20. வீஸதிமவக்³கோ³

(194) 1. அஸஞ்சிச்சகதா²

857. அஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ஹோதீதி? ஆமந்தா. அஸஞ்சிச்ச பாணம் ஹந்த்வா பாணாதிபாதீ ஹோதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ஹோதீதி? ஆமந்தா. அஸஞ்சிச்ச அதி³ன்னம் ஆதி³யித்வா…பே… முஸா ப⁴ணித்வா முஸாவாதீ³ ஹோதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

அஸஞ்சிச்ச பாணம் ஹந்த்வா பாணாதிபாதீ ந ஹோதீதி? ஆமந்தா. அஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ந ஹோதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அஸஞ்சிச்ச அதி³ன்னம் ஆதி³யித்வா…பே… முஸா ப⁴ணித்வா முஸாவாதீ³ ந ஹோதீதி? ஆமந்தா. அஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ந ஹோதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

858. அஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ஹோதீதி? ஆமந்தா. ‘‘அஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ஹோதீ’’தி – அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? நத்தி². ‘‘ஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ஹோதீ’’தி – அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ‘‘ஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ஹோதீ’’தி – அத்தே²வ ஸுத்தந்தோ, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அஸஞ்சிச்ச மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஆனந்தரிகோ ஹோதீ’’தி.

859. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘மாதுகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ’’தி? ஆமந்தா. நனு மாதா ஜீவிதா வோரோபிதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி மாதா ஜீவிதா வோரோபிதா, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘மாதுகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ’’தி.

ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பிதுகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ’’தி? ஆமந்தா. நனு பிதா ஜீவிதா வோரோபிதோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி பிதா ஜீவிதா வோரோபிதோ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பிதுகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ’’தி.

ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘அரஹந்தகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ’’தி? ஆமந்தா. நனு அரஹா ஜீவிதா வோரோபிதோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அரஹா ஜீவிதா வோரோபிதோ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அரஹந்தகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ’’தி.

ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ருஹிருப்பாத³கோ ஆனந்தரிகோ’’தி? ஆமந்தா. நனு ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதி³தந்தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதி³தம், தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ருஹிருப்பாத³கோ ஆனந்தரிகோ’’தி.

860. ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆனந்தரிகோதி? ஆமந்தா. ஸப்³பே³ ஸங்க⁴பே⁴த³கா ஆனந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஸப்³பே³ ஸங்க⁴பே⁴த³கா ஆனந்தரிகாதி? ஆமந்தா. த⁴ம்மஸஞ்ஞீ ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆனந்தரிகோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

861. த⁴ம்மஸஞ்ஞீ ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆனந்தரிகோதி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘அத்து²பாலி, ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆபாயிகோ நேரயிகோ கப்பட்டோ² அதேகிச்சோ²; அத்து²பாலி, ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ந ஆபாயிகோ ந நேரயிகோ ந கப்பட்டோ² ந அதேகிச்சோ²’’தி! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘த⁴ம்மஸஞ்ஞீ ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆனந்தரிகோ’’தி.

862. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘த⁴ம்மஸஞ்ஞீ ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆனந்தரிகோ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா –

‘‘ஆபாயிகோ நேரயிகோ, கப்பட்டோ² ஸங்க⁴பே⁴த³கோ;

வக்³க³ரதோ அத⁴ம்மட்டோ², யோக³க்கே²மா பத⁴ம்ஸதி;

ஸங்க⁴ம் ஸமக்³க³ம் பே⁴த்வான, கப்பம் நிரயம்ஹி பச்சதீ’’தி [சூளவ. 354; அ. நி. 10.39; இதிவு. 18].

அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆனந்தரிகோதி.

அஸஞ்சிச்சகதா² நிட்டி²தா.

20. வீஸதிமவக்³கோ³

(195) 2. ஞாணகதா²

863. நத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாணந்தி? ஆமந்தா. நத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பஞ்ஞா பஜானனா விசயோ பவிசயோ த⁴ம்மவிசயோ ஸல்லக்க²ணா உபலக்க²ணா பச்சுபலக்க²ணாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு அத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பஞ்ஞா பஜானனா விசயோ…பே… பச்சுபலக்க²ணாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பஞ்ஞா பஜானனா விசயோ…பே… பச்சுபலக்க²ணா, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாண’’ந்தி.

864. நத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாணந்தி? ஆமந்தா. புது²ஜ்ஜனோ பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜேய்யாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி புது²ஜ்ஜனோ பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜேய்ய, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாண’’ந்தி.

