19. காயக³தாஸதிவக்³க³வண்ணனா
563. சேதஸா பு²டோதி ஏத்த² து³வித⁴ம் ப²ரணம் ஆபோப²ரணஞ்ச தி³ப்³ப³சக்கு²ப²ரணஞ்ச. தத்த² ஆபோகஸிணம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ஆபேன ப²ரணம் ஆபோப²ரணம் நாம. ஏவம் பு²டேபி மஹாஸமுத்³தே³ ஸப்³பா³ ஸமுத்³த³ங்க³மா குன்னதி³யோ அந்தோக³தா⁴வ ஹோந்தி. ஆலோகம் பன வட்³டே⁴த்வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஸகலஸமுத்³த³த³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²ப²ரணம் நாம. ஏவம் பு²டேபி மஹாஸமுத்³தே³ ஸப்³பா³ மஹாஸமுத்³த³ங்க³மா குன்னதி³யோ அந்தோக³தா⁴வ ஹோந்தி. அந்தோக³தா⁴ தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாய அப்³ப⁴ந்தரக³தாவ ஹோந்தி. விஜ்ஜாபா⁴கி³யாதி ஏத்த² ஸம்பயோக³வஸேன விஜ்ஜம் ப⁴ஜந்தீதி விஜ்ஜாபா⁴கி³யா, விஜ்ஜாபா⁴கே³ விஜ்ஜாகோட்டா²ஸே வத்தந்தீதிபி விஜ்ஜாபா⁴கி³யா. தத்த² விபஸ்ஸனாஞாணம் மனோமயித்³தி⁴ ச² அபி⁴ஞ்ஞாதி அட்ட² விஜ்ஜா, புரிமேன அத்தே²ன தாஹி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி விஜ்ஜாபா⁴கி³யா. பச்சி²மேன அத்தே²ன தாஸு யா காசி ஏகா விஜ்ஜா விஜ்ஜா, ஸேஸா விஜ்ஜாபா⁴கி³யாதி ஏவம் விஜ்ஜாபி விஜ்ஜாஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி விஜ்ஜாபா⁴கி³யாதேவ வேதி³தப்³பா³.
564. மஹதோ ஸம்வேகா³யாதி மஹந்தஸ்ஸ ஸம்வேக³ஸ்ஸ அத்தா²ய. உபரிபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச மஹாஸம்வேகோ³ நாம விபஸ்ஸனா, மஹாஅத்தோ² நாம சத்தாரோ மக்³கா³, மஹாயோக³க்கே²மோ நாம சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி. அத² வா மஹாஸம்வேகோ³ நாம ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³கோ³, மஹாஅத்தோ² நாம சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி, மஹாயோக³க்கே²மோ நாம நிப்³பா³னம். ஸதிஸம்பஜஞ்ஞாயாதி ஸதியா ச ஞாணஸ்ஸ ச அத்தா²ய. ஞாணத³ஸ்ஸனபடிலாபா⁴யாதி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாய. தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராயாதி இமஸ்மிம்யேவ பச்சக்கே² அத்தபா⁴வே ஸுக²விஹாரத்தா²ய. விஜ்ஜாவிமுத்திப²லஸச்சி²கிரியாயாதி விஜ்ஜாவிமுத்தீனம் ப²லஸ்ஸ பச்சவேக்க²கரணத்தா²ய. ஏத்த² ச விஜ்ஜாதி மக்³க³பஞ்ஞா, விமுத்தீதி தம்ஸம்பயுத்தா ஸேஸத⁴ம்மா. தேஸம் ப²லம் நாம அரஹத்தப²லம், தஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாயாதி அத்தோ².
