3. வேனாக³புரஸுத்தவண்ணனா

64. ததியே கோஸலேஸூதி ஏவம்னாமகே ஜனபதே³. சாரிகம் சரமானோதி அத்³தா⁴னக³மனம் க³ச்ச²ந்தோ. சாரிகா ச நாமேஸா ப⁴க³வதோ து³விதா⁴ ஹோதி துரிதசாரிகா ச அதுரிதசாரிகா சாதி. தத்த² தூ³ரேபி போ³த⁴னேய்யபுக்³க³லம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ போ³த⁴னத்தா²ய ஸஹஸா க³மனம் துரிதசாரிகா நாம. ஸா மஹாகஸ்ஸபபச்சுக்³க³மனாதீ³ஸு த³ட்ட²ப்³பா³. யம் பன கா³மனிக³மபடிபாடியா தே³வஸிகம் யோஜனஅத்³த⁴யோஜனவஸேன பிண்ட³பாதசரியாதீ³ஹி லோகம் அனுக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ க³மனம், அயம் அதுரிதசாரிகா நாம. இமம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் – ‘‘சாரிகம் சரமானோ’’தி. வித்தா²ரேன பன சாரிகாகதா² ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²ய அம்ப³ட்ட²ஸுத்தவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.254) வுத்தா. ப்³ராஹ்மணகா³மோதி ப்³ராஹ்மணானம் ஸமோஸரணகா³மோபி ப்³ராஹ்மணகா³மோதி வுச்சதி, ப்³ராஹ்மணானம் போ⁴க³கா³மோபி. இத⁴ ஸமோஸரணகா³மோ ப்³ராஹ்மணவஸனகா³மோதி அதி⁴ப்பேதோ. தத³வஸரீதி தத்த² அவஸரி, ஸம்பத்தோதி அத்தோ². விஹாரோ பனேத்த² அனியாமிதோ. தஸ்மா தஸ்ஸ அவிதூ³ரே பு³த்³தா⁴னம் அனுச்ச²விகோ ஏகோ வனஸண்டோ³ அத்தி², ஸத்தா² தம் வனஸண்ட³ம் க³தோதி வேதி³தப்³போ³.

அஸ்ஸோஸுந்தி ஸுணிம்ஸு உபலபி⁴ம்ஸு, ஸோதத்³வாரஸம்பத்தவசனனிக்³கோ⁴ஸானுஸாரேன ஜானிம்ஸு. கோ²தி அவதா⁴ரணத்தே², பத³பூரணமத்தே வா நிபாதோ. தத்த² அவதா⁴ரணத்தே²ன ‘‘அஸ்ஸோஸும் ஏவ, ந தேஸம் கோசி ஸவனந்தராயோ அஹோஸீ’’தி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பத³பூரணேன ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தாமத்தமேவ.

இதா³னி யமத்த²ம் அஸ்ஸோஸும், தம் பகாஸேதும் ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸமிதபாபத்தா ஸமணோதி வேதி³தப்³போ³. க²லூதி அனுஸ்ஸவத்தே² நிபாதோ. போ⁴தி தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆலபனமத்தம். கோ³தமோதி ப⁴க³வதோ கோ³த்தவஸேன பரிதீ³பனம், தஸ்மா ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ’’தி ஏத்த² ஸமணோ கிர, போ⁴, கோ³தமகோ³த்தோதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸக்யபுத்தோதி இத³ம் பன ப⁴க³வதோ உச்சாகுலபரிதீ³பனம். ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோதி ஸத்³தா⁴பப்³ப³ஜிதபா⁴வபரிதீ³பனம், கேனசி பாரிஜுஞ்ஞேன அனபி⁴பூ⁴தோ அபரிக்கீ²ணம்யேவ தம் குலம் பஹாய ஸத்³தா⁴ய பப்³ப³ஜிதோதி வுத்தம் ஹோதி. தம் கோ² பனாதி இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்தே² உபயோக³வசனம், தஸ்ஸ கோ² பன போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸாதி அத்தோ². கல்யாணோதி கல்யாணகு³ணஸமன்னாக³தோ, ஸேட்டோ²தி வுத்தம் ஹோதி. கித்திஸத்³தோ³தி கித்தியேவ, து²திகோ⁴ஸோ வா. அப்³பு⁴க்³க³தோதி ஸதே³வகம் லோகம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா உக்³க³தோ. கிந்தி? இதிபி ஸோ ப⁴க³வா…பே… பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி. தத்ராயம் பத³ஸம்ப³ந்தோ⁴ – ஸோ ப⁴க³வா இதிபி அரஹம், இதிபி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴…பே… இதிபி ப⁴க³வாதி. இமினா ச இமினா ச காரணேனாதி வுத்தம் ஹோதி.

