9. ப்³ரஹ்மவிஹாரனித்³தே³ஸவண்ணனா

மேத்தாபா⁴வனாகதா²வண்ணனா

240. மேத்தம் ப்³ரஹ்மவிஹாரம். பா⁴வேதுகாமேனாதி உப்பாதே³துகாமேன பச்சவேக்கி²தப்³போ³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸுக²னிஸின்னேனாதி விஸமம் அனிஸீதி³த்வா பல்லங்காபு⁴ஜனேன ஸுக²னிஸின்னேன.

கஸ்மாதி பச்சவேக்க²ணாய காரணபுச்சா², அஞ்ஞம் அதி⁴க³ந்துகாமேன அஞ்ஞத்த² ஆதீ³னவானிஸம்ஸபச்சவேக்க²ணா கிமத்தி²யாதி அதி⁴ப்பாயோ. மேத்தா நாம அத்த²தோ அதோ³ஸோ. ததா² ஹி அதோ³ஸனித்³தே³ஸே ‘‘மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்த’’ந்தி (த⁴. ஸ. 1062) நித்³தி³ட்ட²ம். க²ந்தீதி ச இத⁴ அதி⁴வாஸனக்க²ந்தி அதி⁴ப்பேதா. ஸா பன அத்த²தோ அதோ³ஸப்பதா⁴னா சத்தாரோ அரூபக்க²ந்தா⁴தி மேத்தாய ஸிஜ்ஜ²மானாய திதிக்கா²க²ந்தி ஸித்³தா⁴ ஏவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘க²ந்தி அதி⁴க³ந்தப்³பா³’’தி. தேன க²ந்தியம் ஆனிஸம்ஸபச்சவேக்க²ணா ஸத்தி²காவாதி த³ஸ்ஸேதி. அபி⁴பூ⁴தோ பரியுட்டா²னேன. பரியாதி³ன்னசித்தோ குஸலுப்பத்தியா ஓகாஸாலாபே⁴ன. ஆதீ³னவோ த³ட்ட²ப்³போ³ பாணகா⁴தாதி³வஸேன தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகாதி³அனத்த²மூலபா⁴வதோ.

க²ந்தீ பரமம் தபோதி பராபகாரஸஹனாதி³கா திதிக்க²லக்க²ணா க²ந்தி உத்தமம் தபோ அகத்தப்³பா³கரணகத்தப்³ப³கரணலக்க²ணாய ஸம்மாபடிபத்தியா மூலபா⁴வதோ. க²ந்திப³லம் ப³லானீகந்தி பரமம் மங்க³லபூ⁴தா க²ந்தி ஏவ ப³லம் ஏதஸ்ஸாதி க²ந்திப³லம். வுத்தஞ்ஹி ‘‘க²ந்திப³லா ஸமணப்³ராஹ்மணா’’தி. தோ³ஸாதி³படிபக்க²வித⁴மனஸமத்த²தாய அனீகபூ⁴தேன தேனேவ ச க²ந்திப³லேன ப³லானீகம். க²ந்த்யா பி⁴ய்யோ ந விஜ்ஜதீதி அத்தனோ பரேஸஞ்ச அனத்த²படிபா³ஹனோ, அத்தா²வஹோ ச க²ந்திதோ உத்தரி அபஸ்ஸயோ நத்தி².

விவேசனத்தா²யாதி விக்க²ம்ப⁴னத்தா²ய. க²ந்தியா ஸம்யோஜனத்தா²ய அத்தானந்தி அதி⁴ப்பாயோ. பா⁴வனம் தூ³ஸேந்தீதி தோ³ஸா, புக்³க³லாயேவ தோ³ஸா புக்³க³லதோ³ஸா. யேஸு பா⁴வனா ந ஸம்பஜ்ஜதி, அஞ்ஞத³த்து² விபஜ்ஜதேவ, தே ஏவ வுத்தா. பட²மந்தி வக்க²மானேன கோட்டா²ஸதோ கோட்டா²ஸந்தருபஸம்ஹரணனயேன வினா ஸப்³ப³பட²மம்.

பியாயிதப்³போ³ பியோ, தப்படிபக்கோ² அப்பியோ. ஸோ ஸங்கே²பதோ து³விதோ⁴ அத்த²ஸ்ஸ அகாரகோ, அனத்த²ஸ்ஸ காரகோதி. தத்த² யோ அத்தனோ, பியஸ்ஸ ச அனத்த²ஸ்ஸ காரகோ, ஸோ வேரிபுக்³க³லோ த³ட்ட²ப்³போ³. யோ பன அத்தனோ, பியஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ அகாரகோ, அப்பியஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ காரகோ, ‘‘அத்த²ம் மே நாசரீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1237), ‘‘அப்பியஸ்ஸ மே அமனாபஸ்ஸ அத்த²ம் அசரீ’’திஆதி³னா ச ஆகா⁴தவத்து²பூ⁴தோ, ஸோ அப்பியோ, அனனுகூலவுத்திகோ அனிட்டோ²தி அத்தோ². லிங்க³விஸபா⁴கே³தி இத்தி²லிங்கா³தி³னா லிங்கே³ன விஸதி³ஸே. ஓதி⁴ஸோதி பா⁴க³ஸோ. ‘‘திஸ்ஸ த³த்தா’’திஆதி³னா ஓதி⁴ஸகந்தி அத்தோ².

இதா³னி யதா²வுத்தேஸு ச²ஸு புக்³க³லேஸு அபா⁴வேதப்³ப³தாய காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அப்பியம் ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அப்பியம் ஹி பியட்டா²னே ட²பேந்தோ கிலமதீதி தோ³ஸேன பா⁴வனாய ஸபரிஸ்ஸயதமாஹ. அப்பியதா ஹி பியபா⁴வஸ்ஸ உஜுபடிபக்கா², ந ச தஸ்ஸ பியட்டா²னே ட²பனேன வினா பா⁴வனா ஸிஜ்ஜ²தி. அதிப்பியஸஹாயகம் மஜ்ஜ²த்தட்டா²னே ட²பேந்தோ கிலமதீதி ராகே³ன பா⁴வனாய ஸபரிஸ்ஸயதமாஹ அதிப்பியஸஹாயஸ்ஸ கே³ஹஸ்ஸிதபேமட்டா²னபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘அப்பமத்தகேபீ’’திஆதி³. மஜ்ஜ²த்தம் இட்டா²னிட்ட²தாஹி மஜ்ஜ²ஸபா⁴வம் நேவ பியம் நாப்பியந்தி அத்தோ². க³ருட்டா²னே பியட்டா²னே ச ட²பேந்தோ கிலமதி மஜ்ஜ²த்தே ஸம்பா⁴வனீயபியாயிதப்³ப³தானம் அபா⁴வா. ந ஹி அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³பே³ பா⁴வனீயதா, மனாபதா வா பச்சுபட்டா²தி, பியக³ருபா⁴வஸம்பன்னே ச பட²மம் மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³. கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜதி கோட்டா²ஸந்தரபா⁴வானுபனயனதோ.

தமேவாதி விஸபா⁴க³லிங்க³மேவ. லிங்க³ஸபா⁴கே³தி அவிஸேஸேத்வா ‘‘பியபுக்³க³லே’’தி ஆஹ. பி⁴த்தியுத்³த⁴மகாஸீதி ஸீலம் அதி⁴ட்டா²ய பிஹிதத்³வாரே க³ப்³பே⁴ ஸயனபீடே² நிஸீதி³த்வா மேத்தம் பா⁴வேந்தோ மேத்தாமுகே²ன உப்பன்னராகே³ன அந்தீ⁴கதோ ப⁴ரியாய ஸந்திகம் க³ந்துகாமோ த்³வாரம் அஸல்லக்கே²த்வா பி⁴த்திம் பி⁴ந்தி³த்வாபி நிக்க²மிதுகாமதாய பி⁴த்திம் பஹரி. தேனாஹ ‘‘மேத்தாயனாமுகே²ன ராகோ³ வஞ்சேதீ’’தி (நேத்தி. அட்ட². 21), ‘‘அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, யம் ராகோ³ ஸஹதே நர’’ந்தி ச.

ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னே அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னபூ⁴தே த⁴ரமானதாய பச்சக்க²தோ விய உபலப்³ப⁴மானே க²ந்த⁴ப்பப³ந்தே⁴ இத⁴ ஸத்தாதி³க்³க³ஹணம், ந தியத்³த⁴க³தேதி ஆஹ ‘‘காலகதே பனா’’திஆதி³. கஸ்மா பன காலகதே மேத்தாபா⁴வனா ந இஜ்ஜ²தீதி? மேத்தாப்³யாபாரஸ்ஸ அயோக்³யட்டா²னபா⁴வதோ. ந ஹி மதபுக்³க³லோ ஹிதூபஸம்ஹாராரஹோ. யத்த² ஸதி ஸம்ப⁴வே பயோக³தோ ஹிதூபஸம்ஹாரோ லப்³பே⁴ய்ய, தத்தே²வ மானஸோ ஹிதூபஸம்ஹாரோ யுஜ்ஜேய்ய. து³க்கா²பனயனமோத³ப்பவத்தீஸுபி ஏஸேவ நயோதி கருணாபா⁴வனாதீ³னம்பி காலகதே அனிஜ்ஜ²னம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஞ்ஞத்த² பகு³ணமேத்தாஜா²னோ ஆசரியஸ்ஸ காலகதபா⁴வம் அஜானந்தோ தம் மேத்தாய ப²ரிதுகாமோ ‘‘ஆசரியம் ஆரப்³ப⁴ மேத்தம் ஆரப⁴தீ’’தி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘பகு³ணாவ மே மேத்தாஜா²னஸமாபத்தீ’’தி. நிமித்தந்தி ஆரம்மணம். க³வேஸாஹீதி ‘‘யம் புக்³க³லம் உத்³தி³ஸ்ஸமேத்தம் ஆரப⁴ஸி, ஸோ ஜீவதி ந ஜீவதீ’’தி ஜானாஹீதி அத்தோ². மேத்தாயந்தோதி மேத்தம் கரோந்தோ, மேத்தம் பா⁴வேந்தோதி அத்தோ².

241. அத்தனி பா⁴வனா நாம ஸக்கி²பா⁴வத்தா²தி நானாவித⁴ஸுகா²னுப³ந்த⁴அனவஜ்ஜஸுக²அப்³யாஸேகஸுகா²தி³ யம் அத்தனி உபலப்³ப⁴தி, தம் நித³ஸ்ஸேந்தோ தஸ்ஸ வத்தமானதாய ஆஹ ‘‘அஹம் ஸுகி²தோ ஹோமீ’’தி. ஸரீரஸுக²ம் நாம அனேகந்திகம், ஈதி³ஸஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அனோகாஸம் சித்தது³க்க²ந்தி தத³பா⁴வம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘நித்³து³க்கோ²தி வா’’தி. ஹோமீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததா² அவேரோதிஆதீ³ஸு, விஸேஸதோ ச து³க்கா²பா⁴வே ஸுக²ஸஞ்ஞா. ஸா பனாயம் நித்³து³க்க²தா வேரீனம் புக்³க³லானம் வேரஸஞ்ஞிதானம் பாபத⁴ம்மானம் அபா⁴வதோ, விஸேஸதோ ப்³யாபாத³விரஹதோ ஈக⁴ஸஞ்ஞிதாய ஈதியா அபா⁴வதோ, அனவஜ்ஜகாயிகஸுக²ஸமங்கி³தாய ச ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அவேரோ அப்³யாபஜ்ஜோ அனீகோ⁴ ஸுகீ²’’தி. அத்தானம் பரிஹராமீதி ஏவம்பூ⁴தோ ஹுத்வா மம அத்தபா⁴வம் பவத்தேமி, யாபேமீதி அத்தோ².

ஏவம் ஸந்தே யம் விப⁴ங்கே³ வுத்தம், தம் விருஜ்ஜ²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ஸந்தேதி ஏவம் ஸதி, யதி³ அத்தனிபி மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³தி அத்தோ². ‘‘யம் விப⁴ங்கே³ வுத்த’’ந்தி வத்வா விப⁴ங்க³தே³ஸனாய ஸமானக³திகம் ஸுத்தபத³ம் ஆஹரந்தோ ‘‘கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி.

தந்தி விப⁴ங்கா³தீ³ஸு வசனம். அப்பனாவஸேனாதி அப்பனாவஹபா⁴வனாவஸேன. இத³ந்தி ‘‘அஹம் ஸுகி²தோ ஹோமீ’’திஆதி³வசனம். ஸக்கி²பா⁴வவஸேனாதி அஹம் விய ஸப்³பே³ ஸத்தா அத்தனோ ஸுக²காமா, தஸ்மா தேஸு மயா அத்தனி விய ஸுகூ²பஸம்ஹாரோ காதப்³போ³தி ஏவம் தத்த² அத்தானம் ஸக்கி²பா⁴வே ட²பனவஸேன. தேனாஹ ‘‘ஸசேபி ஹீ’’திஆதி³. கஸ்மா பன அத்தனி பா⁴வனா அப்பனாவஹா ந ஹோதீதி? அத்தஸினேஹவஸேன ஸபரிஸ்ஸயபா⁴வதோ. கோட்டா²ஸந்தரே பன பா⁴விதபா⁴வனஸ்ஸ தத்தா²பி ஸீமஸம்பே⁴தோ³ ஹோதியேவ.

ஸப்³பா³ தி³ஸாதி அனவஸேஸா த³ஸபி தி³ஸா. அனுபரிக³ம்ம சேதஸாதி சித்தேன பரியேஸனவஸேன அனுக³ந்த்வா. நேவஜ்ஜ²கா³ பியதரமத்தனா க்வசீதி ஸப்³பு³ஸ்ஸாஹேன பரியேஸந்தோ அதிஸயேன அத்ததோ பியதரம் அஞ்ஞம் ஸத்தம் கத்த²சி தி³ஸாய நேவ அதி⁴க³ச்சே²ய்ய ந பஸ்ஸேய்ய. ஏவம் பியோ புது² அத்தா பரேஸந்தி ஏவம் கஸ்ஸசி அத்ததோ பியதரஸ்ஸ அனுபலப்³ப⁴னவஸேன புது² விஸும் விஸும் தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் அத்தா பியோ. தஸ்மா தேன காரணேன, அத்தகாமோ அத்தனோ ஹிதஸுக²ம் இச்ச²ந்தோ, பரம் ஸத்தம் அந்தமஸோ குந்த²கிபில்லிகம்பி, ந ஹிம்ஸே ந ஹனேய்ய, ந விஹேடே²ய்யாதி அத்தோ².

அயம் நயோதி ஸப்³பே³ஹி ஸத்தேஹி, அத்தனோ ச பியதரபா⁴வம் நித³ஸ்ஸேத்வா தேஸு கருணாயனம் வத³தா ப⁴க³வதா ஸுகே²ஸிதாய ‘‘அத்தானம் ஸக்கி²பா⁴வே ட²பேத்வா ஸத்தேஸு மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³’’தி மேத்தாபா⁴வனாய நயத³ஸ்ஸனம் கதமேவாதி அத்தோ².

242. ஸுக²பவத்தனத்த²ந்தி ஸுகே²ன அகிச்சே²ன மேத்தாய பவத்தனத்த²ம். ய்வாஸ்ஸாதி யோ புக்³க³லோ அஸ்ஸ யோகி³னோ. பியோதி இட்டோ². மனாபோதி மனவட்³ட⁴னகோ. க³ரூதி கு³ணவிஸேஸவஸேன க³ருகாதப்³போ³. பா⁴வனீயோதி ஸம்பா⁴வேதப்³போ³. ஆசரியமத்தோதி ஸீலாதி³னா ஆசரியப்பமாணோ. பியவசனாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அத்த²சரியாதி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸீலஸுதாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸத்³தா⁴தி³கே, து⁴தத⁴ம்மஜாக³ரியானுயோகா³தி³கே ச ஸங்க³ண்ஹாதி.

காமந்தி யுத்தப்பத்தகாரிதாஸுக²ஸித்³தி⁴தீ³பனோயம் நிபாதோ. தேனேதம் தீ³பேதி – தாதி³ஸம் புக்³க³லம் உத்³தி³ஸ்ஸ பா⁴வனம் ஆரப⁴ந்தோ யோகீ³ யுத்தப்பத்தகாரீ, ஸுகே²ன சஸ்ஸ தத்த² பா⁴வனா இஜ்ஜ²தி, தேன பன யோகி³னா தாவதா ஸந்தோஸோ ந காதப்³போ³தி. தேனாஹ ‘‘அப்பனா ஸம்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³. ஸீமாஸம்பே⁴த³ந்தி மரியாதா³பனயனம், அத்தா பியோ மஜ்ஜ²த்தோ வேரீதி விபா⁴கா³கரணந்தி அத்தோ². தத³னந்தரந்தி ததோ பியமனாபக³ருபா⁴வனீயதோ, தத்த² வா மேத்தாதி⁴க³மதோ அனந்தரம். அதிப்பியஸஹாயகே மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴, க³ருட்டா²னீயே படிலத்³த⁴ம் மேத்தாமனஸிகாரம் அதிப்பியஸஹாயகே உபஸம்ஹரிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஸுகூ²பஸம்ஹாரகதஸ்ஸ தம் ஹோதி பகே³வ படிபக்க²த⁴ம்மானம் விக்க²ம்பி⁴தத்தா. அதிப்பியஸஹாயகதோ அனந்தரம் மஜ்ஜ²த்தே மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³ மஜ்ஜ²த்தம் பியக³ருட்டா²னே ட²பேதும் ஸுகரபா⁴வதோ. ‘‘அதிப்பியஸஹாயகதோ’’தி ச இத³ம் புரிமாவத்த²ம் க³ஹேத்வா வுத்தம். பகு³ணமனஸிகாராதி⁴க³மதோ பட்டா²ய ஹிஸ்ஸ ஸோபி பியட்டா²னே ஏவ திட்ட²தி. மஜ்ஜ²த்ததோ வேரீபுக்³க³லேதி மஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லே மேத்தாயந்தேன தத்த² பகு³ணமனஸிகாராதி⁴க³மேன பியபா⁴வம் உபஸம்ஹரித்வா தத³னந்தரம் வேரீபுக்³க³லம் பா⁴வனாய மஜ்ஜ²த்தே ட²பேத்வா ததோ மஜ்ஜ²த்ததோ பியபா⁴வூபஸம்ஹாரேன வேரீபுக்³க³லே மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³. ‘‘வேரீபுக்³க³லே’’தி ச இத³ம் புரிமாவத்த²ம் க³ஹேத்வா வுத்தம். ஏகேகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே முது³ம் கம்மனியம் சித்தம் கத்வாதி பியக³ருட்டா²னீயோ, அதிப்பியோ, மஜ்ஜ²த்தோ, வேரீதி சதூஸு புக்³க³லகோட்டா²ஸேஸு பட²மம் தாவ பியக³ருட்டா²னீயே மேத்தாபா⁴வனம் அதி⁴க³ந்த்வா வஸீபா⁴வப்பத்தியா ததா²பவத்தம் சித்தம் கோட்டா²ஸந்தரூபஸம்ஹாரத்த²ம் முது³ம் கம்மனியம் கத்வா தத³னந்தரம் அதிப்பியஸஹாயே அதிப்பியபா⁴வம் விக்க²ம்பே⁴த்வா பியபா⁴வமத்தே சித்தம் ட²பேந்தேன பா⁴வனா உபஸம்ஹரிதப்³பா³, தம்பி வஸீபா⁴வாபாத³னேன முது³ம் கம்மனியம் கத்வா தத³னந்தரம் மஜ்ஜ²த்தே உதா³ஸினபா⁴வம் விக்க²ம்பே⁴த்வா பியபா⁴வம் உபட்ட²பேத்வா பா⁴வனா உபஸம்ஹரிதப்³பா³, புன தம்பி வஸீபா⁴வாபாத³னேன முது³ம் கம்மனியம் கத்வா தத³னந்தரம் வேரிம்ஹி வேரீஸஞ்ஞம் விக்க²ம்பே⁴த்வா மஜ்ஜ²த்தபா⁴வூபட்ட²பனமுகே²ன பியபா⁴வம் உப்பாதே³ந்தேன பா⁴வனா உபஸம்ஹரிதப்³பா³. தேன வுத்தம் ‘‘தத³னந்தரே தத³னந்தரே உபஸம்ஹரிதப்³ப³’’ந்தி, ஜா²னசித்தம் உபனேதப்³ப³ம் உப்பாதே³தப்³ப³ந்தி அத்தோ².

