படிபத்தியா அத்தானம் தா³யஜ்ஜாரஹம் கரோந்தோ அம்ஹாகம் ஸந்தகம் தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸதி. த³க்கி²ணம் அனுப்பத³ஸ்ஸதீதி பத்திதா³னம் கத்வா ததியதி³வஸதோ பட்டா²ய தா³னம் அனுப்பத³ஸ்ஸதி.

ஸந்தோ ஸப்புரிஸாதி இமஸ்மிம் டா²னே மாதாபிதூஸு ஸம்மா படிபத்தியா ஸந்தோ ஸப்புரிஸாதி வேதி³தப்³பா³. புப்³பே³ கதமனுஸ்ஸரந்தி மாதாபிதூஹி பட²மதரம் கதகு³ணம் அனுஸ்ஸரந்தா. ஓவாத³காரீதி மாதாபிதூஹி தி³ன்னஸ்ஸ ஓவாத³ஸ்ஸ கத்தா. ப⁴தபோஸீதி யேஹி ப⁴தோ, தேஸம் போஸகோ. பஸம்ஸியோதி தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே மஹாஜனேன பஸம்ஸிதப்³போ³ ஹோதி.

10. மஹாஸாலபுத்தஸுத்தவண்ணனா

40. த³ஸமே மஹாஸாலாதி மஹாருக்கா². ஸாகா²பத்தபலாஸேன வட்³ட⁴ந்தீதி கு²த்³த³கஸாகா²ஹி ச பத்தஸங்கா²தேன ச பலாஸேன வட்³ட⁴ந்தி. அரஞ்ஞஸ்மிந்தி அகா³மகே பதே³ஸே. ப்³ரஹாவனேதி மஹாவனே அடவியம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

ஸுமனவக்³கோ³ சதுத்தோ².

5. முண்ட³ராஜவக்³கோ³

1. ஆதி³யஸுத்தவண்ணனா

41. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே போ⁴கா³னம் ஆதி³யாதி போ⁴கா³னம் ஆதா³தப்³ப³காரணானி. உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹீதி உட்டா²னஸங்கா²தேன வீரியேன அதி⁴க³தேஹி. பா³ஹாப³லபரிசிதேஹீதி பா³ஹுப³லேன ஸஞ்சிதேஹி. ஸேதா³வக்கி²த்தேஹீதி ஸேத³ம் அவக்கி²பேத்வா உப்பாதி³தேஹி. த⁴ம்மிகேஹீதி த⁴ம்மயுத்தேஹி. த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹீதி த³ஸகுஸலகம்மம் அகோபேத்வா லத்³தே⁴ஹி. பீணேதீதி பீணிதம் தூ²லம் கரோதி. ஸேஸமேத்த² சதுக்கனிபாதே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். து³தியம் உத்தானத்த²மேவ.

3. இட்ட²ஸுத்தவண்ணனா

43. ததியே ஆயுஸம்வத்தனிகா படிபதா³தி தா³னஸீலாதி³கா புஞ்ஞபடிபதா³. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அத்தா²பி⁴ஸமயாதி அத்த²ஸ்ஸ அபி⁴ஸமாக³மேன, அத்த²ப்படிலாபே⁴னாதி வுத்தம் ஹோதி.

