8. அனுஸ்ஸதிகம்மட்டா²னனித்³தே³ஸவண்ணனா

மரணஸ்ஸதிகதா²வண்ணனா

167. இதோதி தே³வதானுஸ்ஸதியா. ஸா ஹி ச²ஸு அனுஸ்ஸதீஸு ஸப்³ப³பச்சா² நித்³தி³ட்ட²த்தா ஆஸன்னா, பச்சக்கா² ச. அனந்தராயாதி தத³னந்தரம் உத்³தி³ட்ட²த்தா வுத்தம். மரணஸ்ஸ ஸதி மரணஸ்ஸதீதி மரணம் தாவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² மரண’’ந்திஆதி³ வுத்தம். காமஞ்சேத்த² க²ந்தா⁴னம் பே⁴தோ³ ‘‘ஜராமரணம் த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹித’’ந்தி (தா⁴து. 71) வசனதோ சுதிக²ந்தா⁴னம் வினாஸோ மரணந்தி வத்தப்³ப³ம், விஸேஸதோ பன தம் ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ வினாஸபா⁴வேன கம்மட்டா²னிகானம் பச்சுபதிட்ட²தீதி ‘‘ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபச்சே²தோ³’’தி வுத்தம். தேனேவாஹ நித்³தே³ஸே ‘‘களேவரஸ்ஸ நிக்கே²போ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸுபச்சே²தோ³’’தி (விப⁴. 236; தீ³. நி. 2.390; ம. நி. 1.92, 123). தத்த² ஏகப⁴வபரியாபன்னஸ்ஸாதி ஏகேன ப⁴வேன பரிச்சி²ன்னஸ்ஸ. ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபச்சே²தோ³தி ஜீவிதிந்த்³ரியப்பப³ந்த⁴ஸ்ஸ விச்சே²தோ³ ஆயுக்க²யாதி³வஸேன அந்தரதா⁴னம். ஸமுச்சே²த³மரணந்தி அரஹதோ ஸந்தானஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ உச்சே²த³பூ⁴தம் மரணம். ஸங்கா²ரானம் க²ணப⁴ங்க³ஸங்கா²தந்தி ஸங்க²தத⁴ம்மானம் உத³யவயபரிச்சி²ன்னஸ்ஸ பவத்திக²ணஸ்ஸ ப⁴ங்கோ³ நிரோதோ⁴தி ஸங்க²ம் க³தம். க²ணிகமரணந்தி யதா²வுத்தக²ணவந்தம் தஸ்மிம்யேவ க²ணே லப்³ப⁴மானம் மரணம். யம் க²ந்த⁴ப்பப³ந்த⁴ம் உபாதா³ய ருக்கா²தி³ஸமஞ்ஞா, தஸ்மிம் அனுபச்சி²ன்னேபி அல்லதாதி³விக³மனம் நிஸ்ஸாய மதவோஹாரோ ஸம்முதிமரணம். ந தம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதந்தி தம் ஸமுச்சே²த³க²ணிகஸம்முதிமரணம் இத⁴ மரணானுஸ்ஸதியம் நாதி⁴ப்பேதம் அபா³ஹுல்லதோ, அனுபட்ட²ஹனதோ, அஸம்வேக³வத்து²தோ சாதி அதி⁴ப்பாயோ.

அதி⁴ப்பேதம் ஸதியா ஆரம்மணபா⁴வேன. ஆயுஆதீ³னம் க²யகாலே மரணம் காலமரணம். தேஸம் அபரிக்கீ²ணகாலே மரணம் அகாலமரணம். ‘‘காலமரணம் புஞ்ஞக்க²யேனா’’தி இத³ம் யதா²தி⁴காரம் ஸம்பத்திப⁴வவஸேன வுத்தம், விபத்திப⁴வவஸேன பன ‘‘பாபக்க²யேனா’’தி வத்தப்³ப³ம்.

ஆயுஸந்தானஜனகபச்சயஸம்பத்தியாதி ஆயுப்பப³ந்த⁴ஸ்ஸ பவத்தாபனகானம் ஆஹாராதி³பச்சயானம் ஸம்பத்தியம். விபக்கவிபாகத்தாதி அத்தனோ ப²லானுரூபம் தா³தப்³ப³விபாகஸ்ஸ தி³ன்னத்தா. க³திகாலாஹாராதி³ஸம்பத்தியாஅபா⁴வேனாதி தே³வானம் விய க³திஸம்பத்தியா, பட²மகப்பியானம் விய காலஸம்பத்தியா, உத்தரகுருகாதீ³னம் விய ஆஹாரஸம்பத்தியா ச அபா⁴வேன. ஆதி³-ஸத்³தே³ன உதுஸுக்கஸோணிதாதி³ம் பரிக்³க³ய்ஹதி. அஜ்ஜதனகாலபுரிஸானம் வியாதி விய-ஸத்³தோ³ அட்டா²னே பட்ட²பிதோ, அஜ்ஜதனகாலபுரிஸானம் வஸ்ஸஸதமத்தபரிமாணஸ்ஸ விய ஆயுனோ க²யவஸேனாதி யோஜனா. ஏவம் ஹி அனாக³தேபி பரமாயுனோ ஸங்க³ஹோ கதோ ஹோதி, அதீதே பன க³திஸம்பத்தியா விய காலாஹாராதி³ஸம்பத்தியா பா⁴வேன அனேகவஸ்ஸஸஹஸ்ஸ பரிமாணோபி ஆயு அஹோஸி. அயஞ்ச விபா⁴கோ³ வத்தமானஸ்ஸ அந்தரகப்பஸ்ஸ வஸேன வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கலாபு³ராஜாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன நந்த³யக்க²னந்த³மாணவகாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தம் ஸப்³ப³ம்பீதி யம் ‘‘காலமரணம் அகாலமரணம், தத்தா²பி புஞ்ஞக்க²யமரணம் ஆயுக்க²யமரணம் உப⁴யக்க²யமரணம் உபக்கமமரண’’ந்தி வுத்தப்பபே⁴த³ம் மரணம், தம் ஸப்³ப³ம்பி.

168. யோனிஸோதி உபாயேன. மனஸிகாரோதி மரணாரம்மணோ மனஸிகாரோ. யேன பன உபாயேன மனஸிகாரோ பவத்தேதப்³போ³, தம் ப்³யதிரேகமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயோனிஸோ பவத்தயதோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அயோனிஸோ பவத்தயதோதி அனுபாயேன ஸதிம், ஸம்வேக³ம், ஞாணஞ்ச அனுபட்ட²பேத்வா மரணம் அனுஸ்ஸரதோ. ததே³தம் ஸப்³ப³ம்பீதி ஸோகபாமோஜ்ஜானம் உப்பஜ்ஜனம், ஸம்வேக³ஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனம், ஸந்தாஸஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனஞ்ச யதா²க்கமம் ஸதிஸம்வேக³ஞாணவிஹரதோ ஹோதி. யோ ஹி ‘‘மரணம் நாமேதம் ஜாதஸ்ஸ ஏகந்திக’’ந்தி பண்டி³தானம் வசனம் ஸரதி, தத்த² ஸம்வேக³ஜாதோ ஹோதி ஸம்பஜானோ ச, தஸ்ஸ இட்ட²ஜனமரணாதி³னிமித்தம் ஸோகாத³யோ அனோகாஸாவ. தஸ்மாதி யஸ்மா அயோனிஸோ மனஸிகாரம் பவத்தயதோ ஏதே தோ³ஸா, தஸ்மா. தத்த² தத்தா²தி அரஞ்ஞஸுஸானாதீ³ஸு. ஹதமதஸத்தேதி சோராதீ³ஹி ஹதே, ஸரஸேன மதே ச ஸத்தே. தி³ட்ட²புப்³பா³ ஸம்பத்தி யேஸம் தே தி³ட்ட²புப்³ப³ஸம்பத்தீ, தேஸம் தி³ட்ட²புப்³ப³ஸம்பத்தீனம். யோஜேத்வாதி உபட்ட²பேத்வா. ஏகச்சஸ்ஸாதி திக்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ ஞாணுத்தரஸ்ஸ.

169. வத⁴கபச்சுபட்டா²னதோதி கா⁴தகஸ்ஸ விய பதி பதி உபட்டா²னதோ ஆஸன்னபா⁴வதோ. ஸம்பத்திவிபத்திதோதி ஆரோக்³யாதி³ஸம்பத்தீனம் விய ஜீவிதஸம்பத்தியா விபஜ்ஜனதோ. உபஸம்ஹரணதோதி பரேஸம் மரணம் த³ஸ்ஸேத்வா அத்தனோ மரணஸ்ஸ உபனயனதோ. காயப³ஹுஸாதா⁴ரணதோதி ஸரீரஸ்ஸ ப³ஹூனம் ஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ. ஆயுது³ப்³ப³லதோதி ஜீவிதஸ்ஸ து³ப்³ப³லபா⁴வதோ. அனிமித்ததோதி மரணஸ்ஸ வவத்தி²தனிமித்தாபா⁴வதோ. அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³தோதி காலஸ்ஸ பரிச்ச²ன்னபா⁴வதோ. க²ணபரித்ததோதி ஜீவிதக்க²ணஸ்ஸ இத்தரபா⁴வதோ.

வத⁴கபச்சுபட்டா²னதோதி ஏத்த² விய-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வத⁴கஸ்ஸ விய பச்சுபட்டா²னதோ’’தி வத்வா தமேவத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சாரயமானோதி ஆகு³ரேந்தோ பஹரணாகாரம் கரோந்தோ. பச்சுபட்டி²தோவ உபக³ந்த்வா டி²தோ ஸமீபே ஏவ. ஜராமரணம் க³ஹேத்வாவ நிப்³ப³த்தந்தி ‘‘யதா² ஹி அஹிச்ச²த்தகமகுளம் உக்³க³ச்ச²ந்தம் பம்ஸுவிரஹிதம் ந ஹோதி, ஏவம் ஸத்தா நிப்³ப³த்தந்தா ஜராமரணவிரஹிதா ந ஹோந்தீ’’தி ஏத்தகேன உபமா. அஹிச்ச²த்தகமகுளம் கதா³சி கத்த²சி பம்ஸுவிரஹிதம்பி ப⁴வேய்ய, ஸத்தா பன கத²ஞ்சிபி ஜராமரணவிரஹிதா ந ஹோந்தீதி க²ணிகமரணம் தாவ உபமாபா⁴வேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா⁴தி⁴ப்பேதம் மரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அத² வா யதி³மே ஸத்தா ஜராமரணம் க³ஹேத்வாவ நிப்³ப³த்தந்தி, நிப்³ப³த்திஸமனந்தரமேவ மரிதப்³ப³ந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ததா² ஹீ’’திஆதி³. அவஸ்ஸம் மரணதோதி அவஸ்ஸம் மரிதப்³ப³தோ, ஏகந்தேன மரணஸப்³பா⁴வதோ வா. பப்³ப³தேய்யாதி பப்³ப³ததோ ஆக³தா. ஹாரஹாரினீதி பவாஹே பதிதஸ்ஸ திணபண்ணாதி³கஸ்ஸ அதிவிய ஹரணஸீலா. ஸந்த³தேவாதி ஸவதி ஏவ. வத்ததேவாதி பவாஹவஸேன வத்ததி ஏவ ந திட்ட²தி.

யமேகரத்திந்தி யஸ்ஸம் ஏகரத்தியம், பு⁴ம்மத்தே² உபயோக³வசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், அச்சந்தஸம்யோகே³ வா. பட²மந்தி ஸப்³ப³பட²மம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே. க³ப்³பே⁴தி மாதுகுச்சி²யம். மாணவோதி ஸத்தோ. யேபு⁴ய்யேன ஸத்தா ரத்தியம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தீதி ரத்திக்³க³ஹணம். அப்³பு⁴ட்டி²தோவாதி உட்டி²தஅப்³போ⁴ விய, அபி⁴முக²பா⁴வேன வா உட்டி²தோவ மரணஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோ யாதீதி ஸோ மாணவோ யாதி, பட²மக்க²ணதோ பட்டா²ய க³ச்ச²தேவ. ஸ க³ச்ச²ம் ந நிவத்ததீதி ஸோ ஏவம் க³ச்ச²ந்தோ க²ணமத்தம்பி ந நிவத்ததி, அஞ்ஞத³த்து² மரணம்யேவ உபக³ச்ச²தி.

குன்னதீ³னந்தி பப்³ப³ததோ பதிதானம் கு²த்³த³கனதீ³னம். பாதோ ஆபோரஸானுக³தப³ந்த⁴னானந்தி புரிமதி³வஸே தி³வா ஸூரியஸந்தாபேன அந்தோ அனுபவிஸித்வா புன ரத்தியம் ப³ந்த⁴னமூலம் உபக³தேன ஆபோரஸேன திந்தஸிதி²லப³ந்த⁴னதாய பாதோ ஆபோரஸானுக³தப³ந்த⁴னானம்.

அச்சயந்தீதி அதிக்கமந்தி. உபருஜ்ஜ²தீதி நிருஜ்ஜ²தி. உத³கமேவ ஓத³கம், உத³கோக⁴ம் வா. யஸ்மா அச்சயந்தி அஹோரத்தா, தஸ்மா ஜீவிதம் உபருஜ்ஜ²தி. யஸ்மா ஜீவிதம் உபருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா ஆயு கீ²யதி மச்சானம். பபததோதி பபதனதோ ப⁴யம் ஸாமிகானம் ருக்கே² ட²த்வா கம்மே வினியுஞ்ஜிதுகாமானம், ஹேட்டா² பவிட்டா²னம் வா. உக்³க³மனம் பதி உக்³க³மனனிமித்தம். மா மம் அம்ம நிவாரய பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி அதி⁴ப்பாயோ.

கோசி மித்தமுக²ஸத்துரந்த⁴க³வேஸீ ஸஹ வத்தமானோபி ந ஹனேய்ய, அயம் பன ஏகம்ஸேன ஹனதியேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஹஜாதியா ஆக³ததோ’’தி வத்வா ‘‘ஜீவிதஹரணதோ சா’’தி வுத்தம்.

170. நந்தி ஸம்பத்திம். ஸுகீ²தி தி³ப்³ப³ஸதி³ஸேஹி போ⁴கே³ஹி, ஆதி⁴பதேய்யேன ச ஸுக²ஸமங்கீ³. தே³ஹப³ந்தே⁴னாதி ஸரீரேன. அஸோகோதி அஸோகமஹாராஜா. ஸோகமாக³தோதி ஸோசிதப்³ப³தம் க³தோ.

ஆரோக்³யம் யோப்³ப³னானம். ப்³யாதி⁴ஜராபரியோஸானதா ஜீவிதஸ்ஸ மரணபரியோஸானதாய உதா³ஹரணவஸேன ஆனீதா, பச்சயபா⁴க³வஸேன வா. லோகோயேவ லோகஸன்னிவாஸோ யதா² ஸத்தாவாஸாதி, ஸன்னிவஸிதப்³ப³தாய வா ஸத்தனிகாயோ லோகஸன்னிவாஸோ. அனுக³தோதி அனுப³ந்தோ⁴ பச்சத்தி²கேன விய. அனுஸடோதி அனுபவிட்டோ² உபவிஸேன விய. அபி⁴பூ⁴தோதி அஜ்ஜோ²த்த²டோ மத்³த³ஹத்தீ²ஹி விய. அப்³பா⁴ஹதோதி பஹடோ பூ⁴தேஹி விய.

ஸேலாதி ஸிலாமயா, ந பம்ஸுஆதி³மயா. விபுலாதி மஹந்தா அனேகயோஜனாயாமவித்தா²ரா. நப⁴ம் ஆஹச்சாதி விபுலத்தா ஏவ ஆகாஸம் அபி⁴விஹச்ச ஸப்³ப³தி³ஸாஸு ப²ரித்வா. அனுபரியேய்யுந்தி அனுவிசரேய்யும். நிப்போதே²ந்தாதி அத்தனா ஆகா⁴திதம் சுண்ணவிசுண்ணம் கரோந்தா. அதி⁴வத்தந்தீதி அதி⁴ப⁴வந்தி. குலேன வா ரூபேன வா ஸீலேன வா ஸுதேன வா ஸத்³தா⁴தீ³ஹி வா ஸேட்டோ²தி ஸம்பா⁴வனாய க²த்தியாதீ³ஸு ந கஞ்சி பரிவஜ்ஜேதி. தேஹி ஏவ நிஹீனோதி அவமஞ்ஞமானாய ஸுத்³தா³தீ³ஸு ந கஞ்சி பரிவஜ்ஜேதி. அஞ்ஞத³த்து² ஸப்³ப³மேவ அபி⁴மத்³த³தி நிம்மத²தி. த³ண்டா³தி³உபாயா ச தத்த² அவிஸயா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந தத்த² ஹத்தீ²னம் பூ⁴மீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² மந்தயுத்³தே⁴னாதி ஆத²ப்³ப³ணவேத³விஹிதேன மந்தஸங்கா³மப்பயோகே³ன. த⁴னேனாதி த⁴னதா³னேன. வா-ஸத்³தோ³ அவுத்தவிகப்பனத்தோ². தேன ஸாமம், பே⁴த³ஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி.

171. பரேஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தனோ உபஸம்ஹரணதோதி பரேஹி மதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ‘‘தேபி நாம மதா, கிமங்க³ம் பன மாதி³ஸா’’தி அத்தனோ மரணஸ்ஸ உபனயனதோ. யஸமஹத்ததோதி பரிவாரமஹத்ததோ, விப⁴வமஹத்ததோ ச. புஞ்ஞமஹத்ததோதி மஹாபுஞ்ஞபா⁴வதோ. தா²மமஹத்ததோதி வீரியப³லமஹத்ததோ. யுதி⁴ட்டி²லோ த⁴ம்மபுத்தோ. சானுரோ யோ ப³லதே³வேன நிப்³பு³த்³த⁴ம் கத்வா மாரிதோ.

ஸஹ இத்³தீ⁴ஹீதி வேஜயந்தகம்பனனந்தோ³பனந்த³த³மனாதீ³ஸு தி³ட்டா²னுபா⁴வாஹி அத்தனோ இத்³தீ⁴ஹி ஸத்³தி⁴ம் மச்சுமுக²ம் பவிட்டோ².

கலம் நக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிந்தி ஸோளஸன்னம் பூரணபா⁴க³ம் ந அக்³க⁴ந்தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஆயஸ்மதோ தே²ரஸ்ஸ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பஞ்ஞம் ஸோளஸபா⁴கே³ கத்வா ததோ ஏகம் பா⁴க³ம் ஸோளஸதா⁴ க³ஹேத்வா லத்³த⁴ம் ஏகபா⁴க³ஸங்கா²தம் கலம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் ட²பேத்வா அஞ்ஞேஸம் ஸத்தானம் பஞ்ஞா ந அக்³க⁴ந்தீதி.

ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ஸம்கிலேஸபக்க²ஸ்ஸ ஸமுக்³கா⁴தோ ஞாயேன ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஞாணவீரியப³லேனா’’தி. ஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்மாவாயாமேஸு ஹி ஸித்³தே⁴ஸு அட்ட²ங்கி³கோ அரியமக்³கோ³ ஸித்³தோ⁴வ ஹோதீதி. ஏகாகீபா⁴வேன க²க்³க³விஸாணகப்பா. பரதோகோ⁴ஸேன வினா ஸயமேவ பூ⁴தா படிவித்³தா⁴குப்பாதி ஸயம்பு⁴னோ.

ஹத்த²க³தஸுவண்ணவலயானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸங்க⁴ட்டனம் வம்ஸகளீரஸ்ஸ கத்த²சி அஸத்ததாதி ஏவமாதி³கம் தம் தம் நிமித்தம் காரணம் ஆக³ம்ம. வீமம்ஸந்தாதி பவத்தினிவத்தியோ உபபரிக்க²ந்தா. மஹந்தானம் ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³னம் ஏஸனட்டே²ன மஹேஸயோ. ஏகசரியனிவாஸேனாதி ஏகசரியனிவாஸமத்தேன, ந ஸீலாதி³னா. க²க்³க³மிக³ஸிங்க³ஸமா உபமா யேஸம், க²க்³க³மிக³ஸிங்க³ம் வா ஸமூபமா யேஸம் தே க²க்³க³ஸிங்க³ஸமூபமா.

தம்ப³னக²துங்க³னக²தாதி³அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனபடிமண்டி³தேஹி ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாதீ³ஹி த்³வத்திம்ஸாய மஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி விசித்ரோ அச்ச²ரியப்³பு⁴தோ ரூபகாயோ ஏதஸ்ஸாதி அஸீதி…பே… ரூபகாயோ. ஸஹ வாஸனாய ஸப்³பே³ஸம் கிலேஸானம் பஹீனத்தா ஸப்³பா³காரபரிஸுத்³த⁴ஸீலக்க²ந்தா⁴தி³கு³ணரதனேஹி ஸமித்³தோ⁴ த⁴ம்மகாயோ ஏதஸ்ஸாதி ஸப்³பா³கார…பே… த⁴ம்மகாயோ. டா²னஸோதி தங்க²ணேயேவ.

ஏவம் மஹானுபா⁴வஸ்ஸாதி ஏவம் யதா²வுத்தரூபகாயஸம்பத்தியா, த⁴ம்மகாயஸம்பத்தியா ச விஞ்ஞாயமானவிபுலாபரிமேய்யபு³த்³தா⁴னுபா⁴வஸ்ஸ, வஸம் நாக³தம் அனுபக³மனவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

மரணம் ஸாமஞ்ஞம் ஏதஸ்ஸாதி மரணஸாமஞ்ஞோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ மரணஸாமஞ்ஞதா, தாய.

172. கிமிகுலானந்தி கிமிஸமூஹானம், கிமிஜாதீனம் வா. ஜீயந்தீதி ஜரம் பாபுணந்தி.

நிக்க²ந்தேதி வீதிவத்தே. படிஹிதாயாதி பச்சானுக³தாய. ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோதி ஸா யதா²வுத்தா ந கேவலம் காலகிரியாவ, அத² கோ² மம அதிது³ல்லப⁴ம் க²ணம் லபி⁴த்வா டி²தஸ்ஸ ஸத்து²ஸாஸனமனஸிகாரஸ்ஸ அந்தராயோ அஸ்ஸ ப⁴வேய்ய. ப்³யாபஜ்ஜேய்யாதி விபத்திம் க³ச்சே²ய்ய. ஸத்த²கேன விய அங்க³பச்சங்கா³னம் கந்தனகா மரணகாலே ஸந்தி⁴ப³ந்த⁴னச்சே²த³னகவாதா ஸத்த²கவாதா.

173. அப³லந்தி ப³லஹீனம். து³ப்³ப³லந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். அபா⁴வத்தோ² ஹி அயம் து³-ஸத்³தோ³ ‘‘து³ஸ்ஸீலோ (அ. நி. 5.213; அ. நி. 10.75) து³ப்பஞ்ஞோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.449) விய. ததே³தம் ஆயு. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸமவுத்திதா அபராபரம் பவேஸனிக்க²மோவ. ப³ஹி நிக்க²ந்தனாஸிகவாதே அந்தோ அபவிஸந்தே, பவிட்டே² வா அனிக்க²மந்தேதி ஏகஸ்ஸேவ பவேஸனிக்க²மோ விய வுத்தம், தம் நாஸிகவாதபா⁴வஸாமஞ்ஞேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அதி⁴மத்ததாய அச்சாஸன்னஅதி⁴ட்டா²னாதி³னா. தத³பா⁴வோ ஹி இரியாபதா²னம் ஸமவுத்திதா. அதிஸீதேன அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ காயஸ்ஸ விபஜ்ஜனம் மஹிம்ஸரட்டா²தீ³ஸு ஹிமபாதகாலேன தீ³பேதப்³ப³ம். தத்த² ஹி ஸத்தா ஸீதேன பி⁴ன்னஸரீரா ஜீவிதக்க²யம் பாபுணந்தி. அதிஉண்ஹேன அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ விபஜ்ஜனம் மருகந்தாரே உண்ஹாபி⁴தத்தாய பச்சி²ம், தத்த² ட²பிதம் உபரி ஸாடகம், புத்தஞ்ச அக்கமித்வா மதாய இத்தி²யா தீ³பேதப்³ப³ம். மஹாபூ⁴தானம் ஸமவுத்திதா பகோபாபா⁴வோ. பத²வீதா⁴துஆதீ³னம் பகோபேன ஸரீரஸ்ஸ விகாராபத்தி பரதோ தா⁴துகம்மட்டா²னகதா²யம் ஆக³மிஸ்ஸதி. யுத்தகாலேதி பு⁴ஞ்ஜிதும் யுத்தகாலே கு²த்³தா³பி⁴பூ⁴தகாலே.

174. அவவத்தா²னதோதி காலாதி³வஸேன வவத்தா²னாபா⁴வதோ. வவத்தா²னந்தி சேத்த² பரிச்சே²தோ³ அதி⁴ப்பேதோ, ந அஸங்கரதோ வவத்தா²னம், நிச்ச²யோ சாதி ஆஹ ‘‘பரிச்சே²தா³பா⁴வதோ’’தி. ந நாயரேதி ந ஞாயந்தி.

இதோ பரந்தி ஏத்த² பரந்தி பரம் அஞ்ஞம் காலந்தி அத்தோ². தேன ஓரகாலஸ்ஸாபி ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. பரமாயுதோ ஓரகாலம் ஏவ சேத்த² ‘‘பர’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். ததோ பரம் ஸத்தானம் ஜீவனஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘வவத்தா²னாபா⁴வதோ’’தி வத்தும் ந ஸக்காதி. அப்³பு³த³பேஸீதிஆதீ³ஸு ‘‘அப்³பு³த³காலே பேஸிகாலே’’திஆதி³னா கால-ஸத்³தோ³ பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³. காலோதி இத⁴ புப்³ப³ண்ஹாதி³வேலா அதி⁴ப்பேதா. தேனாஹ ‘‘புப்³ப³ண்ஹேபி ஹீ’’திஆதி³. இதே⁴வ தே³ஹேன பதிதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனேகப்பகாரதோதி நக³ரே ஜாதானம் கா³மே, கா³மே ஜாதானம் நக³ரே, வனே ஜாதானம் ஜனபதே³, ஜனபதே³ ஜாதானம் வனேதிஆதி³னா அனேகப்பகாரதோ. இதோ சுதேனாதி இதோ க³திதோ சுதேன. இத⁴ இமிஸ்ஸம் க³தியம். யந்தயுத்தகோ³ணோ வியாதி யதா² யந்தே யுத்தகோ³ணோ யந்தம் நாதிவத்ததி, ஏவம் லோகோ க³திபஞ்சகந்தி ஏத்தகேன உபமா.

175. அப்பம் வா பி⁴ய்யோதி வஸ்ஸஸததோ உபரி ‘‘த³ஸ வா வஸ்ஸானி, வீஸதி வா’’திஆதி³னா து³தியம் வஸ்ஸஸதம் அபாபுணந்தோ அப்பகம் வா ஜீவதீதி அத்தோ². க³மனீயோதி க³ந்த⁴ப்³போ³ உபபஜ்ஜனவஸேன. ஸம்பராயோதி பரலோகோ.

ஹீளேய்யாதி பரிப⁴வேய்ய ந ஸம்பா⁴வேய்ய. நந்தி ஆயும். ஸுபோரிஸோதி ஸாது⁴புரிஸோ பஞ்ஞவா. சரேய்யாதி ஸுசரிதம் சரேய்ய. தேனாஹ ‘‘ஆதி³த்தஸீஸோவா’’தி.

ஸத்தஹி உபமாஹீதி –

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப்³ராஹ்மண, திணக்³கே³ உஸ்ஸாவபி³ந்து³ ஸூரியே உக்³க³ச்ச²ந்தே கி²ப்பம்யேவ படிவிக³ச்ச²தி, ந சிரட்டி²திகம் ஹோதி. உத³கே உத³கபுப்³பு³ளம். உத³கே த³ண்ட³ராஜி. நதீ³ பப்³ப³தேய்யா தூ³ரங்க³மா ஸீக⁴ஸோதா ஹாரஹாரினீ. ப³லவா புரிஸோ ஜிவ்ஹக்³கே³ கே²ளபிண்ட³ம் ஸம்யூஹித்வா அகஸிரேனேவ வமேய்ய. தி³வஸம் ஸந்தத்தே அயோகடாஹே மம்ஸபேஸி பக்கி²த்தா கி²ப்பம்யேவ படிவிக³ச்ச²தி, ந சிரட்டி²திகா ஹோதி. கா³வீ வஜ்ஜா² ஆகா⁴தனம் நீயமானா யம் யதே³வ பாத³ம் உத்³த⁴ரதி, ஸந்திகேவ ஹோதி வத⁴ஸ்ஸ, ஸந்திகேவ மரணஸ்ஸ, ஏவமேவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, கோ³வஜ்ஜூ²பமம் ஜீவிதம் மனுஸ்ஸானம் பரித்தம் லஹுகம் ப³ஹுது³க்க²ம் ப³ஹுபாயாஸம் மந்தாயம் போ³த்³த⁴ப்³ப³ம், கத்தப்³ப³ம் குஸலம், சரிதப்³ப³ம் ப்³ரஹ்மசரியம், நத்தி² ஜாதஸ்ஸ அமரண’’ந்தி (அ. நி. 7.74) –

ஏவமாக³தாஹி இமாஹி ஸத்தஹி உபமாஹி அலங்கதம்.

ரத்திந்தி³வந்தி ஏகம் ரத்திந்தி³வம். ப⁴க³வதோ ஸாஸனந்தி அரியமக்³க³படிவேதா⁴வஹம் ஸத்து² ஓவாத³ம். ப³ஹும் வத மே கதம் அஸ்ஸாதி ப³ஹும் வத மயா அத்தஹிதம் பப்³ப³ஜிதகிச்சம் கதம் ப⁴வேய்ய. தத³ந்தரந்தி தம் க²ணம் தத்தகம் வேலம். ஏகம் பிண்ட³பாதந்தி ஏகம் தி³வஸம் யாபனப்பஹோனகம் பிண்ட³பாதம். த³ந்த⁴ந்தி மந்த³ம் சிராய. அவிஸ்ஸாஸியோ அவிஸ்ஸாஸனீயோ.

176. சித்தே த⁴ரந்தேயேவ ஸத்தானம் ஜீவிதவோஹாரோ, சித்தஸ்ஸ ச அதிஇத்தரோ க²ணோ லஹுபரிவத்திபா⁴வதோ. யதா²ஹ ப⁴க³வா ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் லஹுபரிவத்தம், யத²யித³ம் சித்த’’ந்தி (அ. நி. 1.48; கதா². 335). தஸ்மா ஸத்தானம் ஜீவிதம் ஏகசித்தக்க²ணிகத்தா லஹுஸம் இத்தரந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பரமத்த²தோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘பரமத்த²தோ’’தி இமினா யாயம் ‘‘யோ சிரம் ஜீவதி, ஸோ வஸ்ஸஸத’’ந்திஆதி³னா ஸத்தானம் (தீ³. நி. 2.7; ஸம். நி. 1.145; அ. நி. 7.74) ஜீவிதப்பவத்தி வுத்தா, ஸா பப³ந்த⁴விஸயத்தா வோஹாரவஸேனாதி தம் படிக்கி²பதி. ‘‘அதிபரித்தோ’’தி இமினா –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ த³ள்ஹத⁴ம்மா த⁴னுக்³க³ஹா ஸுஸிக்கி²தா கதஹத்தா² கதூபாஸனா சதுத்³தி³ஸா டி²தா அஸ்ஸு, அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ‘அஹம் இமேஸம்…பே… கதூபாஸனானம் சதுத்³தி³ஸா கண்டே³ கி²த்தே அப்பதிட்டி²தே பத²வியம் க³ஹேத்வா ஆஹரிஸ்ஸாமீ’தி. யதா² ச, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஜவோ, யதா² ச சந்தி³மஸூரியானம் ஜவோ, ததோ ஸீக⁴தரோ. யதா² ச, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஜவோ, யதா² ச சந்தி³மஸூரியானம் ஜவோ, யதா² ச யா தே³வதா சந்தி³மஸூரியானம் புரதோ தா⁴வந்தி, தாஸம் தே³வதானம் ஜவோ, ததோ ஸீக⁴தரம் ஆயுஸங்கா²ரா கீ²யந்தீ’’தி (ஸம். நி. 2.228) –

ஏவம் வுத்தம் பரித்தம்பி படிக்கி²பதி. தத்ர ஹி க³மனஸ்ஸாதா³னம் தே³வபுத்தானம் ஹேட்டு²பரியேன படிமுக²ம் தா⁴வந்தானம் ஸிரஸி, பாதே³ ச ப³த்³த⁴கு²ரதா⁴ராஸன்னிபாததோபி பரித்தகோ ரூபஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ ஸோ க²ணோ வுத்தோ, சித்தஸ்ஸ பன அதிவிய பரித்ததரோ, யஸ்ஸ உபமாபி நத்தி². தேனேவாஹ ‘‘யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, உபமாபி ந ஸுகரா, யாவ லஹுபரிவத்தம் சித்த’’ந்தி (அ. நி. 1.48). ஜீவிதக்க²ணோதி ஜீவனக்க²ணோ. ஏகசித்தப்பவத்திமத்தோயேவ ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பவத்திமத்தேனேவ ஸத்தானம் பரமத்த²தோ ஜீவனக்க²ணஸ்ஸ பரிச்சி²ன்னத்தா. இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய பகாஸேந்தோ ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பவத்தமானந்தி பவத்தந்தம். ஏகசித்தக்க²ணிகந்தி ஏகசித்தக்க²ணமத்தவந்தம். தஸ்மிம் சித்தே நிருத்³த⁴மத்தேதி யேன வத்தமானசித்தக்க²ணேன ‘‘ஜீவதீ’’தி வுச்சதி, தஸ்மிம் சித்தே நிரோத⁴ம் ப⁴ங்க³ம் பத்தமத்தே தம்ஸமங்கீ³ ஸத்தோ நிருத்³தோ⁴ மதோதி வுச்சதி. வுத்தமேவத்த²ம் பாளியா விபா⁴வேதும் ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³ வுத்தம். தேன தீஸுபி காலேஸு ஸத்தானம் பரமத்த²தோ ஜீவனம் நாம சித்தக்க²ணவஸேனேவாதி த³ஸ்ஸேதி.

