து³கனிக்கே²பம்
ஹேதுகோ³ச்ச²கம்
1059. கதமே த⁴ம்மா ஹேதூ? தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ, நவ காமாவசரஹேதூ ச² ரூபாவசரஹேதூ, ச² அரூபாவசரஹேதூ, ச² அபரியாபன்னஹேதூ.
1060. தத்த² கதமே தயோ குஸலஹேதூ? அலோபோ⁴, அதோ³ஸோ, அமோஹோ.
1061. தத்த² கதமோ அலோபோ⁴? யோ அலோபோ⁴ அலுப்³ப⁴னா அலுப்³பி⁴தத்தம் அஸாராகோ³ அஸாரஜ்ஜனா அஸாரஜ்ஜிதத்தம் அனபி⁴ஜ்ஜா² அலோபோ⁴ குஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி அலோபோ⁴.
1062. தத்த² கதமோ அதோ³ஸோ? யோ அதோ³ஸோ அது³ஸ்ஸனா அது³ஸ்ஸிதத்தம் மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் அனுத்³தா³ அனுத்³தா³யனா அனுதா³யிதத்தம் ஹிதேஸிதா அனுகம்பா அப்³யாபாதோ³ அப்³யாபஜ்ஜோ அதோ³ஸோ குஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி அதோ³ஸோ.
1063. தத்த² கதமோ அமோஹோ? து³க்கே² ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம், புப்³ப³ந்தே ஞாணம், அபரந்தே ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே ஞாணம், இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஞாணம், யா ஏவரூபா பஞ்ஞா பஜானனா விசயோ பவிசயோ த⁴ம்மவிசயோ ஸல்லக்க²ணா உபலக்க²ணா பச்சுபலக்க²ணா பண்டி³ச்சம் கோஸல்லம் நேபுஞ்ஞம் வேப⁴ப்³யா சிந்தா உபபரிக்கா² பூ⁴ரீ மேதா⁴ பரிணாயிகா விபஸ்ஸனா ஸம்பஜஞ்ஞம் பதோதோ³ பஞ்ஞா பஞ்ஞிந்த்³ரியம் பஞ்ஞாப³லம் பஞ்ஞாஸத்த²ம் பஞ்ஞாபாஸாதோ³ பஞ்ஞாஆலோகோ பஞ்ஞாஓபா⁴ஸோ பஞ்ஞாபஜ்ஜோதோ பஞ்ஞாரதனம் அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி அமோஹோ.
இமே தயோ குஸலஹேதூ.
1064. தத்த² கதமே தயோ அகுஸலஹேதூ? லோபோ⁴, தோ³ஸோ, மோஹோ.
1065. தத்த² கதமோ லோபோ⁴? யோ ராகோ³ ஸாராகோ³ அனுனயோ அனுரோதோ⁴ நந்தீ³ நந்தீ³ராகோ³ [நந்தி³ராகோ³ (ஸீ.)] சித்தஸ்ஸ ஸாராகோ³ இச்சா² முச்சா² அஜ்ஜோ²ஸானம் கே³தோ⁴ பலிகே³தோ⁴ ஸங்கோ³ பங்கோ ஏஜா மாயா ஜனிகா ஸஞ்ஜனனீ ஸிப்³பி³னீ [ஸிப்³ப³னீ (ஸீ.)] ஜாலினீ ஸரிதா விஸத்திகா ஸுத்தம் விஸடா ஆயூஹினீ [ஆயூஹனீ (ஸீ. ஸ்யா.)] து³தியா பணிதி⁴ ப⁴வனேத்தி வனம் வனதோ² ஸந்த²வோ ஸினேஹோ அபேக்கா² படிப³ந்து⁴ ஆஸா ஆஸிஸனா ஆஸிஸிதத்தம் [ஆஸிம்ஸனா ஆஸிம்ஸிதத்தம் (ஸீ. ஸ்யா.)] ரூபாஸா ஸத்³தா³ஸா க³ந்தா⁴ஸா ரஸாஸா போ²ட்ட²ப்³பா³ஸா லாபா⁴ஸா த⁴னாஸா புத்தாஸா ஜீவிதாஸா ஜப்பா பஜப்பா அபி⁴ஜப்பா ஜப்பா ஜப்பனா ஜப்பிதத்தம் லோலுப்பம் லோலுப்பாயனா லோலுப்பாயிதத்தம் புச்ச²ஞ்ஜிகதா [புஞ்சிகதா (ஸ்யா.) புச்சி²கதா (ஸீ.)] ஸாது⁴கம்யதா அத⁴ம்மராகோ³ விஸமலோபோ⁴ நிகந்தி நிகாமனா பத்த²னா பிஹனா ஸம்பத்த²னா காமதண்ஹா ப⁴வதண்ஹா விப⁴வதண்ஹா ரூபதண்ஹா அரூபதண்ஹா நிரோத⁴தண்ஹா ரூபதண்ஹா ஸத்³த³தண்ஹா க³ந்த⁴தண்ஹா ரஸதண்ஹா போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹா த⁴ம்மதண்ஹா ஓகோ⁴ யோகோ³ க³ந்தோ² உபாதா³னம் ஆவரணம் நீவரணம் சா²த³னம் ப³ந்த⁴னம் உபக்கிலேஸோ அனுஸயோ பரியுட்டா²னம் லதா வேவிச்ச²ம் து³க்க²மூலம் து³க்க²னிதா³னம் து³க்க²ப்பப⁴வோ மாரபாஸோ மாரப³ளிஸம் மாரவிஸயோ தண்ஹானதீ³ தண்ஹாஜாலம் தண்ஹாக³த்³து³லம் தண்ஹாஸமுத்³தோ³ அபி⁴ஜ்ஜா² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி லோபோ⁴.