4. மனாபதா³யீஸுத்தவண்ணனா

44. சதுத்தே² உக்³கோ³தி கு³ணேஹி உக்³க³தத்தா ஏவம்லத்³த⁴னாமோ. ஸாலபுப்ப²கம் கா²த³னீயந்தி சதுமது⁴ரயோஜிதேன ஸாலிபிட்டே²ன கதம் ஸாலபுப்ப²ஸதி³ஸம் கா²த³னீயம். தஞ்ஹி பஞ்ஞாயமானவண்டபத்தகேஸரம் கத்வா ஜீரகாதி³ஸம்பா⁴ரயுத்தே ஸப்பிம்ஹி பசித்வா ஸப்பிம் வினிவத்தேத்வா கோலும்பே³ பூரேத்வா க³ந்த⁴வாஸம் கா³ஹாபேத்வா பித³ஹித்வா லஞ்சே²த்வா ட²பிதம் ஹோதி. தம் ஸோ யாகு³ம் பிவித்வா நிஸின்னஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அந்தரப⁴த்தே தா³துகாமோ ஏவமாஹ. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வாதி தே³ஸனாமத்தமேதம், உபாஸகோ பன தம் ப⁴க³வதோ ச பஞ்சன்னஞ்ச பி⁴க்கு²ஸதானம் அதா³ஸி. யதா² ச தம், ஏவம் ஸூகரமம்ஸாதீ³னிபி. தத்த² ஸம்பன்னகோலகந்தி ஸம்பன்னப³த³ரம். ஸூகரமம்ஸந்தி மது⁴ரரஸேஹி ப³த³ரேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஜீரகாதி³ஸம்பா⁴ரேஹி யோஜேத்வா பக்கம் ஏகஸம்வச்ச²ரிகஸூகரமம்ஸம். நிப்³ப³த்ததேலகந்தி வினிவத்திததேலம். நாலியஸாகந்தி ஸாலிபிட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் மத்³தி³த்வா ஜீரகாதி³ஸம்யுத்தே ஸப்பிம்ஹி பசித்வா சதுமது⁴ரேன யோஜேத்வா வாஸம் கா³ஹாபேத்வா ட²பிதம் நாலியஸாகம். நேதம் ப⁴க³வதோ கப்பதீதி ஏத்த² அகப்பியம் உபாதா³ய கப்பியம்பி ந கப்பதீதி வுத்தம், ஸேட்டி² பன ஸப்³ப³ம்பி தம் ஆஹராபேத்வா ராஸிம் கத்வா யம் யம் அகப்பியம், தம் தம் அந்தராபணம் பஹிணித்வா கப்பியம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ப⁴ண்ட³ம் அதா³ஸி. சந்த³னப²லகம் நாதிமஹந்தம் தீ³க⁴தோ அட்³ட⁴தேய்யரதனம், திரியம் தி³யட்³ட⁴ரதனம், ஸாரவரப⁴ண்ட³த்தா பன மஹக்³க⁴ம் அஹோஸி. ப⁴க³வா தம் படிக்³க³ஹேத்வா க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சே²தா³பேத்வா பி⁴க்கூ²னம் அஞ்ஜனபிஸனத்தா²ய தா³பேஸி.

உஜ்ஜுபூ⁴தேஸூதி காயவாசாசித்தேஹி உஜுகேஸு. ச²ந்த³ஸாதி பேமேன. சத்தந்திஆதீ³ஸு பரிச்சாக³வஸேன சத்தம். முத்தசாக³தாய முத்தம். அனபேக்க²சித்ததாய சித்தேன ந உக்³க³ஹிதந்தி அனுக்³க³ஹீதம். கே²த்தூபமேதி விருஹனட்டே²ன கே²த்தஸதி³ஸே.

அஞ்ஞதரம் மனோமயந்தி ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு ஏகம் ஜா²னமனேன நிப்³ப³த்தம் தே³வகாயம். யதா²தி⁴ப்பாயோதி யதா²ஜ்ஜா²ஸயோ. இமினா கிம் புச்ச²தி? தஸ்ஸ கிர மனுஸ்ஸகாலே அரஹத்தத்தா²ய அஜ்ஜா²ஸயோ அஹோஸி, தம் புச்சா²மீதி புச்ச²தி. தே³வபுத்தோபி அரஹத்தம் பத்ததாய தக்³க⁴ மே ப⁴க³வா யதா²தி⁴ப்பாயோதி ஆஹ. யத்த² யத்தூ²பபஜ்ஜதீதி தீஸு வா குலஸம்பத்தீஸு ச²ஸு வா காமஸக்³கே³ஸு யத்த² யத்த² உப்பஜ்ஜதி, தத்த² தத்த² தீ³கா⁴யு யஸவா ஹோதீதி. பஞ்சமம் சதுக்கனிபாதே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ச²ட்ட²ஸத்தமானி உத்தானத்தா²னேவ.

