2. த⁴ம்மானுஸ்ஸதிகதா²வண்ணனா

146. த⁴ம்மானுஸ்ஸதிந்தி ஏத்த² பத³த்தோ², ஸபா⁴வத்தோ² ச ஆதி³தோ வுத்தோயேவாதி தம் அனாமஸித்வா பா⁴வனாவிதா⁴னமேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த⁴ம்மானுஸ்ஸதிம் பா⁴வேதுகாமேனாபீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். கஸ்மா பனேத்த² பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதியம் விய ‘‘அவேச்சப்பஸாத³ஸமன்னாக³தேனா’’தி ந வுத்தம். நனு ஏதா படிபாடியா ச² அனுஸ்ஸதியோ அரியஸாவகானம் வஸேன தே³ஸனம் ஆருள்ஹாதி? ஸச்சமேதம், ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘பரிஸுத்³த⁴ஸீலாதி³கு³ணானம் புது²ஜ்ஜனானம்பி இஜ்ஜ²ந்தீ’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அவேச்சப்பஸாத³ஸமன்னாக³தேனா’’தி இத⁴ ந வுத்தம், அரியஸாவகானம் பன ஸுகே²ன இஜ்ஜ²ந்தீதி. ததா²பி பாளியம் ஆக³தத்தா ச பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், அயஞ்ச விசாரோ பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதேவ.

147. பரியத்தித⁴ம்மோபீதி பி-ஸத்³தே³ன லோகுத்தரத⁴ம்மம் ஸம்பிண்டே³தி. இதரேஸூதி ஸந்தி³ட்டி²காதி³பதே³ஸு. லோகுத்தரத⁴ம்மோவாதி அவதா⁴ரணம் நிப்பரியாயேன ஸந்தி³ட்டி²காதி³அத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், பரியாயதோ பனேதே பரியத்தித⁴ம்மேபி ஸம்ப⁴வந்தேவ. ததா² ஹி பரியத்தித⁴ம்மோ ப³ஹுஸ்ஸுதேன ஆக³தாக³மேன பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தேன பஞ்ஞவதா ஆதி³கல்யாணதாதி³விஸேஸதோ ஸயம் த³ட்ட²ப்³போ³தி ஸந்தி³ட்டி²கோ. ஆசரியபயிருபாஸனாய வினா ந லப்³பா⁴தி சே? லோகுத்தரத⁴ம்மேபி ஸமானே கல்யாணமித்தஸன்னிஸ்ஸயேனேவ ஸிஜ்ஜ²னதோ, ததா² ஸத்து²ஸந்த³ஸ்ஸனேபி. ‘‘ஸந்தி³ட்டி²யா ஜயதீ’’தி அயம் பனத்தோ² தித்தி²யனிம்மத்³த³னே நிப்பரியாயதோவ லப்³ப⁴தி, கிலேஸஜயே பரியாயதோ பரம்பராஹேதுபா⁴வதோ. ‘‘ஸந்தி³ட்ட²ம் அரஹதீ’’தி அயம்பி அத்தோ² லப்³ப⁴தேவ, ஸப்³ப³ஸோ ஸம்கிலேஸத⁴ம்மானம் பஹானம், வோதா³னத⁴ம்மானம் பரிப்³ரூஹனஞ்ச உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தத்தா. அயஞ்ச அத்தோ² ‘‘யே கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி, இமே த⁴ம்மா ஸராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விராகா³ய, ஸஞ்ஞோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விஸஞ்ஞோகா³ய, ஸஉபாதா³னாய ஸம்வத்தந்தி நோ அனுபாதா³னாய. ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி ‘நேஸோ த⁴ம்மோ, நேஸோ வினயோ, நேதம் ஸத்து²ஸாஸன’’’ந்தி (சூளவ. 406; அ. நி. 8.53), ‘‘த⁴ம்மாபி வோ, பி⁴க்க²வே, பஹாதப்³பா³, பகே³வ அத⁴ம்மா’’தி (ம. நி. 1.240) ச ஏவமாதீ³ஹி ஸுத்தபதே³ஹி விபா⁴வேதப்³போ³. அகாலிகாதி⁴க³முபாயதாய அகாலிகோ. விஜ்ஜமானதாபரிஸுத்³த⁴தாஹி ஏஹிபஸ்ஸவிதி⁴ம் அரஹதீதி ஏஹிபஸ்ஸிகோ. ததோ ஏவ வட்டது³க்க²னித்த²ரணத்தி²கேஹி அத்தனோ சித்தே உபனயனம், சித்தஸ்ஸ வா தத்த² உபனயனம் அரஹதீதி ஓபனேய்யிகோ. விமுத்தாயதனஸீஸே ட²த்வா பரிசயேன ஸம்மதே³வ அத்த²வேத³ம், த⁴ம்மவேத³ஞ்ச லப⁴ந்தேஹி பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீதி. ஏவம் ஸந்தி³ட்டி²காதி³பதே³ஸு பரியத்தித⁴ம்மம்பி பக்கி²பித்வா மனஸிகாரோ யுஜ்ஜதேவ.

