2. அதி⁴கரணவக்³க³வண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸ பட²மே ப³லானீதி கேனட்டே²ன ப³லானி. அகம்பியட்டே²ன ப³லானி நாம, ததா² து³ரபி⁴ப⁴வனட்டே²ன அனஜ்ஜோ²மத்³த³னட்டே²ன ச. படிஸங்கா²னப³லந்தி பச்சவேக்க²ணப³லம். பா⁴வனாப³லந்தி ப்³ரூஹனப³லம் வட்³ட⁴னப³லம். ஸுத்³த⁴ம் அத்தானந்தி இத³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராதி தேஸு த்³வீஸு ப³லேஸு. யமித³ந்தி யம் இத³ம். ஸேகா²னமேதம் ப³லந்தி ஸத்தன்னம் ஸேகா²னம் ஞாணப³லமேதம். ஸேக²ஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப³லம் ஆக³ம்மாதி ஸத்தன்னம் ஸேகா²னம் ஞாணப³லம் ஆரப்³ப⁴ ஸந்தா⁴ய படிச்ச. பஜஹதீதி மக்³கே³ன பஜஹதி. பஹாயாதி இமினா பன ப²லம் கதி²தம். யம் பாபந்தி யம் பாபகம் லாமகம். யஸ்மா பனேதானி த்³வேபி வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, தஸ்மா ஏத்த² ஏதத³க்³க³ம் நாக³தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

12. து³தியே ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதீதிஆதீ³ஸு அயம் ஹேட்டா² அனாக³தானம் பதா³னம் வஸேன அத்த²வண்ணனா – விவேகனிஸ்ஸிதந்தி விவேகம் நிஸ்ஸிதம். விவேகோதி விவித்ததா. ஸ்வாயம் தத³ங்க³விவேகோ விக்க²ம்ப⁴ன-ஸமுச்சே²த³-படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴-நிஸ்ஸரணவிவேகோதி பஞ்சவிதோ⁴. தஸ்மிம் பஞ்சவிதே⁴ விவேகே. விவேகனிஸ்ஸிதந்தி தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம், ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம், நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதஞ்ச ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதீதி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ததா² ஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனானுயுத்தோ யோகீ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே கிச்சதோ தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம், அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம், மக்³க³காலே பன கிச்சதோ ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம், ஆரம்மணதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி. பஞ்சவித⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பீதி ஏகே. தே ஹி ந கேவலம் ப³லவவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லக்க²ணேஸுயேவ போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ உத்³த⁴ரந்தி, விபஸ்ஸனாபாத³ககஸிணஜ்ஜா²னஆனாபானாஸுப⁴ப்³ரஹ்மவிஹாரஜ்ஜா²னேஸுபி உத்³த⁴ரந்தி, ந ச படிஸித்³தா⁴ அட்ட²கதா²சரியேஹி. தஸ்மா தேஸம் மதேன ஏதேஸம் ஜா²னானம் பவத்திக்க²ணே கிச்சதோ ஏவ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகனிஸ்ஸிதம். யதா² ச ‘‘விபஸ்ஸனாக்க²ணே அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸித’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் ‘‘படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பி பா⁴வேதீ’’தி வத்தும் வட்டதி. ஏஸ நயோ விராக³னிஸ்ஸிதந்திஆதீ³ஸு. விவேகத்தா² ஏவ ஹி விராகா³த³யோ.

கேவலம் ஹேத்த² வோஸ்ஸக்³கோ³ து³விதோ⁴ பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³ சாதி. தத்த² பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³தி விபஸ்ஸனாக்க²ணே ச தத³ங்க³வஸேன, மக்³க³க்க²ணே ச ஸமுச்சே²த³வஸேன கிலேஸப்பஹானம். பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³தி விபஸ்ஸனாக்க²ணே தன்னின்னபா⁴வேன, மக்³க³க்க²ணே பன ஆரம்மணகரணேன நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னம். தது³ப⁴யம்பி இமஸ்மிம் லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகே அத்த²வண்ணனானயே வட்டதி. ததா² ஹி அயம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ யதா²வுத்தேன பகாரேன கிலேஸே பரிச்சஜதி, நிப்³பா³னஞ்ச பக்க²ந்த³தி. வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிந்தி இமினா பன ஸகலேன வசனேன வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் பரிணமந்தம் பரிணதஞ்ச, பரிபச்சந்தம் பரிபக்கஞ்சாதி இத³ம் வுத்தம் ஹோதி. அயஞ்ஹி போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனானுயுத்தோ பி⁴க்கு² யதா² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ கிலேஸபரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³க³த்த²ஞ்ச பரிபச்சதி, யதா² ச பரிபக்கோ ஹோதி, ததா² நம் பா⁴வேதீதி. ஏஸ நயோ ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு.

இத⁴ பன நிப்³பா³னம்யேவ ஸப்³ப³ஸங்க²தேஹி விவித்தத்தா விவேகோ, ஸப்³பே³ஸம் விராக³பா⁴வதோ விராகோ³, நிரோத⁴பா⁴வதோ நிரோதோ⁴தி வுத்தம். மக்³கோ³ ஏவ ச வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமீ, தஸ்மா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தியா விவேகனிஸ்ஸிதம், ததா² விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம். தஞ்ச கோ² அரியமக்³க³க்க²ணுப்பத்தியா கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³தோ பரிச்சாக³பா⁴வேன ச நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னபா⁴வேன ச பரிணதம் பரிபக்கந்தி அயமேவ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏஸ நயோ ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு. இதி இமே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா கதி²தா. இமேஸுபி த்³வீஸு ப³லேஸு ஏதத³க்³க³பா⁴வோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

13. ததியே விவிச்சேவ காமேஹீதிஆதீ³னம் சதுன்னம் ஜா²னானம் பாளிஅத்தோ² ச பா⁴வனானயோ ச ஸப்³போ³ ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.69-70) வித்தா²ரிதோயேவ. இமானி பன சத்தாரி ஜா²னானி ஏகோ பி⁴க்கு² சித்தேகக்³க³த்தா²ய பா⁴வேதி, ஏகோ விபஸ்ஸனாபாத³கத்தா²ய, ஏகோ அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கத்தா²ய, ஏகோ நிரோத⁴பாத³கத்தா²ய, ஏகோ ப⁴வவிஸேஸத்தா²ய. இத⁴ பன தானிபி விபஸ்ஸனாபாத³கானி அதி⁴ப்பேதானி. அயம் ஹி பி⁴க்கு² இமானி ஜா²னானி ஸமாபஜ்ஜித்வா ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா ஹேதுபச்சயபரிக்³க³ஹம் கத்வா ஸப்பச்சயம் நாமரூபஞ்ச வவத்த²பேத்வா இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி ஸமோதா⁴னேத்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி. ஏவமேதானி ஜா²னானி லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானேவ கதி²தானி. இமஸ்மிம்பி ப³லத்³வயே ஏதத³க்³க³பா⁴வோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