1066. தத்த² கதமோ தோ³ஸோ? அனத்த²ம் மே அசரீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அனத்த²ம் மே சரதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அனத்த²ம் மே சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, பியஸ்ஸ மே மனாபஸ்ஸ அனத்த²ம் அசரி…பே… அனத்த²ம் சரதி…பே… அனத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அப்பியஸ்ஸ மே அமனாபஸ்ஸ அத்த²ம் அசரி…பே… அத்த²ம் சரதி…பே… அத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அட்டா²னே வா பன ஆகா⁴தோ ஜாயதி. யோ ஏவரூபோ சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ படிகா⁴தோ படிக⁴ம் படிவிரோதோ⁴ கோபோ பகோபோ ஸம்பகோபோ தோ³ஸோ பதோ³ஸோ ஸம்பதோ³ஸோ சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்தி மனோபதோ³ஸோ கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னா குஜ்ஜி²தத்தம் தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனா து³ஸ்ஸிதத்தம் ப்³யாபத்தி ப்³யாபஜ்ஜனா ப்³யாபஜ்ஜிதத்தம் விரோதோ⁴ படிவிரோதோ⁴ சண்டி³க்கம் அஸுரோபோ அனத்தமனதா சித்தஸ்ஸ – அயம் வுச்சதி தோ³ஸோ.
1067. தத்த² கதமோ மோஹோ? து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணம், அபரந்தே அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே அஞ்ஞாணம், இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணம், யம் ஏவரூபம் அஞ்ஞாணம் அத³ஸ்ஸனம் அனபி⁴ஸமயோ அனனுபோ³தோ⁴ அஸம்போ³தோ⁴ அப்படிவேதோ⁴ அஸம்கா³ஹனா அபரியோகா³ஹனா அஸமபேக்க²னா அபச்சவேக்க²ணா அபச்சக்க²கம்மம் து³ம்மேஜ்ஜ²ம் பா³ல்யம் அஸம்பஜஞ்ஞம் மோஹோ பமோஹோ ஸம்மோஹோ அவிஜ்ஜா அவிஜ்ஜோகோ⁴ அவிஜ்ஜாயோகோ³ அவிஜ்ஜானுஸயோ அவிஜ்ஜாபரியுட்டா²னம் அவிஜ்ஜாலங்கீ³ மோஹோ அகுஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி மோஹோ.
இமே தயோ அகுஸலஹேதூ.
1068. தத்த² கதமே தயோ அப்³யாகதஹேதூ? குஸலானம் வா த⁴ம்மானம் விபாகதோ கிரியாப்³யாகதேஸு வா த⁴ம்மேஸு அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ – இமே தயோ அப்³யாகதஹேதூ.
1069. தத்த² கதமே நவ காமாவசரஹேதூ? தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ – இமே நவ காமாவசரஹேதூ.
1070. தத்த² கதமே ச² ரூபாவசரஹேதூ? தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ – இமே ச² ரூபாவசரஹேதூ.
1071. தத்த² கதமே ச² அரூபாவசரஹேதூ? தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ – இமே ச² அரூபாவசரஹேதூ.
1072. தத்த² கதமே ச² அபரியாபன்னஹேதூ? தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ – இமே ச² அபரியாபன்னஹேதூ.
1073. தத்த² கதமே தயோ குஸலஹேதூ? அலோபோ⁴, அதோ³ஸோ, அமோஹோ.
1074. தத்த² கதமோ அலோபோ⁴? யோ அலோபோ⁴ அலுப்³ப⁴னா அலுப்³பி⁴தத்தம் அஸாராகோ³ அஸாரஜ்ஜனா அஸாரஜ்ஜிதத்தம் அனபி⁴ஜ்ஜா² அலோபோ⁴ குஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி அலோபோ⁴.
1075. தத்த² கதமோ அதோ³ஸோ? யோ அதோ³ஸோ அது³ஸ்ஸனா அது³ஸ்ஸிதத்தம்…பே… அப்³யாபாதோ³ அப்³யாபஜ்ஜோ அதோ³ஸோ குஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி அதோ³ஸோ.
1076. தத்த² கதமோ அமோஹோ? து³க்கே² ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம், புப்³ப³ந்தே ஞாணம், அபரந்தே ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே ஞாணம், இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஞாணம், யா ஏவரூபா பஞ்ஞா பஜானனா விசயோ பவிசயோ த⁴ம்மவிசயோ ஸல்லக்க²ணா உபலக்க²ணா பச்சுபலக்க²ணா பண்டி³ச்சம் கோஸல்லம் நேபுஞ்ஞம் வேப⁴ப்³யா சிந்தா உபபரிக்கா² பூ⁴ரீ மேதா⁴ பரிணாயிகா விபஸ்ஸனா ஸம்பஜஞ்ஞம் பதோதோ³ பஞ்ஞா பஞ்ஞிந்த்³ரியம் பஞ்ஞாப³லம் பஞ்ஞாஸத்த²ம் பஞ்ஞாபாஸாதோ³ பஞ்ஞாஆலோகோ பஞ்ஞாஓபா⁴ஸோ பஞ்ஞாபஜ்ஜோதோ பஞ்ஞாரதனம் அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ மக்³க³ங்க³ம் மக்³க³பரியாபன்னம் – அயம் வுச்சதி அமோஹோ.
இமே தயோ குஸலஹேதூ.
1077. தத்த² கதமே தயோ அப்³யாகதஹேதூ? குஸலானம் த⁴ம்மானம் விபாகதோ அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ – இமே தயோ அப்³யாகதஹேதூ. இமே ச² அபரியாபன்னஹேதூ – இமே த⁴ம்மா ஹேதூ.
1078. கதமே த⁴ம்மா ந ஹேதூ? தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா, அவஸேஸா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, அபரியாபன்னா; வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா ந ஹேதூ.
1079. கதமே த⁴ம்மா ஸஹேதுகா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸஹேதுகா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸஹேதுகா.
1080. கதமே த⁴ம்மா அஹேதுகா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா அஹேதுகா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அஹேதுகா.
1081. கதமே த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தா.
1082. கதமே த⁴ம்மா ஹேதுவிப்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா ஹேதுவிப்பயுத்தா.
1083. கதமே த⁴ம்மா ஹேதூ சேவ ஸஹேதுகா ச? லோபோ⁴ மோஹேன ஹேது சேவ ஸஹேதுகோ ச, மோஹோ லோபே⁴ன ஹேது சேவ ஸஹேதுகோ ச, தோ³ஸோ மோஹேன ஹேது சேவ ஸஹேதுகோ ச, மோஹோ தோ³ஸேன ஹேது சேவ ஸஹேதுகோ ச; அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ, தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஹேதூ சேவ ஸஹேதுகா ச – இமே த⁴ம்மா ஹேதூ சேவ ஸஹேதுகா ச.
1084. கதமே த⁴ம்மா ஸஹேதுகா சேவ ந ச ஹேதூ? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸஹேதுகா தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸஹேதுகா சேவ ந ச ஹேதூ.