தத்த² ‘‘ஆரகத்தா, அரீனம் அரானஞ்ச ஹதத்தா, பச்சயாதீ³னம் அரஹத்தா, பாபகரணே ரஹாபா⁴வாதி இமேஹி காரணேஹி ஸோ ப⁴க³வா அரஹந்தி வேதி³தப்³போ³’’திஆதி³னா நயேன மாதிகம் நிக்கி²பித்வா ஸப்³பா³னேவ ஏதானி பதா³னி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.125-127) பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வித்தா²ரிதானீதி ததோ நேஸம் வித்தா²ரோ க³ஹேதப்³போ³.

ஸோ இமம் லோகந்தி ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ இமம் லோகம், இதா³னி வத்தப்³ப³ம் நித³ஸ்ஸேதி. ஸதே³வகந்தி ஸஹ தே³வேஹி ஸதே³வகம். ஏவம் ஸஹ மாரேன ஸமாரகம். ஸஹ ப்³ரஹ்முனா ஸப்³ரஹ்மகம். ஸஹ ஸமணப்³ராஹ்மணேஹி ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம். பஜாதத்தா பஜா, தம் பஜம். ஸஹ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸதே³வமனுஸ்ஸம். தத்த² ஸதே³வகவசனேன பஞ்சகாமாவசரதே³வக்³க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம், ஸமாரகவசனேன ச²ட்ட²காமாவசரதே³வக்³க³ஹணம், ஸப்³ரஹ்மகவசனேன ப்³ரஹ்மகாயிகாதி³ப்³ரஹ்மக்³க³ஹணம், ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிவசனேன ஸாஸனஸ்ஸ பச்சத்தி²கபச்சாமித்தஸமணப்³ராஹ்மணக்³க³ஹணம், ஸமிதபாபபா³ஹிதபாபஸமணப்³ராஹ்மணக்³க³ஹணஞ்ச, பஜாவசனேன ஸத்தலோகக்³க³ஹணம், ஸதே³வமனுஸ்ஸவசனேன ஸம்முதிதே³வஅவஸேஸமனுஸ்ஸக்³க³ஹணம். ஏவமேத்த² தீஹி பதே³ஹி ஓகாஸலோகேன ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தலோகோ, த்³வீஹி பஜாவஸேன ஸத்தலோகோவ க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³.

அபரோ நயோ – ஸதே³வகக்³க³ஹணேன அரூபாவசரலோகோ க³ஹிதோ, ஸமாரகக்³க³ஹணேன ச²காமாவசரதே³வலோகோ, ஸப்³ரஹ்மகக்³க³ஹணேன ரூபீப்³ரஹ்மலோகோ, ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணாதி³க்³க³ஹணேன சதுபரிஸவஸேன, ஸம்முதிதே³வேஹி வா ஸஹ மனுஸ்ஸலோகோ, அவஸேஸஸப்³ப³ஸத்தலோகோ வா. போராணா பனாஹு – ஸதே³வகந்தி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸலோகம். ஸமாரகந்தி மாரேன ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸலோகம். ஸப்³ரஹ்மகந்தி ப்³ரஹ்மேஹி ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸலோகம். ஏவம் ஸப்³பே³பி திப⁴வூபகே³ ஸத்தே தீஹாகாரேஹி தீஸு பதே³ஸு பக்கி²பித்வா புன த்³வீஹி பதே³ஹி பரியாதா³தும் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸந்தி வுத்தம். ஏவம் பஞ்சஹி பதே³ஹி தேன தேனாகாரேன தேதா⁴துகமேவ பரியாதி³ன்னந்தி.

ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தீதி ஸயந்தி ஸாமம், அபரனேய்யோ ஹுத்வா. அபி⁴ஞ்ஞாதி அபி⁴ஞ்ஞாய, அதி⁴கேன ஞாணேன ஞத்வாதி அத்தோ². ஸச்சி²கத்வாதி பச்சக்க²ம் கத்வா, ஏதேன அனுமானாதி³படிக்கே²போ கதோ. பவேதே³தீதி போ³தே⁴தி ஞாபேதி பகாஸேதி.

ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம்…பே… பரியோஸானகல்யாணந்தி ஸோ ப⁴க³வா ஸத்தேஸு காருஞ்ஞதம் படிச்ச ஹித்வாபி அனுத்தரம் விவேகஸுக²ம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தஞ்ச கோ² அப்பம் வா ப³ஹும் வா தே³ஸேந்தோ ஆதி³கல்யாணாதி³ப்பகாரமேவ தே³ஸேதி, ஆதி³ம்ஹிபி கல்யாணம் ப⁴த்³த³கம் அனவஜ்ஜமேவ கத்வா தே³ஸேதி, மஜ்ஜே²பி, பரியோஸானேபி கல்யாணம் ப⁴த்³த³கம் அனவஜ்ஜமேவ கத்வா தே³ஸேதீதி வுத்தம் ஹோதி.

தத்த² அத்தி² தே³ஸனாய ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம், அத்தி² ஸாஸனஸ்ஸ. தே³ஸனாய தாவ சதுப்பதி³காயபி கா³தா²ய பட²மபாதோ³ ஆதி³ நாம, ததோ த்³வே மஜ்ஜ²ம் நாம, அந்தே ஏகோ பரியோஸானம் நாம. ஏகானுஸந்தி⁴கஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ நிதா³னம் ஆதி³, இத³மவோசாதி பரியோஸானம், உபி⁴ன்னம் அந்தரா மஜ்ஜ²ம். அனேகானுஸந்தி⁴கஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ பட²மானுஸந்தி⁴ ஆதி³, அந்தே அனுஸந்தி⁴ பரியோஸானம், மஜ்ஜே² ஏகோ வா த்³வே வா ப³ஹூ வா மஜ்ஜ²மேவ.

ஸாஸனஸ்ஸ ஸீலஸமாதி⁴விபஸ்ஸனா ஆதி³ நாம. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘கோ சாதி³ குஸலானம் த⁴ம்மானம், ஸீலஞ்ச ஸுவிஸுத்³த⁴ம் தி³ட்டி² ச உஜுகா’’தி (ஸம். நி. 5.369). ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’’தி ஏவம் வுத்தோ பன அரியமக்³கோ³ மஜ்ஜ²ம் நாம. ப²லஞ்சேவ நிப்³பா³னஞ்ச பரியோஸானம் நாம. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், ப்³ராஹ்மண, ப்³ரஹ்மசரியம் ஏதம்பாரம் ஏதம்பரியோஸான’’ந்தி ஏத்த² ப²லம் பரியோஸனந்தி வுத்தம். ‘‘நிப்³பா³னோக³த⁴ஞ்ஹி, ஆவுஸோ விஸாக², ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி நிப்³பா³னபராயணம் நிப்³பா³னபரியோஸான’’ந்தி (ம. நி. 1.466) ஏத்த² நிப்³பா³னம் பரியோஸானந்தி வுத்தம். இத⁴ பன தே³ஸனாய ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் அதி⁴ப்பேதம். ப⁴க³வா ஹி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ ஆதி³ம்ஹி ஸீலம் த³ஸ்ஸேத்வா மஜ்ஜே² மக்³க³ம் பரியோஸானே நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸேதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாண’’ந்தி. தஸ்மா அஞ்ஞோபி த⁴ம்மகதி²கோ த⁴ம்மம் கதே²ந்தோ –

‘‘ஆதி³ம்ஹி ஸீலம் த³ஸ்ஸேய்ய, மஜ்ஜே² மக்³க³ம் விபா⁴வயே;

பரியோஸானம்ஹி நிப்³பா³னம், ஏஸா கதி²கஸண்டி²தீ’’தி.

ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனந்தி யஸ்ஸ ஹி யாகு³ப⁴த்தஇத்தி²புரிஸாதி³வண்ணனானிஸ்ஸிதா தே³ஸனா ஹோதி, ந ஸோ ஸாத்த²ம் தே³ஸேதி. ப⁴க³வா பன ததா²ரூபம் தே³ஸனம் பஹாய சதுஸதிபட்டா²னாதி³னிஸ்ஸிதம் தே³ஸனம் தே³ஸேதி. தஸ்மா ‘‘ஸாத்த²ம் தே³ஸேதீ’’தி வுச்சதி. யஸ்ஸ பன தே³ஸனா ஏகப்³யஞ்ஜனாதி³யுத்தா வா ஸப்³ப³னிரோட்ட²ப்³யஞ்ஜனா வா ஸப்³ப³விஸ்ஸட்ட²ப்³யஞ்ஜனா வா ஸப்³ப³னிக்³க³ஹிதப்³யஞ்ஜனா வா, தஸ்ஸ த³மிளகிராதயவனாதி³மிலக்கா²னம் பா⁴ஸா விய ப்³யஞ்ஜனபாரிபூரியா அபா⁴வதோ அப்³யஞ்ஜனா நாம தே³ஸனா ஹோதி. ப⁴க³வா பன –

‘‘ஸிதி²லம் த⁴னிதஞ்ச தீ³க⁴ரஸ்ஸம், லஹுகம் க³ருகஞ்ச நிக்³க³ஹீதம்;

ஸம்ப³ந்த⁴ம் வவத்தி²தம் விமுத்தம், த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³’’தி. –

ஏவம் வுத்தம் த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனம் அமக்கே²த்வா பரிபுண்ணப்³யஞ்ஜனமேவ கத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தஸ்மா ‘‘ஸப்³யஞ்ஜனம் கத்வா தே³ஸேதீ’’தி வுச்சதி. கேவலபரிபுண்ணந்தி ஏத்த² கேவலந்தி ஸகலாதி⁴வசனம். பரிபுண்ணந்தி அனூனாதி⁴கவசனம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸகலபரிபுண்ணமேவ தே³ஸேதி, ஏகதே³ஸனாபி அபரிபுண்ணா நத்தீ²தி. பரிஸுத்³த⁴ந்தி நிருபக்கிலேஸம். யோ ஹி ‘‘இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் நிஸ்ஸாய லாப⁴ம் வா ஸக்காரம் வா லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி தே³ஸேதி, தஸ்ஸ அபரிஸுத்³தா⁴ தே³ஸனா நாம ஹோதி. ப⁴க³வா பன லோகாமிஸனிரபேக்கோ² ஹிதப²ரணேனேவ மேத்தாபா⁴வனாய முது³ஹத³யோ உல்லும்பனஸபா⁴வஸண்டி²தேன சித்தேன தே³ஸேதி. தஸ்மா பரிஸுத்³த⁴ம் தே³ஸேதீதி வுச்சதி. ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதீதி ஏத்த² ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதம் ஸகலம் ஸாஸனம். தஸ்மா ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதீதி ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம்…பே… பரிஸுத்³த⁴ம், ஏவம் தே³ஸேந்தோ ச ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதம் ஸகலஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸேட்ட²ட்டே²ன ப்³ரஹ்மபூ⁴தம் சரியம், ப்³ரஹ்மபூ⁴தானம் வா பு³த்³தா⁴தீ³னம் சரியந்தி வுத்தம் ஹோதி.

