3. ததியபண்ணாஸகம்

(11) 1. ஸம்போ³த⁴வக்³கோ³

1. புப்³பே³வஸம்போ³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

104. ததியஸ்ஸ பட²மே புப்³பே³வ ஸம்போ³தா⁴தி ஸம்போ³தி⁴தோ புப்³பே³வ, அரியமக்³க³ப்பத்திதோ அபரபா⁴கே³யேவாதி வுத்தம் ஹோதி. அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸாதி அப்படிவித்³த⁴சதுஸச்சஸ்ஸ. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோதி பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ, ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அதி⁴க³ந்தும் ஆரப⁴ந்தஸ்ஸேவ ஸதோ, ஸம்போ³தி⁴யா வா ஸத்தஸ்ஸேவ லக்³க³ஸ்ஸேவ ஸதோ. தீ³பங்கரஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வதோ பாத³மூலே அட்ட²த⁴ம்மஸமோதா⁴னேன அபி⁴னீஹாரஸமித்³தி⁴தோ பபு⁴தி ததா²க³தோ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் ஸத்தோ லக்³கோ³ ‘‘பத்தப்³பா³ மயா ஏஸா’’தி தத³தி⁴க³மாய பரக்கமம் அமுஞ்சந்தோயேவ ஆக³தோ, தஸ்மா போ³தி⁴ஸத்தோதி வுச்சதி. கோ நு கோ²தி கதமோ நு கோ². லோகோதி ஸங்கா²ரலோகோ. அஸ்ஸாதோ³தி மது⁴ராகாரோ. ஆதீ³னவோதி அனபி⁴னந்தி³தப்³பா³காரோ. தஸ்ஸ மய்ஹந்தி தஸ்ஸ ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ மய்ஹம். ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானந்தி நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம ஆரப்³ப⁴ படிச்ச ச²ந்த³ராகோ³ வினயம் க³ச்ச²தி பஹீயதி, தஸ்மா நிப்³பா³னம் ‘‘ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹான’’ந்தி வுச்சதி. இத³ம் லோகனிஸ்ஸரணந்தி இத³ம் நிப்³பா³னம் லோகதோ நிஸ்ஸடத்தா லோகனிஸ்ஸரணந்தி வுச்சதி. யாவகீவந்தி யத்தகம் பமாணம் காலம். அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிந்தி அபி⁴விஸிட்டே²ன அரியமக்³க³ஞாணேன அஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனந்தி த்³வீஹிபி பதே³ஹி பச்சவேக்க²ணஞாணம் வுத்தம். ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி.

2. பட²மஅஸ்ஸாத³ஸுத்தவண்ணனா

105. து³தியே அஸ்ஸாத³பரியேஸனம் அசரிந்தி அஸ்ஸாத³பரியேஸனத்தா²ய அசரிம். குதோ பட்டா²யாதி? ஸுமேத⁴காலதோ பட்டா²ய. பஞ்ஞாயாதி ஸஹவிபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய. ஸுதி³ட்டோ²தி ஸுப்படிவித்³தோ⁴. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ததியம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ.

4. ஸமணப்³ராஹ்மணஸுத்தவண்ணனா

107. சதுத்தே² ஸாமஞ்ஞத்த²ந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் அரியப²லம். இதரம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸாமஞ்ஞத்தே²ன வா சத்தாரோ மக்³கா³, ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்தே²ன சத்தாரி ப²லானி. இமேஸு பன சதூஸுபி ஸுத்தேஸு க²ந்த⁴லோகோவ கதி²தோ.

5. ருண்ணஸுத்தவண்ணனா

108. பஞ்சமம் அத்து²ப்பத்தியா நிக்கி²த்தம். கதராய அத்து²ப்பத்தியா? ச²ப்³ப³க்³கி³யானம் அனாசாரே. தே கிர கா³யந்தா நச்சந்தா ஹஸந்தா விசரிம்ஸு. பி⁴க்கூ² த³ஸப³லஸ்ஸ ஆரோசயிம்ஸு. ஸத்தா² தே பக்கோஸாபேத்வா தேஸம் ஓவாத³த்தா²ய இத³ம் ஸுத்தம் ஆரபி⁴. தத்த² ருண்ணந்தி ரோதி³தம். உம்மத்தகந்தி உம்மத்தககிரியா. கோமாரகந்தி குமாரகேஹி கத்தப்³ப³கிச்சம். த³ந்தவித³ம்ஸகஹஸிதந்தி த³ந்தே த³ஸ்ஸேத்வா பாணிம் பஹரந்தானம் மஹாஸத்³தே³ன ஹஸிதம். ஸேதுகா⁴தோ கீ³தேதி கீ³தே வோ பச்சயகா⁴தோ ஹோது, ஸஹேதுகம் கீ³தம் பஜஹதா²தி தீ³பேதி. நச்சேபி ஏஸேவ நயோ. அலந்தி யுத்தம். த⁴ம்மப்பமோதி³தானம் ஸதந்தி ஏத்த² த⁴ம்மோ வுச்சதி காரணம், கேனசிதே³வ காரணேன பமுதி³தானம் ஸந்தானம். ஸிதம் ஸிதமத்தாயாதி தஸ்மிம் ஸிதகாரணே ஸதி யம் ஸிதம் கரோத², தம் வோ ஸிதமத்தாய அக்³க³த³ந்தே த³ஸ்ஸேத்வா பஹட்டா²காரமத்தத³ஸ்ஸனாயயேவ யுத்தந்தி வுத்தம் ஹோதி.

6. அதித்திஸுத்தவண்ணனா

109. ச²ட்டே² ஸோப்பஸ்ஸாதி நித்³தா³ய. படிஸேவனாய நத்தி² தித்தீதி யதா² யதா² படிஸேவதி, ததா² ததா² ருச்சதியேவாதி தித்தி நாம நத்தி². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே ஹி மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் ஸுரா ப⁴வேய்ய, ஸுராஸோண்டோ³ ச மச்சோ² ஹுத்வா நிப்³ப³த்தேய்ய, தஸ்ஸ தத்த² சரந்தஸ்ஸபி ஸயந்தஸ்ஸபி தித்தி நாம ந ப⁴வேய்ய. இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டமேவ கதி²தம்.