1085. கதமே த⁴ம்மா ஹேதூ சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தா ச? லோபோ⁴ மோஹேன ஹேது சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தோ ச, மோஹோ லோபே⁴ன ஹேது சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தோ ச, தோ³ஸோ மோஹேன ஹேது சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தோ ச, மோஹோ தோ³ஸேன ஹேது சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தோ ச; அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ, தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஹேதூ சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தா ச – இமே த⁴ம்மா ஹேதூ சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தா ச.
1086. கதமே த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தா சேவ ந ச ஹேதூ? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தா சேவ ந ச ஹேதூ.
1087. கதமே த⁴ம்மா ந ஹேதூ ஸஹேதுகா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ந ஹேதூ ஸஹேதுகா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ந ஹேதூ ஸஹேதுகா.
1088. கதமே த⁴ம்மா ந ஹேதூ அஹேதுகா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ந ஹேதூ அஹேதுகா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா ந ஹேதூ அஹேதுகா.
சூளந்தரது³கம்
1089. கதமே த⁴ம்மா ஸப்பச்சயா? பஞ்சக்க²ந்தா⁴ – ரூபக்க²ந்தோ⁴, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸப்பச்சயா.
1090. கதமே த⁴ம்மா அப்பச்சயா? அஸங்க²தா தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அப்பச்சயா.
1091. கதமே த⁴ம்மா ஸங்க²தா? யேவ தே த⁴ம்மா ஸப்பச்சயா, தேவ தே த⁴ம்மா ஸங்க²தா.
1092. கதமே த⁴ம்மா அஸங்க²தா? யோ ஏவ ஸோ த⁴ம்மோ அப்பச்சயோ, ஸோ ஏவ ஸோ த⁴ம்மோ அஸங்க²தோ.
1093. கதமே த⁴ம்மா ஸனித³ஸ்ஸனா? ரூபாயதனம் – இமே த⁴ம்மா ஸனித³ஸ்ஸனா.
1094. கதமே த⁴ம்மா அனித³ஸ்ஸனா? சக்கா²யதனம்…பே… போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம், வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, யஞ்ச ரூபம் அனித³ஸ்ஸனம் அப்படிக⁴ம் த⁴ம்மாயதனபரியாபன்னம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அனித³ஸ்ஸனா.
1095. கதமே த⁴ம்மா ஸப்படிகா⁴? சக்கா²யதனம்…பே… போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் – இமே த⁴ம்மா ஸப்படிகா⁴.
1096. கதமே த⁴ம்மா அப்படிகா⁴? வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, யஞ்ச ரூபம் அனித³ஸ்ஸனம் அப்படிக⁴ம் த⁴ம்மாயதனபரியாபன்னம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அப்படிகா⁴.
1097. கதமே த⁴ம்மா ரூபினோ? சத்தாரோ ச மஹாபூ⁴தா சதுன்னஞ்ச மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய ரூபம் – இமே த⁴ம்மா ரூபினோ.
1098. கதமே த⁴ம்மா அரூபினோ? வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அரூபினோ.
1099. கதமே த⁴ம்மா லோகியா? ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா லோகியா.
1100. கதமே த⁴ம்மா லோகுத்தரா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா லோகுத்தரா.
1101. கதமே த⁴ம்மா கேனசி விஞ்ஞேய்யா, கேனசி ந விஞ்ஞேய்யா? யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா. யே தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா; யே வா பன தே த⁴ம்மா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா காயவிஞ்ஞேய்யா. இமே த⁴ம்மா கேனசி விஞ்ஞேய்யா கேனசி ந விஞ்ஞேய்யா.
ஆஸவகோ³ச்ச²கம்
1102. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவா? சத்தாரோ ஆஸவா – காமாஸவோ, ப⁴வாஸவோ, தி³ட்டா²ஸவோ, அவிஜ்ஜாஸவோ.
1103. தத்த² கதமோ காமாஸவோ? யோ காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமராகோ³ காமனந்தீ³ காமதண்ஹா காமஸினேஹோ காமபரிளாஹோ காமமுச்சா² காமஜ்ஜோ²ஸானம் – அயம் வுச்சதி காமாஸவோ.
1104. தத்த² கதமோ ப⁴வாஸவோ? யோ ப⁴வேஸு ப⁴வச²ந்தோ³ [ப⁴வச்ச²ந்தோ³ (ஸீ. ஸ்யா.)] ப⁴வராகோ³ ப⁴வனந்தீ³ ப⁴வதண்ஹா ப⁴வஸினேஹோ ப⁴வபரிளாஹோ ப⁴வமுச்சா² ப⁴வஜ்ஜோ²ஸானம் – அயம் வுச்சதி ப⁴வாஸவோ.
1105. தத்த² கதமோ தி³ட்டா²ஸவோ? ஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அந்தவா லோகோதி வா, அனந்தவா லோகோதி வா, தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி வா, அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி வா, ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா; யா ஏவரூபா தி³ட்டி² தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம் கா³ஹோ படிக்³கா³ஹோ அபி⁴னிவேஸோ பராமாஸோ கும்மக்³கோ³ மிச்சா²பதோ² மிச்ச²த்தம் தித்தா²யதனம் விபரியாஸக்³கா³ஹோ – அயம் வுச்சதி தி³ட்டா²ஸவோ. ஸப்³பா³பி மிச்சா²தி³ட்டி² தி³ட்டா²ஸவோ.
1106. தத்த² கதமோ அவிஜ்ஜாஸவோ? து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணம், அபரந்தே அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே அஞ்ஞாணம், இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணம்ः யம் ஏவரூபம் அஞ்ஞாணம் அத³ஸ்ஸனம் அனபி⁴ஸமயோ அனனுபோ³தோ⁴ அஸம்போ³தோ⁴ அப்படிவேதோ⁴ அஸம்கா³ஹனா அபரியோகா³ஹனா அஸமபேக்க²னா அபச்சவேக்க²ணா அபச்சக்க²கம்மம் து³ம்மேஜ்ஜ²ம் பா³ல்யம் அஸம்பஜஞ்ஞம் மோஹோ பமோஹோ ஸம்மோஹோ அவிஜ்ஜா அவிஜ்ஜோகோ⁴ அவிஜ்ஜாயோகோ³ அவிஜ்ஜானுஸயோ அவிஜ்ஜாபரியுட்டா²னம் அவிஜ்ஜாலங்கீ³ மோஹோ அகுஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி அவிஜ்ஜாஸவோ.