ஸாது⁴ கோ² பனாதி ஸுந்த³ரம் கோ² பன, அத்தா²வஹம் ஸுகா²வஹந்தி வுத்தம் ஹோதி. ததா²ரூபானம் அரஹதந்தி யதா²ரூபோ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ, ஏவரூபானம் அனேகேஹிபி கப்பகோடிஸதஸஹஸ்ஸேஹி து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனானம் ப்³யாமப்பபா⁴பரிக்கி²த்தேஹி அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனபடிமண்டி³தேஹி த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணவரேஹி ஸமாகிண்ணமனோரமஸரீரானம் அனப்பகத³ஸ்ஸனானம் அதிமது⁴ரத⁴ம்மனிக்³கோ⁴ஸானம் யதா²பூ⁴தகு³ணாதி⁴க³மேன லோகே அரஹந்தோதி லத்³த⁴ஸத்³தா³னம் அரஹதம். த³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி பஸாத³ஸோம்மானி அக்கீ²னி உம்மீலேத்வா த³ஸ்ஸனமத்தம்பி ஸாது⁴ ஹோதி. ஸசே பன அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தேன ப்³ரஹ்மஸ்ஸரேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ ஏகபத³ம்பி ஸோதும் லபி⁴ஸ்ஸாம, ஸாது⁴தரம்யேவ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் அஜ்ஜா²ஸயம் கத்வா. யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸூதி ஸப்³ப³கிச்சானி பஹாய துட்ட²மானஸா அக³மம்ஸு. அஞ்ஜலிம் பணாமேத்வாதி ஏதே உப⁴தோபக்கி²கா, தே ஏவம் சிந்தேஸும் – ‘‘ஸசே நோ மிச்சா²தி³ட்டி²கா சோதே³ஸ்ஸந்தி ‘கஸ்மா தும்ஹே ஸமணம் கோ³தமம் வந்தி³த்தா²’தி, தேஸம் ‘கிம் அஞ்ஜலிகரணமத்தேனாபி வந்தி³தம் ஹோதீ’தி வக்கா²ம. ஸசே நோ ஸம்மாதி³ட்டி²கா சோதே³ஸ்ஸந்தி ‘கஸ்மா ப⁴க³வந்தம் ந வந்தி³த்தா²’தி, ‘கிம் ஸீஸேன பூ⁴மிம் பஹரந்தேனேவ வந்தி³தம் ஹோதி. நனு அஞ்ஜலிகம்மம்பி வந்த³னா ஏவா’தி வக்கா²மா’’தி.

நாமகோ³த்தந்தி, ‘‘போ⁴ கோ³தம, அஹம் அஸுகஸ்ஸ புத்தோ த³த்தோ நாம மித்தோ நாம இதா⁴க³தோ’’தி வத³ந்தா நாமம் ஸாவேந்தி நாம. ‘‘போ⁴ கோ³தம, அஹம் வாஸேட்டோ² நாம கச்சானோ நாம இதா⁴க³தோ’’தி வத³ந்தா கோ³த்தம் ஸாவேந்தி நாம. ஏதே கிர த³லித்³தா³ ஜிண்ணகுலபுத்தா ‘‘பரிஸமஜ்ஜே² நாமகோ³த்தவஸேன பாகடா ப⁴விஸ்ஸாமா’’தி ஏவம் அகம்ஸு. யே பன துண்ஹீபூ⁴தா நிஸீதி³ம்ஸு, தே கேராடிகா சேவ அந்த⁴பா³லா ச. தத்த² கேராடிகா ‘‘ஏகம் த்³வே கதா²ஸல்லாபே கரோந்தே விஸ்ஸாஸிகோ ஹோதி, அத² விஸ்ஸாஸே ஸதி ஏகம் த்³வே பி⁴க்கா² அதா³தும் ந யுத்த’’ந்தி ததோ அத்தானம் மோசேந்தா துண்ஹீபூ⁴தா நிஸீத³ந்தி. அந்த⁴பா³லா அஞ்ஞாணதாயேவ அவக்கி²த்தமத்திகாபிண்டா³ விய யத்த² கத்த²சி துண்ஹீபூ⁴தா நிஸீத³ந்தி.