ஸாதி கா³தா². ஸமந்தப⁴த்³ரகத்தாதி ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி ஸுந்த³ரத்தா. த⁴ம்மஸ்ஸாதி ஸாஸனத⁴ம்மஸ்ஸ. கிஞ்சாபி அவயவவினிமுத்தோ ஸமுதா³யோ நாம பரமத்த²தோ கோசி நத்தி², யேஸு பன அவயவேஸு ஸமுதா³யரூபேன அவேக்கி²தேஸு ‘‘கா³தா²’’தி ஸமஞ்ஞா, தம் ததோ பி⁴ன்னம் விய கத்வா ஸம்ஸாமிவோஹாரம் ஆரோபேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பட²மேன பாதே³ன ஆதி³கல்யாணா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ஏகானுஸந்தி⁴க’’ந்தி இத³ம் நாதிப³ஹுவிபா⁴க³ம் யதா²னுஸந்தி⁴னா ஏகானுஸந்தி⁴கம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், இதரஸ்ஸ பன தேனேவ தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மவிபா⁴கே³ன ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானபா⁴கா³ லப்³ப⁴ந்தீதி. நிதா³னேனாதி காலதே³ஸதே³ஸகபரிஸாதி³அபதி³ஸனலக்க²ணேன நிதா³னக³ந்தே²ன. நிக³மனேனாதி ‘‘இத³மவோசா’’திஆதி³கேன (ஸம். நி. 1.249), ‘‘இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி (அ. நி. 10.27) வா யதா²வுத்தத்த²னிக³மனேன.

அயம் கதா² விஸேஸதோ ஸுத்தபிடகஸம்வண்ணனாதி கத்வா ஸுத்தபிடகவஸேன த⁴ம்மஸ்ஸ ஆதி³கல்யாணாதி³கம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸுத்தபிடகவினயபிடகானம் வஸேன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸனிதா³னஸஉப்பத்திகத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸனிதா³னஸஉப்பத்திகத்தாதி யதா²வுத்தனிதா³னேன ஸனிதா³னதாய, ஸஅட்டு²ப்பத்திகதாய ச. வேனேய்யானம் அனுரூபதோதி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா, த⁴ம்மதே³ஸனாய ச தம்தம்ஸிக்கா²பத³பா⁴வேன பஞ்ஞாபியமானஸ்ஸ வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் பவத்தியமானஸ்ஸ அனுரூபதோ. அத்த²ஸ்ஸாதி தே³ஸியமானஸ்ஸ ச ஸீலாதி³அத்த²ஸ்ஸ. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது (ஸம். நி. 1.249)? ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.95) தத்த² தத்த² ஹேதூபமாக³ஹணேன ஹேதுதா³ஹரணயுத்ததோ.

ஏவம் ஸுத்தவினயவஸேன பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானகல்யாணதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தீணி பிடகானி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸகலோபீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸாஸனத⁴ம்மோதி –

‘‘ஸப்³ப³பாபஸ்ஸ அகரணம், குஸலஸ்ஸ உபஸம்பதா³;

ஸசித்தபரியோத³பனம், ஏதம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி. (த⁴. ப. 183; தீ³. நி. 2.90) –

ஏவம் வுத்தஸ்ஸ ஸத்து²ஸாஸனஸ்ஸ பகாஸகோ பரியத்தித⁴ம்மோ. ஸீலேன ஆதி³கல்யாணோ ஸீலமூலகத்தா ஸாஸனஸ்ஸ. ஸமதா²தீ³ஹி மஜ்ஜே²கல்யாணோ தேஸம் ஸாஸனஸம்பத்தியா வேமஜ்ஜ²பா⁴வதோ. நிப்³பா³னேன பரியோஸானகல்யாணோ தத³தி⁴க³மதோ உத்தரிகரணீயாபா⁴வதோ. ஸாஸனே ஸம்மாபடிபத்தி நாம பஞ்ஞாய ஹோதி, தஸ்ஸா ச ஸீலம், ஸமாதி⁴ ச மூலந்தி ஆஹ ‘‘ஸீலஸமாதீ⁴ஹி ஆதி³கல்யாணோ’’தி. பஞ்ஞா பன அனுபோ³த⁴படிவேத⁴வஸேன து³விதா⁴தி தது³ப⁴யம்பி க³ண்ஹந்தோ ‘‘விபஸ்ஸனாமக்³கே³ஹி மஜ்ஜே²கல்யாணோ’’தி ஆஹ. தஸ்ஸ நிப்ப²த்தி ப²லம், கிச்சம் நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியா, ததோ பரம் கத்தப்³ப³ம் நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ப²லனிப்³பா³னேஹி பரியோஸானகல்யாணோ’’தி. ப²லக்³க³ஹணேன வா ஸஉபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னமாஹ, இதரேன இதரம், தது³ப⁴யஞ்ச ஸாஸனஸம்பத்தியா ஓஸானந்தி ஆஹ ‘‘ப²லனிப்³பா³னேஹி பரியோஸானகல்யாணோ’’தி.

பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸுபோ³தி⁴தா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தா, தாய ஆதி³கல்யாணோ தப்பப⁴வத்தா. ஸப்³ப³ஸோ ஸம்கிலேஸப்பஹானம் வோதா³னம், பாரிபூரீ ச த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதா, தாய மஜ்ஜே²கல்யாணோ தம்ஸரீரத்தா. ஸத்தா²ரா யதா²னுஸிட்ட²ம் ததா² படிபத்தி ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்தி, தாய பரியோஸானகல்யாணோ, தாய ஸாஸனஸ்ஸ லோகே ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வதோ. தந்தி ஸாஸனத⁴ம்மம். தத²த்தாயாதி யத²த்தாய ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, தத²த்தாய தத²பா⁴வாய. ஸோ பன அபி⁴ஸம்போ³தி⁴ பச்சேகபோ³தி⁴ ஸாவகபோ³தீ⁴தி திவிதோ⁴, இதோ அஞ்ஞதா² நிப்³பா³னாதி⁴க³மஸ்ஸ அபா⁴வதோ. தத்த² ஸப்³ப³கு³ணேஹி அக்³க³பா⁴வதோ, இதரபோ³தி⁴த்³வயமூலதாய ச பட²மாய போ³தி⁴யா ஆதி³கல்யாணதா, கு³ணேஹி வேமஜ்ஜ²பா⁴வதோ து³தியாய மஜ்ஜே²கல்யாணதா, தது³ப⁴யாவரதாய, ததோ³ஸானதாய ச ஸாஸனத⁴ம்மஸ்ஸ ததியாய பரியோஸானகல்யாணதா வுத்தா.

