18. அபரஅச்ச²ராஸங்கா⁴தவக்³க³வண்ணனா

382. அச்ச²ராஸங்கா⁴தமத்தம்பீதி இத³ம்பி ஸுத்தம் அக்³கி³க்க²ந்தூ⁴பமஅட்டு²ப்பத்தியம்யேவ (அ. நி. 7.72) வுத்தம். அப்பனாப்பத்தாய ஹி மேத்தாய விபாகே கதா²யேவ நத்தி². தஸ்ஸாயேவ அட்டு²ப்பத்தியா அயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴தி வேதி³தப்³பா³. தத்த² பட²மந்தி ‘‘க³ணனானுபுப்³ப³தா பட²மம், இத³ம் பட²மம் ஸமாபஜ்ஜதீதி பட²ம’’ந்தி விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 568) வுத்தத்த²மேவ. ஜா²னந்தி ஜா²னம் நாம து³வித⁴ம் ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னஞ்ச லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னஞ்சாதி. தத்த² ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னம் நாம அட்ட² ஸமாபத்தியோ. தா ஹி பத²வீகஸிணாதி³னோ ஆரம்மணஸ்ஸ உபனிஜ்ஜா²னதோ ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னந்தி வுச்சந்தி. லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னந்தி விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லானி. விபஸ்ஸனா ஹி அனிச்சாதி³வஸேன ஸங்கா²ரலக்க²ணஸ்ஸ உபனிஜ்ஜா²னதோ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம் நாம, விபஸ்ஸனாய பன லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னகிச்சம் மக்³கே³ன ஸிஜ்ஜ²தீதி மக்³கோ³ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம், ப²லம் ஸுஞ்ஞதஅனிமித்தஅப்பணிஹித-லக்க²ணஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸேவ உபனிஜ்ஜா²னதோ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னந்தி வுச்சதி. தத்த² இமஸ்மிம் பன அத்தே² ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னம் அதி⁴ப்பேதம். கோ பன வாதோ³ யே நம் ப³ஹுலீகரோந்தீதி யே நம் பட²மஜ்ஜா²னம் ப³ஹுலீ கரோந்தி, புனப்புனம் கரோந்தி, தேஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

383. து³தியந்திஆதீ³ஸுபி ‘‘க³ணனானுபுப்³ப³தா து³திய’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. 579) நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

386-387. மேத்தந்தி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு ஹிதப²ரணம். சேதோவிமுத்திந்தி சித்தவிமுத்திம். இத⁴ அப்பனாப்பத்தாவ மேத்தா அதி⁴ப்பேதா. கருணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமே பன சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா வட்டம் ஹோந்தி, வட்டபாதா³ ஹோந்தி, விபஸ்ஸனாபாதா³ ஹோந்தி, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரா ஹோந்தி, அபி⁴ஞ்ஞாபாதா³ வா நிரோத⁴பாதா³ வா ஹோந்தி. லோகுத்தரா பன ந ஹோந்தி. கஸ்மா? ஸத்தாரம்மணத்தாதி.

390. காயே காயானுபஸ்ஸீதி ஆனாபானபப்³ப³ம், இரியாபத²பப்³ப³ம், சதுஸம்பஜஞ்ஞபப்³ப³ம், படிகூலமனஸிகாரபப்³ப³ம், தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³ம், நவஸிவதி²காபப்³பா³னி, அஜ்ஜ²த்தபரிகம்மவஸேன சத்தாரி நீலாதி³கஸிணானீதி இமஸ்மிம் அட்டா²ரஸவிதே⁴ காயே தமேவ காயம் பஞ்ஞாய அனுபஸ்ஸந்தோ. விஹரதீதி இரியதி வத்ததி. இமினா இமஸ்ஸ அட்டா²ரஸவிதே⁴ன காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ இரியாபதோ² கதி²தோ ஹோதி. ஆதாபீதி தஸ்ஸேவ வுத்தப்பகாரஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பா⁴வனகவீரியேன வீரியவா. ஸம்பஜானோதி அட்டா²ரஸவிதே⁴ன காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பரிக்³கா³ஹிகபஞ்ஞாய ஸம்மா பஜானந்தோ. ஸதிமாதி அட்டா²ரஸவிதே⁴ன காயானுபஸ்ஸனாபரிக்³கா³ஹிகாய ஸதியா ஸமன்னாக³தோ. வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸந்தி தஸ்மிம்யேவ காயஸங்கா²தே லோகே பஞ்சகாமகு³ணிகதண்ஹஞ்ச படிக⁴ஸம்பயுத்ததோ³மனஸ்ஸஞ்ச வினேத்வா விக்க²ம்பே⁴த்வா காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏத்தாவதா காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னவஸேன ஸுத்³த⁴ரூபஸம்மஸனமேவ கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீதி ஸுகா²தி³பே⁴தா³ஸு வேத³னாஸு ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யமானோ ஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யாமீதி பஜானாதி. து³க்க²ம், அது³க்க²மஸுக²ம், ஸாமிஸம் வா ஸுக²ம், நிராமிஸம் வா ஸுக²ம், ஸாமிஸம் வா து³க்க²ம், நிராமிஸம் வா து³க்க²ம், ஸாமிஸம் வா அது³க்க²மஸுக²ம், நிராமிஸம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யமானோ நிராமிஸம் அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் வேதி³யாமீதி பஜானாதீ’’தி (தீ³. நி. 2.380; விப⁴. 363; ம. நி. 1.113) ஏவம் வுத்தம் நவவித⁴ம் வேத³னம் அனுபஸ்ஸந்தோ. ஆதாபீதிஆதி³னா பனேத்த² நவவிதே⁴ன வேத³னானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பா⁴வனாபரிக்³கா³ஹிகானம் வீரியபஞ்ஞாஸதீனம் வஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. லோகோதி சேத்த² வேத³னா வேதி³தப்³பா³.

சித்தத⁴ம்மேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீதி ‘‘ஸராக³ம் வா சித்தம் ஸராக³ம் சித்தந்தி பஜானாதீ’’தி (தீ³. நி. 2.381; விப⁴. 365; ம. நி. 1.114) ஏவம் வித்தா²ரிதே ஸோளஸப்பபே⁴தே³ சித்தே தமேவ சித்தம் பரிக்³கா³ஹிகாய அனுபஸ்ஸனாய அனுபஸ்ஸந்தோதி அத்தோ². த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ‘‘பஞ்ச நீவரணானி, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴, ச² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராயதனானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, சத்தாரி அரியஸச்சானீ’’தி (தீ³. நி. 2.382-403; விப⁴. 367-373; ம. நி. 1.115-136) ஏவம் கோட்டா²ஸவஸேன பஞ்சதா⁴ வுத்தேஸு த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மபரிக்³கா³ஹிகாய அனுபஸ்ஸனாய தே த⁴ம்மே அனுபஸ்ஸந்தோதி அத்தோ². ஏத்த² பன வேத³னானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னே ச சித்தானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னே ச ஸுத்³த⁴அரூபஸம்மஸனமேவ கதி²தம், த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னே ரூபாரூபஸம்மஸனம். இதி இமானி சத்தாரிபி ஸதிபட்டா²னானி லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானேவ கதி²தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

394. அனுப்பன்னானந்தி அனிப்³ப³த்தானம். பாபகானந்தி லாமகானம். அகுஸலானம் த⁴ம்மானந்தி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தானம் லோபா⁴தி³த⁴ம்மானம். அனுப்பாதா³யாதி அனிப்³ப³த்தனத்தா²ய. ச²ந்த³ம் ஜனேதீதி கத்துகம்யதாகுஸலச்ச²ந்த³ம் உப்பாதே³தி. வாயமதீதி பயோக³ம் பரக்கமம் கரோதி. வீரியம் ஆரப⁴தீதி காயிகசேதஸிகவீரியம் கரோதி. சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதீதி தேனேவ ஸஹஜாதவீரியேன சித்தம் உக்கி²பதி. பத³ஹதீதி பதா⁴னவீரியம் கரோதி.

உப்பன்னானந்தி ஜாதானம் நிப்³ப³த்தானம். குஸலானம் த⁴ம்மானந்தி கோஸல்லஸம்பூ⁴தானம் அலோபா⁴தி³த⁴ம்மானம். டி²தியாதி டி²தத்த²ம். அஸம்மோஸாயாதி அனஸ்ஸனத்த²ம். பி⁴ய்யோபா⁴வாயாதி புனப்புனபா⁴வாய. வேபுல்லாயாதி விபுலபா⁴வாய. பா⁴வனாயாதி வட்³டி⁴யா. பரிபூரியாதி பரிபூரணத்தா²ய. அயம் தாவ சதுன்னம் ஸம்மப்பதா⁴னானம் ஏகபதி³கோ அத்து²த்³தா⁴ரோ.

அயம் பன ஸம்மப்பதா⁴னகதா² நாம து³விதா⁴ லோகியா லோகுத்தரா ச. தத்த² லோகியா ஸப்³ப³புப்³ப³பா⁴கே³ ஹோதி, ஸா கஸ்ஸபஸம்யுத்தபரியாயேன லோகியமக்³க³க்க²ணேயேவ வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹி தத்த² –

‘‘சத்தாரோமே, ஆவுஸோ, ஸம்மப்பதா⁴னா. கதமே சத்தாரோ? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ‘அனுப்பன்னா மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யு’ந்தி ஆதப்பம் கரோதி, ‘உப்பன்னா மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீயமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யு’ந்தி ஆதப்பம் கரோதி, ‘அனுப்பன்னா மே குஸலா த⁴ம்மா அனுப்பஜ்ஜமானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யு’ந்தி ஆதப்பம் கரோதி, ‘உப்பன்னா மே குஸலா த⁴ம்மா நிருஜ்ஜ²மானா அனத்தா²ய ஸம்வத்தேய்யு’ந்தி ஆதப்பம் கரோதீ’’தி (ஸம். நி. 2.145).

ஏத்த² ச பாபகா அகுஸலாதி லோபா⁴த³யோ வேதி³தப்³பா³. அனுப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மாதி ஸமத²விபஸ்ஸனா சேவ மக்³கோ³ ச. உப்பன்னா குஸலா நாம ஸமத²விபஸ்ஸனாவ. மக்³கோ³ பன ஸகிம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²மானோ அனத்தா²ய ஸம்வத்தனகோ நாம நத்தி². ஸோ ஹி ப²லஸ்ஸ பச்சயம் த³த்வாவ நிருஜ்ஜ²தி. புரிமஸ்மிம்பி வா ஸமத²விபஸ்ஸனாவ க³ஹேதப்³பா³தி வுத்தம், தம் பன ந யுத்தம். ஏவம் லோகியா ஸம்மப்பதா⁴னகதா² ஸப்³ப³புப்³ப³பா⁴கே³ கஸ்ஸபஸம்யுத்தபரியாயேன வேதி³தப்³பா³. லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பனேதம் ஏகமேவ வீரியம் சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேன சத்தாரி நாமானி லப⁴தி.

தத்த² அனுப்பன்னானம் பாபகானந்தி ஏத்த² ‘‘அனுப்பன்னோ சேவ காமச்ச²ந்தோ³’’திஆதீ³ஸு வுத்தனயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. உப்பன்னானம் பாபகானந்தி ஏத்த² சதுப்³பி³த⁴ம் உப்பன்னம் வத்தமானுப்பன்னம், பு⁴த்வாவிக³துப்பன்னம், ஓகாஸகதுப்பன்னம், பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னந்தி. தத்த² யே கிலேஸா விஜ்ஜமானா உப்பாதா³தி³ஸமங்கி³னோ, இத³ம் வத்தமானுப்பன்னம் நாம. கம்மே பன ஜவிதே ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வித்வா நிருத்³த⁴விபாகோ பு⁴த்வா விக³தம் நாம, கம்மம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³த⁴ம் பு⁴த்வா விக³தம் நாம. தது³ப⁴யம்பி பு⁴த்வாவிக³துப்பன்னந்தி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. குஸலாகுஸலகம்மம் அஞ்ஞகம்மஸ்ஸ விபாகம் படிபா³ஹித்வா அத்தனோ விபாகஸ்ஸ ஓகாஸம் கரோதி, ஏவம் கதே ஓகாஸே விபாகோ உப்பஜ்ஜமானோ ஓகாஸகரணதோ பட்டா²ய உப்பன்னோதி வுச்சதி, இத³ம் ஓகாஸகதுப்பன்னம் நாம. பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பன விபஸ்ஸனாய பூ⁴மி நாம, தே அதீதாதி³பே⁴தா³ ஹோந்தி. தேஸு அனுஸயிதகிலேஸா பன அதீதா வா அனாக³தா வா பச்சுப்பன்னா வாதி ந வத்தப்³பா³. அதீதக்க²ந்தே⁴ஸு அனுஸயிதாபி ஹி அப்பஹீனாவ ஹோந்தி, அனாக³தக்க²ந்தே⁴ஸு அனுஸயிதாபி அப்பஹீனாவ ஹோந்தி, பச்சுப்பன்னக்க²ந்தே⁴ஸு அனுஸயிதாபி அப்பஹீனாவ ஹோந்தி, இத³ம் பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம் நாம. தேனாஹு போராணா – ‘‘தாஸு தாஸு பூ⁴மிஸு அஸமுக்³கா⁴தக³தா கிலேஸா பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னாதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி.