14. சதுத்தே² ஸம்கி²த்தேன ச வித்தா²ரேன சாதி ஸம்கி²த்தத⁴ம்மதே³ஸனா வித்தா²ரத⁴ம்மதே³ஸனா சாதி த்³வேயேவ த⁴ம்மதே³ஸனாதி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² மாதிகம் உத்³தி³ஸித்வா கதி²தா தே³ஸனா ஸம்கி²த்ததே³ஸனா நாம. தமேவ மாதிகம் வித்தா²ரதோ விப⁴ஜித்வா கதி²தா வித்தா²ரதே³ஸனா நாம. மாதிகம் வா ட²பேத்வாபி அட்ட²பேத்வாபி வித்தா²ரதோ விப⁴ஜித்வா கதி²தா வித்தா²ரதே³ஸனா நாம. தாஸு ஸம்கி²த்ததே³ஸனா நாம மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன கதி²தா, வித்தா²ரதே³ஸனா நாம மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ. மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ ஹி வித்தா²ரதே³ஸனா அதிபபஞ்சோ விய ஹோதி. மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ ஸங்கே²பதே³ஸனா ஸஸகஸ்ஸ உப்பதனம் விய ஹோதி, நேவ அந்தம் ந கோடிம் பாபுணிதும் ஸக்கோதி. ஸங்கே²பதே³ஸனா ச உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ வஸேன கதி²தா, வித்தா²ரதே³ஸனா இதரேஸம் திண்ணம் வஸேன. ஸகலம்பி ஹி தேபிடகம் ஸங்கே²பதே³ஸனா வித்தா²ரதே³ஸனாதி ஏத்தே²வ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

15. பஞ்சமே யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணேதி விவாதா³தி⁴கரணம், அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஆபத்தாதி⁴கரணம், கிச்சாதி⁴கரணந்தி இமேஸம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் யஸ்மிம் அதி⁴கரணே. ஆபன்னோ ச பி⁴க்கூ²தி ஆபத்திம் ஆபன்னோ பி⁴க்கு² ச. தஸ்மேதந்தி தஸ்மிம் ஏதம். தீ³க⁴த்தாயாதி தீ³க⁴ம் அத்³தா⁴னம் திட்ட²னத்தா²ய. க²ரத்தாயாதி தா³ஸ-கோண்ட³-சண்டா³ல-வேனாதி ஏவம் க²ரவாசாபவத்தனத்தா²ய. வாளத்தாயாதி பாணி லேட்³டு³த³ண்டா³தீ³ஹி பஹரணவஸேன கக்க²ளபா⁴வத்தா²ய. பி⁴க்கூ² ச ந பா²ஸும் விஹரிஸ்ஸந்தீதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவாதா³பன்னே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ யேபி உத்³தே³ஸம் வா பரிபுச்ச²ம் வா க³ஹேதுகாமா பதா⁴னம் வா அனுயுஞ்ஜிதுகாமா, தே பா²ஸும் ந விஹரிஸ்ஸந்தி. பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்மிம் ஹி உபோஸத²பவாரணாய டி²தாய உத்³தே³ஸாதீ³ஹி அத்தி²கா உத்³தே³ஸாதீ³னி க³ஹேதும் ந ஸக்கோந்தி, விபஸ்ஸகானம் சித்துப்பாதோ³ ந ஏகக்³கோ³ ஹோதி, ததோ விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் ந ஸக்கோந்தி. ஏவம் பி⁴க்கூ² ச ந பா²ஸும் விஹரிஸ்ஸந்தி. ந தீ³க⁴த்தாயாதிஆதீ³ஸு வுத்தபடிபக்க²னயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. இதி படிஸஞ்சிக்க²தீதி ஏவம் பச்சவேக்க²தி. அகுஸலம் ஆபன்னோதி ஏத்த² அகுஸலந்தி ஆபத்தி அதி⁴ப்பேதா, ஆபத்திம் ஆபன்னோதி அத்தோ². கஞ்சிதே³வ தே³ஸந்தி ந ஸப்³ப³மேவ ஆபத்திம், ஆபத்தியா பன கஞ்சிதே³வ தே³ஸம் அஞ்ஞதரம் ஆபத்திந்தி அத்தோ². காயேனாதி கரஜகாயேன. அனத்தமனோதி அதுட்ட²சித்தோ. அனத்தமனவாசந்தி அதுட்ட²வாசம். மமேவாதி மம்யேவ. தத்தா²தி தஸ்மிம் அதி⁴கரணே. அச்சயோ அச்சக³மாதி அபராதோ⁴ அதிக்கமித்வா மத்³தி³த்வா க³தோ, அஹமேவேத்த² அபராதி⁴கோ. ஸுங்கதா³யகம்வ ப⁴ண்ட³ஸ்மிந்தி யதா² ஸுங்கட்டா²னம் பரிஹரித்வா நீதே ப⁴ண்ட³ஸ்மிம் ஸுங்கதா³யகம் அபராதோ⁴ அபி⁴ப⁴வதி, ஸோ ச தத்த² அபராதி⁴கோ ஹோதி, ந ராஜானோ ந ராஜபுரிஸாதி அத்தோ².

இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ ஹி ரஞ்ஞா ட²பிதம் ஸுங்கட்டா²னம் பரிஹரித்வா ப⁴ண்ட³ம் ஹரதி, தம் ஸஹ ப⁴ண்ட³ஸகடேன ஆனேத்வா ரஞ்ஞோ த³ஸ்ஸேந்தி. தத்த² நேவ ஸுங்கட்டா²னஸ்ஸ தோ³ஸோ அத்தி², ந ரஞ்ஞோ ந ராஜபுரிஸானம், பரிஹரித்வா க³தஸ்ஸேவ பன தோ³ஸோ, ஏவமேவம் யம் ஸோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ, தத்த² நேவ ஆபத்தியா தோ³ஸோ, ந சோத³கஸ்ஸ. தீஹி பன காரணேஹி தஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோ தோ³ஸோ. தஸ்ஸ ஹி ஆபத்திம் ஆபன்னபா⁴வேனபி தோ³ஸோ, சோத³கே அனத்தமனதாயபி தோ³ஸோ, அனத்தமனஸ்ஸ ஸதோ பரேஸம் ஆரோசனேனபி தோ³ஸோ. சோத³கஸ்ஸ பன யம் ஸோ தம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தம் அத்³த³ஸ, தத்த² தோ³ஸோ நத்தி². அனத்தமனதாய சோத³னாய பன தோ³ஸோ. தம்பி அமனஸிகரித்வா அயம் பி⁴க்கு² அத்தனோவ தோ³ஸம் பச்சவேக்க²ந்தோ ‘‘இதி மமேவ தத்த² அச்சயோ அச்சக³மா ஸுங்கதா³யகம்வ ப⁴ண்ட³ஸ்மி’’ந்தி ஏவம் படிஸஞ்சிக்க²தீதி அத்தோ². து³தியவாரே சோத³கஸ்ஸ அனத்தமனதா ச அனத்தமனதாய சோதி³தபா⁴வோ சாதி த்³வே தோ³ஸா, தேஸம் வஸேன ‘‘அச்சயோ அச்சக³மா’’தி ஏத்த² யோஜனா காதப்³பா³. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி.