ஏஸோதி ஸாஸனத⁴ம்மோ. நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னதோதி விமுத்தாயதனஸீஸே ட²த்வா ஸத்³த⁴ம்மம் ஸுணந்தஸ்ஸ நீவரணானம் விக்க²ம்ப⁴னஸம்ப⁴வதோ. வுத்தம் ஹேதம் –

‘‘யதா² யதா²வுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஸத்தா² வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, ததா² ததா² ஸோ தத்த² லப⁴தி அத்த²வேத³ம் லப⁴தி த⁴ம்மவேத³’’ந்தி (அ. நி. 5.26).

‘‘யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, ஸமயே அரியஸாவகோ ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி, பஞ்சஸ்ஸ நீவரணானி தஸ்மிம் ஸமயே பஹீனானி ஹோந்தீ’’தி (ஸம். நி. 5.219) –

ச ஆதி³. ஸமத²விபஸ்ஸனாஸுகா²வஹனதோதி ஸமத²ஸுக²ஸ்ஸ ச விபஸ்ஸனாஸுக²ஸ்ஸ ச ஸம்பாத³னதோ. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘ஸோ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²’’ந்திஆதி³ (தீ³. நி. 1.279; ம. நி. 2.138).

ததா² –

‘‘யதோ யதோ ஸம்மஸதி, க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம்;

லப⁴தீ பீதிபாமோஜ்ஜம், அமதம் தம் விஜானதம்;

அமானுஸீ ரதீ ஹோதி, ஸம்மா த⁴ம்மம் விபஸ்ஸதோ’’தி ச. (த⁴. ப. 374, 373);

ததா²படிபன்னோதி யதா² ஸமத²விபஸ்ஸனாஸுக²ம் ஆவஹதி, யதா² வா ஸத்தா²ரா அனுஸிட்ட²ம், ததா² படிபன்னோ ஸாஸனத⁴ம்மோ. தாதி³பா⁴வாவஹனதோதி ச²ளங்கு³பேக்கா²வஸேன இட்டா²தீ³ஸு தாதி³பா⁴வஸ்ஸ லோகத⁴ம்மேஹி அனுபலேபஸ்ஸ ஆவஹனதோ. ஏஸ ப⁴க³வா வுத்தனயேன திவித⁴கல்யாணம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ யம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம், மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஞ்ச பகாஸேதி, தம் யதா²னுரூபம் அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²ம், ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனந்தி யோஜனா.