வேனாக³புரிகோதி வேனாக³புரவாஸீ. ஏதத³வோசாதி பாத³ந்ததோ பட்டா²ய யாவ கேஸக்³கா³ ததா²க³தஸ்ஸ ஸரீரம் ஓலோகேந்தோ அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனஸமுஜ்ஜலேஹி த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி படிமண்டி³தம் ஸரீரா நிக்க²மித்வா ஸமந்ததோ அஸீதிஹத்த²ப்பதே³ஸம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா டி²தாஹி ச²ப்³ப³ண்ணாஹி க⁴னபு³த்³த⁴ரம்ஸீஹி ஸம்பரிவாரிதம் ததா²க³தஸ்ஸ ஸரீரம் தி³ஸ்வா ஸஞ்ஜாதவிம்ஹயோ வண்ணம் ப⁴ணந்தோ ஏதம் ‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தமா’’திஆதி³வசனம் அவோச.

தத்த² யாவஞ்சித³ந்தி அதி⁴மத்தப்பமாணபரிச்சே²த³வசனமேதம். தஸ்ஸ விப்பஸன்னபதே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்தோ⁴. யாவஞ்ச விப்பஸன்னானி அதி⁴மத்தவிப்பஸன்னானீதி அத்தோ². இந்த்³ரியானீதி சக்கா²தீ³னி ச² இந்த்³ரியானி. தஸ்ஸ ஹி பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் பதிட்டி²தோகாஸஸ்ஸ விப்பஸன்னதம் தி³ஸ்வா தேஸம் விப்பஸன்னதா பாகடா அஹோஸி. யஸ்மா பன ஸா மனே விப்பஸன்னேயேவ ஹோதி, அவிப்பஸன்னசித்தானஞ்ஹி இந்த்³ரியப்பஸாதோ³ நாம நத்தி², தஸ்மாஸ்ஸ மனிந்த்³ரியப்பஸாதோ³பி பாகடோ அஹோஸி. தம் ஏஸ விப்பஸன்னதம் க³ஹேத்வா ‘‘விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானீ’’தி ஆஹ. பரிஸுத்³தோ⁴தி நிம்மலோ. பரியோதா³தோதி பப⁴ஸ்ஸரோ. ஸாரத³ம் ப³த³ரபண்டு³ந்தி ஸரத³காலே ஜாதம் நாதிஸுபரிபக்கம் ப³த³ரம். தஞ்ஹி பரிஸுத்³த⁴ஞ்சேவ ஹோதி பரியோதா³தஞ்ச. தாலபக்கந்தி ஸுபரிபக்கதாலப²லம். ஸம்பதி ப³ந்த⁴னா பமுத்தந்தி தம்க²ணஞ்ஞேவ ப³ந்த⁴னா பமுத்தம். தஸ்ஸ ஹி ப³ந்த⁴னமூலம் அபனேத்வா பரமுக²ம் கத்வா ப²லகே ட²பிதஸ்ஸ சதுரங்கு³லமத்தம் டா²னம் ஓலோகேந்தானம் பரிஸுத்³த⁴ம் பரியோதா³தம் ஹுத்வா கா²யதி. தம் ஸந்தா⁴யேவமாஹ. நேக்க²ம் ஜம்போ³னத³ந்தி ஸுரத்தவண்ணஸ்ஸ ஜம்போ³னத³ஸுவண்ணஸ்ஸ க⁴டிகா. த³க்க²கம்மாரபுத்தஸுபரிகம்மகதந்தி த³க்கே²ன ஸுவண்ணகாரபுத்தேன ஸுட்டு² கதபரிகம்மம். உக்காமுகே² ஸுகுஸலஸம்பஹட்ட²ந்தி ஸுவண்ணகாரஉத்³த⁴னே பசித்வா ஸுகுஸலேன ஸுவண்ணகாரேன க⁴ட்டனபரிமஜ்ஜனஹம்ஸனேன ஸுட்டு² பஹட்ட²ம் ஸுபரிமத்³தி³தந்தி அத்தோ². பண்டு³கம்ப³லே நிக்கி²த்தந்தி அக்³கி³னா பசித்வா தீ³பிதா³டா²ய க⁴ம்ஸித்வா கே³ருகபரிகம்மம் கத்வா ரத்தகம்ப³லே ட²பிதம். பா⁴ஸதேதி ஸஞ்ஜாதஓபா⁴ஸதாய பா⁴ஸதே. தபதேதி அந்த⁴காரவித்³த⁴ம்ஸனதாய தபதே. விரோசதீதி விஜ்ஜோதமானம் ஹுத்வா விரோசதி, ஸோப⁴தீதி அத்தோ².