அபரம்பி சதுப்³பி³த⁴ம் உப்பன்னம் ஸமுதா³சாருப்பன்னம், ஆரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதுப்பன்னம், அவிக்க²ம்பி⁴துப்பன்னம், அஸமுக்³கா⁴திதுப்பன்னந்தி. தத்த² ஸம்பதி வத்தமானம்யேவ ஸமுதா³சாருப்பன்னம் நாம. ஸகிம் சக்கூ²னி உம்மீலேத்வா ஆரம்மணே நிமித்தே க³ஹிதே அனுஸ்ஸரிதானுஸ்ஸரிதக்க²ணே கிலேஸா நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி ந வத்தப்³பா³. கஸ்மா? ஆரம்மணஸ்ஸ அதி⁴க்³க³ஹிதத்தா. யதா² கிம்? யதா² கீ²ருக்க²ஸ்ஸ குடா²ரியா ஆஹதாஹதட்டா²னே கீ²ரம் ந நிக்க²மிஸ்ஸதீதி ந வத்தப்³பா³, ஏவம். இத³ம் ஆரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதுப்பன்னம் நாம. ஸமாபத்தியா அவிக்க²ம்பி⁴தகிலேஸா பன இமஸ்மிம் நாம டா²னேன உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி ந வத்தப்³பா³. கஸ்மா? அவிக்க²ம்பி⁴தத்தா. யதா² கிம்? யதா² கீ²ரருக்க²ம் குடா²ரியா ஆஹனேய்யும், இமஸ்மிம் நாம டா²னே கீ²ரம் ந நிக்க²மேய்யாதி ந வத்தப்³ப³ம், ஏவம். இத³ம் அவிக்க²ம்பி⁴துப்பன்னம் நாம. மக்³கே³ன அஸமுக்³கா⁴திதகிலேஸா பன ப⁴வக்³கே³ நிப்³ப³த்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜந்தீதி புரிமனயேனேவ வித்தா²ரேதப்³ப³ம். இத³ம் அஸமுக்³கா⁴திதுப்பன்னம் நாம.

இமேஸு உப்பன்னேஸு வத்தமானுப்பன்னம், பு⁴த்வாவிக³துப்பன்னம், ஓகாஸகதுப்பன்னம், ஸமுதா³சாருப்பன்னந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் உப்பன்னம் ந மக்³க³வஜ்ஜ²ம், பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம், ஆரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதுப்பன்னம், அவிக்க²ம்பி⁴துப்பன்னம், அஸமுக்³கா⁴திதுப்பன்னந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் மக்³க³வஜ்ஜ²ம். மக்³கோ³ ஹி உப்பஜ்ஜமானோ ஏதே கிலேஸே பஜஹதி. ஸோ யே கிலேஸே பஜஹதி, தே அதீதா வா அனாக³தா வா பச்சுப்பன்னா வாதி ந வத்தப்³பா³. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘ஹஞ்சி அதீதே கிலேஸே பஜஹதி? தேன ஹி கீ²ணம்யேவ கே²பேதி, நிருத்³த⁴ம் நிரோதே⁴தி, அத்த²ங்க³தம் அத்த²ங்க³மேதி, அதீதம் யம் நத்தி², தம் பஜஹதி. ஹஞ்சி அனாக³தே கிலேஸே பஜஹதி? தேன ஹி அஜாதம் பஜஹதி, அனிப்³ப³த்தம் அனுப்பன்னம் அபாதுபூ⁴தம் பஜஹதி, அனாக³தம் யம் நத்தி², தம் பஜஹதி. ஹஞ்சி பச்சுப்பன்னே கிலேஸே பஜஹதி? தேன ஹி ரத்தோ ராக³ம் பஜஹதி, து³ட்டோ² தோ³ஸம், மூள்ஹோ மோஹம், வினிப³த்³தோ⁴ மானம், பராமட்டோ² தி³ட்டி²ம், அனிட்ட²ங்க³தோ விசிகிச்ச²ம், தா²மக³தோ அனுஸயம் பஜஹதி, கண்ஹஸுக்கா த⁴ம்மா யுக³னத்³தா⁴ வத்தந்தி, ஸம்கிலேஸியா மக்³க³பா⁴வனா ஹோதீதி…பே… தேன ஹி நத்தி² மக்³க³பா⁴வனா, நத்தி² ப²லஸச்சி²கிரியா, நத்தி² கிலேஸப்பஹானம், நத்தி² த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோதி. அத்தி² மக்³க³பா⁴வனா…பே… அத்தி² த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோதி. யதா² கத²ம் விய? ஸேய்யதா²பி தருணோ ருக்கோ²…பே… அபாதுபூ⁴தாயேவ ந பாதுப⁴வந்தீ’’தி (படி. ம. 3.21).

இதி பாளியம் அஜாதப²லருக்கோ² ஆக³தோ, ஜாதப²லருக்கோ² பன தீ³பேதப்³போ³. யதா² ஹி ஸப²லோ தருணம்ப³ருக்கோ², தஸ்ஸ ப²லானி மனுஸ்ஸா பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யும், ஸேஸானி பாதேத்வா பச்சி²யோ பூரேய்யும், அத²ஞ்ஞோ புரிஸோ தம் ப²ரஸுனா சி²ந்தே³ய்ய. தேனஸ்ஸ நேவ அதீதானி ப²லானி நாஸிதானி ஹோந்தி, ந அனாக³தபச்சுப்பன்னானி ச நாஸிதானி. அதீதானி ஹி மனுஸ்ஸேஹி பரிபு⁴த்தானி, அனாக³தானி அனிப்³ப³த்தானி, ந ஸக்கா நாஸேதும். யஸ்மிம் பன ஸமயே ஸோ சி²ன்னோ, ததா³ ப²லானியேவ நத்தீ²தி பச்சுப்பன்னானிபி அனாஸிதானி. ஸசே பன ருக்கோ² அச்சி²ன்னோ அஸ்ஸ, அத²ஸ்ஸ பத²வீரஸஞ்ச ஆபோரஸஞ்ச ஆக³ம்ம யானி ப²லானி நிப்³ப³த்தேய்யும், தானி நாஸிதானி ஹோந்தி. தானி ஹி அஜாதானேவ ந ஜாயந்தி, அனிப்³ப³த்தானேவ ந நிப்³ப³த்தந்தி, அபாதுபூ⁴தானேவ ந பாதுப⁴வந்தி. ஏவமேவ மக்³கோ³ நாபி அதீதாதி³பே⁴தே³ கிலேஸே பஜஹதி, நாபி ந பஜஹதி. யேஸஞ்ஹி கிலேஸானம் மக்³கே³ன க²ந்தே⁴ஸு அபரிஞ்ஞாதேஸு உப்பத்தி ஸியா, மக்³கே³ன உப்பஜ்ஜித்வா க²ந்தா⁴னம் பரிஞ்ஞாதத்தா தே கிலேஸா அஜாதாவ ந ஜாயந்தி, அனிப்³ப³த்தாவ ந நிப்³ப³த்தந்தி, அபாதுபூ⁴தாவ ந பாதுப⁴வந்தி. தருணபுத்தாய இத்தி²யா புன அவிஜாயனத்த²ம் ப்³யாதி⁴தானம் ரோக³வூபஸமனத்த²ம் பீதபே⁴ஸஜ்ஜேஹி வாபி அயமத்தோ² விபா⁴வேதப்³போ³. ஏவம் மக்³கோ³ யே கிலேஸே பஜஹதி, தே அதீதா வா அனாக³தா வா பச்சுப்பன்னா வாதி ந வத்தப்³பா³. ந ச மக்³கோ³ கிலேஸே ந பஜஹதி. யே பன மக்³கோ³ கிலேஸே பஜஹதி, தே ஸந்தா⁴ய ‘‘உப்பன்னானம் பாபகான’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

ந கேவலஞ்ச மக்³கோ³ கிலேஸேயேவ பஜஹதி, கிலேஸானம் பன அப்பஹீனத்தா யே உப்பஜ்ஜேய்யும் உபாதி³ன்னக்க²ந்தா⁴, தேபி பஜஹதியேவ. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸத்த ப⁴வே ட²பேத்வா அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே யே உப்பஜ்ஜேய்யும் நாமஞ்ச ரூபஞ்ச, ஏத்தே²தே நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி (சூளவ. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 6) வித்தா²ரோ. இதி மக்³கோ³ உபாதி³ன்னதோ அனுபாதி³ன்னதோ ச வுட்டா²தி. ப⁴வவஸேன பன ஸோதாபத்திமக்³கோ³ அபாயப⁴வதோ வுட்டா²தி, ஸகதா³கா³மிமக்³கோ³ ஸுக³திப⁴வேகதே³ஸதோ, அனாகா³மிமக்³கோ³ ஸுக³திகாமப⁴வதோ, அரஹத்தமக்³கோ³ ரூபாரூபப⁴வதோ வுட்டா²தி. ஸப்³ப³ப⁴வேஹி வுட்டா²தியேவாதிபி வத³ந்தி.

அத² மக்³க³க்க²ணே கத²ம் அனுப்பன்னானம் உப்பாதா³ய பா⁴வனா ஹோதி, கத²ம் வா உப்பன்னானம் டி²தியாதி? மக்³க³ப்பவத்தியா ஏவ. மக்³கோ³ ஹி பவத்தமானோ புப்³பே³ அனுப்பன்னபுப்³ப³த்தா அனுப்பன்னோ நாம வுச்சதி. அனாக³தபுப்³ப³ஞ்ஹி டா²னம் க³ந்த்வா அனனுபூ⁴தபுப்³ப³ம் வா ஆரம்மணம் அனுப⁴வித்வா வத்தாரோ ப⁴வந்தி; ‘‘அனாக³தட்டா²னம் ஆக³தம்ஹ, அனனுபூ⁴தம் ஆரம்மணம் அனுப⁴வாமா’’தி. யா சஸ்ஸ பவத்தி, அயமேவ டி²தி நாமாதி ‘‘டி²தியா பா⁴வேதீ’’தி வத்தும் வட்டதி. ஏவமேதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ இத³ம் லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே வீரியம் ‘‘அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³யா’’திஆதீ³னி சத்தாரி நாமானி லப⁴தி. அயம் லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே ஸம்மப்பதா⁴னகதா². இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானேவ ஸம்மப்பதா⁴னானி கதி²தானி.

398-401. இத்³தி⁴பாதே³ஸு ச²ந்த³ம் நிஸ்ஸாய பவத்தோ ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதி⁴, பதா⁴னபூ⁴தா ஸங்கா²ரா பதா⁴னஸங்கா²ரா. ஸமன்னாக³தந்தி தேஹி த⁴ம்மேஹி உபேதம். இத்³தி⁴யா பாத³ம், இத்³தி⁴பூ⁴தம் வா பாத³ந்தி இத்³தி⁴பாத³ம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 431 ஆத³யோ) ஆக³தோ ஏவ. விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.382) பனஸ்ஸ அத்தோ² தீ³பிதோ. தத்ராயம் பி⁴க்கு² யதா³ ச²ந்தா³தீ³ஸு ஏகம் து⁴ரம் நிஸ்ஸாய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, ததா³ஸ்ஸ பட²மித்³தி⁴பாதோ³ புப்³ப³பா⁴கே³ லோகியோ, அபரபா⁴கே³ லோகுத்தரோ. ஏவம் ஸேஸாபீதி. இமஸ்மிம்பி ஸுத்தே லோகியலோகுத்தராவ இத்³தி⁴பாதா³ கதி²தா.

402-406. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேதீதிஆதீ³ஸு ஸத்³தா⁴வ அத்தனோ ஸத்³தா⁴து⁴ரே இந்த³ட்ட²ம் கரோதீதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். வீரியிந்த்³ரியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. பா⁴வேதீதி ஏத்த² பன ஆதி³கம்மிகோ யோகா³வசரோ தீஹி காரணேஹி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் விஸோதே⁴ந்தோ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேதி நாம. வீரியிந்த்³ரியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அஸ்ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோ, ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ, பஸாத³னீயே ஸுத்தந்தே பச்சவேக்க²தோ இமேஹி தீஹாகாரேஹி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் விஸுஜ்ஜ²தி.

‘‘குஸீதே புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோ, ஆரத்³த⁴வீரியே புக்³க³லே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ, ஸம்மப்பதா⁴னே பச்சவேக்க²தோ இமேஹி தீஹாகாரேஹி வீரியிந்த்³ரியம் விஸுஜ்ஜ²தி.

‘‘முட்ட²ஸ்ஸதீ புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோ, உபட்டி²தஸ்ஸதீ புக்³க³லே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ, ஸதிபட்டா²னே பச்சவேக்க²தோ இமேஹி தீஹாகாரேஹி ஸதிந்த்³ரியம் விஸுஜ்ஜ²தி.

‘‘அஸமாஹிதே புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோ, ஸமாஹிதே புக்³க³லே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ, ஜா²னவிமோக்கே² பச்சவேக்க²தோ இமேஹி தீஹாகாரேஹி ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் விஸுஜ்ஜ²தி.