16. ச²ட்டே² அஞ்ஞதரோதி ஏகோ அபாகடனாமோ ப்³ராஹ்மணோ. யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி யேனாதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனம். தஸ்மா யத்த² ப⁴க³வா, தத்த² உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யேன வா காரணேன ப⁴க³வா தே³வமனுஸ்ஸேஹி உபஸங்கமிதப்³போ³, தேன காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கேன ச காரணேன ப⁴க³வா உபஸங்கமிதப்³போ³? நானப்பகாரகு³ணவிஸேஸாதி⁴க³மாதி⁴ப்பாயேன, ஸாது³ப²லூபபோ⁴கா³தி⁴ப்பாயேன தி³ஜக³ணேஹி நிச்சப²லிதமஹாருக்கோ² விய. உபஸங்கமீதி க³தோதி வுத்தம் ஹோதி. உபஸங்கமித்வாதி உபஸங்கமனபரியோஸானதீ³பனம். அத² வா ஏவம் க³தோ ததோ ஆஸன்னதரம் டா²னம் ப⁴க³வதோ ஸமீபஸங்கா²தம் க³ந்த்வாதிபி வுத்தம் ஹோதி.

ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதீ³தி யதா² ச க²மனீயாதீ³னி புச்ச²ந்தோ ப⁴க³வா தேன, ஏவம் ஸோபி ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸமப்பவத்தமோதோ³ அஹோஸி, ஸீதோத³கம் விய உண்ஹோத³கேன ஸம்மோதி³தம் ஏகீபா⁴வம் அக³மாஸி. யாய ச ‘‘கச்சி, போ⁴ கோ³தம, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம், கச்சி போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ச ஸாவகானஞ்ச அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரோ’’திஆதி³காய கதா²ய ஸம்மோதி³, தம் பீதிபாமோஜ்ஜஸங்கா²தஸ்ஸ ஸம்மோத³ஸ்ஸ ஜனனதோ ஸம்மோதி³தும் யுத்தபா⁴வதோ ச ஸம்மோத³னீயம், அத்த²ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய ஸுசிரம்பி காலம் ஸாரேதும் நிரந்தரம் பவத்தேதும் அரஹரூபதோ ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோ ச ஸாரணீயம். ஸுய்யமானஸுக²தோ வா ஸம்மோத³னீயம், அனுஸ்ஸரியமானஸுக²தோ ஸாரணீயம், ததா² ப்³யஞ்ஜனபரிஸுத்³த⁴தாய ஸம்மோத³னீயம், அத்த²பரிஸுத்³த⁴தாய ஸாரணீயந்தி ஏவம் அனேகேஹி பரியாயேஹி ஸம்மோத³னீயம் ஸாரணீயம் கத²ம் வீதிஸாரேத்வா பரியோஸாபேத்வா நிட்ட²பேத்வா யேனத்தே²ன ஆக³தோ, தம் புச்சி²துகாமோ ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

ஏகமந்தந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. தஸ்மா யதா² நிஸின்னோ ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதி, ததா² நிஸீதீ³தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதம் உபயோக³வசனம். நிஸீதீ³தி உபாவிஸி. பண்டி³தா ஹி புரிஸா க³ருட்டா²னீயம் உபஸங்கமித்வா ஆஸனகுஸலதாய ஏகமந்தம் நிஸீத³ந்தி. அயஞ்ச நேஸம் அஞ்ஞதரோ, தஸ்மா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

கத²ம் நிஸின்னோ பன ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதீதி? ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா. ஸேய்யதி²த³ம் – அதிதூ³ரம், அச்சாஸன்னம், உபரிவாதம், உன்னதப்பதே³ஸம், அதிஸம்முக²ம் அதிபச்சா²தி. அதிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹி ஸசே கதே²துகாமோ ஹோதி, உச்சாஸத்³தே³ன கதே²தப்³ப³ம் ஹோதி. அச்சாஸன்னே நிஸின்னோ ஸங்க⁴ட்டனம் கரோதி. உபரிவாதே நிஸின்னோ ஸரீரக³ந்தே⁴ன பா³த⁴தி. உன்னதப்பதே³ஸே நிஸின்னோ அகா³ரவம் பகாஸேதி. அதிஸம்முகா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, சக்கு²னா சக்கு²ம் ஆஹச்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. அதிபச்சா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, கீ³வம் பஸாரேத்வா த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. தஸ்மா அயம்பி ஏதே ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா நிஸீதி³. தேன வுத்தம் ‘‘ஏகமந்தம் நிஸீதீ³’’தி.

ஏதத³வோசாதி து³விதா⁴ ஹி புச்சா² – அகா³ரிகபுச்சா², அனகா³ரிகபுச்சா² ச. தத்த² ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, குஸலம், கிம் அகுஸல’’ந்தி (ம. நி. 3.296) இமினா நயேன அகா³ரிகபுச்சா² ஆக³தா. ‘‘இமே நு கோ², ப⁴ந்தே, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’’தி (ம. நி. 3.86) இமினா நயேன அனகா³ரிகபுச்சா². அயம் பன அத்தனோ அனுரூபம் அகா³ரிகபுச்ச²ம் புச்ச²ந்தோ ஏதம் ‘‘கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது கோ பச்சயோ’’திஆதி³வசனம் அவோச. தத்த² ஹேது பச்சயோதி உப⁴யம்பேதம் காரணவேவசனமேவ. அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேதூதி அத⁴ம்மசரியாஸங்கா²தாய விஸமசரியாய ஹேது, தம்காரணா தப்பச்சயாதி அத்தோ². தத்ராயம் பத³த்தோ² – அத⁴ம்மஸ்ஸ சரியா அத⁴ம்மசரியா, அத⁴ம்மகாரணந்தி அத்தோ². விஸமம் சரியா, விஸமஸ்ஸ வா கம்மஸ்ஸ சரியாதி விஸமசரியா. அத⁴ம்மசரியா ச ஸா விஸமசரியா சாதி அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா. ஏதேனுபாயேன ஸுக்கபக்கே²பி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அத்த²தோ பனேத்த² அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா நாம த³ஸ அகுஸலகம்மபதா², த⁴ம்மசரியாஸமசரியா நாம த³ஸ குஸலகம்மபதா²தி வேதி³தப்³பா³.

அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தமாதி ஏத்த² அயம் அபி⁴க்கந்தஸத்³தோ³ க²யஸுந்த³ராபி⁴ரூபஅப்³ப⁴னுமோத³னேஸு தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’திஆதீ³ஸு (உதா³. 45; சூளவ. 383; அ. நி. 8.20) ஹி க²யே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அயம் இமேஸம் சதுன்னம் புக்³க³லானம் அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ சா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.100) ஸுந்த³ரே.