வேரீபுக்³க³லோ வா நத்தி² கம்மப³லேன வா ஏதரஹி பயோக³ஸம்பத்தியா வா ஸப்³ப³ஸோ அனத்த²கரஸ்ஸ அபா⁴வதோ. மஹாபுரிஸஜாதிகத்தாதி மஹாபுரிஸஸபா⁴வத்தா சிரகாலபரிசயஸமித்³த⁴க²ந்திமேத்தானுத்³த³யாதி³கு³ணஸம்பன்னதாய உளாரஜ்ஜா²ஸயத்தாதி அத்தோ². தாதி³ஸோ ஹி ஸப்³ப³ஸஹோ பராபராத⁴ம் திணாயபி ந மஞ்ஞதி. தேன வுத்தம் ‘‘அனத்த²ம் கரோந்தேபி பரே வேரீஸஞ்ஞாவ நுப்பஜ்ஜதீ’’தி. தேனாதி தேன யோகி³னா. அத்தி² வேரீபுக்³க³லோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

243. புரிமபுக்³க³லேஸூதி பியாதீ³ஸு ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தேஸு புரிமேஸு புக்³க³லேஸு. மேத்தம் ஸமாபஜ்ஜித்வாதி படிக⁴ம் விக்க²ம்பே⁴த்வா உப்பாதி³தம் மேத்தாஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா. மேத்தாயந்தேன படிக⁴ம் படிவினோதே³தப்³ப³ந்தி ஏத்த² கேசி பன ‘‘உபசாரஜ்ஜா²னம் ஸம்பாதே³த்வா’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி, தேஸம் உபசாரஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²னம்பி இச்சி²தப்³ப³ம் ஸியா ‘‘வுட்ட²ஹித்வா’’தி வுத்தத்தா. புப்³பே³ தஸ்மிம் புக்³க³லே அஸதியா அமனஸிகாரேன படிக⁴ம் அனுப்பாதே³ந்தஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணதோ தம் விக்க²ம்பே⁴த்வா ஜா²னஸ்ஸ உப்பாத³னம், ஸமாபஜ்ஜனஞ்ச வுத்தம். இதா³னி பன தம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸபி மனஸி கரோந்தஸ்ஸபி யதா² படிக⁴ம் ந உப்பஜ்ஜதி, தம் விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் வுத்தம் ‘‘தம் புக்³க³லம் மேத்தாயந்தேன படிக⁴ம் வினோதே³தப்³ப³’’ந்தி. மேத்தாயனமேவ ஹி இத⁴ படிக⁴வினோத³னம் அதி⁴ப்பேதம். ந நிப்³பா³தீதி ந வூபஸம்மதி.

அனுஸாரதோதி அனுக³மனதோ, பச்சவேக்க²ணதோதி அத்தோ². க⁴டிதப்³ப³ந்தி வாயமிதப்³ப³ம்.

தஞ்ச கோ² க⁴டனம் வாயமனம். இமினா இதா³னி வக்க²மானேன ஆகாரேன.

உப⁴தோ த்³வீஸு டா²னேஸு த³ண்டோ³ ஏதஸ்ஸாதி உப⁴தோத³ண்ட³கம், தேன. ஓசரகா லாமகாசாரா பாபபுரிஸா. தத்ராபீதி தேஸுபி அங்க³மங்கா³னி ஓக்கந்தேஸுபி. தேனாதி மனோபதோ³ஸேன. ந ஸாஸனகரோ. ஸப்³ப³பாபஸ்ஸ அகரணம் ஹி ஸாஸனம். தஸ்ஸேவாதி ததோபி. நிஸ்ஸக்கே ஹி இத³ம் ஸாமிவசனம், ஸமுச்சயே ச ஏவ-ஸத்³தோ³, பட²மம் குத்³த⁴புரிஸதோபீதி அத்தோ². தேனாதி குஜ்ஜ²னேன. பாபியோதி பாபதரோ. ஸாரம்பா⁴தி³கஸ்ஸ கிலேஸானுப³ந்த⁴ஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ கோத⁴ஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜதம் ஞத்வாபி குஜ்ஜ²னதோ ஸசே கோதே⁴ அனவஜ்ஜஸஞ்ஞீ குத்³த⁴ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந படிகுஜ்ஜே²ய்யாதி கேசி. உபி⁴ன்னந்தி த்³வின்னம் புக்³க³லானம். தேனாஹ ‘‘அத்தனோ ச பரஸ்ஸ சா’’தி. அத² வா உபி⁴ன்னந்தி உப⁴யேஸம் லோகானம், இத⁴லோகபரலோகானந்தி அத்தோ².

ஸபத்தகந்தாதி படிஸத்தூஹி இச்சி²தா. ஸபத்தகரணாதி தேஹி காதப்³பா³. கோத⁴னந்தி குஜ்ஜ²னஸீலம். கோத⁴னாயந்தி கோத⁴னோ அயம், அயந்தி ச நிபாதமத்தம். கோத⁴பரேதோதி கோதே⁴ன அனுக³தோ, பராபி⁴பூ⁴தோ வா. து³ப்³ப³ண்ணோவ ஹோதீதி பகதியா வண்ணவாபி அலங்கதபடியத்தோபி முக²விகாராதி³வஸேன விரூபோ ஏவ ஹோதி ஏதரஹி, ஆயதிம் சாதி. கோதா⁴பி⁴ப⁴வஸ்ஸ ஏகந்திகமித³ம் ப²லந்தி தீ³பேதும் ‘‘து³ப்³ப³ண்ணோ வா’’தி அவதா⁴ரணம் கத்வா புன ‘‘கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ’’தி வுத்தம். ந பசுரத்தோ²தி ந பஹூதத⁴னோ. ந போ⁴க³வாதி உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³வத்து²ரஹிதோ. ந யஸவாதி ந கித்திமா.

ச²வாலாதந்தி ச²வத³ஹனாலாதம், சிதகாயம் ஸந்தஜ்ஜனும்முக்கந்திபி வத³ந்தி. உப⁴தோபதி³த்தந்தி உபோ⁴ஸு கோடீஸு த³ட்³ட⁴ம். மஜ்ஜே² கூ³த²க³தந்தி வேமஜ்ஜ²ட்டா²னே ஸுனக²ஸ்ஸ வா ஸிங்கா³லஸ்ஸ வா உஹதே³ன கூ³தே²ன மக்கி²தம். கட்ட²த்த²ந்தி தா³ருகிச்சம். நேவ ப²ரதி ந ஸாதே⁴தி. ததூ²பமாஹந்தி ததூ²பமம் தாதி³ஸம் அஹம். இமந்தி ‘‘ஸோ ச ஹோதி அபி⁴ஜ்ஜா²லூ’’திஆதி³னா (இதிவு. 92) ஹேட்டா² வுத்தம் ஸந்தா⁴ய ஸத்தா² வத³தி, தஸ்மா காமேஸு திப்³ப³ஸாராக³தாதி³னா ஸீலரஹிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. இத⁴ பன ப்³யாபன்னசித்தம் பது³ட்ட²மனஸங்கப்பதாவஸேன யோஜேதப்³ப³ம்.

ஸோ தா³னி த்வந்திஆதி³ யதா²வுத்தேஹி ஸுத்தபதே³ஹி அத்தனோ ஓவத³னாகாரத³ஸ்ஸனம்.

244. யோ யோ த⁴ம்மோதி காயஸமாசாராதீ³ஸு யோ யோ ஸுசரிதத⁴ம்மோ. வூபஸந்தோதி ஸம்யதோ. பரிஸுத்³தோ⁴தி கிலேஸமலவிக³மேன விஸுத்³தோ⁴. கிலேஸதா³ஹாபா⁴வேன வா உபஸந்தோ, அனவஜ்ஜபா⁴வேன பரிஸுத்³தோ⁴, காயஸமாசாரஸ்ஸேவ உபஸமோ சிரகாலம் ஸம்யதகாயகம்மதாய வேதி³தப்³போ³. ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

தேதி வசீமனோஸமாசாரே.

ஸோதி உபஸந்தவசீஸமாசாரோ புக்³க³லோ. படிஸந்தா²ரகுஸலோதி யதா² பரேஹி சி²த்³த³ம் ந ஹோதி, ஏவம் படிஸந்த²ரணே குஸலோ. ஸகி²லோதி அதி⁴வாஸனக²ந்திஸங்கா²தேன ஸகி²லபா⁴வேன ஸமன்னாக³தோ. ஸுக²ஸம்பா⁴ஸோதி பியகதோ². ஸம்மோத³கோதி ஸம்மோத³னீயகதா²ய ஸம்மோத³னஸீலோ. உத்தானமுகோ²தி விகுணிதமுகோ² அஹுத்வா பீதிஸோமனஸ்ஸவஸேன விகஸிதமுகோ². புப்³ப³பா⁴ஸீதி யேன கேனசி ஸமாக³தோ படிஸந்தா²ரவஸேன பட²மம்யேவ ஆபா⁴ஸனஸீலோ. மது⁴ரேன ஸரேன த⁴ம்மம் ஓஸாரேதி ஸரப⁴ஞ்ஞவஸேன. ஸரபா⁴ணம் பன கரோந்தோ பரிமண்ட³லேஹி பரிபுண்ணேஹி பதே³ஹி ச ப்³யஞ்ஜனேஹி ச அப்³யாகுலேஹி த⁴ம்மகத²ம் கதே²தி.

ஸப்³ப³ஜனஸ்ஸ பாகடோ ஸக்கச்சகிரியாயாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³. ஓகப்பேத்வாதி ஸத்³த³ஹித்வா. ஓகப்பனலக்க²ணா ஹி ஸத்³தா⁴. ஓஹிதஸோதோதி அவஹிதஸோதோ, ஸுஸ்ஸுஸந்தோதி அத்தோ². அட்டி²ம்கத்வா அத்த²ம் கத்வா, அத்தி²கோ வா ஹுத்வா.

‘‘ஏகோபி ந வூபஸந்தோ ஹோதீ’’தி பாடோ², ஏவரூபோ புக்³க³லோ நிரயதோ நிரயம் உபபஜ்ஜந்தோ ப³ஹுகாலம் தத்தே²வ ஸம்ஸரதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்ட²மஹானிரயஸோளஸஉஸ்ஸத³னிரயபரிபூரகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம். தத்த² ஸஞ்ஜீவாத³யோ அட்ட² மஹானிரயா. அவீசிமஹானிரயஸ்ஸ த்³வாரே த்³வாரே சத்தாரோ சத்தாரோ கத்வா குக்குளாத³யோ ஸோளஸ உஸ்ஸத³னிரயா. காருஞ்ஞம் உபட்ட²பேதப்³ப³ம் மஹாது³க்க²பா⁴கி³பா⁴வதோ. யஸ்மிம் புக்³க³லே அவிஹேஸாபூ⁴தா து³க்கா²பனயனகாமதா உபதிட்ட²தி, தத்த² படிகோ⁴ அனோகாஸோவாதி ஆஹ ‘‘காருஞ்ஞம்பி படிச்ச ஆகா⁴தோ வூபஸம்மதீ’’தி.

இமஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸாதி ‘‘யோ யோ த⁴ம்மோ’’திஆதி³னா வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ.

245. யம் வேரீ து³க்கா²பேதும் ஸக்கோதி, ஸோ தஸ்ஸ வஸேன ‘‘அத்தனோ விஸயே’’தி வுத்தோ பி⁴க்கு²னோ காயோ. கிந்தி கிம் காரணம். தஸ்ஸாதி வேரினோ. அவிஸயேதி து³க்க²ம் உப்பாதே³தும் அஸக்குணேய்யதாய அகோ³சரே. ஸசித்தேதி அத்தனோ சித்தே. மஹானத்த²கரந்தி இத⁴லோகத்த²பரலோகத்த²பரமத்தா²னம் விராத⁴னவஸேன மஹதோ விபுலஸ்ஸ, நானாவித⁴ஸ்ஸ ச தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ காரணம். மூலனிகந்தனந்தி ஸீலஸ்ஸ மூலானி நாம ஹிரோத்தப்பக²ந்திமேத்தானுத்³த³யா, தேஸம் சி²ந்த³னம். கோதோ⁴ ஹி உப்பஜ்ஜமானோவ பாணாதிபாதாதி³வஸேன ஹிரோத்தப்பாதீ³னி உச்சி²ந்த³தி. ஜளோதி அந்த⁴பா³லோ.

அனரியம் கம்மந்தி வேரினா கதமஹாபராத⁴மாஹ. யோ ஸயந்தி யோ த்வம் ஸயம்பி. தோ³ஸேதுகாமோதி கோத⁴ம் உப்பாதே³துகாமோ. யதி³ கரி யதி³ அகாஸி. தோ³ஸுப்பாதே³னாதி தோ³ஸஸ்ஸ உப்பாத³னேன. து³க்க²ம் தஸ்ஸ ச நாமாதி து³க்க²ஞ்ச நாம தஸ்ஸ அபராத⁴கஸ்ஸ. நாமாதி அஸம்பா⁴வனே நிபாதோ, தேன தஸ்ஸ காரணம் அனேகந்திகந்தி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘காஹஸி வா ந வா’’தி, கரிஸ்ஸஸி ந வா கரிஸ்ஸஸீதி அத்தோ². அஹிதம் மக்³க³ந்தி அத்தனோ அஹிதாவஹம் து³க்³க³திமக்³க³ம்.

அட்டா²னேதி தோ³ஸோ தவ அப்பியஸ்ஸ காராபகோ, ஸத்து பன தஸ்ஸ வஸவத்திதாய தா³ஸஸதி³ஸோதி அட்டா²னம் பச்சாபகிரியாய. தஸ்மா தமேவ தோ³ஸம் சி²ந்த³ஸ்ஸு உச்சி²ந்த³. க²ணிகத்தாதி உத³யவயபரிச்சி²ன்னோ அத்தனோ பவத்திகாலஸங்கா²தோ க²ணோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி க²ணிகா, தப்³பா⁴வதோ க²ணபப⁴ங்கு³பா⁴வதோதி அத்தோ². கஸ்ஸ தா³னீத⁴ குஜ்ஜ²ஸீதி அபராத⁴கஸ்ஸ ஸந்தானே யேஹி க²ந்தே⁴ஹி தே அபராதோ⁴ கதோ, தே தம்க²ணம்யேவ ஸப்³ப³ஸோ நிருத்³தா⁴. இதா³னி பன அஞ்ஞே திட்ட²ந்தீதி கஸ்ஸ த்வம் இத⁴ குஜ்ஜ²ஸி. ந ஹி யுத்தம் அனபராதே⁴ஸு குஜ்ஜ²னந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தம் வினா கஸ்ஸ ஸோ கரேதி யோ புக்³க³லோ யஸ்ஸ து³க்க²ம் கரோதி, தம் து³க்க²கிரியாய விஸயபூ⁴தம் புக்³க³லம் வினா கஸ்ஸ நாம ஸோ து³க்க²காரகோ து³க்க²ம் கரே கரேய்ய. ஸயம்பி து³க்க²ஹேது த்வமிதீதி ஏவம் ஸயம்பி த்வம் ஏதஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ஹேது, ஏவம் ஸமானே தஸ்ஸ துய்ஹஞ்ச தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வே கிம் காரணா தஸ்ஸ குஜ்ஜ²ஸி ந துய்ஹந்தி அத்தோ².

246. பரலோகேபி அனுகா³மிபா⁴வதோ கம்மம்யேவ ஸகம் ஸந்தகம் ஏதேஸந்தி கம்மஸ்ஸகா, தேஸம் பா⁴வோ கம்மஸ்ஸகதா. பச்சவேக்க²ணா நாம நிஸேத⁴னத்தா², நிஸேத⁴னஞ்ச பா⁴வினோ கம்மஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘யம் கம்மம் கரிஸ்ஸஸீ’’தி. படிக⁴வஸேன பன பவத்தகம்மம் பாகடபா⁴வதோ ஆஸன்னம், பச்சக்க²ஞ்சாதி ஆஹ ‘‘இத³ஞ்சா’’தி. ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகே, ஸோ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ப²லனிஸ்ஸந்தே³ன ‘‘நேவ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴’’ந்திஆதி³னா ப்³யதிரேகதோ வுச்சமானமேவத்த²ம் ஜோதேதி. நேவ ஸமத்த²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நிரயே நியுத்தம், ஜாதந்தி வா நேரயிகம். அத்தானம்யேவ ஓகிரதி தோ³ஸரஜேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

247. ஸத்து² புப்³ப³சரியகு³ணா பச்சவேக்கி²தப்³பா³, ஸத்து² கா³ரவேனாபி படிக⁴ம் வூபஸமேய்யாதி.

போ³தி⁴ஸத்தோபி ஸமானோ நனு தே ஸத்தா² சித்தம் நப்பதூ³ஸேஸி, பகே³வ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. தே³வியா பது³ட்டே²னாதி தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் பது³ப்³பி⁴னா மிச்சா²சாரவஸேன அபரத்³தே⁴ன. யத்த² ஸுஸானே ச²வஸரீரம் ச²ட்³டீ³யதி, தம் ஆமகஸுஸானம். நிக²ஞ்ஞமானோதி நிக²ணியமானோ. புரிஸகாரம் கத்வாதி ஆவாடதோ நிக்க²மனத்தா²ய பா³ஹுப³லேன புரிஸகாரம் கத்வா. யக்கா²னுபா⁴வேனாதி அட்³ட³வினிச்ச²யேன ஆராதி⁴தசித்தஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன. ஸிரிக³ப்³ப⁴ந்தி வாஸாகா³ரே.

ஆஸீஸேதே²வாதி யதா²தி⁴ப்பேதே அத்தே² ஞாயதோ அனவஜ்ஜதோ ஆஸம் கரேய்ய. ந நிப்³பி³ந்தே³ய்யாதி ‘‘ஏவம் கிச்சா²பன்னஸ்ஸ மே குதோ ஸோத்தி²பா⁴வோ’’தி ந நிப்³பி³ந்தே³ய்ய. வுத்தஞ்ஹி ‘‘ஆபதா³ஸு கோ², மஹாராஜ, தா²மோ வேதி³தப்³போ³’’தி (உதா³. 53). யதா² இச்சி²ந்தி யேன பகாரேன கஸ்ஸசி பீளம் அகத்வா ரஜ்ஜே பதிட்டி²தம் அத்தானம் இச்சி²ம், ததா² அஹம் அஹுந்தி பஸ்ஸாமி. வோதி ஹி நிபாதமத்தம்.

காஸிரஞ்ஞாதி கலாபு³னா காஸிராஜேன. ஸகண்டகாஹீதி அயகண்டகேஹி ஸகண்டகாஹி.

மஹல்லகோதி வுத்³தோ⁴ வயோஅனுப்பத்தோ. ருஜ்ஜ²ந்தீதி நிருஜ்ஜ²ந்தி.

சித்தபரிக்³க³ண்ஹனகாலோதி விஸேவனம் காதும் அத³த்வா சித்தஸ்ஸ ஸம்மதே³வ த³மனகாலோ.

புது²ஸல்லேனாதி விபுலேன ஸல்லேன. நாகோ³தி ஹத்தி²னாகோ³. வதீ⁴தி விஜ்ஜி², மாரேஸீதி வா அத்தோ². இமம் டா²னம் ஆக³ந்த்வா மயி ஏவம் கரணம் நாம ந தவ வஸேன ஹோதி, தஸ்மா கஸ்ஸ வா ரஞ்ஞோ, ராஜமத்தஸ்ஸ வா அயம் பயோகோ³ உய்யோஜனாதி அத்தோ².

ச²ப்³ப³ண்ணரஸ்மீதி நீலபீதலோஹிதாதி³வஸேன ச²ப்³ப³ண்ணமயூகா². ச²ப்³ப³ண்ணகிரணவந்தத³ந்ததாய ஹி தே ஹத்தீ² ‘‘ச²த்³த³ந்தா’’தி வுச்சந்தி, ந ச²த்³த³ந்தவந்ததாய.

சா²தோதி ஜிக⁴ச்சி²தோ. கா²தே³ய்யாதி கா²தே³ய்யம், அயமேவ வா பாடோ². ஆஹிதோதி ஸுஹிதோ. ஸம்ப³லந்தி மக்³கா³ஹாரம். தம் பன யஸ்மா உபசாரேன பத²ஸ்ஸ ஹிதந்தி வுச்சதி, தஸ்மா ‘‘பாதே²ய்ய’’ந்திபி வுத்தம். ‘‘மித்தது³ப்³பீ⁴ வதாயம் அந்த⁴பா³லோ’’தி காருஞ்ஞேன அஸ்ஸுபுண்ணேஹி நேத்தேஹி தம் புரிஸம் உதி³க்க²மானோ.

மா அய்யோஸி மே ப⁴த³ந்தேதி ஏத்த² மாதி நிபாதமத்தம், மாதி வா படிக்கே²போ, தேன உபரி தேன காதப்³ப³ம் விப்பகாரம் படிஸேதே⁴தி. அய்யோ மேதி அய்யிரகோ த்வம் மம அதிதி²பா⁴வதோ. ப⁴த³ந்தேதி பியஸமுதா³சாரோ. த்வம் நாமேதாதி³ஸம் கரீதி த்வம்பி ஏவரூபம் அகாஸி நாம.