‘‘து³ப்பஞ்ஞே புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோ, பஞ்ஞவந்தே புக்³க³லே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ, க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியம் பச்சவேக்க²தோ இமேஹி தீஹாகாரேஹி பஞ்ஞிந்த்³ரியம் விஸுஜ்ஜ²தீ’’தி (படி. ம. 1.184-185).

ஏத்த² ச க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியம் பச்சவேக்க²தோதி ஸண்ஹஸுகு²மம் க²ந்த⁴ந்தரம், ஆயதனந்தரம், தா⁴தந்தரம், இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³ந்தரம், மக்³க³ந்தரம், ப²லந்தரஞ்ச பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². இமேஸஞ்ஹி திண்ணம் திண்ணம் காரணானம் வஸேன அகதாபி⁴னிவேஸோ ஆதி³கம்மிகோ யோகா³வசரோ ஸத்³தா⁴து⁴ராதீ³ஸு அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா பா⁴வேந்தோ அவஸானே விவட்டேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ இமானி இந்த்³ரியானி பா⁴வேதி நாம, அரஹத்தப²லே பத்தே பா⁴விதிந்த்³ரியோ நாம ஹோதீதி. ஏவம் இமானிபி பஞ்சிந்த்³ரியானி லோகியலோகுத்தரானேவ கதி²தானீதி.

ஸத்³தா⁴ப³லாதீ³ஸு ஸத்³தா⁴யேவ அகம்பியட்டே²ன ப³லந்தி ஸத்³தா⁴ப³லம். வீரியப³லாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ஹி ஸத்³தா⁴ அஸ்ஸத்³தி⁴யே ந கம்பதி, வீரியம் கோஸஜ்ஜேன ந கம்பதி, ஸதி முட்ட²ஸ்ஸச்சேன ந கம்பதி, ஸமாதி⁴ உத்³த⁴ச்சே ந கம்பதி, பஞ்ஞா அவிஜ்ஜாய ந கம்பதீதி ஸப்³பா³னிபி அகம்பியட்டே²ன ப³லானீதி வுச்சந்தி. பா⁴வனானயோ பனேத்த² இந்த்³ரியபா⁴வனாயம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³தி. இமானி லோகியலோகுத்தரானேவ கதி²தானீதி.

418. ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதீதி ஏத்த² அயம் ஆதி³கம்மிகானம் குலபுத்தானம் வஸேன ஸத்³தி⁴ம் அத்த²வண்ணனாய பா⁴வனானயோ. தத்த² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ந்திஆதி³னா நயேன வுத்தானம் ஸத்தன்னம் ஆதி³பதா³னம் தாவ அயமத்த²வண்ணனா – ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ தாவ ஸரணட்டே²ன ஸதி, ஸா பனேஸா உபட்டா²னலக்க²ணா, அபிலாபனலக்க²ணா வா. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘யதா², மஹாராஜ, ரஞ்ஞோ ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ ரஞ்ஞோ ஸாபதேய்யம் அபிலாபேதி ‘ஏத்தகம், மஹாராஜ, ஹிரஞ்ஞம், ஏத்தகம் ஸுவண்ணம், ஏத்தகம் ஸாபதேய்ய’ந்தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ஸதி உப்பஜ்ஜமானா குஸலாகுஸலஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜஹீனப்பணீதகண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கே³ த⁴ம்மே அபிலாபேதி இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி (மி. ப. 2.1.13) வித்தா²ரோ. அபிலாபனரஸா, கிச்சவஸேனேவ ஹிஸ்ஸா ஏதம் லக்க²ணம் தே²ரேன வுத்தம். அஸம்மோஸரஸா வா, கோ³சராபி⁴முகீ²பா⁴வபச்சுபட்டா²னா. ஸதி ஏவ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³.

தத்த² போ³தி⁴யா, போ³தி⁴ஸ்ஸ வா அங்கோ³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யா ஹி அயம் த⁴ம்மஸாமக்³கீ³யாய லோகியலோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே உப்பஜ்ஜமானாய லீனுத்³த⁴ச்சபதிட்டா²னாயூஹனகாமஸுக²அத்தகிலமதா²னுயோக³உச்சே²த³ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸாதீ³னம் அனேகேஸம் உபத்³த³வானம் படிபக்க²பூ⁴தாய ஸதித⁴ம்மவிசயவீரியபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸங்கா²தாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா அரியஸாவகோ பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா போ³தீ⁴தி வுச்சதி, பு³ஜ்ஜ²தீதி கிலேஸஸந்தானனித்³தா³ய உட்ட²ஹதி, சத்தாரி வா அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி, நிப்³பா³னமேவ வா ஸச்சி²கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேத்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (ஸம். நி. 5.378; தீ³. நி. 3.143). தஸ்ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கி³ஸங்கா²தாய போ³தி⁴யா அங்கோ³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³த³யோ விய. யோபேஸ யதா²வுத்தப்பகாராய ஏதாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா அரியஸாவகோ போ³தீ⁴தி வுச்சதி, தஸ்ஸ அங்கோ³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ விய. தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா – ‘‘பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்கா³தி வா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி.

அபிச ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி கேனட்டே²ன போ³ஜ்ஜ²ங்கா³? போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, படிபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி இமினா படிஸம்பி⁴தா³னயேனாபி (படி. ம. 2.17) போ³ஜ்ஜ²ங்க³த்தோ² வேதி³தப்³போ³. பஸத்தோ² ஸுந்த³ரோ ச போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஸதி ஏவ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம்.

த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ந்திஆதீ³ஸுபி சதுஸச்சத⁴ம்மே விசினதீதி த⁴ம்மவிசயோ. ஸோ பவிசயலக்க²ணோ, ஓபா⁴ஸனரஸோ, அஸம்மோஹபச்சுபட்டா²னோ. வீரபா⁴வதோ, விதி⁴னா ஈரயிதப்³ப³தோ ச வீரியம். தம் பக்³க³ஹலக்க²ணம், உபத²ம்ப⁴னரஸம், அனோஸீத³னபச்சுபட்டா²னம். பீணயதீதி பீதி. ஸா ப²ரணலக்க²ணா, துட்டி²லக்க²ணா வா, காயசித்தானம் பீணனரஸா, நேஸம்யேவ ஓத³க்³யபச்சுபட்டா²னா. காயசித்தத³ரத²ப்பஸ்ஸம்ப⁴னதோ பஸ்ஸத்³தி⁴. ஸா உபஸமலக்க²ணா, காயசித்தத³ரத²மத்³த³னரஸா, காயசித்தானம் அபரிப்ப²ந்த³ஸீதிபா⁴வபச்சுபட்டா²னா. ஸமாதா⁴னதோ ஸமாதி⁴. ஸோ அவிக்கே²பலக்க²ணோ, அவிஸாரலக்க²ணோ வா, சித்தசேதஸிகானம் ஸம்பிண்ட³னரஸோ, சித்தட்டி²திபச்சுபட்டா²னோ. அஜ்ஜு²பேக்க²னதோ உபேக்கா². ஸா படிஸங்கா²னலக்க²ணா, ஸமவாஹிதலக்க²ணா வா, ஊனாதி⁴கனிவாரணரஸா, பக்க²பாதுபச்சே²த³னரஸா வா, மஜ்ஜ²த்தபா⁴வபச்சுபட்டா²னா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. பா⁴வேதீதி ப்³ரூஹேதி வட்³டே⁴தி, உப்பாதே³தீதி அத்தோ².

தத்த² சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தீதி வேதி³தப்³பா³ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் முட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா உபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லஸேவனதா தத³தி⁴முத்ததாதி. அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு ஹி ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன, ப⁴த்தனிக்கி²த்தகாகஸதி³ஸே முட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லே பரிவஜ்ஜனேன, திஸ்ஸத³த்தத்தே²ரஅப⁴யத்தே²ராதி³ஸதி³ஸே உபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லே ஸேவனேன, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஸதிஸமுட்டா²பனத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததாய ச ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆதி³கம்மிகோ குலபுத்தோ இமேஹி சதூஹி காரணேஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேத்வா ததே³வ து⁴ரம் கத்வா அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா அனுக்கமேன அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி நாம, ப²லே பத்தே பா⁴விதோ நாம ஹோதி.

ஸத்த த⁴ம்மா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி பரிபுச்ச²கதா, வத்து²விஸத³கிரியா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா, து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா, க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா, தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² பரிபுச்ச²கதாதி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனஇந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னஸமத²விபஸ்ஸனானம் அத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதபரிபுச்சா²ப³ஹுலதா.

வத்து²விஸத³கிரியாதி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானம் வத்தூ²னம் விஸத³பா⁴வகரணம். யதா³ ஹிஸ்ஸ கேஸனக²லோமா தீ³கா⁴ ஹோந்தி, ஸரீரம் வா உப்பன்னதோ³ஸஞ்சேவ ஸேத³மலமக்கி²தஞ்ச, ததா³ அஜ்ஜ²த்திகம் வத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். யதா³ பன சீவரம் ஜிண்ணம் கிலிட்ட²ம் து³க்³க³ந்த⁴ம் வா ஹோதி, ஸேனாஸனம் வா உக்லாபம், ததா³ பா³ஹிரம் வத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். தஸ்மா கேஸாதி³ச்சே²த³னேன உத்³த⁴ம்விரேசனஅதோ⁴விரேசனாதீ³ஹி ஸரீரஸல்லஹுகபா⁴வகரணேன உச்சா²த³னனஹாபனேன ச அஜ்ஜ²த்திகவத்து² விஸத³ம் காதப்³ப³ம். ஸூசிகம்மதோ⁴வனரஜனபரிப⁴ண்ட³கரணாதீ³ஹி பா³ஹிரவத்து² விஸத³ம் காதப்³ப³ம். ஏதஸ்மிஞ்ஹி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே வத்து²ம்ஹி அவிஸதே³ உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம் அபரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லவட்டிதேலாதீ³னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. விஸதே³ பன அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே வத்து²ம்ஹி உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி விஸத³ம் ஹோதி பரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லவட்டிதேலாதீ³னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. தேன வுத்தம் – ‘‘வத்து²விஸத³கிரியா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்ததீ’’தி.

இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா நாம ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் ஸமபா⁴வகரணம். ஸசே ஹிஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, இதரானி மந்தா³னி, ததோ வீரியிந்த்³ரியம் பக்³க³ஹகிச்சம், ஸதிந்த்³ரியம் உபட்டா²னகிச்சம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் அவிக்கே²பகிச்சம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி. தஸ்மா தம் த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன வா, யதா² வா மனஸிகரோதோ ப³லவம் ஜாதம், ததா² அமனஸிகாரேன ஹாபேதப்³ப³ம். வக்கலித்தே²ரவத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸனம். ஸசே பன வீரியிந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, அத² நேவ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மோக்க²கிச்சம் காதும் ஸக்கோதி, ந இதரானி இதரகிச்சபே⁴த³ம். தஸ்மா தம் பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனாய ஹாபேதப்³ப³ம். தத்ராபி ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி ஏகஸ்ஸ ப³லவபா⁴வே ஸதி இதரேஸம் அத்தனோ கிச்சேஸு அஸமத்த²தா வேதி³தப்³பா³.

விஸேஸதோ பனேத்த² ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச ஸமதம் பஸம்ஸந்தி. ப³லவஸத்³தோ⁴ ஹி மந்த³பஞ்ஞோ முத⁴ப்பஸன்னோ ஹோதி, அவத்து²ம்ஹி பஸீத³தி. ப³லவபஞ்ஞோ மந்த³ஸத்³தோ⁴ கேராடிகபக்க²ம் ப⁴ஜதி, பே⁴ஸஜ்ஜஸமுட்டி²தோ விய ரோகோ³ அதேகிச்சோ² ஹோதி. சித்துப்பாத³மத்தேனேவ குஸலம் ஹோதீதி அதிதா⁴வித்வா தா³னாதீ³னி அகரோந்தோ நிரயே உப்பஜ்ஜதி. உபி⁴ன்னம் ஸமதாய வத்து²ஸ்மிம்யேவ பஸீத³தி. ப³லவஸமாதி⁴ம் பன மந்த³வீரியம் ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கோஸஜ்ஜபக்க²த்தா கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வதி. ப³லவவீரியம் மந்த³ஸமாதி⁴ம் வீரியஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சபக்க²த்தா உத்³த⁴ச்சம் அபி⁴ப⁴வதி. ஸமாதி⁴ பன வீரியேன ஸம்யோஜிதோ கோஸஜ்ஜே பதிதும் ந லப⁴தி, வீரியம் ஸமாதி⁴னா ஸம்யோஜிதம் உத்³த⁴ச்சே பதிதும் ந லப⁴தி. தஸ்மா தம் உப⁴யம் ஸமம் கத்தப்³ப³ம். உப⁴யஸமதாய ஹி அப்பனா ஹோதி.

