4. சதுத்த²பண்ணாஸகம்
155. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மாதீ³னி உத்தானத்தா²னேவாதி.
8. கம்மனிதா³னஸுத்தவண்ணனா
174. அட்ட²மே லோப⁴ஹேதுகம்பீதி பாணாதிபாதஸ்ஸ லோபோ⁴ உபனிஸ்ஸயகோடியா ஹேது ஹோதி தோ³ஸமோஹஸம்பயுத்தோபி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
9. பரிக்கமனஸுத்தவண்ணனா
175. நவமே பரிக்கமனம் ஹோதீதி பரிவஜ்ஜனம் ஹோதி.
10. சுந்த³ஸுத்தவண்ணனா
176. த³ஸமே கம்மாரபுத்தஸ்ஸாதி ஸுவண்ணகாரபுத்தஸ்ஸ. கஸ்ஸ நோ த்வந்தி கஸ்ஸ நு த்வம். பச்சா²பூ⁴மகாதி பச்சா²பூ⁴மிவாஸிகா. கமண்ட³லுகாதி கமண்ட³லுதா⁴ரினோ. ஸேவாலமாலிகாதி ஸேவாலமாலா விய தா⁴ரேந்தி. ஸேவாலபடனிவாஸிதாதிபி வுத்தமேவ. உத³கோரோஹகாதி ஸாயததியகம் உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தா. ஆமஸேய்யாஸீதி ஹத்தே²ன பரிமஜ்ஜேய்யாஸி.
11. ஜாணுஸ்ஸோணிஸுத்தவண்ணனா
177. ஏகாத³ஸமே உபகப்பதூதி பாபுணாது. டா²னேதி ஓகாஸே. நோ அட்டா²னேதி நோ அனோகாஸே. நேரயிகானம் ஆஹாரோ நாம தத்த² நிப்³ப³த்தனகம்மமேவ. தேனேவ ஹி தே தத்த² யாபேந்தி. திரச்சா²னயோனிகானம் பன திணபண்ணாதி³வஸேன ஆஹாரோ வேதி³தப்³போ³. மனுஸ்ஸானம் ஓத³னகும்மாஸாதி³வஸேன, தே³வானம் ஸுதா⁴போ⁴ஜனாதி³வஸேன, பேத்திவேஸயிகானம் கே²ளஸிங்கா⁴ணிகாதி³வஸேன. யம் வா பனஸ்ஸ இதோ அனுப்பவேச்ச²ந்தீதி யம் தஸ்ஸ மித்தாத³யோ இதோ த³த³ந்தா அனுபவேஸேந்தி. பேத்திவேஸயிகா ஏவ ஹி பரத³த்தூபஜீவினோ ஹோந்தி, ந அஞ்ஞேஸம் பரேஹி தி³ன்னம் உபகப்பதி. தா³யகோபி அனிப்ப²லோதி யம் ஸந்தா⁴ய தம் தா³னம் தி³ன்னம், தஸ்ஸ உபகப்பது வா மா வா, தா³யகேன பன ந ஸக்கா நிப்ப²லேன ப⁴விதும், தா³யகோ தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ விபாகம் லப⁴தியேவ.
அட்டா²னேபி ப⁴வம் கோ³தமோ பரிகப்பம் வத³தீதி அனோகாஸே உப்பன்னேபி தஸ்மிம் ஞாதகே ப⁴வம் கோ³தமோ தா³னஸ்ஸ ப²லம் பரிகப்பேதியேவ பஞ்ஞாபேதியேவாதி புச்ச²தி. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஹி ‘‘ஏவம் தி³ன்னஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ ப²லம் தா³யகோ ந லப⁴தீ’’தி லத்³தி⁴. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா பஞ்ஹம் படிஜானித்வா ‘‘தா³யகோ நாம யத்த² கத்த²சி புஞ்ஞப²லூபஜீவிட்டா²னே நிப்³ப³த்தோ தா³னஸ்ஸ ப²லம் லப⁴தியேவா’’தி த³ஸ்ஸேதும் இத⁴ ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³மாஹ. ஸோ தத்த² லாபீ⁴ ஹோதீதி ஸோ தத்த² ஹத்தி²யோனியம் நிப்³ப³த்தோபி மங்க³லஹத்தி²ட்டா²னம் பத்வா லாபீ⁴ ஹோதி. அஸ்ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸாது⁴வக்³கோ³ உத்தானத்தோ²யேவாதி.
ஜாணுஸ்ஸோணிவக்³கோ³ து³தியோ.
சதுத்த²பண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.
(21) 1. கரஜகாயவக்³கோ³
211. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மாதீ³னி உத்தானத்தா²னேவ.
6. ஸம்ஸப்பனீயஸுத்தவண்ணனா
216. ச²ட்டே² ஸம்ஸப்பனீயபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபரியாயந்தி ஸம்ஸப்பனஸ்ஸ காரணம் தே³ஸனாஸங்கா²தம் த⁴ம்மதே³ஸனம். ஸம்ஸப்பதீதி தம் கம்மம் கரோந்தோ ஆஸப்பதி பரிஸப்பதி விப்ப²ந்த³தி. ஜிம்ஹா க³தீதி தேன கம்மேன யம் க³திம் க³மிஸ்ஸதி, ஸா ஜிம்ஹா ஹோதி. ஜிம்ஹுபபத்தீதி தஸ்ஸ யம் க³திம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதி, ஸாபி ஜிம்ஹாவ ஹோதி. ஸம்ஸப்பஜாதிகாதி ஸம்ஸப்பனஸபா⁴வா. பூ⁴தா பூ⁴தஸ்ஸ உபபத்தி ஹோதீதி பூ⁴தஸ்மா ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானகம்மா ஸத்தஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி ஹோதி. ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தீதி விபாகப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி.