உச்சாஸயனமஹாஸயனானீதி ஏத்த² அதிக்கந்தப்பமாணம் உச்சாஸயனம் நாம, ஆயதவித்த²தம் அகப்பியப⁴ண்ட³ம் மஹாஸயனம் நாம. இதா³னி தானி த³ஸ்ஸேந்தோ ஸேய்யதி²த³ம், ஆஸந்தீ³திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆஸந்தீ³தி அதிக்கந்தப்பமாணம் ஆஸனம். பல்லங்கோதி பாதே³ஸு வாளரூபானி ட²பேத்வா கதோ. கோ³னகோதி தீ³க⁴லோமகோ மஹாகோஜவோ. சதுரங்கு³லாதி⁴கானி கிர தஸ்ஸ லோமானி. சித்தகோதி வானசித்தம் உண்ணாமயத்த²ரணம். படிகாதி உண்ணாமயோ ஸேதத்த²ரகோ. படலிகாதி க⁴னபுப்போ² உண்ணாமயத்த²ரகோ, யோ ஆமலகபட்டோதிபி வுச்சதி. தூலிகாதி திண்ணம் தூலானம் அஞ்ஞதரபுண்ணா தூலிகா. விகதிகாதி ஸீஹப்³யக்³கா⁴தி³ரூபவிசித்ரோ உண்ணாமயத்த²ரகோ. உத்³த³லோமீதி உப⁴தோத³ஸம் உண்ணாமயத்த²ரணம். கேசி ஏகதோ உக்³க³தபுப்ப²ந்தி வத³ந்தி. ஏகந்தலோமீதி ஏகதோத³ஸம் உண்ணாமயத்த²ரணம். கேசி உப⁴தோ உக்³க³தபுப்ப²ந்தி வத³ந்தி. கட்டிஸ்ஸந்தி ரதனபரிஸிப்³பி³தம் கோஸேய்யகட்டிஸ்ஸமயம் பச்சத்த²ரணம். கோஸேய்யந்தி ரதனபரிஸிப்³பி³தமேவ கோஸியஸுத்தமயம் பச்சத்த²ரணம். குத்தகந்தி ஸோளஸன்னம் நாடகித்தீ²னம் ட²த்வா நச்சனயோக்³க³ம் உண்ணாமயத்த²ரணம். ஹத்த²த்த²ராத³யோ ஹத்தி²பிட்டா²தீ³ஸு அத்த²ரணகஅத்த²ரகா சேவ ஹத்தி²ரூபாதீ³னி த³ஸ்ஸேத்வா கதஅத்த²ரகா ச. அஜினப்பவேணீதி அஜினசம்மேஹி மஞ்சப்பமாணேன ஸிப்³பி³த்வா கதப்பவேணீ. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ.

