10. ஆருப்பனித்³தே³ஸவண்ணனா

பட²மாருப்பவண்ணனா

275. உத்³தி³ட்டே²ஸூதி ‘‘சத்தாரோ ஆருப்பா’’தி ஏவம் உத்³தி³ட்டே²ஸு, நித்³தா⁴ரணே சேதம் பு⁴ம்மம். தேனேவாஹ ‘‘சதூஸு ஆருப்பேஸூ’’தி. தத்த² ரூபவிவேகேன அரூபம், அரூபமேவ ஆருப்பம் ஜா²னம், இத⁴ பன தத³த்த²ம் கம்மட்டா²னம் அதி⁴ப்பேதம். தம் பா⁴வேதுகாமோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் உப்பாதே³தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபாதி⁴கரணந்தி ரூபஹேது. ஹேதுஅத்தோ² ஹி ஏத்த² அதி⁴கரண-ஸத்³தோ³ ‘‘காமாதி⁴கரண’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.168-169) விய. த³ண்ட³னட்டே²ன த³ண்டோ³, முக்³க³ராதி³. பரபீளாதி⁴ப்பாயேன தஸ்ஸ ஆதா³னம் த³ண்டா³தா³னம். ஸத்தானம் ஸஸனட்டே²ன ஸத்த²ம், ஆவுத⁴ம். ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ. விரோதோ⁴ விக்³க³ஹோ. நானாவாதோ³ விவாதோ³. ஏதந்தி யதா²வுத்தம் த³ண்டா³தா³னாதி³கம். ஸப்³ப³ஸோதி அனவஸேஸதோ. ஆருப்பே அரூபபா⁴வே, ஆருப்பே வா ப⁴வே. ரூபானம்யேவாதி தி³ட்டா²தீ³னவானம் ரூபானம்யேவ, ந அரூபானந்தி அதி⁴ப்பாயோ. நிப்³பி³தா³யாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன நிப்³பி³ந்த³னத்தா²ய. விராகா³யாதி விரஜ்ஜனத்தா²ய. நிரோதா⁴யாதி நிருஜ்ஜ²னத்தா²ய. ஸப்³ப³மேதம் ஸமதிக்கமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த³ண்டா³தா³னாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அதி³ன்னாதா³னாதி³கம் ஸப்³ப³ம் ரூபஹேதுகம் அனத்த²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி, ந இத⁴ பாளியம் ஆக³தமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கரஜரூபேதி யதா²வுத்தாதீ³னவாதி⁴கரணபா⁴வயோக்³யம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம், ஓளாரிகரூபேதி அத்தோ². ஆதீ³னவந்தி தோ³ஸம். தஸ்ஸாதி ரூபஸ்ஸ. ஆலோகோதி வண்ணவிஸேஸோ ஏவாதி தத்த² பவத்தம் படிபா⁴க³னிமித்தம் உக்³கா⁴டேத்வா ஸியா ஆகாஸனிமித்தம் உக்³க³ஹேதும், ந பன பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணம் உக்³கா⁴டேத்வா. தஸ்ஸ ஹி உக்³கா⁴டனா நாம ரூபனிமித்தேனேவ ஸியாதி ஆஹ ‘‘ட²பேத்வா பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணம் நவஸூ’’தி. கேசி பன ‘‘ஆலோககஸிணம்பி ட²பேத்வா அட்ட²ஸூ’’தி வத³ந்தி, தஸ்ஸ பன ட²பனே காரணம் ந தி³ஸ்ஸதி, கரஜரூபம் அதிக்கந்தம் ஹோதி தஸ்ஸ அனாலம்ப³னதோ.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னவஸேனா’’தி வுத்தம். நனு பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னிபி தஸ்ஸ அனாலம்ப³னவஸேனேவ பவத்தந்தி படிபா⁴க³னிமித்தாரம்மணத்தா? ஸச்சமேதம், ஓளாரிகங்க³ப்பஹானதோ பன ஸந்தஸபா⁴வேன ஆனேஞ்ஜப்பத்தேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னேன அதிக்கந்தம் ஸுட்டு² அதிக்கந்தம் நாம ஹோதீதி ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னவஸேனா’’தி வுத்தம். கேசி ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் நிருஜ்ஜ²னதோ, காமதா⁴துஸமதிக்கமனதோ சா’’தி வத³ந்தி, தம் அகாரணம், இதரேஸம் சித்தஸமுட்டா²னரூபானம் ஸம்ப⁴வதோ, ஹேட்டி²மஜ்ஜா²னானஞ்ச அகாமதா⁴துஸம்வத்தனீயதோ. தப்படிபா⁴க³மேவாதி கரஜரூபபடிபா⁴க³மேவ நிமித்தக்³கா³ஹஸம்ப⁴வதோ. ஸதி³ஸஞ்ச நாம தம் ந ஹோதி, தஸ்மா கிம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமனேனாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கத²ம்? யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கத²ந்தி கதே²துகம்யதாபுச்சா². யதா²தி ஓபம்மத்தே² நிபாதோ. லேகா²சித்தந்தி காளவண்ணாதி³னா கதபரிகம்மாய லேகா²ய சித்தம். ப²லிதந்தரந்தி விவரம். தி³ஸ்வாதி தூ³ரதோ தி³ஸ்வா. ஸமானரூபஸத்³த³ஸமுதா³சாரந்தி ஸதி³ஸரூபஸண்டா²னஸரப்பயோக³ம்.

ஆரம்மணவஸேனாதி ‘‘மம சக்கு² ஸோப⁴னம், மம காயோ தி²ரோ, மம பரிக்கா²ரா ஸுந்த³ரா’’தி ஏவம் ஆரம்மணகரணவஸேன. கரஜரூபஸமங்கி³காலோதி அத்தனோ அத்தபா⁴வரூபேன சேவ ஆரம்மணரூபேன ச ஸமன்னாக³தகாலோ. தம்பீதி கஸிணரூபஸ்ஸபி. ஸாமிஅத்தே² ஹி இத³ம் உபயோக³வசனம். ப⁴யஸந்தாஸஅத³ஸ்ஸனகாமதா விய ஸமதிக்கமிதுகாமதாதி யோஜனா. இத³ஞ்ச யதா²வுத்தானம் நிப்³பி³தா³விராக³னிரோதா⁴னம் ஸாதா⁴ரணவசனம். தே ஹி தயோ அபேக்கி²த்வா ப⁴யஸந்தாஸஅத³ஸ்ஸனகாமதா வுத்தா. ஏகோ கிர ஸுனகோ² வனே ஸூகரேன பஹடமத்தோ பலாதோ, ஸோ அரூபத³ஸ்ஸனவேலாய ப⁴த்தபசனஉக்க²லிம் தூ³ரதோ தி³ஸ்வா ஸூகரஸஞ்ஞாய பீ⁴தோ உத்தஸந்தோ பலாயி, பிஸாசபீ⁴ருகோ புரிஸோ ரத்திபா⁴கே³ அபரிசிதே தே³ஸே மத்த²கச்சி²ன்னம் தாலக்க²ந்த⁴ம் தி³ஸ்வா பிஸாசஸஞ்ஞாய பீ⁴தோ உத்தஸந்தோ முச்சி²தோ பபதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸூகரா…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி.

276. ஏவந்தி யதா²வுத்தம் ஓபம்மத்த²ம் நிக³மேந்தோ ஆஹ. ஸோதி யோகா³வசரோ. தஸ்மிம் ஜா²னே ஆதீ³னவம் பஸ்ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபந்தி கஸிணரூபம். ஸந்தவிமோக்க²தோதி அரூபஜ்ஜா²னதோ. தானி ஹி ‘‘யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 8.72; 10.9) ஸந்தவிமோக்கா²தி ஆக³தா. ஸந்ததாஸித்³தி⁴ சஸ்ஸ அனுஸ்ஸுதிதோ த³ட்ட²ப்³பா³. யதே²வாதி ஏவ-காரேன யேன பகாரேன ஏதம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் து³வங்கி³கம், ஏவம் ஆருப்பானிபீதி உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாவஸேன து³வங்கி³கத்தம் த³ஸ்ஸேதி, ந ததியஜ்ஜா²னே விய து³வங்கி³கதாமத்தம். நனு சேத்தா²பி து³வங்கி³கதாமத்தமேவ பூ⁴மிபே⁴த³தோதி? நாயம் தோ³ஸோ உபமோபமேய்யபா⁴வஸ்ஸ பி⁴ன்னாதி⁴கரணதோ.

தத்தா²தி தஸ்மிம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னே. நிகந்திந்தி அபேக்க²ம். பரியாதா³யாதி ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன தஸ்மிம் ஜா²னே கே²பேத்வா, அனபேக்கோ² ஹுத்வாதி அத்தோ². ஸந்ததோ மனஸிகரணேனேவ பணீததோ, ஸுகு²மதோ ச மனஸிகாரோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸந்ததோ அனந்ததோ மனஸி கரித்வா’’தி. பத்த²ரித்வாதி பகே³வ வட்³டி⁴தம், ததா³ வட்³ட⁴னவஸேன வா பத்த²ரித்வா. தேனாதி கஸிணரூபேன. உக்³கா⁴டேதி கஸிணந்தி ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் பத²வீகஸிணாதி³கஸிணரூபம் அபனேதி. உக்³கா⁴டனவிதி⁴ம் பன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உக்³கா⁴டேந்தோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸம்வேல்லேதீதி படிஸம்ஹரதி. அஞ்ஞத³த்தூ²தி ஏகம்ஸேன. நேவ உப்³ப³ட்டதீதி நேவ உட்ட²ஹதி. ந விவட்டதீதி ந வினிவட்டதி. இமஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ கஸிணரூபஸ்ஸ. அமனஸிகாரந்தி மனஸி அகரணம் அசிந்தனம். மனஸிகாரஞ்ச படிச்சாதி ‘‘ஆகாஸோ ஆகாஸோ’’தி பா⁴வனாமனஸிகாரஞ்ச நிஸ்ஸாய. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் கஸிணரூபம் ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மனஸி கரோதோ, தேன ச பு²ட்டோ²காஸம் ‘‘ஆகாஸோ ஆகாஸோ’’தி மனஸி கரோதோ யதா³ தம் பா⁴வனானுபா⁴வேன ஆகாஸம் ஹுத்வா உபட்டா²தி, ததா³ ஸோ கஸிணம் உக்³கா⁴டேதி நாம, தஞ்ச தேன உக்³கா⁴டிதம் நாம ஹோதீதி. தேனாஹ ‘‘கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸமத்தம் பஞ்ஞாயதீ’’தி. ஸப்³ப³மேதந்தி திவித⁴ம்பேதம் ஏகமேவ பரியாயபா⁴வதோ.