7. அரக்கி²தஸுத்தவண்ணனா

110. ஸத்தமே அவஸ்ஸுதம் ஹோதீதி திந்தம் ஹோதி. ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதீதி அபாயே படிஸந்தி⁴பச்சயதாய ந லத்³த⁴கம் ஹோதி. காலகிரியாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸுக்கபக்கே² ஸக்³கே³ படிஸந்தி⁴பச்சயதாய ப⁴த்³த³கம் ஹோதி லத்³த⁴கம். தம் பன ஏகந்தேன ஸோதாபன்னாதீ³னம் திண்ணம் அரியஸாவகானம்யேவ வட்டதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி.

8. ப்³யாபன்னஸுத்தவண்ணனா

111. அட்ட²மே ப்³யாபன்னந்தி பகதிபா⁴வம் ஜஹித்வா டி²தம். ஸேஸம் புரிமஸுத்தே வுத்தனயமேவ.

9. பட²மனிதா³னஸுத்தவண்ணனா

112. நவமே நிதா³னானீதி காரணானி. கம்மானம் ஸமுத³யாயாதி வட்டகா³மிகம்மானம் பிண்ட³கரணத்தா²ய. லோப⁴பகதந்தி லோபே⁴ன பகதம். ஸாவஜ்ஜந்தி ஸதோ³ஸம். தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததீதி தம் கம்மம் அஞ்ஞேஸம்பி வட்டகா³மிகம்மானம் ஸமுத³யாய பிண்ட³கரணத்தா²ய ஸம்வத்ததி. ந தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴யாதி தம் பன கம்மம் வட்டகா³மிகம்மானம் நிரோத⁴த்தா²ய ந ஸம்வத்ததி. ஸுக்கபக்கே² கம்மானம் ஸமுத³யாயாதி விவட்டகா³மிகம்மானம் ஸமுத³யத்தா²ய. இமினா நயேன ஸப்³ப³ம் அத்த²தோ வேதி³தப்³ப³ம்.

10. து³தியனிதா³னஸுத்தவண்ணனா

113. த³ஸமே கம்மானந்தி வட்டகா³மிகம்மானமேவ. ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியேதி ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ காரணபூ⁴தே. ஆரப்³பா⁴தி ஆக³ம்ம ஸந்தா⁴ய படிச்ச. ச²ந்தோ³தி தண்ஹாச²ந்தோ³. யோ சேதஸோ ஸாராகோ³தி யோ சித்தஸ்ஸ ராகோ³ ரஜ்ஜனா ரஜ்ஜிதத்தம், ஏதமஹம் ஸம்யோஜனம் வதா³மி, ப³ந்த⁴னம் வதா³மீதி அத்தோ². ஸுக்கபக்கே² கம்மானந்தி விவட்டகா³மிகம்மானம். தத³பி⁴னிவத்தேதீதி தம் அபி⁴னிவத்தேதி. யதா³ வா தேன விபாகோ ஞாதோ ஹோதி விதி³தோ, ததா³ தே சேவ த⁴ம்மே தஞ்ச விபாகம் அபி⁴னிவத்தேதி. இமினா ச பதே³ன விபஸ்ஸனா கதி²தா, தத³பி⁴னிவத்தேத்வாதி இமினா மக்³கோ³. சேதஸா அபி⁴னிவிஜ்ஜி²த்வாதி இமினா ச மக்³கோ³வ. பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதீதி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா பஸ்ஸதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே வட்டவிவட்டம் கதி²தந்தி.

ஸம்போ³த⁴வக்³கோ³ பட²மோ.

(12) 2. ஆபாயிகவக்³கோ³

1. ஆபாயிகஸுத்தவண்ணனா

114. து³தியஸ்ஸ பட²மே அபாயம் க³ச்சி²ஸ்ஸந்தீதி ஆபாயிகா. நிரயம் க³ச்சி²ஸ்ஸந்தீதி நேரயிகா. இத³மப்பஹாயாதி இத³ம் ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞதாதி³ம் பாபத⁴ம்மத்தயம் அவிஜஹித்வா. ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோதி ப்³ரஹ்மசாரிபடிரூபகோ, தேஸம் வா ஆகப்பம் அவிஜஹனேன ‘‘அஹம்பி ப்³ரஹ்மசாரீ’’தி ஏவம்படிஞ்ஞோ. அனுத்³த⁴ம்ஸேதீதி அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி சோதே³தி. நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோதி கிலேஸகாமேன வத்து²காமே ஸேவந்தஸ்ஸ நத்தி² தோ³ஸோ. பாதப்³யதந்தி பிவிதப்³ப³தம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தம் நிராஸங்கேன சித்தேன பிபாஸிதஸ்ஸ பானீயபிவனஸதி³ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தம். இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டமேவ கதி²தம்.

2. து³ல்லப⁴ஸுத்தவண்ணனா

115. து³தியே கதஞ்ஞூ கதவேதீ³தி ‘‘இமினா மய்ஹம் கத’’ந்தி தேன கதகம்மம் ஞத்வா விதி³தம் பாகடம் கத்வா படிகரணகபுக்³க³லோ.

3. அப்பமேய்யஸுத்தவண்ணனா

116. ததியே ஸுகே²ன மேதப்³போ³தி ஸுப்பமேய்யோ. து³க்கே²ன மேதப்³போ³தி து³ப்பமேய்யோ. பமேதும் ந ஸக்கோதீதி அப்பமேய்யோ. உன்னளோதி உக்³க³தனளோ, துச்ச²மானம் உக்கி²பித்வா டி²தோதி அத்தோ². சபலோதி பத்தமண்ட³னாதி³னா சாபல்லேன ஸமன்னாக³தோ. முக²ரோதி முக²க²ரோ. விகிண்ணவாசோதி அஸஞ்ஞதவசனோ. அஸமாஹிதோதி சித்தேகக்³க³தாரஹிதோ. விப்³ப⁴ந்தசித்தோதி ப⁴ந்தசித்தோ ப⁴ந்தகா³விப⁴ந்தமிக³ஸப்படிபா⁴கோ³. பாகதிந்த்³ரியோதி விவடிந்த்³ரியோ. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி.

