17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(166) 1. அரஹதோ புஞ்ஞூபசயகதா²
776. அத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோதி? ஆமந்தா. அத்தி² அரஹதோ அபுஞ்ஞூபசயோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நத்தி² அரஹதோ அபுஞ்ஞூபசயோதி? ஆமந்தா. நத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
777. அத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோதி? ஆமந்தா. அரஹா புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, க³திஸம்வத்தனியம் கம்மம் கரோதி, ப⁴வஸம்வத்தனியம் கம்மம் கரோதி, இஸ்ஸரியஸம்வத்தனியம் கம்மம் கரோதி, அதி⁴பச்சஸம்வத்தனியம் [ஆதி⁴பச்சஸம்வத்தனிகம் (?)] கம்மம் கரோதி, மஹாபோ⁴க³ஸம்வத்தனியம் கம்மம் கரோதி, மஹாபரிவாரஸம்வத்தனியம் கம்மம் கரோதி, தே³வஸோப⁴க்³யஸம்வத்தனியம் கம்மம் கரோதி, மனுஸ்ஸஸோப⁴க்³யஸம்வத்தனியம் கம்மம் கரோதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
778. அத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோதி? ஆமந்தா. அரஹா ஆசினாதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அரஹா அபசினாதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³ …பே… அரஹா பஜஹதீதி…பே… அரஹா உபாதி³யதீதி…பே… அரஹா விஸினேதீதி…பே… அரஹா உஸ்ஸினேதீதி…பே… அரஹா விதூ⁴பேதீதி …பே… அரஹா ஸந்தூ⁴பேதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு அரஹா நேவாசினாதி ந அபசினாதி அபசினித்வா டி²தோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அரஹா நேவாசினாதி நாபசினாதி அபசினித்வா டி²தோ, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோ’’தி.
நனு அரஹா நேவ பஜஹதி ந உபாதி³யதி பஜஹித்வா டி²தோ, நேவ விஸினேதி ந உஸ்ஸினேதி விஸினேத்வா டி²தோ, நேவ விதூ⁴பேதி ந ஸந்தூ⁴பேதி விதூ⁴பேத்வா டி²தோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அரஹா நேவ விதூ⁴பேதி ந ஸந்தூ⁴பேதி விதூ⁴பேத்வா டி²தோ, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘அத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோ’’தி.
779. நத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோதி? ஆமந்தா. அரஹா தா³னம் த³தே³ய்யாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அரஹா தா³னம் த³தே³ய்ய, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோ’’தி.
அரஹா சீவரம் த³தே³ய்ய…பே… பிண்ட³பாதம் த³தே³ய்ய… ஸேனாஸனம் த³தே³ய்ய… கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் த³தே³ய்ய… கா²த³னீயம் த³தே³ய்ய… போ⁴ஜனீயம் த³தே³ய்ய… பானீயம் த³தே³ய்ய… சேதியம் வந்தே³ய்ய… சேதியே மாலம் ஆரோபேய்ய… க³ந்த⁴ம் ஆரோபேய்ய… விலேபனம் ஆரோபேய்ய…பே… சேதியம் அபி⁴த³க்கி²ணம் [பத³க்கி²ணம் (?)] கரேய்யாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அரஹா சேதியம் அபி⁴த³க்கி²ணம் கரேய்ய, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோ’’தி.