‘‘நீவரணானி விக்க²ம்ப⁴ந்தீ’’தி கஸ்மா வுத்தம்? நனு ரூபாவசரபட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ உபசாரக்க²ணேயேவ நீவரணானி விக்க²ம்பி⁴தானி, ததோ பட்டா²ய சஸ்ஸ ந நேஸம் பரியுட்டா²னம். யதி³ ஸியா, ஜா²னதோ பரிஹாயேய்ய? யம் பனேகே வத³ந்தி ‘‘அத்தே²வ ஸுகு²மானி அரூபஜ்ஜா²னவிக்க²ம்ப⁴னேய்யானி நீவரணானி, தானி ஸந்தா⁴யேதம் வுத்த’’ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம். ந ஹி மஹக்³க³தகுஸலேஸு லோகுத்தரகுஸலேஸு விய ஓதி⁴ஸோ பஹானம் நாம அத்தி². யோ பன ரூபாவசரேஹி ஆருப்பானம் உளாரப²லதாதி³விஸேஸோ, ஸோ பா⁴வனாவிஸேஸேன ஸந்ததரபணீததரபா⁴வேன தேஸுயேவ புரிமபுரிமேஹி பச்சி²மபச்சி²மானம் வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘விக்க²ம்ப⁴ந்தீ’’தி பன வசனம் வண்ணப⁴ணனவஸேன வுத்தம். ததா² ஹி அஞ்ஞத்தா²பி ஹேட்டா² பஹீனானம் உபரி பஹானம் வுச்சதி. யே பன ‘‘ஸப்³பே³ குஸலா த⁴ம்மா ஸப்³பே³ஸம் அகுஸலானம் படிபக்கா²தி கத்வா ஏவம் வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி, தேஹி து³தியஜ்ஜா²னூபசாராதீ³ஸு நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னாவசனஸ்ஸ காரணம் வத்தப்³ப³ம். ஸதி ஸந்திட்ட²தீதி ஆகாஸனிமித்தாரம்மணா ஸதி ஸம்மா ஸூபட்டி²தா ஹுத்வா திட்ட²தி. ஸதிஸீஸேன சேத்த² உபசாரஜ்ஜா²னானுகு³ணானம் ஸத்³தா⁴பஞ்சமானம் ஸகிச்சயோக³ம் த³ஸ்ஸேதி. உபசாரேனாதி உபசாரஜ்ஜா²னேன. இதா⁴பீதி ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் ஸந்தா⁴ய ஸம்பிண்ட³னம். தம் ஹி உபேக்கா²வேத³னாஸம்பயுத்தம். ஸேஸந்தி ‘‘ஸேஸானி காமாவசரானீ’’திஆதி³. யம் இத⁴ வத்தப்³ப³மவுத்தம், தம் பன பத²வீகஸிணனித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 1.51 ஆத³யோ) வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘பத²வீகஸிணே வுத்தனயமேவா’’தி.

ஏவம் யம் தத்த² அவிஸிட்ட²ம், தம் அதிதி³ஸித்வா இதா³னி விஸிட்ட²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் பன விஸேஸோ’’திஆதி³மாஹ. யானப்புதோளி கும்பி⁴முகா²தீ³னந்தி ஓகு³ண்ட²னஸிவிகாதி³யானானம் முக²ம் யானமுக²ம், புதோளியா கு²த்³த³கத்³வாரஸ்ஸ முக²ம் புதோளிமுக²ம், கும்பி⁴முக²ந்தி பச்சேகம் முக²-ஸத்³தோ³ ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³. ஆகாஸம்யேவ யானமுகா²தி³பரிச்சி²ன்னம். பரிகம்மமனஸிகாரேனாதி பரிகம்மபூ⁴தேன மனஸிகாரேன உபசாரஜ்ஜா²னேன. பரிகம்மம் அனுலோமம் உபசாரோதி ச அனத்த²ந்தரஞ்ஹேதம். பேக்க²மானோ அரூபாவசரஜ்ஜா²னசக்கு²னா.

277. ஸப்³பா³காரேனாதி ரூபனிமித்தம் த³ண்டா³தா³னஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனாதி³னா ஸப்³பே³ன ரூபத⁴ம்மேஸு, பத²வீகஸிணாதி³ரூபனிமித்தேஸு, ததா³ரம்மணஜ்ஜா²னேஸு ச தோ³ஸத³ஸ்ஸனாகாரேன, தேஸு ஏவ வா ரூபாதீ³ஸு நிகந்திப்பஹானஅனாவஜ்ஜிதுகாமதாதி³னா. ரூபஜ்ஜா²னம்பி ரூபந்தி வுச்சதி உத்தரபத³லோபேன ‘‘ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 160; விப⁴. 625) யதா² ரூபப⁴வோ ரூபம். ரூபீதி ஹி ரூபஜ்ஜா²னலாபீ⁴தி அத்தோ². ஆரம்மணம்பி கஸிணரூபம் ரூபந்தி வுச்சதி புரிமபத³லோபேன யதா² ‘‘தே³வத³த்தோ த³த்தோ’’தி. ரூபானி பஸ்ஸதீதி கஸிணரூபானி ஜா²னசக்கு²னா பஸ்ஸதீதி அத்தோ². தஸ்மாதி யஸ்மா உத்தரபத³லோபேன, புரிமபத³லோபேன ச யதா²க்கமம் ரூபஜ்ஜா²னகஸிணரூபேஸு ரூபவோஹாரோ தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா. ரூபே ரூபஜ்ஜா²னே தம்ஸஹக³தா ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞா. ததா³ரம்மணஸ்ஸ சாதி ச-ஸத்³தே³ன யதா²வுத்தம் ரூபாவசரஜ்ஜா²னம் ஸம்பிண்டே³தி, தேன பாளியம் ‘‘ரூபஸஞ்ஞான’’ந்தி ஸரூபேகஸேஸேன நித்³தே³ஸோ கதோதி த³ஸ்ஸேதி. விராகா³தி ஜிகு³ச்ச²னதோ. நிரோதா⁴தி தப்படிப³ந்த⁴ச²ந்த³ராக³விக்க²ம்ப⁴னேன நிரோத⁴னதோ. வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் காதும் ‘‘கிம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸ ஸப்³பா³காரேன விராகா³ அனவஸேஸானம் நிரோதா⁴தி ஏவம் வா ஏத்த² யோஜனா காதப்³பா³.

‘‘ஆரம்மணே அவிரத்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாஸமதிக்கமோ ந ஹோதீ’’தி இத³ம் யஸ்மா இமானி ஜா²னானி ஆரம்மணாதிக்கமேன பத்தப்³பா³னி, ந அங்கா³திக்கமேனாதி கத்வா வுத்தம். யஸ்மா பனேத்த² ஸஞ்ஞாஸமதிக்கமோ ஆரம்மணஸமதிக்கமேன வினா ந ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸமதிக்கந்தாஸு ச ஸஞ்ஞாஸு ஆரம்மணம் ஸமதிக்கந்தமேவ ஹோதீ’’தி ஆஹ. அவத்வா வுத்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸமாபன்னஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு குஸலஸஞ்ஞாவஸேன ஸமாபன்னக்³க³ஹணம், விபாகஸஞ்ஞாவஸேன உபபன்னக்³க³ஹணம், கிரியாஸஞ்ஞாவஸேன தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரக்³க³ஹணம். அரஹதோ ஹி ஜா²னானி விஸேஸதோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரோ. யதி³ ஸஞ்ஞாஸமதிக்கமஸ்ஸ அனுனிப்பா²தி³ஆரம்மணஸமதிக்கமோ விப⁴ங்கே³ ச அவுத்தோ, அத² கஸ்மா இத⁴ க³ஹிதோதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. ஆரம்மணஸமதிக்கமவஸேனாபி அயமத்த²வண்ணனா கதா, ‘‘ததா³ரம்மணஸ்ஸ சேதம் அதி⁴வசன’’ந்திஆதி³னா விப⁴ங்கே³ விய ஸஞ்ஞாஸமதிக்கமமேவ அவத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ.

278. படிகா⁴தேனாதி படிஹனனேன விஸயீவிஸயஸமோதா⁴னேன. அத்த²ங்க³மாதிஆதீ³ஸு புரிமம் புரிமம் பச்சி²மஸ்ஸ பச்சி²மஸ்ஸ அத்த²வசனம், தஸ்மா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மோ ஜா²னஸமங்கி³காலே அனுப்பத்தீதி தஸ்ஸ இதே⁴வ க³ஹணே காரணம் அனுயோக³முகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காமஞ்சேதா’’திஆதி³ வுத்தம். உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் படிபஜ்ஜனகானம். ஏதாஸம் படிக⁴ஸஞ்ஞானம். ஏத்த² பட²மாருப்பகதா²யம். வசனம் அத்த²ங்க³மவஸேன.