ஜீவிதந்தி ஜீவிதிந்த்³ரியம். ஸுக²து³க்கா²தி ஸுக²து³க்க²வேத³னா. உபேக்கா²பி ஹி ஸுக²து³க்கா²ஸு ஏவ அந்தோக³தா⁴ இட்டா²னிட்ட²பா⁴வதோ. அத்தபா⁴வோதி ஜீவிதவேத³னாவிஞ்ஞாணானி ட²பேத்வா அவஸிட்ட²த⁴ம்மா வுத்தா. கேவலாதி அத்தனா, நிச்சபா⁴வேன வா அவோமிஸ்ஸா. ஏகசித்தஸமாயுத்தாதி ஏகேகேன சித்தேன ஸஹிதா. லஹுஸோ வத்ததி க²ணோதி வுத்தனயேன ஏகசித்தக்க²ணிகதாய லஹுகோ அதிஇத்தரோ ஜீவிதாதீ³னம் க²ணோ வத்ததி.

யே நிருத்³தா⁴ மரந்தஸ்ஸாதி சவந்தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ சுதிதோ உத்³த⁴ம் ‘‘நிருத்³தா⁴’’தி வத்தப்³பா³ யே க²ந்தா⁴. திட்ட²மானஸ்ஸ வா இதா⁴தி யே வா இத⁴ பவத்தியம் திட்ட²ந்தஸ்ஸ த⁴ரந்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³ப்பத்தியா நிருத்³தா⁴ க²ந்தா⁴. ஸப்³பே³பி ஸதி³ஸா தே ஸப்³பே³பி ஏகஸதி³ஸா. கத²ம்? க³தா அப்படிஸந்தி⁴கா புன ஆக³ந்த்வா படிஸந்தா⁴னாபா⁴வேன விக³தா. யதா² ஹி சுதிக²ந்தா⁴ ந நிவத்தந்தி, ஏவம் ததோ புப்³பே³பி க²ந்தா⁴, தஸ்மா ஏகசித்தக்க²ணிகம் ஸத்தானம் ஜீவிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

அனிப்³ப³த்தேன ந ஜாதோதி அனுப்பன்னேன சித்தேன ஜாதோ ந ஹோதி அஜாதோ நாம ஹோதி. பச்சுப்பன்னேன வத்தமானேன சித்தேன ஜீவதி ஜீவமானோ நாம ஹோதி. சித்தப⁴ங்கா³ மதோ லோகோதி சுதிசித்தஸ்ஸ விய ஸப்³ப³ஸ்ஸபி தஸ்ஸ தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³ப்பத்தியா அயம் லோகோ பரமத்த²தோ மதோ நாம ஹோதி நிருத்³த⁴ஸ்ஸ அப்படிஸந்தி⁴கத்தா. ஏவம் ஸந்தேபி பஞ்ஞத்தி பரமத்தி²யா யா தம் தம் த⁴ரந்தம் சித்தம் உபாதா³ய ‘‘திஸ்ஸோ ஜீவதி, பு²ஸ்ஸோ ஜீவதீ’’தி வசனப்பவத்தியா விஸயபூ⁴தா ஸந்தானபஞ்ஞத்தி, ஸா ஏத்த² பரமத்தி²யா பரமத்த²பூ⁴தா. ததா² ஹி வத³ந்தி ‘‘நாமகோ³த்தம் ந ஜீரதீ’’தி (ஸம். நி. 1.76).

177. அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ஆகாரேன. சித்தந்தி கம்மட்டா²னாரம்மணம் சித்தம். ஆஸேவனம் லப⁴தீதி பா⁴வனாஸேவனம் லப⁴தி, ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பம் பஹாய ஏகத்தவஸேன மரணாரம்மணமேவ ஹோதீதி. தேனாஹ ‘‘மரணாரம்மணா ஸதி ஸந்திட்ட²தீ’’தி. ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் பே⁴தோ³ ஸபா⁴வத⁴ம்மக³திகோ ஏவாதி ஆஹ ‘‘ஸபா⁴வத⁴ம்மத்தா பன ஆரம்மணஸ்ஸா’’தி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஜராமரணம், பி⁴க்க²வே, அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்ன’’ந்திஆதி³ (ஸம். நி. 2.20). ஸம்வேஜனீயத்தாதி ஸம்வேக³ஜனனதோ மஹாபூ⁴தேஸு மஹாவிகாரதா விய க³ய்ஹமானா மரணம் அனுஸ்ஸரியமானம் உபரூபரி உப்³பே³க³மேவ ஆவஹதீதி தத்த² ந பா⁴வனாசித்தம் அப்பேதும் ஸக்கோதி. யதி³ ஸபா⁴வத⁴ம்மத்தா அப்பனம் ந பாபுணாதி, லோகுத்தரஜ்ஜா²னம் ஏகச்சானி அரூபஜ்ஜா²னானி ச கத²ந்தி ஆஹ ‘‘லோகுத்தரஜ்ஜா²னம் பனா’’திஆதி³. விஸுத்³தி⁴பா⁴வனானுக்கமவஸேனாதி ஹேட்டி²மவிஸுத்³தி⁴யா ஆனுபா⁴வேன அதி⁴க³தாதிஸயாய படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴பா⁴வனாய, ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி நிப்³பி³ந்த³னவிரஜ்ஜனாதி³விஸம்யோகா³தி⁴முத்திஅப்பனாய ச படிபக்க²பூ⁴தானம் பாபத⁴ம்மானம் விக³மோதி ஏவம்பூ⁴தஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴பா⁴வனானுக்கமஸ்ஸ வஸேன லோகுத்தரஜ்ஜா²னம் அப்பனாப்பத்தமேவ ஹோதி. ஆரம்மணஸமதிக்கமனமத்தம் தத்த² ஹோதீதி அஞ்ஞேஸம் ஸபா⁴வத⁴ம்மாரம்மணகம்மட்டா²னானம் விய சித்தஸ்ஸ ஸமாதா⁴னே ப்³யாபாரோ நத்தி². யதா²ஸமாஹிதேன பன சித்தேன ஆரம்மணஸமதிக்கமனமத்தமேவ பா⁴வனாய காதப்³ப³ம், தஸ்மா ஸபா⁴வத⁴ம்மேபி ஆருப்பஜ்ஜா²னம் அப்பேதீதி.

ஸததம் அப்பமத்தோ ஹோதி ஸம்வேக³ப³ஹுலத்தா, ததோ ஏவஸ்ஸ ஸப்³ப³ப⁴வேஸு அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞாபடிலாபோ⁴. ஜீவிதனிகந்திம் ஜஹாதி மரணஸ்ஸ அவஸ்ஸம்பா⁴விதாத³ஸ்ஸனதோ. பாபக³ரஹீ ஹோதி அனிச்சஸஞ்ஞாபடிலாப⁴தோ, ததோ ஏவ அஸன்னிதி⁴ப³ஹுலதா, விக³தமலமச்சே²ரதா ச. தத³னுஸாரேனாதி அனிச்சஸஞ்ஞாபரிசயானுஸாரேன. அபா⁴விதமரணாதி அபா⁴விதமரணானுஸ்ஸரணா. அப⁴யோ அஸம்மூள்ஹோ காலம் கரோதி பகே³வ மரணஸஞ்ஞாய ஸூபட்டி²தத்தா.

காயக³தாஸதிகதா²வண்ணனா

178. பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தி ஏத்தா²தி பு³த்³து⁴ப்பாதோ³, பு³த்³தா⁴னம் உப்பஜ்ஜனகாலோ, தஸ்மா. அஞ்ஞத்ர தம் ட²பேத்வா, அஞ்ஞஸ்மிம் காலேதி அத்தோ². ந பவத்தபுப்³ப³ந்தி அபவத்தபுப்³ப³ம். ததோ ஏவ ஸப்³ப³தித்தி²யானம் அவிஸயபூ⁴தம். நனு ச ஸுனேத்தஸத்தா²ராத³யோ (அ. நி. 6.54; 7.66, 73), அஞ்ஞே ச தாபஸபரிப்³பா³ஜகா ஸரீரம் ‘‘அஸுப⁴’’ந்தி ஜானிம்ஸு. ததா² ஹி ஸுமேத⁴தாபஸேன ஸரீரம் ஜிகு³ச்ச²ந்தேன வுத்தம் –

‘‘யன்னூனிமம் பூதிகாயம், நானாகுணபபூரிதம்;

ச²ட்³ட³யித்வான க³ச்சே²ய்யம், அனபேக்கோ² அனத்தி²கோ’’தி. (பு³. வம். 2.8) –

ஆதி³. காமம் போ³தி⁴ஸத்தா, அஞ்ஞே ச தாபஸாத³யோ ஸரீரம் ‘‘அஸுப⁴’’ந்தி ஜானந்தி, கம்மட்டா²னபா⁴வேன பன ந ஜானந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞத்ர பு³த்³து⁴ப்பாதா³’’திஆதி³. ஸம்வேகா³ய ஸம்வத்ததி யாதா²வதோ காயஸபா⁴வப்பவேத³னதோ. அத்தா²யாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³அத்தா²ய. யோக³க்கே²மாயாதி சதூஹி யோகே³ஹி கே²மபா⁴வாய. ஸதிஸம்பஜஞ்ஞாயாதி ஸப்³ப³த்த² ஸதிஅவிப்பவாஸாய ச ஸத்தட்டா²னியஸம்பஜஞ்ஞாய ச. ஞாணத³ஸ்ஸனபடிலாபா⁴யாதி விபஸ்ஸனாஞாணாதி⁴க³மாய. விஜ்ஜாவிமுத்திப²லஸச்சி²கிரியாயாதி திஸ்ஸோ விஜ்ஜா, சித்தஸ்ஸ அதி⁴முத்தி நிப்³பா³னம், சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானீதி ஏதேஸம் பச்சக்க²கரணாய. அமதஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ அதி⁴க³மஹேதுதாய, அமதஸதி³ஸாதப்பகஸுக²ஸஹிததாய ச காயக³தாஸதி ‘‘அமத’’ந்தி வுத்தா. பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீதி ஜா²னஸமாபஜ்ஜனேன வளஞ்ஜந்தி. பரிஹீனந்தி ஜினம். விரத்³த⁴ந்தி அனதி⁴க³மேன விரஜ்ஜி²தம். ஆரத்³த⁴ந்தி ஸாதி⁴தம் நிப்பா²தி³தம். அனேகேஹி ஆகாரேஹி தேஸு தேஸு ஸுத்தந்தேஸு பஸம்ஸித்வா யம் தம் காயக³தாஸதிகம்மட்டா²னம் நித்³தி³ட்ட²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத்த² பன நித்³தி³ட்ட²ந்தி? காயக³தாஸதிஸுத்தே (ம. நி. 3.153 ஆத³யோ). தத்த² ஹி ‘‘கத²ம் பா⁴விதா ச பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா அயம் தே³ஸனா ஆக³தா. தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ² – பி⁴க்க²வே, கேன பகாரேன காயக³தாஸதிபா⁴வனா பா⁴விதா, கேன ச பகாரேன புனப்புனம் கதா ஆனாபானஜ்ஜா²னாதீ³னம் நிப்ப²த்தியா மஹப்ப²லா, தேஸம் தேஸம் விஜ்ஜாபா⁴கி³யானம், அபி⁴ஞ்ஞாஸச்சி²கரணீயானஞ்ச த⁴ம்மானம், அரதிரதிஸஹனதாதீ³னஞ்ச ஸம்ஸித்³தி⁴யா மஹானிஸம்ஸா ச ஹோதீதி? ஆனாபானபப்³ப³ந்தி ஆனாபானகம்மட்டா²னாவதி⁴. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

தா⁴துமனஸிகாரகம்மட்டா²னேன யதி³பி உபசாரஸமாதி⁴ இஜ்ஜ²தி, ஸம்மஸனவாரோ பன தத்த² ஸாதிஸயோதி தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³ம்பி ‘‘விபஸ்ஸனாவஸேன வுத்த’’ந்தி வுத்தம். ‘‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’’தி (தீ³. நி. 2.379; ம. நி. 1.112) தத்த² தத்த² அஸுபா⁴னிச்சதாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் காயே ஆதீ³னவஸ்ஸ விபா⁴வனவஸேன தே³ஸனாய ஆக³தத்தா ‘‘நவஸிவதி²க…பே… வுத்தானீ’’தி வுத்தம். ஏத்த² உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸூதி ஏதேஸு ஸிவதி²கபப்³பே³ஸு ஆக³தஉத்³து⁴மாதகாதீ³ஸு. ஆனாபானஸ்ஸதிவஸேனாதி ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனாவஸேன. யோ உபரி ‘‘கரீஸம் மத்த²லுங்க³’’ந்தி மத்த²லுங்க³கோட்டா²ஸோ க³ய்ஹதி, தம் இத⁴ பாளியம் (ம. நி. 3.154) அட்டி²மிஞ்ஜேனேவ ஸங்க³ண்ஹித்வா தே³ஸனா ஆக³தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மத்த²லுங்க³ம் அட்டி²மிஞ்ஜேன ஸங்க³ஹேத்வா’’தி ஆஹ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் அனுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே. காயம் க³தா, காயே வா க³தா ஸதி காயக³தாஸதீதி ஸதிஸீஸேன இத³ம் த்³வத்திம்ஸாகாரகம்மட்டா²னம் அதி⁴ப்பேதந்தி யோஜனா.

179. சதுமஹாபூ⁴திகந்தி சதுமஹாபூ⁴தஸன்னிஸ்ஸயம். பூதிகாயந்தி பூதிபூ⁴தம் பரமது³க்³க³ந்த⁴காயம். டா²னக³மனாவத்த²ம் ஸரீரம் ஸந்தா⁴ய, தஸ்ஸ வா அவயவேஸு ஸப்³ப³ஹேட்டி²மம் பாத³தலந்தி வுத்தம் ‘‘உத்³த⁴ம் பாத³தலா’’தி. திரியம் தசபரிச்சி²ன்னந்தி ஏத்த² நனு கேஸலோமனகா²னம், தசஸ்ஸ ச அதசபரிச்சி²ன்னதா அத்தீ²தி? கிஞ்சாபி அத்தி², தசபரிச்சி²ன்னப³ஹுலதாய பன காயஸ்ஸ தசபரிச்சி²ன்னதா ஹோதீதி ஏவம் வுத்தம். தசோ பரியந்தோ அஸ்ஸாதி தசபரியந்தோதி ஏதேன பன வசனேன காயேகதே³ஸபூ⁴தோ தசோ க³ஹிதோ ஏவ, தப்படிப³த்³தா⁴ ச கேஸாத³யோ தத³னுபவிட்ட²மூலா தசபரியந்தாவ ஹோந்தீதி த்³வத்திம்ஸாகாரஸமூஹோ ஸப்³போ³பி காயோ தசபரியந்தோ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.

அத்தீ²தி வசனவிபல்லாஸேன வுத்தம், நிபாதபத³ம் வா ஏதம். தஸ்மா தீஸுபி ஸங்கா²ஸு ததே³வஸ்ஸ ரூபம். தேனாஹ ‘‘ஸம்விஜ்ஜந்தீ’’தி. அக்க²ரசிந்தகேஹி ஸரீரே காய-ஸத்³த³ம் வண்ணந்தேஹிபி அஸுசிஸமுதா³யபா⁴வேனேவ இச்சி²தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸுசிஸஞ்சயதோ’’தி வத்வா புன நம் நிருத்தினயேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குச்சி²தான’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆயபூ⁴ததோதி உப்பத்திட்டா²னபூ⁴தத்தா. ‘‘பூரம் நானப்பகாரஸ்ஸா’’தி வுத்தம். ‘‘கே பன தே பகாரா? யேஹி நானப்பகாரம் அஸுசி வுத்த’’ந்தி தே கேஸாதி³கே த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘கேஸா லோமா’’திஆதி³ வுத்தந்தி இமமத்த²ம் தீ³பேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏதே கேஸாத³யோ த்³வத்திம்ஸாகாரா’’தி. ஆகாரா பகாராதி ஹி ஏகோ அத்தோ²தி. ஏவம் ஸம்ப³ந்தோ⁴தி ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே நகா²’’திஆதி³னா ஸப்³ப³கோட்டா²ஸேஸு ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே’’தி பத³த்தயேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³.