தத்த² அவிஸேஸேன திஸ்ஸோ ஸிக்கா², ஸகலோ ச தந்தித⁴ம்மோ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம். யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘கதமேஸானம் கோ², ப⁴ந்தே, பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ப்³ரஹ்மசரியம் நசிரட்டி²திகம் அஹோஸீ’’திஆதி³ (பாரா. 18). ஸப்³ப³ஸிக்கா²னம் மண்ட³பூ⁴தஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதோ அரியமக்³கோ³ மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியம். யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீய’’ந்தி (மஹாவ. 23; ஸம். நி. 5.186). யதா²னுரூபந்தி யதா²ரஹம். ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹம் ஹி ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²ம். மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². அத்த²ஸம்பத்தியாதி ஸம்பன்னத்த²தாய. ஸம்பத்திஅத்தோ² ஹி இத⁴ ஸஹ-ஸத்³தோ³. இதரம் பன யதா²வுத்தேனத்தே²ன ஸாத்த²ம், ஸப்³யஞ்ஜனஞ்ச. யே பனேத்த² ‘‘வசனஸபா⁴வம் ஸாத்த²ம், அத்த²ஸபா⁴வம் ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி விப⁴ஜித்வா வத³ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம், ததா² விப⁴த்தஸ்ஸ பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஸத்³த³த்தா² ஹி அபி⁴ன்னரூபா விய ஹுத்வா வினியோக³ம் க³ச்ச²ந்தி. ததா² ஹி நேஸம் லோகியாமிஸ்ஸீபா⁴வம் படிஜானந்தி. ஸதிபி வா பே⁴தே³ ‘‘ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி ஏத்த² யதி³ துல்யயோகோ³ அதி⁴ப்பேதோ ‘‘ஸபுத்தோ ஆக³தோ’’திஆதீ³ஸு விய, ஏவம் ஸதி ‘‘அத்த²படிஸரணா, பி⁴க்க²வே, ஹோத², மா ப்³யஞ்ஜனபடிஸரணா’’தி அத்த²ப்பதா⁴னவாதோ³ பா³தி⁴தோ ஸியா, அத² விஜ்ஜமானதாமத்தம் ‘‘ஸலோமகோ ஸபக்க²கோ’’திஆதீ³ஸு விய ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தி அக்³க³ஹிதா ஸியா. தஸ்மா அட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேனேவ அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனந்தி ஏத்த² நேத்தினயேனாபி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்காஸன…பே… ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி வுத்தம். தத்த² யதி³பி நேத்தியம் ப்³யஞ்ஜனமுகே²ன ப்³யஞ்ஜனத்த²க்³க³ஹணம் ஹோதீதி ‘‘அக்க²ரம் பத³’’ந்திஆதி³னா (நேத்தி. 4 த்³வாத³ஸபத³) ப்³யஞ்ஜனபதா³னி பட²மம் உத்³தி³ட்டா²னி, இத⁴ பன பாளியம் ‘‘ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி ஆக³தத்தா அத்த²பதா³னியேவ பட²மம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்காஸனபகாஸனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸங்கே²பதோ காஸனம் தீ³பனம் ஸங்காஸனம் ‘‘மஞ்ஞமானோ பி⁴க்கு² ப³த்³தோ⁴ மாரஸ்ஸ, அமஞ்ஞமானோ முத்தோ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.64) விய. தத்தகேன ஹி தேன பி⁴க்கு²னா படிவித்³த⁴ம். தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞாதம் ப⁴க³வா’’திஆதி³. பட²மம் காஸனம் பகாஸனம். ஆதி³கம்மஸ்மிம் ஹி அயம் பஸத்³தோ³ ‘‘பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 2.20) விய. திக்கி²ந்த்³ரியாபேக்க²ம் சேதம் பத³த்³வயம் உத்³தே³ஸபா⁴வதோ. திக்கி²ந்த்³ரியோ ஹி ஸங்கே²பதோ பட²மஞ்ச வுத்தமத்த²ம் படிபஜ்ஜதி. ஸம்கி²த்தஸ்ஸ வித்தா²ரவசனம், ஸகிம் வுத்தஸ்ஸ புன வசனஞ்ச விவரணவிப⁴ஜனானி. யதா² ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’தி ஸங்கே²பதோ ஸகிம்யேவ ச வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ‘‘கதமே த⁴ம்மா குஸலா? யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்த’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1) வித்தா²ரதோ விவரணவஸேன, விப⁴ஜனவஸேன ச புன வசனம். மஜ்ஜி²மிந்த்³ரியாபேக்க²மேதம் பத³த்³வயம் நித்³தே³ஸபா⁴வதோ. விவடஸ்ஸ வித்தா²ரதராபி⁴தா⁴னம், விப⁴த்தஸ்ஸ ச பகாரேஹி ஞாபனம் வேனேய்யானம் சித்தபரிதோஸனம் உத்தானீகரணபஞ்ஞாபனானி. யதா² ‘‘ப²ஸ்ஸோ ஹோதீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 2) விவடவிப⁴த்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ‘‘கதமோ தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ? யோ தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ பு²ஸனா ஸம்பு²ஸனா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 2) உத்தானீகிரியா, பஞ்ஞாபனா ச. முதி³ந்த்³ரியாபேக்க²மேதம் பத³த்³வயம் படினித்³தே³ஸபா⁴வதோ. ‘‘பஞ்ஞாபனபட்ட²பனவிவரணவிப⁴ஜனஉத்தானீகரணபகாஸனஅத்த²பத³ஸமாயோக³தோ’’திபி பாடோ².

கத²ம் பனாயம் பாட²விகப்போ ஜாதோதி? வுச்சதே – நேத்திபாளியம் ஆக³தனயேன புரிமபாடோ². தத்த² ஹி –

‘‘ஸங்காஸனா பகாஸனா,

விவரணா விப⁴ஜனுத்தானீகம்மபஞ்ஞத்தி;

ஏதேஹி ச²ஹி பதே³ஹி,

அத்தோ² கம்மஞ்ச நித்³தி³ட்ட²’’ந்தி. (நேத்தி. 4 த்³வாத³ஸபத³) –

தே³ஸனாஹாரயோஜனாய ச ஏதஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ ‘‘ஸங்காஸனா பகாஸனா’’திஆதி³னா ஆக³தம். பச்சி²மோ பன ‘‘பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதி விவரதி விப⁴ஜதி உத்தானீகரோதி ‘பஸ்ஸதா²’தி சாஹா’’தி (ஸம். நி. 2.20) ஸுத்தே ஆக³தனயேன ப்³யஞ்ஜனமத்தகதோ. ஏவஞ்ச நேஸம் த்³வின்னம் பாடா²னம் விஸேஸோ, ந அத்த²தோ. ததா² ஹி ஸங்கே²பதோ ‘‘பட²மம் ஞாபனம் பஞ்ஞாபனம், பட²மமேவ ட²பனம் பட்ட²பன’’ந்தி இமானி பதா³னி ஸங்காஸனபகாஸனபதே³ஹி அத்த²தோ அவிஸிட்டா²னி. யஞ்ச புரிமபாடே² ச²ட்ட²ம் பத³ம் ‘‘பகாரதோ ஞாபன’’ந்தி பஞ்ஞாபனம் வுத்தம், தம் து³தியபாடே² பகாஸனபதே³ன ‘‘நிப்³பி³ஸேஸம் பகாரதோ காஸன’’ந்தி கத்வா. யஸ்மா ஞாபனகாஸனானி அத்தா²வபா⁴ஸனஸபா⁴வதாய அபி⁴ன்னானி, ஸப்³பே³ஸஞ்ச வேனேய்யானம் சித்தஸ்ஸ தோஸனம், பு³த்³தி⁴யா ச நிஸானம் யாதா²வதோ வத்து²ஸபா⁴வாவபா⁴ஸனே ஜாயதீதி. ஏவம் அத்த²பத³ரூபத்தா பரியத்திஅத்த²ஸ்ஸ யதா²வுத்தச²அத்த²பத³ஸமாயோக³தோ ஸாத்த²ம் ஸாஸனம்.