கிம் வா பஸம்ஸாகித்தனேன, படிக⁴ஸஞ்ஞானம் பன அத்த²ங்க³மோ இதே⁴வ வத்தப்³ப³த்தா வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வோ நாம படிபக்கே²ன பஹீனதாய வா பச்சயாபா⁴வேன வா. தேஸு ரூபஜ்ஜா²னஸமங்கி³னோ படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அபா⁴வோ பச்சயாபா⁴வமத்தேன, ந படிபக்கா²தி⁴க³மேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. தத்த² தாதி படிக⁴ஸஞ்ஞா. ரூபாவசரந்தி ரூபாவசரஜ்ஜா²னம். ஸமாபன்னஸ்ஸாதி ஸமாபஜ்ஜித்வா விஹரந்தஸ்ஸ. கிஞ்சாபி ந ஸந்தீதி யோஜனா. ந பஹீனத்தா ந ஸந்தீதி ந ததா³ படிக⁴ஸஞ்ஞா பஹீனபா⁴வேன ந ஸந்தி நாம. தத்த² காரணமாஹ ‘‘ந ஹி ரூபவிராகா³ய ரூபாவசரபா⁴வனா ஸம்வத்ததீ’’தி. நனு ச படிக⁴ஸஞ்ஞாபி அரூபத⁴ம்மா ஏவாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ரூபாயத்தா ச ஏதாஸம் பவத்தீ’’தி. அயம் பன பா⁴வனாதி அரூபபா⁴வனமாஹ. தா⁴ரேதுந்தி அவதா⁴ரேதும். இதா⁴தி அரூபஜ்ஜா²னே. ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரவசனாதீ³ஹி ஆனேஞ்ஜதா. ‘‘யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா’’திஆதி³னா (அ. நி. 8.72; 10.9) ஸந்தவிமோக்க²தா ச வுத்தா.

279. தோ³ஸத³ஸ்ஸனபுப்³ப³கபடிபக்க²பா⁴வனாவஸேன படிக⁴ஸஞ்ஞானம் ஸுப்பஹீனத்தா மஹதாபி ஸத்³தே³ன அரூபஸமாபத்திதோ ந வுட்டா²தி. ததா² பன ந ஸுப்பஹீனத்தா ஸப்³ப³ரூபாவசரஸமாபத்திதோ வுட்டா²னம் ஸியா, பட²மஜ்ஜா²னம் பன அப்பகம்பி ஸத்³த³ம் ந ஸஹதீதி தம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்டகோதி வுத்தம். ஆருப்பபா⁴வனாய அபா⁴வே சுதிதோ உத்³த⁴ம் உப்பத்திரஹானம் ரூபஸஞ்ஞாபடிக⁴ஸஞ்ஞானம் யாவ அத்தனோ விபாகப்பவத்தி, தாவ அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னேன ஸமதிக்கமோ, அத்த²ங்க³மோ ச வுத்தோ. நானத்தஸஞ்ஞாஸு பன யா தஸ்மிம் ப⁴வே ந உப்பஜ்ஜந்தி ஏகந்தரூபனிஸ்ஸிதா, தா அனோகாஸதாய ந உப்பஜ்ஜந்தி, ந ஆருப்பபா⁴வனாய நிவாரிதத்தா, அனிவாரிதத்தா ச காசி உப்பஜ்ஜந்தி. தஸ்மா தாஸம் அமனஸிகாரோ அனாவஜ்ஜனம் அபச்சவேக்க²ணம், ஜவனபடிபாத³கேன வா ப⁴வங்க³மனஸ்ஸ அந்தோ அகரணம் அப்பவேஸனம் வுத்தம்.

தேன ச நானத்தஸஞ்ஞாமனஸிகாரஹேதூனம் ரூபானம் ஸமதிக்கமா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி²ரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்கே²பதோ’’திஆதி³ வுத்தம். அபிச இமேஹி தீஹி பதே³ஹி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா வண்ணோ கதி²தோ ஸோதூனம் உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம், பலோப⁴னத்த²ஞ்ச. யே ஹி அகுஸலா ஏவம்கா³ஹினோ ‘‘ஸப்³ப³ஸ்ஸாத³ரஹிதே ஆகாஸே பவத்திதஸஞ்ஞாய கோ ஆனிஸம்ஸோ’’தி, தே ததோ மிச்சா²கா³ஹதோ நிவத்தேதும் தீஹி பதே³ஹி ஜா²னஸ்ஸ ஆனிஸம்ஸோ கதி²தோ. தம் ஹி ஸுத்வா தேஸம் ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி ‘‘ஏவம் ஸந்தா கிராயம் ஸமாபத்தி ஏவம் பணீதா, ஹந்த³ஸ்ஸா நிப்³ப³த்தனத்த²ம் உஸ்ஸாஹம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி.

280. அஸ்ஸாதி ஆகாஸஸ்ஸ. உப்பாதோ³ ஏவ அந்தோ உப்பாத³ந்தோ, ததா² வயந்தோ. ஸபா⁴வத⁴ம்மோ ஹி அஹுத்வா ஸம்ப⁴வதோ, ஹுத்வா ச வினஸ்ஸனதோ உத³யவயபரிச்சி²ன்னோ. ஆகாஸோ பன அஸபா⁴வத⁴ம்மத்தா தது³ப⁴யாபா⁴வதோ அனந்தோ வுத்தோ. அஜடாகாஸபரிச்சி²ன்னாகாஸானம் இத⁴ அனதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘ஆகாஸோதி கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸோ வுச்சதீ’’தி ஆஹ. கஸிணம் உக்³கா⁴டீயதி ஏதேனாதி கஸிணுக்³கா⁴டோ, ததே³வ கஸிணுக்³கா⁴டிமம். மனஸிகாரவஸேனாபீதி ரூபவிவேகமத்தக்³க³ஹணேன பரிச்சே²த³ஸ்ஸ அக்³க³ஹணதோ அனந்தப²ரணாகாரேன பவத்தபரிகம்மமனஸிகாரவஸேனாபி. அனந்தம் ப²ரதீதி அக்³க³ஹிதபரிச்சே²த³தாய அனந்தம் கத்வா பரிகம்மஸம்ப²ஸ்ஸபுப்³ப³கேன ஜா²னஸம்ப²ஸ்ஸேன பு²ஸதி. யதா² பி⁴ஸக்³க³மேவ பே⁴ஸஜ்ஜம், ஏவம் ஆகாஸானந்தமேவ ஆகாஸானஞ்சம் ஸம்யோக³பரஸ்ஸ த-காரஸ்ஸ ச-காரம் கத்வா. ஜா²னஸ்ஸ பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ ஆரம்மணம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ‘‘ஆயதனமஸ்ஸா’’தி வுத்தம், அதி⁴ட்டா²னட்டே² ஆயதன-ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ. காரணாகரஸஞ்ஜாதிதே³ஸனிவாஸத்தே²பி ஆயதன-ஸத்³தோ³ இத⁴ யுஜ்ஜதேவ.

விஞ்ஞாணஞ்சாயதனகதா²வண்ணனா

281. சிண்ணோ சரிதோ பகு³ணிகதோ ஆவஜ்ஜனாதி³லக்க²ணோ வஸீபா⁴வோ ஏதேனாதி சிண்ணவஸீபா⁴வோ, தேன சிண்ணவஸீபா⁴வேன. ரூபாவசரஸஞ்ஞம் அனதிக்கமித்வா அனதி⁴க³ந்தப்³ப³தோ, தம்ஸஹக³தஸஞ்ஞாமனஸிகாரஸமுதா³சாரஸ்ஸ ஹானபா⁴கி³யபா⁴வாவஹதோ, தம்ஸமதிக்கமேனேவ தத³ஞ்ஞேஸம் ஸமதிக்கமிதப்³பா³னம் ஸமதிக்கமஸித்³தி⁴தோ ச வுத்தம் ‘‘ஆஸன்னரூபாவசரஜ்ஜா²னபச்சத்தி²கா’’தி. வீதி²படிபன்னாய பா⁴வனாய உபரூபரிவிஸேஸாவஹபா⁴வதோ, பணீதபா⁴வஸித்³தி⁴தோ ச பட²மாருப்பதோ து³தியாருப்பம் ஸந்ததரஸபா⁴வந்தி ஆஹ ‘‘நோ ச விஞ்ஞாணஞ்சாயதனமிவ ஸந்தா’’தி வக்க²தி ஹி ‘‘ஸுப்பணீததரா ஹோந்தி, பச்சி²மா பச்சி²மா இதா⁴’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.290). அனந்தம் அனந்தந்தி கேவலம் ‘‘அனந்தம் அனந்த’’ந்தி ந மனஸி காதப்³ப³ம் ந பா⁴வேதப்³ப³ம், ‘‘அனந்தம் விஞ்ஞாணம், அனந்தம் விஞ்ஞாண’’ந்தி பன மனஸி காதப்³ப³ம், ‘‘விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாண’’ந்தி வா.