பரிதோதி திரியம், ஸமந்ததோ வா பாத³தலகேஸமூலேஸு ச தசஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோ. ஸுசிபா⁴வந்தி ஸுசினோ ஸப்³பா⁴வம், ஸுசிமேவ வா.

180. யேன விதி⁴னா உக்³க³ஹே குஸலோ ஹோதி, ஸோ ஸத்தவிதோ⁴ விதி⁴ ‘‘உக்³க³ஹகோஸல்ல’’ந்தி வுச்சதி, தன்னிப்³ப³த்தம் வா ஞாணம். மனஸிகாரகோஸல்லேபி ஏஸேவ நயோ.

ஸஜ்ஜா²யந்தா வாதி ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தா ஏவ. தேஸம் கிர சத்தாரோ மாஸே ஸஜ்ஜா²யந்தானம் ஸஜ்ஜா²யமக்³கே³னேவ கோட்டா²ஸே உபதா⁴ரேந்தானம் படிபாடியா த்³வத்திம்ஸாகாரா விபூ⁴ததரா ஹுத்வா கா²யிம்ஸு, படிக்கூலஸஞ்ஞா ஸண்டா²ஸி, தே தஸ்மிம் நிமித்தே ஜா²னம் அப்பேத்வா ஜா²னபாத³கம் விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா த³ஸ்ஸனமக்³க³ம் படிவிஜ்ஜி²ம்ஸு. தேன வுத்தம் ‘‘ஸஜ்ஜா²யந்தா வ ஸோதாபன்னா அஹேஸு’’ந்தி.

பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி தசபஞ்சகாதி³வஸேனேவ பரிச்சே²த³ம் கத்வா. பத²வீதா⁴துப³ஹுலபா⁴வதோ மத்த²லுங்க³ஸ்ஸ கரீஸாவஸானே தந்திஆரோபனமாஹ. ஏத்த² ச மம்ஸம், ந்ஹாரு, அட்டி², அட்டி²மிஞ்ஜம் வக்கம், வக்கம் அட்டி²மிஞ்ஜம், அட்டி², ந்ஹாரு, மம்ஸம், தசோ, த³ந்தா, நகா², லோமா, கேஸாதி ஏவம் வக்கபஞ்சகாதீ³ஸு அனுலோமஸஜ்ஜா²யம் வத்வா படிலோமஸஜ்ஜா²யோ புரிமேஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴ வுத்தோ. ஸ்வாயம் ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 356) விஸும் திபஞ்சாஹம், புரிமேஹி ஏகதோ திபஞ்சாஹந்தி ச²பஞ்சாஹம் ஸஜ்ஜா²யோ வுத்தோ, தத்த² ஆதி³அந்தத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அனுலோமபடிலோமஸஜ்ஜா²யேபி ஹி படிலோமஸஜ்ஜா²யோ அந்திமோ ஹோதி, ஸஜ்ஜா²யப்பகாரந்தரம் வா ஏதம்பீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஹத்த²ஸங்க²லிகாதி அங்கு³லிபந்திமாஹ.

மனஸா ஸஜ்ஜா²யோதி சித்தேன சிந்தனமாஹ, யம் மானஸம் ‘‘ஜப்பன’’ந்தி வுச்சதி, ஸம்மதே³வ அஜ்ஜா²யோதி வா ஸஜ்ஜா²யோ, சிந்தனந்தி அத்தோ². சிரதரம் ஸுட்டு² பவத்தனேன பகு³ணபூ⁴தா கம்மட்டா²னதந்தி ஸமாவஜ்ஜித்வா மனஸி கரோந்தஸ்ஸ ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ பரியோஸானா கத்த²சி அஸஜ்ஜமானா நிரந்தரமேவ உபட்டா²தி, தத³னுஸாரேன தத³த்தோ²பி விபூ⁴ததரோ ஹுத்வா கா²யதீதி ஆஹ ‘‘வசஸா ஸஜ்ஜா²யோ ஹி…பே… படிவேத⁴ஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீ’’தி. லக்க²ணபடிவேத⁴ஸ்ஸாதி அஸுப⁴லக்க²ணபடிவேத⁴ஸ்ஸ.

படிக்கூலஸபா⁴வஸல்லக்க²ணஸ்ஸ கஸ்ஸசி வண்ணக்³க³ஹணமுகே²ன கோட்டா²ஸா வவத்தா²னம் க³ச்ச²ந்தி, கஸ்ஸசி ஸண்டா²னக்³க³ஹணமுகே²ன, கஸ்ஸசி தி³ஸாவிபா⁴க³க்³க³ஹணமுகே²ன, கஸ்ஸசி பதிட்டி²தோகாஸக்³க³ஹணமுகே²ன, கஸ்ஸசி ஸப்³ப³ஸோ பரிச்சி²ஜ்ஜக்³க³ஹணமுகே²னாதி வண்ணாதி³தோ ஸல்லக்க²ணம் உக்³க³ஹகோஸல்லாவஹம் வுத்தந்தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கேஸாதீ³னம் வண்ணோ வவத்த²பேதப்³போ³’’திஆதி³மாஹ.

அத்தனோ பா⁴கோ³ ஸபா⁴கோ³, ஸபா⁴கே³ன பரிச்சே²தோ³ ஸபா⁴க³பரிச்சே²தோ³, ஹேட்டு²பரிதிரியபரியந்தேஹி, ஸகோட்டா²ஸிககேஸந்தராதீ³ஹி ச பரிச்சே²தோ³தி அத்தோ². அமிஸ்ஸகதாவஸேனாதி கோட்டா²ஸந்தரேஹி அவோமிஸ்ஸகதாவஸேன. அஸபா⁴கோ³ ஹி இத⁴ ‘‘விஸபா⁴கோ³’’தி அதி⁴ப்பேதோ, ந விருத்³த⁴ஸபா⁴கோ³. ஸ்வாயமத்தோ² கேஸாதி³ஸத்³த³தோ ஏவ லப்³ப⁴தி. ஸத்³த³ந்தரத்தா²போஹனவஸேன ஸத்³தோ³ அத்த²ம் வத³தீதி ‘‘கேஸா’’தி வுத்தே ‘‘அகேஸா ந ஹோந்தீ’’தி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதி. கே பன தே அகேஸா? லோமாத³யோ, ந ச க⁴டாதீ³ஸு பஸங்கோ³பகரணேனேவ தேஸம் நிவத்திதத்தா.

படிக்கூலவஸேனேவ கதி²தம் தா⁴துவிபா⁴க³ஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞதோபி அக³ஹிதத்தா. தத்தே²வ விஸும் தா⁴துகம்மட்டா²னஸ்ஸ கதி²தத்தா ச தா⁴துவிப⁴ங்கோ³ பக்குஸாதிஸுத்தம் (ம. நி. 3.342) விப⁴ங்க³ப்பகரணே தா⁴துவிப⁴ங்க³பாளி (விப⁴. 172 ஆத³யோ) ச. யஸ்ஸ வண்ணதோ உபட்டா²தி கேஸாதி³, தம் புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ஜா²னானி கேஸாதீ³ஸு வண்ணகஸிணாரம்மணானி விப⁴த்தானி. ஞத்வா ஆசிக்கி²தப்³ப³ந்தி யத³த்த²ம் வுத்தம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² தா⁴துவஸேனா’’திஆதி³ வுத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் படிக்கூலமனஸிகாரபப்³பே³. காயக³தாஸதிஸுத்தே (ம. நி. 3.153 ஆத³யோ) ஹி படிக்கூலமனஸிகாரபப்³ப³ம் க³ஹேத்வா இத⁴ காயக³தாஸதிபா⁴வனா நித்³தி³ஸீயதி.

181. ந ஏகந்தரிகாயாதி ஏகந்தரிகாயபி ந மனஸி காதப்³ப³ம், பகே³வ த்³வந்தரிகாதி³னாதி அதி⁴ப்பாயோ. ந பா⁴வனம் ஸம்பாதே³தி, லக்க²ணபடிவேத⁴ம் ந பாபுணாதி ஏகந்தரிகாய மனஸி கரோந்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ஓக்கமனவிஸ்ஸஜ்ஜனந்தி படிபஜ்ஜிதப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³பே³ மக்³கே³. புச்சி²த்வாவ க³ந்தப்³ப³ம் ஹோதி க³ஹேதப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³ட்டா²னஸ்ஸ அஸல்லக்க²ணதோ. கம்மட்டா²னம் பரியோஸானம் பாபுணாதீதி ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ பரியோஸானா மனஸிகாரமத்தம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. அவிபூ⁴தம் பன ஹோதி படிக்கூலாகாரஸ்ஸ ஸுட்டு² அஸல்லக்க²ணதோ. ததோ ஏவ ந விஸேஸம் ஆவஹதி.

கம்மட்டா²னம் பரியோஸானம் ந க³ச்ச²தீதி படிபாடியா ஸப்³ப³கோட்டா²ஸே மனஸி கரோதோயேவ விபூ⁴தா ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தி. தே ஸாதிஸயம் பாடிக்கூலதோ மனஸி கரோந்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் பரியோஸானம் க³ச்சே²ய்ய, இமஸ்ஸ பன அதிவிய த³ந்த⁴ம் மனஸி கரோதோ விபூ⁴ததோ உபட்டா²னமேவ நத்தி², குதோ படிக்கூலதாய ஸண்டா²னம். தேனாஹ ‘‘விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ பச்சயோ ந ஹோதீ’’தி.

ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணேதி ‘‘அஸுசி படிக்கூல’’ந்தி கேஸாதீ³ஸு பவத்தேதப்³ப³ம் அஸுபா⁴னுபஸ்ஸனம் ஹித்வா ஸுபா⁴தி³வஸேன க³ய்ஹமானா கேஸாத³யோபி இத⁴ ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணமேவா’’தி வேதி³தப்³பா³. ரூபாத³யோ ஹி நீலாதி³வஸேன புது²ஸபா⁴வதாய புது²த்தாரம்மணம் நாம, நானாரம்மணந்தி அத்தோ². அஸமாதா⁴னம் சேதஸோ விரூபோ கே²போதி விக்கே²போ. ஸோ ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா ஸக்கச்சம் கம்மட்டா²னம் மனஸி கரோந்தேன படிபா³ஹிதப்³போ³. பரிஹாயதீதி ஹாயதி. பரித⁴ம்ஸதீதி வினஸ்ஸதி.

யா அயம் கேஸா லோமாதிஆதி³கா லோகஸங்கேதானுக³தா. பண்ணத்தீதி அட்ட² த⁴ம்மே உபாதா³ய பண்ணத்தி. தம் கேஸாதி³பண்ணத்திம். அதிக்கமித்வாதி படிக்கூலபா⁴வனாய அதிக்கமித்வா உக்³கா⁴டேத்வா. தஸ்ஸா உக்³கா⁴டிதத்தா தஸ்மிம் தஸ்மிம் கோட்டா²ஸே படிக்கூலதோ உபட்ட²ஹந்தே ‘‘படிக்கூல’’ந்தி சித்தம் ட²பேதப்³ப³ம். இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேந்தோ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்ரித³ம் உபமாஸம்ஸந்த³னம் – மனுஸ்ஸா விய யோகா³வசரோ. உத³பானம் விய கோட்டா²ஸா. தாலபண்ணாதி³ஸஞ்ஞாணம் விய கேஸாதி³பஞ்ஞத்தி. தேன மனுஸ்ஸானம் உத³பானே ந்ஹானபிவனாதி³ விய யோகா³வசரஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ கேஸா லோமாதி பண்ணத்திவஸேன மனஸிகாரோ. அபி⁴ண்ஹஸஞ்சாரேன மனுஸ்ஸானம் ஸஞ்ஞாணேன வினா உத³பானே கிச்சகரணம் விய யோகா³வசரஸ்ஸ மனஸிகாரப³லேன பண்ணத்திம் அதிக்கமித்வா படிக்கூலபா⁴வேயேவ சித்தம் ட²பேத்வா பா⁴வனானுயோகோ³. புப்³ப³பா⁴கே³…பே… பாகடோ ஹோதீதி ‘‘கேஸா லோமா’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.154) பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ கேஸாதி³பஞ்ஞத்தியா ஸத்³தி⁴ம்யேவ கோட்டா²ஸானம் படிக்கூலபா⁴வோ புப்³ப³பா⁴கே³ பாகடோ ஹோதி. அதா²தி பச்சா² பா⁴வனாய வீதி²படிபன்னகாலே. படிக்கூலபா⁴வேயேவ சித்தம் ட²பேதப்³ப³ந்தி கோட்டா²ஸானம் படிக்கூலாகாரேயேவ பா⁴வனாசித்தம் பவத்தேதப்³ப³ம்.

அனுபுப்³பே³ன முஞ்சனம் அனுபுப்³ப³முஞ்சனம், அனுபட்ட²ஹந்தஸ்ஸ அனுபட்ட²ஹந்தஸ்ஸ முஞ்சனந்தி அத்தோ². கத²ம் பன அனுபட்டா²னம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’திஆதி³. பரியோஸானகோட்டா²ஸமேவ ஆஹச்ச திட்ட²தீதி இத³ம் கம்மட்டா²னம் தந்திஅனுஸாரேன ஆதி³தோ கம்மட்டா²னமனஸிகாரோ பவத்ததீதி கத்வா வுத்தம். ததா² ஹிஸ்ஸ மனஸா ஸஜ்ஜா²யோ விய மனஸிகாரோ தே தே கோட்டா²ஸே ஆமட்ட²மத்தே கத்வா க³ச்ச²தி, ந லக்க²ணஸல்லக்க²ணவஸேன. யதா³ பன நே லக்க²ணஸல்லக்க²ணவஸேன ஸுட்டு² உபதா⁴ரேந்தோ மனஸி கரோதி, ததா³ கேசி உபட்ட²ஹந்தி, கேசி ந உபட்ட²ஹந்தி. தத்த² படிபஜ்ஜனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத²ஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² கம்மந்தி மனஸிகாரகம்மம் தாவ காதப்³ப³ம். கீவ சிரந்தி? யாவ த்³வீஸு உபட்டி²தேஸு, தேஸம்பி த்³வின்னம் ஏகோ ஸுட்டு²தரம் உபட்ட²ஹதி தாவ.

உக்குட்டு²க்குட்டி²ட்டா²னேயேவ உட்ட²ஹித்வாதி புப்³பே³ விய ஏகத்த²கதாய உக்குட்டி²யா கமேன ஸப்³ப³தாலேஸு பதித்வா உட்ட²ஹித்வா உட்ட²ஹித்வா பரியந்ததாலம், ஆதி³தாலஞ்ச ஆக³ந்த்வா ததோ ததோ தத்த² தத்தே²வ கதாய உக்குட்டி²யா உட்ட²ஹித்வாதி அத்தோ².

த்³வே பி⁴க்கா²தி த்³வீஸு கே³ஹேஸு லத்³த⁴பி⁴க்கா².

அப்பனாதோதி அப்பனாகாரதோ த்³வத்திம்ஸாகாரே அப்பனா ஹோந்தி. கிம் பச்சேகம் கோட்டா²ஸேஸு ஹோதி உதா³ஹு அஞ்ஞதா²தி விசாரணாயம் ஆஹ ‘‘அப்பனாகோட்டா²ஸதோ’’தி, கோட்டா²ஸதோ கோட்டா²ஸதோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘கேஸாதீ³ஸூ’’திஆதி³.

அதி⁴சித்தந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனாசித்தம்.

அனுயுத்தேனாதி யுத்தப்பயுத்தேன, பா⁴வேந்தேனாதி அத்தோ². காலேனகாலந்தி காலே காலே. ஸமாதி⁴னிமித்தம் உபலக்கி²தஸமாதா⁴னாகாரோ ஸமாதி⁴ ஏவ. மனஸி காதப்³ப³ந்தி சித்தே காதப்³ப³ம், உப்பாதே³தப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஸமாதி⁴காரணம் வா ஆரம்மணம் ஸமாதி⁴னிமித்தம், தம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². பக்³க³ஹனிமித்தஉபேக்கா²னிமித்தேஸுபி ஏஸேவ நயோ. டா²னம் அத்தீ²தி வசனஸேஸோ. தம் பா⁴வனா சித்தம் கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தேய்ய, ஏதஸ்ஸ ஸம்வத்தனஸ்ஸ டா²னம் காரணம் அத்தீ²தி அத்தோ². தம் வா மனஸிகரணசித்தம் கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தேய்ய, ஏதஸ்ஸ டா²னம் காரணம் அத்தீ²தி அத்தோ². முது³ந்தி ஸுபா⁴விதபா⁴வேன முது³பூ⁴தம், வஸீபா⁴வப்பத்தந்தி அத்தோ². முது³த்தா ஏவ கம்மஞ்ஞம் கம்மக்க²மம் கம்மயோக்³க³ம். பப⁴ஸ்ஸரந்தி உபக்கிலேஸவிக³மேன பரிஸுத்³த⁴ம், பரியோதா³தந்தி அத்தோ². ந ச பப⁴ங்கூ³தி கம்மனியபா⁴வூபக³மனேன ந ச பபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வம் ஸுத்³த⁴ந்தம் விய ஸுவண்ணம் வினியோக³க்க²மம். தேனாஹ ‘‘ஸம்மா ஸமாதி⁴யதி ஆஸவானம் க²யாயா’’தி.