571. காயோபி பஸ்ஸம்ப⁴தீதி நாமகாயோபி கரஜகாயோபி பஸ்ஸம்ப⁴தி, வூபஸந்தத³ரதோ² ஹோதி. விதக்கவிசாராபீதி ஏதே த⁴ம்மா து³தியஜ்ஜா²னேன வூபஸம்மந்தி நாம, இத⁴ பன ஓளாரிகவூபஸமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். கேவலாதி ஸகலா, ஸப்³பே³ நிரவஸேஸாதி அத்தோ². விஜ்ஜாபா⁴கி³யாதி விஜ்ஜாகோட்டா²ஸியா, தே ஹேட்டா² விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதாவ.
574. அவிஜ்ஜா பஹீயதீதி அட்ட²ஸு டா²னேஸு வட்டமூலகம் ப³ஹலந்த⁴காரம் மஹாதமம் அஞ்ஞாணம் பஹீயதி. விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதீதி அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதி. அஸ்மிமானோ பஹீயதீதி அஸ்மீதி நவவிதோ⁴ மானோ பஹீயதி. அனுஸயாதி ஸத்த அனுஸயா. ஸம்யோஜனானீதி த³ஸ ஸம்யோஜனானி.
575. பஞ்ஞாபபே⁴தா³யாதி பஞ்ஞாய பபே⁴த³க³மனத்த²ம். அனுபாதா³பரினிப்³பா³னாயாதி அபச்சயபரினிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியத்தா²ய.
576. அனேகதா⁴துபடிவேதோ⁴ ஹோதீதி அட்டா²ரஸன்னம் தா⁴தூனம் லக்க²ணபடிவேதோ⁴ ஹோதி. நானாதா⁴துபடிவேதோ⁴ ஹோதீதி தாஸம்யேவ அட்டா²ரஸன்னம் தா⁴தூனம் நானாபா⁴வேன லக்க²ணபடிவேதோ⁴ ஹோதி. அனேகதா⁴துபடிஸம்பி⁴தா³ ஹோதீதி இமினா தா⁴துபே⁴த³ஞாணம் கதி²தம். தா⁴துபபே⁴த³ஞாணம் நாம ‘‘இமாய தா⁴துயா உஸ்ஸன்னாய இத³ம் நாம ஹோதீ’’தி ஜானனபஞ்ஞா. தம் பனேதம் தா⁴துபே⁴த³ஞாணம் ந ஸப்³பே³ஸம் ஹோதி, பு³த்³தா⁴னமேவ நிப்பதே³ஸம் ஹோதி. தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸப்³ப³ஸோ ந கதி²தம். கஸ்மா? தஸ்மிம் கதி²தே அத்தோ² நத்தீ²தி.
584. பஞ்ஞாபடிலாபா⁴யாதிஆதீ³னி ஸோளஸ பதா³னி படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ ‘‘ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ, ஸத்³த⁴ம்மஸவனம், யோனிஸோமனஸிகாரோ, த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தி …பே… நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி ஏவம் மாதிகம் ட²பேத்வா வித்தா²ரிதானேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் (படி. ம. 3.4) –
பஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமோ பஞ்ஞாபடிலாபோ⁴? சதுன்னம் மக்³க³ஞாணானம், சதுன்னம் ப²லஞாணானம், சதுன்னம் படிஸம்பி⁴தா³ஞாணானம், ச²ன்னம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானம், தேஸத்ததீனம் ஞாணானம், ஸத்தஸத்ததீனம் ஞாணானம் லாபோ⁴ படிலாபோ⁴ பத்திஸம்பத்தி ப²ஸ்ஸனா ஸச்சி²கிரியா உபஸம்பதா³, பஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் பஞ்ஞாபடிலாபோ⁴.
பஞ்ஞாவுத்³தி⁴யா ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா பஞ்ஞாவுத்³தி⁴? ஸத்தன்னஞ்ச ஸேக்கா²னம் புது²ஜ்ஜனகல்யாணகஸ்ஸ ச பஞ்ஞா வட்³ட⁴தி, அரஹதோ பஞ்ஞா வட்³டி⁴தவட்³ட⁴னா, பஞ்ஞாவுத்³தி⁴யா ஸம்வத்தந்தீதி அயம் பஞ்ஞாவுத்³தி⁴.