திரச்சா²னபூ⁴தோபி பன மஹாகபி ஹுத்வா கே²மந்தபூ⁴மிம் ஸம்பாபேஸீதி யோஜனா.

பேளாய பக்கி²பந்தேபீதி கு²த்³த³காய பேளாய பாதே³ஹி கோடேத்வா பக்கி²பந்தேபி. மத்³த³ந்தேபீதி து³ப்³ப³லபா⁴வகரணத்த²ம் நானப்பகாரேஹி மத்³த³ந்தேபி. அலம்பானேதி ஏவம்னாமகே அஹிதுண்டி³கே.

பீதம் வாதி ஏத்த² வா-ஸத்³தோ³ அவுத்தத்த²விகப்பே, தேன ஓதா³தமஞ்ஜிட்டா²தி³ம் அவுத்தம் ஸங்க³ண்ஹாதி. சித்தானுவத்தந்தோதி சித்தம் அனுவத்தந்தோ. ஹோமி சிந்திதஸன்னிபோ⁴ ஏவமயம் ப³ஹுலாப⁴ம் லப⁴தூதி. ஆனுபா⁴வேன பன த²லம் கரேய்ய உத³கம்…பே… சா²ரிகம் கரே. ஏவம் பன யதி³ சித்தவஸீ ஹேஸ்ஸம்…பே… உத்தமத்தோ² ந ஸிஜ்ஜ²தீதி ததா³ அத்தனா தத்த² தி³ட்ட²ம் ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேதி ப⁴க³வா. தத்த² உத்தமத்தோ²தி பு³த்³த⁴பா⁴வமாஹ. போ⁴ஜபுத்தேஹீதி லுத்³த³புத்தேஹி.

அளாராதி யேன ஸயம் ததா³ லுத்³த³ஹத்த²தோ மோசிதோ, தம் ஸத்த²வாஹம் நாமேன ஆலபதி. அதிகஸ்ஸாதி நாஸாய ஆவுதரஜ்ஜும் ஆகட்³டி⁴த்வா. ஸம்பரிக³ய்ஹாதி காளவேத்தலதாதீ³ஹி ஸப்³ப³ஸோ பரிக்³க³ஹேத்வா, அச்ச²ரியானி து³ஸ்ஸஹானம் ஸஹனவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

அதிவிய அயுத்தம் அப்பதிரூபம் படிக⁴சித்துப்பாத³னேன கேனசி அப்படிஸமக²ந்திகு³ணஸ்ஸ ஸத்து²ஸாஸனாவோக்கமனப்பஸங்க³தோ.

248. ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 2.124; 3.99, 100; 3.5.520; கதா². 75) ஆக³தானி ஸுத்தபதா³னி அனமதக்³க³ஸத்³தோ³, தத³த்தோ² வா ஏதேஸந்தி அனமதக்³கி³யானி.

அஜேஹி க³மனமக்³கோ³ அஜபதோ². ஸங்கூ லக்³கா³பேத்வா தே ஆலம்பி³த்வா க³மனமக்³கோ³ ஸங்குபதோ². ஸங்கூதி அங்குஸாகாரேன கததீ³க⁴த³ண்டோ³ வுச்சதி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பபாதமக்³க³து³க்³க³மக்³கா³தி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. உப⁴தோப்³யூள்ஹேதி ஸம்பஹாரத்த²ம் த்³வீஹிபி பக்கே²ஹி கா³ள்ஹஸன்னாஹே. அஞ்ஞானி ச து³க்கரானி கரித்வா த⁴னாஸாய பப்³ப³தவிது³க்³க³னதீ³விது³க்³கா³தி³பக்க²ந்த³னவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. மம் போஸேஸி, உபகாரம் அகாஸி, தத்ர நப்பதிரூபம் மனம் பதூ³ஸேதுந்தி ஏவம் சித்தம் உப்பாதே³தப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் சித்துப்பாத³னஞ்ச ஏதரஹி தி³ஸ்ஸமானேன புத்தாதீ³னம் போஸனாதி³னா அதீதஸ்ஸ அனுமானதோ க³ஹணவஸேன வேதி³தப்³ப³ம்.

249. மேத்தாயாதி மேத்தாஸங்கா²தாய, மேத்தாஸஹிதாய வா. சேதோவிமுத்தியாதி சித்தஸமாதா⁴னே. ஆஸேவிதாயாதி ஆத³ரேன ஸேவிதாய. பா⁴விதாயாதி வட்³டி⁴தாய. ப³ஹுலீகதாயாதி புனப்புனம் கதாய. யானீகதாயாதி யுத்தயானம் விய கதாய. வத்து²கதாயாதி அதி⁴ட்டா²னவத்து²ம் விய கதாய. அனுட்டி²தாயாதி அதி⁴ட்டி²தாய. பரிசிதாயாதி பரிசிண்ணாய சிண்ணவஸீபா⁴வாய. ஸுஸமாரத்³தா⁴யாதி ஸுட்டு² ஸம்பாதி³தாய. பாடிகங்கா²தி இச்சி²தப்³பா³ அவஸ்ஸம்பா⁴வினோ. ஸேஸம் பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி.

250. தா⁴துவினிப்³போ⁴கோ³தி ஸஸம்பா⁴ரஸங்கே²பாதி³னா தா⁴தூனம் வினிப்³பு⁴ஜனம். அபராதோ⁴ நாம அபரஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ரூபத⁴ம்மமுகே²ன க³ய்ஹதீதி கத்வா ஆஹ ‘‘கிம் கேஸானம் குஜ்ஜ²ஸீ’’திஆதி³, கேஸாதி³வினிமுத்தஸ்ஸ அபரஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அபா⁴வதோ. இதா³னி நிப்³ப³த்திதபரமத்த²த⁴ம்மவஸேனேவ வினிப்³போ⁴க³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² வா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். பஞ்சக்க²ந்தே⁴ உபாதா³ய, த்³வாத³ஸாயதனானி உபாதா³யாதி பச்சேகம் உபாதா³ய-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. கோத⁴ஸ்ஸ பதிட்டா²னட்டா²னம் ந ஹோதீதி யதா² ஆரக்³கே³ ஸாஸபஸ்ஸ, ஆகாஸே ச சித்தகம்மஸ்ஸ பதிட்டா²னட்டா²னம் நத்தி², ஏவமஸ்ஸ ‘‘வேரீ’’தி பரிகப்பிதே புக்³க³லே கோத⁴ஸ்ஸ பதிட்டா²னட்டா²னம் ந ஹோதி, கேஸாதீ³னம் அகுஜ்ஜி²தப்³ப³தோ, தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ ச புக்³க³லஸ்ஸ அபா⁴வதோ.

251. ஸம்விபா⁴கோ³தி ஆமிஸஸம்விபா⁴கோ³. பரஸ்ஸாதி பச்சத்தி²கஸ்ஸ. பி⁴ன்னாஜீவோதி அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ. தஸ்ஸேவம் கரோதோதி ஏவம் ஸம்விபா⁴க³ம் கரோந்தஸ்ஸ தஸ்ஸ தா³யகஸ்ஸ. இதரஸ்ஸாதி படிக்³கா³ஹகஸ்ஸ. ‘‘மம மாதராஉபாஸிகாய தி³ன்னோ’’தி இத³ம் ‘‘த⁴ம்மியலாபோ⁴’’தி ஏதஸ்ஸ காரணவசனம். தேன பன தஸ்ஸ ஆக³மனஸுத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸப்³ப³த்த²ஸாத⁴கந்தி ‘‘அத்தத்தோ² பரத்தோ² தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ அத்தோ² ஸம்பராயிகோ அத்தோ²’’தி (மஹானி. 69; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85; படி. ம. 3.5) ஏவமாதீ³னம் ஸப்³பே³ஸம் அத்தா²னம், ஹிதானம், பயோஜனானஞ்ச நிப்பா²த³கம். உன்னமந்தி தா³யகா. நமந்தி படிக்³கா³ஹகா.

252. ஏவந்தி யதா²வுத்தேஹி ககசூபமோவாதா³னுஸ்ஸரணாதீ³ஹி அத்தனோ ஓவத³னாகாரேஹி. வூபஸந்தபடிக⁴ஸ்ஸாதி படிஸங்கா²னப³லேன வினோதி³தாகா⁴தஸ்ஸ. தஸ்மிம்பீதி வேரீபுக்³க³லேபி. வேரீ-க³ஹணேனேவ சேத்த² அப்பியபுக்³க³லஸ்ஸாபி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் வேரிம்ஹி மேத்தாய ஸித்³தா⁴ய தஸ்மிம்பி மேத்தாஸித்³தி⁴தோ, பியதோ பன அதிப்பியஸஹாயகஸ்ஸ விஸும் க³ஹணம் ஆஸன்னபச்சத்தி²கஸ்ஸ து³ப்³பி³னிமோசயபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். மேத்தாவஸேனாதி மேத்தாயனவஸேன. ஸமசித்ததந்தி ஹிதூபஸம்ஹாரேன ஸமானசித்ததம். ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ஸா ஏவ ஸமசித்ததா. இமஸ்மிம் புக்³க³லேதி மேத்தாகம்மட்டா²னிகபுக்³க³லே. நிஸின்னேதி பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணே பு⁴ம்மம்.

ஹிதமஜ்ஜ²த்தேதி பியே, மஜ்ஜ²த்தே ச. சதுப்³பி³தே⁴தி சதுப்³பி³தே⁴ ஜனே, யத்த² கத்த²சீதி அதி⁴ப்பாயோ. நானத்தந்தி பியமஜ்ஜ²த்தாதி³னானாகரணம். ஹிதசித்தோவ பாணினந்தி கேவலம் ஸத்தேஸு ஹிதசித்தோ ஏவாதி பவுச்சதி, ந பன ‘‘மேத்தாய நிகாமலாபீ⁴’’தி வா ‘‘குஸலீ’’தி வா பவுச்சதி. கஸ்மா? யஸ்மா அத்தாதீ³ஸு பஸ்ஸதி நானத்தந்தி. கஸ்மா பனாயம் ஹிதசித்தோ குஸலீதி ந வுச்சதீதி? ஸாதிஸயஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ வஸேன குஸலிபா⁴வஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. இமஸ்ஸ ச புக்³க³லஸ்ஸ மேத்தாபா⁴வனா ந விஸேஸவதீ. அத² வா ந நிகாமலாபீ⁴ மேத்தாய யதோ அத்தாதீ³ஸு பஸ்ஸதி நானத்தம். குஸலீதி பவுச்சதி, யஸ்மா ஹிதசித்தோவ பாணினந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கா³மஸீமாத³யோ விய கா³மந்தராதீ³ஹி ஸத்தஸங்கா²தே மேத்தாவிஸயே பா⁴வனாய புப்³பே³ அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்கிண்ணமரியாதா³ரூபேன டி²தத்தா அத்தாத³யோ இத⁴ ஸீமா நாமாதி ஆஹ ‘‘சதஸ்ஸோ ஸீமாயோ’’தி. ஸம்பி⁴ன்னா ஹோந்தீதி ஏத்த² வுத்தம் ஸம்பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸமம் ப²ரதி மேத்தாயா’’திஆதி³ வுத்தம். மஹாவிஸேஸோதி மஹந்தோ பா⁴வனாய விஸேஸோ அதிஸயோ. புரிமேன புரிமதோ அத்தாதி³னானத்தத³ஸ்ஸினா. ந நாயதீதி ந ஞாயதி.

253. நிமித்தந்தி யதா² கஸிணகம்மட்டா²னாதீ³ஸு தம்தம்கஸிணமண்ட³லாதி³பரிக்³க³ஹமுகே²ன பா⁴வனாவஸேன லத்³த⁴ம் உக்³க³ஹனிமித்தம் நிஸ்ஸாய ஜா²னஸ்ஸ கோ³சரபா⁴வேன படிபா⁴க³னிமித்தம் உபதிட்ட²தி, ந ஏவமித⁴ உபட்டி²தம் நிமித்தம் நாம அத்தி². யோ பனாயம் யதா²வுத்தோ ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ லத்³தோ⁴, ஸ்வேவ நிமித்தம் வியாதி நிமித்தம். தஸ்மிம் ஹி லத்³தே⁴ பா⁴வனாய ஸாதிஸயத்தா நீவரணானி விக்க²ம்பி⁴தானேவ ஹோந்தி, கிலேஸா ஸன்னிஸின்னாவ, உபசாரஸமாதி⁴னா சித்தம் ஸமாஹிதமேவ. தேனாஹ ‘‘நிமித்தஞ்ச உபசாரஞ்ச லத்³த⁴ம் ஹோதீ’’தி. தமேவ நிமித்தந்தி ஸீமாஸம்பே⁴த³வஸேன பவத்தஸமத²னிமித்தம். அப்பகஸிரேனேவ அகிச்சே²னேவ, பகே³வ பரிபந்த²ஸ்ஸ விஸோதி⁴தத்தா.

ஏத்தாவதாதி ஏத்தகேன பா⁴வனானுயோகே³ன. அனேன யோகி³னா. பஞ்சங்க³விப்பஹீனந்திஆதீ³னம் பதா³னம் அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோ ஏவ.

‘‘பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் அஞ்ஞதரவஸேனா’’தி இத³ம் வக்க²மானாய விகுப்³ப³னாய தேஸம் ஸாதா⁴ரணதாய வுத்தம். அப்பனாப்பத்தசித்தஸ்ஸேவ ந உபசாரமத்தலாபி⁴னோ. பகு³ணப³லவபா⁴வாபாத³னேன வேபுல்லாதி³விஸேஸப்பத்தஸ்ஸ ஓதி⁴ஸோ, அனோதி⁴ஸோ ச தி³ஸாப²ரணாதி³வஸேன ஜா²னஸ்ஸ பவிஜம்ப⁴னா விகுப்³ப³னா விவிதா⁴ கிரியாதி கத்வா.

254. மேத்தாஸஹக³தேனாதி உப்பாத³தோ யாவ ப⁴ங்கா³ மேத்தாய ஸஹ பவத்தேன ஸம்ஸட்டே²ன ஸம்பயுத்தேனாதி அத்தோ². யஸ்மா பன தம் வுத்தனயேன மேத்தாய ஸஹக³தம், தாய ஏகுப்பாதா³தி³விதி⁴னா ஸம்மதே³வ ஆக³தம் ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மேத்தாய ஸமன்னாக³தேனா’’தி. சேதோ-ஸத்³தோ³ ‘‘அதி⁴சேதஸோ’’திஆதீ³ஸு (பாசி. 153; உதா³. 37) ஸமாதி⁴பரியாயோபி ஹோதீதி ததோ விஸேஸேதும் ‘‘சேதஸாதி சித்தேனா’’தி வுத்தம். ஏதந்தி ஏதம் பத³ம். தி³ஸோதி⁴பரிக்³க³ஹோ ஸத்தோதி⁴பரிக்³க³ஹமுகே²னேவ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏகிஸ்ஸா தி³ஸாய பட²மபரிக்³க³ஹிதம் ஸத்தம் உபாதா³யா’’தி. தி³ஸாஸு ஹி டி²தஸத்தா தி³ஸாக³ஹணேன க³ஹிதா. தேனாஹ ‘‘ஏகதி³ஸாபரியாபன்னஸத்தப²ரணவஸேன வுத்த’’ந்தி. ப²ரணஞ்ச ஸாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அத்தனோ ஆரம்மணஸ்ஸ ப²ஸ்ஸனா பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனம் க³ஹணம் ஆரம்மணகரணமேவாதி ஆஹ ‘‘ப²ரித்வாதி பு²ஸித்வா ஆரம்மணம் கத்வா’’தி. ப்³ரஹ்மவிஹாராதி⁴ட்டி²தந்தி மேத்தாஜா²னுபத்த²ம்பி⁴தம். ததா²தி நியமனம். தம் அனியமாபேக்க²ஸம்ப³ந்தீ⁴பா⁴வதோ உபமாகாரனியமனம். து³தியந்தி உபமேய்யத³ஸ்ஸனம், உபமேய்யஞ்ச நாம உபமம், தேன ஸம்ப³ந்த⁴ஞ்ச வினா நத்தீ²தி தது³ப⁴யம்பி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² புரத்தி²மாதீ³ஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ததா² து³தியந்தி ஏத்த² ப²ரித்வா விஹரதீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஏவம் ததியம் சதுத்த²ந்தி ஏத்தா²பி. தத³னந்தரந்தி ச ப²ரணாபேக்க²ம் அனந்தரக்³க³ஹணம், ந ப²ரிதப்³ப³தி³ஸாபேக்க²ம் தி³ஸானம் அனித்³தி³ட்ட²ரூபத்தா. ப²ரணானுக்கமேன ஹி தாஸம் து³தியாதி³தா, ந ஸரூபதோ. தேனேவாஹ ‘‘யம் கிஞ்சி ஏகம் தி³ஸ’’ந்தி. இதீதி ஏவம் யதா²வுத்தம் சதஸ்ஸோ, ஏவம் உத்³த⁴ம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஏதேனேவ நயேனா’’தி. இத³ம்பி இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸேவ அத்த²த³ஸ்ஸனம். பாளியம் (ம. நி. 3.309; 3.230; விப⁴. 642) அதோ⁴ திரியந்தி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அதோ⁴தி³ஸம்பி திரியம் தி³ஸம்பீ’’தி வுத்தம். ஏதேனேவ ‘‘து³திய’’ந்திஆதீ³ஸுபி பி-ஸத்³த³ஸ்ஸ லுத்தனித்³தி³ட்ட²தா தீ³பிதாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவமேவாதி இத³ம்பி இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸேவ அத்த²த³ஸ்ஸனம். ஏத்த² ச ‘‘அதோ⁴’’தி இமினா யதா² நிரயேஸு, நாக³ப⁴வனாதீ³ஸு, யத்த² தத்த² வா அத்தனோ ஹேட்டி²மதி³ஸாய ஸத்தா க³ய்ஹந்தி, ஏவம் ‘‘உத்³த⁴’’ந்தி இமினா தே³வலோகே, யத்த² தத்த² வா அத்தனோ உபரிமதி³ஸாயம் ஸத்தா க³ஹிதாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

மஜ்ஜ²த்தாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன இத்தி²புரிஸஅரியானரியதே³வமனுஸ்ஸாதி³கே பபே⁴தே³ ஸங்க³ண்ஹாதி. ஈஸகம்பி ப³ஹி அவிக்கி²பமானோதி அப்பகம்பி கம்மட்டா²னதோ ப³ஹி விக்கே²பம் அனாபஜ்ஜந்தோ ஹிதூபஸம்ஹாரதோ அஞ்ஞதா² தோ²கம்பி அவத்தமானோ. ஸப்³ப³த்ததாயாதி வா ஸப்³பே³ன அத்தபா⁴வேன யதா² ஸப்³ப³பா⁴வேன அத்தனி அத்தனோ அத்தபா⁴வே ஹிதேஸிதா, ஏவம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மேத்தாய ப²ரித்வா விஹரதீதி அத்தோ². மேத்தாய வுச்சமானத்தா ஸத்தவிஸயோ ஸப்³ப³-ஸத்³தோ³, ஸோ ச தீ³க⁴ம் கத்வா வுத்தோ, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸத்தகாயஸங்கா²தா பஜா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸப்³பா³வந்தோதி பத³த்த²தோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³பா³வந்தந்தி ஸப்³ப³ஸத்தவந்த’’ந்தி ஆஹ. ஏத்த² ச ஸப்³ப³தீ⁴தி தி³ஸோதி⁴னா, தே³ஸோதி⁴னா ச அனோதி⁴ஸோப²ரணம் வுத்தம், ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தந்தி ஸத்தோதி⁴னா. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘அனோதி⁴ஸோ த³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி. ஏகமேவத்த²ம் பகாரதோ பரியாயேந்தி ஞாபேந்தீதி பரியாயா, வேவசனானி. விபுலாதி³ஸத்³தா³ சேத்த² தாதி³ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘விபுலேனாதி ஏவமாதி³பரியாயத³ஸ்ஸனதோ’’தி. பரியாயத³ஸ்ஸனே ச புப்³பே³ க³ஹிதபதா³னிபி புன க³ய்ஹந்தி, யதா² ‘‘ஸத்³தா⁴ ஸத்³த³ஹனா’’தி (த⁴. ஸ. 12) ஏத்த² வுத்தம்பி ஸத்³தா⁴பத³ம் புன இந்த்³ரியாதி³பரியாயத³ஸ்ஸனே ‘‘ஸத்³தா⁴ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரிய’’ந்தி (த⁴. ஸ. 12) வுத்தம். ததா²ஸத்³தோ³ வா இதிஸத்³தோ³ வா ந வுத்தோதி ‘‘மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’தி ஏதஸ்ஸ அனுவத்தகோ ததா²-ஸத்³தோ³ ச இதி-ஸத்³தோ³ ச தேஸம் ப²ரணானந்தராதி³ட்டா²னம் அட்டா²னந்தி கத்வா தே ந வுத்தாதி புன ‘‘மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸாதி வுத்த’’ந்தி அத்தோ². வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ புன வசனம் நிக³மனந்தி ஆஹ ‘‘நிக³மனவஸேன வா ஏதம் வுத்த’’ந்தி. நனு ச ஸமாபனவஸேன வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ புன வசனம் நிக³மனந்தி? நாயம் தோ³ஸோ ஓதி⁴ஸோஅனோதி⁴ஸோப²ரணானம் ஸமாபனே ஏவ வுத்தத்தா. விபுலேனாதி மஹந்தேன, மஹத்தஞ்சஸ்ஸ அஸுப⁴கம்மட்டா²னாதீ³ஸு விய ஆரம்மணஸ்ஸ ஏகதே³ஸமேவ அக்³க³ஹேத்வா அனவஸேஸக்³க³ஹணவஸேனாதி ஆஹ ‘‘ப²ரணவஸேன விபுலதா த³ட்ட²ப்³பா³’’தி.

கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமத்த²தாதீ³ஹி மஹத்தம் க³தம், மஹந்தேஹி வா உளாரச்ச²ந்த³சித்தவீரியபஞ்ஞேஹி க³தம் படிபன்னந்தி மஹக்³க³தம். தயித³ம் யஸ்மா ஏகந்ததோ ரூபாவசரம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பூ⁴மிவஸேன மஹக்³க³த’’ந்தி. நிருள்ஹோ ஹி ரூபாரூபாவசரேஸு மஹக்³க³தவோஹாரோ. பகு³ணவஸேனாதி பகாரதோ கு³ணிதம் ப³ஹுலீகதம் பகு³ணம், தஸ்ஸ வஸேன, ஸுபா⁴விதபா⁴வேனாதி அத்தோ². தம் ஹி பமாணம் க³ஹேதும் அஸக்குணேய்யதாய அப்பமாணம் நாம ஹோதி. அப்பமாணஸத்தாரம்மணவஸேனாதி அபரிமாணஸத்தாரம்மணகரணவஸேன. ஸயம்பி வேரரஹிதத்தா, தம்ஸமங்கி³னோ வேராபா⁴வஹேதுத்தா ச அவேரம். தயித³ம் த்³வயம் யதோ லப⁴தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப்³யாபாத³பச்சத்தி²கப்பஹானேனா’’தி வுத்தம். சேதஸோ ப்³யாபத்திவஸேன ஹனனதோ ப்³யாபஜ்ஜம், சேதஸிகம் அஸாதம், தத³பா⁴வதோ அப்³யாபஜ்ஜம். தேனாஹ ‘‘நித்³து³க்க²’’ந்தி. தம் பனஸ்ஸ அப்³யாபஜ்ஜத்தம் பஞ்சவிஞ்ஞாணாதீ³னம் விய ந ஸபா⁴வதோ, அத² கோ² பச்சத்தி²கவிவேகதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தோ³மனஸ்ஸப்பஹானதோ’’தி ஆஹ. அயந்தி இத⁴ யதா²னீதம் அப்பமஞ்ஞாவிப⁴ங்கே³ (விப⁴. 642), தேஸு தேஸு ச ஸுத்தபதே³ஸேஸு (ம. நி. 1.459; 2.309, 315) ஆக³தம் மேத்தாப்³ரஹ்மவிஹாரவிகுப்³ப³னமாஹ.

255. ‘‘ததா²’’தி இமினா இமிஸ்ஸா ‘‘பஞ்சஹாகாரேஹி, ஸத்தஹாகாரேஹி, த³ஸஹாகாரேஹீ’’தி ஆகாரவிபா⁴கே³ன படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 2.22) வுத்தாய ச விகுப்³ப³னாய மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணஸ்ஸ விய பே⁴தா³பா⁴வமுபஸம்ஹரதி ஓதி⁴ஸோப²ரணஅனோதி⁴ஸோப²ரணதி³ஸாப²ரணவஸேன தே³ஸனாய ஆக³தத்தா. கேவலம் பனேத்த² படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 2.22) விய ஸத்தோதி⁴ ந க³ஹிதோதி அயமேவ விஸேஸோ. யம்பீதி விகுப்³ப³னம் ஸந்தா⁴யாஹ.

இதா³னி பே⁴தா³பா⁴வத³ஸ்ஸனமுகே²ன உத்³தே³ஸதோ ஆனீதம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளிம் நித்³தே³ஸதோ த³ஸ்ஸேத்வா தஸ்ஸா அனுத்தானபத³வண்ணனம் காதும் ‘‘தத்த² சா’’திஆதி³மாஹ.

256. தத்த² ஸப்³பே³ ஸத்தாதி ஸப்³ப³-ஸத்³தோ³ காமம் பதே³ஸஸப்³ப³விஸயோ, ந ஸப்³ப³ஸப்³ப³விஸயோ யதா² ‘‘ஸப்³ப³ம் ஜானாதீதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாண’’ந்தி (படி. ம. 1.119-120), ‘‘ஸத்தா’’தி பன பதே³ன பரிச்சி²ன்னம் அத்தனோ விஸயம் அஸேஸேத்வாவ பரியாதி³யதீதி ஆஹ ‘‘அனவஸேஸபரியாதா³னமேத’’ந்தி.

தத்ராதி தஸ்மிம் ரூபே. ஸத்தோதி ஸஜ்ஜனகிச்சேன ச²ந்தா³தி³பரியாயேன லோபே⁴ன ஆஸத்தோ லக்³கோ³. தத்ராதி வா கரணே பு⁴ம்மம், தேன ச²ந்தா³தி³னாதி அத்தோ².

யதி³ ஸத்ததாய ஸத்தா, கத²ம் வீதராகே³ஸூதி ஆஹ ‘‘ருள்ஹீஸத்³தே³னா’’திஆதி³. அவீதராகே³ஸு ருள்ஹேன, அவீதராகே³ஸு வா பவத்தித்வா இந்த்³ரியப³த்³த⁴க²ந்த⁴ஸந்தானதாய தம்ஸதி³ஸேஸு வீதராகே³ஸு ருள்ஹேன ஸத்³தே³ன. அத² வா கிஞ்சி நிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸதிபி அஞ்ஞஸ்மிம் தன்னிமித்தயுத்தே கத்த²சி விஸயே ஸம்முதியா சிரகாலதாய நிமித்தவிரஹேபி பவத்தி ருள்ஹீ நாம யதா² ‘‘க³ச்ச²ந்தீதி கா³வோ’’தி, ஏவம் ஸத்தஸத்³த³ஸ்ஸாபி ருள்ஹீபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. பூ⁴தபுப்³ப³க³தியா வா வீதராகே³ஸு ஸத்தவோஹாரோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸத்வயோக³தோதி ஏத்த² ஸத்வம் நாம பு³த்³தி⁴, வீரியம், தேஜோ வா, தேன யோக³தோ ஸத்தா, யதா² ‘‘நீலகு³ணயோக³தோ நீலோ படோ’’தி.

பாணந்தி ஏதேனாதி பாணனம், அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா, தஸ்ஸ கம்மம் பாணனதா, தாய, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸம்பயோகே³னாதி அத்தோ². பூ⁴தத்தாதி கம்மகிலேஸேஹி ஜாதத்தா. பூரணதோ, க³லனதோ ச புக்³க³லாதி நேருத்தா. ஸத்தா ஹி நிப்³ப³த்தந்தா தம்தம்ஸத்தனிகாயம் பூரேந்தா விய ஹோந்தி, ஸப்³பா³வத்த²னிபாதிதாய ச க³லந்தி சவந்தீதி அத்தோ². அபரிஞ்ஞாதவத்து²கானம் ‘‘அத்தா’’தி ப⁴வதி ஏத்த² அபி⁴தா⁴னம், சித்தஞ்சாதி அத்தபா⁴வோ, ஸரீரம், க²ந்த⁴பஞ்சகமேவ வா. தந்தி க²ந்த⁴பஞ்சகம். உபாதா³யாதி க³ஹேத்வா உபாதா³னம் நிஸ்ஸயம் கத்வா. பஞ்ஞத்திமத்தஸம்ப⁴வதோதி பரமத்த²தோ அஸந்தேபி ஸத்தஸஞ்ஞிதே பஞ்ஞத்திமத்தேன ஸம்ப⁴வதோ.

யதா² ச ஸத்தாதி வசனந்தி யதா² ஸத்த-ஸத்³தோ³ யதா²வுத்தேனட்டே²ன நிப்பரியாயதோ பதே³ஸவுத்திபி ருள்ஹீவஸேன அனவஸேஸபரியாதா³யகோ. ஸேஸானிபீதி பாணாதி³வசனானிபி. தானிபி ஹி ரூபாரூபப⁴வூபக³சதுத்த²ஜ்ஜா²னாதி³ஸமங்கீ³னம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாபா⁴வதோ அவினிபாதத⁴ம்மானம் புக³லனஸ்ஸ அபா⁴வதோ பதே³ஸவுத்தீனி. ருள்ஹீவஸேன ஆரோபேத்வா யதா²வுத்தாய ருள்ஹியா வஸேன கத்த²சி விஸயே அவிஜ்ஜமானம்பி பாணபுக்³க³லபா⁴வம் ஆரோபேத்வா. யதி³ ஸாதா⁴ரணதோ ஸத்தவேவசனானீதி க³ஹேத்வா அனோதி⁴ஸோப²ரணா மேத்தா வுச்சதி, அத² கஸ்மா பஞ்சஹேவ ஆகாரேஹி வுத்தாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘காமஞ்சா’’திஆதி³. கேசி பனாஹு ‘‘ந கோ² பனேதானி ‘‘ஸத்தா’’திஆதீ³னி பதா³னி வேவசனதாமத்தம் உபாதா³ய க³ஹிதானி, யதோ ஜந்துஆதீ³னம்பி க³ஹணம் ஆபஜ்ஜேய்ய, அத்த²விஸேஸம் பன நிமித்தபூ⁴தம் உபாதா³ய க³ஹிதானீ’’தி, தே ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யே பனா’’திஆதி³. தத்த² அத்த²தோதி ஸஜ்ஜனட்டே²ன ஸத்தா, பாணனட்டே²ன பாணாதி ஏவமாதி³அத்த²தோ. தேஸம் தம் மதிமத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனோதி⁴ஸோப²ரணா விருஜ்ஜ²தீ’’தி. கஸ்மா? கேசி ஸத்தா, கேசி பாணா, கேசி புக்³க³லாதி ஆபஜ்ஜனதோ. ததா² அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வாதி ஸத்தாதி³ஸத்³தா³ ஸப்பதே³ஸவிஸயாதி ஏவமத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா புப்³பே³ வுத்தனயேன நிப்பதே³ஸவிஸயாதி ஏவமத்த²ம் க³ஹேத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘இமேஸூ’’திஆதி³. பஞ்சஸு ஆகாரேஸூதி ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா’’திஆதி³னா பாளியம் (படி. ம. 2.22) ஆக³தேஸு பஞ்சஸு பா⁴வனாகாரேஸு. அஞ்ஞதரவஸேனாதி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி வஸேன.

257. இதா³னி த்³வாவீஸதியா பா⁴வனாகாரேஸு அப்பனா பரிக்³க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³ வுத்தம். ப்³யாபாத³ரஹிதாதி தோ³மனஸ்ஸப்³யாபாத³ரஹிதா. தஸ்மாதி யஸ்மா ந கேவலம் யதா²வுத்தஆகாரவிபா⁴க³மத்ததோ அப்பனாவிபா⁴கோ³, தஸ்மா. இமேஸுபி பதே³ஸூதி ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா அவேரா ஹோந்தூ’’திஆதி³கோட்டா²ஸேஸுபி. யம் யம் பாகடம் ஹோதீதி யதி³பி புப்³ப³பா⁴கே³ தத்த² தத்த² அபி⁴னிவேஸே அனேககோட்டா²ஸவஸேனேவ மனஸிகாரம் பவத்தேதி, பா⁴வனாய ஸமிஜ்ஜ²னக்க²ணே பன தத்த² யம் பகு³ணதரதாய ஸுபாகடம் ஹோதி, தஸ்ஸ வஸேன அப்பனா ஹோதி, யதா² தம் த்³வத்திம்ஸாகாரே. தத்த² பன ஆரம்மணம், இத⁴ பா⁴வனாகாரோதி அயமேவ விஸேஸோ. சதுன்னந்தி சதுன்னம் சதுன்னம். ப்³யாபனிச்சா²லோபேன ஹி நித்³தி³ட்ட²ம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

லிங்க³வஸேன வுத்தம் தேஸம் பசுரதோ லப்³ப⁴மானத்தா. ததியா பன பகதி யதி³பி பட²மது³கேன ந ஸங்க³ஹிதா, து³தியது³கேன பன திகேன ச ஸங்க³ஹிதா ஏவ.

இதி ஸப்³பா³னிபீதி அனோதி⁴ஸோப²ரணே வீஸதி, ஓதி⁴ஸோப²ரணே அட்ட²வீஸதி, தி³ஸாப²ரணே சத்தாரி ஸதானி, அஸீதி சாதி ஏவம் ஸப்³பா³னிபி. ஸத-ஸத்³தா³பேக்கா²ய நபும்ஸகனித்³தே³ஸோ.

258. ஏவம் மேத்தாபா⁴வனம் விபா⁴வேத்வா இதா³னி தத்த² ஆனிஸம்ஸே விபா⁴வேதும் ‘‘இதீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஸேஸா ஜனாதி மேத்தாய சேதோவிமுத்தியா அலாபி⁴னோ. ஸம்பரிவத்தமானாதி த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன அஸயித்வா ஸப்³ப³ஸோ பரிவத்தமானா. காகச்ச²மானாதி கு⁴ருகு⁴ருபஸ்ஸாஸவஸேன விஸ்ஸரம் கரோந்தா. ஸுக²ம் ஸுபதீதி ஏத்த² து³விதா⁴ஸுபனா ஸயனே பிட்டி²ப்பஸாரணலக்க²ணா, கிரியாமயசித்தேஹி அவோகிண்ணப⁴வங்க³ப்பவத்திலக்க²ணா ச. தத்தா²யம் உப⁴யதா²பி ஸுக²மேவ ஸுபதி. யஸ்மா ஸணிகம் நிபஜ்ஜித்வா அங்க³பச்சங்கா³னி ஸமோதா⁴ய பாஸாதி³கேன ஆகாரேன ஸயதி, நித்³தோ³க்கமனேபி ஜா²னம் ஸமாபன்னோ விய ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஏவம் அஸுபித்வா’’திஆதி³.

நித்³தா³காலே ஸுக²ம் அலபி⁴த்வா து³க்கே²ன ஸுத்தத்தா ஏவ படிபு³ஜ்ஜ²னகாலே ஸரீரகே²தே³ன நித்து²னனம், விஜம்ப⁴னம், இதோ சிதோ விபரிவத்தனஞ்ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நித்து²னந்தா விஜம்ப⁴ந்தா ஸம்பரிவத்தந்தா து³க்க²ம் படிபு³ஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. அயம் பன ஸுகே²ன ஸுத்தத்தா ஸரீரகே²தா³பா⁴வதோ நித்து²னனாதி³ரஹிதோவ படிபு³ஜ்ஜ²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஏவம் அப்படிபு³ஜ்ஜி²த்வா’’திஆதி³. ஸுக²படிபோ³தோ⁴ ச ஸரீரவிகாராபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘ஸுக²ம் நிப்³பி³கார’’ந்தி.

‘‘ப⁴த்³த³கமேவ ஸுபினம் பஸ்ஸதீ’’தி இத³ம் அனுபூ⁴தபுப்³ப³வஸேன, தே³வதூபஸம்ஹாரவஸேன சஸ்ஸ ப⁴த்³த³கமேவ ஸுபினம் ஹோதி, ந பாபகந்தி கத்வா வுத்தம். தேனாஹ ‘‘சேதியம் வந்த³ந்தோ வியா’’திஆதி³. தா⁴துக்கோ²ப⁴ஹேதுகம்பி சஸ்ஸ ப³ஹுலம் ப⁴த்³த³கமேவ ஸியா யேபு⁴ய்யேன சித்தஜரூபானுகு³ணதாய உதுஆஹாரஜரூபானம்.

உரே ஆமுத்தமுத்தாஹாரோ வியாதி கீ³வாய ப³ந்தி⁴த்வா உரே லம்பி³தமுத்தாஹாரோ வியாதி கேஹிசி வுத்தம். தம் ஏகாவலிவஸேன வுத்தம் ஸியா, அனேகரதனாவலிஸமூஹபூ⁴தோ பன முத்தாஹாரோ அம்ஸப்பதே³ஸதோ பட்டா²ய யாவ கடிப்பதே³ஸஸ்ஸ ஹேட்டா²பா⁴கா³ பலம்ப³ந்தோ உரே ஆமுக்கோயேவ நாம ஹோதி.

தத்தே²வாதி பாடலிபுத்தேயேவ. ஸக்கா நிஸீதி³தும் வா நிபஜ்ஜிதும் வா தே³ஸஸ்ஸ கே²மதாய, தஸ்ஸ தஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ ரமணீயதாய ச.

த³ஸாவ அந்தோ த³ஸந்தோ, வத்த²ஸ்ஸ ஓஸானந்தோ.

ஸமப்பவத்தவாஸந்தி தத்த² தத்த² விஹாரே ஸமப்பவத்தவத்தவாஸம். தே²ரோ கிர அத்தனா பவிட்ட²பவிட்ட²விஹாரே ‘‘அஹமேத்த² ஆக³ந்துகோ’’தி அசிந்தேத்வா தத்த² தத்த² யதா²ரஹம் அத்தனா காதப்³ப³வத்தானி பரிபூரேந்தோ ஏவ விஹாஸி. அபரே பன ப⁴ணந்தி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு ஸமப்பவத்தமேத்தாவிஹாரவாஸம். அயம் ஹி தே²ரோ அரஹத்தாதி⁴க³மதோ புப்³பே³பி மேத்தாவிஹாரீ அஹோஸி.

வனந்தரே டி²தோதி தே²ரோ கிர ததா² ஸமப்பவத்தவாஸவஸேன சரமானோ ஏகதி³வஸம் அஞ்ஞதரம் ரமணீயம் வனந்தரம் தி³ஸ்வா தத்த² அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா யதா²பரிச்சே²தே³ன ததோ உட்டி²தோ அத்தனோ கு³ணாவஜ்ஜனஹேதுகேன பீதிஸோமனஸ்ஸேன உதா³னேந்தோ ‘‘யாவதா உபஸம்பன்னோ’’தி கா³த²ம் அபா⁴ஸி. தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வனந்தரே டி²தோ’’தி பட²மகா³தா² ட²பிதா. தத்த² க³ஜ்ஜமானகோதி ஸீஹக³ஜ்ஜிதம் க³ஜ்ஜந்தோ. கு³ணமேஸந்தோதி அத்தனோ கு³ணஸமுத³யம் க³வேஸந்தோ பச்சவேக்க²ந்தோ.

மணிலருக்கே² நிவாஸிதாய தம் தே³வதம் ‘‘மணிலியா’’தி வோஹரந்தி, தஸ்மா ஸா தே³வதாபி ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, மணிலியா’’தி ஆஹ. ருக்க²தே³வதானம் ஹி யேபு⁴ய்யேன நிவாஸருக்க²வஸேன வோஹாரோ யதா² ப²ந்த³னதே³வதாதி. தத்தே²வாதி சித்தலபப்³ப³தேயேவ.

‘‘ப³லவபியசித்ததாயா’’தி இமினா ப³லவபியசித்ததாமத்தேனபி ஸத்த²ம் ந கமதி, பகே³வ மேத்தாய சேதோவிமுத்தியாதி த³ஸ்ஸேதி.