இமே த⁴ம்மா ஆஸவா.
1107. கதமே த⁴ம்மா நோ ஆஸவா? தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, அபரியாபன்னா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம் அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா நோ ஆஸவா.
1108. கதமே த⁴ம்மா ஸாஸவா? குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸாஸவா.
1109. கதமே த⁴ம்மா அனாஸவா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அனாஸவா.
1110. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவஸம்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஆஸவஸம்பயுத்தா.
1111. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவவிப்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா ஆஸவவிப்பயுத்தா.
1112. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவா சேவ ஸாஸவா ச? தேயேவ ஆஸவா ஆஸவா சேவ ஸாஸவா ச.
1113. கதமே த⁴ம்மா ஸாஸவா சேவ நோ ச ஆஸவா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸாஸவா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸாஸவா சேவ நோ ச ஆஸவா.
1114. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவா சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தா ச? காமாஸவோ அவிஜ்ஜாஸவேன ஆஸவோ சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தோ ச, அவிஜ்ஜாஸவோ காமாஸவேன ஆஸவோ சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தோ ச, ப⁴வாஸவோ அவிஜ்ஜாஸவேன ஆஸவோ சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தோ ச, அவிஜ்ஜாஸவோ ப⁴வாஸவேன ஆஸவோ சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தோ ச, தி³ட்டா²ஸவோ அவிஜ்ஜாஸவேன ஆஸவோ சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தோ ச, அவிஜ்ஜாஸவோ தி³ட்டா²ஸவேன ஆஸவோ சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தோ ச – இமே த⁴ம்மா ஆஸவா சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தா ச.
1115. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச ஆஸவா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஆஸவஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச ஆஸவா.
1116. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவவிப்பயுத்தா ஸாஸவா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஆஸவவிப்பயுத்தா ஸாஸவா.
1117. கதமே த⁴ம்மா ஆஸவவிப்பயுத்தா அனாஸவா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா ஆஸவவிப்பயுத்தா அனாஸவா.
நிக்கே²பகண்டே³ பட²மபா⁴ணவாரோ.
ஸம்யோஜனகோ³ச்ச²கம்
1118. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனா? த³ஸ ஸம்யோஜனானி – காமராக³ஸம்யோஜனம், படிக⁴ஸம்யோஜனம், மானஸம்யோஜனம், தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம், விசிகிச்சா²ஸம்யோஜனம், ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனம், ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம், இஸ்ஸாஸம்யோஜனம், மச்ச²ரியஸம்யோஜனம், அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம்.
1119. தத்த² கதமம் காமராக³ஸம்யோஜனம்? யோ காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமராகோ³ காமனந்தீ³ காமதண்ஹா காமஸினேஹோ காமபரிளாஹோ காமமுச்சா² காமஜ்ஜோ²ஸானம் – இத³ம் வுச்சதி காமராக³ஸம்யோஜனம்.
1120. தத்த² கதமம் படிக⁴ஸம்யோஜனம்? அனத்த²ம் மே அசரீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அனத்த²ம் மே சரதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அனத்த²ம் மே சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, பியஸ்ஸ மே மனாபஸ்ஸ அனத்த²ம் அசரி…பே… அனத்த²ம் சரதி…பே… அனத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அப்பியஸ்ஸ மே அமனாபஸ்ஸ அத்த²ம் அசரி…பே… அத்த²ம் சரதி…பே… அத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அட்டா²னே வா பன ஆகா⁴தோ ஜாயதி. யோ ஏவரூபோ சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ படிகா⁴தோ படிக⁴ம் படிவிரோதோ⁴ கோபோ பகோபோ ஸம்பகோபோ தோ³ஸோ பதோ³ஸோ ஸம்பதோ³ஸோ சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்தி மனோபதோ³ஸோ கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னா குஜ்ஜி²தத்தம் தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனா து³ஸ்ஸிதத்தம் ப்³யாபத்தி ப்³யாபஜ்ஜனா ப்³யாபஜ்ஜிதத்தம் விரோதோ⁴ படிவிரோதோ⁴ சண்டி³க்கம் அஸுரோபோ அனத்தமனதா சித்தஸ்ஸ – இத³ம் வுச்சதி படிக⁴ஸம்யோஜனம்.
1121. தத்த² கதமம் மானஸம்யோஜனம்? ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோ, ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோ. யோ ஏவரூபோ மானோ மஞ்ஞனா மஞ்ஞிதத்தம் உன்னதி உன்னமோ [உண்ணதி உண்ணாமோ (ஸ்யா.)] த⁴ஜோ ஸம்பக்³கா³ஹோ கேதுகம்யதா சித்தஸ்ஸ – இத³ம் வுச்சதி மானஸம்யோஜனம்.
1122. தத்த² கதமம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம்? ஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அந்தவா லோகோதி வா, அனந்தவா லோகோதி வா, தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி வா, அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி வா, ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா; யா ஏவரூபா தி³ட்டி² தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம் கா³ஹோ படிக்³கா³ஹோ அபி⁴னிவேஸோ பராமாஸோ கும்மக்³கோ³ மிச்சா²பதோ² மிச்ச²த்தம் தித்தா²யதனம் விபரியாஸக்³கா³ஹோ – இத³ம் வுச்சதி தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம். ட²பேத்வா ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனம் ஸப்³பா³பி மிச்சா²தி³ட்டி² தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம்.
1123. தத்த² கதமம் விசிகிச்சா²ஸம்யோஜனம்? ஸத்த²ரி கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, த⁴ம்மே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, ஸங்கே⁴ கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, ஸிக்கா²ய கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, புப்³ப³ந்தே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, அபரந்தே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, புப்³ப³ந்தாபரந்தே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²திः யா ஏவரூபா கங்கா² கங்கா²யனா கங்கா²யிதத்தம் விமதி விசிகிச்சா² த்³வேள்ஹகம் த்³வேதா⁴பதோ² ஸம்ஸயோ அனேகம்ஸக்³கா³ஹோ ஆஸப்பனா பரிஸப்பனா அபரியோகா³ஹனா த²ம்பி⁴தத்தம் சித்தஸ்ஸ மனோவிலேகோ² – இத³ம் வுச்சதி விசிகிச்சா²ஸம்யோஜனம்.