தஸ்மிம் நிமித்தேதி தஸ்மிம் பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸங்கா²தே விஞ்ஞாணனிமித்தே. சித்தம் சாரேந்தஸ்ஸாதி பா⁴வனாசித்தம் பவத்தேந்தஸ்ஸ. ஆகாஸபு²டே விஞ்ஞாணேதி கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸம் ப²ரித்வா பவத்தே பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணே ஆரம்மணபூ⁴தே. அப்பேதீதி அப்பனாவஸேன பவத்ததி. ஸபா⁴வத⁴ம்மேபி ஆரம்மணஸமதிக்கமபா⁴வனாபா⁴வதோ இத³ம் அப்பனாப்பத்தம் ஹோதி சதுத்தா²ருப்பம் விய. அப்பனானயோ பனேத்த² வுத்தனயேனேவாதி ஏத்த² து³தியாருப்பஜ்ஜா²னே புரிமபா⁴கே³ தீணி, சத்தாரி வா ஜவனானி காமாவசரானி உபேக்கா²வேத³னாஸம்பயுத்தானேவ ஹோந்தி. ‘‘சதுத்த²ம் பஞ்சமம் வா அரூபாவசர’’ந்திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.276) பட²மாருப்பஜ்ஜா²னே வுத்தேன நயேன, அத² வா அப்பனானயோதி ஸபா⁴வத⁴ம்மேபி ஆரம்மணே ஜா²னஸ்ஸ அப்பனானயோ ஆரம்மணாதிக்கமபா⁴வனாவஸேன ஆருப்பம் அப்பனம் பாபுணாதி, ‘‘அப்பனாப்பத்தஸ்ஸேவ ஹி ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணஸமதிக்கமனமத்தம் தத்த² ஹோதீ’’தி மரணானுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 1.177) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³தி அத்தோ².

282. ஸப்³ப³ஸோதி ஸப்³பா³காரேன பட²மாருப்பே ‘‘ஆஸன்னரூபஜ்ஜா²னபச்சத்தி²கதா, அஸந்தஸபா⁴வதா’’தி ஏவமாதி³னா ஸப்³பே³ன தோ³ஸத³ஸ்ஸனாகாரேன, தத்த² வா நிகந்திபஹானஅனாவஜ்ஜிதுகாமதாதி³ஆகாரேன, ஸப்³ப³ம் வா குஸலவிபாககிரியாபே⁴த³தோ அனவஸேஸந்தி அத்தோ². ஸ்வாயமத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஞாதும் ஸக்காதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ஸோதி இத³ம் வுத்தனயமேவா’’தி. ஜா²னஸ்ஸ ஆகாஸானஞ்சாயதனதா பா³ஹிரத்த²ஸமாஸவஸேன ஹேட்டா² வுத்தாதி ஆஹ ‘‘புப்³பே³ வுத்தனயேன ஜா²னம்பி ஆகாஸானஞ்சாயதன’’ந்தி. ஆரம்மணஸ்ஸ பன ஸமானாதி⁴கரணஸமாஸவஸேனாதி ஸந்த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆரம்மணம்பீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘புரிமனயேனேவா’’தி இத³ம் ‘‘நாஸ்ஸ அந்தோ’’திஆதி³னா வுத்தபத³ஸித்³தி⁴ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யதா² அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன, ஏவம் ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²னபி ஆயதன-ஸத்³தே³ன இத⁴ அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸஞ்ஜாயதி ஏத்தா²தி ஸஞ்ஜாதி, ஸஞ்ஜாதி ஏவ தே³ஸோ ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ. ஜா²னம் அப்பவத்திகரணேன. ஆரம்மணம் அமனஸிகரணேன. உப⁴யம்பி வா உப⁴யதா யோஜேதப்³பா³. ஜா²னஸ்ஸபி ஹி அனாவஜ்ஜனம், ஜவனபடிபாத³கேன வா ப⁴வங்க³மனஸ்ஸ அந்தோ அகரணம் அமனஸிகரணம், ஆரம்மணஸ்ஸ ச ஆரம்மணகரணவஸேன அப்பவத்தனம் அப்பவத்திகரணந்தி அத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸேன, ஏகஸேஸனயேன வா.

புப்³பே³ அனந்தஸ்ஸ ஆகாஸஸ்ஸ ஆரம்மணகரணவஸேன பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணம் அத்தனோ ப²ரணாகாரேனேவ ‘‘அனந்த’’ந்தி மனஸி காதப்³ப³த்தா ‘‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’’ந்தி வுத்தந்தி புன ‘‘மனஸிகாரவஸேன வா அனந்த’’ந்தி வுத்தம், ஸப்³ப³ஸோ மனஸிகரணவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘அனவஸேஸதோ மனஸி கரோந்தோ ‘அனந்த’ந்தி மனஸி கரோதீ’’தி. ஜா²னவிப⁴ங்கே³பி அயமேவத்தோ² வுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யம் பன விப⁴ங்கே³ வுத்த’’ந்திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸா பாளியா ஏவம் வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³ – தம்யேவ ஆகாஸம் பு²டம் விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனவிஞ்ஞாணேன மனஸி கரோதீதி. அயம் பனத்தோ² யுத்தோ விய தி³ஸ்ஸதி, தம்யேவ ஆகாஸம் விஞ்ஞாணேன பு²டம் தேன க³ஹிதாகாரம் மனஸி கரோதி. ஏவம் தம் விஞ்ஞாணம் அனந்தம் ப²ரதீதி. யம் ஹி ஆகாஸம் பட²மாருப்பஸமங்கீ³ விஞ்ஞாணேன அனந்தம் ப²ரதி, தம் ப²ரணாகாரஸஹிதமேவ விஞ்ஞாணம் மனஸி கரோந்தோ து³தியாருப்பஸமங்கீ³ அனந்தம் ப²ரதீதி வுச்சதி.

மனஸிகாரவஸேன அனந்தப²ரணாகாரேன இத⁴ அனந்ததா, ந ஆகாஸஸ்ஸ விய உப்பாத³ந்தாதி³அபா⁴வேனாதி ‘‘நாஸ்ஸ அந்தோதி அனந்த’’ந்தி ஏத்தகமேவாஹ. ‘‘ருள்ஹீஸத்³தோ³’’தி இமினா ‘‘விஞ்ஞாணானஞ்ச’’ந்தி ஏதஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்தே² விஞ்ஞாணஞ்ச-ஸத்³தோ³ நிருள்ஹோதி த³ஸ்ஸேதி, யதா²வுத்தம் வா விஞ்ஞாணம் து³தியாருப்பஜ்ஜா²னேன அஞ்சீயதி வுத்தாகாரேன ஆலம்பீ³யதீதி விஞ்ஞாணஞ்சந்தி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தத்த²மேவாதி ஆஹ ‘‘ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவா’’தி.

ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனகதா²வண்ணனா

283. ததியாருப்பகம்மட்டா²னே யம் ஹேட்டா² வுத்தஸதி³ஸம், தம் வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம், அபுப்³ப³மேவ வண்ணயிஸ்ஸாம. தத்த² தஸ்ஸேவாதி யம் ஆரப்³ப⁴ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் பவத்தம், தஸ்ஸேவ. கிம் பன தந்தி ஆஹ ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனவிஞ்ஞாணஸ்ஸா’’தி. ஏதேன ததோ அஞ்ஞம் ததியாருப்பஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணம் நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஆரம்மணபூ⁴தஸ்ஸா’’தி இமினா தஸ்ஸ அனாரம்மணபூ⁴தம் து³தியாருப்பவிஞ்ஞாணம் நிவத்தேதி. அபா⁴வோதி நத்தி²தா. ஸுஞ்ஞதாதி ரித்ததா. விவித்தாகாரோதி விவேகோ. தீஹி பதே³ஹி பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸ்ஸ அபக³மமேவ வத³தி. ‘‘மனஸி காதப்³போ³’’தி வத்வா மனஸிகாரவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் விஞ்ஞாண’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அமனஸிகரித்வாதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மனஸி அகத்வா அசிந்தேத்வா. வா-ஸத்³தோ³ அனியமத்தோ², தேன தீஸு பகாரேஸு ஏகேனபி அத்த²ஸித்³தீ⁴தி த³ஸ்ஸேதி.

தஸ்மிம் நிமித்தேதி தஸ்மிம் பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸ்ஸ அபா⁴வஸங்கா²தே ஜா²னுப்பத்தினிமித்தே. ஆகாஸே பு²டேதி ஆகாஸம் ப²ரித்வா பவத்தே. ‘‘ஆகாஸபு²டே’’தி வா பாடோ². ஸுஞ்ஞவிவித்தனத்தி²பா⁴வேதி ஸுஞ்ஞபா⁴வே, விவித்தபா⁴வே, நத்தி²பா⁴வே சாதி யேன ஆகாரேன பா⁴விதம், தஸ்ஸ க³ஹணத்த²ம் வுத்தம். அத² வா ஸுஞ்ஞவிவித்தனத்தி²பா⁴வேதி ஸுஞ்ஞவிவித்ததாஸங்கா²தே நத்தி²பா⁴வே, தேன வினாஸாபா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி, ந புரே அபா⁴வாதி³கே.

தஸ்மிம் ஹி அப்பனாசித்தேதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஜ்ஜா²னஸம்பயுத்தே அப்பனாவஸேன பவத்தே சித்தே, தஸ்மிம் வா பட²மாருப்பஸ்ஸ அபக³மஸங்கா²தே நத்தி²பா⁴வே யதா²வுத்தே அப்பனாசித்தே உப்பன்னே. ஸோ பி⁴க்கு² அபா⁴வமேவ பஸ்ஸந்தோ விஹரதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புரிஸோ கத்த²சி க³ந்த்வா ஆக³ந்த்வா ஸுஞ்ஞமேவ பஸ்ஸதி, நத்தி²பா⁴வமேவ பஸ்ஸதீதி யோஜனா. தம் டா²னந்தி தம் ஸன்னிபாதட்டா²னம். ‘‘பரிகம்மமனஸிகாரேன அந்தரஹிதே’’தி இமினா ஆரம்மணகரணாபா⁴வேன தஸ்ஸ அந்தரதா⁴னம் ந நட்ட²த்தாதி த³ஸ்ஸேதி. தத்ரித³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – யதா² ஸோ புரிஸோ தத்த² ஸன்னிபதிதம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் தி³ஸ்வா க³தோ, ததோ ஸப்³பே³ஸு பி⁴க்கூ²ஸு கேனசிதே³வ கரணீயேன அபக³தேஸு ஆக³ந்த்வா தம் டா²னம் பி⁴க்கூ²ஹி ஸுஞ்ஞமேவ பஸ்ஸதி, ந பி⁴க்கூ²னம் ததோபி அபக³தகாரணம், ஏவமயம் யோகா³வசரோ புப்³பே³ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஜ்ஜா²னசக்கு²னா பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணம் தி³ஸ்வா பச்சா² நத்தீ²தி பரிகம்மமனஸிகாரேன தஸ்மிம் அபக³தே ததியாருப்பஜ்ஜா²னசக்கு²னா தஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வமேவ பஸ்ஸந்தோ விஹரதி, ந தஸ்ஸ அபக³மனகாரணம் வீமம்ஸதி ஜா²னஸ்ஸ தாதி³ஸாபோ⁴கா³பா⁴வதோதி. ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மாதி ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம்.