4. ஆனேஞ்ஜஸுத்தவண்ணனா

117. சதுத்தே² தத³ஸ்ஸாதே³தீதி தம் ஜா²னம் அஸ்ஸாதே³தி. தம் நிகாமேதீதி ததே³வ பத்தே²தி. தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதீதி தேன ஜா²னேன துட்டி²ம் ஆபஜ்ஜதி. தத்ர டி²தோதி தஸ்மிம் ஜா²னே டி²தோ. தத³தி⁴முத்தோதி தத்தே²வ அதி⁴முத்தோ. தப்³ப³ஹுலவிஹாரீதி தேன ப³ஹுலம் விஹரந்தோ. ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதீதி ஸஹபா⁴வம் உபபஜ்ஜதி, தஸ்மிம் தே³வலோகே நிப்³ப³த்ததீதி அத்தோ². நிரயம்பி க³ச்ச²தீதிஆதி³ நிரயாதீ³ஹி அவிப்பமுத்தத்தா அபரபரியாயவஸேன தத்த² க³மனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி தஸ்ஸ உபசாரஜ்ஜா²னதோ ப³லவதரம் அகுஸலம் அத்தி², யேன அனந்தரம் அபாயே நிப்³ப³த்தேய்ய. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோதி ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மீனம் அஞ்ஞதரோ. தஸ்மிம்யேவ ப⁴வேதி தத்தே²வ அரூபப⁴வே. பரினிப்³பா³யதீதி அப்பச்சயபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி. அதி⁴ப்பயாஸோதி அதி⁴கப்பயோகோ³. ஸேஸமேத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ உபபத்திஜ்ஜா²னம் கதி²தம், அரியஸாவகஸ்ஸ ததே³வ உபபத்திஜ்ஜா²னஞ்ச விபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னஞ்ச கதி²தம்.

5. விபத்திஸம்பதா³ஸுத்தவண்ணனா

118. பஞ்சமே ஸீலவிபத்தீதி ஸீலஸ்ஸ விபன்னாகாரோ. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. நத்தி² தி³ன்னந்தி தி³ன்னஸ்ஸ ப²லாபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. யிட்ட²ம் வுச்சதி மஹாயோகோ³. ஹுதந்தி பஹேணகஸக்காரோ அதி⁴ப்பேதோ. தம்பி உப⁴யம் ப²லாபா⁴வமேவ ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. ஸுகதது³க்கடானந்தி ஸுகதது³க்கதானம், குஸலாகுஸலானந்தி அத்தோ². ப²லம் விபாகோதி யம் ப²லந்தி வா விபாகோதி வா வுச்சதி, தம் நத்தீ²தி வத³தி. நத்தி² அயம் லோகோதி பரலோகே டி²தஸ்ஸ அயம் லோகோ நத்தி², நத்தி² பரோ லோகோதி இத⁴ லோகே டி²தஸ்ஸாபி பரலோகோ நத்தி², ஸப்³பே³ தத்த² தத்தே²வ உச்சி²ஜ்ஜந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. நத்தி² மாதா நத்தி² பிதாதி தேஸு ஸம்மாபடிபத்திமிச்சா²படிபத்தீனம் ப²லாபா⁴வவஸேன வத³தி. நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகாதி சவித்வா உப்பஜ்ஜனகஸத்தா நாம நத்தீ²தி வத³தி. ஸம்பதா³தி பாரிபூரியோ. ஸீலஸம்பதா³தி ஸீலஸ்ஸ பரிபுண்ணஅவேகல்லபா⁴வோ. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. அத்தி² தி³ன்னந்திஆதி³ வுத்தபடிபக்க²னயேன க³ஹேதப்³ப³ம்.

6. அபண்ணகஸுத்தவண்ணனா

119. ச²ட்டே² அபண்ணகோ மணீதி ச²ஹி தலேஹி ஸமன்னாக³தோ பாஸகோ. ஸுக³திம் ஸக்³க³ந்தி சாதுமஹாராஜிகாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ஸக்³க³ம் லோகம். இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸீலஞ்ச ஸம்மாதி³ட்டி² சாதி உப⁴யம்பி மிஸ்ஸகம் கதி²தம். ஸத்தமம் உத்தானமேவ.

8. பட²மஸோசேய்யஸுத்தவண்ணனா

121. அட்ட²மே ஸோசேய்யானீதி ஸுசிபா⁴வா. காயஸோசேய்யந்தி காயத்³வாரே ஸுசிபா⁴வோ. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமேஸு பன படிபாடியா சதூஸு ஸுத்தேஸு அகா³ரிகபடிபதா³ கதி²தா. ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம்பி வட்டதி.

9. து³தியஸோசேய்யஸுத்தவண்ணனா

122. நவமே அஜ்ஜ²த்தந்தி நியகஜ்ஜ²த்தம். காமச்ச²ந்த³ந்தி காமச்ச²ந்த³னீவரணம். ப்³யாபாதா³தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. கா³தா²ய பன காயஸுசிந்தி காயத்³வாரே ஸுசிம், காயேன வா ஸுசிம். ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. நின்ஹாதபாபகந்தி ஸப்³பே³ பாபே நின்ஹாபேத்வா தோ⁴வித்வா டி²தம். இமினா ஸுத்தேனபி கா³தா²யபி கீ²ணாஸவோவ கதி²தோதி.

10. மோனேய்யஸுத்தவண்ணனா

123. த³ஸமே மோனேய்யானீதி முனிபா⁴வா. காயமோனேய்யந்தி காயத்³வாரே முனிபா⁴வோ ஸாது⁴பா⁴வோ பண்டி³தபா⁴வோ. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காயமோனேய்யந்தி இத³ம் திவித⁴காயது³ச்சரிதப்பஹானம் காயமோனேய்யம் நாம. அபிச திவித⁴ம் காயஸுசரிதம்பி காயமோனேய்யம், ததா² காயாரம்மணம் ஞாணம் காயமோனேய்யம், காயபரிஞ்ஞா காயமோனேய்யம், பரிஞ்ஞாஸஹக³தோ மக்³கோ³ காயமோனேய்யம், காயே ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ பஹானம் காயமோனேய்யம், காயஸங்கா²ரனிரோதோ⁴ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்தி காயமோனேய்யம். வசீமோனேய்யேபி ஏஸேவ நயோ.

அயம் பனேத்த² விஸேஸோ – யதா² இத⁴ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்தி, ஏவம் தத்த² வசீஸங்கா²ரனிரோதோ⁴ து³தியஜ்ஜா²னஸமாபத்தி வசீமோனேய்யந்தி வேதி³தப்³பா³. மனோமோனேய்யம்பி இமினாவ நயேன அத்த²ம் ஞத்வா சித்தஸங்கா²ரனிரோதோ⁴ ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தி மனோமோனேய்யந்தி வேதி³தப்³பா³. காயமுனிந்தி காயத்³வாரே முனிம் உத்தமம் பரிஸுத்³த⁴ம், காயேன வா முனிம். ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³ப³ப்பஹாயினந்தி கீ²ணாஸவம். கீ²ணாஸவோ ஹி ஸப்³ப³ப்பஹாயீ நாமாதி.