உக்கம் ப³ந்த⁴தீதி மூஸம் ஸம்பாதே³தி. ஆலிம்பேதீதி ஆதீ³பேதி ஜாலேதி. தஞ்சாதி தம் பிளந்த⁴னவிகதிஸங்கா²தம் அத்த²ம் பயோஜனம் அஸ்ஸ ஸுவண்ணகாரஸ்ஸ அனுபோ⁴தி பஹோதி ஸாதே⁴தி. அஸ்ஸ வா ஸுவண்ணஸ்ஸ அத்த²ம் ஸுவண்ணகாரோ அனுபோ⁴தி பாபுணாதி.

அபி⁴ஞ்ஞாய இத்³தி⁴விதா⁴தி³ஞாணேன ஸச்சி²கரணீயஸ்ஸ இத்³தி⁴வித⁴பச்சனுப⁴வனாதி³கஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கரணீயஸ்ஸ. யஸ்ஸ பச்சக்க²ம் அத்தி², ஸோ ஸக்கி². ஸக்கி²னோ ப⁴ப்³ப³தா ஸக்கி²ப⁴ப்³ப³தா, ஸக்கி²ப⁴வனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸக்கி² ச ஸோ ப⁴ப்³போ³ சாதி வா ஸக்கி²ப⁴ப்³போ³. அயஞ்ஹி இத்³தி⁴விதா⁴தீ³னம் ப⁴ப்³போ³, தத்த² ச ஸக்கீ²தி ஸக்கி²ப⁴ப்³போ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸக்கி²ப⁴ப்³ப³தா, தம் பாபுணாதி. ஸதி ஸதி ஆயதனேதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் புப்³ப³ஹேதுஆதி³கே காரணே ஸதி.

ஸீதிபா⁴வந்தி நிப்³பா³னம், கிலேஸத³ரத²வூபஸமம் வா. நிக்³க³ண்ஹாதீதி உத்³த⁴டம் சித்தம் உத்³த⁴ச்சபாததோ ரக்க²ணவஸேன நிக்³க³ண்ஹாதி. பக்³க³ண்ஹாதீதி லீனம் சித்தம் கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²ணவஸேன பக்³க³ண்ஹாதி. ஸம்பஹம்ஸேதீதி ஸமப்பவத்தம் சித்தம் ததா²பவத்தியம் பஞ்ஞாய தோஸேதி, உத்தேஜேதி வா. யதா³ வா நிரஸ்ஸாத³ம் சித்தம் பா⁴வனாய ந பக்க²ந்த³தி, ததா³ ஜாதிஆதீ³னி ஸம்வேக³வத்தூ²னி (அ. நி. அட்ட². 1.1.418; இதிவு. அட்ட². 37) பச்சவேக்கி²த்வா ஸம்பஹம்ஸேதி ஸமுத்தேஜேதி. அஜ்ஜு²பேக்க²தீதி யதா³ பன சித்தம் அலீனம் அனுத்³த⁴தம் ஸம்மதே³வ பா⁴வனாவீதி²ம் ஓதிண்ணம் ஹோதி, ததா³ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு கஞ்சி ப்³யாபாரம் அகத்வா ஸமப்பவத்தேஸு யுகே³ஸு ஸாரதி² விய அஜ்ஜு²பேக்க²தி உபேக்க²கோவ ஹோதி. பணீதாதி⁴முத்திகோதி பணீதே உத்தமே மக்³க³ப²லே அதி⁴முத்தோ நின்னபோணபப்³பா⁴ரோ.

ஸுக்³க³ஹிதம் கத்வாதி யதா²வுத்தம் உக்³க³ஹகோஸல்லஸங்கா²தம் விதி⁴ம் ஸுட்டு² உக்³க³ஹிதம் பரியாபுணனாதி³னா ஸுபரிக்³க³ஹிதம் கத்வா. ஸுட்டு² வவத்த²பேத்வாதி மனஸிகாரகோஸல்லஸங்கா²தம் விதி⁴ம் ஸம்மதே³வ ஸல்லக்க²ணவஸேன உபதா⁴ரேத்வா. விஸேஸந்தி புப்³பே³னாபரம் பா⁴வனாய விஸேஸம். புனப்புனம் பரிவத்தேத்வாதி கம்மட்டா²னதந்திம் பகு³ணபா⁴வம் பாபேந்தோ பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ வாசாய, மனஸா ச பரிவத்தேத்வா. க³ண்டி²ட்டா²னந்தி யதா² ருக்க²ஸ்ஸ து³ப்³பி³னிபே⁴தோ³ அரஞ்ஞஸ்ஸ வா க³ஹனபூ⁴தோ பதே³ஸோ ‘‘க³ண்டி²ட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் கம்மட்டா²னதந்தியா அத்த²தோ து³ப்³பி³னிபே⁴தோ³ க³ஹனபூ⁴தோ ச பதே³ஸோ ‘‘க³ண்டி²ட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி. தம் பரிபுச்ச²னாதி³லத்³தே⁴ன ஞாணப²ரஸுனா சி²ந்தி³த்வா.

நிமித்தந்தி கம்மட்டா²னனிமித்தம், அஸுபா⁴காரோ. ஏதி³ஸேன பயோஜனேன லுஞ்சனம்பி அனவஜ்ஜந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லுஞ்சித்வா’’தி வுத்தம். சி²ன்னட்டா²னேதி முண்டி³தட்டா²னே. வட்டதியேவ நிஸ்ஸரணஜ்ஜா²ஸயேன ஓலோகனதோ. உஸ்ஸத³வஸேனாதி அப²லிதானம், ப²லிதானம் வா ப³ஹுலதாவஸேன. தி³ஸ்வாவ நிமித்தம் க³ஹேதப்³ப³ம் த³ஸ்ஸனயோக்³யதாய தசபஞ்சகஸ்ஸ, இதரேஸு ஸுத்வா ச ஞத்வா ச நிமித்தம் க³ஹேதப்³ப³ம்.

கோட்டா²ஸவவத்தா²பனகதா²வண்ணனா

182. அத்³தா³ரிட்ட²கவண்ணாதி அபி⁴னவாரிட்ட²ப²லவண்ணா. கண்ணசூளிகாதி உபரிகண்ணஸக்க²லிகாய பரபா⁴க³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். திரியம் அஞ்ஞமஞ்ஞேன பரிச்சி²ன்னா, கத²ம்? த்³வே கேஸா ஏகதோ நத்தீ²தி.

ஆஸயோதி நிஸ்ஸயோ, பச்சயோதி அத்தோ².

184. அஸம்பி⁴ன்னகாளகா அஞ்ஞேன வண்ணேன அஸம்மிஸ்ஸகாளகா.

185. பத்தஸதி³ஸத்தா நகா² ஏவ நக²பத்தானி. நகா² திரியம் அஞ்ஞமஞ்ஞேன பரிச்சி²ன்னாதி விஸும் வவத்தி²ததம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தமேவ ஹி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த்³வே நகா² ஏகதோ நத்தீ²’’தி ஆஹ.

186. த³ந்தபாளியாதி த³ந்தாவலியா. யானகஉபத்த²ம்பி⁴னீதி ஸகடஸ்ஸ து⁴ரட்டா²னே உபத்த²ம்ப⁴கத³ண்டோ³. த³ந்தானம் ஆதா⁴ரபூ⁴தா அட்டி² ஹனுகட்டி².

187. ஸங்கட்³டி⁴யமானாதி ஸம்பிண்டி³யமானா. கோஸகாரககோஸோ உபல்லிண்டு³போட்டலகம், யம் ‘‘கோஸேய்யப²ல’’ந்திபி வுச்சதி. புடப³ந்த⁴உபாஹனோ ஸகலபிட்டி²பாத³ச்சா²த³னஉபாஹனோ. ஆனிஸத³ம் ஆஸனபதே³ஸோ. தூணிரோ ஸராவாஸோ. க³லகஞ்சுகம் கண்ட²த்தாணம். கீடகுலாவகம் க²ரமுக²குடி.

அனுலோமேன படிலோமேன சாதி ஏத்த² அம்ஸபதே³ஸதோ பட்டா²ய பா³ஹுனோ பிட்டி²பதே³ஸேன ஓதரணம் அனுலோமோ, மணிப³ந்த⁴தோ பட்டா²ய பா³ஹுனோ புரிமபா⁴கே³ன ஆரோஹனம் படிலோமோ. தேனேவ நயேனாதி த³க்கி²ணஹத்தே² வுத்தேன நயேன அனுலோமேன படிலோமேன சாதி அத்தோ². ஸுகு²மம்பீதி யதா²வுத்தஓளாரிகசம்மதோ ஸுகு²மம். அந்தோமுக²சம்மாதி³கோட்டா²ஸேஸு வா தசேன பரிச்சி²ன்னத்தா யம் து³ருபலக்க²ணீயம், தம் ‘‘ஸுகு²ம’’ந்தி வுத்தம். தஞ்ஹி வுத்தனயேன ஞாணேன தசம் விவரித்வா பஸ்ஸந்தஸ்ஸ பாகடம் ஹோதி. இத⁴ ச²விபி தசக³திகா ஏவாதி ‘‘தசோ உபரி ஆகாஸேன பரிச்சி²ன்னோ’’தி வுத்தோ.

188. நிஸத³போதோ ஸிலாபுத்தகோ. உத்³த⁴னகோடீதி மத்திகாபிண்டே³ன கதஉத்³த⁴னஸ்ஸ கோடி. தாலகு³ளபடலம் நாம பக்கதாலப²லலஸிகம் தாலபட்டிகாதீ³ஸு லிம்பித்வா ஸுக்கா²பேத்வா உத்³த⁴ரித்வா க³ஹிதபடலம். ஸுகு²மந்தி யதா²வுத்தமம்ஸதோ ஸுகு²மம். பண்ஹிகமம்ஸாதி³தூ²லானம் ஸகலஸரீரஸ்ஸ கிஸானம் யேபு⁴ய்யேன மம்ஸேன படிச்சா²தி³தத்தா வுத்தம் ‘‘திரியம் அஞ்ஞமஞ்ஞேன பரிச்சி²ன்ன’’ந்தி.

189. ஜாலாகாரோ கஞ்சுகோ ஜாலகஞ்சுகோ. விஸும் வவத்தி²தபா⁴வேனேவ ந்ஹாரூ திரியம் அஞ்ஞமஞ்ஞேன பரிச்சி²ன்னா.

190. த³ந்தானம் விஸும் க³ஹிதத்தா ‘‘ட²பேத்வா த்³வத்திம்ஸ த³ந்தட்டீ²னீ’’தி வுத்தம். ஏகம் ஜண்ணுகட்டி², ஏகம் ஊருட்டீ²தி ஏக-க்³க³ஹணம் ‘‘ஏகேகஸ்மிம் பாதே³’’தி அதி⁴கதத்தா. ஏவம் திமத்தானீதி ஏவம் மத்தஸத்³தே³ஹி ஆனிஸத³ட்டி²ஆதீ³னி இத⁴ அவுத்தானிபி த³ஸ்ஸேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘அதிரேகதிஸதஅட்டி²கஸமுஸ்ஸய’’ந்தி (விஸுத்³தி⁴. 1.122) இத³ஞ்ச வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி.

கீளாகோ³ளகானி ஸுத்தேன ப³ந்தி⁴த்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் க⁴ட்டேத்வா கீளனகோ³ளகானி. த⁴னுகத³ண்டோ³ தா³ரகானம் கீளனககு²த்³த³கத⁴னுகம். தத்த² ஜங்க⁴ட்டி²கஸ்ஸ பதிட்டி²தட்டா²னந்தி ஜண்ணுகட்டி²ம்ஹி பவிஸித்வா டி²தட்டா²னந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேன ஊருட்டி²னா பதிட்டி²தம் டா²னம் யம் கடிட்டி²னோ, தம் அக்³க³ச்சி²ன்னமஹாபுன்னாக³ப²லஸதி³ஸம்.

கும்ப⁴காரேன நிப்பா²தி³தம் உத்³த⁴னம் கும்ப⁴காரிகஉத்³த⁴னம். ஸீஸகபட்டவேட²கம் வேடே²த்வா ட²பிதம் ஸீஸமயம் பட்டகம். யேன ஸுத்தம் கந்தந்தி, தஸ்மிம் தக்கம்ஹி விஜ்ஜி²த்வா ட²பிதகோ³ளகா வட்டனா நாம, வட்டனானம் ஆவளி வட்டனாவளி.

மண்ட³லாகாரேன சி²ன்னவம்ஸகளீரக²ண்டா³னி வம்ஸகளீரசக்கலகானி. அவலேக²னஸத்த²கம் உச்சு²தசாவலேக²னஸத்த²கம்.

192. வக்கபா⁴கே³ன பரிச்சி²ன்னந்தி வக்கபரியந்தேன பா⁴கே³ன பரிச்சி²ன்னம். இதோ பரேஸுபி ஏவரூபேஸு ஏஸேவ நயோ.

193. யம் நிஸ்ஸாயாதி யம் லோஹிதம் நிஸ்ஸாய, நிஸ்ஸயனிஸ்ஸயோபி ‘‘நிஸ்ஸயோ’’த்வேவ வுச்சதி. ப⁴வதி ஹி காரணகாரணேபி காரணவோஹாரோ யதா² ‘‘சோரேஹி கா³மோ த³ட்³டோ⁴’’தி. அத² வா யஸ்மிம் ரூபகலாபே ஹத³யவத்து², தம்பி லோஹிதக³திகமேவ ஹுத்வா திட்ட²தீதி ‘‘யம் நிஸ்ஸாயா’’தி வுத்தம்.

194. பண்டு³கதா⁴துகந்தி பண்டு³ஸபா⁴வம்.

195. பரியோனஹனமம்ஸந்தி படிச்சா²த³கமம்ஸம்.

196. உத³ரஜிவ்ஹாமம்ஸந்தி ஜிவ்ஹாஸண்டா²னம் உத³ரஸ்ஸ மத்த²கபஸ்ஸே திட்ட²னகமம்ஸம். ‘‘நீல’’ந்தி வத்வா நீலம் நாம ப³ஹுதா⁴துகந்தி ஆஹ ‘‘நிக்³கு³ண்டி³புப்ப²வண்ண’’ந்தி.

197. பப்பா²ஸமம்ஸந்தி யதா²டா²னே ஏவ லம்பி³த்வா தோ²கம் பரிவத்தகமம்ஸம். நிரஸந்தி நிஹீனரஸம். நிரோஜந்தி நிப்பப⁴ம், ஓஜாரஹிதம் வா.

198. ஓப⁴க்³கா³தி அவபு⁴ஜித்வா டி²தா. ஸக்க²ரஸுதா⁴வண்ணந்தி மரும்பே³ஹி கதஸுதா⁴வண்ணம். ‘‘ஸேதஸக்க²ரஸுதா⁴வண்ண’’ந்திபி பாடோ², ஸேதஸக்க²ரவண்ணம், ஸுதா⁴வண்ணஞ்சாதி அத்தோ².

199. அந்தஸ்ஸ ஆபு⁴ஜித்வா ஆபு⁴ஜித்வா டி²தப்பதே³ஸா அந்தபோ⁴க³ட்டா²னானி. தேஸம் ப³ந்த⁴னபூ⁴தம் அந்தகு³ணம் நாமாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அந்தகு³ணந்தி அந்தபோ⁴க³ட்டா²னேஸு ப³ந்த⁴ன’’ந்தி. குத்³தா³லப²ரஸுகம்மாதீ³னி கரோந்தானம் அந்தபோ⁴கே³ அக³ளந்தே ஏகதோ ஆப³ந்தி⁴த்வா, கிம் விய? யந்தஸுத்தகமிவ யந்தப²லகானீதி. கிமிவ தத்த² டி²தந்தி ஆஹ ‘‘பாத³புஞ்ச²ன…பே… டி²த’’ந்தி. புரிமஞ்சேத்த² ஆப³ந்த⁴னஸ்ஸ, து³தியம் டா²னாகாரஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

200. அஸிதம் நாம பு⁴த்தம் ஓத³னாதி³. பீதம் நாம பிவனவஸேன அஜ்ஜோ²ஹடபானகாதி³. கா²யிதம் நாம ஸம்கா²தி³தம் பிட்ட²மூலப²லக²ஜ்ஜாதி³. ஸாயிதம் நாம அஸ்ஸாதி³தம் அம்ப³பக்கமது⁴பா²ணிதாதி³.

யத்தா²தி யஸ்மிம் உத³ரே. யந்தி ச உத³ரமேவ பச்சாமஸதி. யத்த² பானபோ⁴ஜனாதீ³னி பதித்வா திட்ட²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸுவானவமது² ஸாரமேய்யவந்தம். விவேகந்தி விபா⁴க³ம்.