பஞ்ஞாவேபுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமம் பஞ்ஞாவேபுல்லம்? ஸத்தன்னஞ்ச ஸேக்கா²னம் புது²ஜ்ஜனகல்யாணகஸ்ஸ ச பஞ்ஞா வேபுல்லம் க³ச்ச²தி, அரஹதோ பஞ்ஞா வேபுல்லம் க³தா, பஞ்ஞாவேபுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி இத³ம் பஞ்ஞாவேபுல்லம்.
மஹாபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா மஹாபஞ்ஞா? மஹந்தே அத்தே² பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹந்தே த⁴ம்மே…பே… மஹந்தா நிருத்தியோ, மஹந்தானி படிபா⁴னானி, மஹந்தே ஸீலக்க²ந்தே⁴, மஹந்தே ஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திவிமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴, மஹந்தானி டா²னாட்டா²னானி, மஹந்தா விஹாரஸமாபத்தியோ, மஹந்தானி அரியஸச்சானி, மஹந்தே ஸதிபட்டா²னே, ஸம்மப்பதா⁴னே, இத்³தி⁴பாதே³, மஹந்தானி இந்த்³ரியானி, மஹந்தானி ப³லானி, மஹந்தே போ³ஜ்ஜ²ங்கே³, மஹந்தே அரியமக்³கே³, மஹந்தானி ஸாமஞ்ஞப²லானி, மஹாபி⁴ஞ்ஞாயோ, மஹந்தம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹாபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் மஹாபஞ்ஞா.
புது²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா புது²பஞ்ஞா? புது² நானாக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா. புது² நானாதா⁴தூஸு, புது² நானாஆயதனேஸு, புது² நானாபடிச்சஸமுப்பாதே³ஸு, புது² நானாஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸு, புது² நானாஅத்தே²ஸு, த⁴ம்மேஸு, நிருத்தீஸு, படிபா⁴னேஸு, புது² நானாஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு, ஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திவிமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ஸு, புது² நானாடா²னாட்டா²னேஸு, புது² நானாவிஹாரஸமாபத்தீஸு, புது² நானாஅரியஸச்சேஸு, புது² நானாஸதிபட்டா²னேஸு, ஸம்மப்பதா⁴னேஸு, இத்³தி⁴பாதே³ஸு, இந்த்³ரியேஸு, ப³லேஸு, போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு, புது² நானாஅரியமக்³கே³ஸு, புது² நானாஸாமஞ்ஞப²லேஸு, புது² நானாஅபி⁴ஞ்ஞாஸு ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா. புது² நானாஜனஸாதா⁴ரணே த⁴ம்மே ஸமதிக்கம்ம பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா. புது²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் புது²பஞ்ஞா.
விபுலபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா விபுலபஞ்ஞா? விபுலே அத்தே² பரிக³ண்ஹாதீதி விபுலபஞ்ஞா…பே… விபுலம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக³ண்ஹாதீதி விபுலபஞ்ஞா, விபுலபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் விபுலபஞ்ஞா.
க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா? க³ம்பீ⁴ரேஸு க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. புது²பஞ்ஞாஸதி³ஸோ வித்தா²ரோ. க³ம்பீ⁴ரே பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா, க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா.
அஸாமந்தபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா அஸாமந்தபஞ்ஞா? யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அத்த²வவத்தா²னதோ அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. த⁴ம்மனிருத்திபடிபா⁴னவவத்தா²னதோ படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய, தஸ்ஸ அத்தே² ச த⁴ம்மே ச நிருத்தியா ச படிபா⁴னே ச ந அஞ்ஞோ கோசி ஸக்கோதி அபி⁴ஸம்ப⁴விதும், அனபி⁴ஸம்ப⁴வனீயோ ச ஸோ அஞ்ஞேஹீதி அஸாமந்தபஞ்ஞோ.