ஆபாயிகவக்³கோ³ து³தியோ.

(13) 3. குஸினாரவக்³கோ³

1. குஸினாரஸுத்தவண்ணனா

124. ததியஸ்ஸ பட²மே குஸினாராயந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. ப³லிஹரணே வனஸண்டே³தி ஏவம்னாமகே வனஸண்டே³. தத்த² கிர பூ⁴தப³லிகரணத்த²ம் ப³லிம் ஹரந்தி, தஸ்மா ப³லிஹரணந்தி வுச்சதி. ஆகங்க²மானோதி இச்ச²மானோ. ஸஹத்தா²தி ஸஹத்தே²ன. ஸம்பவாரேதீதி அலம் அலந்தி வாசாய சேவ ஹத்த²விகாரேன ச படிக்கி²பாபேதி. ஸாது⁴ வத மாயந்தி ஸாது⁴ வத மம் அயம். க³தி²தோதி தண்ஹாகே³தே⁴ன க³தி²தோ. முச்சி²தோதி தண்ஹாமுச்ச²னாயயேவ முச்சி²தோ. அஜ்ஜோ²பன்னோதி தண்ஹாய கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா பவத்தோ. அனிஸ்ஸரணபஞ்ஞோதி ச²ந்த³ராக³ம் பஹாய ஸம்கட்³டி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ நாம ஹோதி, அயம் ந தாதி³ஸோ, ஸச்ச²ந்த³ராகோ³ பரிபு⁴ஞ்ஜதீதி அனிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ. ஸுக்கபக்கோ² வுத்தவிபரியாயேன வேதி³தப்³போ³. நேக்க²ம்மவிதக்காத³யோ பனேத்த² மிஸ்ஸகா கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³.

2. ப⁴ண்ட³னஸுத்தவண்ணனா

125. து³தியே பஜஹிம்ஸூதி பஜஹந்தி. ப³ஹுலமகம்ஸூதி புனப்புனம் கரோந்தி. இதா⁴பி தயோ விதக்கா மிஸ்ஸகாவ கதி²தா.

3. கோ³தமகசேதியஸுத்தவண்ணனா

126. ததியே கோ³தமகே சேதியேதி கோ³தமகயக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே. ததா²க³தோ ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் வீஸதி வஸ்ஸானி கதா³சி சாபாலே சேதியே, கதா³சி ஸாரந்த³தே³, கதா³சி ப³ஹுபுத்தே, கதா³சி கோ³தமகேதி ஏவம் யேபு⁴ய்யேன தே³வகுலேஸுயேவ விஹாஸி. இமஸ்மிம் பன காலே வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய கோ³தமகஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனட்டா²னே விஹாஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘கோ³தமகே சேதியே’’தி. ஏதத³வோசாதி ஏதம் ‘‘அபி⁴ஞ்ஞாயாஹ’’ந்திஆதி³கம் ஸுத்தம் அவோச.

இத³ஞ்ச ப⁴க³வதா ஸுத்தம் அத்து²ப்பத்தியம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கதரஅத்து²ப்பத்தியந்தி? மூலபரியாயஅத்து²ப்பத்தியம் (ம. நி. 1.1 ஆத³யோ). ஸம்ப³ஹுலா கிர ப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜிதா அத்தனா உக்³க³ஹிதபு³த்³த⁴வசனம் நிஸ்ஸாய ஜானனமத³ம் உப்பாதே³த்வா த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³க³ம் ந க³ச்ச²ந்தி – ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கதே²ந்தோ அம்ஹேஹி ஞாதமேவ கதே²ஸ்ஸதி, நோ அஞ்ஞாத’’ந்தி. பி⁴க்கூ² ததா²க³தஸ்ஸ ஆரோசேஸும். ஸத்தா² தே பி⁴க்கூ² பக்கோஸாபேத்வா முக²படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா மூலபரியாயம் தே³ஸேஸி. தே பி⁴க்கூ² தே³ஸனாய நேவ ஆக³தட்டா²னம், ந க³தட்டா²னம் அத்³த³ஸம்ஸு. அபஸ்ஸந்தா ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ‘மய்ஹம் கதா² நிய்யாதீ’தி முக²ஸம்பத்தமேவ கதே²தீ’’தி சிந்தயிம்ஸு. ஸத்தா² தேஸம் மனம் ஜானித்வா இமம் ஸுத்தந்தம் ஆரபி⁴.

தத்த² அபி⁴ஞ்ஞாயாதி ‘‘இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴, த்³வாத³ஸாயதனானி, அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ, பா³வீஸதிந்த்³ரியானி, சத்தாரி ஸச்சானி, நவ ஹேதூ, ஸத்த ப²ஸ்ஸா, ஸத்த வேத³னா, ஸத்த சேதனா, ஸத்த ஸஞ்ஞா, ஸத்த சித்தானீ’’தி ஜானித்வா படிவிஜ்ஜி²த்வா பச்சக்க²ம் கத்வா, ததா² – ‘‘இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³னா நயேன தே தே த⁴ம்மே ஜானித்வா படிவிஜ்ஜி²த்வா பச்சக்க²மேவ கத்வாதி அத்தோ². ஸனிதா³னந்தி ஸப்பச்சயமேவ கத்வா கதே²மி, நோ அப்பச்சயம். ஸப்பாடிஹாரியந்தி பச்சனீகபடிஹரணேன ஸப்பாடிஹாரியமேவ கத்வா கதே²மி, நோ அப்பாடிஹாரியம். அலஞ்ச பன வோதி யுத்தஞ்ச பன தும்ஹாகம். துட்டி²யாதி ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴’’தி தீணி ரதனானி கு³ணதோ அனுஸ்ஸரந்தானம் தும்ஹாகம் யுத்தமேவ துட்டி²ம் காதுந்தி அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