புது²ஜ்ஜனோ து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம்…பே… ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமாபஜ்ஜேய்ய, விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமாபஜ்ஜேய்ய, புது²ஜ்ஜனோ தா³னம் த³தே³ய்ய …பே… சீவரம் த³தே³ய்ய, பிண்ட³பாதம் த³தே³ய்ய, ஸேனாஸனம் த³தே³ய்ய, கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் த³தே³ய்யாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி புது²ஜ்ஜனோ கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் த³தே³ய்ய, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – நத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாண’’ந்தி.

865. அத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாணந்தி? ஆமந்தா. புது²ஜ்ஜனோ தேன ஞாணேன து³க்க²ம் பரிஜானாதி, ஸமுத³யம் பஜஹதி, நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கரோதி, மக்³க³ம் பா⁴வேதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஞாணகதா² நிட்டி²தா.

20. வீஸதிமவக்³கோ³

(196) 3. நிரயபாலகதா²

866. நத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி? ஆமந்தா. நத்தி² நிரயேஸு கம்மகாரணாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அத்தி² நிரயேஸு கம்மகாரணாதி? ஆமந்தா. அத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

அத்தி² மனுஸ்ஸேஸு கம்மகாரணா, அத்தி² ச காரணிகாதி? ஆமந்தா. அத்தி² நிரயேஸு கம்மகாரணா, அத்தி² ச காரணிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அத்தி² நிரயேஸு கம்மகாரணா, நத்தி² ச காரணிகாதி? ஆமந்தா. அத்தி² மனுஸ்ஸேஸு கம்மகாரணா, நத்தி² ச காரணிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

867. அத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா –

‘‘ந வேஸ்ஸபூ⁴ நோபி ச பேத்திராஜா,

ஸோமோ யமோ வேஸ்ஸவணோ ச ராஜா;

ஸகானி கம்மானி ஹனந்தி தத்த², இதோ பணுன்னம் [பணுண்ணம் (ஸ்யா. க.), பனுன்னம் (ஸீ.)] பரலோகபத்த’’ந்தி.

அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி நத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி.

868. நத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னம் நாம காரணம் காரேந்தி [கரோந்தி (ம. நி. 3.250; அ. நி. 3.36)] – தத்தம் அயோகீ²லம் ஹத்தே² க³மேந்தி, தத்தம் அயோகீ²லம் து³தியே ஹத்தே² க³மேந்தி, தத்தம் அயோகீ²லம் பாதே³ க³மேந்தி, தத்தம் அயோகீ²லம் து³தியே பாதே³ க³மேந்தி, தத்தம் அயோகீ²லம் மஜ்ஜே²உரஸ்மிம் க³மேந்தி; ஸோ தத்த² து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேதே³தி; ந ச தாவ காலம் கரோதி யாவ ந தம் பாபகம்மம் ப்³யந்தீஹோதீ’’தி [ம. நி. 3.250; அ. நி. 3.36]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி அத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி.

நத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா ஸம்வேஸேத்வா குடா²ரீஹி [குதா⁴ரீஹி (ஸப்³ப³த்த²)] தச்ச²ந்தி…பே… தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா உத்³த⁴ம்பாத³ம் அதோ⁴ஸிரம் ட²பேத்வா வாஸீஹி தச்ச²ந்தி…பே… தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா ரதே² யோஜேத்வா ஆதி³த்தாய பத²வியா ஸம்பஜ்ஜலிதாய ஸஜோதிபூ⁴தாய [ஸஞ்ஜோதிபூ⁴தாய (ஸ்யா.)] ஸாரேந்திபி பச்சாஸாரேந்திபி…பே… தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா மஹந்தம் அங்கா³ரபப்³ப³தம் ஆதி³த்தம் ஸம்பஜ்ஜலிதம் ஸஜோதிபூ⁴தம் ஆரோபேந்திபி ஓரோபேந்திபி…பே… தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா உத்³த⁴ம்பாத³ம் அதோ⁴ஸிரம் க³ஹேத்வா தத்தாய லோஹகும்பி⁴யா பக்கி²பந்தி ஆதி³த்தாய ஸம்பஜ்ஜலிதாய ஸஜோதிபூ⁴தாய. ஸோ தத்த² பே²ணுத்³தே³ஹகம் பச்சதி, ஸோ தத்த² பே²ணுத்³தே³ஹகம் பச்சமானோ ஸகிம்பி உத்³த⁴ம் க³ச்ச²தி, ஸகிம்பி அதோ⁴ க³ச்ச²தி, ஸகிம்பி திரியம் க³ச்ச²தி. ஸோ தத்த² து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யதி, ந ச தாவ காலம் கரோதி யாவ ந தம் பாபகம்மம் ப்³யந்தீஹோதி. தமேனம், பி⁴க்க²வே, நிரயபாலா மஹானிரயே பக்கி²பந்தி! ஸோ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, மஹானிரயோ –

