2. நீவரணப்பஹானவக்³க³வண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸ பட²மே ஏகத⁴ம்மம்பீதி ஏத்த² ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே த⁴ம்மா ஹோந்தீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 121) விய நிஸ்ஸத்தட்டே²ன த⁴ம்மோ வேதி³தப்³போ³. தஸ்மா ஏகத⁴ம்மம்பீதி நிஸ்ஸத்தம் ஏகஸபா⁴வம்பீதி அயமேத்த² அத்தோ². அனுப்பன்னோவாதி ஏத்த² பன ‘‘பூ⁴தானம் வா ஸத்தானம் டி²தியா ஸம்ப⁴வேஸீனம் வா அனுக்³க³ஹாய (ம. நி. 1.402; ஸம். நி. 2.11) யாவதா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா அபதா³ வா த்³விபதா³ வா’’தி (அ. நி. 4.34; இதிவு. 90) ஏவமாதீ³ஸு விய ஸமுச்சயத்தோ² வாஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, ந விகப்பத்தோ². அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – யேன த⁴ம்மேன அனுப்பன்னோ ச காமச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ ச காமச்ச²ந்தோ³ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததி, தமஹம் யதா² ஸுப⁴னிமித்தம், ஏவம் அஞ்ஞம் ந பஸ்ஸாமீதி. தத்த² அனுப்பன்னோதி அஜாதோ அஸஞ்ஜாதோ அபாதுபூ⁴தோ அஸமுதா³க³தோ. காமச்ச²ந்தோ³தி ‘‘யோ காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமராகோ³ காமனந்தீ³ காமதண்ஹா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1156) நயேன வித்தா²ரிதம் காமச்ச²ந்த³னீவரணம். உப்பஜ்ஜதீதி நிப்³ப³த்ததி பாதுப⁴வதி. ஸோ பனேஸ அஸமுதா³சாரவஸேன வா அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன வா அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³. அஞ்ஞதா² ஹி அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே அனுப்பன்னோ நாம நத்தி².

தத்த² ஏகச்சஸ்ஸ வத்தவஸேன கிலேஸோ ந ஸமுதா³சரதி, ஏகச்சஸ்ஸ க³ந்த²து⁴தங்க³ஸமாதி⁴- விபஸ்ஸனானவகம்மாதீ³னம் அஞ்ஞதரவஸேன. கத²ம்? ஏகச்சோ ஹி வத்தஸம்பன்னோ ஹோதி, தஸ்ஸ த்³வேஅஸீதி கு²த்³த³கவத்தானி சுத்³த³ஸ மஹாவத்தானி சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணபானீயமாளகஉபோஸதா²கா³ரஆக³ந்துகக³மிகவத்தானி ச கரோந்தஸ்ஸேவ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அபரபா⁴கே³ பனஸ்ஸ வத்தம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா பி⁴ன்னவத்தஸ்ஸ சரதோ அயோனிஸோமனஸிகாரஞ்சேவ ஸதிவோஸ்ஸக்³க³ஞ்ச ஆக³ம்ம உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம.

ஏகச்சோ க³ந்த²யுத்தோ ஹோதி, ஏகம்பி நிகாயம் க³ண்ஹாதி த்³வேபி தயோபி சத்தாரோபி பஞ்சபி. தஸ்ஸ தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் அத்த²வஸேன பாளிவஸேன அனுஸந்தி⁴வஸேன புப்³பா³பரவஸேன க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ வாசேந்தஸ்ஸ தே³ஸேந்தஸ்ஸ பகாஸேந்தஸ்ஸ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அபரபா⁴கே³ பனஸ்ஸ க³ந்த²கம்மம் பஹாய குஸீதஸ்ஸ சரதோ அயோனிஸோமனஸிகாரஸதிவோஸ்ஸக்³கே³ ஆக³ம்ம உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம.

ஏகச்சோ பன து⁴தங்க³த⁴ரோ ஹோதி, தேரஸ து⁴தங்க³கு³ணே ஸமாதா³ய வத்ததி. தஸ்ஸ பன து⁴தங்க³கு³ணே பரிஹரந்தஸ்ஸ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அபரபா⁴கே³ பனஸ்ஸ து⁴தங்கா³னி விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா பா³ஹுல்லாய ஆவத்தஸ்ஸ சரதோ அயோனிஸோமனஸிகாரஸதிவோஸ்ஸக்³கே³ ஆக³ம்ம உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம.

ஏகச்சோ அட்ட²ஸு ஸமாபத்தீஸு சிண்ணவஸீ ஹோதி, தஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு ஆவஜ்ஜனவஸிஆதீ³னம் வஸேன விஹரந்தஸ்ஸ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அபரபா⁴கே³ பனஸ்ஸ பரிஹீனஜ்ஜா²னஸ்ஸ வா விஸ்ஸட்ட²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ வா ப⁴ஸ்ஸாதீ³ஸு அனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ அயோனிஸோமனஸிகாரஸதிவோஸ்ஸக்³கே³ ஆக³ம்ம உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம.

ஏகச்சோ பன விபஸ்ஸகோ ஹோதி, ஸத்தஸு வா அனுபஸ்ஸனாஸு அட்டா²ரஸஸு வா மஹாவிபஸ்ஸனாஸு கம்மம் கரோந்தோ விஹரதி. தஸ்ஸேவம் விஹரதோ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அபரபா⁴கே³ பனஸ்ஸ விபஸ்ஸனாகம்மம் பஹாய காயத³ள்ஹீப³ஹுலஸ்ஸ விஹரதோ அயோனிஸோமனஸிகாரஸதிவோஸ்ஸக்³கே³ ஆக³ம்ம உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம.

ஏகச்சோ நவகம்மிகோ ஹோதி, உபோஸதா²கா³ரபோ⁴ஜனஸாலாதீ³னி காரேதி. தஸ்ஸ தேஸம் உபகரணானி சிந்தேந்தஸ்ஸ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அபரபா⁴கே³ பனஸ்ஸ நவகம்மே நிட்டி²தே வா விஸ்ஸட்டே² வா அயோனிஸோமனஸிகாரஸதிவோஸ்ஸக்³கே³ ஆக³ம்ம உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம.

ஏகச்சோ பன ப்³ரஹ்மலோகா ஆக³தோ ஸுத்³த⁴ஸத்தோ ஹோதி, தஸ்ஸ அனாஸேவனதாய கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி. அபரபா⁴கே³ பனஸ்ஸ லத்³தா⁴ஸேவனஸ்ஸ அயோனிஸோமனஸிகாரஸதிவோஸ்ஸக்³கே³ ஆக³ம்ம உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம. ஏவம் தாவ அஸமுதா³சாரவஸேன அனுப்பன்னஸ்ஸ உப்பன்னதா வேதி³தப்³பா³.

கத²ம் அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன? இதே⁴கச்சோ அனனுபூ⁴தபுப்³ப³ம் மனாபியம் ரூபாதி³ஆரம்மணம் லப⁴தி, தஸ்ஸ தத்த² அயோனிஸோமனஸிகாரஸதிவோஸ்ஸக்³கே³ ஆக³ம்ம ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி நாம.

உப்பன்னோதி ஜாதோ ஸஞ்ஜாதோ நிப்³ப³த்தோ அபி⁴னிப்³ப³த்தோ பாதுபூ⁴தோ. பி⁴ய்யோபா⁴வாயாதி புனப்புனபா⁴வாய. வேபுல்லாயாதி விபுலபா⁴வாய ராஸிபா⁴வாய. தத்த² ஸகிம் உப்பன்னோ காமச்ச²ந்தோ³ ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி, ஸகிம் நிருத்³தோ⁴ வா ஸ்வேவ புன உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி அட்டா²னமேதம். ஏகஸ்மிம் பன நிருத்³தே⁴ தஸ்மிம் வா ஆரம்மணே அஞ்ஞஸ்மிம் வா ஆரம்மணே அபராபரம் உப்பஜ்ஜமானோ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததி நாம.