1124. தத்த² கதமம் ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனம்? இதோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸீலேன ஸுத்³தி⁴ வதேன ஸுத்³தி⁴ ஸீலப்³ப³தேன ஸுத்³தீ⁴தி; யா ஏவரூபா தி³ட்டி² தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம் கா³ஹோ பதிட்டா²ஹோ அபி⁴னிவேஸோ பராமாஸோ கும்மக்³கோ³ மிச்சா²பதோ² மிச்ச²த்தம் தித்தா²யதனம் விபரியாஸக்³கா³ஹோ – இத³ம் வுச்சதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனம்.
1125. தத்த² கதமம் ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம்? யோ ப⁴வேஸு ப⁴வச²ந்தோ³ ப⁴வராகோ³ ப⁴வனந்தீ³ ப⁴வதண்ஹா ப⁴வஸினேஹோ ப⁴வபரிளாஹோ ப⁴வமுச்சா² ப⁴வஜ்ஜோ²ஸானம் – இத³ம் வுச்சதி ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம்.
1126. தத்த² கதமம் இஸ்ஸாஸம்யோஜனம்? யா பரலாப⁴ஸக்காரக³ருகாரமானனவந்த³னபூஜனாஸு இஸ்ஸா இஸ்ஸாயனா இஸ்ஸாயிதத்தம் உஸூயா உஸூயனா உஸூயிதத்தம் [உஸ்ஸுயா உஸ்ஸுயனா உஸ்ஸுயிதத்தம் (க.)] – இத³ம் வுச்சதி இஸ்ஸாஸம்யோஜனம்.
1127. தத்த² கதமம் மச்ச²ரியஸம்யோஜனம்? பஞ்ச மச்ச²ரியானி – ஆவாஸமச்ச²ரியம், குலமச்ச²ரியம், லாப⁴மச்ச²ரியம், வண்ணமச்ச²ரியம், த⁴ம்மமச்ச²ரியம். யம் ஏவரூபம் மச்சே²ரம் மச்ச²ராயனா மச்ச²ராயிதத்தம் வேவிச்ச²ம் கத³ரியம் கடுகஞ்சுகதா அக்³க³ஹிதத்தம் சித்தஸ்ஸ – இத³ம் வுச்சதி மச்ச²ரியஸம்யோஜனம்.
1128. தத்த² கதமம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம்? து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணம், அபரந்தே அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே அஞ்ஞாணம், இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணம்ः யம் ஏவரூபம் அஞ்ஞாணம் அத³ஸ்ஸனம் அனபி⁴ஸமயோ அனனுபோ³தோ⁴ அஸம்போ³தோ⁴ அப்படிவேதோ⁴ அஸம்கா³ஹனா அபரியோகா³ஹனா அஸமபேக்க²னா அபச்சவேக்க²ணா அபச்சக்க²கம்மம் து³ம்மேஜ்ஜ²ம் பா³ல்யம் அஸம்பஜஞ்ஞம் மோஹோ பமோஹோ ஸம்மோஹோ அவிஜ்ஜா அவிஜ்ஜோகோ⁴ அவிஜ்ஜாயோகோ³ அவிஜ்ஜானுஸயோ அவிஜ்ஜாபரியுட்டா²னம் அவிஜ்ஜாலங்கீ³ மோஹோ அகுஸலமூலம் – இத³ம் வுச்சதி அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம்.
இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனா.
1129. கதமே த⁴ம்மா நோ ஸம்யோஜனா? தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, அபரியாபன்னா; வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா நோ ஸம்யோஜனா.
1130. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனியா? ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனியா.
1131. கதமே த⁴ம்மா அஸம்யோஜனியா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அஸம்யோஜனியா.
1132. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தா.
1133. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா.
1134. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனா சேவ ஸம்யோஜனியா ச? தானேவ ஸம்யோஜனானி ஸம்யோஜனா சேவ ஸம்யோஜனியா ச.
1135. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனியா சேவ நோ ச ஸம்யோஜனா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனியா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனியா சேவ நோ ச ஸம்யோஜனா.
1136. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனா சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தா ச? காமராக³ஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் காமராக³ஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, படிக⁴ஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் படிக⁴ஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, மானஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் மானஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, விசிகிச்சா²ஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் விசிகிச்சா²ஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் ப⁴வராக³ஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, இஸ்ஸாஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் இஸ்ஸாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, மச்ச²ரியஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் மச்ச²ரியஸம்யோஜனேன ஸம்யோஜனஞ்சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தஞ்ச – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனா சேவ ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தா ச.
1137. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச ஸம்யோஜனா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச ஸம்யோஜனா.
1138. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா ஸம்யோஜனியா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா ஸம்யோஜனியா.
1139. கதமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா அஸம்யோஜனியா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா அஸம்யோஜனியா.
க³ந்த²கோ³ச்ச²கம்
1140. கதமே த⁴ம்மா க³ந்தா²? சத்தாரோ க³ந்தா² – அபி⁴ஜ்ஜா² காயக³ந்தோ², ப்³யாபாதோ³ காயக³ந்தோ², ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ காயக³ந்தோ², இத³ம் ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ காயக³ந்தோ².