அகம்பித்தா²தி ச²ஹி ஆகாரேஹி அகம்பித்த². ஏவரூபோ ஹி பத²விகம்போ போ³தி⁴மண்டே³பி அஹோஸி. போ³தி⁴ஸத்தே கிர த³க்கி²ணதி³ஸாபா⁴கே³ன போ³தி⁴மண்ட³ம் அபி⁴ருள்ஹே த³க்கி²ணதி³ஸாபா⁴கோ³ ஹேட்டா² அவீசிம் பாபுணந்தோ விய அஹோஸி, உத்தரபா⁴கோ³ உக்³க³ந்த்வா ப⁴வக்³க³ம் அபி⁴ஹனந்தோ விய. பச்சி²மதி³ஸம் க³தே பச்சி²மபா⁴கோ³ ஹேட்டா² அவீசிம் பாபுணந்தோ விய அஹோஸி, பாசீனபா⁴கோ³ உக்³க³ந்த்வா ப⁴வக்³க³ம் அபி⁴ஹனந்தோ விய. உத்தரதி³ஸம் க³தே உத்தரதி³ஸாபா⁴கோ³ ஹேட்டா² அவீசிம் பாபுணந்தோ விய, த³க்கி²ணதி³ஸாபா⁴கோ³ உக்³க³ந்த்வா ப⁴வக்³க³ம் அபி⁴ஹனந்தோ விய. பாசீனதி³ஸம் க³தே பாசீனதி³ஸாபா⁴கோ³ ஹேட்டா² அவீசிம் பாபுணந்தோ விய, பச்சி²மபா⁴கோ³ உக்³க³ந்த்வா ப⁴வக்³க³ம் அபி⁴ஹனந்தோ விய. போ³தி⁴ருக்கோ²பி ஸகிம் ஹேட்டா² அவீசிம் பாபுணந்தோ விய, ஸகிம் உக்³க³ந்த்வா ப⁴வக்³க³ம் அபி⁴ஹனந்தோ விய. தஸ்மிம்பி தி³வஸே ஏவம் ச²ஹி ஆகாரேஹி சக்கவாளஸஹஸ்ஸீ மஹாபத²வீ அகம்பித்த².

4. ப⁴ரண்டு³காலாமஸுத்தவண்ணனா

127. சதுத்தே² கேவலகப்பந்தி ஸகலகப்பம். அன்வாஹிண்ட³ந்தோதி விசரந்தோ. நாத்³த³ஸாதி கிம் காரணா ந அத்³த³ஸ? அயம் கிர ப⁴ரண்டு³ காலாமோ ஸக்யானம் அக்³க³பிண்ட³ம் கா²த³ந்தோ விசரதி. தஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் ஸம்பத்தகாலே ஏகா த⁴ம்மதே³ஸனா ஸமுட்ட²ஹிஸ்ஸதீதி ஞத்வா ப⁴க³வா ஏவம் அதி⁴ட்டா²ஸி, யதா² அஞ்ஞோ ஆவஸதோ² ந பஞ்ஞாயித்த². தஸ்மா ந அத்³த³ஸ. புராணஸப்³ரஹ்மசாரீதி போராணகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ. ஸோ கிர ஆளாரகாலாமகாலே தஸ்மிம்யேவ அஸ்ஸமே அஹோஸி, தம் ஸந்தா⁴யேவமாஹ. ஸந்த²ரம் பஞ்ஞாபேஹீதி ஸந்த²ரிதப்³ப³ம் ஸந்த²ராஹீதி அத்தோ². ஸந்த²ரம் பஞ்ஞாபேத்வாதி கப்பியமஞ்சகே பச்சத்த²ரணம் பஞ்ஞாபேத்வா. காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதீதி ஏத்த² பரிஞ்ஞா நாம ஸமதிக்கமோ, தஸ்மா காமானம் ஸமதிக்கமம் பட²மஜ்ஜா²னம் பஞ்ஞாபேதி. ந ரூபானம் பரிஞ்ஞந்தி ரூபானம் ஸமதிக்கமபூ⁴தம் அரூபாவசரஸமாபத்திம் ந பஞ்ஞாபேதி. ந வேத³னானம் பரிஞ்ஞந்தி வேத³னானம் ஸமதிக்கமம் நிப்³பா³னம் ந பஞ்ஞாபேதி. நிட்டா²தி க³தி நிப்ப²த்தி. உதா³ஹு புதூ²தி உதா³ஹு நானா.

5. ஹத்த²கஸுத்தவண்ணனா

128. பஞ்சமே அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியாதி ஏத்த² அபி⁴க்கந்தஸத்³தோ³ க²யஸுந்த³ராபி⁴ரூபஅப்³ப⁴னுமோத³னாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. தத்த² ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு க²யே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அயம் இமேஸம் சதுன்னம் புக்³க³லானம் அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ சா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 4.100) ஸுந்த³ரே.

‘‘கோ மே வந்த³தி பாதா³னி, இத்³தி⁴யா யஸஸா ஜலம்;

அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேன, ஸப்³பா³ ஓபா⁴ஸயம் தி³ஸா’’தி. (வி. வ. 857) –

ஏவமாதீ³ஸு அபி⁴ரூபே. ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தமா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 15) அப்³ப⁴னுமோத³னே. இத⁴ பன ஸுந்த³ரே. தேன அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியாதி இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ரத்தியாதி வுத்தம் ஹோதி. அபி⁴க்கந்தவண்ணாதி இத⁴ அபி⁴க்கந்தஸத்³தோ³ அபி⁴ரூபே, வண்ணஸத்³தோ³ பன ச²விது²திகுலவக்³க³காரணஸண்டா²னபமாணரூபாயதனாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. தத்த² ‘‘ஸுவண்ணவண்ணோஸி ப⁴க³வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 2.399; ஸு. நி. 553) ச²வியம். ‘‘கதா³ ஸஞ்ஞூள்ஹா பன தே க³ஹபதி ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 2.77) து²தியம். ‘‘சத்தாரோமே, போ⁴ கோ³தம, வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.115) குலவக்³கே³. ‘‘அத² கேன நு வண்ணேன, க³ந்த⁴த்தே²னோதி வுச்சதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.234) காரணே. ‘‘மஹந்தம் ஹத்தி²ராஜவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.138) ஸண்டா²னே. ‘‘தயோ பத்தஸ்ஸ வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 602) பமாணே. ‘‘வண்ணோ க³ந்தோ⁴ ரஸோ ஓஜா’’தி ஏவமாதீ³ஸு ரூபாயதனே. ஸோ இத⁴ ச²வியா த³ட்ட²ப்³போ³. தேன அபி⁴க்கந்தவண்ணாதி அபி⁴ரூபச்ச²வி, இட்ட²வண்ணா மனாபவண்ணாதி வுத்தம் ஹோதி.