201. ஹேட்டா²னாபி⁴பிட்டி²கண்டகமூலானம் அந்தரேதி புரிமபா⁴க³வஸேன நாபி⁴யா ஹேட்டா²பதே³ஸஸ்ஸ பச்சி²மபா⁴க³வஸேன ஹேட்டி²மபிட்டி²கண்டகானம் வேமஜ்ஜே². வேளுனாளிகஸதி³ஸோ பதே³ஸோதி அதி⁴ப்பாயோ.

202. ஸமோஹிதந்தி நிசிதம்.

204. பூதிபா⁴வம் ஆபன்னம் குக்குடண்ட³ம் பூதிகுக்குடண்ட³ம். உத்³தே³கோ பித்தாதீ³ஹி வினா கேவலோ உத்³த⁴ங்க³மவாதோ.

205. ஆசாமோ அவஸ்ஸாவனகஞ்ஜிகம்.

206. வக்கஹத³யயகனபப்பா²ஸே தேமயமானந்தி ஏத்த² யகனம் ஹேட்டா²பா⁴க³பூரணேனேவ தேமேதி, இதரானி தேஸம் உபரி தோ²கம் தோ²கம் பக்³க⁴ரணேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

207. உதுவிகாரோ உண்ஹவலாஹகாதி³ஹேதுகோ. விஸமச்சி²ன்னோ பி⁴ஸாதி³கலாபோ விஸமம் உத³கம் பக்³க⁴ரதி, ஏவமேவம் ஸரீரம் கேஸகூபாதி³விவரேஹி உபரி, ஹேட்டா², திரியஞ்ச ஸேத³ம் விஸமம் பக்³க⁴ரதீதி த³ஸ்ஸேதும் விஸமச்சி²ன்ன-க்³க³ஹணம் கதம்.

208. விஸமாஹாரந்தி ததா³பவத்தமானஸரீராவத்தா²ய அஸப்பாயாஹாரம், அதிகடுகஅச்சுண்ஹாதி³விஸபா⁴கா³ஹாரம் வா. ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 356) பன ‘‘விஸபா⁴கா³ஹார’’ந்த்வேவ வுத்தம் ததா³ பவத்தமானானம் தா⁴தூனம் விஸபா⁴க³த்தா.

209. ‘‘ந்ஹானகாலே’’தி இத³ம் உத³கஸ்ஸ உபரி ஸினேஹஸ்ஸ ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். பரிப்³ப⁴மந்தஸினேஹபி³ந்து³விஸடஸண்டா²னாதி விஸடம் ஹுத்வா பரிப்³ப⁴மந்தஸினேஹபி³ந்து³ஸண்டா²னா. உதுவிஸபா⁴கோ³ ப³ஹித்³தா⁴ஸமுட்டா²னோ. தா⁴துவிஸபா⁴கோ³ அந்தோஸமுட்டா²னோ. தே பதே³ஸாதி தே ஹத்த²தலாதி³பதே³ஸா.

210. கிஞ்சீதி உண்ஹாதி³ரஸானம் அஞ்ஞதரம் ஆஹாரவத்து². நேஸந்தி ஸத்தானம். ஹத³யம் ஆகி³லாயதீதி விஸபா⁴கா³ஹாராதி³ம் படிச்ச ஹத³யப்பதே³ஸோ விவத்ததி.

211. த³தி⁴னோ விஸ்ஸந்த³னஅச்ச²ரஸோ த³தி⁴முத்தம். க³ளித்வாதி ஸந்தி³த்வா. தாலுமத்த²கவிவரேன ஓதரித்வாதி மத்த²கவிவரதோ ஆக³ந்த்வா தாலுமத்த²கேன ஓதரித்வா.

212. தேலம் விய ஸகடஸ்ஸ நாபி⁴அக்க²ஸீஸானம் அட்டி²ஸந்தீ⁴னம் அப்³ப⁴ஞ்ஜனகிச்சம் ஸாத⁴யமானா. கடகடாயந்தீதி ‘‘கட கடா’’தி ஸத்³த³ம் கரோந்தி. அனுரவத³ஸ்ஸனம் ஹேதம். து³க்க²ந்தீதி து³க்கி²தானி ஸஞ்ஜாதது³க்கா²னி ஹோந்தி.

213. ஸமூலகூலமாஸம் ஜா²பேத்வா சா²ரிகம் அவஸ்ஸாவேத்வா க³ஹிதயூஸோ மாஸகா²ரோ. உச்சி²ட்டோ²த³கக³ப்³ப⁴மலாதீ³னம் ச²ட்³ட³னட்டா²னம் சந்த³னிகா. ரவணக⁴டம் நாம பகதியா ஸம்முக²மேவ ஹோதி. யஸ்ஸ பன ஆரக்³க³மத்தம்பி உத³கஸ்ஸ பவிஸனமுக²ம் நத்தி², தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அமுகே² ரவணக⁴டே’’தி வுத்தம். ஆயூஹனந்தி ஸமீஹனம்.

214. ஏவஞ்ஹீதிஆதி³ யதா²வுத்தாய உக்³க³ஹகோஸல்லபடிபத்தியா நிக³மனம். இதா³னி யதா²வுத்தம் மனஸிகாரகோஸல்லபடிபத்திம்பி நிக³மனவஸேன க³ஹேத்வா கம்மட்டா²னம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனுபுப்³ப³தோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² பண்ணத்திஸமதிக்கமாவஸானேதி கேஸாதி³பண்ணத்திஸமதிக்கமவஸேன பவத்தாய பா⁴வனாய அவஸானே. அபுப்³பா³பரியமிவாதி ஏகஜ்ஜ²மிவ. கேஸாதி இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா, ஏவமாதி³னா இமினா பகாரேன வாதி அத்தோ². தே த⁴ம்மாதி வண்ணாதி³வஸேன வவத்தா²பிதா படிக்கூலாகாரதோ உபட்டி²தா கோட்டா²ஸத⁴ம்மா.

ப³ஹித்³தா⁴பீதி ஸஸந்தானதோ ப³ஹிபி, பரஸந்தானகாயேபீதி அத்தோ². மனஸிகாரம் உபஸம்ஹரதீதி யதா²வுத்தம் படிக்கூலமனஸிகாரம் உபனேதி. யதா² இத³ம், ததா² ஏதந்தி. ஏவம் ஸப்³ப³கோட்டா²ஸேஸு பாகடீபூ⁴தேஸூதி யதா² அத்தனோ காயே, ஏவம் பரேஸம்பி காயே ஸப்³பே³ஸு கேஸாதி³கோட்டா²ஸேஸு படிக்கூலவஸேன விபூ⁴தபா⁴வேன உபட்டி²தேஸூதி அத்தோ². அயமேத்த² கஸிணேஸு வட்³ட⁴னஸதி³ஸோ யோகி³னோ பா⁴வனாவிஸேஸோ த³ஸ்ஸிதோ.

அனுபுப்³ப³முஞ்சனாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸுத்தந்தனயேன விபா⁴விதம் வீரியஸமதாயோஜனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. புனப்புனம் மனஸி கரோதோதி வுத்தனயேன அத்தனோ காயே கேஸாதி³கே ‘‘படிக்கூலா படிக்கூலா’’தி அபி⁴ண்ஹஸோ மனஸிகாரம் பவத்தேந்தஸ்ஸ யதா³ ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி லத்³த⁴ஸமதா²னி விஸதா³னி பவத்தந்தி, ததா³ அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³னம் தூ³ரீபா⁴வேன ஸாதிஸயம் ப³லப்பத்தேஹி ஸத்தஹி ஸத்³த⁴ம்மேஹி லத்³தூ⁴பத்த²ம்பா⁴னி விதக்காதீ³னி ஜா²னங்கா³னி படுதரானி ஹுத்வா பாதுப⁴வந்தி. தேஸம் உஜுவிபச்சனீகதாய நீவரணானி விக்க²ம்பி⁴தானேவ ஹோந்தி ஸத்³தி⁴ம் ததே³கட்டே²ஹி பாபத⁴ம்மேஹி. உபசாரஸமாதி⁴னா சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, ஸோ தம்யேவ நிமித்தம் ஆஸேவந்தோ பா⁴வேந்தோ ப³ஹுலீகரோந்தோ அப்பனம் பாபுணாதி. தேன வுத்தம் ‘‘அனுக்கமேன அப்பனா உப்பஜ்ஜதீ’’தி. ஸப்³பா³காரதோதி வண்ணாதி³வஸேன பஞ்சதா⁴பி. ஸாதி அப்பனா.

யதி³ பனேதம் கம்மட்டா²னம் அவிஞ்ஞாணகாஸுப⁴கம்மட்டா²னானி விய பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஸிஜ்ஜ²தி, அத² கஸ்மா ‘‘காயக³தாஸதீ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஏவம் பட²மஜ்ஜா²னவஸேனா’’திஆதி³. நானாவண்ணஸண்டா²னாதீ³ஸு த்³வத்திம்ஸாய கோட்டா²ஸேஸு பவத்தமானாய ஸதியா கிச்சமேத்த² ஸாதிஸயந்தி ஆஹ ‘‘ஸதிப³லேன இஜ்ஜ²னதோ’’தி.

பந்தஸேனாஸனேஸு, அதி⁴குஸலேஸு ச அரதிம், காமகு³ணேஸு ச ரதிம் ஸஹதி அபி⁴ப⁴வதீதி அரதிரதிஸஹோ ஸரீரஸபா⁴வசிந்தனேன அனபி⁴ரதியா பஹீனத்தா. ததா² கோட்டா²ஸபா⁴வனாய அத்தஸினேஹஸ்ஸ பரிக்கீ²ணத்தா ப⁴யபே⁴ரவம் ஸஹதி, ஸீதாதீ³னஞ்ச அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. அத்தஸினேஹவஸேன ஹி புரிஸஸ்ஸ ப⁴யபே⁴ரவம் ஹோதி, து³க்க²ஸ்ஸ ச அனதி⁴வாஸனம். இமம் பன கோட்டா²ஸபா⁴வனமனுயுத்தஸ்ஸ ந கேவலம் பட²மஜ்ஜா²னமத்தமேவ, உத்தரிபி படிவேதோ⁴ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேஸாதீ³ன’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

ஆனாபானஸ்ஸதிகதா²வண்ணனா

215. யம் தம் ஏவம் பஸம்ஸித்வா ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் நித்³தி³ட்ட²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² யஸ்மா ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ’’திஆதி³காய புச்சா²பாளியா அத்தே² விபா⁴விதே தோ²மனாபாளியாபி அத்தோ² விபா⁴விதோயேவ ஹோதி பே⁴தா³பா⁴வதோ, தஸ்மா தம் லங்கி⁴த்வா ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ சா’’திஆதி³னா ஆரப⁴தி. தத்த² ஹி இதோ பஸம்ஸாபா⁴வோ ‘‘அயம்பி கோ²’’தி வசனஞ்ச விஸேஸோ. தேஸு பஸம்ஸாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் பஸம்ஸித்வா’’தி வுத்தம். பஸம்ஸா ச தத்த² அபி⁴ருசிஜனனேன உஸ்ஸாஹனத்தா². தஞ்ஹி ஸுத்வா பி⁴க்கூ² ‘‘ப⁴க³வா இமம் ஸமாதி⁴ம் அனேகேஹி ஆகாரேஹி பஸம்ஸதி, ஸந்தோ கிராயம் ஸமாதி⁴ பணீதோ ச அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோ பாபத⁴ம்மே ச டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதீ’’தி ஸஞ்ஜாதாபி⁴ருசயோ உஸ்ஸாஹஜாதா ஸக்கச்சம் அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம் படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. ‘‘அயம்பி கோ²’’தி பத³ஸ்ஸ யே இமே மயா நிப்³பா³னமஹாஸரஸ்ஸ ஓதரணதித்த²பூ⁴தா கஸிணஜ்ஜா²னஅஸுப⁴ஜ்ஜா²னாத³யோ தே³ஸிதா, ந கேவலம் தே ஏவ, அயம்பி கோ²தி ப⁴க³வா அத்தனோ பச்சக்க²பூ⁴தம் ஸமாதி⁴ம் தே³ஸனானுபா⁴வேன தேஸம்பி பி⁴க்கூ²னம் ஆஸன்னம், பச்சக்க²ஞ்ச கரோந்தோ ஸம்பிண்ட³னவஸேன ஏவமாஹாதி ஸம்ப³ந்த⁴முகே²ன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸோளஸவத்து²கந்தி சதூஸு அனுபஸ்ஸனாஸு சதுன்னம் சதுக்கானம் வஸேன ஸோளஸட்டா²னம். ஸப்³பா³காரபரிபூரோதி கம்மட்டா²னபாளியா பத³த்தோ² பிண்ட³த்தோ² உபமா சோத³னா பரிஹாரோ பயோஜனந்தி ஏவமாதீ³ஹி ஸப்³பே³ஹி ஆகாரேஹி பரிபுண்ணோ. நித்³தே³ஸோதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ நிஸ்ஸேஸதோ வித்தா²ரோ.

216. கத²ந்தி இத³ம் புச்ச²னாகாரவிபா⁴வனபத³ம். புச்சா² சேத்த² கதே²துகம்யதாவஸேன அஞ்ஞாஸம் அஸம்ப⁴வதோ. ஸா ச உபரி தே³ஸனம் ஆருள்ஹானம் ஸப்³பே³ஸம் பகாரவிஸேஸானம் ஆமஸனவஸேனாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கத²ந்தி…பே… கம்யதாபுச்சா²’’தி ஆஹ. கத²ம் ப³ஹுலீகதோதி ஏத்தா²பி ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தத்த² கத²ந்தி ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ப³ஹுலீகாரம் நானப்பகாரதோ வித்தா²ரேதுகம்யதாபுச்சா². ப³ஹுலீகதோ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴தி ததா²புட்ட²த⁴ம்மனித³ஸ்ஸனந்தி இமமத்த²ம் ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி இமினா அதிதி³ஸதி. ததா² ஸந்தபா⁴வாத³யோபி தஸ்ஸ யேஹி பா⁴வனாப³ஹுலீகாரேஹி ஸித்³தா⁴, தக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத²ம் ப³ஹுலீகதோ…பே… வூபஸமேதீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ’’தி வுத்தம்.

‘‘புன ச பரம், உதா³யி, அக்கா²தா மயா ஸாவகானம் படிபதா³, யதா²படிபன்னா மே ஸாவகா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.247) உப்பாத³னவட்³ட⁴னட்டே²ன பா⁴வனா வுச்சதீதி தது³ப⁴யவஸேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பா⁴விதோதி உப்பாதி³தோ வட்³டி⁴தோ வா’’தி ஆஹ. தத்த² பா⁴வம் விஜ்ஜமானதம் இதோ க³தோதி பா⁴விதோ, உப்பாதி³தோ படிலத்³த⁴மத்தோதி அத்தோ². உப்பன்னோ பன லத்³தா⁴ஸேவனோ, பா⁴விதோ பகு³ணபா⁴வம் ஆபாதி³தோ, வட்³டி⁴தோதி அத்தோ². ஆனாபானபரிக்³கா³ஹிகாயாதி தீ³க⁴ரஸ்ஸாதி³விஸேஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பரிச்சி²ஜ்ஜகா³ஹிகாய, தே ஆரப்³ப⁴ பவத்தாய, ஸதியம் பச்சயபூ⁴தாயந்தி அத்தோ². புரிமஸ்மிஞ்ஹி அத்தே² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸதியா ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வோ வுத்தோ ஸம்பயுத்தவசனதோ, து³தியஸ்மிம் பன உபனிஸ்ஸயபா⁴வோபி. உபசாரஜ்ஜா²னஸஹக³தா ஹி ஸதி அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதீதி. ப³ஹுலீகதோதி ப³ஹுலம் பவத்திதோ, தேன ஆவஜ்ஜனாதி³வஸீபா⁴வப்பத்திமாஹ. யோ ஹி வஸீபா⁴வம் ஆபாதி³தோ, ஸோ இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ புனப்புனம் பவத்தீயதி. தேன வுத்தம் ‘‘புனப்புனம் கதோ’’தி. யதா² ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ’’தி (ம. நி. 1.139; அ. நி. 4.241), ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’தி (தீ³. நி. 1.226; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123) ச ஏவமாதீ³ஸு பட²மபதே³ வுத்தோ ஏவ-ஸத்³தோ³ து³தியாதீ³ஸுபி வுத்தோ ஏவ ஹோதி, ஏவமிதா⁴பீதி ஆஹ ‘‘உப⁴யத்த² ஏவஸத்³தே³ன நியமோ வேதி³தப்³போ³’’தி. உப⁴யபத³னியமேன லத்³த⁴கு³ணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

அஸுப⁴கம்மட்டா²னந்தி அஸுபா⁴ரம்மணஜா²னமாஹ. தம் ஹி அஸுபே⁴ஸு யோக³கம்மபா⁴வதோ, யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் காரணபா⁴வதோ ச ‘‘அஸுப⁴கம்மட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி. ‘‘கேவல’’ந்தி இமினா ஆரம்மணம் நிவத்தேதி. படிவேத⁴வஸேனாதி ஜா²னபடிவேத⁴வஸேன. ஜா²னஞ்ஹி பா⁴வனாவிஸேஸேன இஜ்ஜ²ந்தம் அத்தனோ விஸயம் படிவிஜ்ஜ²ந்தமேவ பவத்ததி, யதா²ஸபா⁴வதோ படிவிஜ்ஜீ²யதி சாதி ‘‘படிவேதோ⁴’’தி வுச்சதி. ஓளாரிகாரம்மணத்தாதி பீ³ப⁴ச்சா²ரம்மணத்தா. படிக்கூலாரம்மணத்தாதி ஜிகு³ச்சி²தப்³பா³ரம்மணத்தா. பரியாயேனாதி காரணேன, லேஸந்தரேன வா. ஆரம்மணஸந்ததாயாதி அனுக்கமேன விசேதப்³ப³தம் பத்தம் ஆரம்மணஸ்ஸ பரமஸுகு²மதம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸந்தே ஹி ஸன்னிஸின்னே ஆரம்மணே பவத்தமானோ த⁴ம்மோ ஸயம்பி ஸன்னிஸின்னோவ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸந்தோ வூபஸந்தோ நிப்³பு³தோ’’தி, நிப்³பு³தஸப்³ப³பரிளாஹோதி அத்தோ². ஆரம்மணஸந்ததாய ததா³ரம்மணத⁴ம்மானம் ஸந்ததா லோகுத்தரத⁴ம்மாரம்மணாஹி பச்சவேக்க²ணாஹி தீ³பேதப்³பா³.