284. நத்தி²தா பரியாயாஸுஞ்ஞவிவித்தபா⁴வாதி ‘‘நத்தீ²’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத³ந்தேன ஸுஞ்ஞவிவித்தபதா³னிபி க³ஹிதானி. ஆமேடி³தவசனம் பன பா⁴வனாகாரத³ஸ்ஸனம். விப⁴ங்கே³பி இமஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அயமேவத்தோ² வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம்பி விப⁴ங்கே³’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தஞ்ஞேவ விஞ்ஞாணம் அபா⁴வேதீதி யம் புப்³பே³ ‘‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’’ந்தி மனஸி கதம் பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணம், தம்யேவாதி அத்தோ². தம்யேவ ஹி ஆரம்மணபூ⁴தம் பட²மேன விய ரூபனிமித்தம் ததியேனாருப்பேனாபா⁴வேதீதி. க²யதோ ஸம்மஸனந்தி ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனமாஹ. ஸா ஹி ஸங்க²தத⁴ம்மானம் ப⁴ங்கா³பா⁴வமேவ பஸ்ஸந்தீ ‘‘விஞ்ஞாணம்பி அபா⁴வேதீ’’திஆதி³னா வத்தப்³ப³தம் லப⁴தீதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘க²யதோ ஸம்மஸனம் விய வுத்த’’ந்தி. அஸ்ஸாதி பாட²ஸ்ஸ. புன அஸ்ஸாதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ. அபா⁴வேதீதி அபா⁴வம் கரோதி. யதா² ஞாணஸ்ஸ ந உபதிட்ட²தி, ஏவம் கரோதி அமனஸிகரணதோ. ததோ ஏவ விபா⁴வேதி விக³தபா⁴வம் கரோதி, வினாஸேதி வா யதா² ந தி³ஸ்ஸதி, ததா² கரணதோ. தேனேவ அந்தரதா⁴பேதி திரோபா⁴வம் க³மேதி. ந அஞ்ஞதா²தி இமிஸ்ஸா பாளியா ஏவமத்தோ², ந இதோ அஞ்ஞதா² அயுஜ்ஜமானகத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

அஸ்ஸாதி பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணாபா⁴வஸ்ஸ. கிஞ்சனந்தி கிஞ்சிபி. ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அப்பாவஸேஸதா நாம ப⁴ங்கோ³ ஏவ ஸியாதி ஆஹ ‘‘ப⁴ங்க³மத்தம்பி அஸ்ஸ அவஸிட்ட²ம் நத்தீ²’’தி. ஸதி ஹி ப⁴ங்க³மத்தேபி தஸ்ஸ ஸகிஞ்சனதா ஸியா. அகிஞ்சனந்தி ச விஞ்ஞாணஸ்ஸ கிஞ்சி பகாரம் அக்³க³ஹேத்வா ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் விபா⁴வனமாஹ. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனகதா²வண்ணனா

285. நோ ச ஸந்தாதி யதா² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வப்பத்தியா ஸவிஸேஸா ஸந்தா, ஏவமயம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி நோ ச ஸந்தா தத³பா⁴வதோ. யா அயம் க²ந்தே⁴ஸு பச்சயயாபனீயதாய, ரோக³மூலதாய ச ரோக³ஸரிக்க²தா, து³க்க²தாஸூலயோகா³தி³னா க³ண்ட³ஸரிக்க²தா, பீளாஜனனாதி³னா ஸல்லஸரிக்க²தா ச, ஸா ஸஞ்ஞாய ஸதி ஹோதி, நாஸதீதி வுத்தம் ‘‘ஸஞ்ஞா ரோகோ³, ஸஞ்ஞா க³ண்டோ³, ஸஞ்ஞா ஸல்ல’’ந்தி. ஸா சேத்த² படுகிச்சா பஞ்சவோகாரப⁴வதோ ஓளாரிகஸஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ந கேவலம் ஸஞ்ஞா ஏவ, அத² கோ² வேத³னாசேதனாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸஞ்ஞாஸீஸேன பன நித்³தே³ஸோ கதோ. ஏதம் ஸந்தந்தி ஏதம் அஸந்தபா⁴வகரரோகா³தி³ஸரிக்க²ஸஞ்ஞாவிரஹதோ ஸந்தம். ததோ ஏவ பணீதம். கிம் பன தந்தி ஆஹ ‘‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞா’’தி? தத³பதே³ஸேன தம்ஸம்பயுத்தஜ்ஜா²னமாஹ ‘‘ஆதீ³னவ’’ந்தி. ஏத்த² ரோகா³தி³ஸரிக்க²ஸஞ்ஞாதி³ஸப்³பா⁴வோபி ஆதீ³னவோ த³ட்ட²ப்³போ³, ந ஆஸன்னவிஞ்ஞாணஞ்சாயதனபச்சத்தி²கதாவ. உபரீதி சதுத்தா²ருப்பே. ஸா வாதி ஸா ஏவ. வத்திதாதி பவத்திதா நிப்³ப³த்திதா வளஞ்ஜிதா.

தஸ்மிம் நிமித்தேதி தஸ்மிம் ததியாருப்பஸமாபத்திஸங்கா²தே ஜா²னனிமித்தே. மானஸந்தி சித்தம் ‘‘மனோ ஏவ மானஸ’’ந்தி கத்வா, பா⁴வனாமனஸிகாரம் வா. தம் ஹி மனஸி ப⁴வந்தி மானஸந்தி வுச்சதி. ஜா²னஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம்பி ஜா²னானுகு³ணதாய ஸமாபத்திபரியாயோ லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திஸங்கா²தேஸு சதூஸு க²ந்தே⁴ஸூ’’தி, ஆரம்மணபூ⁴தேஸூதி அதி⁴ப்பாயோ.

286. யதா²வுத்தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞம் ஆரம்மணபச்சயபா⁴வதோ ஆயதனம் காரணமஸ்ஸாதி ஜா²னம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம், ஆகிஞ்சஞ்ஞமேவ ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தம் ஜா²னஸ்ஸ காரணந்தி ஆரம்மணம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனந்தி ஏவம் வா அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம்.

யாய ஸஞ்ஞாய பா⁴வதோதி யாதி³ஸாய ஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வேன. யா ஹி ஸா படுஸஞ்ஞாகிச்சஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸஞ்ஞாதிபி ந வத்தப்³பா³, ஸஞ்ஞாஸபா⁴வானாதிவத்தனதோ அஸஞ்ஞாதிபி ந வத்தப்³பா³, தஸ்ஸா விஜ்ஜமானத்தாதி அத்தோ². தந்தி தம் ஜா²னம். தம் தாவ த³ஸ்ஸேதுந்தி ஏத்த² தந்தி தம் ஸஸாபடிபத³ம், யதா²வுத்தஸஞ்ஞம், தஸ்ஸா ச அதி⁴க³முபாயந்தி அத்தோ². நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீதி ஹி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன த⁴ம்மம் உத்³த⁴ரந்தேன ஸஞ்ஞாவந்தமுகே²ன ஸஞ்ஞா உத்³த⁴டா, அஞ்ஞதா² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி உத்³த⁴ரிதப்³ப³ம் ஸியா. ஸா பன படிபதா³ யத்த² பவத்ததி, யதா² ச பவத்ததி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸந்ததோ மனஸி கரோதி, ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்திம் பா⁴வேதீ’’தி வுத்தம். ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஹி சதுத்தா²ருப்பபா⁴வனாய பவத்திட்டா²னம், ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்தி பவத்திஆகாரோதி. யத்ர ஹி நாமாதி யா நாம. நத்தி²பா⁴வம்பீதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதம்பி, ஏவம் ஸுகு²மம்பீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸந்தாரம்மணதாயாதி ஸந்தம் ஆரம்மணம் ஏதிஸ்ஸாதி ஸந்தாரம்மணா, தப்³பா⁴வோ ஸந்தாரம்மணதா, தாய, ந ஜா²னஸந்ததாய. ந ஹி ததியாருப்பஸமாபத்தி சதுத்தா²ருப்பஜ்ஜா²னதோ ஸந்தா.

சோத³கோ ‘‘யம் ஸந்ததோ மனஸி கரோதி, ந தத்த² ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனம் ப⁴வேய்ய. அஸதி ச ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனே ஸமதிக்கமோ ஏவ ந ஸியா’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸந்ததோ சே மனஸி கரோதி, கத²ம் ஸமதிக்கமோ ஹோதீ’’தி ஆஹ. இதரோ ‘‘அஸமாபஜ்ஜிதுகாமதாயா’’தி பரிஹாரமாஹ, தேன ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனம்பி அத்தே²வாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ஹீதிஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் கரோதி. தத்த² யஸ்மிம் ஜா²னே அபி⁴ரதி, தத்த² ஆவஜ்ஜனஸமாபஜ்ஜனாதி³படிபத்தியா ப⁴விதப்³ப³ம். ஸா பனஸ்ஸ ததியாருப்பே ஸப்³ப³ஸோ நத்தி², கேவலம் அஞ்ஞாபா⁴வதோ ஆரம்மணகரணமத்தமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³மாஹ.