கி²ப்பமேவ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி கேனசி பரிபந்தே²ன பரிஹீனஜ்ஜா²னஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதபா⁴வதோ கி²ப்பமேவ ஸமாதி⁴யதி. ஆஸவானம் க²யாயாதி கேசி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி இதோ அஞ்ஞகம்மட்டா²னவஸேன அதி⁴க³தஜ்ஜா²னானம்பி ஸுக²ஸுபனாத³யோ ஆனிஸம்ஸா லப்³ப⁴ந்தி, யதா²ஹ –

‘‘ஸுக²ம் ஸுபந்தி முனயோ, அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதா;

ஸுப்பபு³த்³த⁴ம் பபு³ஜ்ஜ²ந்தி, ஸதா³ கோ³தமஸாவகா’’தி. –

ச ஆதி³, ததா²பிமே ஆனிஸம்ஸா ப்³ரஹ்மவிஹாரலாபி⁴னோ அனவஸேஸா லப்³ப⁴ந்தி ப்³யாபாதா³தீ³னம் உஜுவிபச்சனீகபா⁴வதோ ப்³ரஹ்மவிஹாரானம். தேனேவாஹ ‘‘நிஸ்ஸரணம் ஹேதம், ஆவுஸோ, ப்³யாபாத³ஸ்ஸ, யதி³த³ம் மேத்தா சேதோவிமுத்தீ’’திஆதி³ (தீ³. நி. 3.326; அ. நி. 6.13). ப்³யாபாதா³தி³வஸேன ச ஸத்தானம் து³க்க²ஸுபனாத³யோதி தப்படிபக்க²பூ⁴தேஸு ப்³ரஹ்மவிஹாரேஸு ஸித்³தே⁴ஸு ஸுக²ஸுபனாத³யோ ஹத்த²க³தா ஏவ ஹோந்தீதி.

கருணாபா⁴வனாவண்ணனா

259. கருணந்தி கருணாப்³ரஹ்மவிஹாரம். நிக்கருணதாயாதி விஹேஸாய, ‘‘இதே⁴கச்சோ பாணினா வா லேட்³டு³னா வா த³ண்டே³ன வா ஸத்தே²ன வா அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன வா ஸத்தானம் விஹேட²னஜாதிகோ ஹோதீ’’தி ஏவம் வுத்தவிஹேட²னேதி அத்தோ². ஆதீ³னவந்தி தோ³ஸம். யதா² ததா² ஸத்தானம் விஹேட²னாய பாபகோ விபாகோ இத⁴ சேவ ஸம்பராயே ச. ததா² ஹி யோ ஸத்தே ஜீவிதா வோரோபனேன வா அங்க³பச்சங்க³ச்சே²த³னேன வா த⁴னஜானியா வா அலாபா⁴ய வா அவாஸாய வா அனத்தா²ய வா அயஸத்தா²ய வா பரிஸம்ஸக்கனேன வா அந்தமஸோ யதா²வஜ்ஜத³ஸ்ஸனேனபி விஹேடே²தி, தஸ்ஸ ஸோ பமாத³விஹாரோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அலாபா⁴யபி ஹோதி, லத்³த⁴ஸ்ஸ பரிஹானாயபி ஹோதி, தன்னிமித்தம் பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி, அவிஸாரதோ³ பரிஸம் உபஸங்கமதி மங்குபூ⁴தோ, ஸம்மூள்ஹோ காலம் கரோதி, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ து³க்³க³தி பாடிகங்கா², ஸுக³தியம்பி மனுஸ்ஸபூ⁴தோ து³ஜ்ஜச்சோபி ஹோதி நீசகுலிகோ, து³ப்³ப³ண்ணோபி ஹோதி து³த்³த³ஸிகோ, ப³ஹ்வாபா³தோ⁴பி ஹோதி ரோக³ப³ஹுலோ, து³க்³க³தோபி ஹோதி அப்பன்னபானோ, அப்பாயுகோபி ஹோதி பரித்தஜீவிதோதி ஏவமாதி³அனேகானத்தா²னுப³ந்தி⁴தா விஹேஸாய பச்சவேக்கி²தப்³பா³, தப்படிபக்க²தோ கருணாய ஆனிஸம்ஸா பச்சவேக்கி²தப்³பா³. தேன வுத்தம் ‘‘நிக்கருணதாய ஆதீ³னவம் கருணாய ச ஆனிஸம்ஸம் பச்சவேக்கி²த்வா’’தி. ‘‘பியோ ஹீ’’திஆதி³னா பட²மம் பியபுக்³க³லாதீ³ஸு அனாரம்ப⁴ஸ்ஸ காரணமாஹ. பியம் ஹி புக்³க³லம் கருணாயிதுமாரப⁴ந்தஸ்ஸ ந தாவ பியபா⁴வோ விக³ச்ச²தி, அவிக³தே ச தஸ்மிம் குதோ கருணாயனா. தேனாஹ ‘‘பியட்டா²னேயேவ திட்ட²தீ’’தி. ஸேஸபுக்³க³லேஸுபி ஏஸேவ நயோ. லிங்க³விஸபா⁴க³காலகதானம் அகே²த்தபா⁴வே காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

யத்த² பன பட²மம் ஆரபி⁴தப்³பா³, தம் பாளினயேனேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² து³க்³க³தந்தி த³லித்³த³ம். ஸோ ஹி போ⁴க³பாரிஜுஞ்ஞதோ ஸுக²ஸாத⁴னானம் அபா⁴வேன து³க்க²ம் க³தோ உபக³தோ து³க்³க³தோதி வுச்சதி. அத² வா து³க்³க³தந்தி து³க்கே²ன ஸமங்கி³பா⁴வம் க³தம். து³ருபேதந்தி காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி உபேதம். க³திகுலரூபாதி³வஸேன வா தமபா⁴வே டி²தோ து³க்³க³தோ. காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி உபேதத்தா தமபராயணபா⁴வே டி²தோ து³ருபேதோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பரமகிச்ச²ப்பத்தந்தி அதிவிய கிச்ச²மாபன்னம் மஹாப்³யஸனம் நிமுக்³க³ம். அப்பேவ நாமாதி ஸாது⁴ வத.

வதே⁴த² நந்தி ‘‘கா⁴தேத² நம் சோர’’ந்தி ஏவம் பஹிதாய ரஞ்ஞோ ஆணாய கா²த³னீயம்பி…பே… தே³ந்தி ‘‘இதா³னேவ மாரியமானோ ஏத்தகம்பி ஸுக²ம் லப⁴தூ’’தி. ஸுஸஜ்ஜிதோதி ஸுகா²னுப⁴வனே ஸன்னத்³தோ⁴.

ஏதேனேவ உபாயேனாதி யேன யேன விதி⁴னா ஏதரஹி யதா²வுத்தே பரமகிச்சா²பன்னே ஆயதிம் வா து³க்க²பா⁴கி³ம்ஹி புக்³க³லே கருணாயிதும் கருணா உப்பாதி³தா, ஏதேனேவ நயேன. பியபுக்³க³லேதி பியாயிதப்³ப³புக்³க³லே. ஏதரஹி வா தி³ஸ்ஸமானம் ஆயதிம் வா பா⁴வினிம் து³க்க²ப்பத்திம் க³ஹேத்வா கருணா பவத்தேதப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மஜ்ஜ²த்தவேரீஸுபி ஏஸேவ நயோ. யோ ஹி ஸோ கருணாய வத்து²பூ⁴தோ து³விதோ⁴ புக்³க³லோ வுத்தோ, காமம் தத்த² கருணாபா⁴வனா ஸுகே²னேவ இஜ்ஜ²தி, இமினா பன பி⁴க்கு²னா தத்த² பா⁴வனம் பகு³ணதரம் கத்வா ஸீமாஸம்பே⁴த³ம் காதும் தத³னந்தரம் பியபுக்³க³லே, ததோ மஜ்ஜ²த்தே, ததோ வேரிபுக்³க³லே கருணா பா⁴வேதப்³பா³. பா⁴வேந்தேன ச ஏகேகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே முது³ம் கம்மனியம் சித்தம் கத்வா தத³னந்தரே தத³னந்தரே உபஸம்ஹரிதப்³ப³ம். யஸ்ஸ பன வேரிபுக்³க³லோ வா நத்தி², மஹாபுரிஸஜாதிகத்தா வா அனத்த²ம் கரோந்தேபி வேரிஸஞ்ஞாவ நுப்பஜ்ஜதி, தேன மஜ்ஜ²த்தே மே சித்தம் கம்மனியம் ஜாதம், இதா³னி வேரிம்ஹி உபஸம்ஹராமீதி ப்³யாபாரோவ ந காதப்³போ³. யஸ்ஸ பன அத்தி², தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³.

தத்த² புப்³பே³ வுத்தனயேனேவாதி மேத்தாகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ (விஸுத்³தி⁴. 1.240 ஆத³யோ) வுத்தனயேன. தம் மேத்தாய வுத்தனயேனேவ. வூபஸமேதப்³ப³ந்தி ‘‘அதா²னேன புரிமபுக்³க³லேஸூ’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.243), ‘‘ககசூபமஓவாதா³தீ³னம் அனுஸ்ஸரதோ’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.243) ச மேத்தாபா⁴வனாய வுத்தேன நயேன தம் படிக⁴ம் வூபஸமேதப்³ப³ம். ஏவம் ஏதரஹி மஹாது³க்க²ப்பத்தே ஸுகி²தேபி அகதகுஸலதாய ஆயதிம் து³க்க²ப்பத்தியா வஸேன கருணாயனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கதகல்யாணேபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யோபி சேத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். தேஸந்தி ப்³யஸனானம். வட்டது³க்க²ம் அனதிக்கந்தத்தாதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாபி அக்கா²னேன பரியோஸாபேதும் அஸக்குணேய்யஸ்ஸ அனாக³தஸ்ஸ ஆபாயிகஸ்ஸ ஸுக³தீஸுபி ஜாதிஜராதி³பே⁴த³ஸ்ஸாதி அபரிமிதஸ்ஸ ஸம்ஸாரது³க்க²ஸ்ஸ அனதிக்கந்தபா⁴வதோ. ஸப்³ப³தா²பி கருணாயித்வாதி து³க்க²ப்பத்தியா, ஸுக²ப்பத்தியா அகதகுஸலதாய வா கதாகுஸலதாய வாதி ஸப்³ப³பகாரேனபி கருணாய வத்து²பா⁴வஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணேன தஸ்மிம் தஸ்மிம் புக்³க³லே கருணம் கத்வா கருணாபா⁴வனம் வட்³டே⁴த்வா. வுத்தனயேனேவாதி ‘‘அதா²னேன புனப்புனம் மேத்தாயந்தேனா’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.243) மேத்தாபா⁴வனாயம் வுத்தேன நயேன. தம் நிமித்தந்தி ஸீமாஸம்பே⁴த³வஸேன பவத்தம் ஸமத²னிமித்தம். மேத்தாய வுத்தனயேனேவாதி யதா² மேத்தாபா⁴வனாயம் ‘‘அப்பகஸிரேனேவா’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.253) திகசதுக்கஜ்ஜா²னவஸேன அப்பனா ‘‘ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.253-254) தஸ்ஸா வட்³ட⁴னா ச வுத்தா, ஏவமித⁴ கருணாபா⁴வனாயம் திகசதுக்கஜ்ஜா²னவஸேன அப்பனா வேதி³தப்³பா³ ச வட்³டே⁴தப்³பா³ ச, ததே²வஸ்ஸா வட்³ட⁴னாவிதி⁴பி வேதி³தப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ. வுத்தனயேனேவாதி அவதா⁴ரணேன ‘‘பட²மம் வேரிபுக்³க³லோ கருணாயிதப்³போ³’’தி இத³ம் யதா² பாளிவிருத்³த⁴ம், ஏவம் யுத்திவிருத்³த⁴ம்பீதி இமமத்த²ம் தீ³பேதி. பட²மம் ஹி வேரிம் ஸமனுஸ்ஸரதோ கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, ந கருணா. அத்தாபி ஸக்கி²பா⁴வேன கருணாயனவஸேன க³ஹேதப்³போ³, ஸோ கிமிதி பச்சா² க³ய்ஹதீதி. ‘‘அப்பனா வட்³டே⁴தப்³பா³’’தி இமினா ச அப்பனாப்பத்தசித்தஸ்ஸேவ ‘‘கருணாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.308; ம. நி. 1.77, 509; 2.309, 315, 452, 471; 3.230) வுத்தவிகுப்³ப³னா இஜ்ஜ²தீதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ.

கருணாபத³மத்தமேவ சஸ்ஸா பாளியா விஸேஸோதி தம் அனாமஸித்வா படிஸம்பி⁴தா³யம் வுத்தவிகுப்³ப³னா, மேத்தாய வுத்தஆனிஸம்ஸா ச இத⁴ லப்³ப⁴ந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததோ பரம்…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி வுத்தம். தத்த² ததோ பரந்தி ‘‘கருணாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி (தீ³. நி. 3.308; ம. நி. 1.77, 509; 2.309, 315, 452, 471; 3.230) வுத்தவிகுப்³ப³னதோ உபரி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

முதி³தாபா⁴வனாவண்ணனா

260. பியபுக்³க³லாதீ³ஸூதி பியமஜ்ஜ²த்தவேரீஸு ந ஆரபி⁴தப்³பா³. முதி³தாபா⁴வனாதி விப⁴த்திம் பரிணாமேத்வா யோஜனா. ந ஹீதிஆதி³ தத்த² காரணவசனம். பியபா⁴வமத்தேனாதி ஏத்த² மத்த-ஸத்³தோ³ விஸேஸனிவத்தி அத்தோ², தேன ஸோமனஸ்ஸபடிஸந்தி⁴கதாதி³ஸித்³தா⁴ நிச்சப்பஹம்ஸிதமுக²தா, புப்³ப³பா⁴ஸிதா, ஸுக²ஸம்பா⁴ஸதா, ஸகி²லதா, ஸம்மோத³கதாதி ஏவமாதி³கே முதி³தாய பத³ட்டா²னபூ⁴தே விஸேஸே உல்லிங்கே³தி, ஈதி³ஸேஹி விஸேஸேஹி விரஹிதோதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவ-காரேன பன பியபுக்³க³லஸ்ஸ ஸுக²ஸமப்பிததாதி³ம், முதி³தாய ச ஹேதுபூ⁴தம் பமோத³ப்பவத்திம் நிவத்தேதி. பியபுக்³க³லேபி ஹி பரமாய ஸம்பத்தியா பமுதி³தே ஹட்ட²துட்டே² பி⁴க்கு²னோ முதி³தோகாஸம் லபே⁴ய்ய. வக்க²தி ஹி ‘‘பியபுக்³க³லம் வா’’திஆதி³. ஆதி³தோ மஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ உதா³ஸினதா ஸண்டா²தி, வேரிம் ஸமனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. தேனாஹ ‘‘பகே³வ மஜ்ஜ²த்தவேரினோ’’தி.

பமோத³ப்பவத்தியா ஸோண்ட³ஸதி³ஸோ ஸஹாயோ ஸோண்ட³ஸஹாயோ. முதி³தமுதி³தோவாதி பஸாத³ஸோம்மதாய அதிவிய முதி³தோ ஏவ. பஸாதே³ ஹி இத³ம் ஆமேடி³தம். ஏவம் அட்ட²கதா²னயேன ஆதி³தோ முதி³தாபா⁴வனாய வத்து²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பாளினயேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பியபுக்³க³லம் வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுகி²தந்தி ஸஞ்ஜாதஸுக²ம், ஸுக²ப்பத்தந்தி அத்தோ². ஸஜ்ஜிதந்தி ஸுகா²னுப⁴வனே ஸன்னத்³த⁴ம் படியத்தஸுக²ஸாத⁴னம். அஹோ ஸாதூ⁴தி தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஸம்பத்தியம் ஸம்பஜஞ்ஞபுப்³ப³பமோத³னாகாரத³ஸ்ஸனம். புன அஹோ ஸுட்டூ²தி தஸ்ஸ பமோத³னஸ்ஸ ப³ஹுலீகாரத³ஸ்ஸனம். பியம் மனாபந்தி ஏத்த² மனாப-க்³க³ஹணேன பாளியம்பி அதிப்பியஸஹாயகோ அதி⁴ப்பேதோதி ஏகே.

அதீதேதி தஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே அதீதே. அனாக³தேதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ந ஹி ப⁴வந்தரக³தே ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனா ருஹதி. யதி³ ஏவம், அதீதானாக³தே கத²ந்தி? நாயம் தோ³ஸோ. ‘‘ஸோ ஏவாயம் த³த்தோ திஸ்ஸோ’’தி அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னதாய விஜ்ஜமானபா⁴வேன க³ஹேதப்³ப³தோ. கத²ம் பனஸ்ஸ அனாக³தே ஸம்பத்தி ஆரம்மணம் ஹோதீதி? ஆதே³ஸாதி³தோ, பச்சுப்பன்னாய வா பயோக³ஸம்பத்தியா அனுமானதோ லத்³தா⁴ய க³ஹேதப்³ப³தோ.

பியபுக்³க³லேதி ஸோண்ட³ஸஹாயஸஞ்ஞிதே அதிப்பியபுக்³க³லே, பியபுக்³க³லே ச. து³விதோ⁴பி சேஸ இத⁴ பியபா⁴வஸாமஞ்ஞதோ ‘‘பியபுக்³க³லோ’’தி வுத்தோ. அனுக்கமேனாதி அதிப்பியபுக்³க³லோ பியபுக்³க³லோ மஜ்ஜ²த்தோ வேரீதி சதூஸு கோட்டா²ஸேஸு ஏகேகஸ்மிம் கம்மட்டா²னம் பகு³ணம், முது³ம், கம்மனியஞ்ச கத்வா ஸேஸேஸு உபஸம்ஹரணானுக்கமேன. கிஞ்சாபி சதூஸு ஜனேஸு ஸமசித்ததாவ ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ஸீமா ஸம்பி⁴ஜ்ஜதி ஏதாயாதி கத்வா. பா⁴வனாய பன ததா² ப³ஹுஸோ பவத்தமானாய புரிமஸித்³த⁴ம் ஹேதும், இதரம் ப²லஞ்ச கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸமசித்ததாய ஸீமாஸம்பே⁴த³ம் கத்வா’’தி. யதா²வுத்தஸீமாபா⁴வோ வா ஸீமாஸம்பே⁴தோ³தி வுத்தம் ‘‘ஸமசித்ததாய ஸீமாஸம்பே⁴த³ம் கத்வா’’தி. ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

உபேக்கா²பா⁴வனாவண்ணனா

261. உபேக்கா²பா⁴வனந்தி உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனம். யஸ்மா புரிமப்³ரஹ்மவிஹாரத்தயனிஸ்ஸந்தோ³ சதுத்த²ப்³ரஹ்மவிஹாரோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மேத்தாதீ³ஸு படிலத்³த⁴திகசதுக்கஜ்ஜா²னேனா’’தி. பகு³ணததியஜ்ஜா²னாதி ஸுபா⁴விதம் வஸீபா⁴வம் பாபிதம் பகு³ணம், ததா²ரூபா ததியப்³ரஹ்மவிஹாரஜ்ஜா²னதோ. அப்பகு³ணம் ஹி உபரிஜா²னஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ந ஹோதி. சதுக்கனயவஸேன சேத்த² ததியக்³க³ஹணம். ஸுகி²தா ஹோந்தூதிஆதி³வஸேனாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘நித்³து³க்கா² ஹோந்தூ’’தி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸத்தகேலாயனம் ஸத்தேஸு மமாயனம் மமத்தகரணம், ததா² மனஸிகாரேன யோகோ³ ஸத்தகேலாயனமனஸிகாரயுத்தத்தம், தஸ்மா. மேத்தாதீ³னம் ராக³கே³ஹஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸஸோமனஸ்ஸானம் ஆஸன்னவுத்திதாய யதா²ரஹம் படிகா⁴னுனயஸமீபசாரிதா வேதி³தப்³பா³. அத² வா ‘‘ஸுகி²தா ஹோந்து, து³க்க²தோ முச்சந்து மோத³ந்தூ’’தி ஹிதேஸிதபா⁴வப்பத்தியா திஸ்ஸன்னம்பி அனுனயஸ்ஸ ஆஸன்னசாரிதா. ஸதி ச தப்³பி³பரியாயே லோஹிதப்பகோபே புப்³போ³ விய லத்³தோ⁴காஸமேவேத்த² படிக⁴ந்தி அவிஸேஸேன தாஸம் படிகா⁴னுனயஸமீபசாரிதா த³ட்ட²ப்³பா³.