புது²ஜ்ஜனகல்யாணகஸ்ஸ பஞ்ஞா அட்ட²மகஸ்ஸ பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா, புது²ஜ்ஜனகல்யாணகம் உபாதா³ய அட்ட²மகோ அஸாமந்தபஞ்ஞோ. அட்ட²மகஸ்ஸ பஞ்ஞா ஸோதாபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞாய தூ³ரே…பே… அட்ட²மகம் உபாதா³ய ஸோதாபன்னோ அஸாமந்தபஞ்ஞோ. ஸோதாபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞா ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞாய. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞா அனாகா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞாய. அனாகா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞா அரஹதோ பஞ்ஞாய. அரஹதோ பஞ்ஞா பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா, அரஹந்தம் உபாதா³ய பச்சேகபு³த்³தோ⁴ அஸாமந்தபஞ்ஞோ. பச்சேகபு³த்³த⁴ஞ்ச ஸதே³வகஞ்ச லோகம் உபாதா³ய ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அக்³கோ³ அஸாமந்தபஞ்ஞோ.
பஞ்ஞாபபே⁴த³குஸலோ பபி⁴ன்னஞாணோ…பே… தே பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ததா²க³தம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²ந்தி கூ³ள்ஹானி ச படிச்ச²ன்னானி ச, கதி²தா விஸஜ்ஜிதா ச தே பஞ்ஹா ப⁴க³வதா ஹோந்தி நித்³தி³ட்ட²காரணா, உபக்கி²த்தகா ச தே ப⁴க³வதா ஸம்பஜ்ஜந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தத்த² அதிரோசதி யதி³த³ம் பஞ்ஞாயாதி அக்³கோ³ அஸாமந்தபஞ்ஞோ, அஸாமந்தபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் அஸாமந்தபஞ்ஞா.
பூ⁴ரிபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா பூ⁴ரிபஞ்ஞா? ராக³ம் அபி⁴பு⁴ய்யதீதி பூ⁴ரிபஞ்ஞா, அபி⁴ப⁴விதாதி பூ⁴ரிபஞ்ஞா. தோ³ஸம், மோஹம், கோத⁴ம், உபனாஹம், மக்க²ம், பலாஸம், இஸ்ஸம், மச்ச²ரியம், மாயம், ஸாடே²ய்யம், த²ம்ப⁴ம், ஸாரம்ப⁴ம், மானம், அதிமானம், மத³ம், பமாத³ம், ஸப்³பே³ கிலேஸே, ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே, ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே, ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே அபி⁴பு⁴ய்யதீதி பூ⁴ரிபஞ்ஞா, அபி⁴ப⁴விதாதி பூ⁴ரிபஞ்ஞா. ராகோ³ அரி, தம் அரிம் மத்³த³னிபஞ்ஞாதி பூ⁴ரிபஞ்ஞா, தோ³ஸோ, மோஹோ…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மா அரி, தம் அரிம் மத்³த³னிபஞ்ஞாதி பூ⁴ரிபஞ்ஞா. பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ, தாய பத²விஸமாய வித்த²தாய விபுலாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோ. அபிச பஞ்ஞாய ஏதம் அதி⁴வசனம் பூ⁴ரி மேதா⁴ பரிணாயிகாதி, பூ⁴ரிபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் பூ⁴ரிபஞ்ஞா.