ஸமதிக்கமித்வாவ க³ச்ச²தீதி தேஸம் ஸிப்பீனம் ஜீவிகம் திணாயபி அமஞ்ஞமானோ தே வீதிவத்ததியேவ. ஸோதி யோகா³வசரோ. தந்தி ததியாருப்பஸமாபத்திம். புப்³பே³ வுத்தனயேனாதி ‘‘ஸந்தா வதாயம் ஸமாபத்தீ’’திஆதி³னா வுத்தேன நயேன ஸந்ததோ மனஸி கரோந்தோ. தந்தி யாய நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ நாம ஹோதி, ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்திம் பா⁴வேதீதி வுச்சதி, தம் ஸஞ்ஞம் பாபுணாதீதி யோஜனா. ஸஞ்ஞாஸீஸேன ஹி தே³ஸனா. பரமஸுகு²மந்தி உக்கம்ஸக³தஸுகு²மபா⁴வம். ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்திந்தி உக்கம்ஸக³தஸுகு²மதாய ஸங்கா²ரானம் ஸேஸதாமத்தம் ஸமாபத்திம். தேனாஹ ‘‘அச்சந்தஸுகு²மபா⁴வப்பத்தஸங்கா²ர’’ந்தி. அந்தமதிச்ச அச்சந்தம். யதோ ஸுகு²மதமம் நாம நத்தி², ததா²பரமுக்கம்ஸக³தஸுகு²மஸங்கா²ரந்தி அத்தோ². பட²மஜ்ஜா²னூபசாரதோ பட்டா²ய ஹி தச்ச²ந்தியா விய பவத்தமானாய பா⁴வனாய அனுக்கமேன ஸங்கா²ரா தத்த² அந்திமகோட்டா²ஸதம் பாபிதா, ததோ பரம் நிரோதோ⁴ ஏவ, ந ஸங்கா²ரப்பவத்தீதி. தேன வுச்சதி ‘‘ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்தீ’’தி.

287. யம் தம் சதுக்க²ந்த⁴ம். அத்த²தோதி குஸலாதி³விஸேஸவிஸிட்ட²பரமத்த²தோ. விஸேஸதோ அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ய அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘இத⁴ ஸமாபன்னஸ்ஸ சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா’’தி. ஓளாரிகாய ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோதி யதி³பி சதுத்தா²ருப்பவிபாகஸஞ்ஞாய சதுத்தா²ருப்பகுஸலஸஞ்ஞா ஓளாரிகா, ததா² விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லஸஞ்ஞாஹி, ததா²பி ஓளாரிகஸுகு²மதா நாம உபாதா³யுபாதா³ய க³ஹேதப்³பா³தி பஞ்சவோகாரப⁴வபரியாபன்னாய விய சதுவோகாரேபி ஹேட்டா² தீஸு பூ⁴மீஸு ஸஞ்ஞாய விய ஓளாரிகாய அபா⁴வதோ. ஸுகு²மாயாதி ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வப்பத்தியா ஸுகு²மாய ஸஞ்ஞாய பா⁴வதோ விஜ்ஜமானத்தா. நேவஸஞ்ஞாதி ஏத்த² ந-காரோ அபா⁴வத்தோ², நாஸஞ்ஞந்தி ஏத்த² ந-காரோ அஞ்ஞத்தோ², அ-காரோ அபா⁴வத்தோ²வ, அஸஞ்ஞம் அனஸஞ்ஞஞ்சாதி அத்தோ². பரியாபன்னத்தாதி ஏகதே³ஸபா⁴வேன அந்தோக³த⁴த்தா. ஏத்தா²தி சதுத்தா²ருப்பே. து³தியே அத்த²விகப்பே நேவஸஞ்ஞாதி ஏத்த² ந-காரோ அஞ்ஞத்தோ². ததா² நாஸஞ்ஞாதி ஏத்த² ந-காரோ, அ-காரோ ச அஞ்ஞத்தோ² ஏவாதி தேன த்³வயேன ஸஞ்ஞாபா⁴வோ ஏவ த³ஸ்ஸிதோதி த⁴ம்மாயதனபரியாபன்னதாய ஆயதனபா⁴வோ வுத்தோவாதி ‘‘அதி⁴ட்டா²னட்டே²னா’’தி வுத்தம் நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வதோ.

கிம் பன காரணம், யேனேத்த² ஸஞ்ஞாவ ஏதி³ஸீ ஜாதாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ந கேவல’’ந்திஆதி³. ஸஞ்ஞாஸீஸேனாயம் தே³ஸனா கதா ‘‘நானத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.341, 359; அ. நி. 9.24) வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் ஏஸ அத்தோ²தி கஞ்சி விஸேஸம் உபாதா³ய ஸபா⁴வதோ அத்தீ²தி வத்தப்³ப³ஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ கஞ்சி விஸேஸம் உபாதா³ய நத்தீ²தி வத்தப்³ப³தாஸங்கா²தோ அத்தோ².

அதிதோ²கம்பி யம் தேலமத்தி² ப⁴ந்தேதி ஆஹ அகப்பியபா⁴வம் உபாதா³ய, ததே³வ நத்தி², ப⁴ந்தே, தேலந்தி ஆஹ நாளிபூரணம் உபாதா³ய. தேனாஹ ‘‘தத்த² யதா²’’திஆதி³.

யதி³ ஆரம்மணஸஞ்ஜானனம் ஸஞ்ஞாகிச்சம், தம் ஸஞ்ஞா ஸமானா கத²மயம் காதும் ந ஸக்கோதீதி ஆஹ ‘‘த³ஹனகிச்சமிவா’’திஆதி³. ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வப்பத்தியா ஏவ ஹேஸா படுஸஞ்ஞாகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி, ததோ ஏவ ச ஞாணஸ்ஸ ஸுக³ய்ஹாபி ந ஹோதி. தேனாஹ ‘‘நிப்³பி³தா³ஜனனம்பி காதும் ந ஸக்கோதீ’’தி. அகதாபி⁴னிவேஸோதி அகதவிபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோ அப்பவத்திதஸம்மஸனசாரோ. பகதிவிபஸ்ஸகோதி பகதியா விபஸ்ஸகோ. க²ந்தா⁴தி³முகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸித்வா த்³வாராலம்ப³னேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாரப்பவத்தத⁴ம்மானம் விபஸ்ஸகோ ஸக்குணேய்ய தப்³பி³ஸயஉத³யப்³ப³யஞாணம் உப்பாதே³தும், யதா² பன ஸக்கோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோபீ’’திஆதி³ வுத்தம். கலாபஸம்மஸனவஸேனேவாதி சதுத்தா²ருப்பசித்துப்பாத³பரியாபன்னே ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மே அவினிப்³பு⁴ஜ்ஜ ஏகதோ க³ஹேத்வா கலாபதோ ஸமூஹதோ ஸம்மஸனவஸேன நயவிபஸ்ஸனாஸங்கா²தகலாபஸம்மஸனவஸேன. ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மே வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா விஸும் விஸும் ஸரூபதோ க³ஹேத்வா அனிச்சாதி³வஸேன ஸம்மஸனம் அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா. ஏவம் ஸுகு²மத்தம் க³தா யதா² த⁴ம்மஸேனாபதினாபி நாம அனுபத³ம் ந விபஸ்ஸனேய்யாதி அத்தோ².

தே²ரஸ்ஸாதி அஞ்ஞதரஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ. அஞ்ஞாஹிபீதி ஏத்த² அயமபரா உபமா – ஏகோ கிர ப்³ராஹ்மணோ அஞ்ஞதரம் புரிஸம் மனுஞ்ஞம் மத்திகபா⁴ஜனம் க³ஹேத்வா டி²தம் தி³ஸ்வா யாசி ‘‘தே³ஹி மே இமம் பா⁴ஜன’’ந்தி. ஸோ ஸுராஸித்ததம் ஸந்தா⁴ய ‘‘நாய்யோ ஸக்கா தா³தும், ஸுரா ஏத்த² அத்தீ²’’தி ஆஹ. ப்³ராஹ்மணோ அத்தனோ ஸமீபே டி²தம் புரிஸம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஆஹ ‘‘தேன ஹி இமஸ்ஸ பாதும் தே³ஹீ’’தி. இதரோ ‘‘நத்த²ய்யோ’’தி ஆஹ. தத்த² யதா² ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அயோக்³யபா⁴வம் உபாதா³ய ‘‘அத்தீ²’’திபி வத்தப்³ப³ம், பாதப்³ப³தாய தத்த² அபா⁴வதோ ‘‘நத்தீ²’’திபி வத்தப்³ப³ம் ஜாதம், ஏவம் இதா⁴பீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கஸ்மா பனேத்த² யதா² ஹேட்டா² ‘‘அனந்தோ ஆகாஸோ, அனந்தம் விஞ்ஞாணம், நத்தி² கிஞ்சீ’’தி தத்த² தத்த² பா⁴வனாகாரோ க³ஹிதோ, ஏவம் கோசி பா⁴வனாகாரோ ந க³ஹிதோதி? கேசி தாவ ஆஹு – ‘‘பா⁴வனாகாரோ நாம ஸோபசாரஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ யதா²ஸகம் ஆரம்மணே பவத்திஆகாரோ, ஆரம்மணஞ்சேத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனத⁴ம்மா. தே பன க³ய்ஹமானா ஏகஸ்ஸ வா புப்³ப³ங்க³மத⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன க³ஹேதப்³பா³ ஸியும், ஸப்³பே³ ஏவ வா. தத்த² பட²மபக்கே² விஞ்ஞாணஸ்ஸ க³ஹணம் ஆபன்னந்தி ‘விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாண’ந்தி மனஸிகாரே சதுத்தா²ருப்பஸ்ஸ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி. து³தியபக்கே² பன ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனத⁴ம்மாரம்மணதாய ஜா²னஸ்ஸ ‘ஆகிஞ்சஞ்ஞம் ஆகிஞ்சஞ்ஞ’ந்தி மனஸிகாரே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதா வா ஸியா, அபா⁴வாரம்மணதா வா. ஸப்³ப³தா² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனபா⁴வோ ந லப்³ப⁴தீ’’தி. ததி³த³மகாரணம் ததா² ஜா²னஸ்ஸ அப்பவத்தனதோ. ந ஹி சதுத்தா²ருப்பபா⁴வனா விஞ்ஞாணமாகிஞ்சஞ்ஞம் வா ஆமஸந்தீ பவத்ததி, கிஞ்சரஹி? ததியாருப்பஸ்ஸ ஸந்ததம்.