அக்க²ரபத³ப்³யஞ்ஜனாகாரனிருத்தினித்³தே³ஸஸம்பத்தியாதி ஏத்த² உச்சாரணவேலாயம் அபரியோஸிதே பதே³ வண்ணோ அக்க²ரம். ‘‘ஏகக்க²ரம் பத³ம் அக்க²ர’’ந்தி ஏகே ‘‘ஆ ஏவம் கிர த’’ந்திஆதீ³ஸு ஆ-காராத³யோ விய. ‘‘விஸுத்³த⁴கரணானம் மனஸா தே³ஸனாவாசாய அக்க²ரணதோ அக்க²ர’’ந்தி அஞ்ஞே. விப⁴த்தியந்தம் அத்த²ஞாபனதோ பத³ம். ஸங்கே²பதோ வுத்தம் பதா³பி⁴ஹிதம் அத்த²ம் ப்³யஞ்ஜேதீதி ப்³யஞ்ஜனம், வாக்யம். ‘‘கிரியாபத³ம் அப்³யயகாரகவிஸேஸனயுத்தம் வாக்ய’’ந்தி ஹி வத³ந்தி. பகாரதோ வாக்யவிபா⁴கோ³ ஆகாரோ. ஆகாராபி⁴ஹிதம் நிப்³ப³சனம் நிருத்தி. நிப்³ப³சனவித்தா²ரோ நிஸ்ஸேஸுபதே³ஸதோ நித்³தே³ஸோ. ஏதேஸம் அக்க²ராதீ³னம் ப்³யஞ்ஜனபதா³னம் ஸம்பத்தியா ஸம்பன்னதாய ஸப்³யஞ்ஜனம்.

தத்ராயமஸ்ஸ அத்த²பத³ஸமாயோகோ³, ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தி ச – அக்க²ரேஹி ஸங்காஸேதி, பதே³ஹி பகாஸேதி, ப்³யஞ்ஜனேஹி விவரதி, ஆகாரேஹி விப⁴ஜதி, நிருத்தீஹி உத்தானீகரோதி, நித்³தே³ஸேஹி பஞ்ஞபேதி, ததா² அக்க²ரேஹி உக்³கா⁴டேத்வா பதே³ஹி வினேதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞும், ப்³யஞ்ஜனேஹி விபஞ்சேத்வா ஆகாரேஹி வினேதி விபஞ்சிதஞ்ஞும், நிருத்தீஹி நேத்வா நித்³தே³ஸேஹி வினேதி நேய்யம். ஏவஞ்சாயம் த⁴ம்மோ உக்³க⁴டியமானோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞும் வினேதி, விபஞ்சியமானோ விபஞ்சிதஞ்ஞும், நிய்யமானோ நேய்யம். தத்த² உக்³க⁴டனா ஆதி³, விபஞ்சனா மஜ்ஜே², நயனமந்தே. ஏவம் தீஸு காலேஸு திதா⁴ தே³ஸிதோ தோ³ஸத்தயவித⁴மனோ கு³ணத்தயாவஹோ திவித⁴வேனேய்யவினயனோதி. ஏவம்பி திவித⁴கல்யாணோயம் த⁴ம்மோ அத்த²ப்³யஞ்ஜனபாரிபூரியா ‘‘ஸாத்தோ² ஸப்³யஞ்ஜனோ’’தி வேதி³தப்³போ³ ‘‘பரிபுண்ணோ, பரிஸுத்³தோ⁴’’தி ச.

அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாதிஆதீ³ஸு அத்தோ² நாம தந்திஅத்தோ². த⁴ம்மோ தந்தி. படிவேதோ⁴ தந்தியா, தந்திஅத்த²ஸ்ஸ ச யதா²பூ⁴தாவபோ³தோ⁴. தே³ஸனா மனஸா வவத்தா²பிதாய தந்தியா தே³ஸனா. தே பனேதே அத்தா²த³யோ யஸ்மா ஸஸாதீ³ஹி விய மஹாஸமுத்³தோ³ மந்த³பு³த்³தீ⁴ஹி து³க்கோ²கா³ஹா, அலப்³ப⁴னேய்யபதிட்டா² ச, தஸ்மா க³ம்பீ⁴ரா. அத² வா அத்தோ² நாம ஹேதுப²லம். த⁴ம்மோ ஹேது. தே³ஸனா பஞ்ஞத்தி, யதா²த⁴ம்மம் த⁴ம்மாபி⁴லாபோ, அனுலோமபடிலோமஸங்கே²பவித்தா²ராதி³வஸேன வா கத²னம். படிவேதோ⁴ அபி⁴ஸமயோ, அத்தா²னுரூபம் த⁴ம்மேஸு, த⁴ம்மானுரூபம் அத்தே²ஸு, பஞ்ஞத்திபதா²னுரூபம் பஞ்ஞத்தீஸு அவபோ³தோ⁴, தேஸம் தேஸம் வா த⁴ம்மானம் படிவிஜ்ஜி²தப்³போ³ ஸலக்க²ணஸங்கா²தோ அவிபரீதஸபா⁴வோ. தேபி சேதே அத்தா²த³யோ யஸ்மா அனுபசிதகுஸலஸம்பா⁴ரேஹி து³ப்பஞ்ஞேஹி ஸஸாதீ³ஹி விய மஹாஸமுத்³தோ³ து³க்கோ²கா³ஹா, அலப்³ப⁴னேய்யபதிட்டா² ச, தஸ்மா க³ம்பீ⁴ரா. தேஸு படிவேத⁴ஸ்ஸாபி அத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதத்தா வுத்தம் ‘‘அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாபடிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரதாஹி ஸாத்த²’’ந்தி அத்த²கு³ணதீ³பனதோ. தாஸம் த⁴ம்மதே³ஸனானம் ப்³யஞ்ஜனஸன்னிஸ்ஸிதத்தா வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரதாதே³ஸனாக³ம்பீ⁴ரதாஹி ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி தாஸம் ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்திதீ³பனதோ.