ஸுப⁴னிமித்தந்தி ராக³ட்டா²னியம் ஆரம்மணம். ‘‘ஸனிமித்தா, பி⁴க்க²வே, உப்பஜ்ஜந்தி பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா, நோ அனிமித்தா’’தி ஏத்த² நிமித்தந்தி பச்சயஸ்ஸ நாமம். ‘‘அதி⁴சித்தமனுயுத்தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா பஞ்ச நிமித்தானி காலேன காலம் மனஸிகாதப்³பா³னீ’’தி (ம. நி. 1.216) ஏத்த² காரணஸ்ஸ. ‘‘ஸோ தம் நிமித்தம் ஆஸேவதி பா⁴வேதீ’’தி (அ. நி. 9.35) ஏத்த² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ. ‘‘யம் நிமித்தம் ஆக³ம்ம யம் நிமித்தம் மனஸிகரோதோ அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 6.27) ஏத்த² விபஸ்ஸனாய. இத⁴ பன ராக³ட்டா²னியோ இட்டா²ரம்மணத⁴ம்மோ ‘‘ஸுப⁴னிமித்த’’ந்தி அதி⁴ப்பேதோ. அயோனிஸோமனஸிகரோதோதி. ‘‘தத்த² கதமோ அயோனிஸோமனஸிகாரோ? அனிச்சே நிச்சந்தி, து³க்கே² ஸுக²ந்தி, அனத்தனி அத்தாதி, அஸுபே⁴ ஸுப⁴ந்தி, அயோனிஸோமனஸிகாரோ உப்பத²மனஸிகாரோ, ஸச்சவிப்படிகூலேன வா சித்தஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனா அன்வாவஜ்ஜனா ஆபோ⁴கோ³ ஸமன்னாஹாரோ மனஸிகாரோ. அயம் வுச்சதி அயோனிஸோமனஸிகாரோ’’தி (விப⁴. 936) இமஸ்ஸ மனஸிகாரஸ்ஸ வஸேன அனுபாயேன மனஸிகரோந்தஸ்ஸாதி.

12. து³தியே ப்³யாபாதோ³தி ப⁴த்தப்³யாபத்தி விய சித்தஸ்ஸ ப்³யாபஜ்ஜனம் பகதிவிஜஹனபா⁴வோ. ‘‘தத்த² கதமம் ப்³யாபாத³னீவரணம்? அனத்த²ம் மே அசரீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதீ’’தி (த⁴. ஸ. 1160) ஏவம் வித்தா²ரிதஸ்ஸ ப்³யாபாத³னீவரணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். படிக⁴னிமித்தந்தி அனிட்ட²ம் நிமித்தம். படிக⁴ஸ்ஸபி படிகா⁴ரம்மணஸ்ஸபி ஏதம் அதி⁴வசனம். வுத்தம்பி சேதம் அட்ட²கதா²யம் – ‘‘படிக⁴ம்பி படிக⁴னிமித்தம், படிகா⁴ரம்மணோபி த⁴ம்மோ படிக⁴னிமித்த’’ந்தி. ஸேஸமேத்த² காமச்ச²ந்தே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். யதா² சேத்த², ஏவம் இதோ பரேஸுபி. தத்த² தத்த² ஹி விஸேஸமத்தமேவ வக்கா²மாதி.

13. ததியே தி²னமித்³த⁴ந்தி தி²னஞ்சேவ மித்³த⁴ஞ்ச. தேஸு சித்தஸ்ஸ அகம்மஞ்ஞதா தி²னம், ஆலஸியபா⁴வஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் அகம்மஞ்ஞதா மித்³த⁴ம், கபிமித்³த⁴ஸ்ஸ பசலாயிகபா⁴வஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். உபி⁴ன்னம்பி ‘‘தத்த² கதமம் தி²னம்? யா சித்தஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓலீயனா ஸல்லீயனா. தத்த² கதமம் மித்³த⁴ம்? யா காயஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓனாஹோ பரியோனாஹோ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1162-1163) நயேன வித்தா²ரோ வேதி³தப்³போ³. அரதீதிஆதீ³னி விப⁴ங்கே³ விப⁴த்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘தத்த² கதமா அரதி? பந்தேஸு வா ஸேனாஸனேஸு அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேஸு வா அதி⁴குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அரதி அரதிதா அனபி⁴ரதி அனபி⁴ரமனா உக்கண்டி²தா பரிதஸ்ஸிதா, அயம் வுச்சதி அரதி. தத்த² கதமா தந்தீ³? யா தந்தீ³ தந்தி³யனா தந்தி³மனதா ஆலஸ்ஸம் ஆலஸ்ஸாயனா ஆலஸ்ஸாயிதத்தம், அயம் வுச்சதி தந்தீ³. தத்த² கதமா விஜம்பி⁴தா? யா காயஸ்ஸ ஜம்ப⁴னா விஜம்ப⁴னா ஆனமனா வினமனா ஸன்னமனா பணமனா ப்³யாதி⁴யகம், அயம் வுச்சதி விஜம்பி⁴தா. தத்த² கதமோ ப⁴த்தஸம்மதோ³? யா பு⁴த்தாவிஸ்ஸ ப⁴த்தமுச்சா² ப⁴த்தகிலமதோ² ப⁴த்தபரிளாஹோ காயது³ட்டு²ல்லம், அயம் வுச்சதி ப⁴த்தஸம்மதோ³. தத்த² கதமம் சேதஸோ ச லீனத்தம்? யா சித்தஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓலீயனா ஸல்லீயனா லீனம் லீயனா லீயிதத்தம் தி²னம் தி²யனா தி²யிதத்தம் சித்தஸ்ஸ, இத³ம் வுச்சதி சேதஸோ ச லீனத்த’’ந்தி (விப⁴. 856, 857, 859, 860).

ஏத்த² ச புரிமா சத்தாரோ த⁴ம்மா தி²னமித்³த⁴னீவரணஸ்ஸ ஸஹஜாதவஸேனாபி உபனிஸ்ஸயவஸேனாபி பச்சயா ஹோந்தி, சேதஸோ ச லீனத்தம் அத்தனோவ அத்தனா ஸஹஜாதம் ந ஹோதி, உபனிஸ்ஸயகோடியா பன ஹோதீதி.

14. சதுத்தே² உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சந்தி உத்³த⁴ச்சஞ்சேவ குக்குச்சஞ்ச. தத்த² உத்³த⁴ச்சம் நாம சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴தாகாரோ. குக்குச்சம் நாம அகதகல்யாணஸ்ஸ கதபாபஸ்ஸ தப்பச்சயா விப்படிஸாரோ. சேதஸோ அவூபஸமோதி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸேவேதம் நாமம். அவூபஸந்தசித்தஸ்ஸாதி ஜா²னேன வா விபஸ்ஸனாய வா அவூபஸமிதசித்தஸ்ஸ. அயம் பன அவூபஸமோ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயகோடியா பச்சயோ ஹோதீதி.

15. பஞ்சமே விசிகிச்சா²தி ‘‘ஸத்த²ரி கங்க²தீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1167) நயேன வித்தா²ரிதம் விசிகிச்சா²னீவரணம். அயோனிஸோமனஸிகாரோ வுத்தலக்க²ணோயேவாதி.

16. ச²ட்டே² அனுப்பன்னோ வா காமச்ச²ந்தோ³ நுப்பஜ்ஜதீதி அஸமுதா³சாரவஸேன வா அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன வாதி த்³வீஹேவ காரணேஹி அனுப்பன்னோ ந உப்பஜ்ஜதி, ததா² விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி, புன ஹேதும் வா பச்சயம் வா ந லப⁴தி. இதா⁴பி வத்தாதீ³னம்யேவ வஸேன அஸமுதா³சாரோ வேதி³தப்³போ³. ஏகச்சஸ்ஸ ஹி வுத்தனயேனேவ வத்தே யுத்தஸ்ஸ வத்தம் கரோந்தஸ்ஸேவ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி, வத்தவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோ ஹோதி. ஸோ தம் ததா²விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி மிலக்க²திஸ்ஸத்தே²ரோ விய.