‘‘ஸோமனஸ்ஸயோகே³ன ஓளாரிகத்தா’’தி இத³ம் ததியஜ்ஜா²னஸ்ஸ வஸேன வுத்தம், ததோ வுட்டி²தஸ்ஸ இத³மாதீ³னவத³ஸ்ஸனந்தி. மேத்தாதி³வஸேன பன ஓளாரிகபா⁴வே வுச்சமானே விதக்கவிசாரபீதியோகே³னேவ ஓளாரிகதா வத்தப்³பா³ ஸியா, தாஹிபி தாஸம் ஸமாயோக³ஸம்ப⁴வதோ, உபேக்கா²ய ச தத³பா⁴வதோ. ந வா வத்தப்³பா³ ததியஜ்ஜா²னிகானம்யேவ மேத்தாதீ³னம் இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா, தம்தம்ஜா²னஸமதிக்கமேனேவ ச தம்தம்ஜா²னிகா மேத்தாத³யோபி ஸமதிக்கந்தா ஏவ நாம ஹோந்தி, ஜா²னஸாமஞ்ஞேன விய மேத்தாதி³ஸாமஞ்ஞேன வோஹாரமத்தம். புரிமாஸூதி மேத்தாகருணாமுதி³தாஸு. ஸந்தபா⁴வதோதி யதா²வுத்தஸத்தகேலாயனாதி³அனுபஸந்தபா⁴வாபா⁴வதோ உபேக்கா²ய ஸந்தபா⁴வதோ. ‘‘ஸந்தபா⁴வதோ’’தி ச இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸுகு²மதா பணீததா விதூ³ரகிலேஸதா விபுலப²லதாதி ஏவமாத³யோபி உபேக்கா²ய ஆனிஸம்ஸா த³ட்ட²ப்³பா³. பகதிமஜ்ஜ²த்தோதி கிஞ்சி காரணம் அனபேக்கி²த்வா பகதியா ஸபா⁴வேனேவ இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உதா³ஸினபக்கே² டி²தோ. அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வாதி அத்தனா கதகம்மவஸேனேவ அயமாயஸ்மா ஆக³தோ க³ச்ச²தி ச, த்வம்பி அத்தனா கதகம்மவஸேனேவ ஆக³தோ க³ச்ச²ஸி ச, ந தஸ்ஸ தவ பயோகே³ன கிஞ்சி ஸுக²ம் வா உபனேதும், து³க்க²ம் வா அபனேதும் லப்³பா⁴, கேவலம் பனேதம் சித்தஸ்ஸ அனுஜுகம்மம், யதி³த³ம் மேத்தாயனாதி³னா ஸத்தேஸு கேலாயனம். பு³த்³தா⁴தீ³ஹி அரியேஹி க³தமக்³கோ³ சேஸ அபண்ணகபடிபதா³பூ⁴தோ, யதி³த³ம் ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மஜ்ஜ²த்ததாதி ஏவம் படிபக்க²ஜிகு³ச்சா²முகே²ன மஜ்ஜ²த்ததாய ஸமுபஜாதகா³ரவப³ஹுமானாத³ரோ தம் புக்³க³லம் புனப்புனம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, தத்த² ச ஸவிஸேஸம் உபேக்க²ம் பச்சுபட்ட²பேதி, தஸ்ஸ ததா² படிபஜ்ஜதோ பகதியாபி உதா³ஸினத்தா ஸாதிஸயம் தத்த² மஜ்ஜ²த்ததா ஸண்டா²தி. பா⁴வனாப³லேன நீவரணானி விக்க²ம்பி⁴தானேவ ஹோந்தி, கிலேஸா ஸன்னிஸின்னா ஏவ ஹோந்தி, ஸோ தம் உபேக்க²ம் பியபுக்³க³லாதீ³ஸு உபஸம்ஹரதி. தேனாஹ ‘‘உபேக்கா² உப்பாதே³தப்³பா³. ததோ பியபுக்³க³லாதீ³ஸூ’’தி. ஏகம் புக்³க³லந்தி ஏத்த² அஞ்ஞத்தோ² ஏக-ஸத்³தோ³ ‘‘இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.27) விய. ஏகவசனேனேவ சேத்த² ஸங்க்²யாவிஸேஸோ ஸித்³தோ⁴, தஸ்மா அஞ்ஞம் ஏகம் புக்³க³லந்தி அயமேத்த² அத்தோ². தேன அத்தானம் நிவத்தேதி. ‘‘நேவ மனாப’’ந்தி இமினா பியபுக்³க³லம், அதிப்பியஸஹாயகஞ்ச நிவத்தேதி, அத்தானம்பி வா அத்தனி அமனாபதாய அபா⁴வதோ. ‘‘ந அமனாப’’ந்தி இமினா அப்பியம், வேரிபுக்³க³லஞ்ச, பாரிஸேஸதோ மஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லஸ்ஸ க³ஹணம் ஆபன்னம். இதி ‘‘ஏகம் புக்³க³லம் நேவ மனாபம் நாமனாப’’ந்தி இமினா அத்தனோ, பியாதீ³னஞ்ச படிக்கே²பமுகே²ன உதா³ஸினபுக்³க³லம் த³ஸ்ஸேதி.

வுத்தனயேனாதி ‘‘ய்வாஸ்ஸ பகதிமஜ்ஜ²த்தோ’’திஆதி³னா அனந்தரம் வுத்தேன நயேன. அத்தஸினேஹஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ வேரிதோபி அத்தனி மஜ்ஜ²த்ததாய து³ரூபஸம்ஹாரத்தா ‘‘இமேஸு ச அத்தனி சா’’தி அத்தா பச்சா² வுத்தோ. பத²வீகஸிணே வுத்தனயேனேவாதி ‘‘அயம் ஸமாபத்தி ஆஸன்னபீதிபச்சத்தி²கா’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.87) பத²வீகஸிணே வுத்தனயேன. யம் ஹி ஹேட்டா² ‘‘பகு³ணததியஜ்ஜா²னா வுட்டா²யா’’திஆதி³ (விஸுத்³தி⁴. 1.87) வுத்தம், தம் ஹேட்டா² தீஸு ப்³ரஹ்மவிஹாரேஸு, சதுத்த²ப்³ரஹ்மவிஹாரே ச ஆதீ³னவானிஸம்ஸத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். இத³ம் பன ததியஜ்ஜா²னே ஆதீ³னவம், சதுத்த²ஜ்ஜா²னே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா சதுத்தா²தி⁴க³மாய யோக³ம் கரோந்தஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனாகாரத³ஸ்ஸனம். தஸ்மா தத்த² வுத்தம் ‘‘பத²வீஸத்³த³ம் அபனேத்வா ததே³வ நிமித்தம் ஆரம்மணம் கத்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம்.

பத²வீகஸிணாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸேஸகஸிணானி, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. காமம் கஸிணானாபானேஸு உப்பன்னஸ்ஸாபி ததியஜ்ஜா²னஸ்ஸ உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரேன ரூபாவசரஜ்ஜா²னாதி³தாய அத்தே²வ ஸபா⁴க³தா, தம் பன அகாரணம் ஆரம்மணஸ்ஸ விஸதி³ஸதாயாதி ஆஹ ‘‘ஆரம்மணவிஸபா⁴க³தாயா’’தி. நனு ச அஞ்ஞதா²வ கஸிணாதி³பா⁴வனா, அஞ்ஞதா² ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனாதி பா⁴வனாவஸேனாபி யதா²வுத்தஜ்ஜா²னானம் அத்தே²வ விஸதி³ஸதாதி? ஸச்சமேதம், பா⁴வனாவஸேன பன விஸதி³ஸதா அனுப்பத்தியா ந ஏகந்திகம் காரணம். ததா² ஹி அஞ்ஞதா²வ மேத்தாதி³பா⁴வனா, அஞ்ஞதா² உபேக்கா²பா⁴வனா. ததா²பி ஸத்தேஸு யதா²பவத்திதம் ஹிதேஸிதாதி³ஆகாரம் ப்³யதிரேகமுகே²ன ஆமஸந்தீ, ததோ வினிவத்தமானரூபேன அஜ்ஜு²பேக்க²னாகாரேன ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² பவத்ததி. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘கம்மஸ்ஸகா ஸத்தா, தே கஸ்ஸ ருசியா ஸுகி²தா வா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’திஆதி³ (விஸுத்³தி⁴. 1.263). ஆரம்மணஸபா⁴க³தாபி சேத்த² அத்தீ²தி மேத்தாதி³வஸேன படிலத்³த⁴ததியஜ்ஜா²னஸ்ஸ இஜ்ஜ²தி உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரோ. தேன வுத்தம் ‘‘மேத்தாதீ³ஸூ’’திஆதி³. தத்த² மேத்தாதீ³ஸூதி மேத்தாதீ³ஸு நிப்பா²தே³தப்³பே³ஸு, மேத்தாதி³வஸேனாதி அத்தோ². ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

பகிண்ணககதா²வண்ணனா

262. ப்³ரஹ்முத்தமேனாதி ஏத்த² ஸம்முதிப்³ரஹ்மானோ உபபத்திப்³ரஹ்மானோ விஸுத்³தி⁴ப்³ரஹ்மானோதி திவிதா⁴ ப்³ரஹ்மானோ.

‘‘ஸம்பன்னம் ஸாலிகேதா³ரம், ஸுவா பு⁴ஞ்ஜந்தி கோஸிய;

படிவேதே³மி தே ப்³ரஹ்மே, ந நே வாரேதுமுஸ்ஸஹே. (ஜா. 1.14.1);

பரிப்³ப³ஜ மஹாப்³ரஹ்மே, பசந்தஞ்ஞேபி பாணினோ’’தி. (பாசி. 647) –

ச ஏவமாதீ³ஸு ஹி ப்³ரஹ்மஸத்³தே³ன ஸம்முதிப்³ரஹ்மானோ வுத்தா.

‘‘அபாருதா தேஸம் அமதஸ்ஸ த்³வாரா,

யே ஸோதவந்தோ பமுஞ்சந்து ஸத்³த⁴ம்;

விஹிம்ஸஸஞ்ஞீ பகு³ணம் ந பா⁴ஸிம்,

த⁴ம்மம் பணீதம் மனுஜேஸு ப்³ரஹ்மே’’.

‘‘அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதீ’’தி (தீ³. நி. 2.71; ம. நி. 1.283; 2.340; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 9) ச ஏவமாதீ³ஸு ப்³ரஹ்மஸத்³தே³ன உபபத்திப்³ரஹ்மானோ வுத்தா. ‘‘ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.148; ஸம். நி. 2.21; அ. நி. 4.8; 5.11; படி. ம. 2.44) வசனதோ ‘‘ப்³ரஹ்ம’’ந்தி அரியத⁴ம்மோ வுச்சதி, ததோ நிப்³ப³த்தத்தா அவிஸேஸேன ஸப்³பே³பி அரியா விஸுத்³தி⁴ப்³ரஹ்மானோ நாம பரமத்த²ப்³ரஹ்மதாய. விஸேஸதோ பன ‘‘ப்³ரஹ்மாதி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி வசனதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உத்தமப்³ரஹ்மா நாம ஸதே³வகே லோகே ப்³ரஹ்மபூ⁴தேஹி கு³ணேஹி உக்கம்ஸபாரமிப்பத்திதோ. இதி ப்³ரஹ்மானம் உத்தமோ, ப்³ரஹ்மா ச ஸோ உத்தமோ சாதி வா ப்³ரஹ்முத்தமோ, ப⁴க³வா. தேன கதி²தே ‘‘ஸோ மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.556; 3.308; ம. நி. 1.77, 459, 509; 2.309, 315, 451, 471) தத்த² தத்த² வேனேய்யானம் தே³ஸிதே. இதீதி ஏவம் யதா²வுத்தேன பா⁴வனாக்கமேன சேவ அத்த²வண்ணனாக்கமேன ச விதி³த்வா ஜானித்வா. பகிண்ணககதா²பி விஞ்ஞேய்யாதி புப்³பே³ விய அஸாதா⁴ரணம் தம்தம்ப்³ரஹ்மவிஹாரபடினியதமேவ அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா ஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ தத்த² தத்த² பகிண்ணகம் விஸடம் அத்த²ம் க³ஹேத்வா பவத்திதா பகிண்ணககதா²பி விஜானிதப்³பா³.

மேஜ்ஜதீதி த⁴ம்மதோ அஞ்ஞஸ்ஸ கத்துனிவத்தனத்த²ம் த⁴ம்மமேவ கத்தாரம் கத்வா நித்³தி³ஸதி. ஸினிய்ஹதீதி ஏத்த² ஸத்தேஸு ப்³யாபஜ்ஜனவஸேன லூக²பா⁴வஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தம் ஞாணபுப்³ப³ங்க³மம் ஹிதாகாரபவத்திவஸேன ஸினேஹனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ந தண்ஹாயனவஸேன. தம் ஹி மோஹபுப்³ப³ங்க³மம் லுப்³ப⁴னஸபா⁴வம், இத³ம் பன அது³ஸ்ஸனஸபா⁴வம் அலோப⁴ஸம்பயுத்தம். நனு ச தண்ஹாஸினேஹோபி ப்³யாபாத³விரோதீ⁴ தேன ஸஹானவட்டா²னதோ. யதி³பி தேன ஸஹ ஏகஸ்மிம் சித்தே நப்பவத்ததி, விரோதீ⁴ பன ந ஹோதி அப்பஹாயகதோ. மேஜ்ஜதீதி மித்தோ, ஹிதஜ்ஜா²ஸயோ க²ந்த⁴ப்பப³ந்தோ⁴, தப்பரியாபன்னதாய மித்தே ப⁴வா, மித்தே வா ஆரம்மணபூ⁴தே பியே புக்³க³லே ப⁴வா, மித்தஸ்ஸ ஏஸா பவத்தி மேஜ்ஜனவஸேன வாதி வேதி³தப்³பா³.

கரோதீதி கருணா, கிம் கரோதி, கேஸம், கிம் நிமித்தந்தி ஆஹ ‘‘பரது³க்கே² ஸதி ஸாதூ⁴னம் ஹத³யகம்பன’’ந்தி. கம்பனந்தி ச பரேஸம் து³க்க²ம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ அபனேதுகாமஸ்ஸ அஸஹனாகாரேன சித்தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம். தயித³ம் ஸப்புரிஸானம்யேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸாதூ⁴ன’’ந்தி. ஸப்புரிஸா ஹி ஸபரஹிதஸாத⁴னேன ‘‘ஸாதூ⁴’’தி வுச்சந்தி. வினாஸேதீதி அத³ஸ்ஸனம் க³மேதி, அபனேதீதி அத்தோ². தேனேத்த² ஹிம்ஸனம் அபனயனந்தி த³ஸ்ஸேதி. பரது³க்கா²பனயனாகாரப்பவத்திலக்க²ணா ஹி கருணா. ப²ரணவஸேனாதி பு²ஸனவஸேன, ஆரம்மணகரணவஸேனாதி அத்தோ². ஆரம்மணகரணஞ்சேத்த² து³க்கி²தேஸு து³க்கா²பனயனாகாரேனேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மோத³ந்தி தாயாதி மோத³னகிரியாய முதி³தாய கரணபா⁴வனித்³தே³ஸோ, ஸ்வாயம் உபசாரஸித்³தோ⁴, முதி³தாவினிமுத்தோ நத்தி² தத்த² கோசி கத்தாதி தமேவ கத்துபா⁴வேன நித்³தி³ஸதி ‘‘ஸயம் வா மோத³தீ’’தி, அயம்பி உபசாரனித்³தே³ஸோவ. த⁴ம்மானம் அவஸவத்தனதோதி வஸவத்திபா⁴வனிவாரணத்த²ம் ‘‘மோத³னமத்தமேவ வா தந்தி முதி³தா’’தி ஆஹ.

பியாதீ³ஸு பக்க²பாதுபச்சே²த³னமுகே²ன உதா³ஸினபா⁴வஸங்கா²தா உபபத்திதோ இக்கா² உபேக்கா². தேனாஹ ‘‘அவேரா ஹோந்தூ’’திஆதி³. தத்த² உபேக்க²தீதி கத்துனித்³தே³ஸே காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

263. ஹிதோ நாம அத்த²சரோ, தஸ்மா ஹிதாகாரப்பவத்திலக்க²ணாதி ஸத்தானம் ஹிதசரணாகாரேன பவத்திலக்க²ணா, ஹிதாகாரஸ்ஸ வா பவத்தனலக்க²ணா. ஹிதூபஸம்ஹாரரஸாதி ஸத்தேஸு ஹிதஸ்ஸ உபனயனகிச்சா, உபனயனஸம்பத்திகா வா. ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1237; விப⁴. 909) பவத்தனகஸ்ஸ ஆகா⁴தஸ்ஸ வினயனாகாரேன பச்சுபதிட்ட²தி, ஞாணஸ்ஸ கோ³சரபா⁴வம் க³ச்ச²தி, யத்த² வா ஸயம் உப்பஜ்ஜதி, தத்த² ஆகா⁴தவினயனம் பச்சுபட்ட²பேதீதி ஆகா⁴தவினயபச்சுபட்டா²னா. அமனாபானம்பி ஸத்தானம் படிக்கூலே அப்படிக்கூலஸஞ்ஞிதாரூபேன, பகே³வ மனாபானம் யம் மனாபபா⁴வத³ஸ்ஸனம், ததா²பவத்தோ யோனிஸோமனஸிகாரோ, தம் பத³ட்டா²னம் ஏதிஸ்ஸாதி மனாபபா⁴வத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. ப்³யாபாதூ³பஸமோதி ப்³யாபாத³ஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னவஸேன வூபஸமோ. ஸம்பத்தீதி ஸம்பஜ்ஜனம் ஸம்மதே³வ நிப்³ப³த்தி. ஸினேஹஸம்ப⁴வோதி தண்ஹாஸினேஹஸ்ஸ உப்பத்தி. விபத்தீதி வினாஸோ. மேத்தாமுகே²ன ஹி ராகோ³ வஞ்சேதி.

கருணாதீ³னம் லக்க²ணாதீ³ஸு இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. விஸேஸமத்தமேவ வண்ணயிஸ்ஸாம. ஸத்தானம் பவத்தது³க்க²ஸ்ஸ அபனயனாகாரோ. அபனயனம் பன ஹோது வா மா வா, யோ து³க்கா²பனயனாகாரோ, ததா²பவத்திலக்க²ணா து³க்கா²பனயனாகாரப்பவத்திலக்க²ணா. அபனேதுகாமதாய பரேஸம் து³க்க²ஸ்ஸ அஸஹனம் அனதி⁴வாஸனம் பரது³க்கா²ஸஹனம். ந விஹிம்ஸா அவிஹிம்ஸா, ஸத்தானம் அவிஹேட²னம். தம் பச்சுபட்ட²பேதி, விஹிம்ஸாய வா படிபக்க²பா⁴வேன பச்சுபதிட்ட²தீதி அவிஹிம்ஸாபச்சுபட்டா²னா. விஹிம்ஸூபஸமோதி ஏத்த² விஹிம்ஸந்தி ஏதாய ஸத்தே, விஹிம்ஸனம் வா நேஸம் தந்தி விஹிம்ஸா, ஸத்தானம் விஹேட²னாகாரேன பவத்தோ கருணாய படிபக்க²பூ⁴தோ படிக⁴சித்துப்பாதோ³. கருணாமுகே²ன ஸோகோ வஞ்சேதீதி ஆஹ ‘‘ஸோகஸம்ப⁴வோ விபத்தீ’’தி.

பமோத³னலக்க²ணாதி பரஸம்பத்தியா பமோத³னலக்க²ணா. அனிஸ்ஸாயனரஸாதி இஸ்ஸாயனஸ்ஸ உஸூயனஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வகிச்சா. ஸத்தானம் ஸம்பத்தியா, பந்தஸேனாஸனேஸு, அதி⁴குஸலத⁴ம்மேஸு ச அஸஹனம் அரமணம் அரதிஇச்சேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, தஸ்ஸா விஹனனாகாரேன பச்சுபதிட்ட²தி, தஸ்ஸ வா விகா⁴தம் வூபஸமம் பச்சுபட்ட²பேதீதி அரதிவிகா⁴தபச்சுபட்டா²னா.

பஹாஸோ கே³ஹஸிதபீதிவஸேன பஹட்ட²பா⁴வோ உப்பிலாவிதத்தம். ஸத்தேஸு ஸமபா⁴வத³ஸ்ஸனரஸாதி பியாதி³பே⁴தே³ஸு ஸப்³ப³ஸத்தேஸு உதா³ஸினவுத்தியா ஸமபா⁴வஸ்ஸேவ த³ஸ்ஸனகிச்சா, உபபத்திதோ இக்க²ணதோ ஸமபா⁴வேனேவ தேஸம் க³ஹணகிச்சாதி அத்தோ². ஸத்தேஸு படிக்கூலாபடிக்கூலாகாரானம் அக்³க³ஹணதோ தத்த² படிகா⁴னுனயானம் வூபஸமனாகாரேன வுத்தியா தேஸம் வூபஸமம் விக்க²ம்ப⁴னம் பச்சுபட்ட²பேதீதி படிகா⁴னுனயவூபஸமபச்சுபட்டா²னா. ஏவம் பவத்தகம்மஸ்ஸகதாத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னாதி ஏத்த² ‘‘ஏவ’’ந்தி இமினா ப்³யதிரேகமுகே²ன ஹிதூபஸம்ஹாரது³க்கா²பனயனஸம்பத்திபமோத³னாகாரேன பச்சாமஸந்தோ மேத்தாதீ³னம் திஸ்ஸன்னம் பவத்திஆகாரபடிஸேத⁴னமுகே²ன பவத்தம் கம்மஸ்ஸகதாஞாணம் உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ ஆஸன்னகாரணம், ந யம் கிஞ்சீதி த³ஸ்ஸேதி.