அத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோதிகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(167) 2. நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதிகதா²
780. நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதி? ஆமந்தா. நத்தி² அரஹந்தகா⁴தகோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… அத்தி² அரஹந்தகா⁴தகோதி? ஆமந்தா. அத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதி? ஆமந்தா. யோ அரஹந்தம் ஜீவிதா வோரோபேதி, ஸதி ஜீவிதே ஜீவிதாவஸேஸே ஜீவிதா வோரோபேதி, அஸதி ஜீவிதே ஜீவிதாவஸேஸே ஜீவிதா வோரோபேதீதி? ஸதி ஜீவிதே ஜீவிதாவஸேஸே ஜீவிதா வோரோபேதீதி. ஹஞ்சி ஸதி ஜீவிதே ஜீவிதாவஸேஸே ஜீவிதா வோரோபேதி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூ’’தி. அஸதி ஜீவிதே ஜீவிதாவஸேஸே ஜீவிதா வோரோபேதீதி, நத்தி² அரஹந்தகா⁴தகோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
781. நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதி? ஆமந்தா. அரஹதோ காயே விஸம் ந கமேய்ய, ஸத்த²ம் ந கமேய்ய, அக்³கி³ ந கமேய்யாதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு அரஹதோ காயே விஸம் கமேய்ய, ஸத்த²ம் கமேய்ய, அக்³கி³ கமேய்யாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அரஹதோ காயே விஸம் கமேய்ய, ஸத்த²ம் கமேய்ய, அக்³கி³ கமேய்ய, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூ’’தி.
அரஹதோ காயே விஸம் ந கமேய்ய, ஸத்த²ம் ந கமேய்ய, அக்³கி³ ந கமேய்யாதி? ஆமந்தா. நத்தி² அரஹந்தகா⁴தகோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
782. அத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸஞ்சேதனிகானம் கம்மானம் கதானம் உபசிதானம் அப்படிஸம்வேதி³த்வா ப்³யந்தீபா⁴வம் வதா³மி; தஞ்ச கோ² தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே உபபஜ்ஜம் வா அபரே வா பரியாயே’’தி. அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதி.
நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சூதிகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(168) 3. ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோதிகதா²
783. ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோதி? ஆமந்தா. கம்மம்பி கம்மதோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோதி? ஆமந்தா. ஸப்³ப³மித³ம் புப்³பே³கதஹேதூதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோதி? ஆமந்தா. ஸப்³ப³மித³ம் கம்மவிபாகதோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
784. ஸப்³ப³மித³ம் கம்மவிபாகதோதி? ஆமந்தா. கம்மவிபாகேன பாணம் ஹனேய்யாதி? ஆமந்தா. பாணாதிபாதோ ஸப²லோதி? ஆமந்தா. கம்மவிபாகோ ஸப²லோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… கம்மவிபாகோ அப²லோதி? ஆமந்தா. பாணாதிபாதோ அப²லோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
கம்மவிபாகேன அதி³ன்னம் ஆதி³யேய்ய…பே… முஸா ப⁴ணேய்ய… பிஸுணம் ப⁴ணேய்ய… ப²ருஸம் ப⁴ணேய்ய… ஸம்ப²ம் பலபேய்ய… ஸந்தி⁴ம் சி²ந்தே³ய்ய… நில்லோபம் ஹரேய்ய… ஏகாகா³ரிகம் கரேய்ய… பரிபந்தே² திட்டே²ய்ய… பரதா³ரம் க³ச்சே²ய்ய… கா³மகா⁴தகம் கரேய்ய… நிக³மகா⁴தகம் கரேய்ய… கம்மவிபாகேன தா³னம் த³தே³ய்ய… சீவரம் த³தே³ய்ய … பிண்ட³பாதம் த³தே³ய்ய… ஸேனாஸனம் த³தே³ய்ய… கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் த³தே³ய்யாதி? ஆமந்தா. கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரோ ஸப²லோதி? ஆமந்தா. கம்மவிபாகோ ஸப²லோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… கம்மவிபாகோ அப²லோதி? ஆமந்தா. கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரோ அப²லோதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
785. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா –
‘‘கம்முனா வத்ததீ [வத்ததி (பீ. க., ம. நி. 2.460), வத்ததே (?)] லோகோ, கம்முனா வத்ததீ [வத்ததி (பீ. க., ம. நி. 2.460), வத்ததே (?)] பஜா;
கம்மனிப³ந்த⁴னா ஸத்தா, ரத²ஸ்ஸாணீவ யாயதோ [ம. நி. 2.460; ஸு. நி. 659].
