2. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயம்

155. த்³வாத³ஸாயதனானி – சக்கா²யதனம், ஸோதாயதனம், கா⁴னாயதனம், ஜிவ்ஹாயதனம், காயாயதனம், மனாயதனம், ரூபாயதனம், ஸத்³தா³யதனம், க³ந்தா⁴யதனம், ரஸாயதனம், போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம், த⁴ம்மாயதனம்.

156. தத்த² கதமம் சக்கா²யதனம்? யம் சக்கு² [சக்கு²ம் (ஸீ. ஸ்யா. க.) த⁴. ஸ. 596-599] சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ அத்தபா⁴வபரியாபன்னோ அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யேன சக்கு²னா அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன ரூபம் ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் பஸ்ஸி வா பஸ்ஸதி வா பஸ்ஸிஸ்ஸதி வா பஸ்ஸே வா, சக்கு²ம்பேதம் சக்கா²யதனம்பேதம் சக்கு²தா⁴துபேஸா சக்கு²ந்த்³ரியம்பேதம் லோகோபேஸோ த்³வாராபேஸா ஸமுத்³தோ³பேஸோ பண்ட³ரம்பேதம் கே²த்தம்பேதம் வத்து²ம்பேதம் நேத்தம்பேதம் நயனம்பேதம் ஓரிமம் தீரம்பேதம் ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோ. இத³ம் வுச்சதி ‘‘சக்கா²யதனம்’’.

157. தத்த² கதமம் ஸோதாயதனம்? யம் ஸோதம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ அத்தபா⁴வபரியாபன்னோ அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யேன ஸோதேன அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன ஸத்³த³ம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் ஸுணி வா ஸுணாதி வா ஸுணிஸ்ஸதி வா ஸுணே வா, ஸோதம்பேதம் ஸோதாயதனம்பேதம் ஸோததா⁴துபேஸா ஸோதிந்த்³ரியம்பேதம் லோகோபேஸோ த்³வாராபேஸா ஸமுத்³தோ³பேஸோ பண்ட³ரம்பேதம் கே²த்தம்பேதம் வத்து²ம்பேதம் ஓரிமம் தீரம்பேதம் ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோ. இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஸோதாயதனம்’’.

158. தத்த² கதமம் கா⁴னாயதனம்? யம் கா⁴னம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ அத்தபா⁴வபரியாபன்னோ அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யேன கா⁴னேன அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன க³ந்த⁴ம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் கா⁴யி வா கா⁴யதி வா கா⁴யிஸ்ஸதி வா கா⁴யே வா, கா⁴னம்பேதம் கா⁴னாயதனம்பேதம் கா⁴னதா⁴துபேஸா கா⁴னிந்த்³ரியம்பேதம் லோகோபேஸோ த்³வாராபேஸா ஸமுத்³தோ³பேஸோ பண்ட³ரம்பேதம் கே²த்தம்பேதம் வத்து²ம்பேதம் ஓரிமம் தீரம்பேதம் ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோ. இத³ம் வுச்சதி ‘‘கா⁴னாயதனம்’’.

159. தத்த² கதமம் ஜிவ்ஹாயதனம்? யா ஜிவ்ஹா சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ அத்தபா⁴வபரியாபன்னோ அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யாய ஜிவ்ஹாய அனித³ஸ்ஸனாய ஸப்படிகா⁴ய ரஸம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் ஸாயி வா ஸாயதி வா ஸாயிஸ்ஸதி வா ஸாயே வா, ஜிவ்ஹாபேஸா ஜிவ்ஹாயதனம்பேதம் ஜிவ்ஹாதா⁴துபேஸா ஜீவ்ஹிந்த்³ரியம்பேதம் லோகோபேஸோ த்³வாராபேஸா ஸமுத்³தோ³பேஸோ பண்ட³ரம்பேதம் கே²த்தம்பேதம் வத்து²ம்பேதம் ஓரிமம் தீரம்பேதம் ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோ. இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஜிவ்ஹாயதனம்’’.