கேவலகப்பந்தி ஏத்த² கேவலஸத்³தோ³ அனவஸேஸயேபு⁴ய்யாப்³யாமிஸ்ஸானதிரேகத³ள்ஹத்த²விஸம்யோகா³தி³அனேகத்தோ². ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 1) அனவஸேஸதா அத்தோ². ‘‘கேவலகப்பா ச அங்க³மக³தா⁴ பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய உபஸங்கமிஸ்ஸந்தீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (மஹாவ. 43) யேபு⁴ய்யதா. ‘‘கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (விப⁴. 225) அப்³யாமிஸ்ஸதா. ‘‘கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகம் நூன அயமாயஸ்மா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (மஹாவ. 244) அனதிரேகதா. ‘‘ஆயஸ்மதோ, ப⁴ந்தே, அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பா³ஹியோ நாம ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ கேவலகப்பம் ஸங்க⁴பே⁴தா³ய டி²தோ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 4.243) த³ள்ஹத்த²தா. ‘‘கேவலீ வுஸிதவா உத்தமபுரிஸோதி வுச்சதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.57) விஸம்யோகோ³. இத⁴ பன அனவஸேஸதா அத்தோ²தி அதி⁴ப்பேதா.

கப்பஸத்³தோ³ பனாயம் அபி⁴ஸத்³த³ஹனவோஹாரகாலபஞ்ஞத்திசே²த³னவிகப்பலேஸஸமந்தபா⁴வாதி³அனேகத்தோ². ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘ஓகப்பனியமேதம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ, யதா² தம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 1.387) அபி⁴ஸத்³த³ஹனமத்தோ². ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி ஸமணகப்பேஹி ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (சூளவ. 250) வோஹாரோ. ‘‘யேன ஸுத³ம் நிச்சகப்பம் விஹராமீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 1.387) காலோ. ‘‘இச்சாயஸ்மா கப்போ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸு. நி. 1098; சூளனி. கப்பமாணவபுச்சா² 117, கப்பமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 61) பஞ்ஞத்தி. ‘‘அலங்கதோ கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஜா. 2.22.1368; வி. வ. 1094) சே²த³னம். ‘‘கப்பதி த்³வங்கு³லகப்போ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (சூளவ. 446) விகப்போ. ‘‘அத்தி² கப்போ நிபஜ்ஜிது’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 8.80) லேஸோ. ‘‘கேவலகப்பம் வேளுவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.94) ஸமந்தபா⁴வோ. இத⁴ பனஸ்ஸ ஸமந்தபா⁴வோ அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்மா கேவலகப்பம் ஜேதவனந்தி ஏத்த² அனவஸேஸம் ஸமந்ததோ ஜேதவனந்தி அத்தோ².

ஓபா⁴ஸேத்வாதி ஆபா⁴ய ப²ரித்வா. வாலுகாயாதி ஸண்ஹாய வாலுகாய. ந ஸண்டா²தீதி ந பதிட்டா²தி. ஓளாரிகந்தி ப்³ரஹ்மதே³வதாய ஹி பத²வியம் பதிட்டா²னகாலே அத்தபா⁴வோ ஓளாரிகோ மாபேதும் வட்டதி பத²வீ வா, தஸ்மா ஏவமாஹ. த⁴ம்மாதி இமினா புப்³பே³ உக்³க³ஹிதபு³த்³த⁴வசனம் த³ஸ்ஸேதி. நப்பவத்தினோ அஹேஸுந்தி ஸஜ்ஜா²யமூள்ஹகா வாசா பரிஹீனாயேவ அஹேஸும். அப்படிவானோதி அனிவத்தோ அனுக்கண்டி²தோ.

த³ஸ்ஸனஸ்ஸாதி சக்கு²விஞ்ஞாணேன த³ஸ்ஸனஸ்ஸ. உபட்டா²னஸ்ஸாதி சதூஹி பச்சயேஹி உபட்டா²னஸ்ஸ. அதி⁴ஸீலந்தி த³ஸவித⁴ம் ஸீலம். தஞ்ஹி பஞ்சஸீலம் உபாதா³ய அதி⁴ஸீலந்தி வுச்சதி. அவிஹம் க³தோதி அவிஹப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தோஸ்மீதி த³ஸ்ஸேதி.

6. கடுவியஸுத்தவண்ணனா

129. ச²ட்டே² கோ³யோக³பிலக்க²ஸ்மிந்தி கா³வீனம் விக்கயட்டா²னே உட்டி²தபிலக்க²ஸ்ஸ ஸந்திகே. ரித்தஸ்ஸாத³ந்தி ஜா²னஸுகா²பா⁴வேன ரித்தஸ்ஸாத³ம். பா³ஹிரஸ்ஸாத³ந்தி காமகு³ணஸுக²வஸேன பா³ஹிரஸ்ஸாத³ம். கடுவியந்தி உச்சி²ட்ட²ம். ஆமக³ந்தே⁴னாதி கோத⁴ஸங்கா²தேன விஸ்ஸக³ந்தே⁴ன. அவஸ்ஸுதந்தி திந்தம். மக்கி²காதி கிலேஸமக்கி²கா. நானுபதிஸ்ஸந்தீதி உட்டா²ய ந அனுப³ந்தி⁴ஸ்ஸந்தி. நான்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீதி அனுப³ந்தி⁴த்வா ந கா²தி³ஸ்ஸந்தி. ஸம்வேக³மாபாதீ³தி ஸோதாபன்னோ ஜாதோ.

கடுவியகதோதி உச்சி²ட்ட²கதோ. ஆரகா ஹோதீதி தூ³ரே ஹோதி. விகா⁴தஸ்ஸேவ பா⁴க³வாதி து³க்க²ஸ்ஸேவ பா⁴கீ³. சரேதீதி சரதி க³ச்ச²தி. து³ம்மேதோ⁴தி து³ப்பஞ்ஞோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டமேவ கதி²தம், கா³தா²ஸு வட்டவிவட்டம் கதி²தந்தி. ஸத்தமே வட்டமேவ பா⁴ஸிதம்.

8. து³தியஅனுருத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

131. அட்ட²மே இத³ம் தே மானஸ்மிந்தி அயம் தே நவவிதே⁴ன வட்³டி⁴தமானோதி அத்தோ². இத³ம் தே உத்³த⁴ச்சஸ்மிந்தி இத³ம் தவ உத்³த⁴ச்சம் சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴தபா⁴வோ. இத³ம் தே குக்குச்சஸ்மிந்தி இத³ம் தவ குக்குச்சம்.