‘‘கம்மேன கித்திம் லப⁴தே பஸம்ஸம்,
கம்மேன ஜானிஞ்ச வத⁴ஞ்ச ப³ந்த⁴ம்;
தம் கம்மம் நானாகரணம் விதி³த்வா,
கஸ்மா வதே³ நத்தி² கம்மந்தி லோகே’’தி.
அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ‘‘ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோ’’தி.
ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோதிகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(169) 4. இந்த்³ரியப³த்³த⁴கதா²
786. இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ து³க்க²ந்தி? ஆமந்தா. இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மம் விபரிணாமத⁴ம்மந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… நனு அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மம் விபரிணாமத⁴ம்மந்தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மம் விபரிணாமத⁴ம்மம், நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ து³க்க²’’ந்தி.
அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம்…பே… விபரிணாமத⁴ம்மம், தஞ்ச ந து³க்க²ந்தி? ஆமந்தா. இந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்சம் ஸங்க²தம்…பே… விபரிணாமத⁴ம்மம், தஞ்ச ந து³க்க²ந்தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
இந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்சம் ஸங்க²தம்…பே… விபரிணாமத⁴ம்மம், தஞ்ச து³க்க²ந்தி [இத³ம்-புச்சா²த்³வயேன புரிமபுச்சா²த்³வயஸ்ஸ புரதோ ப⁴விதப்³ப³ம்]? ஆமந்தா. அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்சம் ஸங்க²தம்…பே… விபரிணாமத⁴ம்மம், தஞ்ச து³க்க²ந்தி [இத³ம்-புச்சா²த்³வயேன புரிமபுச்சா²த்³வயஸ்ஸ புரதோ ப⁴விதப்³ப³ம்]? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
787. இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ து³க்க²ந்தி? ஆமந்தா. நனு யத³னிச்சம் தம் து³க்க²ம் [ஸம். நி. 3.15] வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்ச’’ந்தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி யத³னிச்சம் தம் து³க்க²ம் [ஸம். நி. 3.15] வுத்தம் ப⁴க³வதா – அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அனிச்சம், நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ து³க்க²’’ந்தி.
788. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ து³க்க²’’ந்தி? ஆமந்தா. யதா² இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி, ஏவமேவம் அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… யதா² இந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் து³க்க²ம் பரிஞ்ஞாதம் ந புன உப்பஜ்ஜதி, ஏவமேவம் அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் து³க்க²ம் பரிஞ்ஞாதம் ந புன உப்பஜ்ஜதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³. தேன ஹி இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ து³க்க²ந்தி.
இந்த்³ரியப³த்³த⁴கதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(170) 5. ட²பேத்வா அரியமக்³க³ந்திகதா²
789. ட²பேத்வா அரியமக்³க³ம் அவஸேஸா ஸங்கா²ரா து³க்கா²தி? ஆமந்தா. து³க்க²ஸமுத³யோபி து³க்கோ²தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… து³க்க²ஸமுத³யோபி து³க்கோ²தி? ஆமந்தா. தீணேவ அரியஸச்சானீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… தீணேவ அரியஸச்சானீதி? ஆமந்தா. நனு சத்தாரி அரியஸச்சானி வுத்தானி ப⁴க³வதா – து³க்க²ம், து³க்க²ஸமுத³யோ, து³க்க²னிரோதோ⁴, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி சத்தாரி அரியஸச்சானி வுத்தானி ப⁴க³வதா – து³க்க²ம், து³க்க²ஸமுத³யோ, து³க்க²னிரோதோ⁴, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³; நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘தீணேவ அரியஸச்சானீ’’தி.