‘‘சதுக்கண்ணோ சதுத்³வாரோ, விப⁴த்தோ பா⁴க³ஸோ மிதோ;

அயோபாகாரபரியந்தோ, அயஸா படிகுஜ்ஜிதோ.

‘‘தஸ்ஸ அயோமயா பூ⁴மி, ஜலிதா தேஜஸா யுதா;

ஸமந்தா யோஜனஸதம், ப²ரித்வா திட்ட²தி ஸப்³ப³தா³’’தி [ம. நி. 3.250; அ. நி. 3.36; பே. வ. 71].

அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி அத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலாதி.

நிரயபாலகதா² நிட்டி²தா.

20. வீஸதிமவக்³கோ³

(197) 4. திரச்சா²னகதா²

869. அத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தாதி? ஆமந்தா. அத்தி² திரச்சா²னக³தேஸு தே³வாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தாதி? ஆமந்தா. தே³வலோகோ திரச்சா²னயோனீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தாதி? ஆமந்தா. அத்தி² தத்த² கீடா படங்கா³ மகஸா மக்கி²கா அஹீ விச்சி²கா ஸதபதீ³ க³ண்டு³ப்பாதா³தி [க³ண்டு³பாதா³தி (ஸ்யா. கம். பீ.)]? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

870. நத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தாதி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² தத்த² ஏராவணோ நாம ஹத்தி²னாகோ³ ஸஹஸ்ஸயுத்தம் தி³ப்³ப³ம் யானந்தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² தத்த² ஏராவணோ நாம ஹத்தி²னாகோ³ ஸஹஸ்ஸயுத்தம் தி³ப்³ப³ம் யானம், தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தா’’தி.

871. அத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தாதி? ஆமந்தா. அத்தி² தத்த² ஹத்தி²ப³ந்தா⁴ அஸ்ஸப³ந்தா⁴ [ஹத்தி²ப⁴ண்டா³ அஸ்ஸப⁴ண்டா³ (?)] யாவஸிகா காரணிகா ப⁴த்தகாரகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³. தேன ஹி நத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தாதி.

திரச்சா²னகதா² நிட்டி²தா.

20. வீஸதிமவக்³கோ³

(198) 5. மக்³க³கதா²

872. பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. நனு அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ வுத்தோ ப⁴க³வதா, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதீ⁴தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ வுத்தோ ப⁴க³வதா, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி² …பே… ஸம்மாஸமாதி⁴, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³’’தி.

பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா –

‘‘மக்³கா³னம் அட்ட²ங்கி³கோ ஸேட்டோ², ஸச்சானம் சதுரோ பதா³;

விராகோ³ ஸேட்டோ² த⁴ம்மானம், த்³விபதா³னஞ்ச சக்கு²மா’’தி [த⁴. ப. 273 த⁴ம்மபதே³].

அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி.

873. ஸம்மாவாசா மக்³க³ங்க³ம், ஸா ச ந மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. ஸம்மாதி³ட்டி² மக்³க³ங்க³ம், ஸா ச ந மக்³கோ³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஸம்மாவாசா மக்³க³ங்க³ம், ஸா ச ந மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. ஸம்மாஸங்கப்போ…பே… ஸம்மாவாயாமோ…பே… ஸம்மாஸதி…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ மக்³க³ங்க³ம், ஸோ ச ந மக்³கோ³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஸம்மாகம்மந்தோ…பே… ஸம்மாஆஜீவோ மக்³க³ங்க³ம், ஸோ ச ந மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ மக்³க³ங்க³ம், ஸோ ச ந மக்³கோ³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஸம்மாதி³ட்டி² மக்³க³ங்க³ம், ஸா ச மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. ஸம்மாவாசா மக்³க³ங்க³ம், ஸா ச மக்³கோ³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஸம்மாதி³ட்டி² மக்³க³ங்க³ம், ஸா ச மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. ஸம்மாகம்மந்தோ…பே… ஸம்மாஆஜீவோ மக்³க³ங்க³ம், ஸோ ச மக்³கோ³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஸம்மாஸங்கப்போ…பே… ஸம்மாவாயாமோ…பே… ஸம்மாஸதி…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ மக்³க³ங்க³ம், ஸோ ச மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. ஸம்மாவாசா…பே… ஸம்மாகம்மந்தோ…பே… ஸம்மாஆஜீவோ மக்³க³ங்க³ம், ஸோ ச மக்³கோ³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

874. அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘புப்³பே³வ கோ² பனஸ்ஸ காயகம்மம் வசீகம்மம் ஆஜீவோ ஸுபரிஸுத்³தோ⁴ ஹோதி; ஏவமஸ்ஸாயம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீ’’தி [ம. நி. 3.431]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³தி.

875. பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘யஸ்மிம் கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ந உபலப்³ப⁴தி, ஸமணோபி தத்த² ந உபலப்³ப⁴தி, து³தியோபி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி, ததியோபி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி, சதுத்தோ²பி தத்த² ஸமணோ ந உபலப்³ப⁴தி. யஸ்மிஞ்ச கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ உபலப்³ப⁴தி, ஸமணோபி தத்த² உபலப்³ப⁴தி, து³தியோபி…பே… ததியோபி…பே… சதுத்தோ²பி தத்த² ஸமணோ உபலப்³ப⁴தி. இமஸ்மிம் கோ², ஸுப⁴த்³த³, த⁴ம்மவினயே அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ உபலப்³ப⁴தி. இதே⁴வ, ஸுப⁴த்³த³, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ. ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி [தீ³. நி. 2.214]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி.

மக்³க³கதா² நிட்டி²தா.

20. வீஸதிமவக்³கோ³

(199) 6. ஞாணகதா²

876. த்³வாத³ஸவத்து²கம் ஞாணம் லோகுத்தரந்தி? ஆமந்தா. த்³வாத³ஸ லோகுத்தரஞாணானீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… த்³வாத³ஸ லோகுத்தரஞாணானீதி? ஆமந்தா. த்³வாத³ஸ ஸோதாபத்திமக்³கா³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… த்³வாத³ஸ ஸோதாபத்திமக்³கா³தி? ஆமந்தா. த்³வாத³ஸ ஸோதாபத்திப²லானீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… த்³வாத³ஸ ஸகதா³கா³மிமக்³கா³…பே… அனாகா³மிமக்³கா³…பே… அரஹத்தமக்³கா³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… த்³வாத³ஸ அரஹத்தமக்³கா³தி? ஆமந்தா. த்³வாத³ஸ அரஹத்தப²லானீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

877. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘த்³வாத³ஸவத்து²கம் ஞாணம் லோகுத்தர’’ந்தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³, ஞாணம் உத³பாதி³, பஞ்ஞா உத³பாதி³, விஜ்ஜா உத³பாதி³, ஆலோகோ உத³பாதி³. ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்ய’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… பரிஞ்ஞாதந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… ‘இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா. கம். பீ.)] அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம் பஹாதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… பஹீனந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… ‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதா⁴ (ஸ்யா. கம். பீ.)] அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம் ஸச்சி²காதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… ஸச்சி²கதந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… ‘இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… ‘தம் கோ² பனித³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் பா⁴வேதப்³ப³’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே…பே… பா⁴விதந்தி மே, பி⁴க்க²வே, புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு சக்கு²ம் உத³பாதி³…பே… ஆலோகோ உத³பாதீ³’’தி [மஹாவ. 15; ஸம். நி. 5.1081; படி. ம. 2.30]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி த்³வாத³ஸவத்து²கம் ஞாணம் லோகுத்தரந்தி.

ஞாணகதா² நிட்டி²தா.

வீஸதிமவக்³கோ³.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மாதுகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ பிதுகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ அரஹந்தகா⁴தகோ ஆனந்தரிகோ ருஹிருப்பாத³கோ ஆனந்தரிகோ ஸங்க⁴பே⁴த³கோ ஆனந்தரிகோ, நத்தி² புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாணம், நத்தி² நிரயேஸு நிரயபாலா, அத்தி² தே³வேஸு திரச்சா²னக³தா, பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³, த்³வாத³ஸவத்து²கம் ஞாணம் லோகுத்தரந்தி.

சதுத்தோ² பண்ணாஸகோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

நிக்³க³ஹோ, புஞ்ஞஸஞ்சயோ, அட்டா²ஸி, அதீதேன ச மாதுகா⁴தகோ.