9. படிச்ச²ன்னஸுத்தவண்ணனா

132. நவமே ஆவஹந்தீதி நிய்யந்தி. படிச்ச²ன்னோ ஆவஹதீதி படிச்ச²ன்னோவ ஹுத்வா நிய்யாதி. விவடோ விரோசதீதி ஏத்த² ஏகதோ உப⁴தோ அத்ததோ ஸப்³ப³த்த²கதோதி சதுப்³பி³தா⁴ விவடதா வேதி³தப்³பா³. தத்த² ஏகதோ விவடம் நாம அஸாதா⁴ரணஸிக்கா²பத³ம். உப⁴தோ விவடம் நாம ஸாதா⁴ரணஸிக்கா²பத³ம். அத்ததோ விவடம் நாம படிலத்³த⁴த⁴ம்மகு³ணோ. ஸப்³ப³த்த²கவிவடம் நாம தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம்.

10. லேக²ஸுத்தவண்ணனா

133. த³ஸமே அபி⁴ண்ஹந்தி அபி⁴க்க²ணம் நிரந்தரம். ஆகா³ள்ஹேனாதி கா³ள்ஹேன கக்க²ளேன. ப²ருஸேனாதி ப²ருஸவசனேன. கா³ள்ஹம் கத்வா ப²ருஸம் கத்வா வுச்சமானோபீதி அத்தோ². அமனாபேனாதி மனம் அனல்லீயந்தேன அவட்³ட⁴ந்தேன. ஸந்தி⁴யதிமேவாதி க⁴டியதியேவ. ஸம்ஸந்த³திமேவாதி நிரந்தரோவ ஹோதி. ஸம்மோத³திமேவாதி ஏகீபா⁴வமேவ க³ச்ச²தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

குஸினாரவக்³கோ³ ததியோ.

(14) 4. யோதா⁴ஜீவவக்³கோ³

1. யோதா⁴ஜீவஸுத்தவண்ணனா

134. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே யுத்³த⁴ம் உபஜீவதீதி யோதா⁴ஜீவோ. ராஜாரஹோதி ரஞ்ஞோ அனுச்ச²விகோ. ராஜபோ⁴க்³கோ³தி ரஞ்ஞோ உபபோ⁴க³பரிபோ⁴கோ³. அங்க³ந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீதி ஹத்தோ² விய பாதோ³ விய ச அவஸ்ஸம் இச்சி²தப்³ப³த்தா அங்க³ந்தி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. தூ³ரே பாதீ ஹோதீதி உத³கே உஸப⁴மத்தம், த²லே அட்டு²ஸப⁴மத்தம், ததோ வா உத்தரிந்தி தூ³ரே கண்ட³ம் பாதேதி. து³ட்ட²கா³மணிஅப⁴யஸ்ஸ ஹி யோதா⁴ஜீவோ நவஉஸப⁴மத்தம் கண்ட³ம் பாதேஸி, பச்சி²மப⁴வே போ³தி⁴ஸத்தோ யோஜனப்பமாணம். அக்க²ணவேதீ⁴தி அவிராதி⁴தவேதீ⁴, அக்க²ணம் வா விஜ்ஜு விஜ்ஜந்தரிகாய விஜ்ஜி²தும் ஸமத்தோ²தி அத்தோ². மஹதோ காயஸ்ஸ பதா³லேதாதி ஏகதோப³த்³த⁴ம் ப²லகஸதம்பி மஹிம்ஸசம்மஸதம்பி அங்கு³ட்ட²பமாணப³ஹலம் லோஹபட்டம்பி சதுரங்கு³லப³ஹலம் அஸனபத³ரம்பி வித³த்தி²ப³ஹலம் உது³ம்ப³ரபத³ரம்பி தீ³க⁴ந்தேன வாலிகஸகடம்பி வினிவிஜ்ஜி²தும் ஸமத்தோ²தி அத்தோ². யம்கிஞ்சி ரூபந்திஆதி³ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதமேவ. நேதம் மமாதிஆதி³ தண்ஹாமானதி³ட்டி²படிக்கே²பவஸேன வுத்தம். ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதீதி ஸம்மா ஹேதுனா காரணேன ஸஹவிபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. பதா³லேதீதி அரஹத்தமக்³கே³ன பதா³லேதி.

2. பரிஸாஸுத்தவண்ணனா

135. து³தியே உக்காசிதவினீதாதி அப்படிபுச்சி²த்வா வினீதா து³ப்³பி³னீதபரிஸா. படிபுச்சா²வினீதாதி புச்சி²த்வா வினீதா ஸுவினீதபரிஸா. யாவதாவினீதாதி பமாணவஸேன வினீதா, பமாணம் ஞத்வா வினீதபரிஸாதி அத்தோ². ‘‘யாவதஜ்ஜா²’’தி பாளியா பன யாவ அஜ்ஜா²ஸயாதி அத்தோ², அஜ்ஜா²ஸயம் ஞத்வா வினீதபரிஸாதி வுத்தம் ஹோதி. ததியம் உத்தானமேவ.

4. உப்பாதா³ஸுத்தவண்ணனா

137. சதுத்தே² த⁴ம்மட்டி²ததாதி ஸபா⁴வட்டி²ததா. த⁴ம்மனியாமதாதி ஸபா⁴வனியாமதா. ஸப்³பே³ ஸங்கா²ராதி சதுபூ⁴மகஸங்கா²ரா. அனிச்சாதி ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சா. து³க்கா²தி ஸம்படிபீளனட்டே²ன து³க்கா². அனத்தாதி அவஸவத்தனட்டே²ன அனத்தா. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே தீணி லக்க²ணானி மிஸ்ஸகானி கதி²தானி.

5. கேஸகம்ப³லஸுத்தவண்ணனா

138. பஞ்சமே தந்தாவுதானம் வத்தா²னந்தி பச்சத்தே ஸாமிவசனம், தந்தேஹி வாயிதவத்தா²னீதி அத்தோ². கேஸகம்ப³லோதி மனுஸ்ஸகேஸேஹி வாயிதகம்ப³லோ. புது²ஸமணப்³ராஹ்மணவாதா³னந்தி இத³ம்பி பச்சத்தே ஸாமிவசனம். படிகிட்டோ²தி பச்சி²மகோ லாமகோ. மோக⁴புரிஸோதி துச்ச²புரிஸோ. படிபா³ஹதீதி படிஸேதே⁴தி. கி²ப்பம் உட்³டே³ய்யாதி குமினம் ஓட்³டே³ய்ய. ச²ட்ட²ஸத்தமானி உத்தானத்தா²னேவ.