264. விபஸ்ஸனாஸுக²ஞ்சேவ ப⁴வஸம்பத்தி சாதி ஏத்த² தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரோ சாதி வத்தப்³ப³ம். தம்பி ஹி நேஸம் ஸாதா⁴ரணபயோஜனம். ததா² ‘‘ஸுக²ம் ஸுபதீ’’திஆத³யோ (அ. நி. 8.1; 11.15) ஏகாத³ஸானிஸம்ஸா. தே பன ஹேட்டா² வுத்தா ஏவாதி இத⁴ ந க³ஹிதா.

நிஸ்ஸரதி அபக³ச்ச²தி ஏதேனாதி நிஸ்ஸரணம், பஹாயகம். காமஞ்சேதேஹி பஞ்சபி நீவரணானி, ததே³கட்டா² ச பாபத⁴ம்மா விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீயந்தி, உஜுவிபச்சனீகத³ஸ்ஸனவஸேன பன ப்³யாபாதா³த³யோ பாளியம் (தீ³. நி. 3.326; அ. நி. 6.13) வுத்தா. ஏவஞ்ச கத்வா ராக³னிஸ்ஸரணதாவசனம் உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ ஸுட்டு² ஸமத்தி²தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

265. ஏத்தா²தி ஏதேஸு ப்³ரஹ்மவிஹாரேஸு. மேத்தா ஸத்தேஸு யதா²ரஹம் தா³னபியவசனாதி³ஸீலஸுதாதி³கு³ணக³ஹணவஸேன பவத்ததி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸத்தானம் மனாபபா⁴வத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா’’தி. ராகோ³பி தத்த² யதா² ததா² கு³ணக்³க³ஹணமுகே²னேவ பவத்ததி மனாபஸஞ்ஞாபலோப⁴தோதி ஆஹ ‘‘கு³ணத³ஸ்ஸனஸபா⁴க³தாயா’’தி. தஸ்மா மித்தமுக²ஸபத்தோ விய துல்யாகாரேன தூ³ஸனதோ ராகோ³ மேத்தாய ஆஸன்னபச்சத்தி²கோ, ஸோ லஹும் ஓதாரம் லப⁴தி ஸதிஸம்மோஸமத்தேனாபி மேத்தம் அபனீய தஸ்ஸா வத்து²ஸ்மிம் உப்பஜ்ஜனாரஹத்தா. ததோதி ராக³தோ, ராக³ஸ்ஸ வா ஓதாரலாப⁴தோ. ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தாயாதி ஸபா⁴க³ஸ்ஸ, ஸபா⁴கே³ன வா விஸபா⁴க³தாய. ஸத்தேஸு ஹி மனாபாகாரகா³ஹினோ மேத்தாஸபா⁴க³ஸ்ஸ தப்³பி³பரீதஸபா⁴வோ ப்³யாபாதோ³ தேன விஸபா⁴கோ³. தஸ்மா ஸோ ஓதாரம் லப⁴மானோ சிரேனேவ லபே⁴ய்யாதி புரிஸஸ்ஸ தூ³ரே டி²தஸபத்தோ விய மேத்தாய தூ³ரபச்சத்தி²கோ. ததோதி ப்³யாபாத³தோ. நிப்³ப⁴யேனாதி அனுஸ்ஸங்கனபரிஸங்கனேன, லத்³த⁴பதிட்டா²ய மேத்தாய ப்³யாபாதே³ன து³ப்பத⁴ம்ஸியத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘மேத்தாயிஸ்ஸதீ’’திஆதி³.

இட்டா²னந்தி பியானம். கந்தானந்தி கமனீயானம். மனாபானந்தி மனவட்³ட⁴னகானம். ததோ ஏவ மனோ ரமேந்தீதி மனோரமானம். லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தானந்தி தண்ஹாஸன்னிஸ்ஸிதானம். அப்படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோதி அப்படிலாபே⁴ன அஹமிமே ந லபா⁴மீதி பரிதஸ்ஸதோ. அதீதந்தி அதிக்கந்தம். நிருத்³த⁴ந்தி நிரோத⁴ப்பத்தம். விபரிணதந்தி ஸபா⁴வவிக³மேன விக³தம். ஸமனுஸ்ஸரதோதி அனுத்து²னனவஸேன சிந்தயதோ. கே³ஹஸிதந்தி காமகு³ணனிஸ்ஸிதம். ‘‘ஆதி³னா’’தி இமினா ‘‘ஸோதவிஞ்ஞேய்யானம் ஸத்³தா³ன’’ந்தி ஏவமாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. விபத்தித³ஸ்ஸனஸபா⁴க³தாயாதி யேஸு ஸத்தேஸு போ⁴கா³தி³விபத்தித³ஸ்ஸனமுகே²ன கருணா பவத்ததி, தேஸு தன்னிமித்தமேவ அயோனிஸோ ஆபோ⁴கே³ ஸதி யதா²வுத்ததோ³மனஸ்ஸமுகே²ன ஸோகோ உப்பஜ்ஜேய்ய, ஸோ கருணாய ஆஸன்னபச்சத்தி²கோ. ஸோகோ ஹி இத⁴ தோ³மனஸ்ஸஸீஸேன வுத்தோ. ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தாயாதி ஏத்த² ஸத்தேஸு து³க்கா²பனயனகாமதாகாரஸ்ஸ கருணாஸபா⁴க³ஸ்ஸ தேஸு து³க்கூ²பனயனாகாரோ விஹேஸாஸபா⁴வோ விஸபா⁴கோ³தி தாய ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தாய ஸா ஓதாரம் லப⁴மானா சிரேனேவ லபே⁴ய்யாதி புரிஸஸ்ஸ தூ³ரே டி²தஸபத்தோ விய கருணாய தூ³ரபச்சத்தி²கா வுத்தா.

ஸம்பத்தித³ஸ்ஸனஸபா⁴க³தாயாதி யேஸு ஸத்தேஸு போ⁴கா³தி³ஸம்பத்தித³ஸ்ஸனமுகே²ன முதி³தா பவத்ததி, தேஸு தன்னிமித்தமேவ அயோனிஸோ ஆபோ⁴கே³ ஸதி ‘‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபான’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 3.306) வுத்தஸோமனஸ்ஸமுகே²ன பஹாஸோ உப்பஜ்ஜேய்ய, ஸோ ச முதி³தாய ஆஸன்னபச்சத்தி²கோ. பஹாஸோ ஹி இத⁴ ஸோமனஸ்ஸஸீஸேன வுத்தோ. ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தாயாதி போ⁴கா³தி³ஸம்பத்தீஹி முதி³தேஸு ஸத்தேஸு பமோத³னாகாரஸ்ஸ முதி³தாஸபா⁴க³ஸ்ஸ தத்த² அனபி⁴ரமனாகாரா அரதி விஸபா⁴கா³தி தாய ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தாய ஸா ஓதாரம் லப⁴மானா சிரேனேவ லபே⁴ய்யாதி புரிஸஸ்ஸ தூ³ரே டி²தஸபத்தோ விய முதி³தாய தூ³ரபச்சத்தி²கா வுத்தா. பமுதி³தோ சாதிஆதி³ முதி³தாய ஸித்³தா⁴ய அயம்பி அரதி ந ஹோதீதி லத்³த⁴ப்³ப³கு³ணத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம், ந இதா⁴தி⁴ப்பேதஅரதினிக்³க³ஹத³ஸ்ஸனவஸேன. காயசித்தவிவேகபடிபக்கா²ய வா அரதியா விக்க²ம்பி⁴தாய முதி³தாய படிபக்கா² அரதி ஸுவிக்க²ம்ப⁴னேய்யா ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏகதே³ஸேன அரதி த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அதி⁴குஸலத⁴ம்மேஸூதி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஸு.

பா³லகரத⁴ம்மயோக³தோ பா³லஸ்ஸ. அத்தஹிதபரஹிதப்³யாமூள்ஹதாய மூள்ஹஸ்ஸ. புதூ²னம் கிலேஸாதீ³னம் ஜனனாதீ³ஹி காரணேஹி புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. கிலேஸோதீ⁴னம் மக்³கோ³தீ⁴ஹி அஜிதத்தா அனோதி⁴ஜினஸ்ஸ, ஓதி⁴ஜினா வா ஸேக்கா² ஓதி⁴ஸோவ கிலேஸானம் ஜிதத்தா. தேன இமஸ்ஸ ஓதி⁴ஜிதபா⁴வம் படிக்கி²பதி. ஸத்தமப⁴வாதி³தோ உத்³த⁴ம் பவத்தனவிபாகஸ்ஸ அஜிதத்தா அவிபாகஜினஸ்ஸ, விபாகஜினா வா அரஹந்தோ அப்படிஸந்தி⁴கத்தா. தேனஸ்ஸ அஸேக்க²த்தம் படிக்கி²பதி. அனேகாதீ³னவே ஸப்³பே³ஸம்பி பாபத⁴ம்மானம் மூலபூ⁴தே ஸம்மோஹே ஆதீ³னவானம் அத³ஸ்ஸனஸீலதாய அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவினோ. ஆக³மாதி⁴க³மாபா⁴வா அஸ்ஸுதவதோ. ஏதி³ஸோ ஏகம்ஸேன அந்த⁴புது²ஜ்ஜனோ நாம ஹோதீதி தஸ்ஸ அந்த⁴புது²ஜ்ஜனபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் புனபி ‘‘புது²ஜ்ஜனஸ்ஸா’’தி வுத்தம். ஏவரூபாதி வுத்தாகாரேன ஸம்மோஹபுப்³பி³கா. ரூபம் ஸா நாதிவத்ததீதி ரூபானம் ஸமதிக்கமனாய காரணம் ந ஹோதி, ரூபாரம்மணே கிலேஸே நாதிவத்ததீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸரஹிதம் அஞ்ஞாணமேவ அஞ்ஞாணுபேக்கா². தோ³ஸகு³ணாவிசாரணவஸேன ஸபா⁴க³த்தாதி யதா² ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² மேத்தாத³யோ விய ஸத்தேஸு ஹிதூபஸம்ஹாராதி³வஸேன கு³ணதோ³ஸே அவிசாரேந்தீ கேவலம் அஜ்ஜு²பேக்க²னவஸேனேவ பவத்ததி, ஏவம் அஞ்ஞாணுபேக்கா² ஸத்தேஸு விஜ்ஜமானம்பி கு³ணதோ³ஸம் அசிந்தேந்தீ கேவலம் அஜ்ஜு²பேக்க²னவஸேனேவ பவத்ததீதி தோ³ஸகு³ணாவிசாரணவஸேன ஸபா⁴கா³. தஸ்மா ஸா லஹும் ஓதாரம் லப⁴தீதி ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா²ய ஆஸன்னபச்சத்தி²கா வுத்தா. ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தாயாதி இட்டா²னிட்டே²ஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரஸ்ஸ உபேக்கா²ஸபா⁴க³ஸ்ஸ தத்த² அனுரோத⁴விரோத⁴பவத்திஆகாரா ராக³படிகா⁴ விஸபா⁴கா³தி தாய ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தாய தே ஓதாரம் லப⁴மானா சிரேனேவ லபே⁴ய்யுந்தி புரிஸஸ்ஸ தூ³ரே டி²தஸபத்தோ விய உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ தூ³ரபச்சத்தி²கா வுத்தா.

266. கத்துகாமதா ச²ந்தோ³ ஆதி³ ‘‘ச²ந்த³மூலகா குஸலா த⁴ம்மா’’தி (அ. நி. 8.83) வசனதோ, அத² வா ஸத்தேஸு ஹிதேஸிதாது³க்கா²பனயனகாமதாதி³னா அனவஜ்ஜாபி⁴பத்த²னாவஸேன பவத்தனதோ ‘‘கத்துகாமதா ச²ந்தோ³ ஆதீ³’’தி வுத்தம். உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரோபி ஹி ஸத்தேஸு அனிராகதஹிதச்ச²ந்தோ³யேவ ‘‘தத்த² அப்³யாவடதா அபண்ணகபடிபதா³’’தி அஜ்ஜு²பேக்க²னாகாரேன பவத்ததி மாதா விய ஸகிச்சபஸுதே புத்தே. நீவரணாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ததே³கட்ட²கிலேஸானம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. கத்த²சி ஸத்தக்³க³ஹணம்பி ஸங்கா²ரக்³க³ஹணமேவ ஹோதி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய தே³ஸனாய யதா² ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா ஆஹாரட்டி²திகா’’தி (அ. நி. 10.27; கு². பா. 4.1), ந ஏவமிதா⁴தி ஆஹ ‘‘பஞ்ஞத்தித⁴ம்மவஸேன ஏகோ வா ஸத்தோ அனேகே வா ஸத்தா ஆரம்மண’’ந்தி. பஞ்ஞத்தித⁴ம்மவஸேனாதி பஞ்ஞத்திஸங்கா²தத⁴ம்மவஸேன. காமஞ்சேத்த² ‘‘ஸுகி²தா ஹோந்தூ’’திஆதி³னா (படி. ம. 2.23) பா⁴வனாயம் ஸுகா²தி³க்³க³ஹணம்பி லப்³ப⁴தி. தம் பன ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’தி (த⁴. ப. 255; தே²ரகா³. 676; நேத்தி. 5) விபஸ்ஸனாய அனிச்சலக்க²ணக³ஹணம் விய அப்பதா⁴னபூ⁴தம், ஸத்தபஞ்ஞத்தி ஏவ பதா⁴னபா⁴வேன க³ய்ஹதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். உபசாரே வா பத்தே ஆரம்மணவட்³ட⁴னம் தத்தா²பி ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸித்³தி⁴தோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏகமாவாஸம் பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி ஏத்த² ‘‘ஸத்தே மேத்தாய ப²ரிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் ஞாணேன பரிச்சே²த³ம் கத்வா ஏகா ரச்சா² பரிச்சி²ந்தி³தப்³பா³தி யோஜனா. ரச்சா²க³ஹணேன ரச்சா²வாஸினோ ஸத்தா க³ஹிதா யதா² ஏகம் தி³ஸந்தி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த².

267. கஸிணானம் நிஸ்ஸந்தோ³தி கஸிணஜ்ஜா²னானம் நிஸ்ஸந்த³ப²லஸதி³ஸா ஆருப்பா அரூபஜ்ஜா²னானி, கஸிணஜ்ஜா²னானம் பாரிபூரியாவ ஸிஜ்ஜ²னதோ. தேஹி வினா அஸிஜ்ஜ²னதோதி கேசி. ஸமாதி⁴னிஸ்ஸந்தோ³தி ரூபஜ்ஜா²னஸமாதீ⁴னம், ஹேட்டி²மானம் திண்ணம் அரூபஜ்ஜா²னஸமாதீ⁴னஞ்ச நிஸ்ஸந்தோ³ படிபாடியா தே அதி⁴க³ந்த்வாவ படிலபி⁴தப்³ப³தோ. விபஸ்ஸனானிஸ்ஸந்தோ³ விபஸ்ஸனானுபா⁴வேன லத்³த⁴ப்³ப³தோ, விபஸ்ஸனாவஸேனேவ ச ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ. ஸமத²விபஸ்ஸனானிஸ்ஸந்தோ³ நிரோத⁴ஸமாபத்தி. யதா²ஹ ‘‘த்³வீஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தத்தா’’திஆதி³ (விஸுத்³தி⁴. 2.868). ‘‘புரிமப்³ரஹ்மவிஹாரத்தயனிஸ்ஸந்தோ³’’தி இமினா மேத்தாதி³வஸேன தீணி ஜா²னானி அதி⁴க³ந்த்வா டி²தஸ்ஸேவ உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரோ, ந இதரஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸேதி. தமேவத்த²ம் உபமாய பாகடதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

268. ஸியாதி வுச்சமானாகாரேன ஸியா கஸ்ஸசி பரிவிதக்கோ. ஏத்தா²தி ஏதேஸு மேத்தாதீ³ஸு ப்³ரஹ்மவிஹாரதா வேதி³தப்³பா³, இதரகம்மட்டா²னானி அத்தஹிதபடிபத்திமத்தானி. இமானி பன ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா ஸுகி²தா ஹோந்தூ’’திஆதி³னா (படி. ம. 2.22) பரஹிதபடிபத்திபூ⁴தானி. தஸ்மா ஸத்தேஸு ஸம்மா படிபத்திபா⁴வேன ஸேட்டா² ஏதே விஹாரா. ப்³ரஹ்மானோதி உபபத்திப்³ரஹ்மானோ. தே ஹி இத⁴ ஜா²னபா⁴வனாய வினீவரணசித்தா ஹுத்வா ப்³ரஹ்மலோகே உப்பன்னா தத்த² யாவதாயுகம் வினீவரணசித்தாவ ஹோந்தி. தஸ்மா ‘‘நித்³தோ³ஸசித்தா விஹரந்தீ’’தி வத³ந்தி. ப்³ரஹ்மானோதி வா ஸகலபு³த்³த⁴கு³ணஹேதுபூ⁴தானம் தா³னபாரமிதாதீ³னம் பு³த்³த⁴கரத⁴ம்மானம் பரிபூரணவஸேன ப்³ரூஹிதகு³ணா மஹாஸத்தா போ³தி⁴ஸத்தா. தே ஹி ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஹிதேஸனேன, அஹிதாபனயனேன, ஸம்பத்திபமோத³னேன, ஸப்³ப³த்த² விவஜ்ஜிதாக³திக³மனமஜ்ஜ²த்தபா⁴வாதி⁴ட்டா²னேன ச நித்³தோ³ஸசித்தா விஹரந்தி. ஏவந்தி யதா² தே உபபத்திப்³ரஹ்மானோ, மஹாபோ³தி⁴ஸத்தப்³ரஹ்மானோ வா, ஏவம் ஏதேஹி ப்³ரஹ்மவிஹாரேஹி ஸம்பயுத்தா ஸமங்கீ³பூ⁴தா.

269. சதஸ்ஸோவாதிஆதி³பஞ்ஹஸ்ஸாதி சதஸ்ஸோதிஆதி³கஸ்ஸ திவித⁴ஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ. விஸுத்³தி⁴மக்³கா³தி³வஸாதி ஏத்த² ப்³யாபாத³ஸம்கிலேஸாதி³தோ விஸுஜ்ஜ²னுபாயோ விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஹிதூபஸம்ஹாராதி³மனஸிகாரவிஸேஸா ஸங்க³ஹிதா. ஆஸம் மேத்தாதீ³னம். அப்பமாணேதி பமாணரஹிதே. யேனாதி யேன காரணேன. தந்தி தஸ்மா. த³-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ.

ப்³யாபாத³ப³ஹுலஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம், உஜுவிபச்சனீகபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. பக்க²பாதவஸேன அனாபு⁴ஜனமனாபோ⁴கோ³ மஜ்ஜ²த்தாகாரோதி அதி⁴ப்பாயோ. ய்வாயம் சதுப்³பி³தோ⁴ ஸத்தேஸு மனஸிகாரோ வுத்தோ, தமேவ உபமாய த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்மா ச யதா² மாதா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² வுத்தஸ்ஸாபி ஹிதூபஸம்ஹாராதி³அத்த²ஸ்ஸ உபமேய்யபா⁴வம் உபனேத்வா த³ஸ்ஸேதும் அத்து²பனயனத்தோ² ‘‘யஸ்மா சா’’தி ச-ஸத்³தோ³. பரியாயேதி வாரே, தஸ்மிம் தஸ்மிம் கிச்சவஸேன பரிவத்தனக்கமேதி அத்தோ². அப்³யாவடாதி அனுஸ்ஸுக்கா. ததா²தி யதா² மாதா த³ஹராதீ³ஸு புத்தேஸு, ததா² ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மேத்தாதி³வஸேன மேத்தாயனாதி³வஸிகேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி யோஜனா. தஸ்மாதி யஸ்மா ஸப்³பே³பி ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா யதா²ரஹம் தோ³ஸமோஹராக³பக்கி²யா, தேஹி ச விஸுஜ்ஜ²னுபாயோ அப்பமஞ்ஞா, ஹிதூபஸம்ஹாராதி³வஸேன சதுப்³பி³தோ⁴ ச ஸத்தேஸு மனஸிகாரோ, தஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கா³தி³வஸா சதஸ்ஸோவ அப்பமஞ்ஞா. சதஸ்ஸோபி ஏதா பா⁴வேதுகாமேன ந ஏகேகந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸதி ஹி ஸப்³ப³ஸங்க³ஹே கமேன ப⁴விதப்³ப³ம். ஹிதேஸிதா மேத்தாயனந்தி ஆஹ ‘‘ஏவம் பத்தி²தஹிதான’’ந்தி. ஸம்பா⁴வேத்வா வாதி ‘‘இமாய படிபத்தியா அயம் நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தேய்யா’’தி பரிகப்பேத்வா வா. து³க்கா²பனயனாகஆரப்பவத்திவஸேன படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததோ பரந்தி ததோ ஹிதாகாரப்பவத்திஆதி³தோ பரம். கத்தப்³பா³பா⁴வதோதி சதுத்த²ஸ்ஸ பகாரஸ்ஸ கத்தப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ. அயம் கமோதி அயம் இமாஸம் அப்பமஞ்ஞானம் யேபு⁴ய்யேன பவத்தனக்கமோதி கத்வா வுத்தம், ந ‘‘இமினாவ கமேன ஏதாஸம் பவத்தி, ந அஞ்ஞதா²’’தி. மேத்தாதீ³னம் ஹி திஸ்ஸன்னம் பா⁴வனானம் கமனியமோ நத்தி², யம் வா தம் வா பட²மம் பா⁴வேதும் லப்³பா⁴, தே³ஸனாக்கமவஸேன வா ஏவம் வுத்தம்.