அத்தே²ஸு பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³. அத்த²த⁴ம்மனிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ஸு பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³தி இமிஸ்ஸாபி படிஸம்பி⁴தா³ய அத்த²விஸயத்தா ஆஹ ‘‘அத்த²படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³விஸயதோ ஸாத்த²’’ந்தி, அத்த²ஸம்பத்தியா அஸதி தத³பா⁴வதோ. த⁴ம்மோதி தந்தி. நிருத்தீதி தந்திபதா³னம் நித்³தா⁴ரேத்வா வசனம். தத்த² பபே⁴த³க³தானி ஞாணானி த⁴ம்மனிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³தி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மனிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³விஸயதோ ஸப்³யஞ்ஜனந்தி, அஸதி ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா தத³பா⁴வதோ. பரிக்க²கஜனப்பஸாத³கந்தி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா பரிக்க²கஜனானம் கிம்குஸலக³வேஸீனம் பஸாதா³வஹம், தஸ்மா ஸாத்த²ம். அத்த²ஸம்பன்னந்தி ப²லேன ஹேதுனோ அனுமானம் நதீ³பூரேன விய உபரி வுட்டி²ப்பவத்தியா. ஸாத்த²கதா பனஸ்ஸ பண்டி³தவேத³னீயதாய, ஸா பரமக³ம்பீ⁴ரஸண்ஹஸுகு²மபா⁴வதோ வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘க³ம்பீ⁴ரோ து³த்³த³ஸோ’’திஆதி³ (மஹாவ. 8). லோகியஜனப்பஸாத³கந்தி ஸப்³யஞ்ஜனந்தி யஸ்மா லோகியஜனஸ்ஸ பஸாதா³வஹம், தஸ்மா ஸப்³யஞ்ஜனம். லோகியஜனோ ஹி ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா துஸ்ஸதி, இதா⁴பி ப²லேன ஹேதுனோ அனுமானம். ஸப்³யஞ்ஜனதா பனஸ்ஸ ஸத்³தே⁴ய்யதாய, ஸா ஆதி³கல்யாணாதி³பா⁴வதோ வேதி³தப்³பா³.

அத² வா பண்டி³தவேத³னீயதோ ஸாத்த²’’ந்தி பஞ்ஞாபத³ட்டா²னதாய அத்த²ஸம்பன்னதம் ஆஹ, ததோ பரிக்க²கஜனப்பஸாத³கம். ஸத்³தே⁴ய்யதோ ஸப்³யஞ்ஜனந்தி ஸத்³தா⁴பத³ட்டா²னதாய ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னதம், ததோ லோகியஜனப்பஸாத³கந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. க³ம்பீ⁴ராதி⁴ப்பாயதோ ஸாத்த²ந்தி அதி⁴ப்பாயதோ அகா³தா⁴பாரதாய அத்த²ஸம்பன்னம் அஞ்ஞதா² தத³பா⁴வதோ. உத்தானபத³தோ ஸப்³யஞ்ஜனந்தி ஸுபோ³த⁴ஸத்³த³தாய ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னம், பரமக³ம்பீ⁴ரஸ்ஸபி அத்த²ஸ்ஸ வேனேய்யானம் ஸுவிஞ்ஞேய்யபா⁴வாபாத³னதோ. ஸப்³போ³பேஸ பட²மஸ்ஸ அத்த²த்³வயஸ்ஸ பபே⁴தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, ததா² சேவ தத்த² தத்த² ஸம்வண்ணிதம். ததா² ஹேத்த² விகப்பஸ்ஸ, ஸமுச்சயஸ்ஸ வா அக்³க³ஹணம். உபனேதப்³ப³ஸ்ஸாதி பக்கி²பிதப்³ப³ஸ்ஸ வோதா³னத்த²ஸ்ஸ அவுத்தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஸகலபரிபுண்ணபா⁴வேனாதி ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி பரிபுண்ணதாய. அபனேதப்³ப³ஸ்ஸாதி ஸம்கிலேஸத⁴ம்மஸ்ஸ.

படிபத்தியாதி ஸீலவிஸுத்³தி⁴யாதி³ஸம்மாபடிபத்தியா, தன்னிமித்தம். அதி⁴க³மப்³யத்திதோதி ஸச்சபடிவேதே⁴ன அதி⁴க³மவேய்யத்தியஸப்³பா⁴வதோ ஸாத்த²ம் கபிலவதாதி³ விய துச்ச²ம் நிரத்த²கம் அஹுத்வா அத்த²ஸம்பன்னந்தி கத்வா. பரியத்தியாதி பரியத்தித⁴ம்மபரிசயேன. ஆக³மப்³யத்திதோதி து³ரக்கா²தத⁴ம்மேஸு பரிசயம் கரோந்தஸ்ஸ விய ஸம்மோஹம் அஜனேத்வா பா³ஹுஸச்சவேய்யத்தியஸப்³பா⁴வதோ ஸப்³யஞ்சனம். ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஹி ஸதி ஆக³மப்³யத்தீதி. ஸீலாதி³பஞ்சத⁴ம்மக்க²ந்த⁴யுத்ததோதி ஸீலாதீ³ஹி பஞ்சஹி த⁴ம்மகோட்டா²ஸேஹி அவிரஹிதத்தா. கேவலபரிபுண்ணம் அனவஸேஸேன ஸமந்ததோ புண்ணம் பூரிதம். நிருபக்கிலேஸதோதி தி³ட்டி²மானாதி³உபக்கிலேஸாபா⁴வதோ. நித்த²ரணத்தா²யாதி வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரணாய. லோகாமிஸனிரபேக்க²தோதி கத²ஞ்சிபி தண்ஹாஸன்னிஸ்ஸயஸ்ஸ அனிஸ்ஸயனதோ.