அபிச ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ப³லவதீபி ஸத்³தா⁴ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸத்³த³ஹந்தோ ஓகப்பேந்தோ அப்பனம் பாபுணிஸ்ஸதி. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸு பன ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஏகக்³க³தா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ அப்பனம் பாபுணாதி. விபஸ்ஸனாகம்மிகஸ்ஸ பஞ்ஞா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ லக்க²ணபடிவேத⁴ம் பாபுணாதி. உபி⁴ன்னம் பன ஸமதாயபி அப்பனா ஹோதியேவ. ஸதி பன ஸப்³ப³த்த² ப³லவதீ வட்டதி. ஸதி ஹி சித்தம் உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் ஸத்³தா⁴வீரியபஞ்ஞானம் வஸேன உத்³த⁴ச்சபாததோ கோஸஜ்ஜபக்கி²கேன ச ஸமாதி⁴னா கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²தி. தஸ்மா ஸா லோணதூ⁴பனம் விய ஸப்³ப³ப்³யஞ்ஜனேஸு, ஸப்³ப³கம்மிகோ அமச்சோ விய ச ஸப்³ப³ராஜகிச்சேஸு, ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³பா³. தேனாஹ – ‘‘ஸதி ச பன ஸப்³ப³த்தி²கா வுத்தா (ஸம். நி. 5.234) ப⁴க³வதா. கிம் காரணா? சித்தஞ்ஹி ஸதிபடிஸரணம், ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா ச ஸதி, ந வினா ஸதியா சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹோ ஹோதீ’’தி.

து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா நாம க²ந்தா⁴தி³பே⁴தே³ஸு அனோகா³ள்ஹபஞ்ஞானம் து³ம்மேத⁴புக்³க³லானம் ஆரகா பரிவஜ்ஜனம். பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா நாம ஸமபஞ்ஞாஸலக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகாய உத³யப்³ப³யபஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தபுக்³க³லஸேவனா. க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா நாம க³ம்பீ⁴ரேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு பவத்தாய க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாய பபே⁴த³பச்சவேக்க²ணா. தத³தி⁴முத்ததா நாம டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததா. தஸ்மா ஆதி³கம்மிகோ குலபுத்தோ இமேஹி ஸத்தஹி காரணேஹி த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேத்வா ததே³வ து⁴ரம் கத்வா அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா அனுக்கமேன அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி நாம, ப²லே பத்தே பா⁴விதோ நாம ஹோதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – அபாயப⁴யபச்சவேக்க²ணதா, ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதா, க³மனவீதி²பச்சவேக்க²ணதா, பிண்ட³பாதாபசாயனதா, தா³யஜ்ஜமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஸத்து²மஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஜாதிமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

தத்த² ‘‘நிரயேஸு பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகரணதோ பட்டா²ய மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வனகாலேபி, திரச்சா²னயோனியம் ஜாலக்கி²பகுமினாதீ³ஹி க³ஹிதகாலேபி, பாஜனகண்டகாதி³ப்பஹாரதுன்னஸ்ஸ பன ஸகடவஹனாதி³காலேபி, பேத்திவிஸயே அனேகானிபி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம்பி கு²ப்பிபாஸாஹி ஆதுரீபூ⁴தகாலேபி, காலகஞ்ஜிகஅஸுரேஸு ஸட்டி²ஹத்த²அஸீதிஹத்த²ப்பமாணேன அட்டி²சம்மமத்தேனேவ அத்தபா⁴வேன வாதாதபாதி³து³க்கா²னுப⁴வனகாலேபி ந ஸக்கா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் உப்பாதே³தும். அயமேவ தே பி⁴க்கு² காலோ’’தி ஏவம் அபாயப⁴யம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ந ஸக்கா குஸீதேன நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா லத்³து⁴ம், ஆரத்³த⁴வீரியேனேவ ஸக்கா, அயமானிஸம்ஸோ வீரியஸ்ஸா’’தி ஏவம் ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவினோபி உப்பஜ்ஜதி. ‘‘ஸப்³ப³பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴மஹாஸாவகேஹி க³தமக்³கோ³வ க³ந்தப்³போ³, ஸோ ச ந ஸக்கா குஸீதேன க³ந்து’’ந்தி ஏவம் க³மனவீதி²ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘யே தம் பிண்ட³பாதாதீ³ஹி உபட்ட²ஹந்தி, இமே தே மனுஸ்ஸா நேவ ஞாதகா, ந தா³ஸகம்மகரா, நாபி தம் நிஸ்ஸாய ஜீவிஸ்ஸாமாதி தே பணீதானி பிண்ட³பாதாதீ³னி தே³ந்தி. அத² கோ² அத்தனோ காரானம் மஹப்ப²லதம் பச்சாஸீஸமானா தே³ந்தி. ஸத்தா²ராபி ‘அயம் இமே பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா காயத³ள்ஹீப³ஹுலோ ஸுக²ம் விஹரிஸ்ஸதீ’தி ந ஏவம் ஸம்பஸ்ஸதா துய்ஹம் பச்சயா அனுஞ்ஞாதா, அத² கோ² ‘அயம் இமே பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா வட்டது³க்க²தோ முச்சிஸ்ஸதீ’தி தே பச்சயா அனுஞ்ஞாதா. ஸோ தா³னி த்வம் குஸீதோ விஹரந்தோ ந தம் பிண்ட³பாதம் அபசாயிஸ்ஸஸி. ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸேவ ஹி பிண்டா³பசாயனம் நாம ஹோதீ’’தி ஏவம் பிண்ட³பாதாபசாயனம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி மஹாமித்தத்தே²ரஸ்ஸ விய பிண்ட³பாதியதிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ விய ச.

மஹாமித்தத்தே²ரோ கிர கஸ்ஸகலேணே நாம படிவஸதி. தஸ்ஸ ச கோ³சரகா³மே ஏகா மஹாஉபாஸிகா தே²ரம் புத்தம் கத்வா படிஜக்³க³தி. ஸா ஏகதி³வஸம் அரஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தீ தீ⁴தரம் ஆஹ – ‘‘அம்ம, அஸுகஸ்மிம் டா²னே புராணதண்டு³லா, அஸுகஸ்மிம் கீ²ரம், அஸுகஸ்மிம் ஸப்பி, அஸுகஸ்மிம் பா²ணிதம், தவ பா⁴திகஸ்ஸ அய்யமித்தஸ்ஸ ஆக³தகாலே ப⁴த்தம் பசித்வா கீ²ரஸப்பிபா²ணிதேஹி ஸத்³தி⁴ம் தே³ஹி, த³த்வா த்வஞ்ச பு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி. அஹம் பன ஹிய்யோ பக்கம் பாரிவாஸிகப⁴த்தம் கஞ்ஜியேன பு⁴த்தம்ஹீ’’தி. தி³வா கிம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸஸி, அம்மாதி? ஸாகபண்ணம் பக்கி²பித்வா கணதண்டு³லேஹி அம்பி³லயாகு³ம் பசித்வா ட²பேஹி, அம்மாதி.

தே²ரோ சீவரம் பாருபித்வா பத்தம் நீஹரந்தோவ தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா அத்தானம் ஓவதி³ – ‘‘மஹாஉபாஸிகா கிர கஞ்ஜியேன பாரிவாஸிகப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜி, தி³வாபி கணபண்ணம்பி³லயாகு³ம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதி, துய்ஹம் அத்தா²ய பன புராணதண்டு³லாதீ³னி ஆசிக்க²தி. தம் நிஸ்ஸாய கோ² பனேஸா நேவ கே²த்தம் ந வத்து²ம் ந ப⁴த்தம் ந வத்த²ம் பச்சாஸீஸதி, திஸ்ஸோ பன ஸம்பத்தியோ பத்த²யமானா தே³தி. த்வம் ஏதிஸ்ஸா தா ஸம்பத்தியோ தா³தும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி, ந ஸக்கி²ஸ்ஸஸீதி, அயம் கோ² பன பிண்ட³பாதோ தயா ஸராகே³ன ஸதோ³ஸேன ஸமோஹேன ந ஸக்கா க³ண்ஹிது’’ந்தி பத்தம் த²விகாய பக்கி²பித்வா க³ண்டி²கம் முஞ்சித்வா நிவத்தித்வா கஸ்ஸகலேணமேவ க³ந்த்வா பத்தம் ஹேட்டா²மஞ்சே, சீவரஞ்ச சீவரவம்ஸே ட²பேத்வா, ‘‘அரஹத்தம் அபாபுணித்வா ந நிக்க²மிஸ்ஸாமீ’’தி வீரியம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா நிஸீதி³. தீ³க⁴ரத்தம் அப்பமத்தோ ஹுத்வா நிவுத்த²பி⁴க்கு² விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா புரேப⁴த்தமேவ அரஹத்தம் பத்வா விகஸமானமிவ பது³மம் மஹாகீ²ணாஸவோ ஸிதம் கரோந்தோவ நிக்க²மி. லேணத்³வாரே ருக்க²ம்ஹி அதி⁴வத்தா² தே³வதா –

‘‘நமோ தே புரிஸாஜஞ்ஞ, நமோ தே புரிஸுத்தம;

யஸ்ஸ தே ஆஸவா கீ²ணா, த³க்கி²ணேய்யோஸி மாரிஸா’’தி. –

உதா³னம் உதா³னேத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் தும்ஹாதி³ஸானம் அரஹந்தானம் பி⁴க்க²ம் த³த்வா மஹல்லகித்தி²யோ து³க்கா² முச்சிஸ்ஸந்தீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ உட்ட²ஹித்வா த்³வாரம் விவரித்வா காலம் ஓலோகேந்தோ ‘‘பாதோயேவா’’தி ஞத்வா பத்தசீவரம் ஆதா³ய கா³மம் பாவிஸி.

தா³ரிகாபி ப⁴த்தம் ஸம்பாதே³த்வா ‘‘இதா³னி மே பா⁴தா ஆக³மிஸ்ஸதி, இதா³னி மே பா⁴தா ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி த்³வாரம் ஓலோகயமானா நிஸீதி³. ஸா தே²ரே க⁴ரத்³வாரம் ஸம்பத்தே பத்தம் க³ஹேத்வா ஸப்பிபா²ணிதயோஜிதஸ்ஸ கீ²ரபிண்ட³பாதஸ்ஸ பூரேத்வா ஹத்தே² ட²பேஸி. தே²ரோ ‘‘ஸுக²ம் ஹோதூ’’தி அனுமோத³னம் கத்வா பக்காமி. ஸாபி தம் ஓலோகயமானாவ அட்டா²ஸி. தே²ரஸ்ஸ ஹி ததா³ அதிவிய பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ அஹோஸி, விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி, முக²ம் ப³ந்த⁴னா பவுத்ததாலபக்கம் விய அதிவிய விரோசித்த².

மஹாஉபாஸிகா அரஞ்ஞதோ ஆக³ந்த்வா ‘‘கிம், அம்ம, பா⁴திகோ தே ஆக³தோ’’தி புச்சி². ஸா ஸப்³ப³ம் தம் பவத்திம் ஆரோசேஸி. உபாஸிகா ‘‘அஜ்ஜ மே புத்தஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதகிச்சம் மத்த²கம் பத்த’’ந்தி ஞத்வா ‘‘அபி⁴ரமதி தே, அம்ம, பா⁴தா பு³த்³த⁴ஸாஸனே, ந உக்கண்ட²தீ’’தி ஆஹ.

பிண்ட³பாதிகதிஸ்ஸத்தே²ரவத்து² பன ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – மஹாகா³மே கிர ஏகோ த³லித்³த³புரிஸோ தா³ருவிக்கயேன ஜீவிகம் கப்பேதி. ஸோ தேனேவ காரணேன நாமம் லபி⁴த்வா தா³ருப⁴ண்ட³கமஹாதிஸ்ஸோ நாம ஜாதோ. ஸோ ஏகதி³வஸம் அத்தனோ ப⁴ரியம் ஆஹ – ‘‘கிம் அம்ஹாகம் ஜீவிதம் நாம, ஸத்தா²ரா த³ளித்³த³தா³னஸ்ஸ மஹப்ப²லபா⁴வோ கதி²தோ, மயஞ்ச நிப³த்³த⁴ம் தா³தும் ந ஸக்கோம, பக்கி²கப⁴த்தமத்தம் த³த்வா புன உப்பன்னம் ஸலாகப⁴த்தம்பி த³ஸ்ஸாமா’’தி. ஸா ‘‘ஸாது⁴ ஸாமீ’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா புனதி³வஸே யதா²லாபே⁴ன பக்கி²கப⁴த்தம் அதா³ஸி. பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச பச்சயேஹி நிப்பரிஸ்ஸயகாலோ ஹோதி, த³ஹரஸாமணேரா பணீதபோ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா ‘‘அயம் லூகா²ஹாரோ’’தி தேஸம் பக்கி²கப⁴த்தம் க³ஹிதமத்தகமேவ கத்வா தேஸம் பஸ்ஸந்தானம்யேவ ச²ட்³டே³த்வா க³ச்ச²ந்தி.