ஸோ கிராயஸ்மா ரோஹணஜனபதே³ கா³மேண்ட³வாலமஹாவிஹாரஸ்ஸ பி⁴க்கா²சாரே நேஸாத³குலே நிப்³ப³த்தோ. வயம் ஆக³ம்ம கதக⁴ராவாஸோ ‘‘புத்ததா³ரம் போஸேஸ்ஸாமீ’’தி அதூ³ஹலஸதம் ஸண்ட²பேத்வா பாஸஸதம் யோஜேத்வா ஸூலஸதம் ரோபேத்வா ப³ஹும் பாபம் ஆயூஹந்தோ ஏகதி³வஸம் கே³ஹதோ அக்³கி³ஞ்ச லோணஞ்ச க³ஹேத்வா அரஞ்ஞம் க³தோ. பாஸே ப³த்³த⁴மிக³ம் வதி⁴த்வா அங்கா³ரபக்கமம்ஸம் கா²தி³த்வா பிபாஸிதோ ஹுத்வா கா³மேண்ட³வாலமஹாவிஹாரம் பவிட்டோ² பானீயமாளகே த³ஸமத்தேஸு பானீயக⁴டேஸு பிபாஸாவினோத³னமத்தம்பி பானீயம் அலப⁴ந்தோ, ‘‘கிம் நாமேதம் ஏத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் வஸனட்டா²னே பிபாஸாய ஆக³தானம் பிபாஸாவினோத³னமத்தம் பானீயம் நத்தீ²’’தி உஜ்ஜா²யிதும் ஆரத்³தோ⁴. சூளபிண்ட³பாதிகதிஸ்ஸத்தே²ரோ தஸ்ஸ கத²ம் ஸுத்வா தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தோ பானீயமாளகே த³ஸமத்தே பானீயக⁴டே பூரே தி³ஸ்வா ‘‘ஜீவமானபேதகஸத்தோ அயம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா, ‘‘உபாஸக, ஸசே பிபாஸிதோஸி, பிவ பானீய’’ந்தி வத்வா குடம் உக்கி²பித்வா தஸ்ஸ ஹத்தே²ஸு ஆஸிஞ்சி. தஸ்ஸ கம்மம் படிச்ச பீதபீதம் பானீயம் தத்தகபாலே பக்கி²த்தமிவ நஸ்ஸதி, ஸகலேபி க⁴டே பிவதோ பிபாஸா ந பச்சி²ஜ்ஜி. அத² நம் தே²ரோ ஆஹ – ‘‘யாவ தா³ருணஞ்ச தே, உபாஸக, கம்மம் கதம், இதா³னேவ பேதோ ஜாதோ, விபாகோ கீதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி?

ஸோ தஸ்ஸ கத²ம் ஸுத்வா லத்³த⁴ஸம்வேகோ³ தே²ரம் வந்தி³த்வா தானி அதூ³ஹலாதீ³னி விஸங்க²ரித்வா வேகே³ன க⁴ரம் க³ந்த்வா புத்ததா³ரம் ஓலோகேத்வா ஸத்தா²னி பி⁴ந்தி³த்வா தீ³பகமிக³பக்கி²னோ அரஞ்ஞே விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா தே²ரம் பச்சுபஸங்கமித்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசி. து³க்கரா, ஆவுஸோ, பப்³ப³ஜ்ஜா, கத²ம் த்வம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸஸீதி? ப⁴ந்தே, ஏவரூபம் பச்சக்க²காரணம் தி³ஸ்வா கத²ம் ந பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீதி? தே²ரோ தசபஞ்சககம்மட்டா²னம் த³த்வா பப்³பா³ஜேஸி. ஸோ வத்தாரபி⁴தோ ஹுத்வா பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹந்தோ ஏகதி³வஸம் தே³வதூ³தஸுத்தே ‘‘தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா புன மஹானிரயே பக்கி²பந்தீ’’தி (ம. நி. 3.270; அ. நி. 3.36) இமம் டா²னம் ஸுத்வா ‘‘ஏத்தகம் து³க்க²ராஸிம் அனுப⁴விதஸத்தம் புன மஹானிரயே பக்கி²பந்தி, அஹோ பா⁴ரியோ, ப⁴ந்தே, மஹானிரயோ’’தி ஆஹ. ஆமாவுஸோ, பா⁴ரியோதி. ஸக்கா, ப⁴ந்தே, பஸ்ஸிதுந்தி? ‘‘ந ஸக்கா பஸ்ஸிதும், தி³ட்ட²ஸதி³ஸம் காதும் ஏகம் காரணம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமீ’’தி ஸாமணேரே ஸமாத³பேத்வா பாஸாணபிட்டே² அல்லதா³ருராஸிம் காரேஹீதி. ஸோ ததா² காரேஸி. தே²ரோ யதா²னிஸின்னோவ இத்³தி⁴யா அபி⁴ஸங்க²ரித்வா மஹானிரயதோ க²ஜ்ஜோபனகமத்தம் அக்³கி³பபடிகம் நீஹரித்வா பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ தா³ருராஸிம்ஹி பக்கி²பி. தஸ்ஸ தத்த² நிபாதோ ச தா³ருராஸினோ ஜா²யித்வா சா²ரிகபா⁴வூபக³மனஞ்ச அபச்சா² அபுரிமம் அஹோஸி.

ஸோ தம் தி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, இமஸ்மிம் ஸாஸனே கதி து⁴ரானி நாமா’’தி புச்சி². ஆவுஸோ, விபஸ்ஸனாது⁴ரம், க³ந்த²து⁴ரந்தி. ‘‘ப⁴ந்தே, க³ந்தோ² நாம படிப³லஸ்ஸ பா⁴ரோ, மய்ஹம் பன து³க்கூ²பனிஸா ஸத்³தா⁴, விபஸ்ஸனாது⁴ரம் பூரேஸ்ஸாமி கம்மட்டா²னம் மே தே³தா²’’தி வந்தி³த்வா நிஸீதி³. தே²ரோ ‘‘வத்தஸம்பன்னோ பி⁴க்கூ²’’தி வத்தஸீஸே ட²த்வா தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் கதே²ஸி. ஸோ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனாய ச கம்மம் கரோதி, வத்தஞ்ச பூரேதி. ஏகதி³வஸம் சித்தலபப்³ப³தமஹாவிஹாரே வத்தம் கரோதி, ஏகதி³வஸம் கா³மேண்ட³வாலமஹாவிஹாரே, ஏகதி³வஸம் கோ³சரகா³மமஹாவிஹாரே. தி²னமித்³தே⁴ ஓக்கந்தமத்தே வத்தபரிஹானிப⁴யேன பலாலவரணகம் தேமேத்வா ஸீஸே ட²பேத்வா பாதே³ உத³கே ஓதாரேத்வா நிஸீத³தி. ஸோ ஏகதி³வஸம் சித்தலபப்³ப³தமஹாவிஹாரே த்³வே யாமே வத்தம் கத்வா ப³லவபச்சூஸகாலே நித்³தா³ய ஓக்கமிதும் ஆரத்³தா⁴ய அல்லபலாலம் ஸீஸே ட²பேத்வா நிஸின்னோ பாசீனபப்³ப³தபஸ்ஸே ஸாமணேரஸ்ஸ அருணவதியஸுத்தந்தம் ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ –

‘‘ஆரம்ப⁴த² நிக்கமத², யுஞ்ஜத² பு³த்³த⁴ஸாஸனே;

து⁴னாத² மச்சுனோ ஸேனம், நளாகா³ரம்வ குஞ்ஜரோ.

‘‘யோ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே, அப்பமத்தோ விஹஸ்ஸதி;

பஹாய ஜாதிஸம்ஸாரம், து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீ’’தி. (ஸம். நி. 1.185) –

இத³ம் டா²னம் ஸுத்வா ‘‘மாதி³ஸஸ்ஸ ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன இத³ம் கதி²தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பீதிம் உப்பாதே³த்வா ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ததே³வ பாத³கம் கத்வா அனாகா³மிப²லே பதிட்டா²ய அபராபரம் வாயமந்தோ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. பரினிப்³பா³னகாலே ச ததே³வ காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ –

‘‘அல்லம் பலாலபுஞ்ஜாஹம், ஸீஸேனாதா³ய சங்கமிம்;

பத்தோஸ்மி ததியம் டா²னம், ஏத்த² மே நத்தி² ஸம்ஸயோ’’தி.

ஏவரூபஸ்ஸ வத்தவஸேன விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸோ ததா² விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி.