‘‘கோ மே வந்த³தி பாதா³னி, இத்³தி⁴யா யஸஸா ஜலம்;

அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேன, ஸப்³பா³ ஓபா⁴ஸயம் தி³ஸா’’தி. –

ஆதீ³ஸு (வி. வ. 857) அபி⁴ரூபே. ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.250; பாரா. 15) அப்³ப⁴னுமோத³னே. இதா⁴பி அப்³ப⁴னுமோத³னேயேவ. யஸ்மா ச அப்³ப⁴னுமோத³னே, தஸ்மா ஸாது⁴ ஸாது⁴, போ⁴ கோ³தமாதி வுத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘ப⁴யே கோதே⁴ பஸம்ஸாயம், துரிதே கோதூஹலச்ச²ரே;

ஹாஸே ஸோகே பஸாதே³ ச, கரே ஆமேடி³தம் பு³தோ⁴’’தி. –

இமினா ச லக்க²ணேன இத⁴ பஸாத³வஸேன பஸம்ஸாவஸேன சாயம் த்³விக்க²த்தும் வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. அத² வா அபி⁴க்கந்தந்தி அபி⁴க்கந்தம் அதிஇட்ட²ம் அதிமனாபம், அதிஸுந்த³ரந்தி வுத்தம் ஹோதி.

தத்த² ஏகேன அபி⁴க்கந்தஸத்³தே³ன தே³ஸனம் தோ²மேதி, ஏகேன அத்தனோ பஸாத³ம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, யதி³த³ம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனா, அபி⁴க்கந்தம் யதி³த³ம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆக³ம்ம மம பஸாதோ³தி. ப⁴க³வதோயேவ வா வசனம் த்³வே த்³வே அத்தே² ஸந்தா⁴ய தோ²மேதி – போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ வசனம் அபி⁴க்கந்தம் தோ³ஸனாஸனதோ, அபி⁴க்கந்தம் கு³ணாதி⁴க³மனதோ, ததா² ஸத்³தா⁴ஜனனதோ, பஞ்ஞாஜனனதோ, ஸாத்த²தோ, ஸப்³யஞ்ஜனதோ, உத்தானபத³தோ, க³ம்பீ⁴ரத்த²தோ, கண்ணஸுக²தோ, ஹத³யங்க³மதோ, அனத்துக்கம்ஸனதோ, அபரவம்ப⁴னதோ, கருணாஸீதலதோ, பஞ்ஞாவதா³ததோ, ஆபாத²ரமணீயதோ, விமத்³த³க்க²மதோ, ஸுய்யமானஸுக²தோ, வீமம்ஸியமானஹிததோதி ஏவமாதீ³ஹி யோஜேதப்³ப³ம்.

ததோ பரம்பி சதூஹி உபமாஹி தே³ஸனம்யேவ தோ²மேதி. தத்த² நிக்குஜ்ஜிதந்தி அதோ⁴முக²ட²பிதம், ஹேட்டா²முக²ஜாதம் வா. உக்குஜ்ஜேய்யாதி உபரிமுக²ம் கரேய்ய. படிச்ச²ன்னந்தி திணபண்ணாதி³சா²தி³தம். விவரேய்யாதி உக்³கா⁴டேய்ய. மூள்ஹஸ்ஸாதி தி³ஸாமூள்ஹஸ்ஸ. மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்யாதி ஹத்தே² க³ஹேத்வா ‘‘ஏஸ மக்³கோ³’’தி வதே³ய்ய. அந்த⁴காரேதி காளபக்க²சாதுத்³த³ஸீஅட்³ட⁴ரத்தக⁴னவனஸண்ட³மேக⁴படலேஹி சதுரங்கே³ தமே. அயம் தாவ அனுத்தானபத³த்தோ².

அயம் பன அதி⁴ப்பாயயோஜனா – யதா² கோசி நிக்குஜ்ஜிதம் உக்குஜ்ஜேய்ய, ஏவம் ஸத்³த⁴ம்மவிமுக²ம் அஸத்³த⁴ம்மே பதிதம் மம் அஸத்³த⁴ம்மா வுட்டா²பேந்தேன, யதா² படிச்ச²ன்னம் விவரேய்ய, ஏவம் கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனந்தரதா⁴னதோ பபு⁴தி மிச்சா²தி³ட்டி²க³ஹனபடிச்ச²ன்னம் ஸாஸனம் விவரந்தேன, யதா² மூள்ஹஸ்ஸ மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, ஏவம் கும்மக்³க³மிச்சா²மக்³க³ப்படிபன்னஸ்ஸ மே ஸக்³க³மோக்க²மக்³க³ம் ஆவிகரோந்தேன, யதா² அந்த⁴காரே தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய, ஏவம் மோஹந்த⁴காரே நிமுக்³க³ஸ்ஸ மே பு³த்³தா⁴தி³ரதனரூபானி அபஸ்ஸதோ தப்படிச்சா²த³கமோஹந்த⁴காரவித்³த⁴ம்ஸகதே³ஸனாபஜ்ஜோததா⁴ரணேன மய்ஹம் போ⁴தா கோ³தமேன ஏதேஹி பரியாயேஹி பகாஸிதத்தா அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோதி.

ஏவம் தே³ஸனம் தோ²மேத்வா இமாய தே³ஸனாய ரதனத்தயே பஸன்னசித்தோ பஸன்னாகாரம் கரோந்தோ ஏஸாஹந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏஸாஹந்தி ஏஸோ அஹம். ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மீதி ப⁴வம் மே கோ³தமோ ஸரணம் பராயணம் அக⁴ஸ்ஸ தாதா ஹிதஸ்ஸ ச விதா⁴தாதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் க³ச்சா²மி ப⁴ஜாமி ஸேவாமி பயிருபாஸாமி, ஏவம் வா ஜானாமி பு³ஜ்ஜா²மீதி. யேஸஞ்ஹி தா⁴தூனம் க³தி அத்தோ², பு³த்³தி⁴பி தேஸம் அத்தோ². தஸ்மா க³ச்சா²மீதி இமஸ்ஸ ஜானாமி பு³ஜ்ஜா²மீதி அயமத்தோ² வுத்தோ. த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சாதி ஏத்த² பன அதி⁴க³தமக்³கே³ ஸச்சி²கதனிரோதே⁴ யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானே ச சதூஸு அபாயேஸு அபதமானே தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ. ஸோ அத்த²தோ அரியமக்³கோ³ சேவ நிப்³பா³னஞ்ச. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி (அ. நி. 4.34) வித்தா²ரோ. ந கேவலஞ்ச அரியமக்³கோ³ சேவ நிப்³பா³னஞ்ச, அபிச கோ² அரியப²லேஹி ஸத்³தி⁴ம் பரியத்தித⁴ம்மோபி. வுத்தஞ்ஹேதம் ச²த்தமாணவகவிமானே –

‘‘ராக³விராக³மனேஜமஸோகம், த⁴ம்மமஸங்க²தமப்படிகூலம்;

மது⁴ரமிமம் பகு³ணம் ஸுவிப⁴த்தம், த⁴ம்மமிமம் ஸரணத்த²முபேஹீ’’தி. (வி. வ. 887);