8. அலப்³ப⁴னீயடா²னஸுத்தவண்ணனா

48. அட்ட²மே அலப்³ப⁴னீயானீதி அலத்³த⁴ப்³பா³னி, ந ஸக்கா லபி⁴தும். டா²னானீதி காரணானி. ஜராத⁴ம்மம் மா ஜீரீதி யம் மய்ஹம் ஜராஸபா⁴வம், தம் மா ஜீரது. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. நச்சா²தே³ய்யாதி ந ருச்சேய்ய. அப்³பு³ஹீதி நீஹரி.

யதோதி யஸ்மிம் காலே. ஆபதா³ஸூதி உபத்³த³வேஸு. ந வேத⁴தீதி ந கம்பதி நானுஸோசதி. அத்த²வினிச்ச²யஞ்ஞூதி காரணத்த²வினிச்ச²யே குஸலோ. புராணந்தி நிப்³பி³காரதாய போராணகமேவ. ஜப்பேனாதி வண்ணப⁴ணனேன. மந்தேனாதி மஹானுபா⁴வமந்தபரிவத்தனேன. ஸுபா⁴ஸிதேனாதி ஸுபா⁴ஸிதகத²னேன. அனுப்பதா³னேனாதி ஸதஸ்ஸ வா ஸஹஸ்ஸஸ்ஸ வா தா³னேன. பவேணியா வாதி குலவம்ஸேன வா, ‘‘இத³ம் அம்ஹாகம் பவேணியா ஆசிண்ணம், இத³ம் அனாசிண்ண’’ந்தி ஏவம் பவேணிகத²னேனாதி அத்தோ². யதா² யதா² யத்த² லபே⁴த² அத்த²ந்தி ஏதேஸு ஜப்பாதீ³ஸு யேன யேன யத்த² யத்த² டா²னே ஜராத⁴ம்மாதீ³னம் அஜீரணதாதி³அத்த²ம் லபே⁴ய்ய. ததா² ததா² தத்த² பரக்கமேய்யாதி தேன தேன தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே பரக்கமம் கரேய்ய. கம்மம் த³ள்ஹந்தி வட்டகா³மிகம்மம் மயா தி²ரம் கத்வா ஆயூஹிதம், ஸ்வாஹம் இதா³னி கிந்தி கரோமீதி ஏவம் பச்சவேக்கி²த்வா அதி⁴வாஸேய்யாதி.

9. கோஸலஸுத்தவண்ணனா

49. நவமே உபகண்ணகேதி கண்ணமூலே. து³ம்மனோதி து³ட்டு²மனோ. பத்தக்க²ந்தோ⁴தி பதிதக்க²ந்தோ⁴. பஜ்ஜா²யந்தோதி சிந்தயந்தோ. அப்படிபா⁴னோதி நிப்படிபா⁴னோ ஹுத்வா. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

10. நாரத³ஸுத்தவண்ணனா

50. த³ஸமே அஜ்ஜோ²முச்சி²தோதி அதி⁴ஓமுச்சி²தோ கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா க³ஹணஸபா⁴வாய அதிரேகமுச்சா²ய தண்ஹாய ஸமன்னாக³தோ. மஹச்சா ராஜானுபா⁴வேனாதி மஹதா ராஜானுபா⁴வேன, அட்டா²ரஸஹி ஸேனீஹி பரிவாரிதோ மஹதியா ராஜித்³தி⁴யா பாயாஸீதி அத்தோ². தக்³கா⁴தி ஏகம்ஸத்தே² நிபாதோ, ஏகம்ஸேனேவ ஸோகஸல்லஹரணோதி அத்தோ². இதி ராஜா இமம் ஓவாத³ம் ஸுத்வா தஸ்மிம் டி²தோ த⁴ம்மேன ஸமேன ரஜ்ஜம் காரேத்வா ஸக்³க³பராயணோ அஹோஸி.

முண்ட³ராஜவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

பட²மபண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.