யதி³ ஏவம், கஸ்மா பாளியம் ‘‘ஸந்த’’ந்தி ந க³ஹிதந்தி? கிஞ்சாபி ந க³ஹிததம் ஸுத்தே (தீ³. நி. 2.129; ஸம். நி. 2.152), விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 606 ஆத³யோ) பன க³ஹிதமேவ. யதா²ஹ – ‘‘தஞ்ஞேவ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸந்ததோ மனஸி கரோதி, ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்திம் பா⁴வேதீ’’தி (விப⁴. 619). அத² கஸ்மா விப⁴ங்கே³ விய ஸுத்தே பா⁴வனாகாரோ ந க³ஹிதோதி? வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயதோ, தே³ஸனாவிலாஸதோ ச. யே ஹி வேனேய்யா யதா² ஹேட்டா² தீஸு ஆருப்பேஸு ‘‘அனந்தோ ஆகாஸோ, அனந்தம் விஞ்ஞாணம், நத்தி² கிஞ்சீ’’தி பா⁴வனாகாரோ க³ஹிதோ, ஏவம் அக்³க³ஹிதே ஏவ தஸ்மிம் தமத்த²ம் படிவிஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் வஸேன ஸுத்தே ததா² தே³ஸனா கதா, ஸுத்தந்தக³திகாவ அபி⁴த⁴ம்மே ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே (விப⁴. 605 ஆத³யோ) உத்³தே³ஸதே³ஸனா. யே பன வேனேய்யா விப⁴ஜித்வா வுத்தேயேவ தஸ்மிம் தமத்த²ம் படிவிஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் வஸேன விப⁴ங்கே³ பா⁴வனாகாரோ வுத்தோ. த⁴ம்மிஸ்ஸரோ பன ப⁴க³வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மானம் தே³ஸேதப்³ப³ப்பகாரம் ஜானந்தோ கத்த²சி பா⁴வனாகாரம் க³ண்ஹாதி, கத்த²சி பா⁴வனாகாரம் ந க³ண்ஹாதி. ஸா ச தே³ஸனா யாவதே³வ வேனேய்யவினயத்தா²தி அயமேத்த² தே³ஸனாவிலாஸோ. ஸுத்தந்ததே³ஸனா வா பரியாயகதா²தி தத்த² பா⁴வனாகாரோ ந க³ஹிதோ, அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனா பன நிப்பரியாயகதா²தி தத்த² பா⁴வனாகாரோ க³ஹிதோதி ஏவம்பேத்த² பா⁴வனாகாரஸ்ஸ க³ஹணே, அக்³க³ஹணே ச காரணம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபரே பன ப⁴ணந்தி – ‘‘சதுத்தா²ருப்பே விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸுத்தே பா⁴வனாகாரஸ்ஸ அக்³க³ஹணம், ஸ்வாயம் விஸேஸோ அனுபுப்³ப³பா⁴வனாஜனிதோ. ஸா ச அனுபுப்³ப³பா⁴வனா பஹானக்கமோபஜனிதா பஹாதப்³ப³ஸமதிக்கமேன ஜா²னானம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³தோ. ததா² ஹி காமாதி³விவேகவிதக்கவிசாரவூபஸமபீதிவிராக³ஸோமனஸ்ஸத்த²ங்க³மமுகே²ன ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி தே³ஸிதானி, ரூபஸஞ்ஞாதி³ஸமதிக்கமமுகே²ன அரூபஜ்ஜா²னானி. ந கேவலஞ்ச ஜா²னானியேவ, அத² கோ² ஸப்³ப³ம்பி ஸீலம், ஸப்³பா³பி பஞ்ஞா படிபக்க²த⁴ம்மப்பஹானவஸேனேவ ஸம்பாதே³தப்³ப³தோ பஹாதப்³ப³த⁴ம்மஸமதிக்கமத³ஸ்ஸனமுகே²னேவ தே³ஸனா ஆருள்ஹா. ததா² ஹி ‘‘பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.8, 194) ஸீலஸம்வரோ, ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.213; ம. நி. 1.411, 421; 3.15, 75) இந்த்³ரியஸம்வரோ, ‘‘நேவ த³வாய ந மதா³யா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.23, 422; 2.24; 3.75; ஸம். நி. 2.63; அ. நி. 6.58; மஹானி. 206; விப⁴. 518) போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா, ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² மிச்சா²ஜீவம் பஹாய ஸம்மாஆஜீவேன ஜீவிகம் கப்பேதீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 5.8) ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴, ‘‘அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகே பஹாய விக³தாபி⁴ஜ்ஜே²ன சேதஸா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.217; ம. நி. 1.412, 425; 3.16, 75) ஜாக³ரியானுயோகோ³, ‘‘அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³ அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴தாய, அனிச்சஸஞ்ஞினோ, மேகி⁴ய, அனத்தஸஞ்ஞா ஸண்டா²தி, அனத்தஸஞ்ஞீ அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தி, ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’திஆதி³னா பஞ்ஞா படிபக்க²த⁴ம்மப்பஹானவஸேனேவ தே³ஸிதா. தஸ்மா ஜா²னானி தே³ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.226; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123) பஹாதப்³ப³த⁴ம்மஸமதிக்கமத³ஸ்ஸனமுகே²னேவ தே³ஸேஸி. தேன வுத்தம் ‘‘காமாதி³விவேகவிதக்கவிசாரவூபஸமபீதிவிராக³ஸோமனஸ்ஸத்த²ங்க³மமுகே²ன ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி தே³ஸிதானி, ரூபஸஞ்ஞாதி³ஸமதிக்கமமுகே²ன அரூபஜ்ஜா²னானீ’’தி. தத்த² யதா² ரூபாவசரம் பட²மம் ஜா²னம் பா⁴வனாவிஸேஸாதி⁴க³தேஹி விதக்காதீ³ஹி விய ஸத்³தா⁴தீ³ஹிபி திக்க²விஸத³ஸூரஸபா⁴வேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தத்தா காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் நீவரணானம், ததே³கட்டா²னஞ்ச பாபத⁴ம்மானம் விக்க²ம்ப⁴னதோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மபா⁴வப்பத்தம் காமாவசரத⁴ம்மேஹி ஸண்ஹஸுகு²மம், ஸந்தம், பணீதஞ்ச ஹோதி; து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னி பன பா⁴வனாவிஸேஸேன ஓளாரிகங்க³ப்பஹானதோ ததோ ஸாதிஸயம் ஸண்ஹஸுகு²மஸண்ஹஸுகு²மதராதி³பா⁴வப்பத்தானி ஹோந்தி. ததா² அரூபாவசரம் பட²மஜ்ஜா²னம் ரூபவிராக³பா⁴வனாபா⁴வேன பவத்தமானம் ஆரம்மணஸந்ததாயபி அங்க³ஸந்ததாயபி பாகதிகபரித்தத⁴ம்மேஹி விய ஸப்³ப³ரூபாவசரத⁴ம்மேஹி ஸந்தஸுகு²மபா⁴வப்பத்தம் ஹோதி. ஆரம்மணஸந்தபா⁴வேனாபி ஹி ததா³ரம்மணத⁴ம்மா ஸந்தஸபா⁴வா ஹோந்தி, ஸேய்யதா²பி லோகுத்தரத⁴ம்மாரம்மணா த⁴ம்மா.

ஸதிபி த⁴ம்மதோ, மஹக்³க³தபா⁴வேனாபி ச அபே⁴தே³ ரூபாவசரசதுத்த²தோ ஆருப்பம் அங்க³தோபி ஸந்தமேவ, யதஸ்ஸ ஸந்தவிமோக்க²தா வுத்தா. து³தியாருப்பாதீ³னி பன பட²மாருப்பாதி³தோ அங்க³தோ, ஆரம்மணதோ ச ஸந்தஸந்ததரஸந்ததமபா⁴வப்பத்தானி ததா² பா⁴வனாவிஸேஸஸமாயோக³தோ, ஸ்வாயம் பா⁴வனாவிஸேஸோ பட²மஜ்ஜா²னூபசாரதோ பட்டா²ய தம்தம்பஹாதப்³ப³ஸமதிக்கமனவஸேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸந்தஸுகு²மபா⁴வம் ஆபாதே³ந்தோ சதுத்தா²ருப்பே ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வம் பாபேதி. யதோ சதுத்தா²ருப்பம் யதா² அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாவஸேன விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணபா⁴வம் உபக³ந்த்வா பகதிவிபஸ்ஸகஸ்ஸாபி நிப்³பி³து³ப்பத்தியா பச்சயோ ந ஹோதி ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வப்பத்திதோ, ததா² ஸயம் ததியாருப்பத⁴ம்மேஸு பவத்தமானம் தே யாதா²வதோ விபா⁴வேதும் ந ஸக்கோதி, யதா² தத³ஞ்ஞஜ்ஜா²னானி அத்தனோ ஆரம்மணம். கேவலம் பன ஆரப்³ப⁴ பவத்திமத்தமேவஸ்ஸ தத்த² ஹோதி, தயித³ம் ஆரம்மணபா⁴வேனாபி நாம விபூ⁴தாகாரதாய டா²தும் அப்பஹோந்தம் ஆரம்மணகரணே கிம் பஹோதி. தஸ்மா தத³ஸ்ஸ அவிபூ⁴தகிச்சதம் தி³ஸ்வா ஸத்தா² ஹேட்டா² தீஸு டா²னேஸு பா⁴வனாகாரம் வத்வா தாதி³ஸோ இத⁴ ந லப்³ப⁴தீதி தீ³பேதும் சதுத்தா²ருப்பதே³ஸனாயம் ஸுத்தே பா⁴வனாகாரம் பரியாயதே³ஸனத்தா ந கதே²ஸி.