ஏத்த² ராக³விரோகோ³தி மக்³கோ³ கதி²தோ. அனோஜமஸோகந்தி ப²லம். த⁴ம்மமஸங்க²தந்தி நிப்³பா³னம். அப்படிகூலம் மது⁴ரமிமம் பகு³ணம் ஸுவிப⁴த்தந்தி பிடகத்தயேன விப⁴த்தா ஸப்³ப³த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴தி. தி³ட்டி²ஸீலஸங்கா⁴தேன ஸம்ஹதோதி ஸங்கோ⁴. ஸோ அத்த²தோ அட்ட²அரியபுக்³க³லஸமூஹோ. வுத்தஞ்ஹேதம் தஸ்மியேவ விமானே –

‘‘யத்த² ச தி³ன்னமஹப்ப²லமாஹு, சதூஸு ஸுசீஸு புரிஸயுகே³ஸு;

அட்ட² ச புக்³க³லத⁴ம்மத³ஸா தே, ஸங்க⁴மிமம் ஸரணத்த²முபேஹீ’’தி. (வி. வ. 888);

பி⁴க்கூ²னம் ஸங்கோ⁴ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. ஏத்தாவதா ப்³ராஹ்மணோ தீணி ஸரணக³மனானி படிவேதே³ஸி.

இதா³னி தேஸு ஸரணக³மனேஸு கோஸல்லத்த²ம் ஸரணம், ஸரணக³மனம், யோ ச ஸரணம் க³ச்ச²தி, ஸரணக³மனப்பபே⁴தோ³, ஸரணக³மனப²லம், ஸம்கிலேஸோ, பே⁴தோ³தி அயம் விதி⁴ வேதி³தப்³போ³.

ஸேய்யதி²த³ம் – பத³த்த²தோ தாவ ஹிம்ஸதீதி ஸரணம், ஸரணக³தானம் தேனேவ ஸரணக³மனேன ப⁴யம் ஸந்தாஸம் து³க்க²ம் து³க்³க³திபரிகிலேஸம் ஹனதி வினாஸேதீதி அத்தோ², ரதனத்தயஸ்ஸேவேதம் அதி⁴வசனம். அத² வா ஹிதே பவத்தனேன அஹிதா ச நிவத்தனேன ஸத்தானம் ப⁴யம் ஹிம்ஸதீதி பு³த்³தோ⁴, ப⁴வகந்தாரா உத்தாரணேன லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாஸதா³னேன ச த⁴ம்மோ, அப்பகானம்பி காரானம் விபுலப²லபடிலாப⁴கரணேன ஸங்கோ⁴. தஸ்மா இமினாபி பரியாயேன ரதனத்தயம் ஸரணம். தப்பஸாத³தக்³க³ருதாஹி விஹதகிலேஸோ தப்பராயணதாகாரப்பவத்தோ சித்துப்பாதோ³ ஸரணக³மனம். தம்ஸமங்கீ³ஸத்தோ ஸரணம் க³ச்ச²தி, வுத்தப்பகாரேன சித்துப்பாதே³ன ‘‘ஏதானி மே தீணி ரதனானி ஸரணம், ஏதானி பராயண’’ந்தி ஏவம் உபேதீதி அத்தோ². ஏவம் தாவ ஸரணம் ஸரணக³மனம் யோ ச ஸரணம் க³ச்ச²தி இத³ம் தயம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸரணக³மனப்பபே⁴தே³ பன து³வித⁴ம் ஸரணக³மனம் லோகுத்தரம் லோகியஞ்சாதி. தத்த² லோகுத்தரம் தி³ட்ட²ஸச்சானம் மக்³க³க்க²ணே ஸரணக³மனுபக்கிலேஸஸமுச்சே²தே³ன ஆரம்மணதோ நிப்³பா³னாரம்மணம் ஹுத்வா கிச்சதோ ஸகலேபி ரதனத்தயே இஜ்ஜ²தி. லோகியம் புது²ஜ்ஜனானம் ஸரணக³மனுபக்கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னேன ஆரம்மணதோ பு³த்³தா⁴தி³கு³ணாரம்மணம் ஹுத்வா இஜ்ஜ²தி. தம் அத்த²தோ பு³த்³தா⁴தீ³ஸு வத்தூ²ஸு ஸத்³தா⁴படிலாபோ⁴, ஸத்³தா⁴மூலிகா ச ஸம்மாதி³ட்டி² த³ஸஸு புஞ்ஞகிரியாவத்தூ²ஸு தி³ட்டி²ஜுகம்மந்தி வுச்சதி.

தயித³ம் சதுதா⁴ பவத்ததி அத்தஸன்னிய்யாதனேன தப்பராயணதாய ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனேன பணிபாதேனாதி. தத்த² அத்தஸன்னிய்யாதனம் நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் அத்தானம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ நிய்யாதேமி, த⁴ம்மஸ்ஸ, ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி ஏவம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் அத்தபரிச்சஜனம். தப்பராயணதா நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் பு³த்³த⁴பராயணோ, த⁴ம்மபராயணோ, ஸங்க⁴பராயணோ இதி மம் தா⁴ரேதா²’’தி ஏவம் தப்பராயணபா⁴வோ. ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனம் நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அந்தேவாஸிகோ, த⁴ம்மஸ்ஸ, ஸங்க⁴ஸ்ஸ இதி மம் தா⁴ரேதா²’’தி ஏவம் ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மோ. பணிபாதோ நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் அபி⁴வாத³ன-பச்சுட்டா²ன-அஞ்ஜலிகம்ம-ஸாமீசிகம்மம் பு³த்³தா⁴தீ³னம்யேவ திண்ணம் வத்தூ²னம் கரோமி இதி மம் தா⁴ரேதா²’’தி ஏவம் பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பரமனிபச்சகாரோ. இமேஸஞ்ஹி சதுன்னம்பி ஆகாரானம் அஞ்ஞதரம்பி கரோந்தேன க³ஹிதம்யேவ ஹோதி ஸரணக³மனம்.

அபிச ‘‘ப⁴க³வதோ அத்தானம் பரிச்சஜாமி, த⁴ம்மஸ்ஸ, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தானம் பரிச்சஜாமி, ஜீவிதம் பரிச்சஜாமி, பரிச்சத்தோயேவ மே அத்தா, பரிச்சத்தம்யேவ மே ஜீவிதம், ஜீவிதபரியந்திகம் பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, பு³த்³தோ⁴ மே ஸரணம் லேணம் தாண’’ந்தி ஏவம்பி அத்தஸன்னிய்யாதனம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ஸத்தா²ரஞ்ச வதாஹம் பஸ்ஸேய்யம், ப⁴க³வந்தமேவ பஸ்ஸேய்யம், ஸுக³தஞ்ச வதாஹம் பஸ்ஸேய்யம், ப⁴க³வந்தமேவ பஸ்ஸேய்யம், ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஞ்ச வதாஹம் பஸ்ஸேய்யம், ப⁴க³வந்தமேவ பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி (ஸம். நி. 2.154) ஏவம்பி மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ ஸரணக³மனே விய ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

‘‘ஸோ அஹம் விசரிஸ்ஸாமி, கா³மா கா³மம் புரா புரம்;

நமஸ்ஸமானோ ஸம்பு³த்³த⁴ம், த⁴ம்மஸ்ஸ ச ஸுத⁴ம்மத’’ந்தி. (ஸு. நி. 194; ஸம். நி. 1.246);

ஏவம்பி ஆளவகாதீ³னம் ஸரணக³மனம் விய தப்பராயணதா வேதி³தப்³பா³. ‘‘அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வதோ பாதா³னி முகே²ன ச பரிசும்ப³தி, பாணீஹி ச பரிஸம்பா³ஹதி, நாமஞ்ச ஸாவேதி – ‘ப்³ரஹ்மாயு அஹம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ; ப்³ரஹ்மாயு அஹம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ’’’தி (ம. நி. 2.394) ஏவம்பி பணிபாதோ வேதி³தப்³போ³.