1141. தத்த² கதமோ அபி⁴ஜ்ஜா² காயக³ந்தோ²? யோ ராகோ³ ஸாராகோ³ அனுனயோ அனுரோதோ⁴ நந்தீ³ நந்தீ³ராகோ³ சித்தஸ்ஸ ஸாராகோ³ இச்சா² முச்சா² அஜ்ஜோ²ஸானம் கே³தோ⁴ பலிகே³தோ⁴ ஸங்கோ³ பங்கோ ஏஜா மாயா ஜனிகா ஸஞ்ஜனனீ ஸிப்³பி³னீ ஜாலினீ ஸரிதா விஸத்திகா ஸுத்தம் விஸடா ஆயூஹினீ து³தியா பணிதி⁴ ப⁴வனேத்தி வனம் வனதோ² ஸந்த²வோ ஸினேஹோ அபேக்கா² படிப³ந்து⁴ ஆஸா ஆஸிஸனா ஆஸிஸிதத்தம் ரூபாஸா ஸத்³தா³ஸா க³ந்தா⁴ஸா ரஸாஸா போ²ட்ட²ப்³பா³ஸா லாபா⁴ஸா த⁴னாஸா புத்தாஸா ஜீவிதாஸா ஜப்பா பஜப்பா அபி⁴ஜப்பா ஜப்பா ஜப்பனா ஜப்பிதத்தம் லோலுப்பம் லோலுப்பாயனா லோலுப்பாயிதத்தம் புச்ச²ஞ்ஜிகதா ஸாது⁴கம்யதா அத⁴ம்மராகோ³ விஸமலோபோ⁴ நிகந்தி நிகாமனா பத்த²னா பிஹனா ஸம்பத்த²னா காமதண்ஹா ப⁴வதண்ஹா விப⁴வதண்ஹா ரூபதண்ஹா அரூபதண்ஹா நிரோத⁴தண்ஹா ரூபதண்ஹா ஸத்³த³தண்ஹா க³ந்த⁴தண்ஹா ரஸதண்ஹா போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹா த⁴ம்மதண்ஹா ஓகோ⁴ யோகோ³ க³ந்தோ² உபாதா³னம் ஆவரணம் நீவரணம் சா²த³னம் ப³ந்த⁴னம் உபக்கிலேஸோ அனுஸயோ பரியுட்டா²னம் லதா வேவிச்ச²ம் து³க்க²மூலம் து³க்க²னிதா³னம் து³க்க²ப்பப⁴வோ மாரபாஸோ மாரப³ளிஸம் மாரவிஸயோ தண்ஹானதீ³ தண்ஹாஜாலம் தண்ஹாக³த்³து³லம் தண்ஹாஸமுத்³தோ³ அபி⁴ஜ்ஜா² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி அபி⁴ஜ்ஜா² காயக³ந்தோ².
1142. தத்த² கதமோ ப்³யாபாதோ³ காயக³ந்தோ²? அனத்த²ம் மே அசரீ தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அனத்த²ம் மே சரதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அனத்த²ம் மே சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, பியஸ்ஸ மே மனாபஸ்ஸ அனத்த²ம் அசரி…பே… அனத்த²ம் சரதி…பே… அனத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அப்பியஸ்ஸ மே அமனாபஸ்ஸ அத்த²ம் அசரி…பே… அத்த²ம் சரதி…பே… அத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அட்டா²னே வா பன ஆகா⁴தோ ஜாயதி. யோ ஏவரூபோ சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ படிகா⁴தோ படிக⁴ம் படிவிரோதோ⁴ கோபோ பகோபோ ஸம்பகோபோ தோ³ஸோ பதோ³ஸோ ஸம்பதோ³ஸோ சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்தி மனோபதோ³ஸோ கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னா குஜ்ஜி²தத்தம் தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனா து³ஸ்ஸிதத்தம் ப்³யாபத்தி ப்³யாபஜ்ஜனா ப்³யாபஜ்ஜிதத்தம் விரோதோ⁴ படிவிரோதோ⁴ சண்டி³க்கம் அஸுரோபோ அனத்தமனதா சித்தஸ்ஸ – அயம் வுச்சதி ப்³யாபாதோ³ காயக³ந்தோ².
1143. தத்த² கதமோ ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ காயக³ந்தோ²? இதோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸீலேன ஸுத்³தி⁴, வதேன ஸுத்³தி⁴, ஸீலப்³ப³தேன ஸுத்³தீ⁴திः யா ஏவரூபா தி³ட்டி² தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம் கா³ஹோ பதிட்டா²ஹோ அபி⁴னிவேஸோ பராமாஸோ கும்மக்³கோ³ மிச்சா²பதோ² மிச்ச²த்தம் தித்தா²யதனம் விபரியாஸக்³கா³ஹோ – அயம் வுச்சதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ காயக³ந்தோ².
1144. தத்த² கதமோ இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ காயக³ந்தோ²? ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; அஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; அந்தவா லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; அனந்தவா லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; தம் ஜீவம் தம் ஸரீரம், இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரம், இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வா; நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி வாः யா ஏவரூபா தி³ட்டி² தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம் கா³ஹோ பதிட்டா²ஹோ அபி⁴னிவேஸோ பராமாஸோ கும்மக்³கோ³ மிச்சா²பதோ² மிச்ச²த்தம் தித்தா²யதனம் விபரியாஸக்³கா³ஹோ – அயம் வுச்சதி இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ காயக³ந்தோ². ட²பேத்வா ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் காயக³ந்த²ம் ஸப்³பா³பி மிச்சா²தி³ட்டி² இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ காயக³ந்தோ².
இமே த⁴ம்மா க³ந்தா².
1145. கதமே த⁴ம்மா நோ க³ந்தா²? தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, அபரியாபன்னா; வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா நோ க³ந்தா².
1146. கதமே த⁴ம்மா க³ந்த²னியா? ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா க³ந்த²னியா.
1147. கதமே த⁴ம்மா அக³ந்த²னியா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அக³ந்த²னியா.
1148. கதமே த⁴ம்மா க³ந்த²ஸம்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா க³ந்த²ஸம்பயுத்தா.
1149. கதமே த⁴ம்மா க³ந்த²விப்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம் அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா க³ந்த²விப்பயுத்தா.
1150. கதமே த⁴ம்மா க³ந்தா² சேவ க³ந்த²னியா ச? தேவ க³ந்தா² க³ந்தா² சேவ க³ந்த²னியா ச.
1151. கதமே த⁴ம்மா க³ந்த²னியா சேவ நோ ச க³ந்தா²? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா க³ந்த²னியா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா க³ந்த²னியா சேவ நோ ச க³ந்தா².
1152. கதமே த⁴ம்மா க³ந்தா² சேவ க³ந்த²ஸம்பயுத்தா ச? ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ காயக³ந்தோ² அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தே²ன க³ந்தோ² சேவ க³ந்த²ஸம்பயுத்தோ ச, அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ² ஸீலப்³ப³தபராமாஸேன காயக³ந்தே²ன க³ந்தோ² சேவ க³ந்த²ஸம்பயுத்தோ ச, இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ காயக³ந்தோ² அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தே²ன க³ந்தோ² சேவ க³ந்த²ஸம்பயுத்தோ ச, அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ² இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸேன காயக³ந்தே²ன க³ந்தோ² சேவ க³ந்த²ஸம்பயுத்தோ ச – இமே த⁴ம்மா க³ந்தா² சேவ க³ந்த²ஸம்பயுத்தா ச.
