(177) 1. மனுஸ்ஸலோககதா²
802. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² பு³த்³த⁴வுத்தா²னி சேதியானி ஆராமவிஹாரகா³மனிக³மனக³ரானி ரட்டா²னி ஜனபதா³னீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² பு³த்³த⁴வுத்தா²னி சேதியானி ஆராமவிஹாரகா³மனிக³மனக³ரானி ரட்டா²னி ஜனபதா³னி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி? ஆமந்தா. நனு ப⁴க³வா லும்பி³னியா ஜாதோ, போ³தி⁴யா மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, பா³ராணஸியம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம், சாபாலே சேதியே ஆயுஸங்கா²ரோ ஓஸ்ஸட்டோ², குஸினாராயம் ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா லும்பி³னியா ஜாதோ…பே… குஸினாராயம் ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் உக்கட்டா²யம் விஹராமி ஸுப⁴க³வனே ஸாலராஜமூலே’’தி [தீ³. நி. 2.91]; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் உருவேலாயம் விஹராமி அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி [அ. நி. 4.21]; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் ராஜக³ஹே விஹராமி வேளுவனே களந்த³கனிவாபே’’தி [தீ³. நி. 2.180]; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் ஸாவத்தி²யம் விஹராமி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் வேஸாலியம் விஹராமி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாய’’ந்தி [தீ³. நி. 3.11]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீதி.
803. பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீதி? ஆமந்தா. நனு ப⁴க³வா லோகே ஜாதோ, லோகே ஸம்வட்³டோ⁴, லோகம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி அனுபலித்தோ லோகேனாதி [அ. நி. 4.36]? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா லோகே ஜாதோ, லோகே ஸம்வட்³டோ⁴, லோகம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி அனுபலித்தோ லோகேன, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி.
மனுஸ்ஸலோககதா² நிட்டி²தா.