ஏகச்சஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ க³ந்தே² யுத்தஸ்ஸ க³ந்த²ம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ வாசேந்தஸ்ஸ தே³ஸேந்தஸ்ஸ பகாஸேந்தஸ்ஸ ச கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி, க³ந்த²வஸேன விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி. ஸோ தம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி மலியதே³வத்தே²ரோ விய. ஸோ கிராயஸ்மா திவஸ்ஸபி⁴க்கு²காலே கல்லகா³மகே மண்ட³லாராமமஹாவிஹாரே உத்³தே³ஸஞ்ச க³ண்ஹாதி, விபஸ்ஸனாய ச கம்மம் கரோதி. தஸ்ஸேகதி³வஸம் கல்லகா³மே பி⁴க்கா²ய சரதோ ஏகா உபாஸிகா யாகு³உளுங்கம் த³த்வா புத்தஸினேஹம் உப்பாதே³த்வா தே²ரம் அந்தோனிவேஸனே நிஸீதா³பேத்வா பணீதபோ⁴ஜனம் போ⁴ஜேத்வா ‘‘கதரகா³மவாஸிகோஸி தாதா’’தி புச்சி². மண்ட³லாராமமஹாவிஹாரே க³ந்த²கம்மம் கரோமி, உபாஸிகேதி. தேன ஹி தாத யாவ க³ந்த²கம்மம் கரோஸி, இதே⁴வ நிப³த்³த⁴ம் பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹாஸீதி. ஸோ தம் அதி⁴வாஸேத்வா தத்த² நிப³த்³த⁴ம் பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹாதி, ப⁴த்தகிச்சாவஸானே அனுமோத³னம் கரோந்தோ ‘‘ஸுக²ம் ஹோது, து³க்கா² முச்சதூ’’தி பத³த்³வயமேவ கதே²த்வா க³ச்ச²தி. அந்தோவஸ்ஸே தேமாஸம் தஸ்ஸாயேவ ஸங்க³ஹம் கரோந்தோ பிண்டா³பசிதிம் கத்வா மஹாபவாரணாய ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. நேவாஸிகமஹாதே²ரோ ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ மஹாதே³வ, அஜ்ஜ விஹாரே மஹாஜனோ ஸன்னிபதிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ த⁴ம்மதா³னம் த³தே³ய்யாஸீ’’தி. தே²ரோ அதி⁴வாஸேஸி.

த³ஹரஸாமணேரா உபாஸிகாய ஸஞ்ஞம் அத³ம்ஸு – ‘‘அஜ்ஜ தே புத்தோ த⁴ம்மம் கதே²ஸ்ஸதி, விஹாரம் க³ந்த்வா ஸுணேய்யாஸீ’’தி. தாதா, ந ஸப்³பே³வ த⁴ம்மகத²ம் ஜானந்தி, மம புத்தோ ஏத்தகம் காலம் மய்ஹம் கதே²ந்தோ ‘‘ஸுக²ம் ஹோது, து³க்கா² முச்சதூ’’தி பத³த்³வயமேவ கதே²ஸி, மா கேளிம் கரோதா²தி. மா, த்வம் உபாஸிகே, ஜானனம் வா அஜானனம் வா உபட்ட²ஹஸ்ஸு, விஹாரம் க³ந்த்வா த⁴ம்மமேவ ஸுணாஹீதி. உபாஸிகா க³ந்த⁴மாலாதீ³னி க³ஹேத்வா க³ந்த்வா பூஜேத்வா பரிஸந்தே த⁴ம்மம் ஸுணமானா நிஸீதி³. தி³வாத⁴ம்மகதி²கோ ச ஸரபா⁴ணகோ ச அத்தனோ பமாணம் ஞத்வா உட்ட²ஹிம்ஸு. ததோ மலியதே³வத்தே²ரோ த⁴ம்மாஸனே நிஸீதி³த்வா சித்தபீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் வத்வா – ‘‘மயா மஹாஉபாஸிகாய தயோ மாஸே த்³வீஹேவ பதே³ஹி அனுமோத³னா கதா, அஜ்ஜ ஸப்³ப³ரத்திம் தீஹி பிடகேஹி ஸம்மஸித்வா தஸ்ஸேவ பத³த்³வயஸ்ஸ அத்த²ம் கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரபி⁴த்வா ஸப்³ப³ரத்திம் கதே²ஸி. அருணுக்³க³மனே தே³ஸனாபரியோஸானே மஹாஉபாஸிகா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி.

அபரோபி தஸ்மிம்யேவ மஹாவிஹாரே திஸ்ஸபூ⁴தித்தே²ரோ நாம வினயம் க³ண்ஹந்தோ பி⁴க்கா²சாரவேலாயம் அந்தோகா³மம் பவிட்டோ² விஸபா⁴கா³ரம்மணம் ஓலோகேஸி. தஸ்ஸ லோபோ⁴ உப்பஜ்ஜி, ஸோ பதிட்டி²தபாத³ம் அசாலேத்வா அத்தனோ பத்தே யாகு³ம் உபட்டா²கத³ஹரஸ்ஸ பத்தே ஆகிரித்வா ‘‘அயம் விதக்கோ வட்³ட⁴மானோ மம் சதூஸு அபாயேஸு ஸம்ஸீதா³பேஸ்ஸதீ’’தி ததோவ நிவத்தித்வா ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் டி²தோ ஆஹ – ‘‘ஏகோ மே ப்³யாதி⁴ உப்பன்னோ, அஹம் ஏதம் திகிச்சி²தும் ஸக்கோந்தோ ஆக³மிஸ்ஸாமி, இதரதா² நாக³மிஸ்ஸாமி. தும்ஹே தி³வா உத்³தே³ஸஞ்ச ஸாயம் உத்³தே³ஸஞ்ச மம் ஓலோகேத்வா ட²பேத², பச்சூஸகாலே உத்³தே³ஸம் பன மா ட²பயித்தா²’’தி ஏவம் வத்வா மலயவாஸிமஹாஸங்க⁴ரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் அக³மாஸி. தே²ரோ அத்தனோ பண்ணஸாலாய பரிப⁴ண்ட³ம் கரோந்தோ தம் அனோலோகேத்வாவ ‘‘படிஸாமேஹி, ஆவுஸோ, தவ பத்தசீவர’’ந்தி ஆஹ. ப⁴ந்தே, ஏகோ மே ப்³யாதி⁴ அத்தி², ஸசே தும்ஹே தம் திகிச்சி²தும் ஸக்கோத², படிஸாமேஸ்ஸாமீதி. ஆவுஸோ, உப்பன்னம் ரோக³ம் திகிச்சி²தும் ஸமத்த²ஸ்ஸ ஸந்திகம் ஆக³தோஸி, படிஸாமேஹீதி. ஸுப்³ப³சோ பி⁴க்கு² ‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியோ அஜானித்வா ஏவம் ந வக்க²தீ’’தி பத்தசீவரம் ட²பேத்வா தே²ரஸ்ஸ வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

தே²ரோ ‘‘ராக³சரிதோ அய’’ந்தி ஞத்வா அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் கதே²ஸி. ஸோ உட்டா²ய பத்தசீவரம் அம்ஸே லக்³கே³த்வா தே²ரம் புனப்புனம் வந்தி³. கிம், ஆவுஸோ, மஹாபூ⁴தி அதிரேகனிபச்சகாரம் த³ஸ்ஸேஸீதி? ப⁴ந்தே, ஸசே அத்தனோ கிச்சம் காதும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமி, இச்சேதம் குஸலம். நோ சே, இத³ம் மே பச்சி²மத³ஸ்ஸனந்தி! க³ச்சா²வுஸோ, மஹாபூ⁴தி தாதி³ஸஸ்ஸ யுத்தயோக³ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ ந ஜா²னம் வா விபஸ்ஸனா வா மக்³கோ³ வா ப²லம் வா து³ல்லப⁴ந்தி. ஸோ தே²ரஸ்ஸ கத²ம் ஸுத்வா நிபச்சகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா ஆக³மனகாலே வவத்தா²பிதம் ச²ன்னம் ஸேபண்ணிக³ச்ச²மூலம் க³ந்த்வா பல்லங்கேன நிஸின்னோ அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தே பதிட்டா²ய பச்சூஸகாலே உத்³தே³ஸம் ஸம்பாபுணி. ஏவரூபானம் க³ந்த²வஸேன விக்க²ம்பி⁴தா கிலேஸா ததா² விக்க²ம்பி⁴தாவ ஹோந்தி.