1153. கதமே த⁴ம்மா க³ந்த²ஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச க³ந்தா²? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா க³ந்த²ஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச க³ந்தா².
1154. கதமே த⁴ம்மா க³ந்த²விப்பயுத்தா க³ந்த²னியா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா க³ந்த²விப்பயுத்தா க³ந்த²னியா.
1155. கதமே த⁴ம்மா க³ந்த²விப்பயுத்தா அக³ந்த²னியா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா க³ந்த²விப்பயுத்தா அக³ந்த²னியா.
ஓக⁴கோ³ச்ச²கம்
1156. கதமே த⁴ம்மா ஓகா⁴? சத்தாரோ ஓகா⁴…பே… இமே த⁴ம்மா ஓக⁴விப்பயுத்தா ஓக⁴னியா.
யோக³கோ³ச்ச²கம்
1157. கதமே த⁴ம்மா யோகா³? சத்தாரோ யோகா³…பே… இமே த⁴ம்மா யோக³விப்பயுத்தா யோக³னியா.
நீவரணகோ³ச்ச²கம்
1158. கதமே த⁴ம்மா நீவரணா? ச² நீவரணா [நீவரணானி (ஸ்யா.)] – காமச்ச²ந்த³னீவரணம், ப்³யாபாத³னீவரணம், தி²னமித்³த⁴னீவரணம், உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம், விசிகிச்சா²னீவரணம், அவிஜ்ஜானீவரணம்.
1159. தத்த² கதமம் காமச்ச²ந்த³னீவரணம்? யோ காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமராகோ³ காமனந்தீ³ காமதண்ஹா காமஸினேஹோ காமபரிளாஹோ காமமுச்சா² காமஜ்ஜோ²ஸானம் – இத³ம் வுச்சதி காமச்ச²ந்த³னீவரணம்.
1160. தத்த² கதமம் ப்³யாபாத³னீவரணம்? அனத்த²ம் மே அசரீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அனத்த²ம் மே சரதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி; அனத்த²ம் மே சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி; பியஸ்ஸ மே மனாபஸ்ஸ அனத்த²ம் அசரி…பே… அனத்த²ம் சரதி…பே… அனத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அப்பியஸ்ஸ மே அமனாபஸ்ஸ அத்த²ம் அசரி…பே… அத்த²ம் சரதி…பே… அத்த²ம் சரிஸ்ஸதீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அட்டா²னே வா பன ஆகா⁴தோ ஜாயதி. யோ ஏவரூபோ சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ படிகா⁴தோ படிக⁴ம் படிவிரோதோ⁴ கோபோ பகோபோ ஸம்பகோபோ தோ³ஸோ பதோ³ஸோ ஸம்பதோ³ஸோ சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்தி மனோபதோ³ஸோ கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னா குஜ்ஜி²தத்தம் தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனா து³ஸ்ஸிதத்தம் ப்³யாபத்தி ப்³யாபஜ்ஜனா ப்³யாபஜ்ஜிதத்தம் விரோதோ⁴ படிவிரோதோ⁴ சண்டி³க்கம் அஸுரோபோ அனத்தமனதா சித்தஸ்ஸ – இத³ம் வுச்சதி ப்³யாபாத³னீவரணம்.
1161. தத்த² கதமம் தி²னமித்³த⁴னீவரணம்? அத்தி² தி²னம், அத்தி² மித்³த⁴ம்.
1162. தத்த² கதமம் தி²னம்? யா சித்தஸ்ஸ அகல்லதா அகம்மஞ்ஞதா ஓலீயனா ஸல்லீயனா லீனம் லீயனா லீயிதத்தம் தி²னம் தி²யனா தி²யிதத்தம் சித்தஸ்ஸ – இத³ம் வுச்சதி தி²னம்.
1163. தத்த² கதமம் மித்³த⁴ம்? யா காயஸ்ஸ அகல்லதா அகம்மஞ்ஞதா ஓனாஹோ பரியோனாஹோ அந்தோஸமோரோதோ⁴ மித்³த⁴ம் ஸோப்பம் பசலாயிகா ஸோப்பம் ஸுபனா ஸுபிதத்தம் – இத³ம் வுச்சதி மித்³த⁴ம். இதி இத³ஞ்ச தி²னம், இத³ஞ்ச மித்³த⁴ம் – இத³ம் வுச்சதி தி²னமித்³த⁴னீவரணம்.
1164. தத்த² கதமம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம்? அத்தி² உத்³த⁴ச்சம், அத்தி² குக்குச்சம்.
1165. தத்த² கதமம் உத்³த⁴ச்சம்? யம் சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சம் அவூபஸமோ சேதஸோ விக்கே²போ ப⁴ந்தத்தம் சித்தஸ்ஸ – இத³ம் வுச்சதி உத்³த⁴ச்சம்.
1166. தத்த² கதமம் குக்குச்சம்? அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதா, கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதா, அவஜ்ஜே வஜ்ஜஸஞ்ஞிதா, வஜ்ஜே அவஜ்ஜஸஞ்ஞிதா. யம் ஏவரூபம் குக்குச்சம் குக்குச்சாயனா குக்குச்சாயிதத்தம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ² – இத³ம் வுச்சதி குக்குச்சம். இதி இத³ஞ்ச உத்³த⁴ச்சம், இத³ஞ்ச குக்குச்சம் – இத³ம் வுச்சதி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம்.
1167. தத்த² கதமம் விசிகிச்சா²னீவரணம்? ஸத்த²ரி கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, த⁴ம்மே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, ஸங்கே⁴ கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, ஸிக்கா²ய கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, புப்³ப³ந்தே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, அபரந்தே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, புப்³ப³ந்தாபரந்தே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி, இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி. யா ஏவரூபா கங்கா² கங்கா²யனா கங்கா²யிதத்தம் விமதி விசிகிச்சா² த்³வேள்ஹகம் த்³வேதா⁴பதோ² ஸம்ஸயோ அனேகம்ஸக்³கா³ஹோ ஆஸப்பனா பரிஸப்பனா அபரியோகா³ஹனா த²ம்பி⁴தத்தம் சித்தஸ்ஸ மனோவிலேகோ² – இத³ம் வுச்சதி விசிகிச்சா²னீவரணம்.