நிகாமலாபீ⁴தி அதிகாமலாபீ⁴ இச்சி²திச்சி²தலாபீ⁴. அகிச்ச²லாபீ⁴தி அது³க்க²லாபீ⁴. அகஸிரலாபீ⁴தி விபுலலாபீ⁴ மஹந்தலாபீ⁴, உளாருளாரானேவ லப⁴தி மஞ்ஞேதி ஸந்தா⁴ய வத³தி. அயம் கிர ப்³ராஹ்மணோ ஸயனக³ருகோ, ஸோ ப⁴க³வதோ விப்பஸன்னிந்த்³ரியாதி³தம் தி³ஸ்வா ‘‘அத்³தா⁴ ஏஸ ஏவரூபேஸு உச்சாஸயனமஹாஸயனேஸு நிஸீத³தி சேவ நிபஜ்ஜதி ச. தேனஸ்ஸ விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி, பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ பரியோதா³தோ’’தி மஞ்ஞமானோ இமம் ஸேனாஸனவண்ணம் கதே²ஸி.

லத்³தா⁴ ச பன ந கப்பந்தீதி ஏத்த² கிஞ்சி கிஞ்சி கப்பதி. ஸுத்³த⁴கோஸேய்யஞ்ஹி மஞ்சேபி அத்த²ரிதும் வட்டதி, கோ³னகாத³யோ ச பூ⁴மத்த²ரணபரிபோ⁴கே³ன, ஆஸந்தி³யா பாதே³ சி²ந்தி³த்வா, பல்லங்கஸ்ஸ வாளே பி⁴ந்தி³த்வா, தூலிகம் விஜடேத்வா ‘‘பி³ம்போ³ஹனஞ்ச காது’’ந்தி (சூளவ. 297) வசனதோ இமானிபி ஏகேன விதா⁴னேன கப்பந்தி. அகப்பியம் பன உபாதா³ய ஸப்³பா³னேவ ந கப்பந்தீதி வுத்தானி.

வனந்தஞ்ஞேவ பவிஸாமீதி அரஞ்ஞம்யேவ பவிஸாமி. யதே³வாதி யானியேவ. பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வாதி ஸமந்ததோ ஊருப³த்³தா⁴ஸனம் ப³ந்தி⁴த்வா. உஜும் காயம் பணிதா⁴யாதி அட்டா²ரஸ பிட்டி²கண்டகே கோடியா கோடிம் படிபாதே³ந்தோ உஜும் காயம் ட²பேத்வா. பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வாதி கம்மட்டா²னாபி⁴முக²ம் ஸதிம் ட²பேத்வா, பரிக்³க³ஹிதனிய்யானம் வா கத்வாதி அத்தோ². வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘பரீதி பரிக்³க³ஹட்டோ². முக²ந்தி நிய்யானட்டோ². ஸதீதி உபட்டா²னட்டோ². தேன வுச்சதி பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா’’தி (படி. ம. 1.164). உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீதி படிலபி⁴த்வா பச்சக்க²ம் கத்வா விஹராமி. ஏவம்பூ⁴தோதி ஏவம் பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸமங்கீ³ ஹுத்வா. தி³ப்³போ³ மே ஏஸோ தஸ்மிம் ஸமயே சங்கமோ ஹோதீதி சத்தாரி ஹி ரூபஜ்ஜா²னானி ஸமாபஜ்ஜித்வா சங்கமந்தஸ்ஸ சங்கமோ தி³ப்³ப³சங்கமோ நாம ஹோதி, ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய சங்கமந்தஸ்ஸாபி சங்கமோ தி³ப்³ப³சங்கமோயேவ. டா²னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ததா² இதரேஸு த்³வீஸு விஹாரேஸு.

ஸோ ஏவம் பஜானாமி ‘‘ராகோ³ மே பஹீனோ’’தி மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கே அரஹத்தமக்³கே³ன பஹீனராக³மேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோ ஏவம் பஜானாமி ராகோ³ மே பஹீனோ’’தி ஆஹ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமினா பன கிம் கதி²தம் ஹோதீதி? பச்சவேக்க²ணா கதி²தா, பச்சவேக்க²ணாய ப²லஸமாபத்தி கதி²தா. ப²லஸமாபத்திஞ்ஹி ஸமாபன்னஸ்ஸபி ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தஸ்ஸாபி சங்கமாத³யோ அரியசங்கமாத³யோ ஹோந்தி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.