ஏகச்சஸ்ஸ பன வுத்தனயேனேவ து⁴தங்கா³னி பரிஹரதோ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி, து⁴தங்க³வஸேன விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி. ஸோ தம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி கா³மந்தபப்³பா⁴ரவாஸீ மஹாஸீவத்தே²ரோ விய. தே²ரோ கிர மஹாகா³மே திஸ்ஸமஹாவிஹாரே வஸந்தோ தேபிடகம் அத்த²வஸேன ச பாளிவஸேன ச அட்டா²ரஸ மஹாக³ணே வாசேதி. தே²ரஸ்ஸ ஓவாதே³ ட²த்வா ஸட்டி²ஸஹஸ்ஸ பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. தேஸு ஏகோ பி⁴க்கு² அத்தனா படிவித்³த⁴த⁴ம்மம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னஸோமனஸ்ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘அத்தி² நு கோ² இத³ம் ஸுக²ம் அம்ஹாகம் ஆசரியஸ்ஸா’’தி. ஸோ ஆவஜ்ஜேந்தோ தே²ரஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘ஏகேனுபாயேன தே²ரஸ்ஸ ஸம்வேக³ம் உப்பாதே³ஸ்ஸாமீ’’தி அத்தனோ வஸனட்டா²னதோ தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா நிஸீதி³. அத² நம் தே²ரோ ‘‘கிம் ஆக³தோஸி, ஆவுஸோ, பிண்ட³பாதிகா’’தி ஆஹ. ‘‘ஸசே மே ஓகாஸம் கரிஸ்ஸத², ஏகம் த⁴ம்மபத³ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஆக³தோஸ்மி, ப⁴ந்தேதி. ப³ஹூ, ஆவுஸோ, க³ண்ஹந்தி, துய்ஹம் ஓகாஸோ ந ப⁴விஸ்ஸதீதி. ஸோ ஸப்³பே³ஸு ரத்திதி³வஸபா⁴கே³ஸு ஓகாஸம் அலப⁴ந்தோ, ‘‘ப⁴ந்தே, ஏவம் ஓகாஸே அஸதி மரணஸ்ஸ கத²ம் ஓகாஸம் லபி⁴ஸ்ஸதா²’’தி ஆஹ. ததா³ தே²ரோ சிந்தேஸி – ‘‘நாயம் உத்³தே³ஸத்தா²ய ஆக³தோ, மய்ஹம் பனேஸ ஸம்வேக³ஜனனத்தா²ய ஆக³தோ’’தி. ஸோபி தே²ரோ ‘‘பி⁴க்கு²னா நாம, ப⁴ந்தே, மாதி³ஸேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி வத்வா தே²ரம் வந்தி³த்வா மணிவண்ணே ஆகாஸே உப்பதித்வா அக³மாஸி.

தே²ரோ தஸ்ஸ க³தகாலதோ பட்டா²ய ஜாதஸம்வேகோ³ தி³வா உத்³தே³ஸஞ்ச ஸாயம் உத்³தே³ஸஞ்ச வாசேத்வா பத்தசீவரம் ஹத்த²பாஸே ட²பேத்வா பச்சூஸகாலே உத்³தே³ஸம் க³ஹேத்வா ஓதரந்தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் பத்தசீவரமாதா³ய ஓதிண்ணோ தேரஸ து⁴தகு³ணே பரிபுண்ணே அதி⁴ட்டா²ய கா³மந்தபப்³பா⁴ரஸேனாஸனம் க³ந்த்வா பப்³பா⁴ரம் படிஜக்³கி³த்வா மஞ்சபீட²ம் உஸ்ஸாபேத்வா ‘‘அரஹத்தம் அபத்வா மஞ்சே பிட்டி²ம் ந பஸாரேஸ்ஸாமீ’’தி மானஸம் ப³ந்தி⁴த்வா சங்கமம் ஓதரி. தஸ்ஸ ‘‘அஜ்ஜ அரஹத்தம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமி அஜ்ஜ அரஹத்தம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி க⁴டேந்தஸ்ஸேவ பவாரணா ஸம்பத்தா. ஸோ பவாரணாய உபகட்டா²ய ‘‘புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் பஹாய விஸுத்³தி⁴பவாரணம் பவாரேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேந்தோ அதிவிய கிலமதி. ஸோ தாய பவாரணாய மக்³க³ம் வா ப²லம் வா உப்பாதே³தும் அஸக்கோந்தோ ‘‘மாதி³ஸோபி நாம ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ ந லப⁴தி, யாவ து³ல்லப⁴ஞ்ச வதித³ம் அரஹத்த’’ந்தி வத்வா தேனேவ நியாமேன டா²னசங்கமப³ஹுலோ ஹுத்வா திம்ஸ வஸ்ஸானி ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா மஹாபவாரணாய மஜ்ஜே² டி²தம் புண்ணசந்த³ம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம் நு கோ² சந்த³மண்ட³லம் விஸுத்³த⁴ம், உதா³ஹு மய்ஹம் ஸீல’’ந்தி சிந்தேந்தோ ‘‘சந்த³மண்ட³லே ஸஸலக்க²ணம் பஞ்ஞாயதி, மய்ஹம் பன உபஸம்பத³தோ பட்டா²ய யாவஜ்ஜதி³வஸா ஸீலஸ்மிம் காளகம் வா திலகோ வா நத்தீ²’’தி ஆவஜ்ஜேத்வா ஸஞ்ஜாதபீதிஸோமனஸ்ஸோ பரிபக்கஞாணத்தா பீதிம் விக்க²ம்பே⁴த்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. ஏவரூபஸ்ஸ து⁴தங்க³வஸேன விக்க²ம்பி⁴தோ கிலேஸோ ததா² விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி.

ஏகச்சஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ பட²மஜ்ஜா²னாதி³ஸமாபஜ்ஜனப³ஹுலதாய கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி, ஸமாபத்திவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி. ஸோ தம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி மஹாதிஸ்ஸத்தே²ரோ விய. தே²ரோ கிர அவஸ்ஸிககாலதோ பட்டா²ய அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴. ஸோ ஸமாபத்திவிக்க²ம்பி⁴தானம் கிலேஸானம் அஸமுதா³சாரேன உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வஸேனேவ அரியமக்³க³ஸாமந்தம் கதே²தி, ஸட்டி²வஸ்ஸகாலேபி அத்தனோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ந ஜானாதி. அதே²கதி³வஸம் மஹாகா³மே திஸ்ஸமஹாவிஹாரதோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ தலங்க³ரவாஸித⁴ம்மதி³ன்னத்தே²ரஸ்ஸ ஸாஸனம் பேஸேஸி ‘‘தே²ரோ ஆக³ந்த்வா அம்ஹாகம் த⁴ம்மகத²ம் கதே²தூ’’தி. தே²ரோ அதி⁴வாஸேத்வா ‘‘மம ஸந்திகே மஹல்லகதரோ பி⁴க்கு² நத்தி², மஹாதிஸ்ஸத்தே²ரோ கோ² பன மே கம்மட்டா²னாசரியோ, தம் ஸங்க⁴த்தே²ரம் கத்வா க³மிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேந்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ தே²ரஸ்ஸ விஹாரம் க³ந்த்வா தி³வாட்டா²னே தே²ரஸ்ஸ வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