ஏவம் ஆதி³கல்யாணதாதி³அபதே³ஸேன ஸத்து² புரிமவேஸாரஜ்ஜத்³வயவஸேன த⁴ம்மஸ்ஸ ஸ்வாக்கா²ததம் விபா⁴வேத்வா இதா³னி பச்சி²மவேஸாரஜ்ஜத்³வயவஸேனாபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்த²விபல்லாஸாபா⁴வதோ வா ஸுட்டு² அக்கா²தோதி ஸ்வாக்கா²தோ’’தி வத்வா தமத்த²ம் ப்³யதிரேகமுகே²ன விபா⁴வேந்தோ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² விபல்லாஸமாபஜ்ஜதீதி தேஸம் த⁴ம்மே ‘‘அந்தராயிகா’’தி வுத்தத⁴ம்மானம் விபாகாதீ³னம் அந்தராயிகத்தாபா⁴வதோ ஏகம்ஸேன அபாயூபபத்திஹேதுதாய அபா⁴வதோ. நிய்யானிகத்தாபா⁴வதோதி அதம்மயதாபா⁴வதோ, ஸம்ஸாரதோ ச நிய்யானிகாதி வுத்தத⁴ம்மானம் ஏகச்சயஞ்ஞகிரியாபகதிபுரிஸந்தரஞ்ஞாணாதீ³னம் ததோ நிய்யானிகத்தாபா⁴வதோ விபரீதோ ஏவ ஹோதி. தேனாதி அத்த²ஸ்ஸ விபல்லாஸாபஜ்ஜனேன. தே அஞ்ஞதித்தி²யா. ததா²பா⁴வானதிக்கமனதோதி கம்மந்தராயாதீ³னம் பஞ்சன்னம் அந்தராயிகபா⁴வஸ்ஸ அரியமக்³க³த⁴ம்மானம் நிய்யானிகபா⁴வஸ்ஸ கதா³சிபி அனதிவத்தனதோ.

நிப்³பா³னானுரூபாய படிபத்தியாதி அதி⁴க³ந்தப்³ப³ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸங்க²தவினிஸ்ஸடஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ அனுரூபாய ஸப்³ப³ஸங்கா²ரனிஸ்ஸரணூபாயபூ⁴தாய ஸபுப்³ப³பா⁴கா³ய ஸம்மாபடிபத்தியா அக்கா²தத்தாதி யோஜனா. படிபதா³னுரூபஸ்ஸாதி ஸப்³ப³து³க்க²னிய்யானிகபூ⁴தா ஆரம்மணகரணமத்தேனாபி கிலேஸேஹி அனாமஸனீயா யாதி³ஸீ படிபதா³, தத³னுரூபஸ்ஸ. ஸுபஞ்ஞத்தாதி ஸீலாதி³க்க²ந்த⁴த்தயஸங்க³ஹிதா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதி³ப்பபே⁴தா³ மிச்சா²தி³ட்டி²ஆதீ³னம் பஹாயிகபா⁴வேன ஸுட்டு² ஸம்மதே³வ விஹிதா. ஸம்ஸந்த³தி கிலேஸமலவிஸுத்³தி⁴தாய ஸமேதி. ஏவம் மக்³க³னிப்³பா³னானம் படிபதா³படிபஜ்ஜனீயபா⁴வேஹி அஞ்ஞமஞ்ஞானுரூபதாய ஸ்வாக்கா²ததம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி திவித⁴ஸ்ஸாபி லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ பச்சேகம் ஸ்வாக்கா²ததம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அரியமக்³கோ³ சேத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அந்தத்³வயந்தி ஸஸ்ஸதுச்சே²த³ம், காமஸுக²அத்தகிலமதா²னுயோக³ம், லீனுத்³த⁴ச்சம், பதிட்டா²னாயூஹனந்தி ஏவம் பபே⁴த³ம் அந்தத்³வயம். அனுபக³ம்மாதி அனுபக³ந்த்வா, அனுபக³மனஹேது வா. படிபஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸானீதி ஸுட்டு² வூபஸந்தகிலேஸானி, படிபஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானவஸேன ஸம்மதே³வ பஹீனதோ³ஸானி. ஸஸ்ஸதாதி³ஸபா⁴வவஸேனாதி ‘‘ஸஸ்ஸதஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி அமதஞ்ச தாணஞ்ச லேணஞ்சா’’திஆதி³னா தேஸு தேஸு ஸுத்தேஸு ஸஸ்ஸதாதி³பா⁴வகித்தனவஸேன.

148. ‘‘ராகா³தீ³னம் அபா⁴வம் கரோந்தேன அரியபுக்³க³லேன ஸாமம் த³ட்ட²ப்³போ³’’தி இமினா ‘‘அரியமக்³கே³ன மம ராகா³த³யோ பஹீனா’’தி ஸயம் அத்தனா அனஞ்ஞனேய்யேன த³ட்ட²ப்³போ³தி ஸந்தி³ட்டி², ஸந்தி³ட்டி² ஏவ ஸந்தி³ட்டி²கோ.