ஏகஸத்தஸ்ஸாபீதி ஏகஸ்ஸாபி ஸத்தஸ்ஸ. அப்படிபா⁴க³னிமித்தத்தா பரிச்சே²த³க்³க³ஹணம் நத்தி², ந ச ஸம்முதிஸச்சவஸேன பவத்தம் ஸத்தக்³க³ஹணம் பரிச்சி²ன்னரூபாதி³க்³க³ஹணம் ஹோதீதி அப்பனாப்பத்தியா அபராமாஸஸத்தக்³க³ஹணமுத்³த⁴பூ⁴தானம் மேத்தாதீ³னம் ஏகஸத்தாரம்மணானம்பி அப்பமாணகோ³சரதா வுத்தா. ஏவம் பமாணம் அக்³க³ஹேத்வாதி யதா² உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸு அதிரேகுத்³து⁴மாதகாதி³பா⁴வப்பத்தே பதே³ஸே நிமித்தம் க³ய்ஹதி, ஏவம் பமாணம் அக்³க³ஹேத்வா. ஸகலப²ரணவஸேனாதி நிரவஸேஸப²ரணவஸேன.

270. நிஸ்ஸரணத்தாதி ஏத்த² யம் யஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம், தம் தஸ்ஸ உஜுபடிபக்க²பூ⁴தமேவ ஹோதி. யதா² காமானம் நேக்க²ம்மம், ரூபானம் ஆருப்பா, ஸங்கா²ரானம் நிப்³பா³னம், ஏவம் தோ³மனஸ்ஸஸஹிதானம் ப்³யாபாத³விஹிம்ஸாரதீனம் நிஸ்ஸரணபூ⁴தா மேத்தாகருணாமுதி³தா ந ஸோமனஸ்ஸரஹிதா ஹோந்தி. நிஸ்ஸரணக்³க³ஹணேனேவ ச புப்³ப³பா⁴கி³யானம் தாஸம் உபேக்கா²ஸம்பயோகோ³பி அனுஞ்ஞாதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம் அனிஸ்ஸரணபா⁴வதோ. ததா² ஹி அட்ட²வீஸதியா சித்துப்பாதே³ஸு கருணாமுதி³தானம் பவத்திம் ஆசரியா இச்ச²ந்தி. ந ஹி ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² உபேக்கா²வேத³னம் வினா வத்ததி பாரிஸுத்³தி⁴உபேக்கா² விய. ந ஹி கதா³சி பாரிஸுத்³தி⁴உபேக்கா² வேத³னுபேக்க²ம் வினா வத்ததீதி.

271. ஸாதஸஹக³தந்தி ஸுக²ஸஹக³தம். தஸ்மாதி யஸ்மா ‘‘ததோ த்வம் பி⁴க்கூ²’’திஆதி³காய (அ. நி. 8.63) தே³ஸனாய சதுன்னம்பி அப்பமஞ்ஞானம் ஸவிதக்காதி³பா⁴வோ விய உபேக்கா²ஸஹக³தபா⁴வோபி விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா. சதஸ்ஸோபி அப்பமஞ்ஞா சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னிகாதி சோத³கஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. ஏவஞ்ஹி ஸதீதி யதி³ மூலஸமாதி⁴ம்ஹி வுத்தமத்த²ம் அனந்தரம் வுத்ததாய ப்³ரஹ்மவிஹாரேஸு பக்கி²பதி, ஏவம் ஸந்தே காயானுபஸ்ஸனாத³யோபி சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னிகா ஸியும், ந பன ஹோந்தி விபஸ்ஸனாவஸேன தே³ஸிதத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ, ஹோந்து காயானுபஸ்ஸனாத³யோ ஆனாபானபா⁴வனாவஸேன சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னிகாதி வதே³ய்யாதி ஆஸங்கந்தோ ஆஹ ‘‘வேத³னாதீ³ஸூ’’திஆதி³. ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாமத்தம் க³ஹேத்வாதி ‘‘மேத்தா மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஹி ப்³யஞ்ஜனேஹி பகாஸிதோ ஏவ சித்தஸமாதி⁴ ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் மே சித்தம் டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஹிபி ப்³யஞ்ஜனேஹி பகாஸிதோதி ப்³யஞ்ஜனதோ லப்³ப⁴மானஸமாதி⁴ச்சா²யாமத்தம் க³ஹேத்வா உப⁴யத்த² லப்³ப⁴மானம் அதி⁴ப்பாயம் அக்³க³ஹேத்வாதி அத்தோ². ஸுத்தத்த²ம் ஹி அஞ்ஞதா² வத³ந்தோ அயதா²வாதி³தாய ஸத்தா²ரம் அபவத³ந்தோ நாம ஹோதி. தேனாஹ ‘‘மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கீ²’’தி.

272. ‘‘தயிமம் தோ³ஸம் பரிஹரிதுகாமேன ந ஸப்³ப³ம் ஸுத்தம் நீதத்த²மேவ, தஸ்மா க³ருகுலதோ அதி⁴ப்பாயோ மக்³கி³தப்³போ³’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘க³ம்பீ⁴ரம் ஹீ’’திஆதி³ம் வத்வா தத்த² ஆதி³தோ பட்டா²ய அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. ஆயாசிதா த⁴ம்மதே³ஸனா ஏதேனாதி ஆயாசிதத⁴ம்மதே³ஸனோ, தம் ஆயாசிதத⁴ம்மதே³ஸனம். ஏவமேவாதி க³ரஹனே நிபாதோ, முதா³ ஏவாதி அத்தோ². அஜ்ஜ²த்தந்தி கோ³சரஜ்ஜ²த்தே, கம்மட்டா²னாரம்மணேதி அத்தோ². யஸ்மா சித்தேகக்³க³தா நாம ஸஸந்ததிபரியாபன்னா ஹோதி, தஸ்மா அத்த²வண்ணனாயம் ‘‘நியகஜ்ஜ²த்தவஸேனா’’தி வுத்தம். சித்தம் டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴ அவிக்கி²ப்பமானம் ஏகக்³க³பா⁴வே டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதி. ததோ ஏவ ஸுஸண்டி²தம், ஸுட்டு² ஸமாஹிதந்தி அத்தோ². உப்பன்னாதி அவிக்க²ம்பி⁴தா. பாபகாதி லாமகா. அகுஸலா த⁴ம்மாதி காமச்ச²ந்தா³த³யோ அகோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன அகுஸலா த⁴ம்மா. சித்தம் பரியாதா³ய பவத்திதும் ஓகாஸாதா³னேன குஸலசித்தம் கே²பேத்வா ந ச ட²ஸ்ஸந்தீதி யோஜனா. இமினா யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸமாதா⁴னஸ்ஸ காரணமாஹ.

சித்தேகக்³க³தாமத்தோதி பா⁴வனமனுயுத்தேன படிலத்³த⁴மத்தம் நாதிஸுபா⁴விதம் ஸமாதா⁴னம். தம் பன உபரி வுச்சமானானம் ஸமாதி⁴விஸேஸானம் மூலகாரணபா⁴வதோ ‘‘மூலஸமாதீ⁴’’தி வுத்தோ. ஸ்வாயம் சித்தேகக்³க³தாமத்தோ ‘‘அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேமி ஸன்னிஸாதே³மி ஏகோதி³ம் கரோமி ஸமாத³ஹாமீ’’திஆதீ³ஸு விய க²ணிகஸமாதி⁴ அதி⁴ப்பேதோ. யதே²வ ஹி அஞ்ஞத்தா²பி ‘‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, பி⁴க்க²வே, வீரியம் அஹோஸி அஸல்லீனம்…பே… ஸமாஹிதம் சித்தம் ஏகக்³க³’’ந்தி (அ. நி. 8.11; பாரா. 11) வத்வா ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’திஆதி³வசனதோ (அ. நி. 8.11) பட²மம் வுத்தசித்தேகக்³க³தா ‘‘க²ணிகஸமாதீ⁴’’தி விஞ்ஞாயதி, ஏவமிதா⁴பீதி. ஸோ ஏவ ஸமாதீ⁴தி மூலஸமாதி⁴மாஹ.

அஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²னோ, அஸ்ஸ வா மூலஸமாதி⁴ஸ்ஸ. பா⁴வனந்தி வட்³ட⁴னம். அயம் ஸமாதீ⁴தி ச மூலஸமாதி⁴யேவ அதி⁴ப்பேதோ. ஏவம் பா⁴விதோதி யதா² அரணிஸஹிதேன உப்பாதி³தோ அக்³கி³ கோ³மயசுண்ணாதீ³ஹி வட்³டி⁴தோ கோ³மயக்³கி³ஆதி³பா⁴வம் பத்தோபி அரணிஸஹிதேன உப்பாதி³தமூலக்³கீ³த்வேவ வுச்சதி, ஏவமிதா⁴பி மூலஸமாதி⁴ ஏவ மேத்தாதி³வஸேன வட்³டி⁴தோதி கத்வா வுத்தம்.

அஞ்ஞேஸுபி ஆரம்மணேஸு பத²வீகஸிணாதீ³ஸு. தத்த² யதா² மேத்தாபா⁴வனாபுப்³ப³ங்க³மேன பா⁴வனானயேன பத²வீகஸிணாதீ³ஸு ஸவிதக்காதி³பா⁴வவஸேன சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னஸம்பாபனவிதி⁴னா மூலஸமாதி⁴ஸ்ஸ பா⁴வனா வுத்தா, ஏவம் கருணாதி³பா⁴வனாபுப்³ப³ங்க³மம் பத²வீகஸிணாதீ³ஸுபி பா⁴வனாவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா பச்சா² காயானுபஸ்ஸனாதி³புப்³ப³ங்க³மம் பா⁴வனாவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஸவக்க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. தேன வுத்தம் ‘‘கருணா மே சேதோவிமுத்தீ’’திஆதி³. யதி³ ஏவம் த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாபரியோஸானாய தே³ஸனாய அரஹத்தாதி⁴க³மாய கம்மட்டா²னஸ்ஸ கதி²தத்தா புன ‘‘ததோ த்வம், பி⁴க்கு², இமம் ஸமாதி⁴ம் ஸவிதக்கம்பீ’’திஆதி³ (அ. நி. 8.63) கஸ்மா வுத்தந்தி? த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாய மத்த²கப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸா ஹி ஸங்கா²ருபேக்கா²பா⁴வேன வத்தமானா யதா²வுத்தஜ்ஜா²னத⁴ம்மே ஸம்மஸந்தீ விஸேஸதோ மத்த²கப்பத்தா நாம ஹோதி. ப²லஸமாபத்திபூ⁴மித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி கேசி.

புன யதோ கோ² தேதிஆதி³ அரஹத்தப்பத்திதோ உத்³த⁴ம் லத்³த⁴ப்³ப³பா²ஸுவிஹாரத³ஸ்ஸனம். தத்த² க³க்³க⁴ஸீதி க³மிஸ்ஸஸி. தஸ்மாதி யஸ்மா ‘‘ஸவிதக்கம்பீ’’திஆதி³கா தே³ஸனா மேத்தாதீ³னம் ஆரம்மணதோ அஞ்ஞஸ்மிம் ஆரம்மணே ஸமாதி⁴ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தா, ந அப்பமஞ்ஞா, தஸ்மா. ‘‘ததே²வா’’திஆதி³னா க³ந்த²ந்தரேனபி தமேவத்த²ம் ஸமத்தே²தி. தத்த² ததே²வாதி திகசதுக்கஜ்ஜா²னவஸேனேவ. அபி⁴த⁴ம்மேதி சித்துப்பாத³கண்டே³ (த⁴. ஸ. 251 ஆத³யோ), அப்பமஞ்ஞாவிப⁴ங்கா³தீ³ஸு (விப⁴. 684 ஆத³யோ) ச தத்த² தத்த² அபி⁴த⁴ம்மப்பதே³ஸேஸு.

273. ஸுப⁴பரமாதி³வஸேனாதி ஸுப⁴-ஸத்³தோ³ ‘‘ஸுப⁴ந்தேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீ’’தி (படி. ம. 1.212; அ. நி. 8.66) ஏவம் வுத்தஸுப⁴விமோக்க²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோ உத்தரபத³லோபேன. பரம-ஸத்³தோ³ உக்கம்ஸத்தோ². ஸுபோ⁴ ஸுப⁴விமோக்கோ² பரமோ உக்கம்ஸோ பரமா கோடி ஏதிஸ்ஸாதி ஸுப⁴பரமா, மேத்தாசேதோவிமுத்தி, ததோ பரம் தாய ஸாதே⁴தப்³ப³ம் நத்தீ²தி அத்தோ². அஸாதா⁴ரணஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா விபஸ்ஸனாஸுகா²த³யோ இத⁴ அனவஸரா. இதரேதரவிஸிட்டா²பேதே விஸேஸா, பகே³வ பரேஹி. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸதி³ஸோ ஆனுபா⁴வவிஸேஸோ வேதி³தப்³போ³’’தி. விஸேஸேத்வாதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸிட்ட²ம் கத்வா.

தஸ்ஸ தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயத்தாதி ஸுப⁴விமோக்கா²தி³கஸ்ஸ தஸ்ஸ தஸ்ஸ விமோக்க²ஸ்ஸ பகதூபனிஸ்ஸயவஸேன உபனிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வதோ. இதா³னி தமத்த²ம் பாகடதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மேத்தாவிஹாரிஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். அஸ்ஸ மேத்தாவிஹாரிஸ்ஸ சித்தம் உபஸம்ஹரதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அப்படிக்கூலபரிசயாதி மேத்தாபா⁴வனாவஸேன ஸத்தஸஞ்ஞிதே யத்த² கத்த²சி ஆரம்மணே அப்படிக்கூலாகாரேனேவ க³ஹணஸ்ஸ பரிசிதத்தா. தஸ்ஸ ஸங்கா²ரபூ⁴தம்பி யம் கிஞ்சி ஆரம்மணம் அப்படிக்கூலாகாரேனேவ பச்சுபதிட்ட²தி, பகே³வ ஸபா⁴வதோ. ‘‘அப்படிக்கூல’’ந்தி தத்த²ஸ்ஸ சித்தம் அபி⁴ரதிவஸேன நிராஸங்கம் பவத்ததி, பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ச ஸுகே²ன, ஸுட்டு² ச விமுச்சதி, யதஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ விமோக்க²பரியாயோ வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘அப்படிக்கூலேஸூ’’திஆதி³. யதா²வுத்தோ ச அத்தோ² அனத்த²சரணாதி³அதி⁴ப்பாயேன ஸசேதனே ஆரம்மணே ஆகா⁴தம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ படிக்கூலபரிசயா அசேதனேபி வாதாதபாதி³கே ஆகா⁴துப்பத்தியா விபா⁴வேதப்³போ³. ந ததோ பரந்தி ததோ ஸுப⁴விமோக்க²தோ பரம் கஸ்ஸசி விமோக்க²ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ந ஹோதீதி அத்தோ².

அபி⁴ஹனந்தி ஏதேனாதி அபி⁴கா⁴தோ, த³ண்டோ³ அபி⁴கா⁴தோ யஸ்ஸ தம் த³ண்டா³பி⁴கா⁴தம், தம் ஆதி³ யஸ்ஸ தம் த³ண்டா³பி⁴கா⁴தாதி³, த³ண்டா³பி⁴கா⁴தாதி³ ரூபம் நிமித்தம் யஸ்ஸ தம் த³ண்டா³பி⁴கா⁴தாதி³ரூபனிமித்தம். கிம் பன தந்தி ஆஹ ‘‘ஸத்தது³க்க²’’ந்தி, த³ண்ட³ப்பஹாராதி³ஜனிதம் கரஜரூபஹேதுகம் ஸத்தானம் உப்பஜ்ஜனகது³க்க²ந்தி அத்தோ². ரூபே ஆதீ³னவோ ஸுபரிவிதி³தோ ஹோதி கருணாவிஹாரிஸ்ஸ ரூபனிமித்தத்தா, து³க்க²ஸ்ஸ கருணாய ச பரது³க்கா²ஸஹனரஸத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. தத்த² ஆகாஸே. சித்தம் பக்க²ந்த³தி ஸப்³ப³ஸோ ரூபானம் அபா⁴வோ விவரமபக³மோதி.

தேன தேனாதிஆதீ³ஸு அயம் யோஜனா – தேன தேன போ⁴க³ஸம்பத்திஆதி³னா பாமோஜ்ஜகாரணேன பமுதி³தானம் ஸத்தானம் உப்பன்னபாமோஜ்ஜவிஞ்ஞாணம் ஸமனுபஸ்ஸந்தஸ்ஸ யோகி³னோ ‘‘ஸாது⁴ வதாயம் ஸத்தோ பமோத³தீ’’தி முதி³தாய பவத்திஸம்ப⁴வதோ பமுதி³தவிஞ்ஞாணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன விஞ்ஞாணக்³க³ஹணபரிசிதம் சித்தம் ஹோதீதி.

அனுக்கமாதி⁴க³தந்தி ஆகாஸகஸிணவஜ்ஜே யத்த² கத்த²சி கஸிணே ரூபாவசரஜ்ஜா²னாதி⁴க³மானுக்கமேன ரூபவிராக³பா⁴வனாய அதி⁴க³தம். ஆகாஸனிமித்தம் கோ³சரோ ஏதஸ்ஸாதி ஆகாஸனிமித்தகோ³சரம், தஸ்மிம் ஆகாஸனிமித்தகோ³சரே பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணே. சித்தம் உபஸம்ஹரதோதி து³தியாருப்பாதி⁴க³மாய பா⁴வனாசித்தம் நேந்தஸ்ஸ, ததா² பா⁴வயதோதி அத்தோ². தத்தா²தி தஸ்மிம் பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணே. சித்தந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனசித்தம். பக்க²ந்த³தீதி அனுபவிஸதி விமோக்க²பா⁴வேன அப்பேதி.

ஆபோ⁴கா³பா⁴வதோதி ‘‘ஸுகி²தா ஹோந்தூ’’திஆதி³னா (படி. ம. 2.23) ஸுகா²ஸீஸனாதி³வஸேன ஆபு⁴ஜனாபா⁴வதோ. ஸத்தானம் ஸுகா²ஸீஸனாதி³வஸேன பவத்தமானா மேத்தாதி³பா⁴வனாவ பரமத்த²க்³க³ஹணமுகே²ன ஸத்தே ஆரம்மணம் கரோதி, உபேக்கா²பா⁴வனா பன ததா² அப்பவத்தித்வா கேவலம் அஜ்ஜு²பேக்க²னவஸேனேவ ஸத்தே ஆரம்மணம் கரோதீதி ஆஹ ‘‘உபேக்கா²விஹாரிஸ்ஸ ஸுக²து³க்கா²தி³பரமத்த²க்³கா³ஹவிமுக²பா⁴வதோ அவிஜ்ஜமானக்³க³ஹணது³க்க²ம் சித்தம் ஹோதீ’’தி. நனு ச ‘‘கம்மஸ்ஸகா ஸத்தா, தே கஸ்ஸ ருசியா ஸுகி²தா வா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’திஆதி³னா படிக்கே²பவஸேனபி பரமத்த²க்³க³ஹணமுகே²னேவ உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரோபி ஸத்தே ஆரம்மணம் கரோதீதி? ஸச்சமேதம், தம் பன பா⁴வனாய புப்³ப³பா⁴கே³, மத்த²கப்பத்தியம் பன கேவலம் அஜ்ஜு²பேக்க²னவஸேனேவ ஸத்தே ஆரம்மணம் கரோதீதி ஸவிஸேஸம் பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானே ஏவ விஸயே தஸ்ஸ பவத்தி. அவிஜ்ஜமானக்³க³ஹணது³க்க²தா ச அஜ்ஜு²பேக்க²னவஸேன அப்பனாப்பத்தியா அபராமாஸஸத்தக்³க³ஹணமுத்³த⁴பூ⁴ததாய வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.