தே²ரோ ஆஹ – ‘‘கிம், த⁴ம்மதி³ன்ன, சிரஸ்ஸம் ஆக³தோஸீ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே, திஸ்ஸமஹாவிஹாரதோ மே பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸாஸனம் பேஸேஸி, அஹம் ஏககோ ந க³மிஸ்ஸாமி, தும்ஹேஹி பன ஸத்³தி⁴ம் க³ந்துகாமோ ஹுத்வா ஆக³தோம்ஹீ’’தி ஸாரணீயகத²ம் கதே²ந்தோவ பபஞ்சேத்வா ‘‘கதா³, ப⁴ந்தே, தும்ஹேஹி அயம் த⁴ம்மோ அதி⁴க³தோ’’தி புச்சி². ஸட்டி²மத்தானி, ஆவுஸோ த⁴ம்மதி³ன்ன, வஸ்ஸானி ஹோந்தீதி. ஸமாபத்திம் பன, ப⁴ந்தே, வளஞ்ஜேதா²தி. ஆம, ஆவுஸோதி. ஏகம் போக்க²ரணிம் மாபேதும் ஸக்குணேய்யாத², ப⁴ந்தேதி? ‘‘ந, ஆவுஸோ, ஏதம் பா⁴ரிய’’ந்தி வத்வா ஸம்முக²ட்டா²னே போக்க²ரணிம் மாபேஸி. ‘‘ஏத்த², ப⁴ந்தே, ஏகம் பது³மக³ச்ச²ம் மாபேதா²’’தி ச வுத்தோ தம்பி மாபேஸி. இதா³னேத்த² மஹந்தம் புப்ப²ம் த³ஸ்ஸேதா²தி. தே²ரோ தம்பி த³ஸ்ஸேஸி. ஏத்த² ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகம் இத்தி²ரூபம் த³ஸ்ஸேதா²தி. தே²ரோ ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகம் இத்தி²ரூபம் த³ஸ்ஸேஸி. ததோ நம் ஆஹ – ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, புனப்புனம் ஸுப⁴தோ மனஸி கரோதா²’’தி. தே²ரோ அத்தனாவ மாபிதம் இத்தி²ரூபம் ஓலோகேந்தோ லோப⁴ம் உப்பாதே³ஸி. ததா³ அத்தனோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘அவஸ்ஸயோ மே ஸப்புரிஸ ஹோஹீ’’தி அந்தேவாஸிகஸ்ஸ ஸந்திகே உக்குடிகம் நிஸீதி³. ‘‘ஏதத³த்த²மேவாஹம், ப⁴ந்தே, ஆக³தோ’’தி தே²ரஸ்ஸ அஸுப⁴வஸேன ஸல்லஹுகம் கத்வா கம்மட்டா²னம் கதே²த்வா தே²ரஸ்ஸ ஓகாஸம் காதும் ப³ஹி நிக்க²ந்தோ. ஸுபரிமத்³தி³தஸங்கா²ரோ தே²ரோ தஸ்மிம் தி³வாட்டா²னதோ நிக்க²ந்தமத்தேயேவ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. அத² நம் ஸங்க⁴த்தே²ரம் கத்வா த⁴ம்மதி³ன்னத்தே²ரோ திஸ்ஸமஹாவிஹாரம் க³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. ஏவரூபஸ்ஸ ஸமாபத்திவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோ கிலேஸோ ததா² விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி.

ஏகச்சஸ்ஸ பன வுத்தனயேனேவ விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி, விபஸ்ஸனாவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி. ஸோ தம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி, பு³த்³த⁴காலே ஸட்டி²மத்தா ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகா பி⁴க்கூ² விய. தே கிர ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா விவித்தம் அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தா கிலேஸானம் அஸமுதா³சாரவஸேன ‘‘படிவித்³த⁴மக்³க³ப²லா மய’’ந்தி ஸஞ்ஞாய மக்³க³ப²லத்தா²ய வாயாமம் அகத்வா ‘‘அம்ஹேஹி படிவித்³த⁴த⁴ம்மம் த³ஸப³லஸ்ஸ ஆரோசேஸ்ஸாமா’’தி ஸத்து² ஸந்திகம் ஆக³ச்ச²ந்தி.

ஸத்தா² தேஸம் புரே ஆக³மனதோவ ஆனந்த³த்தே²ரம் ஆஹ – ‘‘ஆனந்த³, பதா⁴னகம்மிகா பி⁴க்கூ² அஜ்ஜ மம் பஸ்ஸிதும் ஆக³மிஸ்ஸந்தி, தேஸம் மம த³ஸ்ஸனாய ஓகாஸம் அகத்வா ‘ஆமகஸுஸானம் க³ந்த்வா அல்லஅஸுப⁴பா⁴வனம் கரோதா²’தி பஹிணேய்யாஸீ’’தி. தே²ரோ தேஸம் ஆக³தானம் ஸத்தா²ரா கதி²தஸாஸனம் ஆரோசேஸி. தே ‘‘ததா²க³தோ அஜானித்வா ந கதே²ஸ்ஸதி, அத்³தா⁴ ஏத்த² காரணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆமகஸுஸானம் க³ந்த்வா அல்லஅஸுப⁴ம் ஓலோகேந்தா லோப⁴ம் உப்பாதே³த்வா ‘‘இத³ம் நூன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன தி³ட்ட²ம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஜாதஸம்வேகா³ லத்³த⁴மக்³க³ம் கம்மட்டா²னம் ஆதி³தோ பட்டா²ய ஆரபி⁴ம்ஸு. ஸத்தா² தேஸம் விபஸ்ஸனாய ஆரத்³த⁴பா⁴வம் ஞத்வா க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோவ இமம் ஓபா⁴ஸகா³த²மாஹ –

‘‘யானிமானி அபத்தானி, அலாபூ³னேவ ஸாரதே³;

காபோதகானி அட்டீ²னி, தானி தி³ஸ்வான கா ரதீ’’தி. (த⁴. ப. 149);

கா³தா²பரியோஸானே அரஹத்தப²லே பதிட்ட²ஹிம்ஸு. ஏவரூபானம் விபஸ்ஸனாவஸேன விக்க²ம்பி⁴தா கிலேஸா ததா² விக்க²ம்பி⁴தாவ ஹோந்தி.

ஏகச்சஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ நவகம்மம் கரோந்தஸ்ஸ கிலேஸோ ஓகாஸம் ந லப⁴தி, நவகம்மவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி. ஸோ தம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி சித்தலபப்³ப³தே திஸ்ஸத்தே²ரோ விய. தஸ்ஸ கிர அட்ட²வஸ்ஸிககாலே அனபி⁴ரதி உப்பஜ்ஜி, ஸோ தம் வினோதே³தும் அஸக்கோந்தோ அத்தனோ சீவரம் தோ⁴வித்வா ரஜித்வா பத்தம் பசித்வா கேஸே ஓஹாரேத்வா உபஜ்ஜா²யம் வந்தி³த்வா அட்டா²ஸி. அத² நம் தே²ரோ ஆஹ – ‘‘கிம், ஆவுஸோ மஹாதிஸ்ஸ, அதுட்ட²ஸ்ஸ விய தே ஆகாரோ’’தி? ஆம, ப⁴ந்தே, அனபி⁴ரதி மே உப்பன்னா, தம் வினோதே³தும் ந ஸக்கோமீதி. தே²ரோ தஸ்ஸாஸயம் ஓலோகேந்தோ அரஹத்தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயம் தி³ஸ்வா அனுகம்பாவஸேன ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ திஸ்ஸ, மயம் மஹல்லகா, ஏகம் நோ வஸனட்டா²னம் கரோஹீ’’தி. து³தியகத²ம் அகதி²தபுப்³போ³ பி⁴க்கு² ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி ஸம்படிச்சி².

அத² நம் தே²ரோ ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, நவகம்மம் கரோந்தோ உத்³தே³ஸமக்³க³ஞ்ச மா விஸ்ஸஜ்ஜி, கம்மட்டா²னஞ்ச மனஸி கரோஹி, காலேன ச காலம் கஸிணபரிகம்மம் கரோஹீ’’தி. ‘‘ஏவம் கரிஸ்ஸாமி, ப⁴ந்தே’’தி தே²ரம் வந்தி³த்வா ததா²ரூபம் ஸப்பாயட்டா²னம் ஓலோகேத்வா ‘‘ஏத்த² காதும் ஸக்கா’’தி தா³ரூஹி பூரேத்வா ஜா²பேத்வா ஸோதே⁴த்வா இட்ட²காஹி பரிக்கி²பித்வா த்³வாரவாதபானாதீ³னி யோஜேத்வா ஸத்³தி⁴ம் சங்கமனபூ⁴மிபி⁴த்திபரிகம்மாதீ³ஹி லேணம் நிட்டா²பேத்வா மஞ்சபீட²ம் ஸந்த²ரித்வா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, நிட்டி²தம் லேணே பரிகம்மம், வஸதா²’’தி ஆஹ. ஆவுஸோ, து³க்கே²ன தயா ஏதம் கம்மம் கதம், அஜ்ஜ ஏகதி³வஸம் த்வஞ்ஞேவேத்த² வஸாஹீதி. ஸோ ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி வந்தி³த்வா பாதே³ தோ⁴வித்வா லேணம் பவிஸித்வா பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸின்னோ அத்தனா கதகம்மம் ஆவஜ்ஜி. தஸ்ஸ ‘‘மனாபம் மயா உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ காயவேய்யாவச்சம் கத’’ந்தி சிந்தேந்தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே பீதி உப்பன்னா. ஸோ தம் விக்க²ம்பே⁴த்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அக்³க³ப²லம் அரஹத்தம் பாபுணி. ஏவரூபஸ்ஸ நவகம்மவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோ கிலேஸோ ததா² விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி.