து³க்க²ஸமுத³யோபி து³க்கோ²தி? ஆமந்தா. கேனட்டே²னாதி? அனிச்சட்டே²ன. அரியமக்³கோ³ அனிச்சோதி? ஆமந்தா. அரியமக்³கோ³ து³க்கோ²தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
அரியமக்³கோ³ அனிச்சோ, ஸோ ச ந து³க்கோ²தி? ஆமந்தா. து³க்க²ஸமுத³யோ அனிச்சோ, ஸோ ச ந து³க்கோ²தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே… து³க்க²ஸமுத³யோ அனிச்சோ, ஸோ ச து³க்கோ²தி? ஆமந்தா. அரியமக்³கோ³ அனிச்சோ, ஸோ ச து³க்கோ²தி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
790. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ட²பேத்வா அரியமக்³க³ம் அவஸேஸா ஸங்கா²ரா து³க்கா²’’தி? ஆமந்தா. நனு ஸா து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ஸா து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ட²பேத்வா அரியமக்³க³ம் அவஸேஸா ஸங்கா²ரா து³க்கா²’’தி.
ட²பேத்வா அரியமக்³க³ந்திகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(171) 6. ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதிகதா²
791. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு ஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட²புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதா, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னம் தே³ந்தீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னம் தே³ந்தி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி. நனு அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ சீவரம் தே³ந்தி…பே… பிண்ட³பாதம் தே³ந்தி… ஸேனாஸனம் தே³ந்தி… கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் தே³ந்தி… கா²த³னீயம் தே³ந்தி… போ⁴ஜனீயம் தே³ந்தி…பே… பானீயம் தே³ந்தீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ பானீயம் தே³ந்தி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா –
‘‘ஆஹுதிம் ஜாதவேதோ³வ, மஹாமேக⁴ம்வ மேத³னீ;
ஸங்கோ⁴ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ, படிக்³க³ண்ஹாதி த³க்கி²ண’’ந்தி.
அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீதி.
792. ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீதி? ஆமந்தா. மக்³கோ³ படிக்³க³ண்ஹாதி, ப²லம் படிக்³க³ண்ஹாதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதீதிகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(172) 7. ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீதிகதா²
793. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீ’’தி? ஆமந்தா. நனு ஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீ’’தி? ஆமந்தா. நனு சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதா, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீ’’தி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீ’’தி.
நனு அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ சீவரம் த³த்வா…பே… பிண்ட³பாதம் த³த்வா…பே… ஸேனாஸனம் த³த்வா… கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் த³த்வா… கா²த³னீயம் த³த்வா… போ⁴ஜனீயம் த³த்வா…பே… பானீயம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ஸ்ஸ பானீயம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீ’’தி.
794. ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீதி? ஆமந்தா. மக்³கோ³ விஸோதே⁴தி, ப²லம் விஸோதே⁴தீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தீதிகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(173) 8. ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதீதிகதா²
795. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ப⁴த்தானி கரோந்தி, உத்³தே³ஸப⁴த்தானி கரோந்தி, யாகு³பானானி கரோந்தீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி ஸங்க⁴ப⁴த்தானி கரோந்தி, உத்³தே³ஸப⁴த்தானி கரோந்தி, யாகு³பானானி கரோந்தி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘க³ணபோ⁴ஜனம் பரம்பரபோ⁴ஜனம் அதிரித்தபோ⁴ஜனம் அனதிரித்தபோ⁴ஜன’’ந்தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘க³ணபோ⁴ஜனம் பரம்பரபோ⁴ஜனம் அதிரித்தபோ⁴ஜனம் அனதிரித்தபோ⁴ஜனம்’’, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீ’’தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீ’’தி? ஆமந்தா. நனு அட்ட² பானானி வுத்தானி ப⁴க³வதா – அம்ப³பானம், ஜம்பு³பானம், சோசபானம், மோசபானம், மது⁴கபானம், [மது⁴பானம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) மஹாவ. 300 பன பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] முத்³தி³கபானம், ஸாலுகபானம், பா²ருஸகபானந்தி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அட்ட² பானானி வுத்தானி ப⁴க³வதா – அம்ப³பானம், ஜம்பு³பானம், சோசபானம், மோசபானம், மது⁴கபானம், முத்³தி³கபானம், ஸாலுகபானம், பா²ருஸகபானம், தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீ’’தி.
796. ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீதி? ஆமந்தா. மக்³கோ³ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதி, ப²லம் பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதீதிகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(174) 9. ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸதி³ன்னம் மஹப்ப²லந்திகதா²
797. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி? ஆமந்தா. நனு ஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி? ஆமந்தா. நனு சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதா, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி.
798. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஸங்கே⁴, கோ³தமி, தே³ஹி, ஸங்கே⁴ தே தி³ன்னே அஹஞ்சேவ பூஜிதோ ப⁴விஸ்ஸாமி ஸங்கோ⁴ சா’’தி [ம. நி. 3.376]. அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி? ஆமந்தா. நனு ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –
‘‘யஜமானானம் மனுஸ்ஸானம், புஞ்ஞபேக்கா²ன பாணினம்;
கரோதம் ஓபதி⁴கம் புஞ்ஞம், கத்த² தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி.
‘‘சத்தாரோ ச படிபன்னா, சத்தாரோ ச ப²லே டி²தா;
ஏஸ ஸங்கோ⁴ உஜுபூ⁴தோ, பஞ்ஞாஸீலஸமாஹிதோ.
‘‘யஜமானானம் மனுஸ்ஸானம், புஞ்ஞபேக்கா²ன பாணினம்;
கரோதம் ஓபதி⁴கம் புஞ்ஞம், ஸங்கே⁴ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி [ஸம். நி. 1.262; வி. வ. 642, 751].
‘‘ஏஸோ ஹி ஸங்கோ⁴ விபுலோ மஹக்³க³தோ,
ஏஸப்பமேய்யோ உத³தீ⁴வ ஸாக³ரோ;
ஏதே ஹி ஸேட்டா² நரவீரஸாவகா [நரஸீஹஸாவகா (க.)],
பப⁴ங்கரா த⁴ம்மமுதீ³ரயந்தி.
‘‘தேஸம் ஸுதி³ன்னம் ஸுஹுதம் ஸுயிட்ட²ம்,
யே ஸங்க⁴முத்³தி³ஸ்ஸ த³த³ந்தி தா³னம்;
ஸா த³க்கி²ணா ஸங்க⁴க³தா பதிட்டி²தா,
மஹப்ப²லா லோகவிதூ³ன வண்ணிதா.
‘‘ஏதாதி³ஸம் யஞ்ஞமனுஸ்ஸரந்தா,
யே வேத³ஜாதா விசரந்தி [விஹரந்தி (ஸீ. க.)] லோகே;
வினேய்ய மச்சே²ரமலம் ஸமூலம்,
அனிந்தி³தா ஸக்³க³முபேந்தி டா²ன’’ந்தி [வி. வ. 645, 754].
அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி.
ந வத்தப்³ப³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்திகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(175) 10. ந வத்தப்³ப³ம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸதி³ன்னம் மஹப்ப²லந்திகதா²
799. ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி? ஆமந்தா. நனு ப⁴க³வா த்³விபதா³னம் அக்³கோ³, த்³விபதா³னம் ஸேட்டோ², த்³விபதா³னம் பமோக்கோ², த்³விபதா³னம் உத்தமோ, த்³விபதா³னம் பவரோ அஸமோ அஸமஸமோ அப்படிஸமோ அப்படிபா⁴கோ³ அப்படிபுக்³க³லோதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி ப⁴க³வா த்³விபதா³னம் அக்³கோ³, த்³விபதா³னம் ஸேட்டோ², த்³விபதா³னம் பமோக்கோ², த்³விபதா³னம் உத்தமோ, த்³விபதா³னம் பவரோ அஸமோ அஸமஸமோ அப்படிஸமோ அப்படிபா⁴கோ³ அப்படிபுக்³க³லோ, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி? ஆமந்தா. அத்தி² கோசி பு³த்³தே⁴ன ஸமஸமோ – ஸீலேன ஸமாதி⁴னா பஞ்ஞாயாதி? நத்தி². ஹஞ்சி நத்தி² கோசி பு³த்³தே⁴ன ஸமஸமோ – ஸீலேன ஸமாதி⁴னா பஞ்ஞாய, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி.
ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா –
‘‘நயிமஸ்மிம் வா லோகே பரஸ்மிம் வா பன,
பு³த்³தே⁴ன ஸேட்டோ² ச ஸமோ ச விஜ்ஜதி;
யமாஹுனேய்யானம் அக்³க³தம் க³தோ,
புஞ்ஞத்தி²கானம் விபுலப்ப²லேஸின’’ந்தி [வி. வ. 1047].
அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி.
ந வத்தப்³ப³ம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்திகதா² நிட்டி²தா.
17. ஸத்தரஸமவக்³கோ³
(176) 11. த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴கதா²
800. தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோதி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² கேசி படிக்³கா³ஹகா ஆஹுனேய்யா பாஹுனேய்யா த³க்கி²ணேய்யா அஞ்ஜலிகரணீயா அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி படிக்³கா³ஹகா ஆஹுனேய்யா பாஹுனேய்யா த³க்கி²ணேய்யா அஞ்ஜலிகரணீயா அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ’’தி.
தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோதி? ஆமந்தா. நனு சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதாதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி சத்தாரோ புரிஸயுகா³ அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா த³க்கி²ணேய்யா வுத்தா ப⁴க³வதா, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ’’தி.
தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோதி? ஆமந்தா. நனு அத்தி² கேசி ஸோதாபன்னே தா³னம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி ஸோதாபன்னே தா³னம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ’’தி.
நனு அத்தி² கேசி ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ…பே… அனாகா³மிஸ்ஸ…பே… அரஹதோ தா³னம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தீதி? ஆமந்தா. ஹஞ்சி அத்தி² கேசி அரஹதோ தா³னம் த³த்வா த³க்கி²ணம் ஆராதே⁴ந்தி, நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ – ‘‘தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ’’தி.
801. படிக்³கா³ஹகதோ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தீதி? ஆமந்தா. அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸ காரகோ, பரகதம் ஸுக²து³க்க²ம், அஞ்ஞோ கரோதி அஞ்ஞோ படிஸம்வேதே³தீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³…பே….
தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோதி? ஆமந்தா. நனு வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘சதஸ்ஸோ கோ² இமா, ஆனந்த³, த³க்கி²ணா விஸுத்³தி⁴யோ! கதமா சதஸ்ஸோ? அத்தா²னந்த³, த³க்கி²ணா தா³யகதோ விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ; அத்தா²னந்த³, த³க்கி²ணா படிக்³கா³ஹகதோ விஸுஜ்ஜ²தி, நோ தா³யகதோ; அத்தா²னந்த³, த³க்கி²ணா தா³யகதோ சேவ விஸுஜ்ஜ²தி படிக்³கா³ஹகதோ ச; அத்தா²னந்த³, த³க்கி²ணா நேவ தா³யகதோ விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ. இமா கோ², ஆனந்த³, சதஸ்ஸோ த³க்கி²ணா விஸுத்³தி⁴யோ’’தி [ம. நி. 3.381]. அத்தே²வ ஸுத்தந்தோதி? ஆமந்தா. தேன ஹி ந வத்தப்³ப³ம் – ‘‘தா³யகதோவ தா³னம் விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ’’தி.
த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴கதா² நிட்டி²தா.
ஸத்தரஸமவக்³கோ³.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
அத்தி² அரஹதோ புஞ்ஞூபசயோ, நத்தி² அரஹதோ அகாலமச்சு, ஸப்³ப³மித³ம் கம்மதோ, இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஞ்ஞேவ து³க்க²ம், ட²பேத்வா அரியமக்³க³ம் அவஸேஸா ஸங்கா²ரா து³க்கா², ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் படிக்³க³ண்ஹாதி, ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, ஸங்கோ⁴ பு⁴ஞ்ஜதி பிவதி கா²த³தி ஸாயதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், அத்தி² தா³னம் விஸுத்³தி⁴யாதி [விஸுஜ்ஜ²தீதி (ஸ்யா.)].