18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(177) 1. மனுஸ்ஸலோககதா²

802. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² பு³த்³த⁴வுத்தா²னி சேதியானி ஆராமவிஹாரகா³மனிக³மனக³ரானி ரட்டா²னி ஜனபதா³னீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² பு³த்³த⁴வுத்தா²னி சேதியானி ஆராமவிஹாரகா³மனிக³மனக³ரானி ரட்டா²னி ஜனபதா³னி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி.

ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி? ஆமந்தா. நனு ப⁴க³வா லும்பி³னியா ஜாதோ, போ³தி⁴யா மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, பா³ராணஸியம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம், சாபாலே சேதியே ஆயுஸங்கா²ரோ ஓஸ்ஸட்டோ², குஸினாராயம் ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா லும்பி³னியா ஜாதோ…பே… குஸினாராயம் ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி.

ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் உக்கட்டா²யம் விஹராமி ஸுப⁴க³வனே ஸாலராஜமூலே’’தி [தீ³. நி. 2.91]; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் உருவேலாயம் விஹராமி அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி [அ. நி. 4.21]; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் ராஜக³ஹே விஹராமி வேளுவனே களந்த³கனிவாபே’’தி [தீ³. நி. 2.180]; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் ஸாவத்தி²யம் விஹராமி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி; ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் வேஸாலியம் விஹராமி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாய’’ந்தி [தீ³. நி. 3.11]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீதி.

803. பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீதி? ஆமந்தா. நனு ப⁴க³வா லோகே ஜாதோ, லோகே ஸம்வட்³டோ⁴, லோகம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி அனுபலித்தோ லோகேனாதி [அ. நி. 4.36]? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா லோகே ஜாதோ, லோகே ஸம்வட்³டோ⁴, லோகம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி அனுபலித்தோ லோகேன, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸீ’’தி.

மனுஸ்ஸலோககதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(178) 2. த⁴ம்மதே³ஸனாகதா²

804. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ’’தி? ஆமந்தா. கேன தே³ஸிதோதி? அபி⁴னிம்மிதேன தே³ஸிதோதி. அபி⁴னிம்மிதோ ஜினோ ஸத்தா² ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ த⁴ம்மஸ்ஸாமீ த⁴ம்மப்படிஸரணோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ’’தி? ஆமந்தா. கேன தே³ஸிதோதி? ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன தே³ஸிதோதி. ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஜினோ ஸத்தா² ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ த⁴ம்மஸ்ஸாமீ த⁴ம்மப்படிஸரணோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

805. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஸம்கி²த்தேனபி கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம்; வித்தா²ரேனபி கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம்; ஸம்கி²த்தவித்தா²ரேனபி கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம்; அஞ்ஞாதாரோ ச து³ல்லபா⁴’’தி [அ. நி. 3.33 ஸாரிபுத்தஸுத்தே]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோதி.

806. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘‘அபி⁴ஞ்ஞாயாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமி, நோ அனபி⁴ஞ்ஞாய; ஸனிதா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமி, நோ அனிதா³னம்; ஸப்பாடிஹாரியாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமி, நோ அப்பாடிஹாரியம்; தஸ்ஸ [யஞ்சஸ்ஸ (ஸீ. பீ. க.)] மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஞ்ஞாய த⁴ம்மம் தே³ஸயதோ நோ அனபி⁴ஞ்ஞாய, ஸனிதா³னம் த⁴ம்மம் தே³ஸயதோ நோ அனிதா³னம், ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸயதோ நோ அப்பாடிஹாரியம் கரணீயோ ஓவாதோ³ கரணீயா அனுஸாஸனீ; அலஞ்ச பன வோ, பி⁴க்க²வே, துட்டி²யா அலம் அத்தமனதாய அலம் ஸோமனஸ்ஸாய – ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴’தி. இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து அகம்பித்தா²’’தி [அ. நி. 3.126]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோதி.