ஏகச்சோ பன ப்³ரஹ்மலோகதோ ஆக³தோ ஸுத்³த⁴ஸத்தோ ஹோதி. தஸ்ஸ அனாஸேவனதாய கிலேஸோ ந ஸமுதா³சரதி, ப⁴வவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோ ஹோதி. ஸோ தம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ விய. ஸோ ஹி ஆயஸ்மா அகா³ரமஜ்ஜே²பி காமே அபரிபு⁴ஞ்ஜித்வா மஹாஸம்பத்திம் பஹாய பப்³ப³ஜித்வா நிக்க²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ பச்சுக்³க³மனத்தா²ய ஆக³தம் ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா வந்தி³த்வா தீஹி ஓவாதே³ஹி உபஸம்பத³ம் லபி⁴த்வா அட்ட²மே அருணே ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. ஏவரூபஸ்ஸ ப⁴வவஸேன விக்க²ம்பி⁴தோ கிலேஸோ ததா² விக்க²ம்பி⁴தோவ ஹோதி.

யோ பன அனனுபூ⁴தபுப்³ப³ம் ரூபாதி³ஆரம்மணம் லபி⁴த்வா தத்தே²வ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி, ஏவரூபஸ்ஸ அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன காமச்ச²ந்தோ³ அனுப்பன்னோவ நுப்பஜ்ஜதி நாம.

உப்பன்னோ வா காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதீதி ஏத்த² உப்பன்னோதி ஜாதோ பூ⁴தோ ஸமுதா³க³தோ. பஹீயதீதி தத³ங்க³ப்பஹானம், விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், படிபஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம், நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி இமேஹி பஞ்சஹி பஹானேஹி பஹீயதி, ந புன உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². தத்த² விபஸ்ஸனாய கிலேஸா தத³ங்க³வஸேன பஹீயந்தீதி விபஸ்ஸனா தத³ங்க³ப்பஹானந்தி வேதி³தப்³பா³. ஸமாபத்தி பன கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴தீதி ஸா விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானந்தி வேதி³தப்³பா³. மக்³கோ³ ஸமுச்சி²ந்த³ந்தோ உப்பஜ்ஜதி, ப²லம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴யமானம், நிப்³பா³னம் ஸப்³ப³கிலேஸேஹி நிஸ்ஸடந்தி இமானி தீணி ஸமுச்சே²த³படிபஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணப்பஹானானீதி வுச்சந்தி. இமேஹி லோகியலோகுத்தரேஹி பஞ்சஹி பஹானேஹி பஹீயதீதி அத்தோ².

அஸுப⁴னிமித்தந்தி த³ஸஸு அஸுபே⁴ஸு உப்பன்னம் ஸாரம்மணம் பட²மஜ்ஜா²னம். தேனாஹு போராணா – ‘‘அஸுப⁴ம்பி அஸுப⁴னிமித்தம், அஸுபா⁴ரம்மணா த⁴ம்மாபி அஸுப⁴னிமித்த’’ந்தி. யோனிஸோமனஸிகரோதோதி. ‘‘தத்த² கதமோ யோனிஸோமனஸிகாரோ? அனிச்சே அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா நயேன வுத்தஸ்ஸ உபாயமனஸிகாரஸ்ஸ வஸேன மனஸிகரோதோ. அனுப்பன்னோ சேவ காமச்ச²ந்தோ³ நுப்பஜ்ஜதீதி அஸமுதா³க³தோ ந ஸமுதா³க³ச்ச²தி. உப்பன்னோ ச காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதீதி ஸமுதா³க³தோ ச காமச்ச²ந்தோ³ பஞ்சவிதே⁴ன பஹானேன பஹீயதி.

அபிச ச² த⁴ம்மா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா, கல்யாணமித்ததா ஸப்பாயகதா²தி. த³ஸவித⁴ஞ்ஹி அஸுப⁴னிமித்தம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதி, பா⁴வேந்தஸ்ஸாபி, இந்த்³ரியேஸு பிஹிதத்³வாரஸ்ஸாபி, சதுன்னம் பஞ்சன்னம் ஆலோபானம் ஓகாஸே ஸதி உத³கம் பிவித்வா யாபனஸீலதாய போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோபி. தேனேதம் வுத்தம் –

‘‘சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே, அபு⁴த்வா உத³கம் பிவே;

அலம் பா²ஸுவிஹாராய, பஹிதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (தே²ரகா³. 983);

அஸுப⁴கம்மிகதிஸ்ஸத்தே²ரஸதி³ஸே அஸுப⁴பா⁴வனாரதே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு த³ஸஅஸுப⁴னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ச² த⁴ம்மா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி.

17. ஸத்தமே மேத்தா சேதோவிமுத்தீதி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு ஹிதப²ரணகா மேத்தா. யஸ்மா பன தம்ஸம்பயுத்தசித்தம் நீவரணாதீ³ஹி பச்சனீகத⁴ம்மேஹி விமுச்சதி, தஸ்மா ஸா ‘‘சேதோவிமுத்தீ’’தி வுச்சதி. விஸேஸதோ வா ஸப்³ப³ப்³யாபாத³பரியுட்டா²னேன விமுத்தத்தா ஸா சேதோவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³. தத்த² ‘‘மேத்தா’’தி ஏத்தாவதா புப்³ப³பா⁴கோ³பி வட்டதி, ‘‘சேதோவிமுத்தீ’’தி வுத்தத்தா பன இத⁴ திகசதுக்கஜ்ஜா²னவஸேன அப்பனாவ அதி⁴ப்பேதா. யோனிஸோமனஸிகரோதோதி தம் மேத்தம் சேதோவிமுத்திம் வுத்தலக்க²ணேன உபாயமனஸிகாரேன மனஸிகரோந்தஸ்ஸ.

அபிச ச² த⁴ம்மா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – மேத்தானிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, மேத்தாபா⁴வனானுயோகோ³, கம்மஸ்ஸகதாபச்சவேக்க²ணா, படிஸங்கா²னப³ஹுலதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி. ஓதி³ஸ்ஸகஅனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணானஞ்ஹி அஞ்ஞதரவஸேன மேத்தம் உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி ப்³யாபாதோ³ பஹீயதி, ஓதி⁴ஸோ அனோதி⁴ஸோ தி³ஸாப²ரணவஸேன மேத்தம் பா⁴வேந்தஸ்ஸாபி. ‘‘த்வம் ஏதஸ்ஸ குத்³தோ⁴ கிம் கரிஸ்ஸஸி, கிமஸ்ஸ ஸீலாதீ³னி நாஸேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி, நனு த்வம் அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோ கம்மேனேவ க³மிஸ்ஸஸி? பரஸ்ஸ குஜ்ஜ²னம் நாம வீதச்சிதங்கா³ரதத்தஅயஸலாககூ³தா²தீ³னி க³ஹேத்வா பரம் பஹரிதுகாமதாஸதி³ஸம் ஹோதி. ஏஸோபி தவ குத்³தோ⁴ கிம் கரிஸ்ஸதி, கிம் தே ஸீலாதீ³னி நாஸேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி? ஏஸ அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோ கம்மேனேவ க³மிஸ்ஸதி, அப்படிச்சி²தபஹேணகம் விய படிவாதம் கி²த்தரஜோமுட்டி² விய ச ஏதஸ்ஸேவேஸ கோதோ⁴ மத்த²கே பதிஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸகதம் பச்சவேக்க²தோபி, உப⁴யகம்மஸ்ஸகதம் பச்சவேக்கி²த்வா படிஸங்கா²னே டி²தஸ்ஸாபி, அஸ்ஸகு³த்தத்தே²ரஸதி³ஸே மேத்தாபா⁴வனாரதே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி ப்³யாபாதோ³ பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு மேத்தானிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ச² த⁴ம்மா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. ஸேஸமித⁴ இதோ பரேஸு ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம், விஸேஸமத்தமேவ பன வக்கா²மாதி.