ஸோ பனேஸ ஞாதிப⁴யாசரியத³க்கி²ணேய்யவஸேன சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தத்த² த³க்கி²ணேய்யபணிபாதேன ஸரணக³மனம் ஹோதி, ந இதரேஹி. ஸேட்ட²வஸேனேவ ஹி ஸரணம் க³ண்ஹாதி, ஸேட்ட²வஸேன ச பி⁴ஜ்ஜதி. தஸ்மா யோ ஸாகியோ வா கோலியோ வா ‘‘பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் ஞாதகோ’’தி வந்த³தி, அக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி ஸரணம். யோ வா ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ ராஜபூஜிதோ மஹானுபா⁴வோ அவந்தி³யமானோ அனத்த²ம்பி கரேய்யா’’தி ப⁴யேன வந்த³தி, அக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி ஸரணம். யோ வா போ³தி⁴ஸத்தகாலே ப⁴க³வதோ ஸந்திகே கிஞ்சி உக்³க³ஹிதம் ஸரமானோ பு³த்³த⁴காலே வா –

‘‘ஏகேன போ⁴கே³ பு⁴ஞ்ஜேய்ய, த்³வீஹி கம்மம் பயோஜயே;

சதுத்த²ஞ்ச நிதா⁴பேய்ய, ஆபதா³ஸு ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. (தீ³. நி. 3.265) –

ஏவரூபம் அனுஸாஸனிம் உக்³க³ஹேத்வா ‘‘ஆசரியோ மே’’தி வந்த³தி, அக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி ஸரணம். யோ பன ‘‘அயம் லோகே அக்³க³த³க்கி²ணேய்யோ’’தி வந்த³தி, தேனேவ க³ஹிதம் ஹோதி ஸரணம்.

ஏவம் க³ஹிதஸரணஸ்ஸ ச உபாஸகஸ்ஸ வா உபாஸிகாய வா அஞ்ஞதித்தி²யேஸு பப்³ப³ஜிதம்பி ஞாதிம் ‘‘ஞாதகோ மே அய’’ந்தி வந்த³தோ ஸரணக³மனம் ந பி⁴ஜ்ஜதி, பகே³வ அபப்³ப³ஜிதம். ததா² ராஜானம் ப⁴யவஸேன வந்த³தோ. ஸோ ஹி ரட்ட²பூஜிதத்தா அவந்தி³யமானோ அனத்த²ம்பி கரேய்யாதி. ததா² யம் கிஞ்சி ஸிப்பம் ஸிக்கா²பகம் தித்தி²யம் ‘‘ஆசரியோ மே அய’’ந்தி வந்த³தோபி ந பி⁴ஜ்ஜதீதி ஏவம் ஸரணக³மனப்பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச லோகுத்தரஸ்ஸ ஸரணக³மனஸ்ஸ சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி விபாகப²லம், ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யோ ஆனிஸம்ஸப²லம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யோ ச பு³த்³த⁴ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச, ஸங்க⁴ஞ்ச ஸரணம் க³தோ;

சத்தாரி அரியஸச்சானி, ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. (த⁴. ப. 190);

‘‘து³க்க²ம் து³க்க²ஸமுப்பாத³ம், து³க்க²ஸ்ஸ ச அதிக்கமம்;

அரியஞ்சட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம், து³க்கூ²பஸமகா³மினம். (த⁴. ப. 191);

‘‘ஏதம் கோ² ஸரணம் கே²மம், ஏதம் ஸரணமுத்தமம்;

ஏதம் ஸரணமாக³ம்ம, ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சதீ’’தி. (த⁴. ப. 192);

அபிச நிச்சதோ அனுபக³மனாதி³வஸேனபேதஸ்ஸ ஆனிஸம்ஸப²லம் வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்ய, ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்ய, கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ உபக³ச்சே²ய்ய, மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, பிதரம், அரஹந்தம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, பது³ட்ட²சித்தோ ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய, ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய, அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 3.128-130; அ. நி. 1.272-277).

லோகியஸ்ஸ பன ஸரணக³மனஸ்ஸ ப⁴வஸம்பதா³பி போ⁴க³ஸம்பதா³பி ப²லமேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யே கேசி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தாஸே,

ந தே க³மிஸ்ஸந்தி அபாயபூ⁴மிம்;

பஹாய மானுஸம் தே³ஹம்,

தே³வகாயம் பரிபூரேஸ்ஸந்தீ’’தி. (ஸம். நி. 1.37);

அபரம்பி வுத்தம் –

‘‘அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ அஸீதியா தே³வதாஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேனாயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² ஸக்கம் தே³வானமிந்த³ம் ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஏதத³வோச – ‘ஸாது⁴ கோ², தே³வானமிந்த³, பு³த்³த⁴ஸரணக³மனம் ஹோதி. பு³த்³த⁴ஸரணக³மனஹேது கோ² தே³வானமிந்த³ ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. தே அஞ்ஞே தே³வே த³ஸஹி டா²னேஹி அதி⁴க³ண்ஹந்தி தி³ப்³பே³ன ஆயுனா தி³ப்³பே³ன வண்ணேன ஸுகே²ன யஸேன ஆதி⁴பதேய்யேன தி³ப்³பே³ஹி ரூபேஹி ஸத்³தே³ஹி க³ந்தே⁴ஹி ரஸேஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹீ’’’தி (ஸம். நி. 4.341).