த⁴ம்மதே³ஸனாகதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(179) 3. கருணாகதா²

807. நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி? ஆமந்தா. நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ மேத்தாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி? ஆமந்தா. நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ முதி³தா…பே… உபேக்கா²தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

அத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ மேத்தாதி? ஆமந்தா. அத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ முதி³தா…பே… உபேக்கா²தி? ஆமந்தா. அத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி? ஆமந்தா. ப⁴க³வா அகாருணிகோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு ப⁴க³வா காருணிகோ லோகஹிதோ லோகானுகம்பகோ லோகத்த²சரோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா காருணிகோ லோகஹிதோ லோகானுகம்பகோ லோகத்த²சரோ, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணா’’தி…பே….

நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி? ஆமந்தா. நனு ப⁴க³வா மஹாகருணாஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா மஹாகருணாஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணா’’தி.

808. அத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி? ஆமந்தா. ப⁴க³வா ஸராகோ³தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³. தேன ஹி நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணாதி.

கருணாகதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(180) 4. க³ந்த⁴ஜாதிகதா²

809. பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உச்சாரபஸ்ஸாவோ அதிவிய அஞ்ஞே க³ந்த⁴ஜாதே அதி⁴க்³க³ண்ஹாதீதி? ஆமந்தா. ப⁴க³வா க³ந்த⁴போ⁴ஜீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு ப⁴க³வா ஓத³னகும்மாஸம் பு⁴ஞ்ஜதீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா ஓத³னகும்மாஸம் பு⁴ஞ்ஜதி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உச்சாரபஸ்ஸாவோ அதிவிய அஞ்ஞே க³ந்த⁴ஜாதே அதி⁴க்³க³ண்ஹாதீ’’தி.

பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உச்சாரபஸ்ஸாவோ அதிவிய அஞ்ஞே க³ந்த⁴ஜாதே அதி⁴க்³க³ண்ஹாதீதி? ஆமந்தா. அத்தி² கேசி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உச்சாரபஸ்ஸாவம் ந்ஹாயந்தி விலிம்பந்தி உச்சா²தே³ந்தி [உச்சாரேந்தி (ஸீ. பீ. க.)] பேளாய படிஸாமேந்தி கரண்டா³ய நிக்கி²பந்தி ஆபணே பஸாரேந்தி, தேன ச க³ந்தே⁴ன க³ந்த⁴கரணீயம் கரோந்தீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

க³ந்த⁴ஜாதிகதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(181) 5. ஏகமக்³க³கதா²

810. ஏகேன அரியமக்³கே³ன சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீதி? ஆமந்தா. சதுன்னம் ப²ஸ்ஸானம்…பே… சதுன்னம் ஸஞ்ஞானம் ஸமோதா⁴னம் ஹோதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஏகேன அரியமக்³கே³ன சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீதி? ஆமந்தா. ஸோதாபத்திமக்³கே³னாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஸகதா³கா³மி…பே… அனாகா³மிமக்³கே³னாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

கதமேன மக்³கே³னாதி? அரஹத்தமக்³கே³னாதி. அரஹத்தமக்³கே³ன ஸக்காயதி³ட்டி²ம் விசிகிச்ச²ம் ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் ஜஹதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அரஹத்தமக்³கே³ன ஸக்காயதி³ட்டி²ம் விசிகிச்ச²ம் ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் ஜஹதீதி? ஆமந்தா. நனு திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பஹானம் ஸோதாபத்திப²லம் வுத்தம் ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பஹானம் ஸோதாபத்திப²லம் வுத்தம் ப⁴க³வதா, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன ஸக்காயதி³ட்டி²ம் விசிகிச்ச²ம் ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் ஜஹதீ’’தி.

அரஹத்தமக்³கே³ன ஓளாரிகம் காமராக³ம் ஓளாரிகம் ப்³யாபாத³ம் ஜஹதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அரஹத்தமக்³கே³ன ஓளாரிகம் காமராக³ம் ஓளாரிகம் ப்³யாபாத³ம் ஜஹதீதி? ஆமந்தா. நனு காமராக³ப்³யாபாதா³னம் தனுபா⁴வம் ஸகதா³கா³மிப²லம் வுத்தம் ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி காமராக³ப்³யாபாதா³னம் தனுபா⁴வம் ஸகதா³கா³மிப²லம் வுத்தம் ப⁴க³வதா, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன ஓளாரிகம் காமராக³ம் ஓளாரிகம் ப்³யாபாத³ம் ஜஹதீ’’தி.