160. தத்த² கதமம் காயாயதனம்? யோ காயோ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ அத்தபா⁴வபரியாபன்னோ அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யேன காயேன அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் பு²ஸி வா பு²ஸதி வா பு²ஸிஸ்ஸதி வா பு²ஸே வா, காயோபேஸோ காயாயதனம்பேதம் காயதா⁴துபேஸா காயிந்த்³ரியம்பேதம் லோகோபேஸோ த்³வாராபேஸா ஸமுத்³தோ³பேஸோ பண்ட³ரம்பேதம் கே²த்தம்பேதம் வத்து²ம்பேதம் ஓரிமம் தீரம்பேதம் ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோ. இத³ம் வுச்சதி ‘‘காயாயதனம்’’.

161. தத்த² கதமம் மனாயதனம்? ஏகவிதே⁴ன மனாயதனம் – ப²ஸ்ஸஸம்பயுத்தம்.

து³விதே⁴ன மனாயதனம் – அத்தி² ஸஹேதுகம், அத்தி² அஹேதுகம்.

திவிதே⁴ன மனாயதனம் – அத்தி² குஸலம், அத்தி² அகுஸலம், அத்தி² அப்³யாகதம்.

சதுப்³பி³தே⁴ன மனாயதனம் – அத்தி² காமாவசரம், அத்தி² ரூபாவசரம், அத்தி² அரூபாவசரம், அத்தி² அபரியாபன்னம்.

பஞ்சவிதே⁴ன மனாயதனம் – அத்தி² ஸுகி²ந்த்³ரியஸம்பயுத்தம், அத்தி² து³க்கி²ந்த்³ரியஸம்பயுத்தம், அத்தி² ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியஸம்பயுத்தம், அத்தி² தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஸம்பயுத்தம், அத்தி² உபேக்கி²ந்த்³ரியஸம்பயுத்தம்.

ச²ப்³பி³தே⁴ன மனாயதனம் – சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸோதவிஞ்ஞாணம், கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், காயவிஞ்ஞாணம், மனோவிஞ்ஞாணம். ஏவம் ச²ப்³பி³தே⁴ன மனாயதனம்.

ஸத்தவிதே⁴ன மனாயதனம் – சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸோதவிஞ்ஞாணம், கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், காயவிஞ்ஞாணம், மனோதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. ஏவம் ஸத்தவிதே⁴ன மனாயதனம்.

அட்ட²விதே⁴ன மனாயதனம் – சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸோதவிஞ்ஞாணம், கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், காயவிஞ்ஞாணம் அத்தி² ஸுக²ஸஹக³தம், அத்தி² து³க்க²ஸஹக³தம், மனோதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. ஏவம் அட்ட²விதே⁴ன மனாயதனம்.

நவவிதே⁴ன மனாயதனம் – சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸோதவிஞ்ஞாணம், கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், காயவிஞ்ஞாணம், மனோதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து அத்தி² குஸலம், அத்தி² அகுஸலம், அத்தி² அப்³யாகதம். ஏவம் நவவிதே⁴ன மனாயதனம்.

த³ஸவிதே⁴ன மனாயதனம் – சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸோதவிஞ்ஞாணம், கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், காயவிஞ்ஞாணம் அத்தி² ஸுக²ஸஹக³தம், அத்தி² து³க்க²ஸஹக³தம், மனோதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து அத்தி² குஸலம், அத்தி² அகுஸலம், அத்தி² அப்³யாகதம். ஏவம் த³ஸவிதே⁴ன மனாயதனம்.

ஏகவிதே⁴ன மனாயதனம் – ப²ஸ்ஸஸம்பயுத்தம்.

து³விதே⁴ன மனாயதனம் – அத்தி² ஸஹேதுகம், அத்தி² அஹேதுகம்.

திவிதே⁴ன மனாயதனம் – அத்தி² ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம், அத்தி² து³க்கா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம், அத்தி² அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம்…பே…. ஏவம் ப³ஹுவிதே⁴ன மனாயதனம். இத³ம் வுச்சதி ‘‘மனாயதனம்’’.