ஏஸேவ நயோ த⁴ம்மே ஸங்கே⁴ ச. அபிச வேலாமஸுத்தாதி³வஸேனாபி (அ. நி. 9.20 ஆத³யோ) ஸரணக³மனஸ்ஸ ப²லவிஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. ஏவம் ஸரணக³மனப²லம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² லோகியஸரணக³மனம் தீஸு வத்தூ²ஸு அஞ்ஞாணஸம்ஸயமிச்சா²ஞாணாதீ³ஹி ஸம்கிலிஸ்ஸதி, ந மஹாஜுதிகம் ஹோதி ந மஹாவிப்பா²ரம். லோகுத்தரஸ்ஸ நத்தி² ஸம்கிலேஸோ. லோகியஸ்ஸ ச ஸரணக³மனஸ்ஸ து³விதோ⁴ பே⁴தோ³ ஸாவஜ்ஜோ அனவஜ்ஜோ ச. தத்த² ஸாவஜ்ஜோ அஞ்ஞஸத்தா²ராதீ³ஸு அத்தஸன்னிய்யாதனாதீ³ஹி ஹோதி, ஸோ அனிட்ட²ப²லோ. அனவஜ்ஜோ காலகிரியாய, ஸோ அவிபாகத்தா அப²லோ. லோகுத்தரஸ்ஸ பன நேவத்தி² பே⁴தோ³. ப⁴வந்தரேபி ஹி அரியஸாவகோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் ந உத்³தி³ஸதீதி ஏவம் ஸரணக³மனஸ்ஸ ஸம்கிலேஸோ ச பே⁴தோ³ ச வேதி³தப்³போ³.

உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேதூதி மம் ப⁴வம் கோ³தமோ ‘‘உபாஸகோ அய’’ந்தி ஏவம் தா⁴ரேது, ஜானாதூதி அத்தோ². உபாஸகவிதி⁴கோஸல்லத்த²ம் பனேத்த² கோ உபாஸகோ, கஸ்மா உபாஸகோதி வுச்சதி, கிமஸ்ஸ ஸீலம், கோ ஆஜீவோ, கா விபத்தி, கா ஸம்பத்தீதி இத³ம் பகிண்ணகம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² கோ உபாஸகோதி யோ கோசி ஸரணக³தோ க³ஹட்டோ². வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யதோ கோ², மஹானாம, உபாஸகோ பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தோ ஹோதி, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தோ, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தோ ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², மஹானாம, உபாஸகோ ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1033).

கஸ்மா உபாஸகோதி. ரதனத்தயஸ்ஸ உபாஸனதோ. ஸோ ஹி பு³த்³த⁴ம் உபாஸதீதி உபாஸகோ. த⁴ம்மம், ஸங்க⁴ம் உபாஸதீதி உபாஸகோதி.

கிமஸ்ஸ ஸீலந்தி. பஞ்ச வேரமணியோ. யதா²ஹ –

‘‘யதோ கோ², மஹானாம, உபாஸகோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா, காமேஸுமிச்சா²சாரா, முஸாவாதா³, ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², மஹானாம, உபாஸகோ ஸீலவா ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1033).

கோ ஆஜீவோதி. பஞ்ச மிச்சா²வணிஜ்ஜா பஹாய த⁴ம்மேன ஸமேன ஜீவிககப்பனம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘பஞ்சிமா, பி⁴க்க²வே, வணிஜ்ஜா உபாஸகேன அகரணீயா. கதமா பஞ்ச. ஸத்த²வணிஜ்ஜா, ஸத்தவணிஜ்ஜா, மம்ஸவணிஜ்ஜா, மஜ்ஜவணிஜ்ஜா, விஸவணிஜ்ஜா. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச வணிஜ்ஜா உபாஸகேன அகரணீயா’’தி (அ. நி. 5.177).

கா விபத்தீதி. யா தஸ்ஸேவ ஸீலஸ்ஸ ச ஆஜீவஸ்ஸ ச விபத்தி, அயமஸ்ஸ விபத்தி. அபிச யாய ஏஸ சண்டா³லோ சேவ ஹோதி மலஞ்ச பதிகுட்டோ² ச, ஸாபி தஸ்ஸ விபத்தீதி வேதி³தப்³பா³. தே ச அத்த²தோ அஸ்ஸத்³தி⁴யாத³யோ பஞ்ச த⁴ம்மா ஹோந்தி. யதா²ஹ –

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ உபாஸகோ உபாஸகசண்டா³லோ ச ஹோதி உபாஸகமலஞ்ச உபாஸகபதிகுட்டோ² ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? அஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, து³ஸ்ஸீலோ ஹோதி, கோதூஹலமங்க³லிகோ ஹோதி, மங்க³லம் பச்சேதி நோ கம்மம், இதோ ச ப³ஹித்³தா⁴ த³க்கி²ணேய்யம் பரியேஸதி, தத்த² ச புப்³ப³காரம் கரோதீ’’தி (அ. நி. 5.175).

கா ஸம்பத்தீதி. யா சஸ்ஸ ஸீலஸம்பதா³ ச ஆஜீவஸம்பதா³ ச, ஸா ஸம்பத்தி. யே சஸ்ஸ ரதனபா⁴வாதி³கரா ஸத்³தா⁴த³யோ பஞ்ச த⁴ம்மா. யதா²ஹ –

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ உபாஸகோ உபாஸகரதனஞ்ச ஹோதி உபாஸகபது³மஞ்ச உபாஸகபுண்ட³ரீகஞ்ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸீலவா ஹோதி, ந கோதூஹலமங்க³லிகோ ஹோதி, கம்மம் பச்சேதி நோ மங்க³லம், ந இதோ ப³ஹித்³தா⁴ த³க்கி²ணேய்யம் க³வேஸதி, இத⁴ ச புப்³ப³காரம் கரோதீ’’தி (அ. நி. 5.175).

அஜ்ஜதக்³கே³தி ஏத்த² அயம் அக்³க³ஸத்³தோ³ ஆதி³கோடிகோட்டா²ஸஸேட்டே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ ஸம்ம, தோ³வாரிக, ஆவராமி த்³வாரம் நிக³ண்டா²னம் நிக³ண்டீ²ன’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.70) ஹி ஆதி³ம்ஹி தி³ஸ்ஸதி. ‘‘தேனேவ அங்கு³லக்³கே³ன தம் அங்கு³லக்³க³ம் பராமஸேய்ய (கதா². 441). உச்ச²க்³க³ம் வேளக்³க³’’ந்திஆதீ³ஸு கோடியம். ‘‘அம்பி³லக்³க³ம் வா மது⁴ரக்³க³ம் வா தித்தகக்³க³ம் வா (ஸம். நி. 5.374), அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, விஹாரக்³கே³ன வா பரிவேணக்³கே³ன வா பா⁴ஜேது’’ந்திஆதீ³ஸு (சூளவ. 318) கோட்டா²ஸே. ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா அபதா³ வா…பே… ததா²க³தோ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.34) ஸேட்டே². இத⁴ பனாயம் ஆதி³ம்ஹி த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்மா அஜ்ஜதக்³கே³தி அஜ்ஜதம் ஆதி³ம் கத்வாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அஜ்ஜதந்தி அஜ்ஜபா⁴வம். அஜ்ஜத³க்³கே³தி வா பாடோ², த³காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, அஜ்ஜ அக்³க³ம் கத்வாதி அத்தோ².