தேன தேன அரியஸாவகேன பரஸத்³தா⁴ய பரஸ்ஸ ஸத்³த³ஹனேன பரனேய்யேன க³ந்தப்³ப³தம் ஹித்வா ஞாபேதப்³ப³தம் பஹாய பச்சவேக்க²ணஞாணேன கரணபூ⁴தேன. பஸத்தா² தி³ட்டி² ஸந்தி³ட்டி² யதா² ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. அரியமக்³கோ³ அத்தனா ஸம்பயுத்தாய ஸந்தி³ட்டி²யா கிலேஸே ஜயதி, அரியப²லம் தாய ஏவ அத்தனோ காரணபூ⁴தாய, நிப்³பா³னம் ஆரம்மணகரணேன அத்தனோ விஸயீபூ⁴தாய ஸந்தி³ட்டி²யா கிலேஸே ஜயதீதி யோஜனா.

பா⁴வனாபி⁴ஸமயவஸேன மக்³க³த⁴ம்மோ. ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயவஸேன நிப்³பா³னத⁴ம்மோ. ப²லம்பி ஹேட்டி²மம் ஸகதா³கா³மிவிபஸ்ஸனாதீ³னம் பச்சயபா⁴வேன உபரி மக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபா⁴வதோ பரியாயதோ ‘‘தி³ஸ்ஸமானோ வட்டப⁴யம் நிவத்தேதீ’’தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி.

149. நாஸ்ஸ காலோதி நாஸ்ஸ ஆக³மேதப்³போ³ காலோ அத்தி². யதா² ஹி லோகியகுஸலஸ்ஸ ‘‘உபபஜ்ஜே, அபரபரியாயே’’திஆதி³னா ப²லதா³னம் பதி ஆக³மேதப்³போ³ காலோ அத்தி², ந ஏவமேதஸ்ஸாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ந பஞ்சாஹா’’திஆதி³. பகட்டோ²தி தூ³ரோ. ப²லதா³னம் பதி காலோ பகட்டோ² அஸ்ஸாதி காலிகோ, காலந்தரப²லதா³யீ. தேனாஹ ‘‘அத்தனோ ப²லதா³னே’’தி. பத்தோதி உபனீதோ. இத³ந்தி ‘‘அகாலிகோ’’தி பத³ம்.

150. விதி⁴ந்தி விதா⁴னம், ‘‘ஏஹி பஸ்ஸா’’தி ஏவம்பவத்தவிதி⁴வசனம். விஜ்ஜமானத்தாதி பரமத்த²தோ உபலப்³ப⁴மானத்தா. பரிஸுத்³த⁴த்தாதி கிலேஸமலவிரஹேன ஸப்³ப³தா² விஸுத்³த⁴த்தா. அமனுஞ்ஞம்பி கதா³சி பயோஜனவஸேன யதா²ஸபா⁴வப்பகாஸனேன த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம் ப⁴வேய்யாதி தத³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘மனுஞ்ஞபா⁴வப்பகாஸனேனா’’தி.

151. உபனேதப்³போ³தி உபனேய்யோ, உபனேய்யோவ ஓபனேய்யிகோதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ஆஹ ‘‘உபனேதப்³போ³தி ஓபனேய்யிகோ’’தி. சித்தே உபனயனம் உப்பாத³னந்தி ஆஹ ‘‘இத³ம் ஸங்க²தே லோகுத்தரத⁴ம்மே யுஜ்ஜதீ’’தி. சித்தே உபனயனந்தி பன ஆரம்மணபூ⁴தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வூபனயனே அதி⁴ப்பேதே அஸங்க²தேபி யுஜ்ஜேய்ய ‘‘ஆரம்மணகரணஸங்கா²தம் உபனயனம் அரஹதீதி ஓபனேய்யிகோ’’தி. அல்லீயனந்தி பு²ஸனம். நிப்³பா³னம் உபனேதி அரியபுக்³க³லந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

152. விஞ்ஞூஹீதி விதூ³ஹி, படிவித்³த⁴ஸச்சேஹீதி அத்தோ². தே பன ஏகம்ஸதோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூஆத³யோ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘உக்³க⁴டிதஞ்ஞூஆதீ³ஹீ’’தி. ‘‘பச்சத்த’’ந்தி ஏதஸ்ஸ ‘‘பதி அத்தனீ’’தி பு⁴ம்மவஸேன அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘அத்தனி அத்தனீ’’தி. வேதி³தப்³போ³தி வுத்தம், கத²ம் வேதி³தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘பா⁴விதோ மே’’திஆதி³. தத்த² ‘‘மே’’தி இமினா ‘‘பச்சத்த’’ந்தி பதே³ன வுத்தமத்த²ம் அன்வயதோ த³ஸ்ஸேத்வா புன ப்³யதிரேகேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. ‘‘விஞ்ஞூஹீ’’தி இத³ம் அந்தோக³தா⁴வதா⁴ரணந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பா³லானம் பன அவிஸயோ சேஸா’’தி ஆஹ.

ஏவம் ஆதி³கல்யாணதாதி³னா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அனுரூபதே³ஸனாய த⁴ம்மஸ்ஸ ஸ்வாக்கா²ததம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி புரிமஸ்ஸ புரிமஸ்ஸ பச்சி²மம் பச்சி²மம் பத³ம் காரணவசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸந்தி³ட்டி²கத்தாதி யஸ்மா அயம் த⁴ம்மோ வுத்தனயேன ஸாமம் த³ட்ட²ப்³போ³, ஸந்தி³ட்டி²யா கிலேஸே வித்³த⁴ம்ஸேதி, ஸந்த³ஸ்ஸனஞ்ச அரஹதி, தஸ்மா ஸ்வாக்கா²தோ து³ரக்கா²தே தித்தி²யத⁴ம்மே தத³பா⁴வதோ. இமினா நயேன ஸேஸபதே³ஸுபி யதா²ரஹம் அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

153. தஸ்ஸேவந்திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதியம் வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம்.