162. தத்த² கதமம் ரூபாயதனம்? யம் ரூபம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய வண்ணனிபா⁴ ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் நீலம் பீதகம் லோஹிதகம் [பீதம் லோஹிதம் (ஸீ.)] ஓதா³தம் காளகம் மஞ்ஜிட்ட²கம் [மஞ்ஜேட்ட²கம் (ஸீ. ஸ்யா.)] ஹரி ஹரிவண்ணம் அம்ப³ங்குரவண்ணம் தீ³க⁴ம் ரஸ்ஸம் அணும் தூ²லம் வட்டம் பரிமண்ட³லம் சதுரஸ்ஸம் ச²ளம்ஸம் அட்ட²ம்ஸம் ஸோளஸம்ஸம் நின்னம் த²லம் சா²யா ஆதபோ ஆலோகோ அந்த⁴காரோ அப்³பா⁴ மஹிகா தூ⁴மோ ரஜோ சந்த³மண்ட³லஸ்ஸ வண்ணனிபா⁴ ஸூரியமண்ட³லஸ்ஸ [ஸுரியமண்ட³லஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] வண்ணனிபா⁴ தாரகரூபானம் வண்ணனிபா⁴ ஆதா³ஸமண்ட³லஸ்ஸ வண்ணனிபா⁴ மணிஸங்க²முத்தவேளுரியஸ்ஸ வண்ணனிபா⁴ ஜாதரூபரஜதஸ்ஸ வண்ணனிபா⁴, யம் வா பனஞ்ஞம்பி அத்தி² ரூபம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய வண்ணனிபா⁴ ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம், யம் ரூபம் ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் சக்கு²னா அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன பஸ்ஸி வா பஸ்ஸதி வா பஸ்ஸிஸ்ஸதி வா பஸ்ஸே வா, ரூபம்பேதம் ரூபாயதனம்பேதம் ரூபதா⁴துபேஸா. இத³ம் வுச்சதி ‘‘ரூபாயதனம்’’.

163. தத்த² கதமம் ஸத்³தா³யதனம்? யோ ஸத்³தோ³ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴ பே⁴ரிஸத்³தோ³ முதி³ங்க³ஸத்³தோ³ [முதிங்க³ஸத்³தோ⁴ (ஸீ.)] ஸங்க²ஸத்³தோ³ பணவஸத்³தோ³ கீ³தஸத்³தோ³ வாதி³தஸத்³தோ³ ஸம்மஸத்³தோ³ பாணிஸத்³தோ³ ஸத்தானம் நிக்³கோ⁴ஸஸத்³தோ³ தா⁴தூனம் ஸன்னிகா⁴தஸத்³தோ³ வாதஸத்³தோ³ உத³கஸத்³தோ³ மனுஸ்ஸஸத்³தோ³ அமனுஸ்ஸஸத்³தோ³, யோ வா பனஞ்ஞோபி அத்தி² ஸத்³தோ³ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யம் ஸத்³த³ம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் ஸோதேன அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன ஸுணி வா ஸுணாதி வா ஸுணிஸ்ஸதி வா ஸுணே வா, ஸத்³தோ³பேஸோ ஸத்³தா³யதனம்பேதம் ஸத்³த³தா⁴துபேஸா. இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஸத்³தா³யதனம்’’.

164. தத்த² கதமம் க³ந்தா⁴யதனம்? யோ க³ந்தோ⁴ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴ மூலக³ந்தோ⁴ ஸாரக³ந்தோ⁴ தசக³ந்தோ⁴ பத்தக³ந்தோ⁴ புப்ப²க³ந்தோ⁴ ப²லக³ந்தோ⁴ ஆமக³ந்தோ⁴ விஸ்ஸக³ந்தோ⁴ ஸுக³ந்தோ⁴ து³க்³க³ந்தோ⁴, யோ வா பனஞ்ஞோபி அத்தி² க³ந்தோ⁴ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யம் க³ந்த⁴ம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் கா⁴னேன அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன கா⁴யி வா கா⁴யதி வா கா⁴யிஸ்ஸதி வா கா⁴யே வா, க³ந்தோ⁴பேஸோ க³ந்தா⁴யதனம்பேதம் க³ந்த⁴தா⁴துபேஸா. இத³ம் வுச்சதி ‘‘க³ந்தா⁴யதனம்’’.