நாஸ்ஸ ஸந்தபணீதபா⁴வாவஹம் கிஞ்சி ஸேசனந்தி அஸேசனகோ. அஸேசனகத்தா அனாஸித்தகோ. அனாஸித்தகத்தா ஏவ அப்³போ³கிண்ணோ அஸம்மிஸ்ஸோ பரிகம்மாதி³னா. ததோ ஏவ பாடியேக்கோ விஸும்யேவேகோ. ஆவேணிகோ அஸாதா⁴ரணோ. ஸப்³ப³மேதம் ஸரஸதோ ஏவ ஸந்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். பரிகம்மம் வா ஸந்தபா⁴வனிமித்தம், பரிகம்மந்தி ச கஸிணகரணாதீ³னி நிமித்துப்பாத³பரியோஸானம், தாதி³ஸம் இத⁴ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ததா³ ஹி கம்மட்டா²னம் நிரஸ்ஸாத³த்தா அஸந்தமப்பணீதம் ஸியா. உபசாரேன வா நத்தி² ஏத்த² ஸந்ததாதி யோஜனா. யதா² உபசாரக்க²ணே நீவரணவிக³மேன, அங்க³பாதுபா⁴வேன ச பரேஸம் ஸந்ததா ஹோதி, ந ஏவமிமஸ்ஸ. அயம் பன ஆதி³ஸமன்னா…பே… பணீதோ சாதி யோஜனா. கேசீதி உத்தரவிஹாரவாஸிகே ஸந்தா⁴யாஹ. அனாஸித்தகோதி உபஸேசனேன ந ஆஸித்தகோ. தேனாஹ ‘‘ஓஜவந்தோ’’தி, ஓஜவந்தஸதி³ஸோதி அத்தோ². மதூ⁴ரோதி இட்டோ², சேதஸிகஸுக²படிலாப⁴ஸம்வத்தனம் திகசதுக்கஜ்ஜா²னவஸேன, உபேக்கா²ய வா ஸந்தபா⁴வேன ஸுக²க³திகத்தா ஸப்³பே³ஸம்பி வஸேன வேதி³தப்³ப³ம். ஜா²னஸமுட்டா²னபணீதரூபபு²ட்ட²ஸரீரதாவஸேன பன காயிகஸுக²படிலாப⁴ஸம்வத்தனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், தஞ்ச கோ² ஜா²னதோ வுட்டி²தகாலே. இமஸ்மிம் பக்கே² ‘‘அப்பிதப்பிதக்க²ணே’’தி இத³ம் ஹேதும்ஹி பு⁴ம்மவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அவிக்க²ம்பி⁴தேதி ஜா²னேன ஸகஸந்தானதோ அனீஹடே அப்பஹீனே. அகோஸல்லஸம்பூ⁴தேதி அகோஸல்லம் வுச்சதி அவிஜ்ஜா, ததோ ஸம்பூ⁴தே. அவிஜ்ஜாபுப்³ப³ங்க³மா ஹி ஸப்³பே³ பாபத⁴ம்மா. க²ணேனேவாதி அத்தனோ பவத்திக்க²ணேனேவ. அந்தரதா⁴பேதீதி ஏத்த² அந்தரதா⁴பனம் வினாஸனம், தம் பன ஜா²னகத்துகஸ்ஸ இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா பரியுட்டா²னப்பஹானம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விக்க²ம்பே⁴தீ’’தி. வூபஸமேதீதி விஸேஸேன உபஸமேதி. விஸேஸேன உபஸமனம் பன ஸம்மதே³வ உபஸமனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸுட்டு² உபஸமேதீ’’தி.

நனு ச அஞ்ஞோபி ஸமாதி⁴ அத்தனோ பவத்திக்க²ணேனேவ படிபக்க²த⁴ம்மே அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதி, அத² கஸ்மா அயமேவ ஸமாதி⁴ ஏவம் விஸேஸேத்வா வுத்தோதி? புப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய நானாவிதக்கவூபஸமஸப்³பா⁴வதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதி பா⁴வேதப்³பா³ விதக்குபச்சே²தா³யா’’தி (அ. நி. 9.1; உதா³. 31). அபிச திக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ ஞாணுத்தரஸ்ஸேதம் கம்மட்டா²னம், ஞாணுத்தரஸ்ஸ ச கிலேஸப்பஹானம் இதரேஹி ஸாதிஸயம், யதா² ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தேஹி தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ. தஸ்மா இமம் விஸேஸம் ஸந்தா⁴ய ‘‘டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதீ’’தி வுத்தம். அத² வா நிமித்தபாதுபா⁴வே ஸதி க²ணேனேவ அங்க³பாதுபா⁴வஸப்³பா⁴வதோ அயமேவ ஸமாதி⁴ ‘‘டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதீ’’தி வுத்தோ. யதா² தம் மஹதோ அகாலமேக⁴ஸ்ஸ உட்டி²தஸ்ஸ தா⁴ரானிபாதே க²ணேனேவ பத²வியம் ரஜோஜல்லஸ்ஸ வூபஸமோ. தேனாஹ – ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஅகாலமேகோ⁴ உட்டி²தோ’’திஆதி³ (ஸம். நி. 5.985; பாரா. 165). ஸாஸனிகஸ்ஸ ஜா²னபா⁴வனா யேபு⁴ய்யேன நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யத்தா’’தி. பு³த்³தா⁴னம் பன ஏகம்ஸேன நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாவ ஹோதி. இமமேவ ஹி கம்மட்டா²னம் பா⁴வேத்வா ஸப்³பே³பி ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அதி⁴க³ச்ச²ந்தி. அரியமக்³க³ஸ்ஸ பாத³கபூ⁴தோ அயம் ஸமாதி⁴ அனுக்கமேன வட்³டி⁴த்வா அரியமக்³க³பா⁴வம் உபக³தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அனுபுப்³பே³ன அரியமக்³க³வுத்³தி⁴ப்பத்தோ’’தி.

அயம் பனத்தோ² விராக³னிரோத⁴படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனானம் வஸேன ஸம்மதே³வ யுஜ்ஜதி. ஹேட்டா² பபஞ்சவஸேன வுத்தமத்த²ம் ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ²’’தி ஆஹ, பிண்ட³த்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி.

217. தமத்த²ந்தி தம் ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ’’திஆதி³னா புச்சா²வஸேன ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம். ‘‘இத⁴ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.190; ம. நி. 1.291; அ. நி. 3.61) இத⁴-ஸத்³தோ³ லோகம் உபாதா³ய வுத்தோ, ‘‘இதே⁴வ திட்ட²மானஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.369) ஓகாஸம், ‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴த்தாவீ அஸ்ஸம் பவாரிதோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.30) பத³பூரணமத்தம், ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² த⁴ம்மம் பரியாபுணாதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.73) பன ஸாஸனம், ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²’’தி இதா⁴பி ஸாஸனமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் ஸாஸனே பி⁴க்கூ²’’தி வத்வா தமத்த²ம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸப்³ப³ப்பகாரஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴னிப்³ப³த்தகஸ்ஸாதி ஸப்³ப³ப்பகாரக்³க³ஹணம் ஸோளஸ பகாரே ஸந்தா⁴ய. தே ஹி இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே. பா³ஹிரகா ஹி ஜானந்தா ஆதி³தோ சதுப்பகாரமேவ ஜானந்தி. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞஸாஸனஸ்ஸ ததா²பா⁴வபடிஸேத⁴னோ’’தி, யதா²வுத்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வபடிஸேத⁴னோதி அத்தோ². ஏதேன ‘‘இத⁴ பி⁴க்க²வே’’தி இத³ம் அந்தோக³தே⁴வஸத்³த³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸந்தி ஹி ஏகபதா³னிபி ஸாவதா⁴ரணானி யதா² ‘‘வாயுப⁴க்கோ²’’தி. தேனேவாஹ ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ’’திஆதி³. பரிபுண்ணஸமணகரணத⁴ம்மோ ஹி ஸோ, யோ ஸப்³ப³ப்பகாரஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴னிப்³ப³த்தகோ. பரப்பவாதா³தி பரேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் நானப்பகாரா வாதா³ தித்தா²யதனானி.

அரஞ்ஞாதி³கஸ்ஸேவ பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். து³த்³த³மோ த³மத²ம் அனுபக³தோ கோ³ணோ கூடகோ³ணோ. யதா² த²னேஹி ஸப்³ப³ஸோ கீ²ரம் ந பக்³க⁴ரதி, ஏவம் தோ³ஹபடிப³ந்தி⁴னீ கூடதே⁴னு. ரூபஸத்³தா³தி³கே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகோ அஸ்ஸாதோ³ ரூபாரம்மணாதி³ரஸோ. புப்³பே³ ஆசிண்ணாரம்மணந்தி பப்³ப³ஜ்ஜதோ புப்³பே³, அனாதி³மதி வா ஸம்ஸாரே பரிசிதாரம்மணம்.

நிப³ந்தே⁴ய்யாதி ப³ந்தே⁴ய்ய. ஸதியாதி ஸம்மதே³வ கம்மட்டா²னஸல்லக்க²ணஸம்பவத்தாய ஸதியா. ஆரம்மணேதி கம்மட்டா²னாரம்மணே. த³ள்ஹந்தி தி²ரம், யதா² ஸதோகாரிஸ்ஸ உபசாரப்பனாபே⁴தோ³ ஸமாதி⁴ இஜ்ஜ²தி, ததா² தா²மக³தம் கத்வாதி அத்தோ².

விஸேஸாதி⁴க³மதி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரபத³ட்டா²னந்தி ஸப்³பே³ஸம் பு³த்³தா⁴னம், ஏகச்சானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம், பு³த்³த⁴ஸாவகானஞ்ச விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ சேவ அஞ்ஞகம்மட்டா²னேன அதி⁴க³தவிஸேஸானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸ்ஸ ச பத³ட்டா²னபூ⁴தம்.

வத்து²விஜ்ஜாசரியோ விய ப⁴க³வா யோகீ³னம் அனுரூபனிவாஸட்டா²னுபதி³ஸனதோ.

பி⁴க்கு² தீ³பிஸதி³ஸோ அரஞ்ஞே ஏகிகோ விஹரித்வா படிபக்க²னிம்மத²னேன இச்சி²தத்த²ஸாத⁴னதோ. ப²லமுத்தமந்தி ஸாமஞ்ஞப²லமாஹ. பரக்கமஜவயோக்³க³பூ⁴மிந்தி பா⁴வனுஸ்ஸாஹஜவஸ்ஸ யோக்³க³கரணபூ⁴மிபூ⁴தம்.

218. ஏவம் வுத்தலக்க²ணேஸூதி அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன (விப⁴. 530), ஸுத்தந்தபரியாயேன ச வுத்தலக்க²ணேஸு. ருக்க²ஸமீபந்தி ‘‘யாவதா மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலே ஸமந்தா சா²யா ப²ரதி, நிவாதே பண்ணானி பதந்தி, ஏத்தாவதா ருக்க²மூலந்தி வுச்சதீ’’தி ஏவம் வுத்தம் ருக்க²ஸ்ஸ ஸமீபட்டா²னம். அவஸேஸஸத்தவித⁴ஸேனாஸனந்தி பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜந்தி ஏவம் வுத்தம்.

உதுத்தயானுகூலம் தா⁴துசரியானுகூலந்தி கி³ம்ஹாதி³உதுத்தயஸ்ஸ, ஸேம்ஹாதி³தா⁴துத்தயஸ்ஸ, மோஹாதி³சரியத்தயஸ்ஸ ச அனுகூலம். ததா² ஹி கி³ம்ஹகாலே ச அரஞ்ஞம் அனுகூலம், ஹேமந்தே ருக்க²மூலம், வஸ்ஸகாலே ஸுஞ்ஞாகா³ரம், ஸேம்ஹதா⁴துகஸ்ஸ ஸேம்ஹபகதிகஸ்ஸ அரஞ்ஞம், பித்ததா⁴துகஸ்ஸ ருக்க²மூலம், வாததா⁴துகஸ்ஸ ஸுஞ்ஞாகா³ரம் அனுகூலம், மோஹசரிதஸ்ஸ அரஞ்ஞம், தோ³ஸசரிதஸ்ஸ ருக்க²மூலம், ராக³சரிதஸ்ஸ ஸுஞ்ஞாகா³ரம் அனுகூலம். அலீனானுத்³த⁴ச்சபக்கி²கந்தி அஸங்கோசாவிக்கே²பபக்கி²கம். ஸயனஞ்ஹி கோஸஜ்ஜபக்கி²கம், டா²னசங்கமனானி உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானி, ந ஏவம் நிஸஜ்ஜா. ததோ ஏவஸ்ஸ ஸந்ததா. நிஸஜ்ஜாய த³ள்ஹபா⁴வம் பல்லங்காபு⁴ஜனேன, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் பவத்தனஸுக²தம் உபரிமகாயஸ்ஸ உஜுகட்ட²பனேன, ஆரம்மணபரிக்³க³ஹூபாயம் பரிமுக²ம் ஸதியா ட²பனேன த³ஸ்ஸேந்தோ. ஊருப³த்³தா⁴ஸனந்தி ஊரூனமதோ⁴ப³ந்த⁴னவஸேன நிஸஜ்ஜா. ஹேட்டி²மகாயஸ்ஸ அனுஜுகம் ட²பனம் நிஸஜ்ஜா-வசனேனேவ போ³தி⁴தந்தி ‘‘உஜும் காய’’ந்தி ஏத்த² காய-ஸத்³தோ³ உபரிமகாயவிஸயோதி ஆஹ ‘‘உபரிமஸரீரம் உஜுகம் ட²பேத்வா’’தி. தம் பன உஜுகட்ட²பனம் ஸரூபதோ, பயோஜனதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்டா²ரஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ந பணமந்தீதி ந ஓனமந்தி. ந பரிபததீதி ந விக³ச்ச²தி வீதி²ம் ந விலங்க⁴தி, ததோ ஏவ புப்³பே³னாபரம் விஸேஸுப்பத்தியா வுத்³தி⁴ம் பா²திம் உபக³ச்ச²தி. இத⁴ பரி-ஸத்³தோ³ அபி⁴-ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னாபி⁴முக²’’ந்தி, ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணதோ நிவாரேத்வா கம்மட்டா²னம்யேவ புரக்கி²த்வாதி அத்தோ². பரீதி பரிக்³க³ஹட்டோ² ‘‘பரிணாயிகா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 16) விய. நிய்யானட்டோ² படிபக்க²தோ நிக்³க³மனட்டோ². தஸ்மா பரிக்³க³ஹிதனிய்யானந்தி ஸப்³ப³தா² க³ஹிதாஸம்மோஸம் பரிச்சத்தஸம்மோஸம் ஸதிம் கத்வா, பரமம் ஸதினேபக்கம் உபட்ட²பேத்வாதி அத்தோ².