18. அட்ட²மே ஆரம்ப⁴தா⁴தூஆதீ³ஸு ஆரம்ப⁴தா⁴து நாம பட²மாரம்ப⁴வீரியம். நிக்கமதா⁴து நாம கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்தத்தா ததோ ப³லவதரம். பரக்கமதா⁴து நாம பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதோ ததோபி ப³லவதரம். அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஆரம்போ⁴ சேதஸோ காமானம் பனூத³னாய, நிக்கமோ சேதஸோ பலிகு⁴க்³கா⁴டனாய, பரக்கமோ சேதஸோ ப³ந்த⁴னச்சே²த³னாயா’’தி வத்வா ‘‘தீஹி பேதேஹி அதி⁴மத்தவீரியமேவ கதி²த’’ந்தி வுத்தம்.

ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாதி பரிபுண்ணவீரியஸ்ஸ சேவ பக்³க³ஹிதவீரியஸ்ஸ ச. தத்த² சதுதோ³ஸாபக³தம் வீரியம் ஆரத்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ந ச அதிலீனம் ஹோதி, ந ச அதிபக்³க³ஹிதம், ந ச அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்கி²த்தம், ந ச ப³ஹித்³தா⁴ விக்கி²த்தம். ததே³தம் து³வித⁴ம் ஹோதி – காயிகம், சேதஸிகஞ்ச. தத்த² ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாய ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் பரிஸோதே⁴தீ’’தி (விப⁴. 519) ஏவம் ரத்திதி³வஸஸ்ஸ பஞ்ச கோட்டா²ஸே காயேன க⁴டேந்தஸ்ஸ வாயமந்தஸ்ஸ காயிகவீரியம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ந தாவாஹம் இதோ லேணா நிக்க²மிஸ்ஸாமி, யாவ மே ந அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதீ’’தி ஏவம் ஓகாஸபரிச்சே²தே³ன வா, ‘‘ந தாவாஹம் இமம் பல்லங்கம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் நிஸஜ்ஜாதி³பரிச்சே²தே³ன வா மானஸம் ப³ந்தி⁴த்வா க⁴டேந்தஸ்ஸ வாயமந்தஸ்ஸ சேதஸிகவீரியம் வேதி³தப்³ப³ம். தது³ப⁴யம்பி இத⁴ வட்டதி. து³விதே⁴னாபி ஹி இமினா வீரியேன ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ அனுப்பன்னஞ்சேவ தி²னமித்³த⁴ம் நுப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னஞ்ச தி²னமித்³த⁴ம் பஹீயதி மிலக்க²திஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ விய, கா³மந்தபப்³பா⁴ரவாஸிமஹாஸீவத்தே²ரஸ்ஸ விய, பீதிமல்லகத்தே²ரஸ்ஸ விய, குடும்பி³யபுத்ததிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ விய ச. ஏதேஸு ஹி புரிமா தயோ அஞ்ஞே ச ஏவரூபா காயிகவீரியேன ஆரத்³த⁴வீரியா, குடும்பி³யபுத்ததிஸ்ஸத்தே²ரோ அஞ்ஞே ச ஏவரூபா சேதஸிகவீரியேன ஆரத்³த⁴வீரியா, உச்சாவாலுகவாஸீ மஹானாக³த்தே²ரோ பன த்³வீஹிபி வீரியேஹி ஆரத்³த⁴வீரியோவ. தே²ரோ கிர ஏகம் ஸத்தாஹம் சங்கமதி, ஏகம் திட்ட²தி, ஏகம் நிஸீத³தி, ஏகம் நிபஜ்ஜதி. மஹாதே²ரஸ்ஸ ஏகஇரியாபதோ²பி அஸப்பாயோ நாம நத்தி², சதுத்தே² ஸத்தாஹே விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி.

அபிச ச² த⁴ம்மா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தக்³கா³ஹோ, இரியாபத²ஸம்பரிவத்தனதா, ஆலோகஸஞ்ஞாமனஸிகாரோ, அப்³போ⁴காஸவாஸோ, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி. ஆஹரஹத்த²க-பு⁴த்தவமிதக-தத்ரவட்டக-அலம்ஸாடக-காகமாஸக-ப்³ராஹ்மணாத³யோ விய போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னே நிஸின்னஸ்ஸ ஹி ஸமணத⁴ம்மம் கரோதோ தி²னமித்³த⁴ம் மஹாஹத்தீ² விய ஓத்த²ரந்தம் ஆக³ச்ச²தி, சதுபஞ்சஆலோபஓகாஸம் பன ட²பேத்வா பானீயம் பிவித்வா யாபனஸீலஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தம் ந ஹோதீதி ஏவம் அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி தி²னமித்³த⁴ம் பஹீயதி. யஸ்மிம் இரியாபதே² தி²னமித்³த⁴ம் ஓக்கமதி, ததோ அஞ்ஞம் பரிவத்தேந்தஸ்ஸாபி, ரத்திம் சந்தா³லோகதீ³பாலோகஉக்காலோகே தி³வா ஸூரியாலோகம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸாபி, அப்³போ⁴காஸே வஸந்தஸ்ஸாபி, மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸதி³ஸே பஹீனதி²னமித்³தே⁴ கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி தி²னமித்³த⁴ம் பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு து⁴தங்க³னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ச² த⁴ம்மா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி.

19. நவமே வூபஸந்தசித்தஸ்ஸாதி ஜா²னேன வா விபஸ்ஸனாய வா வூபஸமிதசித்தஸ்ஸ.

அபிச ச² த⁴ம்மா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – ப³ஹுஸ்ஸுததா, பரிபுச்ச²கதா, வினயே பகதஞ்ஞுதா, வுத்³த⁴ஸேவிதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி. பா³ஹுஸச்சேனாபி ஹி ஏகம் வா த்³வே வா தயோ வா சத்தாரோ வா பஞ்ச வா நிகாயே பாளிவஸேன ச அத்த²வஸேன ச உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, கப்பியாகப்பியபரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, வினயபஞ்ஞத்தியம் சிண்ணவஸீபா⁴வதாய பகதஞ்ஞுனோபி, வுட்³டே⁴ மஹல்லகத்தே²ரே உபஸங்கமந்தஸ்ஸாபி, உபாலித்தே²ரஸதி³ஸே வினயத⁴ரே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு கப்பியாகப்பியனிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ச² த⁴ம்மா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி.

20. த³ஸமே யோனிஸோ, பி⁴க்க²வே, மனஸிகரோதோதி வுத்தனயேனேவ உபாயதோ மனஸிகரோந்தஸ்ஸ.

அபிச ச² த⁴ம்மா விசிகிச்சா²ய பஹானாய ஸம்வத்தந்தி – ப³ஹுஸ்ஸுததா, பரிபுச்ச²கதா, வினயே பகதஞ்ஞுதா, அதி⁴மோக்க²ப³ஹுலதா, கல்யாணமித்ததா, ஸப்பாயகதா²தி. ப³ஹுஸச்சேனாபி ஹி ஏகம் வா…பே… பஞ்ச வா நிகாயே பாளிவஸேன ச அத்த²வஸேன ச உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி விசிகிச்சா² பஹீயதி, தீணி ரதனானி ஆரப்³ப⁴ பரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, வினயே சிண்ணவஸீபா⁴வஸ்ஸாபி, தீஸு ரதனேஸு ஓகப்பனியஸத்³தா⁴ஸங்கா²தஅதி⁴மோக்க²ப³ஹுலஸ்ஸாபி, ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தே வக்கலித்தே²ரஸதி³ஸே கல்யாணமித்தே ஸேவந்தஸ்ஸாபி விசிகிச்சா² பஹீயதி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு திண்ணம் ரதனானம் கு³ணனிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபி பஹீயதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ச² த⁴ம்மா விசிகிச்சா²ய பஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இமஸ்மிம் நீவரணப்பஹானவக்³கே³ வட்டவிவட்டம் கதி²தந்தி.

நீவரணப்பஹானவக்³க³வண்ணனா.