165. தத்த² கதமம் ரஸாயதனம்? யோ ரஸோ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴ மூலரஸோ க²ந்த⁴ரஸோ தசரஸோ பத்தரஸோ புப்ப²ரஸோ ப²லரஸோ அம்பி³லம் மது⁴ரம் தித்தகம் கடுகம் லோணிகம் [லபிலகம் (ஸீ.), லம்பிகம் (க. ஸீ.)] கா²ரிகம் லம்பி³கம் கஸாவோ ஸாது³ அஸாது³, யோ வா பனஞ்ஞோபி அத்தி² ரஸோ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய அனித³ஸ்ஸனோ ஸப்படிகோ⁴, யம் ரஸம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் ஜிவ்ஹாய அனித³ஸ்ஸனாய ஸப்படிகா⁴ய ஸாயி வா ஸாயதி வா ஸாயிஸ்ஸதி வா ஸாயே வா, ரஸோபேஸோ ரஸாயதனம்பேதம் ரஸதா⁴துபேஸா. இத³ம் வுச்சதி ‘‘ரஸாயதனம்’’.

166. தத்த² கதமம் போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம்? பத²வீதா⁴து தேஜோதா⁴து வாயோதா⁴து கக்க²ளம் முது³கம் ஸண்ஹம் ப²ருஸம் ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸம் து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸம் க³ருகம் லஹுகம், யம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் காயேன அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன பு²ஸி வா பு²ஸதி வா பு²ஸிஸ்ஸதி வா பு²ஸே வா, போ²ட்ட²ப்³போ³பேஸோ போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம்பேதம் போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴துபேஸா. இத³ம் வுச்சதி ‘‘போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம்’’.

167. தத்த² கதமம் த⁴ம்மாயதனம்? வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, யஞ்ச ரூபம் அனித³ஸ்ஸனஅப்படிக⁴ம் த⁴ம்மாயதனபரியாபன்னம், அஸங்க²தா ச தா⁴து.

தத்த² கதமோ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴? ஏகவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ – ப²ஸ்ஸஸம்பயுத்தோ. து³விதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ – அத்தி² ஸஹேதுகோ, அத்தி² அஹேதுகோ. திவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ – அத்தி² குஸலோ, அத்தி² அகுஸலோ, அத்தி² அப்³யாகதோ…பே… ஏவம் த³ஸவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… ஏவம் ப³ஹுவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴. அயம் வுச்சதி ‘‘வேத³னாக்க²ந்தோ⁴’’.

தத்த² கதமோ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴? ஏகவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ – ப²ஸ்ஸஸம்பயுத்தோ. து³விதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ – அத்தி² ஸஹேதுகோ, அத்தி² அஹேதுகோ. திவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ – அத்தி² குஸலோ, அத்தி² அகுஸலோ, அத்தி² அப்³யாகதோ…பே… ஏவம் த³ஸவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴…பே… ஏவம் ப³ஹுவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴. அயம் வுச்சதி ‘‘ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴’’.

தத்த² கதமோ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴? ஏகவிதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ – சித்தஸம்பயுத்தோ. து³விதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ – அத்தி² ஹேது, அத்தி² ந ஹேது. திவிதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ – அத்தி² குஸலோ, அத்தி² அகுஸலோ, அத்தி² அப்³யாகதோ…பே… ஏவம் த³ஸவிதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴…பே… ஏவம் ப³ஹுவிதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴. அயம் வுச்சதி ‘‘ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴’’.

தத்த² கதமம் ரூபம் அனித³ஸ்ஸனஅப்படிக⁴ம் த⁴ம்மாயதனபரியாபன்னம்? இத்தி²ந்த்³ரியம் புரிஸிந்த்³ரியம்…பே… கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ. இத³ம் வுச்சதி ரூபம் ‘‘அனித³ஸ்ஸனஅப்படிக⁴ம் த⁴ம்மாயதனபரியாபன்னம்’’.

தத்த² கதமா அஸங்க²தா தா⁴து? ராக³க்க²யோ, தோ³ஸக்க²யோ, மோஹக்க²யோ – அயம் வுச்சதி ‘‘அஸங்க²தா தா⁴து’’.

இத³ம் வுச்சதி த⁴ம்மாயதனம்.

அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயம்.