யஸ்மா பன ஸாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணே பவத்திஆகாரோ அத்தே²வாதி அதிஸுகு²மபா⁴வப்பத்தம் தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம்யேவ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸந்ததோ மனஸி கரோதீ’’தி (விப⁴. 619) விப⁴ங்கே³ வுத்தம் யதா²த⁴ம்மஸாஸனபா⁴வதோ, புப்³ப³பா⁴க³வஸேன வா விப⁴ங்கே³ ‘‘ஸந்ததோ மனஸி கரோதீ’’தி வுத்தம் ததா³ யோகி³னோ தஸ்ஸ விபூ⁴தபா⁴வதோ. அப்பனாவஸேன பன ஸுத்தே பா⁴வனாகாரோ ந க³ஹிதோ அவிபூ⁴தபா⁴வதோ. கம்மட்டா²னம் ஹி கிஞ்சி ஆதி³தோ அவிபூ⁴தம் ஹோதி, யதா² தம்? பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிஆதி³. கிஞ்சி மஜ்ஜே², யதா² தம்? ஆனாபானஸ்ஸதி. கிஞ்சி உப⁴யத்த², யதா² தம்? உபஸமானுஸ்ஸதிஆதி³. சதுத்தா²ருப்பகம்மட்டா²னம் பன பரியோஸானே அவிபூ⁴தம் பா⁴வனாய மத்த²கப்பத்தியம் ஆரம்மணஸ்ஸ அவிபூ⁴தபா⁴வதோ. தஸ்மா சதுத்தா²ருப்பே இமம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ஸத்தா²ரா ஸுத்தே பா⁴வனாகாரோ ந க³ஹிதோ, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபா⁴வதோதி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம்.

பகிண்ணககதா²வண்ணனா

288. அஸதி³ஸரூபோதி த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணஅஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனப்³யாமப்பபா⁴கேதுமாலாதீ³ஹி ரூபகு³ணேஹி அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணரூபகாயோ, ஸபா⁴வத்தோ² வா ரூப-ஸத்³தோ³ ‘‘யம் லோகே பியரூபம் ஸாதரூப’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133; விப⁴. 203) விய. தஸ்மா அஸதி³ஸரூபோதி அஸதி³ஸஸபா⁴வோ, தேன த³ஸப³லசதுவேஸாரஜ்ஜாதி³கு³ணவிஸேஸஸமாயோக³தீ³பனதோ ஸத்து² த⁴ம்மகாயஸம்பத்தியாபி அஸதி³ஸதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. இதீதி ஏவம் வுத்தப்பகாரேன. தஸ்மிந்தி ஆருப்பே. பகிண்ணககதா²பி விஞ்ஞேய்யாதி புப்³பே³ விய அஸாதா⁴ரணம் தத்த² தத்த² ஜா²னே பதினியதமேவ அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா ஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ தத்த² தத்தே²வ பகிண்ணகம் விஸடம் அத்த²ம் க³ஹேத்வா பவத்தா பகிண்ணககதா²பி விஜானிதப்³பா³.

289. ரூபனிமித்தாதிக்கமதோதி கஸிணரூபஸங்கா²தஸ்ஸ படிபா⁴க³னிமித்தஸ்ஸ அதிக்கமனதோ. ஆகாஸாதிக்கமதோதி கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸஸ்ஸ அதிக்கமனதோ. ஆகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணாதிக்கமதோதி பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸ்ஸ அதிக்கமனதோ, ந து³தியாருப்பவிஞ்ஞாணாதிக்கமனதோ. தத³திக்கமதோ ஹி தஸ்ஸேவ விபா⁴வனம் ஹோதி. து³தியாருப்பவிஞ்ஞாணவிபா⁴வனே ஹி ததே³வ அதிக்கந்தம் ஸியா, ந தஸ்ஸ ஆரம்மணம், ந ச ஆரம்மணே தோ³ஸம் தி³ஸ்வா அனாரம்மணஸ்ஸ விபா⁴வனாதிக்கமோ யுஜ்ஜதி. பாளியஞ்ச ‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸதோ ஸமாபஜ்ஜதி…பே… ஸதோ வுட்ட²ஹித்வா தம்யேவ விஞ்ஞாணம் அபா⁴வேதீ’’தி வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘தம்யேவ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் அபா⁴வேதீ’’தி, ‘‘தம்யேவ அபா⁴வேதீ’’தி வா. ‘‘அனந்தம் விஞ்ஞாணந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜா’’தி ஏத்த² பன த்³வயம் வுத்தம் ஆரம்மணஞ்ச விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஞ்ச. தஸ்மிம் த்³வயே யேன கேனசி, யதோ வா வுட்டி²தோ, தேனேவ பதா⁴னனித்³தி³ட்டே²ன தம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தே⁴ ஆபன்னே ‘‘அயஞ்ச ஆரம்மணாதிக்கமபா⁴வனா’’தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸ்ஸ நிவத்தனத்த²ம் விஞ்ஞாணவசனம். தஸ்மா பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸ்ஸேவ அபா⁴வனாதிக்கமோ வுத்தோ.

290. ஏவம் ஸந்தேபீதி அங்கா³திக்கமே அஸதிபி. ஸுப்பணீததராதி ஸுட்டு² பணீததரா, ஸுந்த³ரா பணீததரா சாதி வா அத்தோ². ஸதிபி சதுன்னம் பாஸாத³தலானம், ஸாடிகானஞ்ச தப்³பா⁴வதோ, பமாணதோ ச ஸமபா⁴வே உபரூபரி பன காமகு³ணானம், ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸாதீ³னஞ்ச விஸேஸேன பணீததராதி³பா⁴வோ விய ஏதாஸம் சதுன்னம் ஸமாபத்தீனம் ஆருப்பபா⁴வதோ, அங்க³தோ ச ஸதிபி ஸமபா⁴வே பா⁴வனாவிஸேஸஸித்³தோ⁴ பன ஸாதிஸயோ உபரூபரி பணீததராதி³பா⁴வோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³னா.

291. நிஸ்ஸிதோதி நிஸ்ஸாய டி²தோ. து³ட்டி²தாதி ந ஸம்மா டி²தா, து³க்க²ம் வா டி²தா. தன்னிஸ்ஸிதந்தி தேன நிஸ்ஸிதம், டா²னந்தி அத்தோ². தன்னிஸ்ஸிதந்தி வா தம் மண்ட³பலக்³க³ம் புரிஸம் நிஸ்ஸாய டி²தம் புரிஸந்தி அத்தோ². மண்ட³பலக்³க³ஞ்ஹி அனிஸ்ஸாய தேன வினாபூ⁴தே விவித்தே ப³ஹி ஓகாஸே டா²னம் விய ஆகாஸலக்³க³விஞ்ஞாணஸ்ஸ விவேகே தத³பக³மே ததியாருப்பஸ்ஸ டா²னந்தி.

292. ஆரம்மணம் கரோதேவ, அஞ்ஞாபா⁴வேன தம் இத³ந்தி ‘‘ஆஸன்னவிஞ்ஞாணஞ்சாயதனபச்சத்தி²கரூபாஸன்னாகாஸாரம்மணவிஞ்ஞாணாபக³மாரம்மணம், நோ ச ஸந்த’’ந்தி ச தி³ட்டா²தீ³னவம்பி தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் இத³ம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஜ்ஜா²னம் அஞ்ஞஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வயோக்³யஸ்ஸ அபா⁴வேன அலாபே⁴ன ஆரம்மணம் கரோதி ஏவ. ‘‘ஸப்³ப³தி³ஸம்பதி’’ந்தி இத³ம் ஜனஸ்ஸ அக³திகபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். வுத்திந்தி ஜீவிகம். வத்ததீதி ஜீவதி.

293. ஆருள்ஹோதிஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யதா² கோசி புரிஸோ அனேகபோரிஸம் தீ³க⁴னிஸ்ஸேணிம் ஆருள்ஹோ தஸ்ஸ உபரிமபதே³ டி²தோ தஸ்ஸா நிஸ்ஸேணியா பா³ஹுமேவ ஓலுப்³ப⁴தி அஞ்ஞஸ்ஸ அலாப⁴தோ, யதா² ச பம்ஸுபப்³ப³தஸ்ஸ, மிஸ்ஸகபப்³ப³தஸ்ஸ வா அக்³க³கோடிம் ஆருள்ஹோ தஸ்ஸ மத்த²கமேவ ஓலுப்³ப⁴தி, யதா² ச கி³ரிம் ஸிலாபப்³ப³தம் ஆருள்ஹோ பரிப்ப²ந்த³மானோ அஞ்ஞாபா⁴வதோ அத்தனோ ஜண்ணுகமேவ ஓலுப்³ப⁴தி, ததா² ஏதம் சதுத்தா²ருப்பஜ்ஜா²னம் தம் ததியாருப்பம் ஓலுப்³பி⁴த்வா பவத்ததீதி. யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் உத்தானமேவ.

ஆருப்பனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி த³ஸமபரிச்சே²த³வண்ணனா.