8. அஸ்ஸக²ளுங்கஸுத்தவண்ணனா

141. அட்ட²மே அஸ்ஸக²ளுங்கோதி அஸ்ஸபோதோ. இத³மஸ்ஸ ஜவஸ்மிம் வதா³மீதி அயமஸ்ஸ ஞாணஜவோதி வதா³மி. இத³மஸ்ஸ வண்ணஸ்மிம் வதா³மீதி அயமஸ்ஸ கு³ணவண்ணோதி வதா³மி. இத³மஸ்ஸ ஆரோஹபரிணாஹஸ்மிந்தி அயமஸ்ஸ உச்சபா⁴வோ பரிமண்ட³லபா⁴வோதி வதா³மீதி.

9. அஸ்ஸபரஸ்ஸஸுத்தவண்ணனா

142. நவமே அஸ்ஸபரஸ்ஸேதி அஸ்ஸேஸு பரஸ்ஸே. புரிஸபரஸ்ஸேதி புரிஸேஸு பரஸ்ஸே, புரிஸபுரிஸேதி அத்தோ². இமஸ்மிம் ஸுத்தே தீணி மக்³க³ப²லானி கதி²தானி. தத்த² அயம் தீஹி மக்³கே³ஹி ஞாணஜவஸம்பன்னோதி வேதி³தப்³போ³.

10. அஸ்ஸாஜானீயஸுத்தவண்ணனா

143. த³ஸமே ப⁴த்³ரேதி ப⁴த்³த³கே. அஸ்ஸாஜானீயேதி காரணாகாரணம் ஜானனகே அஸ்ஸே. புரிஸாஜானீயேஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே அரஹத்தப²லம் கதி²தம். தத்ராயம் அரஹத்தமக்³கே³ன ஞாணஜவஸம்பன்னோதி வேதி³தப்³போ³.

11. பட²மமோரனிவாபஸுத்தவண்ணனா

144. ஏகாத³ஸமே அச்சந்தனிட்டோ²தி அந்தம் அதிக்கந்தனிட்டோ², அகுப்பனிட்டோ² து⁴வனிட்டோ²தி அத்தோ². ஸேஸம் ஸதி³ஸமேவ.

12. து³தியமோரனிவாபஸுத்தவண்ணனா

145. த்³வாத³ஸமே இத்³தி⁴பாடிஹாரியேனாதி இஜ்ஜ²னகபாடிஹாரியேன. ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியேனாதி ஆதி³ஸித்வா அபதி³ஸித்வா கத²னஅனுகத²னகதா²பாடிஹாரியேன.

13. ததியமோரனிவாபஸுத்தவண்ணனா

146. தேரஸமே ஸம்மாதி³ட்டி²யாதி ப²லஸமாபத்தத்தா²ய ஸம்மாதி³ட்டி²யா. ஸம்மாஞாணேனாதி ப²லஞாணேன. ஸம்மாவிமுத்தியாதி ஸேஸேஹி ப²லஸமாபத்தித⁴ம்மேஹி. இமேஸு தீஸுபி ஸுத்தேஸு கீ²ணாஸவோவ கதி²தோதி.

யோதா⁴ஜீவவக்³கோ³ சதுத்தோ².

(15) 5. மங்க³லவக்³கோ³

1-9. அகுஸலஸுத்தாதி³வண்ணனா

147-155. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோதி யதா² ஆனேத்வா ட²பிதோ. து³தியே ஸாவஜ்ஜேனாதி ஸதோ³ஸேன. ததியே விஸமேனாதி ஸபக்க²லனேன. ஸமேனாதி அபக்க²லனேன. சதுத்தே² அஸுசினாதி கூ³த²ஸதி³ஸேன அபரிஸுத்³தே⁴ன அமேஜ்ஜே²ன. ஸுசினாதி பரிஸுத்³தே⁴ன மேஜ்ஜே²ன. பஞ்சமாதீ³னி உத்தானானேவ.

10. புப்³ப³ண்ஹஸுத்தவண்ணனா

156. த³ஸமே ஸுனக்க²த்தந்திஆதீ³ஸு யஸ்மிம் தி³வஸே தயோ ஸுசரிதத⁴ம்மா பூரிதா ஹோந்தி, ஸோ தி³வஸோ லத்³த⁴னக்க²த்தயோகோ³ நாம, தேனஸ்ஸ ஸதா³ ஸுனக்க²த்தம் நாம ஹோதீதி வுச்சதி. ஸ்வேவ தி³வஸோ கதமங்க³லோ நாம ஹோதி, தேனஸ்ஸ ஸதா³ ஸுமங்க³லந்தி வுச்சதி. பபா⁴தம்பிஸ்ஸ ஸதா³ ஸுப்பபா⁴தமேவ, ஸயனதோ உட்டா²னம்பி ஸுஹுட்டி²தமேவ, க²ணோபி ஸுக்க²ணோவ, முஹுத்தோபி ஸுமுஹுத்தோவ. ஏத்த² ச த³ஸச்ச²ரபமாணோ காலோ க²ணோ நாம, தேன க²ணேன த³ஸக்க²ணோ காலோ லயோ நாம, தேன லயேன ச த³ஸலயோ காலோ க²ணலயோ நாம, தேன த³ஸகு³ணோ முஹுத்தோ நாம, தேன த³ஸகு³ணோ க²ணமுஹுத்தோ நாமாதி அயம் விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. ஸுயிட்ட²ம் ப்³ரஹ்மசாரிஸூதி யஸ்மிம் தி³வஸே தீணி ஸுசரிதானி பூரிதானி, ததா³ஸ்ஸ ஸேட்ட²சாரீஸு தி³ன்னதா³னம் ஸுயிட்ட²ம் நாம ஹோதி. பத³க்கி²ணம் காயகம்மந்தி தம் தி³வஸம் தேன கதம் காயகம்மம் வட்³டி⁴காயகம்மம் நாம ஹோதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. பத³க்கி²ணானி கத்வானாதி வட்³டி⁴யுத்தானி காயகம்மாதீ³னி கத்வா. லப⁴ந்தத்தே² பத³க்கி²ணேதி பத³க்கி²ணே வட்³டி⁴அத்தே²யேவ லப⁴தி. ஸேஸம் உத்தானமேவாதி.

மங்க³லவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

ததியபண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.