அரஹத்தமக்³கே³ன அணுஸஹக³தம் காமராக³ம் அணுஸஹக³தம் ப்³யாபாத³ம் ஜஹதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அரஹத்தமக்³கே³ன அணுஸஹக³தம் காமராக³ம் அணுஸஹக³தம் ப்³யாபாத³ம் ஜஹதீதி? ஆமந்தா. நனு காமராக³ப்³யாபாதா³னம் அனவஸேஸப்பஹானம் அனாகா³மிப²லம் வுத்தம் ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி காமராக³ப்³யாபாதா³னம் அனவஸேஸப்பஹானம் அனாகா³மிப²லம் வுத்தம் ப⁴க³வதா, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன அணுஸஹக³தம் காமராக³ம் அணுஸஹக³தம் ப்³யாபாத³ம் ஜஹதீ’’தி.

811. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஏகேன அரியமக்³கே³ன சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீ’’தி? ஆமந்தா. ப⁴க³வதா ஸோதாபத்திமக்³கோ³ பா⁴விதோதி? ஆமந்தா. ப⁴க³வா ஸோதாபன்னோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ப⁴க³வதா ஸகதா³கா³மி…பே… அனாகா³மிமக்³கோ³ பா⁴விதோதி? ஆமந்தா. ப⁴க³வா அனாகா³மீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

812. ப⁴க³வா ஏகேன அரியமக்³கே³ன சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதி, ஸாவகா சதூஹி அரியமக்³கே³ஹி சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோந்தீதி? ஆமந்தா. ஸாவகா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அதி³ட்ட²ம் த³க்க²ந்தி அனதி⁴க³தம் அதி⁴க³ச்ச²ந்தி அஸச்சி²கதம் ஸச்சி²கரோந்தீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஏகமக்³க³கதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(182) 6. ஜா²னஸங்கந்திகதா²

813. ஜா²னா ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. பட²மா ஜா²னா ததியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஜா²னா ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. து³தியா ஜா²னா சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

பட²மா ஜா²னா து³தியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. யா பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, ஸாவ து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

பட²மா ஜா²னா து³தியம் ஜா²னம் ஸங்கமதி, ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘யா பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, ஸாவ து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴’’தி? ஆமந்தா. து³தியம் ஜா²னம் அனாவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… அப்பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு து³தியம் ஜா²னம் ஆவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி து³தியம் ஜா²னம் ஆவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பட²மா ஜா²னா து³தியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீ’’தி…பே….

பட²மா ஜா²னா து³தியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. பட²மம் ஜா²னம் காமே ஆதீ³னவதோ மனஸிகரோதோ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா. து³தியம் ஜா²னம் காமே ஆதீ³னவதோ மனஸிகரோதோ உப்பஜ்ஜதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

பட²மம் ஜா²னம் ஸவிதக்கம் ஸவிசாரந்தி? ஆமந்தா. து³தியம் ஜா²னம் ஸவிதக்கம் ஸவிசாரந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… பட²மா ஜா²னா து³தியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. தஞ்ஞேவ பட²மம் ஜா²னம் தம் து³தியம் ஜா²னந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

814. து³தியா ஜா²னா ததியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. யா து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, ஸாவ ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

து³தியா ஜா²னா ததியம் ஜா²னம் ஸங்கமதி, ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘யா து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, ஸாவ ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴’’தி? ஆமந்தா. ததியம் ஜா²னம் அனாவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… அப்பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³ …பே… நனு ததியம் ஜா²னம் ஆவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ததியம் ஜா²னம் ஆவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘து³தியா ஜா²னா ததியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீ’’தி.