பஞ்ஞாபா³ஹுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமம் பஞ்ஞாபா³ஹுல்லம்? இதே⁴கச்சோ பஞ்ஞாக³ருகோ ஹோதி பஞ்ஞாசரிதோ பஞ்ஞாஸயோ பஞ்ஞாதி⁴முத்தோ பஞ்ஞாத⁴ஜோ பஞ்ஞாகேது பஞ்ஞாதி⁴பதேய்யோ விசயப³ஹுலோ பவிசயப³ஹுலோ ஓக்கா²யனப³ஹுலோ ஸமோக்கா²யனப³ஹுலோ ஸம்பேக்கா²யனத⁴ம்மோ விபூ⁴தவிஹாரீ தச்சரிதோ தக்³க³ருகோ தப்³ப³ஹுலோ தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோ தத³தி⁴முத்தோ ததா³தி⁴பதேய்யோ, யதா² க³ணக³ருகோ வுச்சதி க³ணபா³ஹுலிகோதி, சீவரக³ருகோ பத்தக³ருகோ ஸேனாஸனக³ருகோ வுச்சதி ஸேனாஸனபா³ஹுலிகோதி, ஏவமேவம் இதே⁴கச்சோ பஞ்ஞாக³ருகோ ஹோதி பஞ்ஞாசரிதோ…பே… ததா³தி⁴பதேய்யோ, பஞ்ஞாபா³ஹுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி இத³ம் பஞ்ஞாபா³ஹுல்லம்.
ஸீக⁴பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா ஸீக⁴பஞ்ஞா? ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸீலானி பரிபூரேதீதி ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் இந்த்³ரியஸம்வரம், போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம், ஜாக³ரியானுயோக³ம், ஸீலக்க²ந்த⁴ம், ஸமாதி⁴-பஞ்ஞா-விமுத்தி-விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் டா²னாட்டா²னானி படிவிஜ்ஜ²தி. விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதி. அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி. ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேதி. ஸம்மப்பதா⁴னே இத்³தி⁴பாதே³ இந்த்³ரியானி ப³லானி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீதி ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி ஸீக⁴பஞ்ஞா, ஸீக⁴பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் ஸீக⁴பஞ்ஞா.
லஹுபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா லஹுபஞ்ஞா? லஹும் லஹும் ஸீலானி பரிபூரேதீதி லஹுபஞ்ஞா…பே… லஹுபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் லஹுபஞ்ஞா.
ஹாஸபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா ஹாஸபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ ஹாஸப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஸீலானி பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா…பே… பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் ஹாஸபஞ்ஞா.
ஜவனபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா ஜவனபஞ்ஞா? யம் கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம், யா காசி வேத³னா, யா காசி ஸஞ்ஞா, யே கேசி ஸங்கா²ரா, யம்கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா, து³க்க²தோ, அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. சக்கு²ம்…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சதோ, து³க்க²தோ, அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன, து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன, அனத்தா அஸாரகட்டே²னாதி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ரூபனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா…பே… ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம்…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா, ஜவனபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் ஜவனபஞ்ஞா.
திக்க²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா திக்க²பஞ்ஞா? கி²ப்பம் கிலேஸே சி²ந்த³தீதி திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் காமவிதக்கம், வ்யாபாத³விதக்கம், விஹிம்ஸாவிதக்கம் உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் ராக³ம், தோ³ஸம், மோஹம்…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி திக்க²பஞ்ஞா. ஏகஸ்மிம் ஆஸனே சத்தாரோ அரியமக்³கா³ சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ ச² அபி⁴ஞ்ஞாயோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாயாதி திக்க²பஞ்ஞா, திக்க²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் திக்க²பஞ்ஞா.
நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘கதமா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு உப்³பே³க³ப³ஹுலோ ஹோதி உத்தாஸப³ஹுலோ உக்கண்ட²னப³ஹுலோ அரதிப³ஹுலோ அனபி⁴ரதிப³ஹுலோ ப³ஹிமுகோ² ந ரமதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு, அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா, அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம், மோஹக்க²ந்த⁴ம், கோத⁴ம், உபனாஹம்…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா, நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி அயம் நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா’’.
ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ வுத்தனயேனேவேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கேவலஞ்ஹி தத்த² ப³ஹுவசனம், இத⁴ ஏகவசனந்தி அயமேவ விஸேஸோ. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவாதி. இமா ச பன ஸோளஸ மஹாபஞ்ஞா லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகாவ கதி²தா.
காயக³தாஸதிவக்³க³வண்ணனா.