ஸா இத்தீ² தம் தி³ஸ்வா ஸாமிகஸ்ஸ கதே²ஸி, ‘‘மயா தி³ன்னம் ச²ட்³டே³ந்தீ’’தி ந பன விப்படிஸாரினீ அஹோஸி. தஸ்ஸா ஸாமிகோ ஆஹ – ‘‘மயம் து³க்³க³தபா⁴வேன அய்யானம் ஸுகே²ன பரிபு⁴ஞ்ஜாபேதும் நாஸக்கி²ம்ஹ. கிம் நு கோ² கத்வா அய்யானம் மனம் க³ஹேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமா’’தி? அத²ஸ்ஸ ப⁴ரியா ஆஹ – ‘‘கிம் வதே³ஸி, ஸாமி, ஸபுத்தகா து³க்³க³தா நாம நத்தீ²தி அயம் தே தீ⁴தா, இமம் ஏகஸ்மிம் குலே ட²பேத்வா த்³வாத³ஸ கஹாபணே க³ண்ஹித்வா ஏகம் கீ²ரதே⁴னும் ஆஹர, அய்யானம் கீ²ரஸலாகப⁴த்தம் த³ஸ்ஸாம, ஏவம் தேஸம் சித்தம் க³ண்ஹிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமா’’தி. ஸோ ஸாதூ⁴தி ஸம்படிச்சி²த்வா ததா² அகாஸி. தேஸம் புஞ்ஞேன ஸா தே⁴னு ஸாயம் தீணி மாணிகானி, பாதோ தீணி மாணிகானி கீ²ரம் தே³தி. ஸாயம் லத்³த⁴ம் த³தி⁴ம் கத்வா புனதி³வஸே ததோ க³ஹிதனவனீதேன ஸப்பிம் கத்வா ஸஸப்பிபரிஸேகம் கீ²ரஸலாகப⁴த்தம் தே³ந்தி. ததோ பட்டா²ய தஸ்ஸ கே³ஹே ஸலாகப⁴த்தம் புஞ்ஞவந்தாவ லப⁴ந்தி.

ஸோ ஏகதி³வஸம் ப⁴ரியம் ஆஹ – ‘‘மயம் தீ⁴து அத்தி²தாய லஜ்ஜிதப்³ப³தோ ச முத்தா, கே³ஹே ச நோ ப⁴த்தம் அய்யானம் பரிபோ⁴கா³ரஹம் ஜாதம். த்வம் யாவ அஹம் ஆக³ச்சா²மி, தாவ இமஸ்மிம் கல்யாணவத்தே மா பமஜ்ஜி. அஹம் கிஞ்சிதே³வ கத்வா தீ⁴தரம் மோசேஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ ஏகம் பதே³ஸம் க³ந்த்வா உச்சு²யந்தகம்மம் கத்வா ச²ஹி மாஸேஹி த்³வாத³ஸ கஹாபணே லபி⁴த்வா ‘‘அலம் ஏத்தகம் மம தீ⁴து மோசனத்தா²யா’’தி தே கஹாபணே து³ஸ்ஸந்தே ப³ந்தி⁴த்வா ‘‘கே³ஹம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி மக்³க³ம் படிபஜ்ஜி.

தஸ்மிம் ஸமயே அம்ப³ரியமஹாவிஹாரவாஸீ பிண்ட³பாதியதிஸ்ஸத்தே²ரோ ‘‘திஸ்ஸமஹாவிஹாரம் க³ந்த்வா சேதியம் வந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி அத்தனோ வஸனட்டா²னதோ மஹாகா³மம் க³ச்ச²ந்தோ தமேவ மக்³க³ம் படிபஜ்ஜி. ஸோ உபாஸகோ தே²ரம் தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா ‘‘ஏககோவ அக³ந்த்வா இமினா அய்யேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகம் த⁴ம்மகத²ம் ஸுணந்தோ க³மிஸ்ஸாமி. ஸீலவந்தோ ஹி ஸப்³ப³காலம் து³ல்லபா⁴’’தி வேகே³ன தே²ரம் ஸம்பாபுணித்வா அபி⁴வாதே³த்வா ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தோ வேலாய உபகட்டா²ய சிந்தேஸி – ‘‘மய்ஹம் ஹத்தே² புடகப⁴த்தம் நத்தி², அய்யஸ்ஸ ச பி⁴க்கா²காலோ ஸம்பத்தோ, அயஞ்ச மே பரிப்³ப³யோ ஹத்தே² அத்தி², ஏகம் கா³மத்³வாரம் பத்தகாலே அய்யஸ்ஸ பிண்ட³பாதம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி.

தஸ்ஸேவம் சித்தே உப்பன்னமத்தேயேவ ஏகோ புடகப⁴த்தம் க³ஹேத்வா தம் டா²னம் ஸம்பத்தோ. உபாஸகோ தம் தி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, தோ²கம் ஆக³மேதா²’’தி வத்வா தம் உபஸங்கமித்வா ஆஹ – ‘‘கஹாபணம் தே, போ⁴ புரிஸ, த³ம்மி, தம் மே புடகப⁴த்தம் தே³ஹீ’’தி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘இமம் ப⁴த்தம் இமஸ்மிம் காலே மாஸகம்பி ந அக்³க⁴தி, அயஞ்ச மய்ஹம் ஏகவாரேனேவ கஹாபணம் தே³தி, ப⁴விஸ்ஸதேத்த² காரண’’ந்தி சிந்தேத்வா ‘‘நாஹம் கஹாபணேன தே³மீ’’தி ஆஹ. ஏவம் ஸந்தே த்³வே க³ண்ஹ, தீணி க³ண்ஹாதி இமினா நியாமேன ஸப்³பே³பி தே கஹாபணே தா³துகாமோ ஜாதோ. இதரோ ‘‘அஞ்ஞேபிஸ்ஸ அத்தீ²’’தி ஸஞ்ஞாய ‘‘ந தே³மி’’ச்சேவ ஆஹ. அத² நம் ஸோ ஆஹ – ‘‘ஸசே மே, போ⁴, அஞ்ஞேபி அஸ்ஸு, தேபி த³தே³ய்யம். ந கோ² பனாஹம் அத்தனோ அத்தா²ய க³ண்ஹாமி, ஏதஸ்மிம் மே ருக்க²மூலே ஏகோ அய்யோ நிஸீதா³பிதோ, துய்ஹம்பி குஸலம் ப⁴விஸ்ஸதி, தே³ஹி மே ப⁴த்த’’ந்தி. தேன ஹி, போ⁴, க³ண்ஹ, ஆஹர தே கஹாபணேதி கஹாபணே க³ஹேத்வா புடகப⁴த்தம் அதா³ஸி. உபாஸகோ ப⁴த்தம் க³ஹேத்வா ஹத்தே² தோ⁴வித்வா தே²ரம் உபஸங்கமித்வா ‘‘பத்தம் நீஹரத², ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. தே²ரோ பத்தம் நீஹரித்வா உபட்³ட⁴ப⁴த்தே தி³ன்னே பத்தம் பித³ஹி. உபாஸகோ ஆஹ – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, ஏகஸ்ஸேவ படிவிஸோ, ந ஸக்கா மயா இதோ பு⁴ஞ்ஜிதும். தும்ஹாகம்யேவ மே அத்தா²ய இமம் பரியேஸித்வா லத்³த⁴ம், க³ண்ஹத² நம் மம் அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. தே²ரோ ‘‘அத்தி² ஏத்த² காரண’’ந்தி க³ஹேத்வா ஸப்³ப³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜி. உபாஸகோ த⁴மகரணேன பானீயம் பரிஸ்ஸாவேத்வா அதா³ஸி. ததோ நிட்டி²தப⁴த்தகிச்சே தே²ரே உபோ⁴பி மக்³க³ம் படிபஜ்ஜிம்ஸு.

தே²ரோ உபாஸகம் புச்சி² – ‘‘கேன காரணேன த்வம் ந பு⁴ஞ்ஜஸீ’’தி. ஸோ அத்தனோ க³மனாக³மனவிதா⁴னம் ஸப்³ப³ம் கதே²ஸி. தே²ரோ தம் ஸுத்வா ஸம்வேக³ப்பத்தோ சிந்தேஸி – ‘‘து³க்கரம் உபாஸகேன கதம், மயா பன ஏவரூபம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ஏதஸ்ஸ கதஞ்ஞுனா ப⁴விதப்³ப³ம். ஸப்பாயஸேனாஸனம் லபி⁴த்வா தத்தே²வ ச²விமம்ஸலோஹிதேஸு ஸுக்க²ந்தேஸுபி நிஸின்னபல்லங்கேனேவ அரஹத்தம் அப்பத்வா ந உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ திஸ்ஸமஹாவிஹாரம் க³ந்த்வா ஆக³ந்துகவத்தம் கத்வா அத்தனோ பத்தஸேனாஸனம் பவிஸித்வா பச்சத்த²ரணம் அத்த²ரித்வா தத்த² நிஸின்னோ அத்தனோ மூலகம்மட்டா²னமேவ க³ண்ஹி. ஸோ தாய ரத்தியா ஓபா⁴ஸமத்தம்பி நிப்³ப³த்தேதும் நாஸக்கி². புனதி³வஸதோ பட்டா²ய பி⁴க்கா²சாரபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா ததே³வ கம்மட்டா²னம் அனுலோமபடிலோமம் விபஸ்ஸி. ஏதேனுபாயேன விபஸ்ஸந்தோ ஸத்தமே அருணே ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பத்வா சிந்தேஸி – ‘‘அதிவிய மே கிலந்தம் ஸரீரம், கிம் நு கோ² மே ஜீவிதம் சிரம் பவத்திஸ்ஸதி, ந பவத்திஸ்ஸதீ’’தி. அத²ஸ்ஸ அப்பவத்தனபா⁴வம் தி³ஸ்வா ஸேனாஸனம் படிஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய விஹாரமஜ்ஜ²ம் க³ந்த்வா பே⁴ரிம் பஹராபேத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேஸி.

ஸங்க⁴த்தே²ரோ ‘‘கேன பி⁴க்கு²னாஸங்கோ⁴ ஸன்னிபாதிதோ’’தி புச்சி². மயா, ப⁴ந்தேதி. கிமத்த²ம் ஸப்புரிஸாதி. ப⁴ந்தே, அஞ்ஞம் கம்மம் நத்தி², யேஸம் பன மக்³கே³ வா ப²லே வா கங்கா² அத்தி², தே மம் புச்ச²ந்தூதி. ஸப்புரிஸ தாதி³ஸா நாம பி⁴க்கூ² அஸந்தம் கு³ணம் ந கதே²ந்தி, அம்ஹாகம் ஏத்த² கங்கா² நத்தி². கிம் பன தே ஸம்வேக³காரணம் அஹோஸி, கிம் பச்சயம் கத்வா அரஹத்தம் நிப்³ப³த்தந்தி. ப⁴ந்தே, இமஸ்மிம் மஹாகா³மே வல்லியவீதி²யம் தா³ருப⁴ண்ட³கமஹாதிஸ்ஸோ நாம உபாஸகோ அத்தனோ தீ⁴தரம் ப³ஹி ட²பேத்வா த்³வாத³ஸ கஹாபணே க³ண்ஹித்வா தேஹி ஏகம் கீ²ரதே⁴னும் க³ஹேத்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ கீ²ரப⁴த்தஸலாகம் பட்ட²பேஸி, ஸோ ‘‘தீ⁴தரம் மோசேஸ்ஸாமீ’’தி ச² மாஸே யந்தஸாலாய ப⁴திம் கத்வா த்³வாத³ஸ கஹாபணே லபி⁴த்வா ‘‘தீ⁴தரம் மோசேஸ்ஸாமீ’’தி அத்தனோ கே³ஹம் க³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ மம் தி³ஸ்வா பி⁴க்கா²சாரவேலாய ஸப்³பே³பி தே கஹாபணே த³த்வா புடகப⁴த்தம் க³ண்ஹித்வா ஸப்³ப³ம் மய்ஹம் அதா³ஸி. அஹம் தம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா இதா⁴க³ந்த்வா ஸப்பாயஸேனாஸனம் லபி⁴த்வா ‘‘பிண்டா³பசாயனகம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேஸிம், ப⁴ந்தேதி. தம் டா²னம் ஸம்பத்தா சதஸ்ஸோபி பரிஸா தே²ரஸ்ஸ ஸாது⁴காரம் அத³ம்ஸு. ஸகபா⁴வேன ஸண்டா²தும் ஸமத்தோ² நாம நாஹோஸி. தே²ரோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² நிஸீதி³த்வா கதே²ந்தோ கதே²ந்தோவ ‘‘மய்ஹம் கூடாகா³ரம் தா³ருப⁴ண்ட³கமஹாதிஸ்ஸஸ்ஸ ஹத்தே²ன பு²ட்ட²காலேயேவ சலதூ’’தி அதி⁴ட்டா²ய அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யி.