7-8. ஸஞ்சேதனிகஸுத்தத்³வயவண்ணனா
217-218. ஸத்தமே ஸஞ்சேதனிகானந்தி சேதேத்வா பகப்பேத்வா கதானம். உபசிதானந்தி சிதானம் வட்³டி⁴தானம். அப்படிஸம்வேதி³த்வாதி தேஸம் கம்மானம் விபாகம் அவேதி³யித்வா. ப்³யந்தீபா⁴வந்தி விக³தந்தபா⁴வம் தேஸம் கம்மானம் பரிச்சே²த³பரிவடுமதாகரணம். தஞ்ச கோ² தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி தஞ்ச கோ² விபாகம் தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே. உபபஜ்ஜந்தி உபபஜ்ஜவேத³னீயம் அனந்தரே அத்தபா⁴வே. அபரே வா பரியாயேதி அபரபரியாயவேத³னீயம் பன ஸம்ஸாரப்பவத்தே ஸதி ஸஹஸ்ஸிமேபி அத்தபா⁴வேதி. இமினா இத³ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸம்ஸாரப்பவத்தே படிலத்³த⁴விபாகாரஹகம்மே ந விஜ்ஜதி ஸோ ஜக³திப்பதே³ஸோ, யத்த² டி²தோ முச்சேய்ய பாபகம்மா’’தி. திவிதா⁴தி திப்பகாரா. காயகம்மந்தஸந்தோ³ஸப்³யாபத்தீதி காயகம்மந்தஸங்கா²தா விபத்தி. இமினா நயேன ஸப்³ப³பதா³னி வேதி³தப்³பா³னி. அட்ட²மே அபண்ணகோ மணீதி ஸமந்ததோ சதுரஸ்ஸோ பாஸகோ.
9. கரஜகாயஸுத்தவண்ணனா
219. நவமே து³க்க²ஸ்ஸாதி விபாகது³க்க²ஸ்ஸ, வட்டது³க்க²ஸ்ஸேவ வா. இமஸ்மிம் ஸுத்தே மணிஓபம்மம் நத்தி². ஏவம் விக³தாபி⁴ஜ்ஜோ²தி ஏவந்தி நிபாதமத்தம். யதா² வா மேத்தம் பா⁴வேந்தா விக³தாபி⁴ஜ்ஜா² ப⁴வந்தி, ஏவம் விக³தாபி⁴ஜ்ஜோ². ஏவமஸ்ஸ விக³தாபி⁴ஜ்ஜ²தாதீ³ஹி நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அகுஸலனிஸ்ஸரணானி கதே²ந்தோ மேத்தாஸஹக³தேனாதிஆதி³மாஹ. அப்பமாணந்தி அப்பமாணஸத்தாரம்மணதாய சிண்ணவஸிதாய வா அப்பமாணம். பமாணகதம் கம்மம் நாம காமாவசரகம்மம். ந தம் தத்ராவதிட்ட²தீதி தம் மஹோகோ⁴ பரித்தம் உத³கம் விய அத்தனோ ஓகாஸம் க³ஹேத்வா டா²தும் ந ஸக்கோதி, அத² கோ² நம் ஓகே⁴ பரித்தம் உத³கம் விய இத³மேவ அப்பமாணம் கம்மம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா அத்தனோ விபாகம் நிப்³ப³த்தேதி. த³ஹரதக்³கே³தி த³ஹரகாலதோ பட்டா²ய.
நாயம் காயோ ஆதா³யக³மனியோதி இமம் காயம் க³ஹேத்வா பரலோகம் க³ந்தும் நாம ந ஸக்காதி அத்தோ². சித்தந்தரோதி சித்தகாரணோ, அத² வா சித்தேனேவ அந்தரிகோ. ஏகஸ்ஸேவ ஹி சுதிசித்தஸ்ஸ அனந்தரா து³தியே படிஸந்தி⁴சித்தே தே³வோ நாம ஹோதி, நேரயிகோ நாம ஹோதி, திரச்சா²னக³தோ நாம ஹோதி. புரிமனயேபி சித்தேன காரணபூ⁴தேன தே³வோ நேரயிகோ வா ஹோதீதி அத்தோ². ஸப்³ப³ம் தம் இத⁴ வேத³னீயந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயகோட்டா²ஸவனேதம் வுத்தம். ந தம் அனுக³ம் ப⁴விஸ்ஸதீதி மேத்தாய உபபஜ்ஜவேத³னீயபா⁴வஸ்ஸ உபச்சி²ன்னத்தா உபபஜ்ஜவேத³னீயவஸேன ந அனுக³தம் ப⁴விஸ்ஸதி. இத³ம் ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅரியபுக்³க³லானம் பச்சவேக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ம். அனாகா³மிதாயாதி ஜா²னானாகா³மிதாய. இத⁴பஞ்ஞஸ்ஸாதி இமஸ்மிம் ஸாஸனே பஞ்ஞா இத⁴பஞ்ஞா நாம, ஸாஸனசரிதாய அரியபஞ்ஞாய டி²தஸ்ஸ அரியஸாவகஸ்ஸாதி அத்தோ². உத்தரிவிமுத்திந்தி அரஹத்தம். த³ஸமம் உத்தானத்த²மேவாதி.
கரஜகாயவக்³கோ³ பட²மோ.
(22) 2. ஸாமஞ்ஞவக்³க³வண்ணனா
221. து³தியஸ்ஸ பட²மம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³பா³ பேய்யாலதந்தி உத்தானத்தா²யேவாதி.
மனோரத²பூரணியா அங்கு³த்தரனிகாய-அட்ட²கதா²ய
த³ஸகனிபாதஸ்ஸ ஸம்வண்ணனா நிட்டி²தா.