219. ஸதோவாதி ஸதியா ஸமன்னாக³தோ ஏவ ஸரந்தோ ஏவ அஸ்ஸஸதி நாஸ்ஸ காசி ஸதிவிரஹிதா அஸ்ஸாஸப்பவத்தி ஹோதீதி அத்தோ². ஸதோ பஸ்ஸஸதீதி ஏத்தா²பி ஸதோவ பஸ்ஸஸதீதி ஏவ-ஸத்³தோ³ ஆனேத்வா வத்தப்³போ³. ஸதோகாரீதி ஸதோ ஏவ ஹுத்வா, ஸதியா ஏவ வா காதப்³ப³ஸ்ஸ கத்தா, கரணஸீலோ வா. யதி³ ‘‘ஸதோவ அஸ்ஸஸதி ஸதோ பஸ்ஸஸதீ’’தி ஏதஸ்ஸ விப⁴ங்கே³ (ம. நி. 3.148; ஸம். நி. 5.986; பாரா. 165) வுத்தம், அத² கஸ்மா ‘‘அஸ்ஸஸதி பஸ்ஸஸதி’’ச்சேவ அவத்வா ‘‘ஸதோகாரீ’’தி வுத்தம்? ஏகரஸம் தே³ஸனம் காதுகாமதாய. பட²மசதுக்கே பத³த்³வயமேவ ஹி வத்தமானகாலவஸேன ஆக³தம், இதரானி அனாக³தகாலவஸேன. தஸ்மா ஏகரஸம் தே³ஸனம் காதுகாமதாய ஸப்³ப³த்த² (படி. ம. 1.165 ஆத³யோ) ‘‘ஸதோகாரி’’ச்சேவ வுத்தம்.

தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேனாதி தீ³க⁴அஸ்ஸாஸவஸேன விப⁴த்திஅலோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோ. தீ³க⁴ந்தி வா ப⁴க³வதா வுத்தஅஸ்ஸாஸவஸேன. சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பந்தி விக்கே²பஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வதோ ‘‘அவிக்கே²போ’’தி லத்³த⁴னாமசித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³பா⁴வம் பஜானதோ. ஸதி உபட்டி²தா ஹோதீதி ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டி²தா ஹோதி. தாய ஸதியா தேன ஞாணேனாதி யதா²வுத்தாய ஸதியா, யதா²வுத்தேன ச ஞாணேன. இத³ம் வுத்த ஹோதி – தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம் ஆரம்மணபூ⁴தம் அவிக்கி²த்தசித்தஸ்ஸ, அஸம்மோஹதோ வா பஜானந்தஸ்ஸ தத்த² ஸதி உபட்டி²தா ஏவ ஹோதி, தம் ஸம்பஜானந்தஸ்ஸ ஆரம்மணகரணவஸேன, அஸம்மோஹவஸேன வா ஸம்பஜஞ்ஞம், தத³தீ⁴னஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன தம்ஸமங்கீ³ யோகா³வசரோ ஸதோகாரீ நாம ஹோதீதி. படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸாஸவஸேனாதி படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ ஹுத்வா அஸ்ஸஸனஸ்ஸ வஸேன. ‘‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீஅஸ்ஸாஸவஸேனா’’தி வா பாடோ². தஸ்ஸ படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸினோ அஸ்ஸாஸா படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீஅஸ்ஸாஸா, தேஸம் வஸேனாதி அத்தோ². வினயனயேன அந்தோ உட்டி²தஸஸனம் அஸ்ஸாஸோ, ப³ஹி உட்டி²தஸஸனம் பஸ்ஸாஸோ. ஸுத்தந்தனயேன பன ப³ஹி உட்ட²ஹித்வாபி அந்தோ ஸஸனதோ அஸ்ஸாஸோ, அந்தோ உட்ட²ஹித்வாபி ப³ஹி ஸஸனதோ பஸ்ஸாஸோ. அயமேவ ச நயோ –

‘‘அஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ அஜ்ஜ²த்தம் விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா சா’’தி, ‘‘பஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா சா’’தி (படி. ம. 1.157) –

இமாய பாளியா ஸமேதி.

பட²மம் அப்³ப⁴ந்தரவாதோ ப³ஹி நிக்க²மதி, தஸ்மா பவத்திக்கமேன அஸ்ஸாஸோ பட²மம் வுத்தோதி வத³ந்தி. தாலும் ஆஹச்ச நிப்³பா³யதீதி தாலும் ஆஹச்ச நிருஜ்ஜ²தி. தேன கிர ஸம்பதிஜாதோ பா³லதா³ரகோ கி²பிதம் கரோதி. ஏவம் தாவாதிஆதி³ யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிக³மனம். கேசி ‘‘ஏவம் தாவாதி அனேன பவத்திக்கமேன அஸ்ஸாஸோ ப³ஹினிக்க²மனவாதோதி க³ஹேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ’’தி வத³ந்தி.

அத்³தா⁴னவஸேனாதி காலத்³தா⁴னவஸேன. அயம் ஹி அத்³தா⁴ன-ஸத்³தோ³ காலஸ்ஸ, தே³ஸஸ்ஸ ச வாசகோ. தத்த² தே³ஸத்³தா⁴னம் உதா³ஹரணபா⁴வேன த³ஸ்ஸேத்வா காலத்³தா⁴னவஸேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தீ³க⁴ரஸ்ஸதம் விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஓகாஸத்³தா⁴னந்தி ஓகாஸபூ⁴தம் அத்³தா⁴னம். ப²ரித்வாதி ப்³யாபேத்வா. சுண்ணவிசுண்ணாபி அனேககலாபபா⁴வேன. தீ³க⁴ம் அத்³தா⁴னந்தி தீ³க⁴ம் பதே³ஸம். தஸ்மாதி ஸணிகம் பவத்தியா தீ³க⁴ஸந்தானதாய ‘‘தீ³கா⁴’’தி வுச்சந்தி. ஏத்த² ச ஹத்தி²ஆதி³ஸரீரே, ஸுனகா²தி³ஸரீரே ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தே³ஸத்³தா⁴னவிஸிட்டே²ன காலத்³தா⁴னவஸேனேவ தீ³க⁴ரஸ்ஸதா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. ‘‘ஸணிகம் பூரேத்வா ஸணிகமேவ நிக்க²மந்தி’’, ‘‘ஸீக⁴ம் பூரேத்வா ஸீக⁴மேவ நிக்க²மந்தீ’’தி ச வசனதோ. மனுஸ்ஸேஸூதி ஸமானப்பமாணேஸுபி மனுஸ்ஸஸரீரேஸு. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தீதி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸப்பப³ந்த⁴ம் பவத்தேந்தீதி அத்தோ². பஸ்ஸஸந்தீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸுனக²ஸஸாத³யோ விய ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸந்தி ச பஸ்ஸஸந்தி சாதி யோஜனா. இத³ம் பன தீ³க⁴ம், ரஸ்ஸஞ்ச அஸ்ஸஸனம், பஸ்ஸஸனஞ்ச தேஸம் ஸத்தானம் ஸரீரஸபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேஸந்தி ஸத்தானம். தேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா. இத்தரமத்³தா⁴னந்தி அப்பகம் காலம்.

நவஹாகாரேஹீதி பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ புப்³பே³னாபரம் அலத்³த⁴விஸேஸஸ்ஸ கேவலம் அத்³தா⁴னவஸேன ஆதி³தோ வுத்தா தயோ ஆகாரா, தே ச கோ² ஏகச்சோ அஸ்ஸாஸம் ஸுட்டு² ஸல்லக்கே²தி, ஏகச்சோ பஸ்ஸாஸம், ஏகச்சோ தது³ப⁴யந்தி இமேஸம் திண்ணம் புக்³க³லானம் வஸேன. கேசி பன ‘‘அஸ்ஸஸதிபி பஸ்ஸஸதிபீதி ஏகஜ்ஜ²ம் வசனம் பா⁴வனாய நிரந்தரம் பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி வத³ந்தி. ச²ந்த³வஸேன புப்³பே³ விய தயோ, ததா² பாமோஜ்ஜவஸேனாதி இமேஹி நவஹாகாரேஹி.

காமம் சேத்த² ஏகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தயோ ஏவ ஆகாரா லப்³ப⁴ந்தி, தந்திவஸேன பன ஸப்³பே³ஸம் பாளிஆருள்ஹத்தா, தேஸம் வஸேன பரிகம்மஸ்ஸ காதப்³ப³த்தா ச ‘‘தத்ராயம் பி⁴க்கு² நவஹாகாரேஹீ’’தி வுத்தம். ஏவம் பஜானதோதி ஏவம் யதா²வுத்தேஹி ஆகாரேஹி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பஜானதோ, தத்த² மனஸிகாரம் பவத்தேந்தஸ்ஸ. ஏகேனாகாரேனாதி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸாதீ³ஸு சதூஸு ஆகாரேஸு ஏகேன ஆகாரேன, நவஸு தீஸு வா ஏகேன. ததா² ஹி வக்க²தி –

‘‘தீ³கோ⁴ ரஸ்ஸோ ச அஸ்ஸாஸோ, பஸ்ஸாஸோபி ச தாதி³ஸோ;

சத்தாரோ வண்ணா வத்தந்தி, நாஸிகக்³கே³ வ பி⁴க்கு²னோ’’தி.

அயம் பா⁴வனா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயானுபஸ்ஸனாதி கத்வா வுத்தம் ‘‘காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனா ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி.

இதா³னி பாளிவஸேனேவ தே நவ ஆகாரே, பா⁴வனாவிதி⁴ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² கத²ம் பஜானாதீதி பஜானனவிதி⁴ம் கதே²துகம்யதாய புச்ச²தி. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸந்தி வுத்தலக்க²ணம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம். அத்³தா⁴னஸங்கா²தேதி ‘‘அத்³தா⁴ன’’ந்தி ஸங்க²ம் க³தே தீ³கே⁴ காலே, தீ³க⁴ம் க²ணந்தி அத்தோ². கோட்டா²ஸபரியாயோ வா ஸங்கா²த-ஸத்³தோ³ ‘‘தே²ய்யஸங்கா²த’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 91) விய, தஸ்மா அத்³தா⁴னஸங்கா²தேதி அத்³தா⁴னகோட்டா²ஸே, தே³ஸபா⁴கே³தி அத்தோ². ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதீதி பா⁴வனாய புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஆவஹந்தியா லத்³த⁴ஸ்ஸாத³த்தா தத்த² ஸாதிஸயோ கத்துகாமதாலக்க²ணோ குஸலச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி. ச²ந்த³வஸேனாதி ததா²பவத்தச²ந்த³ஸ்ஸ வஸேன ஸவிஸேஸம் பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் வுத்³தி⁴ம் பா²திம் க³மேந்தஸ்ஸ. ததோ ஸுகு²மதரந்தி யதா²வுத்தச²ந்த³ப்பவத்தியா புரிமதோ ஸுகு²மதரம். பா⁴வனாப³லேன ஹி படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த³ரத²பரிளாஹதாய காயஸ்ஸ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஸுகு²மதரா ஹுத்வா பவத்தந்தி. பாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜதீதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸுகு²மதரபா⁴வேன ஆரம்மணஸ்ஸ ஸந்ததரதாய, கம்மட்டா²னஸ்ஸ ச வீதி²படிபன்னதாய பா⁴வனாசித்தஸஹக³தோ பமோதோ³ கு²த்³தி³காதி³பே⁴தா³ தருணபீதி உப்பஜ்ஜதி. சித்தம் விவத்ததீதி அனுக்கமேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் அதிவிய ஸுகு²மதரபா⁴வப்பத்தியா அனுபட்ட²ஹனே விசேதப்³பா³காரப்பத்தேஹி சித்தம் வினிவத்ததீதி கேசி. பா⁴வனாப³லேன பன ஸுகு²மதரபா⁴வப்பத்தேஸு அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு தத்த² படிபா⁴க³னிமித்தே உப்பன்னே பகதிஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸதோ சித்தம் நிவத்ததி. உபேக்கா² ஸண்டா²தீதி தஸ்மிம் படிபா⁴க³னிமித்தே உபசாரப்பனாபே⁴தே³ ஸமாதி⁴ம்ஹி உப்பன்னே புன ஜா²னனிப்³ப³த்தனத்த²ம் ப்³யாபாராபா⁴வதோ அஜ்ஜு²பேக்க²னம் ஹோதீதி. ஸா பனாயம் உபேக்கா² தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²தி வேதி³தப்³பா³.

இமேஹி நவஹி ஆகாரேஹீதி இமேஹி யதா²வுத்தேஹி நவஹி பகாரேஹி பவத்தா. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயோதி தீ³கா⁴காரா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா சுண்ணவிசுண்ணாபி ஸமூஹட்டே²ன காயோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே நிஸ்ஸாய உப்பன்னனிமித்தம்பேத்த² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸமஞ்ஞமேவ வுத்தம். உபட்டா²னம் ஸதீதி ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா திட்ட²தீதி ஸதி உபட்டா²னம் நாம. அனுபஸ்ஸனா ஞாணந்தி ஸமத²வஸேன நிமித்தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா, விபஸ்ஸனாவஸேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே, தன்னிஸ்ஸயஞ்ச காயம் ‘‘ரூப’’ந்தி, சித்தம் தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச ‘‘அரூப’’ந்தி வவத்த²பேத்வா நாமரூபஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா ச ஞாணம், தத்த² யதா²பூ⁴தாவபோ³தோ⁴. காயோ உபட்டா²னந்தி ஸோ காயோ ஆரம்மணகரணவஸேன உபக³ந்த்வா ஸதி ஏத்த² திட்ட²தீதி உபட்டா²னம் நாம. ஏத்த² ச ‘‘காயோ உபட்டா²ன’’ந்தி இமினா இதரகாயஸ்ஸாபி ஸங்க³ஹோ ஹோதி யதா²வுத்தஸம்மஸனசாரஸ்ஸாபி இத⁴ இச்சி²தத்தா. நோ ஸதீதி ஸோ காயோ ஸதி நாம ந ஹோதி. ஸதி உபட்டா²னஞ்சேவ ஸதி ச ஸரணட்டே²ன, உபதிட்ட²னட்டே²ன ச. தாய ஸதியாதி யதா²வுத்தாய ஸதியா. தேன ஞாணேனாதி யதா²வுத்தேனேவ ஞாணேன. தம் காயந்தி தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஞ்சேவ தன்னிஸ்ஸயரூபகாயஞ்ச. அனுபஸ்ஸதீதி ஜா²னஸம்பயுத்தஞாணேன சேவ விபஸ்ஸனாஞாணேன ச அனு அனு பஸ்ஸதி. தேன வுச்சதி காயே காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி தேன அனுபஸ்ஸனேன யதா²வுத்தே காயே அயம் காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி வுச்சதி.

இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யா அயம் யதா²வுத்தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே, தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தே கரஜகாயே ச காயஸ்ஸேவ அனுபஸ்ஸனா அனுத³கபூ⁴தாய மரீசியா உத³கானுபஸ்ஸனா விய ந அனிச்சாதி³ஸபா⁴வே காயே நிச்சாதி³பா⁴வானுபஸ்ஸனா, அத² கோ² யதா²ரஹம் அனிச்சது³க்கா²னத்தாஸுப⁴பா⁴வஸ்ஸேவானுபஸ்ஸனா. அத² வா காயே ‘‘அஹ’’ந்தி வா ‘‘மம’’ந்தி வா ‘‘இத்தீ²’’தி வா ‘‘புரிஸோ’’தி வா க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ தாதி³ஸம் அனனுபஸ்ஸித்வா காயமத்தஸ்ஸேவ அனுபஸ்ஸனா காயானுபஸ்ஸனா, தாய காயானுபஸ்ஸனாய ஸம்பயுத்தா ஸதியேவ உபட்டா²னம் ஸதிபட்டா²னம், தஸ்ஸ பா⁴வனா வட்³ட⁴னா காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி.

ஏஸ நயோதி ‘‘நவஹி ஆகாரேஹீ’’திஆதி³னா வுத்தவிதி⁴ம் ரஸ்ஸ-பதே³ அதிதி³ஸதி. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் யதா²த³ஸ்ஸிதே ‘‘கத²ம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.148; ஸம். நி. 5.986; பாரா. 165) ஆக³தே பாளினயே. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ரஸ்ஸபத³வஸேன ஆக³தே பாளினயே.

அயந்தி யோகா³வசரோ. அத்³தா⁴னவஸேனாதி தீ³க⁴காலவஸேன. இத்தரவஸேனாதி பரித்தகாலவஸேன. இமேஹி ஆகாரேஹீதி இமேஹி நவஹி ஆகாரேஹி.

தாதி³ஸோதி தீ³கோ⁴, ரஸ்ஸோ ச. சத்தாரோ வண்ணாதி சத்தாரோ ஆகாரா, தே ச தீ³கா⁴த³யோ ஏவ. நாஸிகக்³கே³ வ பி⁴க்கு²னோதி கா³தா²ப³ந்த⁴ஸுக²த்த²ம் ரஸ்ஸம் கத்வா வுத்தம் ‘‘நாஸிகக்³கே³ வா’’தி, வா-ஸத்³தோ³ அனியமத்தோ², தேன உத்தரோட்ட²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.