காகவண்ணதிஸ்ஸமஹாராஜா ‘‘ஏகோ கிர தே²ரோ பரினிப்³பு³தோ’’தி ஸுத்வா விஹாரம் க³ந்த்வா ஸக்காரஸம்மானம் கத்வா கூடாகா³ரம் ஸஜ்ஜேத்வா தே²ரம் தத்த² ஆரோபேத்வா ‘‘இதா³னி சிதகட்டா²னம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி உக்கி²பந்தோ சாலேதும் நாஸக்கி². ராஜா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் புச்சி² – ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே, தே²ரேன கிஞ்சி கதி²த’’ந்தி. பி⁴க்கூ² தே²ரேன கதி²தவிதா⁴னம் ஆசிக்கி²ம்ஸு. ராஜா தம் உபாஸகம் பக்கோஸாபேத்வா ‘‘தயா இதோ ஸத்ததி³வஸமத்த²கே கஸ்ஸசி மக்³க³படிபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ புடகப⁴த்தம் தி³ன்ன’’ந்தி புச்சி². ஆம, தே³வாதி. கேன தே நியாமேன தி³ன்னந்தி? ஸோ தம் காரணம் ஸப்³ப³ம் ஆரோசேஸி. அத² நம் ராஜா தே²ரஸ்ஸ கூடாகா³ரட்டா²னம் பேஸேஸி – ‘‘க³ச்ச² தம் தே²ரம் ஸஞ்ஜான, ஸோ வா அஞ்ஞோ வா’’தி. ஸோ க³ந்த்வா ஸாணிம் உக்கி²பித்வா தே²ரஸ்ஸ முக²ம் தி³ஸ்வா ஸஞ்ஜானித்வா த்³வீஹி ஹத்தே²ஹி ஹத³யம் ஸந்தா⁴ரேந்தோ ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா, ‘‘தே³வ, மய்ஹம் அய்யோ’’தி ஆஹ. அத²ஸ்ஸ ராஜா மஹாபஸாத⁴னம் தா³பேஸி. தம் பஸாதே⁴த்வா ஆக³தம் ‘‘க³ச்ச² பா⁴திக மஹாதிஸ்ஸ மய்ஹம், அய்யாதி வத்வா கூடாகா³ரம் உக்கி²பா’’தி ஆஹ. உபாஸகோ ‘‘ஸாது⁴, தே³வா’’தி க³ந்த்வா தே²ரஸ்ஸ பாதே³ வந்தி³த்வா உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி உக்கி²பித்வா அத்தனோ மத்த²கே அகாஸி. தஸ்மிம்யேவ க²ணே கூடாகா³ரம் ஆகாஸே உப்பதித்வா சிதகமத்த²கே பதிட்டா²ஸி. தஸ்மிம் காலே சிதகஸ்ஸ சதூஹிபி கண்ணேஹி ஸயமேவ அக்³கி³ஜாலா உட்ட²ஹிம்ஸூதி.

‘‘மஹந்தம் கோ² பனேதம் ஸத்து² தா³யஜ்ஜம், யதி³த³ம் ஸத்த அரியத⁴னானி நாம, தம் ந ஸக்கா குஸீதேன க³ஹேதும். யதா² ஹி விப்படிபன்னம் புத்தம் மாதாபிதரோ ‘அயம் அம்ஹாகம் அபுத்தோ’தி பரிபா³ஹிரம் கரோந்தி, ஸோ தேஸம் அச்சயேன தா³யஜ்ஜம் ந லப⁴தி, ஏவம் குஸீதோபி இத³ம் அரியத⁴னதா³யஜ்ஜம் ந லப⁴தி, ஆரத்³த⁴வீரியோவ லப⁴தீ’’தி தா³யஜ்ஜமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘மஹா கோ² பன தே ஸத்தா². ஸத்து²னோ ஹி தே மாதுகுச்சி²ம்ஹி படிஸந்தி⁴ம் க³ஹணகாலேபி, அபி⁴னிக்க²மனேபி, அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம்பி, த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனயமகபாடிஹாரியதே³வோரோஹனஆயுஸங்கா²ரவோஸ்ஸஜ்ஜனேஸுபி, பரினிப்³பா³னகாலேபி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து கம்பித்த². யுத்தம் நு தே ஏவரூபஸ்ஸ ஸத்து²னோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா குஸீதேன ப⁴விது’’ந்தி ஏவம் ஸத்து²மஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ஜாதியாபி த்வம் இதா³னி ந லாமகஜாதிகோ, அஸம்பி⁴ன்னாய மஹாஸம்மதபவேணியா ஆக³தஓக்காகராஜவம்ஸே ஜாதோஸி, ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜஸ்ஸ ச மஹாமாயாதே³வியா ச நத்தா, ராஹுலப⁴த்³த³ஸ்ஸ கனிட்டோ², தயா நாம ஏவரூபேன ஜினபுத்தேன ஹுத்வா ந யுத்தம் குஸீதேன விஹரிது’’ந்தி ஏவம் ஜாதிமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

‘‘ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா சேவ அஸீதி மஹாஸாவகா ச வீரியேனேவ லோகுத்தரத⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி²ம்ஸு, த்வம் ஏதேஸம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் மக்³க³ம் படிபஜ்ஜஸி, ந படிபஜ்ஜஸீ’’தி ஏவம் ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தம் பச்சவேக்க²தோபி உப்பஜ்ஜதி.

குச்சி²ம் பூரேத்வா டி²தஅஜக³ரஸதி³ஸே விஸ்ஸட்ட²காயிகசேதஸிகவீரியே குஸீதபுக்³க³லே பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஆரத்³த⁴வீரியே பஹிதத்தே புக்³க³லே ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு விரியுப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆதி³கம்மிகோ குலபுத்தோ இமேஹி ஏகாத³ஸஹி காரணேஹி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேத்வா ததே³வ து⁴ரம் கத்வா அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா அனுக்கமேன அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி நாம, ப²லே பத்தே பா⁴விதோ நாம ஹோதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, த⁴ம்மஸங்க⁴ஸீல^ சாக³தே³வதானுஸ்ஸதி உபஸமானுஸ்ஸதி, லூக²புக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸினித்³த⁴புக்³க³லஸேவனதா, பஸாத³னீயஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

பு³த்³த⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸாபி ஹி யாவ உபசாரா ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி, த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸாபி, தீ³க⁴ரத்தம் அக²ண்ட³ம் கத்வா ரக்கி²தம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, கி³ஹினோ த³ஸஸீலம் பஞ்சஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, து³ப்³பி⁴க்க²ப⁴யாதீ³ஸு பணீதபோ⁴ஜனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் த³த்வா ‘‘ஏவம்னாம அத³ம்ஹா’’தி சாக³ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, கி³ஹினோபி ஏவரூபே காலே ஸீலவந்தானம் தி³ன்னதா³னம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, யேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தா தே³வத்தம் பத்தா, ததா²ரூபானம் கு³ணானம் அத்தனி அத்தி²தம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, ஸமாபத்தியா விக்க²ம்பி⁴தே கிலேஸா ஸட்டி²பி ஸத்ததிபி வஸ்ஸானி ந ஸமுதா³சரந்தீதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, சேதியத³ஸ்ஸனபோ³தி⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனேஸு அஸக்கச்சகிரியாய ஸம்ஸூசிதலூக²பா⁴வே பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன க³த்³ரப⁴பிட்டே² ரஜஸதி³ஸே லூக²புக்³க³லே பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ப³ஹுலே முது³சித்தே ஸினித்³த⁴புக்³க³லே ஸேவந்தஸ்ஸாபி, ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பகே பஸாத³னீயஸுத்தந்தே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு பீதிஉப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆதி³கம்மிகோ குலபுத்தோ இமேஹி ஏகாத³ஸஹி காரணேஹி பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேத்வா ததே³வ து⁴ரம் கத்வா அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா அனுக்கமேன அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி நாம, ப²லே பத்தே பா⁴விதோ நாம ஹோதி.

ஸத்த த⁴ம்மா பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதா, உதுஸுக²ஸேவனதா, இரியாபத²ஸுக²ஸேவனதா, மஜ்ஜ²த்தபயோக³தா, ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, பஸ்ஸத்³த⁴காயபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

பணீதஞ்ஹி ஸினித்³த⁴ம் ஸப்பாயபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸாபி, ஸீதுண்ஹேஸு ச உதூஸு டா²னாதீ³ஸு ச இரியாபதே²ஸு ஸப்பாயஉதுஞ்ச இரியாபத²ஞ்ச ஸேவந்தஸ்ஸாபி பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதி. யோ பன மஹாபுரிஸஜாதிகோ ஸப்³ப³உதுஇரியாபத²க்க²மோ ஹோதி, ந தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். யஸ்ஸ ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தா அத்தி², தஸ்ஸேவ விஸபா⁴கே³ உதுஇரியாபதே² வஜ்ஜேத்வா ஸபா⁴கே³ ஸேவந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. மஜ்ஜ²த்தபயோகோ³ வுச்சதி அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸகதபச்சவேக்க²ணா. இமினா மஜ்ஜ²த்தபயோகே³ன உப்பஜ்ஜதி. யோ லேட்³டு³த³ண்டா³தீ³ஹி பரம் விஹேட²யமானோ விசரதி, ஏவரூபம் ஸாரத்³த⁴காயம் புக்³க³லம் பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஸம்யதபாத³பாணிம் பஸ்ஸத்³த⁴காயம் புக்³க³லம் ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு பஸ்ஸத்³தி⁴உப்பாத³னத்தா²ய நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆதி³கம்மிகோ குலபுத்தோ இமேஹி ஸத்தஹி காரணேஹி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேத்வா ததே³வ து⁴ரம் கத்வா அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா அனுக்கமேன அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி நாம, ப²லே பத்தே பா⁴விதோ நாம ஹோதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – வத்து²விஸத³கிரியதா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா, நிமித்தகுஸலதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனதா, ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதா, ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா, அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா, ஜா²னவிமோக்க²பச்சவேக்க²ணதா, தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² வத்து²விஸத³கிரியதா ச இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

நிமித்தகுஸலதா நாம கஸிணனிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹகுஸலதா. ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹி லீனம் சித்தம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மவிசயவீரியபீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனேன தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனம். ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹி உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸமுட்டா²பனேன தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனம். ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதாதி யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாய வா உபஸமஸுகா²னதி⁴க³மேன வா நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி, தஸ்மிம் ஸமயே அட்ட²ஸம்வேக³வத்து²பச்சவேக்க²ணேன ஸம்வேஜேதி. அட்ட² ஸம்வேக³வத்தூ²னி நாம – ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி சத்தாரி, அபாயது³க்க²ம் பஞ்சமம், அதீதே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், அனாக³தே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், பச்சுப்பன்னே ஆஹாரபரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ந்தி. ரதனத்தயகு³ணானுஸ்ஸரணேன ச பஸாத³ம் ஜனேதி. அயம் வுச்சதி ‘‘ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனதா’’தி.

ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா நாம யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்மாபடிபத்திம் ஆக³ம்ம அலீனம் அனுத்³த⁴தம் அனிரஸ்ஸாத³ம் ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் ஸமத²வீதி²படிபன்னம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ந ப்³யாபாரம் ஆபஜ்ஜதி ஸாரதி² விய ஸமப்பவத்தேஸு அஸ்ஸேஸு. அயம் வுச்சதி ‘‘ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதா’’தி. அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா நாம உபசாரம் வா அப்பனம் வா அப்பத்தானம் விக்கி²த்தசித்தானம் புக்³க³லானம் ஆரகா பரிவஜ்ஜனம். ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா நாம உபசாரேன வா அப்பனாய வா ஸமாஹிதசித்தானம் ஸேவனா ப⁴ஜனா பயிருபாஸனா. தத³தி⁴முத்ததா நாம டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஸமாதி⁴உப்பாத³னத்த²ம்யேவ நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்ததா. ஏவஞ்ஹி படிபஜ்ஜதோ ஏஸ உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆதி³கம்மிகோ குலபுத்தோ இமேஹி ஏகாத³ஸஹி காரணேஹி ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேத்வா ததே³வ து⁴ரம் கத்வா அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா அனுக்கமேன அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி நாம, ப²லே பத்தே பா⁴விதோ நாம ஹோதி.

பஞ்ச த⁴ம்மா உபேகா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி – ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா, ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததா, ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லஸேவனதா தத³தி⁴முத்ததாதி. தத்த² த்³வீஹாகாரேஹி ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததம் ஸமுட்டா²பேதி ‘‘த்வம் அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோவ கம்மேன க³மிஸ்ஸஸி, ஏஸோபி அத்தனோ கம்மேன ஆக³ந்த்வா அத்தனோவ கம்மேன க³மிஸ்ஸதி, த்வம் கம் கேலாயஸீ’’தி ஏவம் கம்மஸ்ஸகதபச்சவேக்க²ணேன ச, ‘‘பரமத்த²தோ ஸத்தோயேவ நத்தி², ஸோ த்வம் கம் கேலாயஸீ’’தி ஏவம் நிஸ்ஸத்தபச்சவேக்க²ணேன சாதி. த்³வீஹேவாகாரேஹி ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததம் ஸமுட்டா²பேதி ‘‘இத³ம் சீவரம் அனுபுப்³பே³ன வண்ணவிகாரஞ்சேவ ஜிண்ணபா⁴வஞ்ச உபக³ந்த்வா பாத³புஞ்ச²னசோளகம் ஹுத்வா யட்டி²கோடியா ச²ட்³ட³னீயம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸசே பனஸ்ஸ ஸாமிகோ ப⁴வேய்ய, நாஸ்ஸ ஏவம் வினஸ்ஸிதும் த³தே³ய்யா’’தி ஏவம் அஸ்ஸாமிகபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ச, ‘‘அனத்³த⁴னியம் இத³ம் தாவகாலிக’’ந்தி ஏவம் தாவகாலிகபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன சாதி. யதா² ச சீவரே, ஏவம் பத்தாதீ³ஸுபி யோஜனா காதப்³பா³.

ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதாதி ஏத்த² யோ புக்³க³லோ கி³ஹீ வா அத்தனோ புத்ததீ⁴தாதி³கே, பப்³ப³ஜிதோ வா அத்தனோ அந்தேவாஸிகஸமானுபஜ்ஜா²யகாதி³கே மமாயதி, ஸஹத்தே²னேவ நேஸம் கேஸச்சே²த³னஸூசிகம்மசீவரதோ⁴வனரஜனபத்தபசனாதீ³னி கரோதி, முஹுத்தம்பி அபஸ்ஸந்தோ ‘‘அஸுகோ ஸாமணேரோ குஹிம், அஸுகோ த³ஹரோ குஹி’’ந்தி ப⁴ந்தமிகோ³ விய இதோ சிதோ ச ஓலோகேதி, அஞ்ஞேன கேஸச்சே²த³னாதீ³னம் அத்தா²ய ‘‘முஹுத்தம் தாவ அஸுகம் பேஸேதா²’’தி யாசியமானோபி ‘‘அம்ஹேபி தம் அத்தனோ கம்மம் ந காரேம, தும்ஹே நம் க³ஹேத்வா கிலமிஸ்ஸதா²’’தி ந தே³தி, அயம் ஸத்தகேலாயனோ நாம. யோ பன சீவரபத்ததா²லககத்தரயட்டி²ஆதீ³னி மமாயதி, அஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்தே²ன பராமஸிதும்பி ந தே³தி, தாவகாலிகம் யாசிதோ ‘‘மயம்பி இமம் த⁴னாயந்தா ந பரிபு⁴ஞ்ஜாம, தும்ஹாகம் கிம் த³ஸ்ஸாமா’’தி வத³தி, அயம் ஸங்கா²ரகேலாயனோ நாம.

யோ பன தேஸு த்³வீஸுபி வத்தூ²ஸு மஜ்ஜ²த்தோ உதா³ஸினோ, அயம் ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தோ நாம. இதி அயம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஏவரூபம் ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லம் ஆரகா பரிவஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லம் ஸேவந்தஸ்ஸாபி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு தது³ப்பாத³னத்த²ம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரசித்தஸ்ஸாபி உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆதி³கம்மிகோ குலபுத்தோ இமேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸமுட்டா²பேத்வா ததே³வ து⁴ரம் கத்வா அபி⁴னிவேஸம் பட்ட²பேத்வா அனுக்கமேன அரஹத்தம் க³ண்ஹாதி. ஸோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி நாம, ப²லே பத்தே பா⁴விதோ நாம ஹோதி. இதி இமேபி ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகாவ கதி²தா.

419. ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதீதி அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஆதி³பூ⁴தம் ஸம்மாதி³ட்டி²ம் ப்³ரூஹேதி வட்³டே⁴தி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன ஸம்மாத³ஸ்ஸனலக்க²ணா ஸம்மாதி³ட்டி². ஸம்மாஅபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ ஸம்மாஸங்கப்போ. ஸம்மாபரிக்³கா³ஹலக்க²ணா ஸம்மாவாசா. ஸம்மாஸமுட்டா²பனலக்க²ணோ ஸம்மாகம்மந்தோ. ஸம்மாவோதா³பனலக்க²ணோ ஸம்மாஆஜீவோ. ஸம்மாபக்³க³ஹலக்க²ணோ ஸம்மாவாயாமோ. ஸம்மாஉபட்டா²னலக்க²ணா ஸம்மாஸதி. ஸம்மாஸமாதா⁴னலக்க²ணோ ஸம்மாஸமாதி⁴.

தேஸு ஏகேகஸ்ஸ தீணி தீணி கிச்சானி ஹோந்தி. ஸேய்யதி²த³ம், ஸம்மாதி³ட்டி² தாவ அஞ்ஞேஹிபி அத்தனோ பச்சனீககிலேஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹதி, நிரோத⁴ம் ஆரம்மணம் கரோதி, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச பஸ்ஸதி தப்படிச்சா²த³கமோஹவித⁴மனவஸேன அஸம்மோஹதோ. ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோபி ததே²வ மிச்சா²ஸங்கப்பாதீ³னி ச பஜஹந்தி, நிரோத⁴ஞ்ச ஆரம்மணம் கரோந்தி. விஸேஸதோ பனேத்த² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸஹஜாதத⁴ம்மே ஸம்மா அபி⁴னிரோபேதி, ஸம்மாவாசா ஸம்மா பரிக்³க³ண்ஹாதி, ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மா ஸமுட்டா²பேதி, ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மா வோதா³பேதி, ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மா பக்³க³ண்ஹாதி, ஸம்மாஸதி ஸம்மா உபட்டா²தி, ஸம்மாஸமாதி⁴ ஸம்மா பத³ஹதி.

அபி சேஸா ஸம்மாதி³ட்டி² நாம புப்³ப³பா⁴கே³ நானாக்க²ணா நானாரம்மணா ஹோதி, மக்³க³காலே ஏகக்க²ணா ஏகாரம்மணா. கிச்சதோ பன து³க்கே² ஞாணந்திஆதீ³னி சத்தாரி நாமானி லப⁴தி. ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோபி புப்³ப³பா⁴கே³ நானக்க²ணா நானாரம்மணா ஹோந்தி, மக்³க³காலே ஏகக்க²ணா ஏகாரம்மணா. தேஸு ஸம்மாஸங்கப்போ கிச்சதோ நேக்க²ம்மஸங்கப்போ அவிஹிம்ஸாஸங்கப்போ அப்³யாபாத³ஸங்கப்போதி தீணி நாமானி லப⁴தி. ஸம்மாவாசாத³யோ தயோ புப்³ப³பா⁴கே³ விரதியோபி ஹோந்தி சேதனாயோபி, மக்³க³க்க²ணே பன விரதியோவ. ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதீதி இத³ம்பி த்³வயம் கிச்சதோ ஸம்மப்பதா⁴னஸதிபட்டா²னவஸேன சத்தாரி நாமானி லப⁴தி. ஸம்மாஸமாதி⁴ பன புப்³ப³பா⁴கே³பி மக்³க³க்க²ணேபி ஸம்மாஸமாதி⁴யேவ.

இதி இமேஸு அட்ட²ஸு த⁴ம்மேஸு ப⁴க³வதா நிப்³பா³னாதி⁴க³மாய படிபன்னஸ்ஸ யோகி³னோ ப³ஹுகாரத்தா பட²மம் ஸம்மாதி³ட்டி² தே³ஸிதா. அயஞ்ஹி ‘‘பஞ்ஞாபஜ்ஜோதோ பஞ்ஞாஸத்த²’’ந்தி (த⁴. ஸ. 16, 20, 29, 34) ச வுத்தா. தஸ்மா ஏதாய புப்³ப³பா⁴கே³ விபஸ்ஸனாஞாணஸங்கா²தாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா அவிஜ்ஜந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா கிலேஸசோரே கா⁴தேந்தோ கே²மேன யோகா³வசரோ நிப்³பா³னம் பாபுணாதி. தேன வுத்தம் – ‘‘நிப்³பா³னாதி⁴க³மாய படிபன்னஸ்ஸ யோகி³னோ ப³ஹுகாரத்தா பட²மம் ஸம்மாதி³ட்டி² தே³ஸிதா’’தி.

ஸம்மாஸங்கப்போ பன தஸ்ஸா ப³ஹுகாரோ, தஸ்மா தத³னந்தரம் வுத்தோ. யதா² ஹி ஹேரஞ்ஞிகோ ஹத்தே²ன பரிவத்தேத்வா பரிவத்தேத்வா சக்கு²னா கஹாபணம் ஓலோகேந்தோ ‘அயம் கூடோ, அயம் சே²கோ’’தி ஜானாதி, ஏவம் யோகா³வசரோபி புப்³ப³பா⁴கே³ விதக்கேன விதக்கேத்வா விதக்கேத்வா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஓலோகயமானோ ‘‘இமே த⁴ம்மா காமாவசரா, இமே த⁴ம்மா ரூபாவசராத³யோ’’தி ஜானாதி. யதா² வா பன புரிஸேன கோடியம் க³ஹேத்வா பரிவத்தேத்வா பரிவத்தேத்வா தி³ன்னம் மஹாருக்க²ம் தச்ச²கோ வாஸியா தச்சே²த்வா கம்மே உபனேதி, ஏவம் விதக்கேன விதக்கேத்வா விதக்கேத்வா தி³ன்னத⁴ம்மே யோகா³வசரோ பஞ்ஞாய ‘‘இமே த⁴ம்மா காமாவசரா, இமே த⁴ம்மா ரூபாவசரா’’திஆதி³னா நயேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா கம்மே உபனேதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸம்மாஸங்கப்போ பன தஸ்ஸா ப³ஹுகாரோ, தஸ்மா தத³னந்தரம் வுத்தோ’’தி.

ஸ்வாயம் யதா² ஸம்மாதி³ட்டி²யா, ஏவம் ஸம்மாவாசாயபி உபகாரகோ. யதா²ஹ – ‘‘புப்³பே³ கோ², க³ஹபதி, விதக்கேத்வா விசாரேத்வா பச்சா² வாசம் பி⁴ந்த³தீ’’தி (ம. நி. 1.463). தஸ்மா தத³னந்தரம் ஸம்மாவாசா வுத்தா.

யஸ்மா பன இத³ஞ்சித³ஞ்ச கரிஸ்ஸாமாதி பட²மம் வாசாய ஸம்வித³ஹித்வா லோகே கம்மந்தே பயோஜேந்தி, தஸ்மா வாசா காயகம்மஸ்ஸ உபகாரிகாதி ஸம்மாவாசாய அனந்தரம் ஸம்மாகம்மந்தோ வுத்தோ.

சதுப்³பி³த⁴ம் பன வசீது³ச்சரிதம், திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதம் பஹாய உப⁴யஸுசரிதம் பூரேந்தஸ்ஸேவ யஸ்மா ஆஜீவட்ட²மகஸீலம் பூரேதி, ந இதரஸ்ஸ. தஸ்மா தது³ப⁴யானந்தரம் ஸம்மாஆஜீவோ வுத்தோ.

ஏவம் ஸுத்³தா⁴ஜீவேன ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ மே ஆஜீவோ’’தி ஏத்தாவதா பரிதோஸம் கத்வா ஸுத்தப்பமத்தேன விஹரிதும் ந யுத்தம், அத² கோ² ஸப்³ப³இரியாபதே²ஸு இத³ம் வீரியமாரபி⁴தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் தத³னந்தரம் ஸம்மாவாயாமோ வுத்தோ.

ததோ ஆரத்³த⁴வீரியேனாபி காயாதீ³ஸு சதூஸு வத்தூ²ஸு ஸதி ஸூபட்டி²தா காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் தத³னந்தரம் ஸம்மாஸதி தே³ஸிதா.

யஸ்மா பன ஏவம் ஸூபட்டி²தா ஸதி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபகாரானுபகாரானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்வேஸித்வா பஹோதி ஏகத்தாரம்மணே சித்தம் ஸமாதே⁴தும், தஸ்மா ஸம்மாஸதியா அனந்தரம் ஸம்மாஸமாதி⁴ தே³ஸிதோதி வேதி³தப்³போ³. இதி அயம்பி அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகோவ கதி²தோ.

427. அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீதிஆதீ³ஸு அஜ்ஜ²த்தரூபே பரிகம்மவஸேன அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ நாம ஹோதி. அஜ்ஜ²த்தஞ்ஹி நீலபரிகம்மம் கரோந்தோ கேஸே வா பித்தே வா அக்கி²தாரகாய வா கரோதி, பீதபரிகம்மம் கரோந்தோ மேதே³ வா ச²வியா வா ஹத்த²பாத³தலேஸு வா அக்கீ²னம் பீதகட்டா²னே வா கரோதி, லோஹிதபரிகம்மம் கரோந்தோ மம்ஸே வா லோஹிதே வா ஜிவ்ஹாய வா அக்கீ²னம் ரத்தட்டா²னே வா கரோதி, ஓதா³தபரிகம்மம் கரோந்தோ அட்டி²ம்ஹி வா த³ந்தே வா நகே² வா அக்கீ²னம் ஸேதட்டா²னே வா கரோதி. தம் பன ஸுனீலம் ஸுபீதம் ஸுலோஹிதகம் ஸுஓதா³தகம் ந ஹோதி, அவிஸுத்³த⁴மேவ ஹோதி.

ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீதி யஸ்ஸேவம் பரிகம்மம் அஜ்ஜ²த்தம் உப்பன்னம் ஹோதி, நிமித்தம் பன ப³ஹித்³தா⁴. ஸோ ஏவம் அஜ்ஜ²த்தம் பரிகம்மஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ ச அப்பனாய வஸேன ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’தி வுச்சதி. பரித்தானீதி அவட்³டி⁴தானி. ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீதி ஸுவண்ணானி வா ஹோந்தி து³ப்³ப³ண்ணானி வா, பரித்தவஸேனேவ இத³ம் அபி⁴பா⁴யதனம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தானி அபி⁴பு⁴ய்யாதி யதா² நாம ஸம்பன்னக³ஹணிகோ கடச்சு²மத்தம் ப⁴த்தம் லபி⁴த்வா ‘‘கிம் ஏத்த² பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் அத்தீ²’’தி ஸங்கட்³டி⁴த்வா ஏககப³லமேவ கரோதி, ஏவமேவ ஞாணுத்தரிகோ புக்³க³லோ விஸத³ஞாணோ ‘‘கிம் ஏத்த² பரித்தகே ஆரம்மணே ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம் அத்தி², நாயம் மம பா⁴ரோ’’தி தானி ரூபானி அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜதி, ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் பாபேதீதி அத்தோ². ஜானாமி பஸ்ஸாமீதி இமினா பனஸ்ஸ ஆபோ⁴கோ³ கதி²தோ. ஸோ ச கோ² ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தஸ்ஸ, ந அந்தோஸமாபத்தியம். ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதீதி ஆபோ⁴க³ஸஞ்ஞாயபி ஜா²னஸஞ்ஞாயபி ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. அபி⁴ப⁴வஸஞ்ஞா ஹிஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம்பி அத்தி², ஆபோ⁴க³ஸஞ்ஞா பன ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தஸ்ஸேவ.

அப்பமாணானீதி வட்³டி⁴தப்பமாணானி, மஹந்தானீதி அத்தோ². அபி⁴பு⁴ய்யாதி ஏத்த² பன யதா² மஹக்³க⁴ஸோ புரிஸோ ஏகம் ப⁴த்தவட்³டி⁴தகம் லபி⁴த்வா ‘‘அஞ்ஞம்பி ஹோது, கிம் ஏதம் மய்ஹம் கரிஸ்ஸதீ’’தி தம் ந மஹந்ததோ பஸ்ஸதி, ஏவமேவ ஞாணுத்தரோ புக்³க³லோ விஸத³ஞாணோ ‘‘கிம் ஏத்த² ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம், நயித³ம் அப்பமாணம், ந மய்ஹம் சித்தேகக்³க³தாகரணே பா⁴ரோ அத்தீ²’’தி தானி அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜதி, ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் பாபேதீதி அத்தோ².

அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அலாபி⁴தாய வா அனத்தி²கதாய வா அஜ்ஜ²த்தரூபே பரிகம்மஸஞ்ஞாவிரஹிதோ.

ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீதி யஸ்ஸ பரிகம்மம்பி நிமித்தம்பி ப³ஹித்³தா⁴வ உப்பன்னம், ஸோ ஏவம் ப³ஹித்³தா⁴ பரிகம்மஸ்ஸ சேவ அப்பனாய ச வஸேன ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோவ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’தி வுச்சதி. ஸேஸமேத்த² சதுத்த²அபி⁴பா⁴யதனே வுத்தனயமேவ. இமேஸு பன சதூஸு பரித்தம் விதக்கசரிதவஸேன ஆக³தம், அப்பமாணம் மோஹசரிதவஸேன, ஸுவண்ணம் தோ³ஸசரிதவஸேன, து³ப்³ப³ண்ணம் ராக³சரிதவஸேன. ஏதேஸஞ்ஹி ஏதானி ஸப்பாயானி, ஸா ச நேஸம் ஸப்பாயதா வித்தா²ரதோ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ சரியனித்³தே³ஸே வுத்தா.

பஞ்சமஅபி⁴பா⁴யதனாதீ³ஸு நீலானீதி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேன வுத்தம். நீலவண்ணானீதி வண்ணவஸேன. நீலனித³ஸ்ஸனானீதி நித³ஸ்ஸனவஸேன, அபஞ்ஞாயமானவிவரானி அஸம்பி⁴ன்னவண்ணானி ஏகனீலானேவ ஹுத்வா தி³ஸ்ஸந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. நீலனிபா⁴ஸானீதி இத³ம் பன ஓபா⁴ஸவஸேன வுத்தம், நீலோபா⁴ஸானி நீலப்பபா⁴யுத்தானீதி அத்தோ². ஏதேன நேஸம் ஸுவிஸுத்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி. விஸுத்³த⁴வண்ணவஸேனேவ ஹி இமானி சத்தாரி அபி⁴பா⁴யதனானி வுத்தானி. ‘‘நீலகஸிணம் க³ண்ஹந்தோ நீலஸ்மிம் நிமித்தம் க³ண்ஹாதி புப்ப²ஸ்மிம் வா வத்த²ஸ்மிம் வா வண்ணதா⁴துயா வா’’திஆதி³கம் பனேத்த² கஸிணகரணஞ்ச பரிகம்மஞ்ச அப்பனாவிதா⁴னஞ்ச ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரதோ வுத்தமேவ. இமானி பன அட்ட² அபி⁴பா⁴யதனஜ்ஜா²னானி வட்டானிபி ஹோந்தி வட்டபாத³கானிபி விபஸ்ஸனாபாத³கானிபி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானிபி அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கானிபி நிரோத⁴பாத³கானிபி, லோகியானேவ பன ந லோகுத்தரானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

435. ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ஏத்த² அஜ்ஜ²த்தம் கேஸாதீ³ஸு நீலகஸிணாதீ³ஸு நீலகஸிணாதி³வஸேன உப்பாதி³தம் ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபம், தம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீ. ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴பி நீலகஸிணாதீ³னி ரூபானி ஜா²னசக்கு²னா பஸ்ஸதி. இமினா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴வத்து²கேஸு கஸிணேஸு உப்பாதி³தஜ்ஜா²னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ சத்தாரிபி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அஜ்ஜ²த்தம் ந ரூபஸஞ்ஞீ, அத்தனோ கேஸாதீ³ஸு அனுப்பாதி³தரூபாவசரஜ்ஜா²னோதி அத்தோ². இமினா ப³ஹித்³தா⁴பரிகம்மம் கத்வா ப³ஹித்³தா⁴வ உப்பாதி³தஜ்ஜா²னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி.

ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி இமினா ஸுவிஸுத்³தே⁴ஸு நீலாதீ³ஸு வண்ணகஸிணேஸு ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி. தத்த² கிஞ்சாபி அந்தோஅப்பனாயம் ஸுப⁴ந்தி ஆபோ⁴கோ³ நத்தி², யோ பன விஸுத்³த⁴ம் ஸுப⁴ம் கஸிணாரம்மணம் கத்வா விஹரதி, ஸோ யஸ்மா ‘‘ஸுப⁴ந்தி அதி⁴முத்தோ ஹோதீ’’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா ஏவம் தே³ஸனா கதா. படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ பன ‘‘கத²ம் ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி விமோக்கோ² – இத⁴ பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி…பே… மேத்தாய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிக்கூலா ஹோந்தி. கருணாஸஹக³தேன…பே… முதி³தாஸஹக³தேன…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி…பே… உபேக்கா²ய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிக்கூலா ஹோந்தி. ஏவம் ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி விமோக்கோ²’’தி (படி. ம. 1.212) வுத்தம். ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானந்திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தமேவ.

443. பத²விகஸிணம் பா⁴வேதீதி ஏத்த² பன ஸகலட்டே²ன கஸிணம், பத²வி ஏவ கஸிணம் பத²விகஸிணம். பரிகம்மபத²வியாபி உக்³க³ஹனிமித்தஸ்ஸாபி படிபா⁴க³னிமித்தஸ்ஸாபி தம் நிமித்தம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னஜ்ஜா²னஸ்ஸாபி ஏதம் அதி⁴வசனம். இத⁴ பன பத²விகஸிணாரம்மணம் ஜா²னம் அதி⁴ப்பேதம். தம் ஹேஸ பா⁴வேதி. ஆபோகஸிணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

இமானி பன கஸிணானி பா⁴வேந்தேன ஸீலானி ஸோதே⁴த்வா பரிஸுத்³த⁴ஸீலே பதிட்டி²தேன ய்வாஸ்ஸ த³ஸஸு பலிபோ³தே⁴ஸு பலிபோ³தோ⁴ அத்தி², தம் உபச்சி²ந்தி³த்வா கம்மட்டா²னதா³யகம் கல்யாணமித்தம் உபஸங்கமித்வா அத்தனோ சரியானுகூலவஸேன யம் யஸ்ஸ ஸப்பாயம், தம் தேன க³ஹேத்வா கஸிணபா⁴வனாய அனனுரூபம் விஹாரம் பஹாய அனுரூபே விஹரந்தேன கு²த்³த³கபலிபோ³து⁴பச்சே²த³ம் கத்வா ஸப்³ப³ம் பா⁴வனாவிதா⁴னம் அபரிஹாபேந்தேன பா⁴வேதப்³பா³னி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.38 ஆத³யோ) வுத்தோ. கேவலஞ்ஹி தத்த² விஞ்ஞாணகஸிணம் நாக³தம், தம் அத்த²தோ ஆகாஸகஸிணே பவத்தவிஞ்ஞாணம். தஞ்ச கோ² ஆரம்மணவஸேன வுத்தம், ந ஸமாபத்திவஸேன. தஞ்ஹி அனந்தம் விஞ்ஞாணந்தி ஆரம்மணம் கத்வா ஏஸ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்திம் பா⁴வேந்தோ விஞ்ஞாணகஸிணம் பா⁴வேதீதி வுச்சதி. இமானிபி த³ஸ கஸிணானி வட்டானிபி ஹோந்தி வட்டபாத³கானிபி விபஸ்ஸனாபாத³கானிபி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரத்தா²னிபி அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கானிபி நிரோத⁴பாத³கானிபி, லோகியானேவ பன ந லோகுத்தரானீதி.

453. அஸுப⁴ஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி அஸுப⁴ஸஞ்ஞா வுச்சதி உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸு த³ஸஸு ஆரம்மணேஸு உப்பன்னா பட²மஜ்ஜா²னஸஹக³தா ஸஞ்ஞா, தம் பா⁴வேதி ப்³ரூஹேதி வட்³டே⁴தி, அனுப்பன்னம் உப்பாதே³தி, உப்பன்னம் அனுரக்க²தீதி அத்தோ². த³ஸன்னம் பன அஸுபா⁴னம் பா⁴வனானயோ ஸப்³போ³ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.102 ஆத³யோ) வித்தா²ரிதோயேவ. மரணஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி ஸம்முதிமரணம், க²ணிகமரணம், ஸமுச்சே²த³மரணந்தி திவித⁴ம்பி மரணம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி, அனுப்பன்னம் உப்பாதே³தி, உப்பன்னம் அனுரக்க²தீதி அத்தோ². ஹேட்டா² வுத்தலக்க²ணா வா மரணஸ்ஸதியேவ இத⁴ மரணஸஞ்ஞாதி வுத்தா, தம் பா⁴வேதி உப்பாதே³தி வட்³டே⁴தீதி அத்தோ². பா⁴வனானயோ பனஸ்ஸா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.167 ஆத³யோ) வித்தா²ரிதோயேவ. ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி அஸிதபீதாதி³பே⁴தே³ கப³ளீகாரே ஆஹாரே க³மனபடிகூலாதீ³னி நவ படிகூலானி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி, உப்பாதே³தி வட்³டே⁴தீதி அத்தோ². தஸ்ஸாபி பா⁴வனானயோ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதோயேவ. ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி தேதா⁴துகே லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞம் உக்கண்டி²தஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². அனிச்சஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யஞ்ஞத²த்தபரிக்³கா³ஹிகம் பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு அனிச்சந்தி உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி. அனிச்சே து³க்க²ஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி அனிச்சே க²ந்த⁴பஞ்சகே படிபீளனஸங்கா²தது³க்க²லக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகம் து³க்க²ந்தி உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி. து³க்கே² அனத்தஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி படிபீளனட்டே²ன து³க்கே² க²ந்த⁴பஞ்சகே அவஸவத்தனாகாரஸங்கா²தஅனத்தலக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகம் அனத்தாதி உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி. பஹானஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி பஞ்சவித⁴ம் பஹானம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி. விராக³ஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி பஞ்சவித⁴மேவ விராக³ம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி. நிரோத⁴ஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதி ஸங்கா²ரனிரோத⁴ம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞம் பா⁴வேதி. நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞந்திபி வத³ந்தி. ஏத்த² ச ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதஸஞ்ஞா, அனிச்சஸஞ்ஞா, அனிச்சே து³க்க²ஸஞ்ஞாதி இமாஹி தீஹி ஸஞ்ஞாஹி ப³லவவிபஸ்ஸனா கதி²தா. புன அனிச்சஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீதிஆதி³காஹி த³ஸஹி ஸஞ்ஞாஹி விபஸ்ஸனாஸமாரம்போ⁴வ கதி²தோ.

473. பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிந்திஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ.

483. பட²மஜ்ஜா²னஸஹக³தந்தி பட²மஜ்ஜா²னேன ஸத்³தி⁴ம் க³தம் பவத்தம், பட²மஜ்ஜா²னஸம்பயுத்தந்தி அத்தோ². ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேதீதி பட²மஜ்ஜா²னஸஹக³தம் கத்வா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேதி ப்³ரூஹேதி வட்³டே⁴தி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

அபரஅச்ச²ராஸங்கா⁴தவக்³க³வண்ணனா.