து³தியா ஜா²னா ததியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. து³தியம் ஜா²னம் விதக்கவிசாரே ஆதீ³னவதோ மனஸிகரோதோ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா. ததியம் ஜா²னம் விதக்கவிசாரே ஆதீ³னவதோ மனஸிகரோதோ உப்பஜ்ஜதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

து³தியம் ஜா²னம் ஸப்பீதிகந்தி? ஆமந்தா. ததியம் ஜா²னம் ஸப்பீதிகந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… து³தியா ஜா²னா ததியம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. தஞ்ஞேவ து³தியம் ஜா²னம் தம் ததியம் ஜா²னந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

815. ததியா ஜா²னா சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. யா ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, ஸாவ சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ததியா ஜா²னா சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸங்கமதி, ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘யா ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, ஸாவ சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴’’தி? ஆமந்தா. சதுத்த²ம் ஜா²னம் அனாவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… அப்பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஆவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஆவட்டேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி…பே… பணித³ஹந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ததியா ஜா²னா சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸங்கமதீ’’தி.

ததியா ஜா²னா சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. ததியம் ஜா²னம் பீதிம் ஆதீ³னவதோ மனஸிகரோதோ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா. சதுத்த²ம் ஜா²னம் பீதிம் ஆதீ³னவதோ மனஸிகரோதோ உப்பஜ்ஜதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ததியம் ஜா²னம் ஸுக²ஸஹக³தந்தி? ஆமந்தா. சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸுக²ஸஹக³தந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ததியா ஜா²னா சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸங்கமதீதி? ஆமந்தா. தஞ்ஞேவ ததியம் ஜா²னம் தம் சதுத்த²ம் ஜா²னந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

816. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஜா²னா ஜா²னம் ஸங்கமதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி [அ. நி. 2.13; 4.163]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ஜா²னா ஜா²னம் ஸங்கமதீதி.

ஜா²னஸங்கந்திகதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(183) 7. ஜா²னந்தரிககதா²

817. அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. அத்தி² ப²ஸ்ஸந்தரிகா…பே… அத்தி² ஸஞ்ஞந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகா, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அத்தி² ஜா²னந்தரிகா’’தி.

ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகா, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அத்தி² ஜா²னந்தரிகா’’தி.

818. பட²மஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

பட²மஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே அத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. பட²மஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ததியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. பட²மஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே நத்தி² ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

819. அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. ஸவிதக்கோ ஸவிசாரோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. அவிதக்கோ அவிசாரோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஸவிதக்கோ ஸவிசாரோ ஸமாதி⁴ ந ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ந ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

அவிதக்கோ அவிசாரோ ஸமாதி⁴ ந ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ந ஜா²னந்தரிகாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

820. த்³வின்னம் ஜா²னானம் படுப்பன்னானமந்தரே அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதீ⁴தி? ஆமந்தா. நனு அவிதக்கே விசாரமத்தே ஸமாதி⁴ம்ஹி வத்தமானே பட²மம் ஜா²னம் நிருத்³த⁴ம் து³தியம் ஜா²னம் படுப்பன்னந்தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அவிதக்கே விசாரமத்தே ஸமாதி⁴ம்ஹி வத்தமானே பட²மம் ஜா²னம் நிருத்³த⁴ம் து³தியம் ஜா²னம் படுப்பன்னம், நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘த்³வின்னம் ஜா²னானம் படுப்பன்னானமந்தரே அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகாதி.

821. அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ந ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ பட²மம் ஜா²னம்…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³. தேன ஹி அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகாதி.

822. அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகாதி? ஆமந்தா. நனு தயோ ஸமாதீ⁴ வுத்தா ப⁴க³வதா – ஸவிதக்கோ ஸவிசாரோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கோ அவிசாரோ ஸமாதீ⁴தி [தீ³. நி. 3.305, 353]? ஆமந்தா. ஹஞ்சி தயோ ஸமாதீ⁴ வுத்தா ப⁴க³வதா – ஸவிதக்கோ…பே… அவிசாரோ ஸமாதி⁴, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகா’’தி.