பாணுபேதந்தி பாணேஹி உபேதம், யாவ மே ஜீவிதம் பவத்ததி, தாவ உபேதம், அனஞ்ஞஸத்து²கம் தீஹி ஸரணக³மனேஹி ஸரணம் க³தம் உபாஸகம் கப்பியகாரகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது ஜானாது. அஹஞ்ஹி ஸசேபி மே திகி²ணேன அஸினா ஸீஸம் சி²ந்தே³ய்ய, நேவ பு³த்³த⁴ம் ‘‘ந பு³த்³தோ⁴’’தி வா த⁴ம்மம் ‘‘ந த⁴ம்மோ’’தி வா ஸங்க⁴ம் ‘‘ந ஸங்கோ⁴’’தி வா வதே³ய்யந்தி ஏவம் அத்தஸன்னிய்யாதனேன ஸரணம் க³ந்த்வா சதூஹி ச பச்சயேஹி பவாரேத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா திக்க²த்தும் பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமீதி.

17. ஸத்தமே ஜாணுஸ்ஸோணீதி ஜாணுஸ்ஸோணிடா²னந்தரம் கிர நாமேகம் டா²னந்தரம், தம் யேன குலேன லத்³த⁴ம், தம் ஜாணுஸ்ஸோணிகுலந்தி வுச்சதி. அயம் தஸ்மிம் குலே ஜாதத்தா ரஞ்ஞோ ஸந்திகே ச லத்³த⁴ஜாணுஸ்ஸோணிஸக்காரத்தா ஜாணுஸ்ஸோணீதி வுச்சதி. தேனுபஸங்கமீதி ‘‘ஸமணோ கிர கோ³தமோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ’’தி ஸுத்வா ‘‘ஸசே ஸோ லிங்க³விப⁴த்திகாரகாதி³பே⁴த³ம் ஜானிஸ்ஸதி, அம்ஹேஹி ஞாதமேவ ஜானிஸ்ஸதி, அஞ்ஞாதம் கிம் ஜானிஸ்ஸதி. ஞாதமேவ கதே²ஸ்ஸதி, அஞ்ஞாதம் கிம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா மானத்³த⁴ஜம் பக்³க³ய்ஹ ஸிங்க³ம் உக்கி²பித்வா மஹாபரிவாரேஹி பரிவுதோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. கதத்தா ச, ப்³ராஹ்மண, அகதத்தா சாதி ஸத்தா² தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ‘‘அயம் ப்³ராஹ்மணோ இத⁴ ஆக³ச்ச²ந்தோ ந ஜானிதுகாமோ அத்த²க³வேஸீ ஹுத்வா ஆக³தோ, மானம் பன பக்³க³ய்ஹ ஸிங்க³ம் உக்கி²பித்வா ஆக³தோ. கிம் நு க்²வஸ்ஸ யதா² பஞ்ஹஸ்ஸ அத்த²ம் ஜானாதி, ஏவம் கதி²தே வட்³டி⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, உதா³ஹு யதா² ந ஜானாதீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘யதா² ந ஜானாதி, ஏவம் கதி²தே வட்³டி⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ‘‘கதத்தா ச, ப்³ராஹ்மண, அகதத்தா சா’’தி ஆஹ.

ப்³ராஹ்மணோ தம் ஸுத்வா ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ கதத்தாபி அகதத்தாபி நிரயே நிப்³ப³த்திம் வத³தி, இத³ம் உப⁴யகாரணேனாபி ஏகட்டா²னே நிப்³ப³த்தியா கதி²தத்தா து³ஜ்ஜானம் மஹந்த⁴காரம், நத்தி² மய்ஹம் ஏத்த² பதிட்டா². ஸசே பனாஹம் ஏத்தகேனேவ துண்ஹீ ப⁴வேய்யம், ப்³ராஹ்மணானம் மஜ்ஜே² கத²னகாலேபி மம் ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘த்வம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகம் மானம் பக்³க³ய்ஹ ஸிங்க³ம் உக்கி²பித்வா க³தோஸி, ஏகவசனேனேவ துண்ஹீ ஹுத்வா கிஞ்சி வத்தும் நாஸக்கி², இமஸ்மிம் டா²னே கஸ்மா கதே²ஸீ’தி. தஸ்மா பராஜிதோபி அபராஜிதஸதி³ஸோ ஹுத்வா புன ஸக்³க³க³மனபஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தமாதி இமம் து³தியபஞ்ஹம் ஆரபி⁴.

ஏவம்பி தஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘உபரிபஞ்ஹேன ஹேட்டா²பஞ்ஹம் ஜானிஸ்ஸாமி, ஹேட்டா²பஞ்ஹேன உபரிபஞ்ஹ’’ந்தி. தஸ்மாபி இமம் பஞ்ஹம் புச்சி². ஸத்தா² புரிமனயேனேவ சிந்தேத்வா யதா² ந ஜானாதி, ஏவமேவ கதே²ந்தோ புனபி ‘‘கதத்தா ச, ப்³ராஹ்மண, அகதத்தா சா’’தி ஆஹ. ப்³ராஹ்மணோ தஸ்மிம்பி பதிட்டா²தும் அஸக்கோந்தோ ‘‘அலம், போ⁴, ந ஈதி³ஸஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸந்திகம் ஆக³தேன அஜானித்வா க³ந்தும் வட்டதி, ஸகவாத³ம் பஹாய ஸமணம் கோ³தமம் அனுவத்தித்வா மய்ஹம் அத்த²ம் க³வேஸிஸ்ஸாமி, பரலோகமக்³க³ம் ஸோதே⁴ஸ்ஸாமீ’’தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா ஸத்தா²ரம் ஆயாசந்தோ ந கோ² அஹந்திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ நிஹதமானதம் ஞத்வா ஸத்தா² உபரி தே³ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ தேன ஹி, ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³மாஹ. தத்த² தேன ஹீதி காரணனித்³தே³ஸோ. யஸ்மா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் அஜானந்தோ வித்தா²ரதே³ஸனம் யாசஸி, தஸ்மாதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

18. அட்ட²மே ஆயஸ்மாதி பியவசனமேதம். ஆனந்தோ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். ஏகம்ஸேனாதி ஏகந்தேன. அனுவிச்சாதி அனுபவிஸித்வா. விஞ்ஞூதி பண்டி³தா. க³ரஹந்தீதி நிந்த³ந்தி, அவண்ணம் பா⁴ஸந்தி. ஸேஸமேத்த² நவமே ச ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ.

20. த³ஸமே து³ன்னிக்கி²த்தஞ்ச பத³ப்³யஞ்ஜனந்தி உப்படிபாடியா க³ஹிதபாளிபத³மேவ ஹி அத்த²ஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனத்தா ப்³யஞ்ஜனந்தி வுச்சதி. உப⁴யமேதம் பாளியாவ நாமம். அத்தோ² ச து³ன்னீதோதி பரிவத்தேத்வா உப்படிபாடியா க³ஹிதா அட்ட²கதா². து³ன்னிக்கி²த்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பத³ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ அத்தோ²பி து³ன்னயோ ஹோதீதி பரிவத்தேத்வா உப்படிபாடியா க³ஹிதாய பாளியா அட்ட²கதா² நாம து³ன்னயா து³ன்னீஹாரா து³க்கதா² நாம ஹோதி. ஏகாத³ஸமே வுத்தபடிபக்க²னயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

அதி⁴கரணவக்³கோ³ து³தியோ.