1168. தத்த² கதமம் அவிஜ்ஜானீவரணம்? து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணம், அபரந்தே அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே அஞ்ஞாணம், இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணம்ः யம் ஏவரூபம் அஞ்ஞாணம் அத³ஸ்ஸனம் அனபி⁴ஸமயோ அனனுபோ³தோ⁴ அஸம்போ³தோ⁴ அப்படிவேதோ⁴ அஸம்கா³ஹனா அபரியோகா³ஹனா அஸமபேக்க²னா அபச்சவேக்க²ணா அபச்சக்க²கம்மம் து³ம்மேஜ்ஜ²ம் பா³ல்யம் அஸம்பஜஞ்ஞம் மோஹோ பமோஹோ ஸம்மோஹோ அவிஜ்ஜா அவிஜ்ஜோகோ⁴ அவிஜ்ஜாயோகோ³ அவிஜ்ஜானுஸயோ அவிஜ்ஜாபரியுட்டா²னம் அவிஜ்ஜாலங்கீ³ மோஹோ அகுஸலமூலம் – இத³ம் வுச்சதி அவிஜ்ஜானீவரணம்.
இமே த⁴ம்மா நீவரணா.
1169. கதமே த⁴ம்மா நோ நீவரணா? தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, அபரியாபன்னா; வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா நோ நீவரணா.
1170. கதமே த⁴ம்மா நீவரணியா? ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா நீவரணியா.
1171. கதமே த⁴ம்மா அனீவரணியா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அனீவரணியா.
1172. கதமே த⁴ம்மா நீவரணஸம்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா நீவரணஸம்பயுத்தா.
1173. கதமே த⁴ம்மா நீவரணவிப்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா நீவரணவிப்பயுத்தா.
1174. கதமே த⁴ம்மா நீவரணா சேவ நீவரணியா ச? தானேவ நீவரணானி நீவரணா சேவ நீவரணியா ச.
1175. கதமே த⁴ம்மா நீவரணியா சேவ நோ ச நீவரணா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா நீவரணியா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா நீவரணியா சேவ நோ ச நீவரணா.
1176. கதமே த⁴ம்மா நீவரணா சேவ நீவரணஸம்பயுத்தா ச? காமச்ச²ந்த³னீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜானீவரணம் காமச்ச²ந்த³னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, ப்³யாபாத³னீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜானீவரணம் ப்³யாபாத³னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, தி²னமித்³த⁴னீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜானீவரணம் தி²னமித்³த⁴னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, உத்³த⁴ச்சனீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜானீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, குக்குச்சனீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜானீவரணம் குக்குச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, விசிகிச்சா²னீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜானீவரணம் விசிகிச்சா²னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, காமச்ச²ந்த³னீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, உத்³த⁴ச்சனீவரணம் காமச்ச²ந்த³னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, ப்³யாபாத³னீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, உத்³த⁴ச்சனீவரணம் ப்³யாபாத³னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, தி²னமித்³த⁴னீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, உத்³த⁴ச்சனீவரணம் தி²னமித்³த⁴னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, குக்குச்சனீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, உத்³த⁴ச்சனீவரணம் குக்குச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, விசிகிச்சா²னீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, உத்³த⁴ச்சனீவரணம் விசிகிச்சா²னீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, அவிஜ்ஜானீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச, உத்³த⁴ச்சனீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்ச – இமே த⁴ம்மா நீவரணா சேவ நீவரணஸம்பயுத்தா ச.
1177. கதமே த⁴ம்மா நீவரணஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச நீவரணா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா, தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா நீவரணஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச நீவரணா.
1178. கதமே த⁴ம்மா நீவரணவிப்பயுத்தா நீவரணியா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா ஸாஸவா குஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா நீவரணவிப்பயுத்தா நீவரணியா.
1179. கதமே த⁴ம்மா நீவரணவிப்பயுத்தா அனீவரணியா? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா நீவரணவிப்பயுத்தா அனீவரணியா.
பராமாஸகோ³ச்ச²கம்
1180. கதமே த⁴ம்மா பராமாஸா? தி³ட்டி²பராமாஸோ.
1181. தத்த² கதமோ தி³ட்டி²பராமாஸோ? ஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அந்தவா லோகோதி வா, அனந்தவா லோகோதி வா, தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி வா, அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி வா, ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வாः யா ஏவரூபா தி³ட்டி² தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம் கா³ஹோ பதிட்டா²ஹோ அபி⁴னிவேஸோ பராமாஸோ கும்மக்³கோ³ மிச்சா²பதோ² மிச்ச²த்தம் தித்தா²யதனம் விபரியாஸக்³கா³ஹோ – அயம் வுச்சதி தி³ட்டி²பராமாஸோ. ஸப்³பா³பி மிச்சா²தி³ட்டி² தி³ட்டி²பராமாஸோ.
இமே த⁴ம்மா பராமாஸா.
1182. கதமே த⁴ம்மா நோ பராமாஸா? தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா, அபரியாபன்னா; வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா நோ பராமாஸா.
1183. கதமே த⁴ம்மா பராமட்டா²? ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா பராமட்டா².
1184. கதமே த⁴ம்மா அபராமட்டா²? அபரியாபன்னா மக்³கா³ ச, மக்³க³ப²லானி ச, அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா அபராமட்டா².
1185. கதமே த⁴ம்மா பராமாஸஸம்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா பராமாஸஸம்பயுத்தா.
1186. கதமே த⁴ம்மா பராமாஸவிப்பயுத்தா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴து – இமே த⁴ம்மா பராமாஸவிப்பயுத்தா.
1187. கதமே த⁴ம்மா பராமாஸா சேவ பராமட்டா² ச? ஸ்வேவ பராமாஸோ பராமாஸோ சேவ பராமட்டோ² ச.
1188. கதமே த⁴ம்மா பராமட்டா² சேவ நோ ச பராமாஸா? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா பராமட்டா², தே த⁴ம்மே ட²பேத்வா அவஸேஸா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா, அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா பராமட்டா² சேவ நோ ச பராமாஸா.
1189. கதமே த⁴ம்மா பராமாஸவிப்பயுத்தா பராமட்டா²? தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா ஸாஸவா குஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா காமாவசரா, ரூபாவசரா அரூபாவசரா; ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ – இமே த⁴ம்மா பராமாஸவிப்பயுத்தா பராமட்டா².