ஜா²னந்தரிககதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(184) 8. ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதிகதா²

823. ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதி? ஆமந்தா. ஸமாபன்னோ சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதி…பே… ஸோதேன…பே… கா⁴னேன…பே… ஜிவ்ஹாய…பே… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதி? ஆமந்தா. ஸோதவிஞ்ஞாணஸமங்கீ³ ஸமாபன்னோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³. நனு ஸமாதி⁴ மனோவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ஸமாதி⁴ மனோவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீ’’தி.

ஸமாதி⁴ மனோவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ, ஸோதவிஞ்ஞாணஸமங்கீ³ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ஸமாதி⁴ மனோவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ, ஸோதவிஞ்ஞாணஸமங்கீ³ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீ’’தி. ஸமாதி⁴ மனோவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ, ஸோதவிஞ்ஞாணஸமங்கீ³ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதி? ஆமந்தா. த்³வின்னம் ப²ஸ்ஸானம்…பே… த்³வின்னம் சித்தானம் ஸமோதா⁴னம் ஹோதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

824. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்டகோ வுத்தோ ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்டகோ வுத்தோ ப⁴க³வதா, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீ’’தி.

825. பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்டகோ வுத்தோ ப⁴க³வதாதி, ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதி? ஆமந்தா. து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ விதக்கோ விசாரோ கண்டகோ வுத்தோ ப⁴க³வதா, அத்தி² தஸ்ஸ விதக்கவிசாராதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்டகோ வுத்தோ ப⁴க³வதாதி, ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதி? ஆமந்தா. ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ பீதி கண்டகோ…பே… சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸோ கண்டகோ … ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ரூபஸஞ்ஞா கண்டகோ… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞா கண்டகோ… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞா கண்டகோ… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞா கண்டகோ… ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஸஞ்ஞா ச வேத³னா ச கண்டகோ வுத்தோ ப⁴க³வதா, அத்தி² தஸ்ஸ ஸஞ்ஞா ச வேத³னா சாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதிகதா² நிட்டி²தா.

18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³

(185) 9. சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதிகதா²

826. சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா. ரூபேன ரூபம் பஸ்ஸதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ரூபேன ரூபம் பஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா. ரூபேன ரூபம் படிவிஜானாதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ரூபேன ரூபம் படிவிஜானாதீதி? ஆமந்தா. ரூபம் மனோவிஞ்ஞாணந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா. அத்தி² சக்கு²ஸ்ஸ ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு நத்தி² சக்கு²ஸ்ஸ ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி நத்தி² சக்கு²ஸ்ஸ ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீ’’தி.

ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதி…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யதீதி…பே… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயதீதி…பே… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதீதி? ஆமந்தா. ரூபேன ரூபம் பு²ஸதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….

ரூபேன ரூபம் பு²ஸதீதி? ஆமந்தா. ரூபேன ரூபம் படிவிஜானாதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ரூபேன ரூபம் படிவிஜானாதீதி? ஆமந்தா. ரூபம் மனோவிஞ்ஞாணந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³ …பே… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதீதி? ஆமந்தா. அத்தி² காயஸ்ஸ ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு நத்தி² காயஸ்ஸ ஆவட்டனா…பே… பணிதீ⁴தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி நத்தி² காயஸ்ஸ ஆவட்டனா…பே… பணிதி⁴, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதீ’’தி…பே….

827. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீ’’தி…பே… ‘‘காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதி…பே… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதீ’’தி [ம. நி. 1.349; அ. நி. 4.37 (அட்ட²கதா² பஸ்ஸிதப்³பா³)]! அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதி…பே… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதீதி.

சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதிகதா² நிட்டி²தா.

அட்டா²ரஸமவக்³கோ³.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகே அட்டா²ஸி, பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணா, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உச்சாரபஸ்ஸாவோ அதிவிய அஞ்ஞே க³ந்த⁴ஜாதே அதி⁴க்³க³ண்ஹாதி, ஏகேன அரியமக்³கே³ன சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதி, ஜா²னா ஜா²னம் ஸங்கமதி, அத்தி² ஜா²னந்தரிகா, ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதி காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதி.