4. பத²வீகஸிணனித்³தே³ஸவண்ணனா

51. பா²ஸு ஹோதீதி ஆவாஸஸப்பாயாதி³லாபே⁴ன மனஸிகாரபா²ஸுதா பா⁴வனானுகூலதா ஹோதி. பரிஸோதே⁴ந்தேனாதி தேஸம் தேஸம் க³ண்டி²ட்டா²னானம் சி²ந்த³னவஸேன விஸோதே⁴ந்தேன. அகிலமந்தோயேவாதி அகிலந்தகாயோ ஏவ. ஸதி ஹி காயகிலமதே² ஸியா கம்மட்டா²னமனஸிகாரஸ்ஸ அந்தராயோதி அதி⁴ப்பாயோ. க³ண்டி²ட்டா²னந்தி அத்த²தோ, அதி⁴ப்பாயதோ ச து³ப்³பி³னிவேத⁴தாய க³ண்டி²பூ⁴தம் டா²னம். சி²ந்தி³த்வாதி யாதா²வதோ அத்த²ஸ்ஸ, அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ ச விபா⁴வனேன சி²ந்தி³த்வா, விபூ⁴தம் ஸுபாகடம் கத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுவிஸுத்³த⁴ந்தி ஸுட்டு² விஸுத்³த⁴ம், நிகு³ம்ப³ம் நிஜ்ஜடந்தி அத்தோ².

அனனுரூபவிஹாரவண்ணனா

52. அஞ்ஞதரேனாதி அஞ்ஞதரேனாபி, பகே³வ அனேகேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. மஹந்தபா⁴வோ மஹத்தம். ததா² ஸேஸேஸு. ஸோண்ட³வா ஸோண்டீ³. ததா² பண்ணந்திஆதீ³ஸு. போ³தி⁴அங்க³ணாதீ³ஸு காதப்³ப³ம் இத⁴ ‘‘வத்த’’ந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘பானீயக⁴டம் வா ரித்த’’ந்தி. நிட்டி²தாயாதி பவிட்ட²பவிட்டா²னம் தா³னேன பரிக்கீ²ணாய. ஜிண்ணவிஹாரேபி யத்ர பி⁴க்கூ² ஏவம் வத³ந்தி ‘‘ஆயஸ்மா, யதா²ஸுக²ம் ஸமணத⁴ம்மம் கரோது, மயம் படிஜக்³கி³ஸ்ஸாமா’’தி. ஏவரூபே விஹாதப்³ப³ந்தி அயம்பி நயோ லப்³ப⁴தி, வுத்தனயத்தா பன ந வுத்தோ.

மஹாபத²விஹாரேதி மஹாபத²ஸமீபே விஹாரே. பா⁴ஜனதா³ருதோ³ணிகாதீ³னீதி ரஜனபா⁴ஜனானி, ரஜனத்தா²ய தா³ரு, தா³ருமயதோ³ணிகா, ரஜனபசனட்டா²னம், தோ⁴வனப²லகந்தி ஏவமாதீ³னி. ஸாகஹாரிகாதி ஸாகஹாரினியோ இத்தி²யோ. விஸபா⁴க³ஸத்³தோ³ காமகு³ணூபஸம்ஹிதோ கீ³தஸத்³தோ³தி வத³ந்தி, கேவலோபி இத்தி²ஸத்³தோ³ விஸபா⁴க³ஸத்³தோ³ ஏவ. தத்ராதி புப்ப²வந்தே விஹாரே. தாதி³ஸோயேவாதி ‘‘தத்த²ஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா’’திஆதி³னா யாதி³ஸோ பண்ணவந்தே விஹாரே உபத்³த³வோ வுத்தோ, தாதி³ஸோயேவ. ‘‘புப்ப²ஹாரிகாயோ புப்ப²ம் ஓசினந்தியோ’’தி பன வத்தப்³ப³ம். அயமித⁴ விஸேஸோ.

பத்த²னீயேதி தத்த² வஸந்தேஸு ஸம்பா⁴வனாவஸேன உபஸங்கமனாதி³னா பத்தே²தப்³பே³. தேனாஹ ‘‘லேணஸம்மதே’’தி. த³க்கி²ணாகி³ரீதி மக³த⁴விஸயே த³க்கி²ணாகி³ரீதி வத³ந்தி.

விஸபா⁴கா³ரம்மணானி இட்டா²னி, அனிட்டா²னி ச. அனிட்டா²னம் ஹி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘க⁴டேஹி நிக⁴ம்ஸந்தியோ’’திஆதி³ வுத்தம். த³ப்³பூ³பகரணயோக்³கா³ ருக்கா² த³ப்³பூ³பகரணருக்கா².

யோ பன விஹாரோ. க²லந்தி த⁴ஞ்ஞகரணட்டா²னம். கா³வோ ருந்த⁴ந்தி ‘‘ஸஸ்ஸம் கா²தி³ம்ஸூ’’தி. உத³கவாரந்தி கேதா³ரேஸு ஸஸ்ஸானம் தா³தப்³ப³உத³கவாரம். அயம்பீதி மஹாஸங்க⁴போ⁴கோ³பி விஹாரோ. வாரியமானா கம்மட்டா²னிகேன பி⁴க்கு²னா.

ஸமுத்³த³ஸாமுத்³தி³கனதீ³னிஸ்ஸிதம் உத³கபட்டனம். மஹானக³ரானம் ஆயத்³வாரபூ⁴தம் அடவிமுகா²தி³னிஸ்ஸிதம் த²லபட்டனம். அப்பஸன்னா ஹோந்தி. தேனஸ்ஸ தத்த² பா²ஸுவிஹாரோ ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. மஞ்ஞமானா ராஜமனுஸ்ஸா.

ஸமோஸரணேனாதி இதோ சிதோ ஸஞ்சரணேன. பபாதேதி பபாதஸீஸே ட²த்வா கா³யி ‘‘கீ³தஸத்³தே³ன இதா⁴க³தம் பபாதே பாதேத்வா கா²தி³ஸ்ஸாமீ’’தி. வேகே³ன க³ஹேத்வாதி வேகே³னாக³ந்த்வா ‘‘குஹிம் யாஸீ’’தி க²ந்தே⁴ க³ஹேத்வா.

யத்தா²தி யஸ்மிம் விஹாரே, விஹாரஸாமந்தா வா ந ஸக்கா ஹோதி கல்யாணமித்தம் லத்³து⁴ம், தத்த² விஹாரே ஸோ அலாபோ⁴ மஹாதோ³ஸோதி யோஜனா.

பந்த²னிந்தி பந்தே² நீதோ பவத்திதோதி பந்த²னீ, மக்³க³னிஸ்ஸிதோ விஹாரோ. தம் பந்த²னிம். ஸோண்டி³ந்தி ஸோண்டி³ஸஹிதோ விஹாரோ ஸோண்டீ³, தம் ஸோண்டி³ம். ததா² பண்ணந்திஆதீ³ஸு. நக³ரனிஸ்ஸிதம் நக³ரந்தி வுத்தம் உத்தரபத³லோபேன யதா² ‘‘பீ⁴மஸேனோ பீ⁴மோ’’தி. தா³ருனாதி தா³ருனிஸ்ஸிதேன ஸஹ. விஸபா⁴கே³னாதி யோ விஸபா⁴கே³ஹி வுஸீயதி, விஸபா⁴கா³னம் வா நிவாஸோ, ஸோ விஹாரோ விஸபா⁴கோ³. தேன விஸபா⁴கே³ன ஸத்³தி⁴ம். பச்சந்தனிஸ்ஸிதஞ்ச ஸீமானிஸ்ஸிதஞ்ச அஸப்பாயஞ்ச பச்சந்தஸீமாஸப்பாயம். யத்த² மித்தோ ந லப்³ப⁴தி, தம்பீதி ஸப்³ப³த்த² டா²ன-ஸத்³தா³பேக்கா²ய நபும்ஸகனித்³தே³ஸோ. இதி விஞ்ஞாயாதி ‘‘பா⁴வனாய அனனுரூபானீ’’தி ஏவம் விஜானித்வா.

அனுரூபவிஹாரவண்ணனா

53. அயம் அனுரூபோ நாமாதி அயம் விஹாரோ பா⁴வனாய அனுரூபோ நாம. நாதிதூ³ரந்தி கோ³சரட்டா²னதோ அட்³ட⁴கா³வுததோ ஓரபா⁴க³தாய ந அதிதூ³ரம். நாச்சாஸன்னந்தி பச்சி²மேன பமாணேன கோ³சரட்டா²னதோ பஞ்சத⁴னுஸதிகதாய ந அதிஆஸன்னம். தாய ச பன நாதிதூ³ரனாச்சாஸன்னதாய, கோ³சரட்டா²னம் பரிஸ்ஸயாதி³ரஹிதமக்³க³தாய ச க³மனஸ்ஸ ச ஆக³மனஸ்ஸ ச யுத்தரூபத்தா க³மனாக³மனஸம்பன்னம். தி³வஸபா⁴கே³ மஹாஜனஸம்கிண்ணதாபா⁴வேன தி³வா அப்பாகிண்ணம். அபா⁴வத்தோ² ஹி அயம் அப்ப-ஸத்³தோ³ ‘‘அப்பிச்சோ²’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.336) விய. ரத்தியம் ஜனாலாபஸத்³தா³பா⁴வேன ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம். ஸப்³ப³தா³பி ஜனஸன்னிபாதனிக்³கோ⁴ஸாபா⁴வேன அப்பனிக்³கோ⁴ஸம். அப்பகஸிரேனாதி அகஸிரேன ஸுகே²னேவ. ஸீலாதி³கு³ணானம் தி²ரபா⁴வப்பத்தியா தே²ரா. ஸுத்தகே³ய்யாதி³ ப³ஹு ஸுதம் ஏதேஸந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா. வாசுக்³க³தகரணேன, ஸம்மதே³வ க³ரூனம் ஸந்திகே ஆக³மிதபா⁴வேன ச ஆக³தோ பரியத்தித⁴ம்மஸங்கா²தோ ஆக³மோ ஏதேஸந்தி ஆக³தாக³மா. ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மஸங்கா²தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தா⁴ரணேன த⁴ம்மத⁴ரா. வினயஸ்ஸ தா⁴ரணேன வினயத⁴ரா. தேஸம்யேவ த⁴ம்மவினயானம் மாதிகாய தா⁴ரணேன மாதிகாத⁴ரா. தத்த² தத்த² த⁴ம்மபரிபுச்சா²ய பரிபுச்ச²தி. அத்த²பரிபுச்சா²ய பரிபஞ்ஹதி வீமம்ஸதி விசாரேதி. இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம் இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²தி பரிபுச்ச²னபரிபஞ்ஹாகாரத³ஸ்ஸனம். அவிவடஞ்சேவ பாளியா அத்த²ம் பதே³ஸந்தரபாளித³ஸ்ஸனேன ஆக³மதோ விவரந்தி. அனுத்தானீகதஞ்ச யுத்திவிபா⁴வனேன உத்தானீகரோந்தி. கங்க²ட்டா²னியேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஸயுப்பத்தியா ஹேதுதாய க³ண்டி²ட்டா²னபூ⁴தேஸு பாளிபதே³ஸேஸு யாதா²வதோ வினிச்ச²யதா³னேன கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி. ஏத்த² ச ‘‘நாதிதூ³ரம், நாச்சாஸன்னம், க³மனாக³மனஸம்பன்ன’’ந்தி ஏகம் அங்க³ம், ‘‘தி³வா அப்பாகிண்ணம், ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸ’’ந்தி ஏகம், ‘‘அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸ’’ந்தி ஏகம், ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ…பே… பரிக்கா²ரா’’தி ஏகம், ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா…பே… கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தீ’’தி ஏகம். ஏவம் பஞ்ச அங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

கு²த்³த³கபலிபோ³த⁴வண்ணனா

54. கு²த்³த³கபலிபோ³து⁴பச்சே²தே³ பயோஜனம் பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி. அக்³க³ளஅனுவாதபரிப⁴ண்ட³தா³னாதி³னா த³ள்ஹீகம்மம் வா. தந்தச்சே²தா³தீ³ஸு துன்னகம்மம் வா காதப்³ப³ம்.

பா⁴வனாவிதா⁴னவண்ணனா

55. ஸப்³ப³கம்மட்டா²னவஸேனாதி அனுக்கமேன நித்³தி³ஸியமானஸ்ஸ சத்தாலீஸவித⁴ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ கம்மட்டா²னஸ்ஸ வஸேன. பிண்ட³பாதபடிக்கந்தேனாதி பிண்ட³பாதபரிபோ⁴க³தோ படினிவத்தேன, பிண்ட³பாதபு⁴த்தாவினா ஓனீதபத்தபாணினாதி அத்தோ². ப⁴த்தஸம்மத³ம் படிவினோதே³த்வாதி போ⁴ஜனனிமித்தம் பரிஸ்ஸமம் வினோதே³த்வா. ஆஹாரே ஹி ஆஸயம் பவிட்ட²மத்தே தஸ்ஸ ஆக³ந்துகதாய யேபு⁴ய்யேன ஸியா ஸரீரஸ்ஸ கோசி பரிஸ்ஸமோ, தம் வூபஸமேத்வா. தஸ்மிம் ஹி அவூபஸந்தே ஸரீரகே²தே³ன சித்தம் ஏகக்³க³தம் ந லபே⁴ய்யாதி. பவிவித்தேதி ஜனவிவித்தே. ஸுக²னிஸின்னேனாதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய நிஸஜ்ஜாய ஸுக²னிஸின்னேன. வுத்தஞ்ஹேதந்தி யம் ‘‘கதாய வா’’திஆதி³னா பத²வியா நிமித்தக்³க³ஹணம் இத⁴ வுச்சதி, வுத்தம் ஹேதம் போராணட்ட²கதா²யம்.

இதா³னி தம் அட்ட²கதா²பாளிம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பத²வீகஸிணம் உக்³க³ண்ஹந்தோ’’திஆதி³மாஹ. தத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – பத²வீகஸிணம் உக்³க³ண்ஹந்தோதி உக்³க³ஹனிமித்தபா⁴வேன பத²வீகஸிணம் க³ண்ஹந்தோ ஆதி³யந்தோ, உக்³க³ஹனிமித்தபூ⁴தம் பத²வீகஸிணம் உப்பாதே³ந்தோதி அத்தோ². உப்பாத³னஞ்சேத்த² ததா²னிமித்தஸ்ஸ உபட்டா²பனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். பத²வியந்தி வக்க²மானவிஸேஸே பத²வீமண்ட³லே. நிமித்தம் க³ண்ஹாதீதி தத்த² சக்கு²னா ஆதா³ஸதலே முக²னிமித்தம் விய பா⁴வனாஞாணேன வக்க²மானவிஸேஸம் பத²வீனிமித்தம் க³ண்ஹாதி. ‘‘பத²விய’’ந்தி வத்வாபி மண்ட³லாபேக்கா²ய நபும்ஸகனித்³தே³ஸோ. கதேதி வக்க²மானவிதி⁴னா அபி⁴ஸங்க²தேதி அத்தோ². வா-ஸத்³தோ³ அனியமத்தோ². அகதேதி பாகதிகே க²லமண்ட³லாதி³கே பத²வீமண்ட³லே. ஸாந்தகேதி ஸஅந்தகே ஏவ, ஸபரிச்சே²தே³ ஏவாதி அத்தோ². ஸாவதா⁴ரணஞ்ஹேதம் வசனம். ததா² ஹி தேன நிவத்திதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நோ அனந்தகே’’தி வுத்தம். ஸகோடியேதிஆதீ³னிபி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. ஸுப்பமத்தே வாதிஆதீ³ஸு ஸுப்பஸராவானி ஸமப்பமாணானி இச்சி²தானி. கேசி பன வத³ந்தி ‘‘ஸராவமத்தம் வித³த்தி²சதுரங்கு³லம் ஹோதி, ஸுப்பமத்தம் ததோ அதி⁴கப்பமாணந்தி. கித்திமம் கஸிணமண்ட³லம் ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன ஸராவமத்தம், உபரிமபரிச்சே²தே³ன ஸுப்பமத்தம், ந ததோ அதோ⁴, உத்³த⁴ம் வாதி பரித்தப்பமாணபே⁴த³ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ‘ஸுப்பமத்தே வா ஸராவமத்தே வா’தி வுத்த’’ந்தி. யதா²உபட்டி²தே ஆரம்மணே ஏகங்கு³லமத்தம்பி வட்³டி⁴தம் அப்பமாணமேவாதி வுத்தோவாயமத்தோ². கேசி பன ‘‘ச²த்தமத்தம்பி கஸிணமண்ட³லம் காதப்³ப³’’ந்தி வத³ந்தி.

ஸோ தம் நிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதம் கரோதீதி ஸோ யோகா³வசரோ தம் பத²வீமண்ட³லம் ஸுக்³க³ஹிதம் நிமித்தம் கரோதி. யதா³ சக்கு²ம் உம்மீலேத்வா ஓலோகேத்வா தத்த² நிமித்தம் க³ஹேத்வா நிம்மீலேத்வா ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ உம்மீலேத்வா ஓலோகிதக்க²ணே விய உபட்டா²தி, ததா³ ஸுக்³க³ஹிதம் கரோதி நாம. அதே²த்த² ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா அப³ஹிக³தேன மானஸேன புனப்புனம் ஸல்லக்கே²ந்தோ ஸூபதா⁴ரிதம் உபதா⁴ரேதி நாம. ஏவம் உபதா⁴ரிதம் பன நம் புனப்புனம் ஆவஜ்ஜேந்தோ மனஸி கரோந்தோ தமேவாரப்³ப⁴ ஆஸேவனம் பா⁴வனம் ப³ஹுலம் பவத்தேந்தோ ஸுவவத்தி²தம் வவத்த²பேதி நாம. தஸ்மிம் ஆரம்மணேதி ஏவம் ஸுக்³க³ஹிதகரணாதி³னா ஸம்மதே³வ உபட்டி²தே தஸ்மிம் பத²வீகஸிணஸஞ்ஞிதே ஆரம்மணே. சித்தம் உபனிப³ந்த⁴தீதி அத்தனோ சித்தம் உபசாரஜ்ஜா²னம் உபனேத்வா நிப³ந்த⁴தி அஞ்ஞாரம்மணதோ வினிவத்தம் கரோதி. அத்³தா⁴ இமாயாதிஆதி³ ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதாத³ஸ்ஸனம்.

இதா³னி யதா²த³ஸ்ஸிதஸ்ஸ அட்ட²கதா²பாட²ஸ்ஸ அத்த²ப்பகாஸனேன ஸத்³தி⁴ம் பா⁴வனாவிதி⁴ம் விபா⁴வேதுகாமோ அகதே தாவ நிமித்தக்³க³ஹணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² யேன அதீதப⁴வேபீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் அட்ட²கதா²பாடே². சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னானீதி சதுக்கபஞ்சகனயவஸேன வத³தி. புஞ்ஞவதோதி பா⁴வனாமயபுஞ்ஞவதோ. உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னஸ்ஸாதி தாதி³ஸேனேவ உபனிஸ்ஸயேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. க²லமண்ட³லேதி மண்ட³லாகாரே த⁴ஞ்ஞகரணட்டா²னே. தம்டா²னப்பமாணமேவாதி ஓலோகிதட்டா²னப்பமாணமேவ.

அவிராதே⁴த்வாதி அவிரஜ்ஜி²த்வா வுத்தவிதி⁴னா ஏவ. நீலபீதலோஹிதஓதா³தஸம்பே⁴த³வஸேனாதி நீலாதி³வண்ணாஹி மத்திகாஹி பச்சேகம், ஏகஜ்ஜ²ஞ்ச ஸம்ஸக்³க³வஸேன. க³ங்கா³வஹேதி க³ங்கா³ஸோதே. ஸீஹளதீ³பே கிர ராவணக³ங்கா³ நாம நதீ³, தஸ்ஸா ஸோதேன சி²ன்னதடட்டா²னே மத்திகா அருணவண்ணா. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘க³ங்கா³வஹே மத்திகாஸதி³ஸாய அருணவண்ணாயா’’தி. அருணவண்ணாய அருணனிபா⁴ய, அருணப்பபா⁴வண்ணாயாதி அத்தோ².

ஏவம் கஸிணதோ³ஸே த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கஸிணகரணாதி³கே ஸேஸாகாரே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஞ்ச கோ²’’திஆதி³ வுத்தம். ஸம்ஹாரிமந்தி ஸம்ஹரிதப்³ப³ம் க³ஹேத்வா சரணயோக்³க³ம். தத்ரட்ட²கந்தி யத்ர கதம், தத்தே²வ திட்ட²னகம். வுத்தப்பமாணந்தி ‘‘ஸுப்பமத்தே வா ஸராவமத்தே வா’’தி வுத்தப்பமாணம். வட்டந்தி மண்ட³லஸண்டா²னம். பரிகம்மகாலேதி நிமித்துக்³க³ஹணாய பா⁴வனாகாலே. ஏததே³வாதி யம் வித³த்தி²சதுரங்கு³லவித்தா²ரம், ஏததே³வ பமாணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸுப்பமத்தம் வா ஸராவமத்தம் வா’’தி வுத்தம். ஸுப்பம் ஹி நாதிமஹந்தம், ஸராவஞ்ச மஹந்தம் சாடிபிதா⁴னப்பஹோனகந்தி ஸமப்பமாணம் ஹோதி.

56. தஸ்மாதி பரிச்சே²த³த்தா²ய வுத்தத்தா. ஏவம் வுத்தபமாணம் பரிச்சே²த³ந்தி யதா²வுத்தப்பமாணம் வித³த்தி²சதுரங்கு³லவித்தா²ரம் பரிச்சே²த³ம் கத்வா, ஏவம் வுத்தப்பமாணம் வா கஸிணமண்ட³லம் விஸபா⁴க³வண்ணேன பரிச்சே²த³ம் கத்வா. ருக்க²பாணிகாதி குசந்த³னாதி³ருக்க²பாணிகா அருணவண்ணஸ்ஸ விஸபா⁴க³வண்ணம் ஸமுட்ட²பேதி. தஸ்மா தம் அக்³க³ஹேத்வாதி வுத்தம். பகதிருக்க²பாணிகா பன பாஸாணபாணிகாக³திகாவ. நின்னுன்னதட்டா²னாபா⁴வேன பே⁴ரீதலஸதி³ஸம் கத்வா. ததோ தூ³ரதரேதிஆதி³ யதா²வுத்ததோ பதே³ஸதோ, பீட²தோ ச அஞ்ஞஸ்மிம் ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனம். கஸிணதோ³ஸாதி ஹத்த²பாணிபதா³த³யோ இத⁴ கஸிணதோ³ஸா.

வுத்தனயேனேவாதி ‘‘அட்³ட⁴தேய்யஹத்த²ந்தரே பதே³ஸே, வித³த்தி²சதுரங்கு³லபாத³கே பீடே²’’தி ச வுத்தவிதி⁴னாவ. காமேஸு ஆதீ³னவந்தி ‘‘காமா நாமேதே அட்டி²கங்கலூபமா நிரஸ்ஸாத³ட்டே²ன, திணுக்கூபமா அனுத³ஹனட்டே²ன, அங்கா³ரகாஸூபமா மஹாபி⁴தாபட்டே²ன, ஸுபினகூபமா இத்தரபச்சுபட்டா²னட்டே²ன, யாசிதகூபமா தாவகாலிகட்டே²ன, ருக்க²ப²லூபமா ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்க³பலிப⁴ஞ்ஜனட்டே²ன, அஸிஸூனூபமா அதி⁴குட்டனட்டே²ன, ஸத்திஸூலூபமா வினிவிஜ்ஜ²னட்டே²ன, ஸப்பஸிரூபமா ஸபடிப⁴யட்டே²னா’’திஆதி³னா (பாசி. அட்ட². 417; ம. நி. அட்ட². 1.234) ‘‘அப்பஸ்ஸாதா³ காமா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா’’திஆதி³னா (பாசி. 417; ம. நி. 1.234; 2.42) ‘‘காமஸுக²ஞ்ச நாமேதம் ப³ஹுபரிஸ்ஸயம், ஸாஸங்கம், ஸப⁴யம், ஸம்கிலிட்ட²ம், மீள்ஹபரிபோ⁴க³ஸதி³ஸம், ஹீனம், க³ம்மம், போது²ஜ்ஜனிகம், அனரியம், அனத்த²ஸம்ஹித’’ந்திஆதி³னா ச அனேகாகாரவோகாரம் வத்து²காமகிலேஸகாமேஸு ஆதீ³னவம் தோ³ஸம் பச்சவேக்கி²த்வா. காமனிஸ்ஸரணேதி காமானம் நிஸ்ஸரணபூ⁴தே, தேஹி வா நிஸ்ஸடே. அக்³க³மக்³க³ஸ்ஸ பாத³கபா⁴வேன ஸப்³ப³து³க்க²ஸமதிக்கமஸ்ஸ உபாயபூ⁴தே. நேக்க²ம்மேதி ஜா²னே. ஜாதாபி⁴லாஸேன ஸஞ்ஜாதச்ச²ந்தே³ன. ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ப⁴க³வா அவிபரீதத⁴ம்மதே³ஸனத்தா, ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ ஏகந்தனிய்யானிகத்தா, ஸுப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴ யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜனதோ’’தி ஏவம் பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணானுஸ்ஸரணேன ரதனத்தயவிஸயம் பீதிபாமோஜ்ஜம் ஜனயித்வா. நேக்க²ம்மம் படிபஜ்ஜதி ஏதாயாதி நேக்க²ம்மபடிபதா³, ஸஉபசாரஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, விபஸ்ஸனாய, மக்³க³ஸ்ஸ, நிப்³பா³னஸ்ஸ ச அதி⁴க³மகாரணந்தி அத்தோ². புப்³பே³ பன பட²மஜ்ஜா²னமேவ நேக்க²ம்மந்தி வுத்தத்தா வுத்தாவஸேஸா ஸப்³பே³பி நேக்க²ம்மத⁴ம்மா. யதா²ஹ –

‘‘பப்³ப³ஜ்ஜா பட²மம் ஜா²னம், நிப்³பா³னம் ச விபஸ்ஸனா;

ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴ம்மா, ‘நேக்க²ம்ம’ந்தி பவுச்சரே’’தி. (இதிவு. அட்ட². 109);

பவிவேகஸுக²ரஸஸ்ஸாதி சித்தவிவேகாதி³விவேகஜஸ்ஸ ஸுக²ரஸஸ்ஸ. ஏவமேதேஹி பஞ்சஹி பதே³ஹி ‘‘ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதீ³னம் பதா³னம் அத்தோ² த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸமேன ஆகாரேனாதி அதிஉம்மீலனஅதிமந்தா³லோசனானி வஜ்ஜேத்வா நாதிஉம்மீலனனாதிமந்தா³லோசனஸங்கா²தேன ஸமேன ஆலோசனாகாரேன. நிமித்தம் க³ண்ஹந்தேனாதி பத²வீகஸிணே சக்கு²னா க³ஹிதனிமித்தம் மனஸா க³ண்ஹந்தேன. பா⁴வேதப்³ப³ந்தி ததா²பவத்தம் நிமித்தக்³க³ஹணம் வட்³டே⁴தப்³ப³ம் ஆஸேவிதப்³ப³ம் ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம்.

சக்கு² கிலமதி அதிஸுகு²மம், அதிபா⁴ஸுரஞ்ச ரூபக³தம் உபனிஜ்ஜா²யதோ விய. அதிவிபூ⁴தம் ஹோதி அத்தனோ ஸபா⁴வாவிபா⁴வதோ. ததா² ச வண்ணதோ வா லக்க²ணதோ வா உபதிட்டே²ய்ய. தேன வுத்தம் ‘‘தேனஸ்ஸ நிமித்தம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி. அவிபூ⁴தம் ஹோதி க³ஜனிம்மீலனேன பேக்க²ந்தஸ்ஸ ரூபக³தம் விய. சித்தஞ்ச லீனம் ஹோதி த³ஸ்ஸனே மந்த³ப்³யாபாரதாய கோஸஜ்ஜபாததோ. தேனாஹ ‘‘ஏவம்பி நிமித்தம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி. ஆதா³ஸதலே முக²னிமித்தத³ஸ்ஸினா வியாதி யதா² ஆதா³ஸதலே முக²னிமித்தத³ஸ்ஸீ புரிஸோ ந தத்த² அதிகா³ள்ஹம் உம்மீலதி, நாபி அதிமந்த³ம், ந ஆதா³ஸதலஸ்ஸ வண்ணம் பச்சவேக்க²தி, நாபி லக்க²ணம் மனஸி கரோதி. அத² கோ² ஸமேன ஆகாரேன ஓலோகேந்தோ அத்தனோ முக²னிமித்தமேவ பஸ்ஸதி, ஏவமேவ அயம்பி பத²வீகஸிணம் ஸமேன ஆகாரேன ஓலோகேந்தோ நிமித்தக்³க³ஹணப்பஸுதோயேவ ஹோதி, தேன வுத்தம் ‘‘ஸமேன ஆகாரேனா’’திஆதி³. ந வண்ணோ பச்சவேக்கி²தப்³போ³தி யோ தத்த² பத²வீகஸிணே அருணவண்ணோ, ஸோ ந சிந்தேதப்³போ³. சக்கு²விஞ்ஞாணேன பன க³ஹணம் ந ஸக்கா நிவாரேதும். தேனேவேத்த² ‘‘ந ஓலோகேதப்³போ³’’தி அவத்வா பச்சவேக்க²ணக்³க³ஹணம் கதம். ந லக்க²ணம் மனஸி காதப்³ப³ந்தி யம் தத்த² பத²வீதா⁴துயா த²த்³த⁴லக்க²ணம், தம் ந மனஸி காதப்³ப³ம்.

தி³ஸ்வா க³ஹேதப்³ப³த்தா ‘‘வண்ணம் அமுஞ்சித்வா’’தி வத்வாபி வண்ணவஸேனேத்த² ஆபோ⁴கோ³ ந காதப்³போ³, ஸோ பன வண்ணோ நிஸ்ஸயக³திகோ காதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நிஸ்ஸயஸவண்ணம் கத்வா’’தி. நிஸ்ஸயேன ஸமானாகாரஸன்னிஸ்ஸிதோ ஸோ வண்ணோ தாய பத²வியா ஸமானக³திகம் கத்வா, வண்ணேன ஸஹேவ ‘‘பத²வீ’’தி மனஸி காதப்³ப³ந்தி அத்தோ². உஸ்ஸத³வஸேன பண்ணத்தித⁴ம்மேதி பத²வீதா⁴துயா உஸ்ஸன்னபா⁴வேன ஸத்திதோ அதி⁴கபா⁴வேன ஸஸம்பா⁴ரபத²வியம் ‘‘பத²வீ’’தி யோ லோகவோஹாரோ, தஸ்மிம் பண்ணத்தித⁴ம்மே சித்தம் பட்ட²பேத்வா ‘‘பத²வீ, பத²வீ’’தி மனஸி காதப்³ப³ம். யதி³ லோகவோஹாரேன பண்ணத்திமத்தே சித்தம் ட²பேதப்³ப³ம், நாமந்தரவஸேனபி பத²வீ மனஸி காதப்³பா³ ப⁴வேய்யாதி, ஹோது, கோ தோ³ஸோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மஹீ மேதி³னீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யமிச்ச²தீதி யம் நாமம் வத்தும் இச்ச²தி, தம் வத்தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² யத³ஸ்ஸ ஸஞ்ஞானுகூலம் ஹோதி யம் நாமம் அஸ்ஸ யோகி³னோ புப்³பே³ தத்த² க³ஹிதஸஞ்ஞாவஸேன அனுகூலம் பசுரதாய, பகு³ணதாய வா ஆக³ச்ச²தி, தம் வத்தப்³ப³ம். வத்தப்³ப³ந்தி ச பட²மஸமன்னாஹாரே கஸ்ஸசி வசீபே⁴தோ³பி ஹோதீதி கத்வா வுத்தம், ஆசரியேன வா வத்தப்³ப³தம் ஸந்தா⁴ய. கிம் வா ப³ஹுனா, பாகடபா⁴வோயேவேத்த² பமாணந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். காலேன உம்மீலேத்வா காலேன நிம்மீலேத்வாதி கிஞ்சி காலம் சக்கு²ம் உம்மீலேத்வா நிமித்தக்³க³ஹணவஸேன பத²வீமண்ட³லம் ஓலோகேத்வா புன கிஞ்சி காலம் சக்கு²ம் நிம்மீலேத்வா ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம். யேனாகாரேன ஓலோகேத்வா க³ஹிதம், தேனாகாரேன புன தம் ஸமன்னாஹரிதப்³ப³ம்.

57. ஆபாத²மாக³ச்ச²தீதி மனோத்³வாரிகஜவனானம் கோ³சரபா⁴வம் உபக³ச்ச²தி. தஸ்ஸ உக்³க³ஹனிமித்தஸ்ஸ. ந தஸ்மிம் டா²னே நிஸீதி³தப்³ப³ம். கஸ்மா? யதி³ உக்³க³ஹனிமித்தே ஜாதேபி பத²வீமண்ட³லம் ஓலோகேத்வா பா⁴வேதி, படிபா⁴க³னிமித்துப்பத்தி ந ஸியா. ஸமீபட்டே²ன ச ந ஓலோகேதும் ந ஸக்கா. தேன வுத்தம் ‘‘அத்தனோ வஸனட்டா²னம் பவிஸித்வா’’திஆதி³. நிஸ்ஸத்³த³பா⁴வாய ஏகபடலிகூபாஹனாக³ஹணம், பரிஸ்ஸயவினோத³னத்த²ம் கத்தரத³ண்ட³க்³க³ஹணம். ஸசே நஸ்ஸதி, அதா²னேன பா⁴வேதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வக்க²மானேஸு அஸப்பாயேஸு கேனசிதே³வ அஸப்பாயேன காரணபூ⁴தேன. நிமித்தம் ஆதா³யாதி யதா²ஜாதம் உக்³க³ஹனிமித்தம் க³ஹேத்வா. ஸமன்னாஹரிதப்³ப³ந்தி ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம் நிமித்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ, ஸம்மா வா அனு அனு ஆஹரிதப்³ப³ம் கம்மட்டா²னந்தி அத்தோ². தக்காஹதம் விதக்காஹதந்தி தக்கனதோ, ஸவிஸேஸம் தக்கனதோ ச ‘‘தக்கோ, விதக்கோ’’தி ச ஏவம் லத்³த⁴னாமேன பா⁴வனாசித்தஸம்பயுத்தேன ஸம்மாஸங்கப்பேன ஆஹனனபரியாஹனனகிச்சேன அபராபரம் வத்தமானேன கம்மட்டா²னம் ஆஹதம், பரியாஹதஞ்ச காதப்³ப³ம், ப³லப்பத்தவிதக்கோ மனஸிகாரோ ப³ஹுலம் பவத்தேதப்³போ³தி அத்தோ². ஏவம் கரோந்தஸ்ஸாதி ஏவம் கம்மட்டா²னம் தக்காஹதம் விதக்காஹதம் கரோந்தஸ்ஸ. யதா² பா⁴வனா புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஆவஹதி, ஏவம் அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ. அனுக்கமேனாதி பா⁴வனானுக்கமேன. யதா³ ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி ஸுவிஸதா³னி திக்கா²னி பவத்தந்தி, ததா³ அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³னம் தூ³ரீபா⁴வேன ஸாதிஸயதா²மப்பத்தேஹி ஸத்தஹி ப³லேஹி லத்³தூ⁴பத்த²ம்பா⁴னி விதக்காதீ³னி காமாவசரானேவ ஜா²னங்கா³னி ப³ஹூனி ஹுத்வா பாதுப⁴வந்தி. ததோ ஏவ தேஸம் உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தா காமச்ச²ந்தா³த³யோ ஸத்³தி⁴ம் ததே³கட்டே²ஹி பாபத⁴ம்மேஹி விதூ³ரீ ப⁴வந்தி, படிபா⁴க³னிமித்துப்பத்தியா ஸத்³தி⁴ம் தம் ஆரப்³ப⁴ உபசாரஜ்ஜா²னம் உப்பஜ்ஜதி. தேன வுத்தம் ‘‘நீவரணானி விக்க²ம்ப⁴ந்தீ’’திஆதி³. தத்த² ஸன்னிஸீத³ந்தீதி ஸம்மதே³வ ஸீத³ந்தி, உபஸமந்தீதி அத்தோ².

இமஸ்ஸாதி படிபா⁴க³னிமித்தஸ்ஸ. அங்கு³லிபத³பாணிபதா³தி³கோ கஸிணதோ³ஸோ. ஆதா³ஸமண்ட³லூபமாதீ³ஹி உக்³க³ஹனிமித்ததோ படிபா⁴க³னிமித்தஸ்ஸ ஸுபரிஸுத்³த⁴தம், ஸண்ஹஸுகு²மதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. தஞ்ச கோ² படிபா⁴க³னிமித்தம் நேவ வண்ணவந்தம் ந ஸண்டா²னவந்தம் அபரமத்த²ஸபா⁴வத்தா. ஈதி³ஸந்தி வண்ணஸண்டா²னவந்தம். திலக்க²ணப்³பா⁴ஹதந்தி உப்பாதா³தி³லக்க²ணத்தயானுபவிட்ட²ம், அனிச்சதாதி³லக்க²ணத்தயங்கிதம் வா. யதி³ ந பனேதம் தாதி³ஸம் வண்ணாதி³வந்தம், கத²ம் ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘கேவலஞ்ஹீ’’திஆதி³. ஸஞ்ஞஜந்தி பா⁴வனாஸஞ்ஞாஜனிதம், பா⁴வனாஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஜாதமத்தம். ந ஹி அஸபா⁴வஸ்ஸ குதோசி ஸமுட்டா²னம் அத்தி². தேனாஹ ‘‘உபட்டா²னாகாரமத்த’’ந்தி.

58. விக்க²ம்பி⁴தானேவ ஸன்னிஸின்னாவ, ந பன தத³த்த²ம் உஸ்ஸாஹோ காதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘உபசாரஸமாதி⁴னா’’தி வுத்தே இதரோபி ஸமாதி⁴ அத்தீ²தி அத்த²தோ ஆபன்னந்தி தம்பி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³விதோ⁴ ஹி ஸமாதீ⁴’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். த்³வீஹாகாரேஹீதி ஜா²னத⁴ம்மானம் படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வோ, தி²ரபா⁴வப்பத்தி சாதி இமேஹி த்³வீஹி காரணேஹி. இதா³னி தானி காரணானி அவத்தா²முகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உபசாரபூ⁴மியம் வா’’திஆதி³ வுத்தம். உபசாரபூ⁴மியந்தி உபசாராவத்தா²யம். யதி³பி ததா³ ஜா²னங்கா³னி படுதரானி மஹக்³க³தபா⁴வப்பத்தானி ந உப்பஜ்ஜந்தி, தேஸம் பன படிபக்க²த⁴ம்மானம் விக்க²ம்ப⁴னேன சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. தேனாஹ ‘‘நீவரணப்பஹானேன சித்தம் ஸமாஹிதம் ஹோதீ’’தி. படிலாப⁴பூ⁴மியந்தி ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாவத்தா²யம். ததா³ ஹி அப்பனாபத்தானம் ஜா²னத⁴ம்மானம் உப்பத்தியா சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. தேனாஹ ‘‘அங்க³பாதுபா⁴வேனா’’தி. சித்தம் ஸமாஹிதம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ந தா²மஜாதானீதி ந ஜாததா²மானி, ந பா⁴வனாப³லம் பத்தானீதி அத்தோ². சித்தந்தி ஜா²னசித்தம். கேவலம்பி ரத்திம் கேவலம்பி தி³வஸம் திட்ட²தீதி ஸமாபத்திவேலம் ஸந்தா⁴யாஹ. உபசாரபூ⁴மியம் நிமித்தவட்³ட⁴னம் யுத்தந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘நிமித்தம் வட்³டே⁴த்வா’’தி. லத்³த⁴பரிஹானீதி லத்³த⁴உபசாரஜ்ஜா²னபரிஹானி. நிமித்தே அவினஸ்ஸந்தே ததா³ரம்மணஜா²னம்பி அபரிஹீனமேவ ஹோதி, நிமித்தே பன ஆரக்கா²பா⁴வேன வினட்டே² லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் ஜா²னம்பி வினஸ்ஸதி ததா³யத்தவுத்திதோ. தேனாஹ ‘‘ஆரக்க²ம்ஹீ’’திஆதி³.

ஸத்தஸப்பாயவண்ணனா

59. ‘‘தா²வரஞ்ச ஹோதீ’’தி வத்வா யதா² தா²வரம் ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸதி உபட்டா²தி, சித்தம் ஸமாதி⁴யதீ’’தி வுத்தம். யதா²லத்³த⁴ஞ்ஹி நிமித்தம் தத்த² ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா ஏகக்³க³தம் விந்த³ந்தஸ்ஸ தி²ரம் நாம ஹோதி, ஸுரக்கி²தஞ்ச. ஸதி-க்³க³ஹணேன சேத்த² ஸம்பஜஞ்ஞம், ஸமாதி⁴க்³க³ஹணேன வீரியஞ்ச ஸங்க³ஹிதம் ஹோதி நானந்தரியபா⁴வதோ. தத்தா²தி தேஸு ஆவாஸேஸு. தீணி தீணீதி ஏகேகஸ்மிம் ஆவாஸே அவுத்த²அவுத்த²ட்டா²னே வஸனனியாமேன தயோ தயோ தி³வஸே வஸித்வா.

உத்தரேன வா த³க்கி²ணேன வாதி வுத்தம் க³மனாக³மனே ஸூரியாபி⁴முக²பா⁴வனிவாரணத்த²ந்தி. ஸஹஸ்ஸத⁴னுப்பமாணம் தி³யட்³ட⁴கோஸம்.

த்³வத்திம்ஸ திரச்சா²னகதா²தி ராஜகதா²தி³கே (தீ³. நி. 1.17; ம. நி. 2.223; ஸம். நி. 5.1080; அ. நி. 10.69; பாசி. 508) ஸந்தா⁴யாஹ. தா ஹி பாளியம் ஸரூபதோ அனாக³தாபி அரஞ்ஞபப்³ப³தனதீ³தீ³பகதா² இதி-ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹேத்வா ஸக்³க³மோக்கா²னம் திரச்சா²னபா⁴வதோ ‘‘த்³வத்திம்ஸ திரச்சா²னகதா²’’தி வுத்தா. த³ஸகதா²வத்து²னிஸ்ஸிதந்தி ‘‘அப்பிச்ச²தா, ஸந்துட்டி², பவிவேகோ, அஸம்ஸக்³கோ³, வீரியாரம்போ⁴, ஸீல, ஸமாதி⁴, பஞ்ஞா, விமுத்தி, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி இமானி அப்பிச்ச²கதா²தீ³னம் வத்தூ²னி, தன்னிஸ்ஸிதம் ப⁴ஸ்ஸம் ஸப்பாயம்.

அதிரச்சா²னகதி²கோதி நதிரச்சா²னகதி²கோ, திரச்சா²னகதா² விது⁴ரம் த⁴ம்மிகம் கம்மட்டா²னபடிஸம்யுத்தமேவ கத²ம் கதே²தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோதி ஸீலஸமாதி⁴ஆதி³கு³ணஸம்பன்னோ. யோ ஹி ஸமாதி⁴கம்மட்டா²னிகோ, ஸமாதி⁴கம்மட்டா²னஸ்ஸ வா பாரம் பத்தோ, ஸோ இமஸ்ஸ யோகி³னோ ஸப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘யம் நிஸ்ஸாயா’’திஆதி³. காயத³ள்ஹீப³ஹுலோதி காயஸ்ஸ ஸந்தப்பனபோஸனப்பஸுதோ. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரதீ’’தி (தீ³. நி. 3.320; ம. நி. 1.186; அ. நி. 5.206).

போ⁴ஜனம் யேபு⁴ய்யேன மது⁴ரம்பி³லரஸவஸேன ஸத்தானம் உபயோக³ம் க³ச்ச²தி த³தி⁴ஆதீ³ஸு ததா² த³ஸ்ஸனதோ. கடுகாதி³ரஸா பன கேவலம் அபி⁴ஸங்கா²ரகா ஏவாதி ஆஹ ‘‘கஸ்ஸசி மது⁴ரம், கஸ்ஸசி அம்பி³லம் ஸப்பாயம் ஹோதீ’’தி.

யஸ்மிம் இரியாபதே² ஆதா⁴ரபூ⁴தே, வத்தமானே வா, யஸ்மிம் வா இரியாபதே² பவத்தமானஸ்ஸ. நிமித்தாஸேவனப³ஹுலஸ்ஸாதி நிமித்தே ஆஸேவனாப³ஹுலஸ்ஸ படிபா⁴க³னிமித்தே விஸயபூ⁴தே பா⁴வனாமனஸிகாரம் ப³ஹுலம் ஆஸேவந்தஸ்ஸ, நிமித்தஸ்ஸ வா கோ³சராஸேவனவஸேன ஆஸேவனாப³ஹுலஸ்ஸ. யேன ஹி பா⁴வேந்தஸ்ஸ பா⁴வனாஸேவனா, தேன கோ³சராஸேவனாபி இச்சி²தப்³பா³தி.

த³ஸவித⁴அப்பனாகோஸல்லவண்ணனா

60. ந ஹோதி அப்பனா. யேன விதி⁴னா அப்பனாயம் குஸலோ ஹோதி, ஸோ த³ஸவிதோ⁴ விதி⁴ அப்பனாகோஸல்லம், தன்னிப்³ப³த்தம் வா ஞாணம். வத்து²விஸத³கிரியதோதி வத்தூ²னம் விஸத³பா⁴வகரணதோ அப்பனாகோஸல்லம் இச்சி²தப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

61. சித்தசேதஸிகானம் ஹி பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ ஸரீரம், தப்படிப³த்³தா⁴னி சீவராதீ³னி ச இத⁴ ‘‘வத்தூ²னீ’’தி அதி⁴ப்பேதானி. தானி யதா² சித்தஸ்ஸ ஸுகா²வஹானி ஹோந்தி, ததா² கரணம் தேஸம் விஸத³பா⁴வகரணம். தேன வுத்தம் ‘‘அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரான’’ந்திஆதி³. ஸரீரம் வாதி வா-ஸத்³தோ³ அட்டா²னப்பயுத்தோ, ஸரீரம் ஸேத³மலக்³க³ஹிதம் வா அஞ்ஞேன வா அவஸ்ஸுதகிச்சேன விபா³தி⁴தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேனாஸனம் வாதி வா-ஸத்³தே³ன பத்தாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. நனு சாயம் நயோ கு²த்³த³கபலிபோ³து⁴பச்சே²தே³ன ஸங்க³ஹிதோ, புன கஸ்மா வுத்தோதி? ஸச்சம் ஸங்க³ஹிதோ, ஸோ ச கோ² பா⁴வனாய ஆரம்ப⁴காலே. இத⁴ பன ஆரத்³த⁴கம்மட்டா²னஸ்ஸ உபசாரஜ்ஜா²னே ட²த்வா அப்பனாபரிவாஸம் வஸந்தஸ்ஸ காலந்தரே ஜாதே ததா²படிபத்தி அப்பனாகோஸல்லாய வுத்தா. அவிஸதே³ ஸதி, விஸயபூ⁴தே வா. கத²ம் பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ தானி விஸயோ? அந்தரந்தரா பவத்தனகசித்துப்பாத³வஸேனேவம் வுத்தம். தே ஹி சித்துப்பாதா³ சித்தேகக்³க³தாய அபரிஸுத்³த⁴பா⁴வாய ஸம்வத்தந்தி. சித்தசேதஸிகேஸு நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபூ⁴தேஸு. ஞாணம்பீதி பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னே. தேன ‘‘ந கேவலம் தம் வத்து²யேவ, அத² கோ² தஸ்மிம் அபரிஸுத்³தே⁴ ஞாணம்பி அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதீ’’தி த³ஸ்ஸிதம். தம்ஸம்பயுத்தானம் பன அபரிஸுத்³த⁴தா அவுத்தஸித்³தா⁴, ஞாணஸ்ஸ ச விஸும் க³ஹணம் அப்பனாய ப³ஹுகாரத்தா. ததா² ஹி ஜா²னம் ‘‘த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம், கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞ’’ந்தி ஞாணமுகே²ன நித்³தி³ட்ட²ம். நிஸ்ஸயனிஸ்ஸயோபி நிஸ்ஸயோத்வேவ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘தீ³பகபல்லிகவட்டிதேலானி நிஸ்ஸாயா’’தி. ஞாணே அவிஸதே³ விபஸ்ஸனாபா⁴வனா விய ஸமாதி⁴பா⁴வனாபி பரிது³ப்³ப³லா ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபரிஸுத்³தே⁴ன ஞாணேனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கம்மட்டா²னந்தி ஸமத²கம்மட்டா²னம் ஆஹ. வுட்³டி⁴ம் அங்க³பாதுபா⁴வேன, விரூள்ஹிம் கு³ணபா⁴வேன, வேபுல்லம் ஸப்³ப³ஸோ வஸிபா⁴வப்பத்தியா வேதி³தப்³ப³ம். விஸதே³ பனாதி ஸுக்கபக்கோ², தஸ்ஸ வுத்தவிபரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

62. ஸமபா⁴வகரணந்தி கிச்சதோ அனூனாதி⁴கபா⁴வகரணம். யதா²பச்சயம் ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ஸ்மிம் அதி⁴மோக்க²கிச்சஸ்ஸ படுதரபா⁴வேன, பஞ்ஞாய அவிஸத³தாய, வீரியாதீ³னம் ச ஸிதி²லதாதி³னா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘இதரானி மந்தா³னீ’’தி. ததோதி தஸ்மா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ, இதரேஸஞ்ச மந்த³த்தா. கோஸஜ்ஜபக்கே² பதிதும் அத³த்வா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பக்³க³ண்ஹனம் அனுப³லப்பதா³னம் பக்³க³ஹோ, பக்³க³ஹோவ கிச்சம், பக்³க³ஹகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதீதி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டா²னம், அனிஸ்ஸஜ்ஜனம் வா உபட்டா²னம், விக்கே²பபடிபக்கோ². யேன வா ஸம்பயுத்தா அவிக்கி²த்தா ஹோந்தி, ஸோ அவிக்கே²போ. ரூபக³தம் விய சக்கு²னா யேன யாதா²வதோ விஸயஸபா⁴வம் பஸ்ஸதி, தம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி ப³லவதா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியேன அபி⁴பூ⁴தத்தா. ஸஹஜாதத⁴ம்மேஸு ஹி இந்த³ட்ட²ம் காரேந்தானம் ஸஹபவத்தமானானம் த⁴ம்மானம் ஏகரஸதாவஸேனேவ அத்த²ஸித்³தி⁴, ந அஞ்ஞதா². தஸ்மாதி வுத்தமேவத்த²ம் காரணபா⁴வேன பச்சாமஸதி. தந்தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேனாதி யஸ்ஸ ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²னோ உளாரதாதி³கு³ணே அதி⁴முச்சனஸ்ஸ ஸாதிஸயப்பவத்தியா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், தஸ்ஸ பச்சயபச்சயுப்பன்னாதி³விபா⁴க³தோ யாதா²வதோ வீமம்ஸனேன. ஏவஞ்ஹி ஏவம்த⁴ம்மதானயேன ஸபா⁴வரஸதோ பரிக்³க³ய்ஹமானே ஸவிப்பா²ரோ அதி⁴மோக்கோ² ந ஹோதி, ‘‘அயம் இமேஸம் த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வோ’’தி பரிஜானனவஸேன பஞ்ஞாப்³யாபாரஸ்ஸ ஸாதிஸயத்தா. து⁴ரியத⁴ம்மேஸு ஹி யதா² ஸத்³தா⁴ய ப³லவபா⁴வே பஞ்ஞாய மந்த³பா⁴வோ ஹோதி, ஏவம் பஞ்ஞாய ப³லவபா⁴வே ஸத்³தா⁴ய மந்த³பா⁴வோ ஹோதீதி. தேன வுத்தம் ‘‘தம் த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ஹாபேதப்³ப³’’ந்தி.

ததா² அமனஸிகாரேனாதி யேனாகாரேன பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, தேனாகாரேன பா⁴வனாய அனனுயுஞ்ஜனதோதி வுத்தம் ஹோதி. இத⁴ து³விதே⁴ன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ, அத்தனோ வா பச்சயவிஸேஸதோ கிச்சுத்தரியேன, வீரியாதீ³னம் வா மந்த³கிச்சதாய. தத்த² பட²மவிகப்பே ஹாபனவிதி⁴ த³ஸ்ஸிதோ, து³தியவிகப்பே பன யதா² மனஸி கரோதோ வீரியாதீ³னம் மந்த³கிச்சதாய ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், ததா² அமனஸிகாரேன வீரியாதீ³னம் படுகிச்சபா⁴வாவஹேன மனஸிகாரேன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் தேஹி ஸமரஸம் கரோந்தேன ஹாபேதப்³ப³ம். இமினா நயேன ஸேஸிந்த்³ரியேஸுபி ஹாபனவிதி⁴ வேதி³தப்³போ³.

வக்கலித்தே²ரவத்தூ²தி ஸோ ஹி ஆயஸ்மா ஸத்³தா⁴தி⁴முத்ததாய கதாதி⁴காரோ ஸத்து² ரூபகாயத³ஸ்ஸனப்பஸுதோ ஏவ ஹுத்வா விஹரந்தோ ஸத்தா²ரா ‘‘கிம் தே, வக்கலி, இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன? யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.87) ஓவதி³த்வா கம்மட்டா²னே நியோஜிதோபி தம் அனனுயுஞ்ஜந்தோ பணாமிதோ அத்தானம் வினிபாதேதும் பபாதட்டா²னம் அபி⁴ருஹி. அத² நம் ஸத்தா² யதா²னிஸின்னோவ ஓபா⁴ஸம் விஸஜ்ஜேந்தோ அத்தானம் த³ஸ்ஸேத்வா –

‘‘பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பி⁴க்கு², பஸன்னோ பு³த்³த⁴ஸாஸனே;

அதி⁴க³ச்சே² பத³ம் ஸந்தம், ஸங்கா²ரூபஸமம் ஸுக²’’ந்தி. (த⁴. ப. 381) –

கா³த²ம் வத்வா ‘‘ஏஹி வக்கலீ’’தி ஆஹ. ஸோ தேன அமதேனேவ அபி⁴ஸித்தோ ஹட்ட²துட்டோ² ஹுத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேஸி. ஸத்³தா⁴ய பன ப³லவபா⁴வதோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ந ஓதரி. தம் ஞத்வா ப⁴க³வா இந்த்³ரியஸமதம் படிபாதே³ந்தோ கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வா அதா³ஸி. ஸோ ஸத்தா²ரா தி³ன்னனயேன விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா மக்³க³படிபாடியா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் ‘‘வக்கலித்தே²ரவத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸன’’ந்தி.

இதரகிச்சபே⁴த³ந்தி உபட்டா²னாதி³கிச்சவிஸேஸம். பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஹாபேதப்³ப³ந்தி யதா² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ஹாயதி, ஏவம் வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததா பஸ்ஸத்³தி⁴ஆதி³பா⁴வனாய ஹாயதி, ஸமாதி⁴பக்கி²யத்தா தஸ்ஸா. ததா² ஹி ஸா ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததம் கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²ந்தீ வீரியாதி³பா⁴வனா விய வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததம் உத்³த⁴ச்சபாததோ ரக்க²ந்தீ ஏகம்ஸதோ ஹாபேதி. தேன வுத்தம் ‘‘பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனாய ஹாபேதப்³ப³’’ந்தி.

ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்தூ²தி (மஹாவ. 243) ஸுகுமாரஸ்ஸ ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து². ஸோ ஹி ஆயஸ்மா ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஸீதவனே விஹரந்தோ ‘‘மம ஸரீரம் ஸுகு²மாலம், ந ச ஸக்கா ஸுகே²னேவ ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தும், காயம் கிலமேத்வாபி ஸமணத⁴ம்மோ காதப்³போ³’’தி டா²னசங்கமமேவ அதி⁴ட்டா²ய பதா⁴னமனுயுஞ்ஜந்தோ பாத³தலேஸு போ²டேஸு உட்டி²தேஸுபி வேத³னம் அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா த³ள்ஹம் வீரியம் கரோந்தோ அச்சாரத்³த⁴வீரியதாய விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் நாஸக்கி². ஸத்தா² தத்த² க³ந்த்வா வீணோவாதே³ன ஓவதி³த்வா வீரியஸமதாயோஜனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வா கி³ஜ்ஜ²கூடம் க³தோ. தே²ரோபி ஸத்தா²ரா தி³ன்னனயேன வீரியஸமதம் யோஜேந்தோ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸேதப்³ப³’’ந்தி.

ஸேஸேஸுபீதி ஸதிஸமாதி⁴பஞ்ஞிந்த்³ரியேஸுபி. ஏகஸ்ஸாதி ஏகேகஸ்ஸ. ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸோவாயம் த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் பச்சேகம் அதி⁴மத்ததாய பன ஹாபனவஸேன ஸமதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தத்த² யேஸம் விஸேஸதோ அஸாதா⁴ரணதோ, ஸாதா⁴ரணதோ ச ஸமதா இச்சி²தப்³பா³, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விஸேஸதோ பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்தா²தி ஏதேஸு பஞ்சஸு இந்த்³ரியேஸு. ஸமதந்தி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனூனானதி⁴கபா⁴வம். ததா² ஸமாதி⁴வீரியானம். யதா² ஹி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் விஸும் விஸும் து⁴ரியத⁴ம்மபூ⁴தானம் கிச்சதோ அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தனம் விஸேஸதோ இச்சி²தப்³ப³மேவ, யதோ நேஸம் ஸமது⁴ரதாய அப்பனா ஸம்பஜ்ஜதீதி, ஏவம் ஸமாதி⁴வீரியானம் கோஸஜ்ஜஉத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் ஸமரஸதாய ஸதி அஞ்ஞமஞ்ஞூபத்த²ம்ப⁴னதோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அந்தத்³வயபாதாபா⁴வேன ஸம்மதே³வ அப்பனா இஜ்ஜ²தி.

‘‘ப³லவஸத்³தோ⁴ ஹீ’’திஆதி³ நித³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – யோ ப³லவதியா ஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தோ அவிஸத³ஞாணோ, ஸோ முத்³த⁴ப்பஸன்னோ ஹோதி, ந அவேச்சப்பஸன்னோ. ததா² ஹி ஸோ அவத்து²ஸ்மிம் பஸீத³தி ஸேய்யதா²பி தித்தி²யஸாவகா. கேராடிகபக்க²ந்தி ஸாடே²ய்யபக்க²ம் ப⁴ஜதி. ஸத்³தா⁴ஹீனாய பஞ்ஞாய அதிதா⁴வந்தோ ‘‘தே³ய்யவத்து²பரிச்சாகே³ன வினா சித்துப்பாத³மத்தேனபி தா³னமயம் புஞ்ஞம் ஹோதீ’’திஆதீ³னி பரிகப்பேதி ஹேதுபடிரூபகேஹி வஞ்சிதோ. ஏவம்பூ⁴தோ பன ஸுக்க²தக்கவிலுத்தசித்தோ பண்டி³தானம் வசனம் நாதி³யதி, ஸஞ்ஞத்திம் ந க³ச்ச²தி. தேனாஹ ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜஸமுட்டி²தோ விய ரோகோ³ அதேகிச்சோ² ஹோதீ’’தி. யதா² சேத்த² ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் அஞ்ஞமஞ்ஞவிரஹோ ந அத்தா²வஹோ அனத்தா²வஹோ ச, ஏவமிதா⁴பி ஸமாதி⁴வீரியானம் அஞ்ஞமஞ்ஞவிரஹோ ந அவிக்கே²பாவஹோ விக்கே²பாவஹோ சாதி வேதி³தப்³ப³ம். கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வதி, தேன அப்பனம் ந பாபுணாதீதி அதி⁴ப்பாயோ. உத்³த⁴ச்சம் அபி⁴ப⁴வதீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தது³ப⁴யந்தி தம் ஸத்³தா⁴பஞ்ஞாத்³வயம், ஸமாதி⁴வீரியத்³வயஞ்ச. ஸமம் காதப்³ப³ந்தி ஸமரஸம் காதப்³ப³ம்.

ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸாதி ஸமத²கம்மட்டா²னிகஸ்ஸ. ஏவந்தி ஏவம் ஸந்தே, ஸத்³தா⁴ய தேஸம் ப³லவபா⁴வே ஸதீதி அத்தோ². ஸத்³த³ஹந்தோதி ‘‘பத²வீ பத²வீ’’தி மனஸிகரணமத்தேன கத²ம் ஜா²னுப்பத்தீதி அசிந்தேத்வா ‘‘அத்³தா⁴ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன வுத்தவிதி⁴ இஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ஸத்³த³ஹந்தோ ஸத்³த⁴ம் ஜனேந்தோ. ஓகப்பேந்தோதி ஆரம்மணம் அனுபவிஸித்வா விய அதி⁴முச்சனவஸேன ஓகப்பேந்தோ பக்க²ந்த³ந்தோ. ஏகக்³க³தா ப³லவதீ வட்டதி ஸமாதி⁴பதா⁴னத்தா ஜா²னஸ்ஸ. உபி⁴ன்னந்தி ஸமாதி⁴பஞ்ஞானம், ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஸமாதி⁴னோ அதி⁴மத்ததாபி இச்சி²தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ஸமதாயபீ’’தி, ஸமபா⁴வேனாபீதி அத்தோ². அப்பனாதி இதா⁴தி⁴ப்பேதஅப்பனா. ததா² ஹி ‘‘ஹோதியேவா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி, லோகுத்தரப்பனா பன தேஸம் ஸமபா⁴வேனேவ இச்சி²தா. யதா²ஹ – ‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீ’’தி (படி. ம. 2.1, 5).

யதி³ விஸேஸதோ ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம், ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச ஸமதா இச்சி²தா, கத²ம் ஸதீதி ஆஹ ‘‘ஸதி பன ஸப்³ப³த்த² ப³லவதீ வட்டதீ’’தி. ஸப்³ப³த்தா²தி லீனுத்³த⁴ச்சபக்கே²ஸு பஞ்சஸு இந்த்³ரியேஸு. உத்³த⁴ச்சபக்கி²யே க³ண்ஹந்தோ ‘‘ஸத்³தா⁴வீரியபஞ்ஞான’’ந்தி ஆஹ. அஞ்ஞதா²பீதி ச க³ஹேதப்³பா³ ஸியா. ததா² ஹி ‘‘கோஸஜ்ஜபக்கே²ன ஸமாதி⁴னா’’ இச்சேவ வுத்தம், ந ‘‘பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஹீ’’தி. ஸா ஸதி. ஸப்³பே³ஸு ராஜகம்மேஸு நியுத்தோ ஸப்³ப³கம்மிகோ. தேன காரணேன ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³ப³த்தே²ன. ஆஹ அட்ட²கதா²யம். ஸப்³ப³த்த² நியுத்தா ஸப்³ப³த்தி²கா, ஸப்³பே³ன வா லீனுத்³த⁴ச்சபக்கி²யேன போ³ஜ்ஜ²ங்க³க்³க³ஹணேன அத்தே²தப்³பா³ ஸப்³ப³த்தி²யா, ஸப்³ப³த்தி²யாவ ஸப்³ப³த்தி²கா. சித்தந்தி குஸலசித்தம். தஸ்ஸ ஹி ஸதி படிஸரணம் பராயணம் அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தேனாஹ ‘‘ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா’’திஆதி³.

63. சித்தேகக்³க³தானிமித்தஸ்ஸாதி சித்தேகக்³க³தாய நிமித்தஸ்ஸ, சித்தேகக்³க³தாஸங்கா²தஸ்ஸ ச நிமித்தஸ்ஸ. சித்தஸ்ஸ ஹி ஸமாஹிதாகாரம் ஸல்லக்கே²த்வா ஸமத²னிமித்தம் ரக்க²ந்தோயேவ கஸிணனிமித்தம் ரக்க²தி. தஸ்மா பத²வீகஸிணாதி³கஸ்ஸாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ந கேவலம் படிபா⁴க³னிமித்தஸ்ஸேவ, அத² கோ² ஸமத²னிமித்தஸ்ஸாபி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தந்தி ரக்க²ணகோஸல்லம். இத⁴ அப்பனாகோஸல்லகதா²யம் ‘‘நிமித்தகோஸல்ல’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம், கரணபா⁴வனாகோஸல்லானம் பகே³வ ஸித்³த⁴த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

64. அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பமோத³னஸம்வேஜனவிபரியாயே ஸங்க³ண்ஹாதி. லீனந்தி ஸங்குசிதம் கோஸஜ்ஜபக்க²பதிதம். சித்தந்தி பா⁴வனாசித்தம். த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ பா⁴வேதீதி ஏத்த² ‘‘தயோ’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். யதா² பன தே பா⁴வேதப்³பா³, தம் ஸயமேவ வக்க²தி.

பரித்தந்தி அப்பகம். உஜ்ஜாலேதுகாமோதி பதீ³பேதுகாமோ. உத³கவாதம் த³தே³ய்யாதி உத³கமிஸ்ஸம் வாதம் உபனேய்ய. அகாலோதி நகாலோ, அயுத்தகாலோ வா. ஸதிஆதி³த⁴ம்மஸாமக்³கி³ஸங்கா²தாய போ³தி⁴யா பு³ஜ்ஜ²தி ஏதாயாதி கத்வா, தம்ஸமங்கி³னோ வா பு³ஜ்ஜ²தீதி போ³தி⁴னோ யோகி³னோ அங்க³ந்தி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பஸத்தோ², ஸுந்த³ரோ வா போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. காயசித்தத³ரத²வூபஸமலக்க²ணா பஸ்ஸத்³தி⁴யேவ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ. ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தாவ பத³த்த²லக்க²ணானி ஹேட்டா² ஆக³தானேவ. உபபத்திதோ இக்க²தீதி உபேக்கா². ஸா பனாயம் அத்த²தோ தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²வ இத⁴ போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா² வேதி³தப்³பா³. து³ஸமுட்டா²பயந்தி ஸமுட்டா²பேதும் உப்பாதே³தும் அஸக்குணேய்யம். த⁴ம்மானம், த⁴ம்மேஸு வா விசயோ த⁴ம்மவிசயோ, பஞ்ஞாதி அத்தோ². வீரஸ்ஸ பா⁴வோ, கம்மம் வா, விதி⁴னா வா ஈரேதப்³ப³ம் பவத்தேதப்³ப³ந்தி வீரியம், உஸ்ஸாஹோ. பீணேதி காயம், சித்தம் ச ஸந்தப்பேதீதி பீதி.

யம் யம் ஸகம் யதா²ஸகம், அத்தனோ அத்தனோதி அத்தோ². ஆஹாரவஸேனாதி பச்சயவஸேன. பா⁴வனாதி உப்பாத³னா, வட்³ட⁴னா ச. குஸலாகுஸலாதி கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன குஸலா, தப்படிபக்க²தோ அகுஸலா. யே அகுஸலா, தே ஸாவஜ்ஜா. யே குஸலா, தே அனவஜ்ஜா. அகுஸலா ஹீனா, இதரே பணீதா. குஸலாபி வா ஹீனேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி ஆரத்³தா⁴ ஹீனா, இதரே பணீதா. கண்ஹாதி காளகா சித்தஸ்ஸ அபப⁴ஸ்ஸரபா⁴வகரணா, ஸுக்காதி ஓதா³தா சித்தஸ்ஸ பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வகரணா. கண்ஹாபி⁴ஜாதிஹேதுதோ வா கண்ஹா, ஸுக்காபி⁴ஜாதிஹேதுதோ ஸுக்கா. தே ஏவ ஸப்படிபா⁴கா³. கண்ஹா ஹி உஜுவிபச்சனீகதாய ஸுக்கேஹி ஸப்படிபா⁴கா³. ததா² ஸுக்காபி இதரேஹி. அத² வா கண்ஹா ச ஸுக்கா ச ஸப்படிபா⁴கா³ ச கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கா³. ஸுகா² ஹி வேத³னா து³க்கா²ய வேத³னாய ஸப்படிபா⁴கா³, து³க்கா² ச வேத³னா ஸுகா²ய ஸப்படிபா⁴கா³தி. அனுப்பன்னஸ்ஸாதி அனிப்³ப³த்தஸ்ஸ. உப்பாதா³யாதி உப்பாத³னத்தா²ய. உப்பன்னஸ்ஸாதி நிப்³ப³த்தஸ்ஸ. பி⁴ய்யோபா⁴வாயாதி புனப்புனபா⁴வாய. வேபுல்லாயாதி விபுலபா⁴வாய. பா⁴வனாயாதி வட்³டி⁴யா. பாரிபூரியாதி பரிபூரணத்தா²ய.

தத்தா²தி ‘‘அத்தி² பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா த³ஸ்ஸிதபாடே². ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞலக்க²ணபடிவேத⁴வஸேனாதி ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா க³ஹணே அனவஜ்ஜஸுக²விபாகாதி³கஸ்ஸ விஸும் விஸும் பன பு²ஸனாதி³கஸ்ஸ ஸபா⁴வலக்க²ணஸ்ஸ, அனிச்சாதி³கஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணஸ்ஸ ச படிவிஜ்ஜ²னவஸேன. பவத்தமனஸிகாரோதி குஸலாதீ³னம் தம்தம்ஸபா⁴வலக்க²ணாதி³கஸ்ஸ யாதா²வதோ அவபு³ஜ்ஜ²னவஸேன உப்பன்னஜவனசித்துப்பாதோ³. ஸோ ஹி அவிபரீதமனஸிகாரதாய ‘‘யோனிஸோமனஸிகாரோ’’தி வுத்தோ. ததா³போ⁴க³தாய ஆவஜ்ஜனாபி தக்³க³திகாவ. ருப்பனலக்க²ணாதி³கம்பி இத⁴ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணேனேவ ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். குஸலகிரியாய ஆதி³ஆரம்ப⁴வஸேன பவத்தவீரியம் தி⁴திஸபா⁴வதாய ‘‘தா⁴தூ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஆரம்ப⁴தா⁴தூதி பட²மவீரியம் வுச்சதீ’’தி. லத்³தா⁴ஸேவனம் வீரியம் ப³லப்பத்தம் ஹுத்வா படிபக்க²ம் வித⁴மதீதி ஆஹ ‘‘கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்தத்தா ததோ ப³லவதர’’ந்தி. அதி⁴மத்தாதி⁴மத்ததரானம் படிபக்க²த⁴ம்மானம் வித⁴மனஸமத்த²ம் படுபடுதராதி³பா⁴வப்பத்தம் ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதோ ததோபி ப³லவதர’’ந்தி. திட்ட²தி பவத்ததி ஏத்தா²தி டா²னியா, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ டா²னியா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியா. டா²தப்³போ³ வா டா²னியோ, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ டா²னியோ ஏதேஸூதி பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியா, அபராபரம் வத்தமானா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா. யஸ்மா பன தேஸு பீதியேவ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ விஸேஸகாரணம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பீதியா ஏவ ஏதம் நாம’’ந்தி. உப்பாத³கமனஸிகாரோதி யதா² மனஸி கரோதோ அனுப்பன்னோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ ச வட்³ட⁴தி, ததா² பவத்தமனஸிகாரோ.

பரிபுச்ச²கதாதி பரியோகா³ஹேத்வா புச்ச²கபா⁴வோ. பஞ்சபி ஹி நிகாயே உக்³க³ஹேத்வா ஆசரியே பரியுபாஸித்வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ம் பரிபுச்ச²ந்தஸ்ஸ, தே வா ஸஹ அட்ட²கதா²ய பரியோகா³ஹேத்வா யம் யம் தத்த² க³ண்டி²ட்டா²னம், தம் தம் ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம், இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’’தி புச்ச²ந்தஸ்ஸ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதீதி. வத்து²விஸத³கிரியா இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா ஸங்கே²பதோ, வித்தா²ரதோ ச பகாஸிதா ஏவ. தத்த² பன ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனியபா⁴வேன ஆக³தா, இத⁴ பஞ்ஞாஸம்வத்தனியபா⁴வேன. யத³க்³கே³ன ஹி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகா, தத³க்³கே³ன பஞ்ஞாஸம்வத்தனிகா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஞாணபச்சுபட்டா²னதோ. ‘‘ஸமாஹிதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி (ஸம். நி. 4.99; 5.1071) வுத்தம். து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா நாம து³ப்பஞ்ஞானம் மந்த³பு³த்³தீ⁴னம் ப⁴த்தனிக்கி²த்தகாகமம்ஸனிக்கி²த்தஸுனக²ஸதி³ஸானம் மோமூஹபுக்³க³லானம் தூ³ரதோ பரிச்சஜனா. பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா நாம பஞ்ஞாய கதாதி⁴காரானம் ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தீ³ஸு குஸலானம் அரியானம், விபஸ்ஸனாகம்மிகானம் வா மஹாபஞ்ஞானம் காலேன காலம் உபஸங்கமனம். க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணாதி க³ம்பீ⁴ரஞாணேஹி சரிதப்³பா³னம் க²ந்தா⁴யதனதா⁴தாதீ³னம், ஸச்சபச்சயாகாராதி³தீ³பனானம் வா ஸுஞ்ஞதாபடிஸம்யுத்தானம் ஸுத்தந்தானம் பச்சவேக்க²ணா. தத³தி⁴முத்ததாதி பஞ்ஞாதி⁴முத்ததா, பஞ்ஞாய நின்னபோணபப்³பா⁴ரதாதி அத்தோ².

அபாயாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஜாதிஆதி³ம் அதீதே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், அனாக³தே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், பச்சுப்பன்னே ஆஹாரபரியேட்டி²மூலகஞ்ச து³க்க²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. வீரியாயத்தஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரவிஸேஸஸ்ஸ அதி⁴க³மோ ஏவ ஆனிஸம்ஸோ, தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனஸீலதா வீரியாயத்த…பே… த³ஸ்ஸிதா. ஸபுப்³ப³பா⁴கோ³ நிப்³பா³னகா³மிமக்³கோ³ க³மனவீதி² க³ந்தப்³பா³ படிபஜ்ஜிதப்³பா³ படிபதா³தி கத்வா. தா³யகானம் மஹப்ப²லபா⁴வகரணேன பிண்டா³பசாயனதாதி பச்சயதா³யகானம் அத்தனி காரஸ்ஸ அத்தனோ ஸம்மாபடிபத்தியா மஹப்ப²லகாரபா⁴வஸ்ஸ கரணேன பிண்ட³ஸ்ஸ பி⁴க்கா²ய படிபூஜனா. இதரதா²தி ஆமிஸபூஜாய. குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதாதி அலஸானம் பா⁴வனாய நாமமத்தம்பி அஜானந்தானம் காயத³ள்ஹீப³ஹுலானம் யாவத³த்த²ம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுகா²தி³அனுயுஞ்ஜனகானம் திரச்சா²னகதி²கானம் புக்³க³லானம் தூ³ரதோ பரிச்சஜனா. ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனதாதி ‘‘தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாயா’’திஆதி³னா (விப⁴. 519; அ. நி. 3.16) பா⁴வனாரம்ப⁴வஸேன ஆரத்³த⁴வீரியானம் த³ள்ஹபரக்கமானம் புக்³க³லானம் காலேன காலம் உபஸங்கமனா. ஸம்மப்பதா⁴னபச்சவேக்க²ணதாதி சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னானுபா⁴வஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணதா. தத³தி⁴முத்ததாதி தஸ்மிம் வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ அதி⁴முத்தி ஸப்³பி³ரியாபதே²ஸு நின்னபோணபப்³பா⁴ரதா. ஏத்த² ச தி²னமித்³த⁴வினோத³னகுஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனதத³தி⁴முத்ததா படிபக்க²வித⁴மனபச்சயூபஸம்ஹாரவஸேன, அபாயாதி³ப⁴யபச்சவேக்க²ணாத³யோ ஸமுத்தேஜனவஸேன வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாத³கா த³ட்ட²ப்³பா³.

பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன து²ஸக²ரஹத³யா லூக²புக்³க³லா, தப்³பி³பரியாயேன ஸினித்³த⁴புக்³க³லா வேதி³தப்³பா³. பு³த்³தா⁴தீ³னம் கு³ணபரிதீ³பனா ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தாத³யோ (தீ³. நி. 3.141 ஆத³யோ) பஸாத³னீயஸுத்தந்தா. இமேஹி ஆகாரேஹீதி யதா²வுத்தேஹி குஸலாதீ³னம் ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞலக்க²ணபடிவிஜ்ஜ²னாதி³ஆகாரேஹி சேவ பரிபுச்ச²கதாதி³ஆகாரேஹி ச. ஏதே த⁴ம்மேதி ஏதே குஸலாதீ³ஸு யோனிஸோமனஸிகாராதி³கே சேவ த⁴ம்மத்த²ஞ்ஞுதாதி³கே ச.

65. அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹீதி அதிவிய பக்³க³ஹிதவீரியதாதீ³ஹி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸம்வேஜனபமோத³னாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. உத்³த⁴தந்தி ஸமாதி⁴ஆதீ³னம் மந்த³தாய அவூபஸந்தம். து³வூபஸமயந்தி வூபஸமேதும் ஸமாதா⁴தும் அஸக்குணேய்யம்.

தம் ஆகாரம் ஸல்லக்கே²த்வாதி யேனாகாரேன அஸ்ஸ யோகி³னோ பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸமாதி⁴ உபேக்கா²தி இமே பஸ்ஸத்³தி⁴ஆத³யோ த⁴ம்மா புப்³பே³ யதா²ரஹம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே உப்பன்னபுப்³பா³, தம் சித்ததம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பஸ்ஸத்³தா⁴காரம், ஸமாஹிதாகாரம், அஜ்ஜு²பேக்கி²தாகாரஞ்ச உபலக்கே²த்வா உபதா⁴ரேத்வா. தீஸுபி பதே³ஸூதி ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, காயப்பஸ்ஸத்³தீ⁴’’திஆதி³னா ஆக³தேஸு தீஸுபி வாக்யேஸு, தேஹி வா பகாஸிதேஸு தீஸு த⁴ம்மகோட்டா²ஸேஸு. யதா²ஸமாஹிதாகாரம் ஸல்லக்கே²த்வா க³ய்ஹமானோ ஸமதோ² ஏவ ஸமத²னிமித்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸமத²னிமித்தந்தி ச ஸமத²ஸ்ஸேவேதமதி⁴வசன’’ந்தி. நானாரம்மணே பரிப்³ப⁴மனேன விவித⁴ம் அக்³க³ம் ஏதஸ்ஸாதி ப்³யக்³கோ³, விக்கே²போ. ததா² ஹி ஸோ அனவட்டா²னரஸோ, ப⁴ந்ததாபச்சுபட்டா²னோ ச வுத்தோ. ஏகக்³க³தாபா⁴வதோ ப்³யக்³க³படிபக்கோ²தி அப்³யக்³கோ³, ஸமாதி⁴. ஸோ ஏவ நிமித்தந்தி புப்³பே³ விய வத்தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘அவிக்கே²பட்டே²ன ச தஸ்ஸேவ அப்³யக்³க³னிமித்தந்தி அதி⁴வசன’’ந்தி.

ஸரீராவத்த²ம் ஞத்வா மத்தஸோ பரிபு⁴த்தோ பணீதாஹாரோ காயலஹுதாதீ³னம் ஸமுட்டா²பனேன பஸ்ஸத்³தி⁴யா பச்சயோ ஹோதி, ததா² உதுஸப்பாயம், இரியாபத²ஸப்பாயஞ்ச ஸேவிதம், பயோகோ³ ச காயிகோ பவத்திதோதி ஆஹ ‘‘பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதா’’திஆதி³. பயோக³ஸமதாதீ³னம் அபா⁴வேன ஸத³ரத²காயசித்தா புக்³க³லா ஸாரத்³த⁴புக்³க³லா. வுத்தவிபரியாயேன பஸ்ஸத்³த⁴காயா புக்³க³லா வேதி³தப்³பா³.

நிரஸ்ஸாத³ஸ்ஸாதி பா⁴வனஸ்ஸாத³ரஹிதஸ்ஸ. பா⁴வனா ஹி வீதி²படிபன்னா புப்³பே³னாபரம் விஸேஸவதீ பவத்தமானா சித்தஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் உபஸமஸுக²ம் ஆவஹதி, தத³பா⁴வதோ நிரஸ்ஸாத³ம் சித்தம் ஹோதி. ஸத்³தா⁴ஸம்வேக³வஸேனாதி ஸத்³தா⁴வஸேன, ஸம்வேக³வஸேன ச. ஸம்பஹம்ஸனதாதி ஸம்மதே³வ பஹம்ஸனதா ஸம்வேஜனபுப்³ப³கபஸாது³ப்பாத³னேன பா⁴வனா சித்தஸ்ஸ தோஸனா. ஸம்மாபவத்தஸ்ஸாதி லீனுத்³த⁴ச்சவிரஹேன, ஸமத²வீதி²படிபத்தியா ச ஸமம், ஸவிஸேஸஞ்ச பவத்தியா ஸம்மதே³வ பவத்தஸ்ஸ பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ. அஜ்ஜு²பேக்க²னதாதி பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு அப்³யாவடதா. ஜா²னவிமோக்க²பச்சவேக்க²ணதாதி பட²மாதீ³னி ஜா²னானி பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ஸுட்டு² விமுத்ததாதி³னா தேயேவ விமோக்கா² தேஸம் ‘‘ஏவம் பா⁴வனா, ஏவம் ஸமாபஜ்ஜனா, ஏவம் அதி⁴ட்டா²னம், ஏவம் வுட்டா²னம், ஏவம் ஸம்கிலேஸோ, ஏவம் வோதா³ன’’ந்தி பதி பதி அவேக்க²ணா.

ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததாதி ஸத்தேஸு பியட்டா²னியேஸுபி க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதேஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரோ அஜ்ஜு²பேக்க²னா. ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததாதி அஜ்ஜ²த்திகேஸு சக்கா²தீ³ஸு, பா³ஹிரேஸு பத்தசீவராதீ³ஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரோ அஜ்ஜு²பேக்க²னா. ஸத்தஸங்கா²ரானம் மமாயனம் ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனம். இமேஹாகாரேஹீதி இமேஹி யதா²வுத்தேஹி காயசித்தானம் பஸ்ஸத்³தா⁴காரஸல்லக்க²ணாதி³ஆகாரேஹி சேவ ஸப்பாயாஹாரஸேவனாதி³ஆகாரேஹி ச. ஏதே த⁴ம்மேதி ஏதே பஸ்ஸத்³தி⁴ஆதி³த⁴ம்மே.

66. பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாயாதி பஞ்ஞாப்³யாபாரஸ்ஸ அப்பபா⁴வேன. யதா² ஹி தா³னஸீலானி அலோபா⁴தோ³ஸப்பதா⁴னானி, ஏவம் பா⁴வனா அமோஹப்பதா⁴னா விஸேஸதோ அப்பனாவஹா. தத்த² யதா³ பஞ்ஞா ந ப³லவதீ ஹோதி, ததா³ பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ அனபி⁴ஸங்க²தோ விய ஆஹாரோ புரிஸஸ்ஸ அபி⁴ருசிம் ந ஜனேதி, தேன தம் நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி. யதா³ ச பா⁴வனா புப்³பே³னாபரம் விஸேஸாவஹா ந ஹோதி ஸம்மதே³வ அவீதி²படிபத்தியா, ததா³ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ அலாபே⁴ன சித்தம் நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி. தது³ப⁴யம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாயா’’திஆதி³. நந்தி சித்தம். ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி யதா²ரஹம் ஸுக³தியம், து³க்³க³தியஞ்ச ஹோந்தீதி தத³ஞ்ஞமேவ பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னாதி³கு²ப்பிபாஸாதி³அஞ்ஞமஞ்ஞவிபா³த⁴னாதி³ஹேதுகம் அபாயது³க்க²ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தயித³ம் ஸப்³ப³ம் தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் பச்சுப்பன்னப⁴வனிஸ்ஸிதம் க³ஹிதந்தி அதீதே, அனாக³தே ச காலே வட்டமூலகது³க்கா²னி விஸும் க³ஹிதானி. யே பன ஸத்தா ஆஹாரூபஜீவினோ, தத்த² ச உட்டா²னப²லூபஜீவினோ, தேஸம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம் ஜீவிதது³க்க²ம் அட்ட²மம் ஸம்வேக³வத்து² வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அஸ்ஸாதி சித்தஸ்ஸ. அலீனந்திஆதீ³ஸு கோஸஜ்ஜபக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் அனதி⁴மத்ததாய அலீனம். உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் த⁴ம்மானம் அனதி⁴மத்ததாய அனுத்³த⁴தம். பஞ்ஞாபயோக³ஸம்பத்தியா, உபஸமஸுகா²தி⁴க³மேன ச அனிரஸ்ஸாத³ம். புப்³பே³னாபரம் ஸவிஸேஸம் ததோ ஏவ ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம், ஸமத²வீதி²படிபன்னஞ்ச. தத்த² அலீனதாய பக்³க³ஹே, அனுத்³த⁴ததாய நிக்³க³ஹே, அனிரஸ்ஸாத³தாய ஸம்பஹம்ஸனே ந ப்³யாபாரம் ஆபஜ்ஜதி. அலீனானுத்³த⁴ததாய ஹி ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் அனிரஸ்ஸாத³தாய ஸமத²வீதி²படிபன்னம். ஸமப்பவத்தியா வா அலீனம் அனுத்³த⁴தம், ஸமத²வீதி²படிபத்தியா அனிரஸ்ஸாத³ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

நேக்க²ம்மபடிபத³ந்தி ஜா²னபடிபத்திம். ஸமாதி⁴அதி⁴முத்ததாதி ஸமாதி⁴னிப்³ப³த்தனே ஜா²னாதி⁴க³மே யுத்தப்பயுத்ததா. ஸா பன யஸ்மா ஸமாதி⁴ம் க³ரும் கத்வா தத்த² நின்னபோணபப்³பா⁴ரபா⁴வேன பவத்தியா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸமாதி⁴க³ரூ’’திஆதி³ வுத்தம்.

67. படிலத்³தே⁴ நிமித்தஸ்மிம் ஏவம் ஹி ஸம்பாத³யதோ அப்பனாகோஸல்லம் இமம் அப்பனா ஸம்பவத்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸாதி அப்பனா. ஹித்வா ஹீதி ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா டா²னமேதம் ந விஜ்ஜதி, தஸ்மா சித்தப்பவத்திஆகாரம் பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ லீனுத்³த⁴தாதி³வஸேன பவத்திஆகாரம் ஸல்லக்க²யம் உபதா⁴ரேந்தோ. ஸமதம் வீரியஸ்ஸேவ வீரியஸ்ஸ ஸமாதி⁴னா ஸமரஸதம்யேவ யோஜயேத². கத²ம் பன யோஜயேதா²தி ஆஹ ‘‘ஈஸகம்பீ’’திஆதி³. தத்த² லயந்தி லீனபா⁴வம், ஸங்கோசந்தி அத்தோ². யந்தந்தி க³ச்ச²ந்தம், பக்³க³ண்ஹேதே²வ ஸமபா⁴வாயாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘அச்சாரத்³த⁴ம் நிஸேதே⁴த்வா ஸமமேவ பவத்தயே’’தி. கத²ம் பன ஸமமேவ பவத்தயேதி ஆஹ ‘‘ரேணும்ஹீ’’திஆதி³. யதா²தி ரேணுஆதீ³ஸு யதா² மது⁴கராதீ³னம் பவத்தி உபமாபா⁴வேன அட்ட²கதா²யம் ஸம்மவண்ணிதா, ஏவம் லீனுத்³த⁴தபா⁴வேஹி மோசயித்வா வீரியஸமதாயோஜனேன நிமித்தாபி⁴முக²ம் மானஸம் படிபாத³யே படிபா⁴க³னிமித்தாபி⁴முக²ம் பா⁴வனாசித்தம் ஸம்பாதே³ய்யாதி அத்தோ².

நிமித்தாபி⁴முக²படிபாத³னவண்ணனா

68. தத்ராதி தஸ்மிம் ‘‘ரேணும்ஹீ’’திஆதி³னா வுத்தகா³தா²த்³வயே. அத்த²தீ³பனா உபமூபமேய்யத்த²விபா⁴வனா. அசே²கோதி அகுஸலோ. பக்க²ந்தோ³தி தா⁴விதும் ஆரத்³தோ⁴. விகஸனக்க²ணேயேவ ஸரஸம் குஸுமபராக³ம் ஹோதி, பச்சா² வாதாதீ³ஹி பரிபததி, விரஸம் வா ஹோதி. தஸ்மா நிவத்தனே ரேணு கீ²யதீதி ஆஹ ‘‘கீ²ணே ரேணும்ஹி ஸம்பாபுணாதீ’’தி. புப்ப²ராஸிந்தி ருக்க²ஸாகா²ஸு நிஸ்ஸிதம் புப்ப²ஸஞ்சயம்.

ஸல்லகத்தஅந்தேவாஸிகேஸூதி ஸல்லகத்தஆசரியஸ்ஸ அந்தேவாஸிகேஸு. உத³கதா²லக³தேதி உத³கதா²லியம் ட²பிதே. ஸத்த²கம்மந்தி ஸிராவேத⁴னாதி³ஸத்த²கம்மம். பு²ஸிதும்பி உப்பலபத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸமேனாதி புரிமகா விய க³ரும், மந்த³ஞ்ச பயோக³ம் அகத்வா ஸமப்பமாணேன பயோகே³ன. தத்தா²தி உப்பலபத்தே. பரியோதா³தஸிப்போதி ஸுவிஸுத்³த⁴ஸிப்போ நிப்ப²ன்னஸிப்போ.

மக்கடகஸுத்தந்தி லூதஸுத்தம். நியாமகோ நாவாஸாரதீ². லங்காரந்தி கிலஞ்ஜாதி³மயம் நாவாகடஸாரகம். தேலேன அச²ட்³டே³ந்தோ நாளிம் பூரேதீதி ஸராவாதி³க³தேன தேலேன அச²ட்³டே³ந்தோ ஸுகு²மச்சி²த்³த³கம் தேலனாளிம் பூரேதி. ஏவமேவாதி யதா² தே ஆதி³தோ வுத்தமது⁴கரஸல்லகத்தஅந்தேவாஸிஸுத்தாகட்³ட⁴கனியாமகதேலபூரகா வேகே³ன பயோக³ம் கரோந்தி, ஏவமேவ யோ பி⁴க்கு² ‘‘ஸீக⁴ம் அப்பனம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’’தி கா³ள்ஹம் வீரியம் கரோதி, யோ மஜ்ஜே² வுத்தமது⁴கராத³யோ விய வீரியம் ந கரோதி, இமே த்³வேபி வீரியஸமதாபா⁴வேன அப்பனம் பாபுணிதும் ந ஸக்கோந்தி. யோ பன அவஸானே வுத்தமது⁴கராத³யோ விய ஸமப்பயோகோ³, அயம் அப்பனம் பாபுணிதும் ஸக்கோதி வீரியஸமதாயோக³தோதி உபமாஸம்ஸந்த³னம் வேதி³தப்³ப³ம். தேன வுத்தம் ‘‘ஏகோ பி⁴க்கூ²’’திஆதி³. லீனம் பா⁴வனாசித்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

பட²மஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

69. ஏவந்தி வுத்தப்பகாரேன. வீரியஸமதாயோஜனவஸேன வீதி²படிபன்னம் பா⁴வனாமானஸம் படிபா⁴க³னிமித்தேயேவ ட²பனவஸேன நிமித்தாபி⁴முக²ம் படிபாத³யதோ அஸ்ஸ யோகி³னோ. இஜ்ஜி²ஸ்ஸதீதி ஸமிஜ்ஜி²ஸ்ஸதி, உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி அத்தோ². அனுயோக³வஸேனாதி பா⁴வனாவஸேன. ஸேஸானீதி ஸேஸானி தீணி, சத்தாரி வா. பகதிசித்தேஹீதி பாகதிகேஹி காமாவசரசித்தேஹி. ப³லவ…பே… சித்தேகக்³க³தானி பா⁴வனாப³லேன படுதரஸபா⁴வப்பத்தியா. பரிகம்மத்தாதி படிஸங்கா²ரகத்தா. யதி³ ஆஸன்னத்தா உபசாரதா, கோ³த்ரபு⁴னோ ஏவ உபசாரஸமஞ்ஞா ஸியாதி ஆஹ ‘‘ஸமீபசாரித்தா வா’’தி. அனச்சாஸன்னோபி ஹி நாதிதூ³ரபவத்தீ ஸமீபசாரீ நாம ஹோதி. அப்பனம் உபேச்ச சரந்தீதி உபசாரானி. இதோ புப்³பே³ பரிகம்மானந்தி நானாவஜ்ஜனவீதி²யம் பரிகம்மானம். ஏத்தா²தி ஏதேஸு பரிகம்முபசாரானுலோமஸஞ்ஞிதேஸு. ஸப்³ப³ந்திமந்தி ததியம், சதுத்த²ம் வா. பரித்தகோ³த்தாபி⁴ப⁴வனதோதி பரித்தஸ்ஸ கோ³த்தஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வனதோ. க³ம்தாயதீதி ஹி கோ³த்தம், ‘‘பரித்த’’ந்தி பவத்தமானம் அபி⁴தா⁴னம், பு³த்³தி⁴ஞ்ச ஏகம்ஸிகவிஸயதாய ரக்க²தீதி பரித்தகோ³த்தம். யதா² ஹி பு³த்³தி⁴ ஆரம்மணபூ⁴தேன அத்தே²ன வினா ந பவத்ததி, ஏவம் அபி⁴தா⁴னம் அபி⁴தே⁴ய்யபூ⁴தேன. தஸ்மா ஸோ தானி தாயதி ரக்க²தீதி வுச்சதி. தம் பன மஹக்³க³தானுத்தரவிது⁴ரம் காமதண்ஹாய கோ³சரபூ⁴தம் காமாவசரத⁴ம்மானம் ஆவேணிகரூபம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். மஹக்³க³தகோ³த்தேபி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பா⁴வனதோதி உப்பாத³னதோ.

அவிஸேஸேன ஸப்³பே³ஸம் ஸப்³பா³ ஸமஞ்ஞாதி பட²மனயோ க³ஹிதக்³க³ஹணம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேனா’’திஆதி³. நானாவஜ்ஜனபரிகம்மமேவ பரிகம்மந்தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘பட²மம் வா உபசார’’ந்திஆதி³ வுத்தம். சதுத்த²ம் அப்பனாசித்தம், பஞ்சமம் வா அப்பனாசித்தம் புப்³பே³ வுத்தனயேன ஸசே சதுத்த²ம் கோ³த்ரபு⁴ ஹோதீதி அத்தோ². பஞ்சமம் வாதி வா-ஸத்³தோ³ அனியமே. ஸ்வாயம் அனியமோ இமினா காரணேனாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஞ்ச கோ² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞத³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞவஸேனா’’தி வுத்தம். தத்த² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞஸ்ஸ சதுத்த²ம் அப்பேதி, த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞஸ்ஸ பஞ்சமம். கஸ்மா பன சதுத்த²ம், பஞ்சமம் வா அப்பேதி, ந ததோ பரந்தி ஆஹ ‘‘ததோ பரம் ஜவனம் பததீ’’தி. ததோ பஞ்சமதோ பரம் ச²ட்ட²ம், ஸத்தமஞ்ச ஜவனம் பதந்தம் விய ஹோதி பரிக்கீ²ணஜவத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

யதா² அலத்³தா⁴ஸேவனம் பட²மஜவனம் து³ப்³ப³லத்தா கோ³த்ரபு⁴ம் ந உப்பாதே³தி, லத்³தா⁴ஸேவனம் பன ப³லவபா⁴வதோ து³தியம், ததியம் வா கோ³த்ரபு⁴ம் உப்பாதே³தி, ஏவம் லத்³தா⁴ஸேவனதாய ப³லவபா⁴வதோ ச²ட்ட²ம், ஸத்தமம்பி அப்பேதீதி தே²ரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா ச²ட்டே²பி ஸத்தமேபி அப்பனா ஹோதீ’’தி. தந்தி தே²ரஸ்ஸ வசனம். ஸுத்தஸுத்தானுலோமஆசரியவாதே³ஹி அனுபத்த²ம்பி⁴தத்தா வுத்தம் ‘‘அத்தனோமதிமத்த’’ந்தி. ‘‘புரிமா புரிமா குஸலா த⁴ம்மா’’தி (பட்டா². 1.1.12) பன ஸுத்தபத³மகாரணம் ஆஸேவனபச்சயலாப⁴ஸ்ஸ ப³லவபா⁴வே அனேகந்திகத்தா. ததா² ஹி அலத்³தா⁴ஸேவனாபி பட²மசேதனா தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயா ஹோதி, லத்³தா⁴ஸேவனா து³தியசேதனா யாவ ச²ட்ட²சேதனா அபராபரியவேத³னீயா. சதுத்த²பஞ்சமேஸுயேவாதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ யுத்தித³ஸ்ஸனமுகே²ன நிக³மனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² யதி³ ச²ட்ட²ஸத்தமம் ஜவனம் பதிதம் நாம ஹோதி பரிக்கீ²ணஜவத்தா, கத²ம் ஸத்தமஜவனசேதனா உபபஜ்ஜவேத³னீயா, ஆனந்தரியா ச ஹோதீதி? நாயம் விஸேஸோ ஆஸேவனபச்சயலாபே⁴ன ப³லப்பத்தியா. கிஞ்சரஹி கிரியாவத்தா²விஸேஸதோ. கிரியாவத்தா² ஹி ஆரம்ப⁴மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேன திவிதா⁴. தத்த² ச பரியோஸானாவத்தா²ய ஸன்னிட்டா²பகசேதனாபா⁴வேன உபபஜ்ஜவேத³னீயாதி³தா ஹோதி, ந ப³லவபா⁴வேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். படிஸந்தி⁴யா அனந்தரபச்சயபா⁴வினோ விபாகஸந்தானஸ்ஸ அனந்தரபச்சயபா⁴வேன ததா² அபி⁴ஸங்க²தத்தாதி ச வத³ந்தி. தஸ்மா ச²ட்ட²ஸத்தமானம் பபாதாபி⁴முக²தாய பரிக்கீ²ணஜவதா ந ஸக்கா நிவாரேதும். ததா² ஹி ‘‘யதா² ஹி புரிஸோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸா ச பன அப்பனா. அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³தி காலபரிச்சே²தோ³. ஸோ பனேத்த² ஸத்தஸு டா²னேஸு கத்த²சி அபரிமாணசித்தக்க²ணதாய, கத்த²சி அதிஇத்தரக²ணதாய நத்தீ²தி வுத்தோ. ந ஹேத்த² ஸம்புண்ணஜவனவீதி² அத்³தா⁴ லப்³ப⁴தி. தேனேவாஹ ‘‘ஏத்த² மக்³கா³னந்தரப²ல’’ந்திஆதி³. ஸேஸட்டா²னேஸூதி பட²மப்பனா, லோகியாபி⁴ஞ்ஞா, மக்³க³க்க²ணோ, நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ப²லக்க²ணோதி ஏதேஸு சதூஸு டா²னேஸு.

ஏத்தாவதாதி ஏத்தகேன பா⁴வனாக்கமேன ஏஸ யோகா³வசரோ பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவம் விஹரதா ச அனேன ததே³வ பட²மம் ஜா²னம் அதி⁴க³தம் ஹோதி பத²வீகஸிணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

70. தத்தா²தி தஸ்மிம் ஜா²னபாடே². விவிச்சித்வாதி விஸும் ஹுத்வா. தேனாஹ ‘‘வினா ஹுத்வா அபக்கமித்வா’’தி, பஜஹனவஸேன அபஸக்கித்வாதி அத்தோ². விவிச்சேவ காமேஹீதி ஏத்த² ‘‘விவிச்சா’’தி இமினா விவேசனம் ஜா²னக்க²ணே காமானம் அபா⁴வமத்தம் வுத்தம். ‘‘விவிச்சேவா’’தி பன இமினா ஏகம்ஸதோ காமானம் விவேசேதப்³ப³தாதீ³பனேன தப்படிபக்க²தா ஜா²னஸ்ஸ, காமவிவேகஸ்ஸ ச ஜா²னாதி⁴க³மூபாயதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பட²மம் ஜா²ன’’ந்திஆதி³ம் வத்வா தமேவத்த²ம் பாகடதரம் காதும் ‘‘கத²’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அந்த⁴காரே ஸதி பதீ³போபா⁴ஸோ வியா’’தி ஏதேன யதா² பதீ³போபா⁴ஸாபா⁴வேன ரத்தியம் அந்த⁴காராபி⁴ப⁴வோ, ஏவம் ஜா²னாபா⁴வேன ஸத்தஸந்ததியம் காமாபி⁴ப⁴வோதி த³ஸ்ஸேதி.

ஏதந்தி புப்³ப³பதே³யேவ அவதா⁴ரணவசனம். ந கோ² பன ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ‘‘காமேஹி ஏவா’’தி அவதா⁴ரணஸ்ஸ அகதத்தா. நிஸ்ஸரந்தி நிக்³க³ச்ச²ந்தி ஏதேன, ஏத்த² வாதி நிஸ்ஸரணம். கே நிக்³க³ச்ச²ந்தி? காமா, தேஸம் காமானம் நிஸ்ஸரணம் பஹானம் தன்னிஸ்ஸரணம், ததோ. கத²ம் பன ஸமானே விக்க²ம்ப⁴னே காமானமேவேதம் நிஸ்ஸரணம், ந ப்³யாபாதா³தீ³னந்தி சோத³னம் யுத்திதோ, ஆக³மதோ ச ஸோதே⁴தும் ‘‘காமதா⁴தூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² காமதா⁴துஸமதிக்கமனதோதி ஸகலஸ்ஸபி காமப⁴வஸ்ஸ ஸமதிக்கமபடிபதா³பா⁴வதோ. தேன இமஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ காமபரிஞ்ஞாபா⁴வமாஹ. காமராக³படிபக்க²தோதி வக்க²மானவிபா⁴க³ஸ்ஸ கிலேஸகாமஸ்ஸ பச்சத்தி²கபா⁴வதோ. தேன யதா² மேத்தா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ, கருணா விஹிம்ஸாய, ஏவமித³ம் ஜா²னம் காமராக³ஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஏவமத்தனோ பவத்தியா, விபாகப்பவத்தியா ச காமராக³தோ, காமதா⁴துதோ ச வினிவத்தஸபா⁴வத்தா இத³ம் ஜா²னம் விஸேஸதோ காமானமேவ நிஸ்ஸரணம். ஸ்வாயமத்தோ² பாட²க³தோ ஏவாதி ஆஹ ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³. காமஞ்சேதமத்த²ம் தீ³பேதும் புரிமபதே³யேவ அவதா⁴ரணம் க³ஹிதம், உத்தரபதே³பி பன தம் க³ஹேதப்³ப³மேவ ததா² அத்த²ஸம்ப⁴வதோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உத்தரபதே³பீ’’திஆதி³ வுத்தம். இதோதி காமச்ச²ந்த³தோ. ஏஸ நியமோ. ஸாதா⁴ரணவசனேனாதி அவிஸேஸவசனேன. தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³ப்படிபஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணவிவேகா தத³ங்க³விவேகாத³யோ. சித்தகாயஉபதி⁴விவேகா சித்தவிவேகாத³யோ. தயோ ஏவ இத⁴ ஜா²னகதா²யம் த³ட்ட²ப்³பா³ ஸமுச்சே²த³விவேகாதீ³னம் அஸம்ப⁴வதோ.

நித்³தே³ஸேதி மஹானித்³தே³ஸே (மஹானி. 1, 7). தத்த² ஹி ‘‘உத்³தா³னதோ த்³வே காமா – வத்து²காமா கிலேஸகாமா சா’’தி உத்³தி³ஸித்வா ‘‘தத்த² கதமே வத்து²காமா? மனாபியா ரூபா…பே… மனாபியா போ²ட்ட²ப்³பா³’’திஆதி³னா வத்து²காமா நித்³தி³ட்டா². தே பன காமீயந்தீதி காமாதி வேதி³தப்³பா³. தத்தே²வாதி நித்³தே³ஸே ஏவ. விப⁴ங்கே³தி ஜா²னவிப⁴ங்கே³ (விப⁴. 564). பத்த²னாகாரேன பவத்தோ து³ப்³ப³லோ லோபோ⁴ ச²ந்த³னட்டே²ன ச²ந்தோ³, ததோ ப³லவா ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³, ததோபி ப³லவதரோ ப³ஹலராகோ³ ச²ந்த³ராகோ³. நிமித்தானுப்³யஞ்ஜனானி ஸங்கப்பேதி ஏதேனாதி ஸங்கப்போ, ததா²பவத்தோ லோபோ⁴, ததோ ப³லவா ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³, ஸங்கப்பனவஸேனேவ பவத்தோ ததோபி ப³லவதரோ ஸங்கப்பராகோ³தி. ஸ்வாயம் பபே⁴தோ³ ஏகஸ்ஸேவ லோப⁴ஸ்ஸ பவத்திஆகாரவஸேன, அவத்தா²பே⁴த³வஸேன ச வேதி³தப்³போ³ யதா² ‘‘வச்சோ² த³ம்மோ ப³லீப³த்³தோ³’’தி. இமே கிலேஸகாமா. காமேந்தீதி காமா, காமேந்தி ஏதேஹீதி வா.

ஏவஞ்ஹி ஸதீதி ஏவம் உப⁴யேஸம்பி காமானம் ஸங்க³ஹே ஸதி. வத்து²காமேஹிபீதி ‘‘வத்து²காமேஹி விவிச்சேவா’’திபி அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி ஏவம் யுஜ்ஜமானத்த²ந்தரஸமுச்சயத்தோ² பி-ஸத்³தோ³, ந கிலேஸகாமஸமுச்சயத்தோ². கஸ்மா? இமஸ்மிம் அத்தே² கிலேஸகாமேஹி விவேகஸ்ஸ து³தியபதே³ன வுத்தத்தா. தேனாதி வத்து²காமவிவேகேன. காயவிவேகோ வுத்தோ ஹோதி புத்ததா³ராதி³பரிக்³க³ஹவிவேகதீ³பனதோ. புரிமேனாதி காயவிவேகேன. ஏத்தா²தி ‘‘விவிச்சேவ காமேஹி, விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’’தி ஏதஸ்மிம் பத³த்³வயே, இதோ வா நித்³தா⁴ரிதே விவேகத்³வயே. அகுஸல-ஸத்³தே³ன யதி³பி கிலேஸகாமா, ஸப்³பா³குஸலாபி வா க³ஹிதா, ஸப்³ப³தா² பன கிலேஸகாமேஹி விவேகோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘து³தியேன கிலேஸகாமேஹி விவேகவசனதோ’’தி. து³தியேனாதி ச சித்தவிவேகேனாதி அத்தோ². ஏதேஸந்தி யதா²வுத்தானம் த்³வின்னம் பதா³னம், நித்³தா⁴ரணே சேதம் ஸாமிவசனம். தண்ஹாதி³ஸம்கிலேஸானம் வத்து²னோ பஹானம் ஸம்கிலேஸவத்து²ப்பஹானம். லோலபா⁴வோ நாம தத்த² தத்த² ரூபாதீ³ஸு தண்ஹுப்பாதோ³, தஸ்ஸ ஹேது வத்து²காமா ஏவ வேதி³தப்³பா³. பா³லபா⁴வோ அவிஜ்ஜா, து³ச்சிந்திதசிந்திதாதி³ வா, தஸ்ஸ அயோனிஸோமனஸிகாரோ, ஸப்³பே³பி வா அகுஸலா த⁴ம்மா ஹேது. காமகு³ணாதி⁴க³மஹேதுபி பாணாதிபாதாதி³அஸுத்³த⁴பயோகோ³ ஹோதீதி தப்³பி³வேகேன பயோக³ஸுத்³தி⁴ விபா⁴விதா. தண்ஹாஸம்கிலேஸஸோத⁴னேன, விவட்டூபனிஸ்ஸயஸம்வட்³ட⁴னேன ச அஜ்ஜா²ஸயவிஸோத⁴னம் ஆஸயபோஸனம். காமேஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம்.

அனேகபே⁴தோ³தி காமாஸவகாமராக³ஸம்யோஜனாதி³வஸேன, ரூபதண்ஹாதி³வஸேன ச அனேகப்பபே⁴தோ³. காமச்ச²ந்தோ³யேவாதி காமஸபா⁴வோயேவ ச²ந்தோ³, ந கத்துகம்யதாச²ந்தோ³, நாபி குஸலச்ச²ந்தோ³தி அதி⁴ப்பாயோ. ஜா²னபடிபக்க²தோதி ஜா²னஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வதோ தம்ஹேது தன்னிமித்தம் விஸும் வுத்தோ. அகுஸலபா⁴வஸாமஞ்ஞேன அக்³க³ஹேத்வா விஸும் ஸரூபேன க³ஹிதோ. யதி³ கிலேஸகாமோவ புரிமபதே³ வுத்தோ, கத²ம் ப³ஹுவசனந்தி ஆஹ ‘‘அனேகபே⁴த³தோ’’திஆதி³.

அஞ்ஞேஸம்பி தி³ட்டி²மானஅஹிரிகானோத்தப்பாதீ³னம், தம்ஸஹிதப²ஸ்ஸாதீ³னஞ்ச. உபரி வுச்சமானானி ஜா²னங்கா³னி உபரிஜா²னங்கா³னி, தேஸம் அத்தனோ பச்சனீகானம் படிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ தப்பச்சனீகனீவரணவசனம். நீவரணானி ஹி ஜா²னங்க³பச்சனீகானி தேஸம் பவத்தினிவாரணதோ. ஸமாதி⁴ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ படிபக்கோ² ராக³ப்பணிதி⁴யா உஜுவிபச்சனீகபா⁴வதோ, நானாரம்மணேஹி பலோபி⁴தஸ்ஸ பரிப்³ப⁴மந்தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸமாதா⁴னதோ ச. பீதி ப்³யாபாத³ஸ்ஸ படிபக்கா² பாமோஜ்ஜேன ஸமானயோக³க்கே²மத்தா. விதக்கோ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ படிபக்கோ² யோனிஸோ ஸங்கப்பனவஸேன ஸவிப்பா²ரபவத்திதோ. ஸுக²ம் அவூபஸமானுதாபஸபா⁴வஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ படிபக்க²ம் வூபஸந்தஸீதலஸபா⁴வத்தா. விசாரோ விசிகிச்சா²ய படிபக்கோ² ஆரம்மணே அனுமஜ்ஜனவஸேன பஞ்ஞாபடிரூபஸபா⁴வத்தா. மஹாகச்சானத்தே²ரேன தே³ஸிதம் பிடகானம் ஸம்வண்ணனா பேடகம், தஸ்மிம் பேடகே.

பஞ்சகாமகு³ணபே⁴த³விஸயஸ்ஸாதி ரூபாதி³பஞ்சகாமகு³ணவிஸேஸவிஸயஸ்ஸ. ஆகா⁴தவத்து²பே⁴தா³தி³விஸயானந்தி ப்³யாபாத³விவேகவசனேன ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’தி (தீ³. நி. 3.340; அ. நி. 9.29; விப⁴. 960) ஆதி³ஆகா⁴தவத்து²பே⁴த³விஸயஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ, மோஹாதி⁴கேஹி தி²னமித்³தா⁴தீ³ஹி விவேகவசனேன படிச்சா²த³னவஸேன து³க்கா²தி³புப்³ப³ந்தாதி³பே⁴த³விஸயஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ. காமராக³ப்³யாபாத³ததே³கட்ட²தி²னமித்³தா⁴தி³விக்க²ம்ப⁴கஞ்சேதம் ஸப்³பா³குஸலபடிபக்க²ஸபா⁴வத்தா. ஸப்³ப³குஸலானம் தேன ஸபா⁴வேன ஸப்³பா³குஸலப்பஹாயகம் ஹோதி, ஹோந்தம்பி காமராகா³தி³விக்க²ம்ப⁴னஸபா⁴வமேவ ஹோதி தம்ஸபா⁴வத்தாதி அவிஸேஸேத்வா நீவரணாகுஸலமூலாதீ³னம் ‘‘விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ ஹோதீ’’தி ஆஹ.

71. யதா²பச்சயம் பவத்தமானானம் ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் நத்தி² காசி வஸவத்திதாதி வஸவத்திபா⁴வனிவாரணத்த²ம் ‘‘விதக்கனம் விதக்கோ’’தி வுத்தம். தயித³ம் ‘‘விதக்கனம் ஈதி³ஸமித³’’ந்தி ஆரம்மணஸ்ஸ பரிகப்பனந்தி ஆஹ ‘‘ஊஹனந்தி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. யஸ்மா சித்தம் விதக்கப³லேன ஆரம்மணம் அபி⁴னிருள்ஹம் விய ஹோதி, தஸ்மா ஸோ ஆரம்மணாபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ வுத்தோ. யதா² ஹி கோசி ராஜவல்லப⁴ம், தம்ஸம்ப³ந்தி⁴னம் மித்தம் வா நிஸ்ஸாய ராஜகே³ஹம் ஆரோஹதி அனுபவிஸதி, ஏவம் விதக்கம் நிஸ்ஸாய சித்தம் ஆரம்மணம் ஆரோஹதி. யதி³ ஏவம், கத²ம் அவிதக்கம் சித்தம் ஆரம்மணம் ஆரோஹதீதி? விதக்கப³லேனேவ. யதா² ஹி ஸோ புரிஸோ பரிசயேன தேன வினாபி நிராஸங்கோ ராஜகே³ஹம் பவிஸதி, ஏவம் பரிசயேன விதக்கேன வினாபி அவிதக்கம் சித்தம் ஆரம்மணம் ஆரோஹதி. பரிசயேனாதி ச ஸந்தானே பவத்தவிதக்கபா⁴வனாஸங்கா²தேன பரிசயேன. விதக்கஸ்ஸ ஹி ஸந்தானே அபி⁴ண்ஹம் பவத்தஸ்ஸ வஸேன சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணாபி⁴ருஹணம் சிரபரிசிதம். தேன தம் கதா³சி விதக்கேன வினாபி தத்த² பவத்ததேவ. யதா² தம் ஞாணஸஹிதம் ஹுத்வா ஸம்மஸனவஸேன சிரபரிசிதம் கதா³சி ஞாணவிரஹிதம்பி ஸம்மஸனவஸேன பவத்ததி, யதா² வா கிலேஸஸஹிதம் ஹுத்வா பவத்தம் ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸரஹிதம்பி பரிசயேன கிலேஸவாஸனாவஸேன பவத்ததி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஆதி³தோ, அபி⁴முக²ம் வா ஹனனம் ஆஹனனம். பரிதோ, பரிவத்தேத்வா வா ஆஹனனம் பரியாஹனனம். ‘‘ரூபம் ரூபம், பத²வீ பத²வீ’’தி ஆகோடேந்தஸ்ஸ விய பவத்தி ‘‘ஆஹனனம், பரியாஹனன’’ந்தி ச வேதி³தப்³ப³ம். ஆனயனம் சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணே உபனயனம், ஆகட்³ட⁴னம் வா.

அனுஸஞ்சரணம் அனுபரிப்³ப⁴மனம். ஸ்வாயம் விஸேஸோ ஸந்தானம்ஹி லப்³ப⁴மானோ ஏவ ஸந்தானே பாகடோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அனுமஜ்ஜனம் ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ அனுமஸனம், பரிமஜ்ஜனந்தி அத்தோ². ததா² ஹி விசாரோ ‘‘பரிமஜ்ஜனஹத்தோ² விய, ஸஞ்சரணஹத்தோ² வியா’’தி ச வுத்தோ. தத்தா²தி ஆரம்மணே. ஸஹஜாதானம் அனுயோஜனம் ஆரம்மணே அனுவிசாரணஸங்கா²தஅனுமஜ்ஜனவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அனுப்பப³ந்த⁴னம் ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ அவிச்சி²ன்னஸ்ஸ விய பவத்தி. ததா² ஹி ஸோ ‘‘அனுஸந்தா⁴னதா’’தி (த⁴. ஸ. 8) நித்³தி³ட்டோ². தேனேவ ச ‘‘க⁴ண்டா³னுரவோ விய, பரிப்³ப⁴மனம் வியா’’தி ச வுத்தோ.

கத்த²சீதி பட²மஜ்ஜா²னே, பரித்தசித்துப்பாதே³ஸு ச. விசாரதோ ஓளாரிகட்டே²ன, விசாரஸ்ஸேவ ச புப்³ப³ங்க³மட்டே²ன அனுரவதோ ஓளாரிகோ, தஸ்ஸ ச புப்³ப³ங்க³மோ க⁴ண்டா³பி⁴கா⁴தோ விய விதக்கோ. யதா² ஹி க⁴ண்டா³பி⁴கா⁴தோ பட²மாபி⁴னிபாதோ ஹோதி, ஏவம் ஆரம்மணாபி⁴முக²னிரோபனட்டே²ன விதக்கோ சேதஸோ பட²மாபி⁴னிபாதோ ஹோதி. அபி⁴கா⁴த-க்³க³ஹணேன சேத்த² அபி⁴கா⁴தஜோ ஸத்³தோ³ க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³. விப்பா²ரவாதி விசலனயுத்தோ ஸபரிப்ப²ந்தோ³. பரிப்³ப⁴மனம் விய பரிஸ்ஸயாபா⁴வவீமம்ஸனத்த²ம். அனுப்பப³ந்தே⁴ன பவத்தியந்தி உபசாரே வா அப்பனாயம் வா ஸந்தானேன பவத்தியம். தத்த² ஹி விதக்கோ நிச்சலோ ஹுத்வா ஆரம்மணம் அனுபவிஸித்வா விய பவத்ததி, ந பட²மாபி⁴னிபாதே. பாகடோ ஹோதீதி விதக்கஸ்ஸ விஸேஸோ அபி⁴னிரோபனாகாரோ ஓளாரிகத்தா பட²மஜ்ஜா²னே பாகடோ ஹோதி, தத³பா⁴வதோ பஞ்சகனயே து³தியஜ்ஜா²னே விசாரஸ்ஸ விஸேஸோ அனுமஜ்ஜனாகாரோ பாகடோ ஹோதி.

வாலண்டு³பகம் ஏளகலோமாதீ³ஹி கதசும்ப³டகம். உப்பீளனஹத்தோ²தி பிண்ட³ஸ்ஸ உப்பீளனஹத்தோ². தஸ்ஸேவ இதோ சிதோ ச ஸஞ்சரணஹத்தோ². மண்ட³லந்தி கம்ஸபா⁴ஜனாதீ³ஸு கிஞ்சி மண்ட³லம் வட்டலேக²ம் கரோந்தஸ்ஸ. யதா² புப்ப²ப²லஸாகா²தி³அவயவவினிமுத்தோ அவிஜ்ஜமானோபி ருக்கோ² ‘‘ஸபுப்போ² ஸப²லோ’’தி வோஹரீயதி, ஏவம் விதக்காதி³அங்க³வினிமுத்தம் அவிஜ்ஜமானம்பி ஜா²னம் ‘‘ஸவிதக்கம் ஸவிசார’’ந்தி வோஹரீயதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ருக்கோ² வியா’’திஆதி³ வுத்தம். ஜா²னபா⁴வனாய புக்³க³லவஸேன தே³ஸேதப்³ப³த்தா ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹீ’’திஆதி³னா புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன ஜா²னானி உத்³தி³ட்டா²னீதி. யதி³பி விப⁴ங்கே³ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா தே³ஸனா கதா, அத்தோ² பன தத்ராபி விப⁴ங்கே³பி யதா² இத⁴ ‘‘இமினா ச விதக்கேனா’’திஆதி³னா த⁴ம்மவஸேன வுத்தோ, ஏவமேவ த³ட்ட²ப்³போ³, பரமத்த²தோ புக்³க³லஸ்ஸேவ அபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. அத்தோ²…பே… த³ட்ட²ப்³போ³ ஜா²னஸமங்கி³னோ விதக்கவிசாரஸமங்கி³தாத³ஸ்ஸனேன, ஜா²னஸ்ஸேவ ச ஸவிதக்கஸவிசாரதாய வுத்தத்தாதி ஏவம் வா ஏத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

விவேகாதி விவேகா ஹேதுபூ⁴தாதி விவேக-ஸத்³த³ஸ்ஸ பா⁴வஸாத⁴னதம் ஸந்தா⁴யாஹ. விவேகேதி கத்துஸாத⁴னதம், கம்மஸாத⁴னதம் வா. ‘‘விவித்தோ’’தி ஹி இமினா நீவரணேஹி வினாபூ⁴தோ தேஹி விவேசிதோதி ச ஸாத⁴னத்³வயம்பி ஸங்க³ஹிதமேவாதி.

72. பீணயதீதி தப்பேதி, வட்³டே⁴தி வா. ஸம்பியாயனலக்க²ணாதி பரிதுஸ்ஸனலக்க²ணா. பீணனரஸாதி பரிப்³ரூஹனரஸா. ப²ரணரஸாதி பணீதரூபேஹி காயஸ்ஸ ப்³யாபனரஸா. உத³க்³க³பா⁴வோ ஓத³க்³யம். கு²த்³தி³கா லஹும் லோமஹம்ஸனமத்தம் கத்வா பி⁴ன்னா ந புன உப்பஜ்ஜதி. க²ணிகா ப³ஹுலம் உப்பஜ்ஜதி. உப்³பே³க³தோ ப²ரணா நிச்சலத்தா, சிரட்டி²திகத்தா ச பணீததரா. சேதியங்க³ணம் க³ந்த்வாதி புண்ணவல்லிகவிஹாரே சேதியங்க³ணம் க³ந்த்வா. பகதியா தி³ட்டா²ரம்மணவஸேனாதி புப்³பே³ மஹாசேதியம் க³ஹிதாரம்மணவஸேன. சித்ரகே³ண்டு³கோ விசித்ராகாரேன கதகே³ண்டு³கோ. உபனிஸ்ஸயேதி ஸமீபே, தஸ்ஸ வா விஹாரஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தே, கோ³சரட்டா²னபூ⁴தேதி அத்தோ².

க⁴ராஜிரேதி கே³ஹங்க³ணே. பப்³ப³தஸிக²ரே கதசேதியம் ‘‘ஆகாஸசேதிய’’ந்தி வுத்தம். க³ஹிதனிமித்தேனேவாதி சேதியவந்த³னம், த⁴ம்மஸ்ஸவனஞ்ச உத்³தி³ஸ்ஸ ‘‘த⁴ஞ்ஞா வதிமே’’திஆதி³னா க³ஹிதகுஸலனிமித்தேனேவ காரணபூ⁴தேன. க³ஹிதம் வா நிமித்தம் ஏதேனாதி க³ஹிதனிமித்தம், வுத்தாகாரேன பவத்தசித்தம், தேன க³ஹிதனிமித்தேனேவ சித்தேன ஸஹ. பக்க²ந்த³ந்தி அனுபவிட்ட²ம். அனுபரிப்பு²டந்தி அனு அனு ஸமந்ததோ பு²டம், ஸப்³ப³ஸோ அனுவிஸடந்தி அத்தோ².

பஸ்ஸத்³தி⁴யா நிமித்தபா⁴வேன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தீ. பரிபாசனவஸேன பரிபாகம் க³ச்ச²ந்தீ. அப்பனாஸம்பயுத்தாவ பீதி அப்பனாஸமாதி⁴பூரிகா. க²ணிகஸமாதி⁴பூரிகா ச உபசாரஸமாதி⁴பூரிகா ச அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ விதூ³ரதராதி தது³ப⁴யம் அனாமஸந்தோ ‘‘தாஸு யா அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. ஸமாதி⁴ஸம்பயோக³ம் க³தாதி புப்³பே³ உபசாரஸமாதி⁴னா ஸம்பயுத்தா ஹுத்வா அனுக்கமேன வட்³டி⁴த்வா அப்பனாஸமாதி⁴னா ஸம்பயோக³ம் க³தா.

73. ஸுக²யதீதி ஸுக²ம், அத்தனா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே லத்³த⁴ஸ்ஸாதே³ கரோதீதி அத்தோ². ஸ்வாயம் கத்துனித்³தே³ஸோ பரியாயலத்³தோ⁴ த⁴ம்மதோ அஞ்ஞஸ்ஸ கத்து நிவத்தனத்தோ², நிப்பரியாயேன பன பா⁴வஸாத⁴னமேவ லப்³ப⁴தீதி ‘‘ஸுக²னம் ஸுக²’’ந்தி வுத்தம். இட்ட²ஸபா⁴வத்தா தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லம், ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே வா அத்தனி ஸாத³யதீதி ஸாதம் த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா. ஸாதம் ‘‘மது⁴ர’’ந்தி வத³ந்தி. ஸாதம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி ஸாதலக்க²ணம். உபப்³ரூஹனம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் ஸம்வட்³ட⁴னம். து³க்க²ம் விய அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அது³க்க²மஸுகா² விய அனஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா அனு அனு க³ண்ஹனம், உபகாரிதா வா அனுக்³க³ஹோ. கத்த²சி பட²மஜ்ஜா²னாதி³கே. படிலாப⁴துட்டீ²தி படிலாப⁴வஸேன உப்பஜ்ஜனகதுட்டி². படிலத்³த⁴ரஸானுப⁴வனந்தி படிலத்³த⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணரஸஸ்ஸ அனுப⁴வனந்தி ஸபா⁴வதோ பீதிஸுகா²னி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதி. யத்த² பீதி, தத்த² ஸுக²ந்தி விதக்கஸ்ஸ விய இதரேன பீதியா ஸுகே²ன அச்சந்தஸம்யோக³மாஹ. ‘‘யத்த² ஸுக²ம், தத்த² ந நியமதோ பீதீ’’தி விசாரஸ்ஸ விய விதக்கேன ஸுக²ஸ்ஸ பீதியா அனச்சந்தஸம்யோக³ம். தேன அச்சந்தானச்சந்தஸம்யோகி³தாய பீதிஸுகா²னம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி. கம் தாரேந்தி ஏத்தா²தி கந்தாரம், நிருத³கமருட்டா²னம். வனமேவ வனந்தம். தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயேதி இட்டா²ரம்மணஸ்ஸ படிலாப⁴ஸமயே, படிலத்³த⁴ஸ்ஸ ரஸானுப⁴வனஸமயே, வனச்சா²யாதீ³னம் ஸவனத³ஸ்ஸனஸமயே, பவேஸபரிபோ⁴க³ஸமயே ச. பாகடபா⁴வதோதி யதா²க்கமம் பீதிஸுகா²னம் விபூ⁴தபா⁴வதோ.

விவேகஜம் பீதிஸுக²ந்தி ஏத்த² புரிமஸ்மிம் அத்தே² விவேகஜந்தி ஜா²னம் வுத்தம். பீதிஸுக²ஸத்³த³தோ ச அத்தி²அத்த²விஸேஸதோ ‘‘அஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, அஸ்மிம் வா ஜா²னே’’தி ஏத்த² அ-காரோ த³ட்ட²ப்³போ³. து³தியே பீதிஸுக²மேவ விவேகஜம். ‘‘விவேகஜம்பீதிஸுக²’’ந்தி ச அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸோ, பச்சத்தனித்³தே³ஸஸ்ஸ ச அலோபோ கதோ. லோபே வா ஸதி ‘‘விவேகஜபீதிஸுக²’’ந்தி பாடோ²தி அயம் விஸேஸோ.

உபஸம்பஜ்ஜாதி ஏத்த² உப-ஸம்-ஸத்³தா³ ‘‘உபலப்³ப⁴தி, ஸம்பு⁴ஞ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு விய நிரத்த²காதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உபக³ந்த்வா’’திஆதி³ம் வத்வா புன தேஸம் ஸாத்த²கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உபஸம்பாத³யித்வா’’திஆதி³ வுத்தம், தஸ்மா பத்வா, ஸாதே⁴த்வாதி வா அத்தோ². இரியந்தி கிரியம். வுத்திஆதீ³னி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. பாலனாதி ஹி ஏகம் இரியாபத²பா³த⁴னம் இரியாபத²ந்தரேஹி ரக்க²ணா.

பஞ்சங்க³விப்பஹீனாதி³வண்ணனா

74. பஞ்ச அங்கா³னி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீனானி ஏதஸ்ஸாதி பஞ்சங்க³விப்பஹீனம். ‘‘அக்³யாஹிதோ’’தி ஏத்த² ஆஹித-ஸத்³த³ஸ்ஸ விய விப்பஹீன-ஸத்³த³ஸ்ஸேத்த² பரவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், பஞ்சஹி அங்கே³ஹி விப்பஹீனந்தி வா பஞ்சங்க³விப்பஹீனம். நனு அஞ்ஞேபி அகுஸலா த⁴ம்மா இமினா ஜா²னேன பஹீயந்தி, அத² கஸ்மா பஞ்சங்க³விப்பஹீனதாவ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. ஜா²னலாபி⁴னோபி அஜா²னஸமங்கி³காலே ஜா²னபடிபக்க²லோப⁴சித்தாதீ³னம் பவத்திஸப்³பா⁴வதோ ‘‘ஜா²னக்க²ணே’’தி வுத்தம். பஹீயந்தீதி விக³ச்ச²ந்தி, நப்பவத்தந்தீதி அத்தோ². ஏகத்தாரம்மணேதி பத²வீகஸிணாதி³வஸேன ஏகஸபா⁴வே, ஏகக்³க³தாஸங்கா²தே ஏகத்தாவஹே வா ஆரம்மணே. தந்தி தம் நானாவிஸயபலோபி⁴தம் சித்தம். காமதா⁴துப்பஹானாயாதி நானாவிஸயஸமூபப்³யூள்ஹாய காமதா⁴துயா பஹானாய ஸமதிக்கமாய படிபத³ம் ஜா²னம் நப்படிபஜ்ஜதி. நிரந்தரந்தி விக்கே²பேன அனந்தரிதம், ஸஹிதந்தி அத்தோ². அகம்மஞ்ஞந்தி அகம்மனீயம், பா⁴வனாகம்மஸ்ஸ அயோக்³யந்தி அத்தோ². உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரேதந்தி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சேன அபி⁴பூ⁴தம். பரிப்³ப⁴மதி அனவட்டா²னதோ, அவட்டா²னஸ்ஸ ஸமாதா⁴னஸ்ஸ அபா⁴வதோதி அத்தோ². விசிகிச்சா²ய உபஹதந்தி ஸாதிஸயஸ்ஸ விசாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ நு கோ² ப⁴க³வா, ந நு கோ²’’தி, ‘‘பத²வீ பத²வீ’’திஆதி³னா மனஸிகாரேன, ‘‘ஜா²னம் ஸியா நு கோ², ந நு கோ²’’திஆதி³னா ச பவத்தாய விசிகிச்சா²ய உபஹதம். நாரோஹதி அப்படிபத்தினிமித்தத்தா. விஸேஸேன ஜா²னந்தராயகரத்தாதி ஸமாதி⁴ஆதீ³னம் உஜுவிபச்சனீகபா⁴வேன ஜா²னாதி⁴க³மஸ்ஸ அந்தராயகரணதோ.

தேஹீதி ஜா²னாதி⁴க³மஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தேஹி விதக்கவிசாரேஹி. அவிக்கே²பாய ஸம்பாதி³தப்பயோக³ஸ்ஸாதி ததோ ஏவம் ஸமாதா⁴னாய நிப்பா²தி³தபா⁴வனாபயோக³ஸ்ஸ. சேதஸோ பயோக³ஸம்பத்திஸம்ப⁴வாதி யதா²வுத்தபா⁴வனாபயோக³ஸம்பத்திஸமுட்டா²னா. பீதி பீணனம் பா⁴வனாவஸேன தப்பனம். உபப்³ரூஹனம் பா⁴வனாவஸேன பரிவுத்³தி⁴ம் சேதஸோ கரோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நந்தி சித்தம். ஸஸேஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மந்தி அவஸிட்ட²ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மஸஹிதம், ஸமம் ஸம்மா ச ஆதி⁴யதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இந்த்³ரியஸமதாவஸேன ஸமம், படிபக்க²த⁴ம்மானம். தூ³ரீபா⁴வே லீனுத்³த⁴ச்சாபா⁴வேன ஸம்மா ச ட²பேதீதி அத்தோ². ஏகக்³க³தா ஹி ஸமாதா⁴னகிச்சேன சித்தம், ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச அத்தானம் அனுவத்தாபேந்தீ ஜா²னக்க²ணே ஸாதிஸயம் ஸமாஹிதே கரோதீதி. உப்பத்திவஸேனாதி யதா²பச்சயம் உப்பஜ்ஜனவஸேன. ஏதேஸு விதக்காதீ³ஸு ஜா²னம் உப்பன்னம் நாம ஹோதி தத்தே²வ ஜா²னவோஹாரதோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³னாபி உபமாவஸேன தமேவத்த²ம் பாகடதரம் கரோதி.

பகதிசித்ததோதி பாகதிககாமாவசரசித்ததோ. ஸுவிஸதே³னாதி ஸுட்டு² விஸதே³ன, படுதரேனாதி அத்தோ². ஸப்³பா³வந்தந்தி ஸப்³பா³வயவவந்தம், அனவஸேஸந்தி அத்தோ². அப்பு²டந்தி அஸம்பு²ட்ட²ம். ஆரம்மணேஸு பு²ஸிதாதி அப்பனாவஸேன பவத்தமானா சித்தேகக்³க³தா ஸமந்ததோ ஆரம்மணம் ப²ரந்தீ விய ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். கஸ்மா பனேத்த² ஜா²னபாடே² அக்³க³ஹிதா சித்தேகக்³க³தா க³ஹிதாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தத்த² சித்தேகக்³க³தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு ஜா²னங்கே³ஸு. ந நித்³தி³ட்டா²தி ஸரூபதோ ந நித்³தி³ட்டா², ஸாமஞ்ஞதோ பன ஜா²னக்³க³ஹணேன க³ஹிதா. ஏவம் வுத்தத்தாதி ஸரூபேனேவ வுத்தத்தா, அங்க³மேவ சித்தேகக்³க³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யேன அதி⁴ப்பாயேனாதி யேன விதக்காதீ³ஹி ஸஹ வத்தந்தம் த⁴ம்மம் தீ³பேதும் தஸ்ஸ பகாஸனாதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஸவிதக்கம் ஸவிசார’’ந்திஆதி³னா உத்³தே³ஸோ கதோ. ஸோ ஏவ அதி⁴ப்பாயோ தேன ப⁴க³வதா விப⁴ங்கே³ ‘‘சித்தேகக்³க³தா’’தி நித்³தி³ஸந்தேன பகாஸிதோ. தஸ்மா ஸா ஜா²னபாடே² அக்³க³ஹிதாதி ந சிந்தேதப்³ப³ம்.

திவித⁴கல்யாணவண்ணனா

75. ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேனாதி ஜா²னஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேன. லக்க²ணவஸேனாதி தேஸம்யேவ அப்பனாயம் லக்கி²தப்³ப³பா⁴வவஸேன.

தத்ராதி தஸ்மிம் கல்யாணதாலக்க²ணானம் விபா⁴வனே. படிபதா³விஸுத்³தீ⁴தி படிபஜ்ஜதி ஜா²னம் ஏதாயாதி படிபதா³, கோ³த்ரபு⁴பரியோஸானோ புப்³ப³பா⁴கி³யோ பா⁴வனானயோ. பரிபந்த²தோ விஸுஜ்ஜ²னம் விஸுத்³தி⁴, படிபதா³ய விஸுத்³தி⁴ படிபதா³விஸுத்³தி⁴. ஸா பனாயம் யஸ்மா ஜா²னஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே லப்³ப⁴தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதீ³’’தி. உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாதி விஸோதே⁴தப்³ப³தாதீ³னம் அபா⁴வதோ ஜா²னபரியாபன்னாய தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய கிச்சனிப்ப²த்தியா அனுப்³ரூஹனா. ஸா பனாயம் விஸேஸதோ ஜா²னஸ்ஸ டி²திக்க²ணே லப்³ப⁴தி. தேன வுத்தம் ‘‘உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா மஜ்ஜே²’’தி. ஸம்பஹம்ஸனாதி தத்த² த⁴ம்மானம் அனதிவத்தனாதி³ஸாத⁴கஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்திவஸேன பரியோத³பனா. ஸா பன யஸ்மா ஜா²னஸ்ஸ ஓஸானக்க²ணே பாகடா ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸான’’ந்தி. இமானி தீணி லக்க²ணானீதி பரிபந்த²தோ சித்தஸ்ஸ விஸுஜ்ஜ²னாகாரோ, மஜ்ஜி²மஸ்ஸ ஸமத²னிமித்தஸ்ஸ படிபஜ்ஜனாகாரோ, தத்த² பக்க²ந்த³னாகாரோதி இமானி தீணி ஜா²னஸ்ஸ ஆதி³தோ உப்பாத³க்க²ணே அப்பனாபத்திலக்க²ணானி தேஹி ஆகாரேஹி வினா அப்பனாபத்தியா அபா⁴வதோ, அஸதி ச அப்பனாய தத³பா⁴வதோ. ஆதி³கல்யாணஞ்சேவ விஸுத்³தி⁴படிபத³த்தா. யதா²வுத்தேஹி லக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தத்தா, ஸம்பன்னலக்க²ணத்தா ச திலக்க²ணஸம்பன்னஞ்ச. இமினா நயேன மஜ்ஜ²பரியோஸானலக்க²ணானஞ்ச யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

ஸம்ப⁴ரீயதி ஜா²னம் ஏதேனாதி ஸம்பா⁴ரோ, நானாவஜ்ஜனபரிகம்மம். ஸஹ ஸம்பா⁴ரேனாதி ஸஸம்பா⁴ரோ, ஸோ ஏவ ஸஸம்பா⁴ரிகோ. உபசாரோதி ஏகாவஜ்ஜனூபசாரமாஹ. பக்³க³ஹாதி³கிச்சஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ பா⁴வனாய ஏவ ஸாதி⁴தத்தா யா தத்த² ஏகாவஜ்ஜனூபசாரே ஸித்³தா⁴ அஜ்ஜு²பேக்க²னா, ஸா ஜா²னக்க²ணே பரிப்³ரூஹிதா நாம ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா நாம அப்பனா’’தி. யதா²தி⁴க³தம் ஜா²னம் நிஸ்ஸாய யோ பஹட்டா²காரோ சித்தஸ்ஸ பரிதோஸோ, தம் பச்சவேக்க²ணாவஸேன பவத்தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸம்பஹம்ஸனா நாம பச்சவேக்க²ணா’’தி. ஏகேதி அப⁴யகி³ரிவாஸினோ. தே ஹி ஏவம் படிபதா³விஸுத்³தி⁴ஆதி³கே வண்ணயந்தி, தத³யுத்தம். ததா² ஹி ஸதி அஜ்ஜா²னத⁴ம்மேஹி ஜா²னஸ்ஸ கு³ணஸம்கித்தனம் நாம கதம் ஹோதி. ந ஹி பூ⁴மந்தரம் பூ⁴மந்தரபரியாபன்னம் ஹோதி. பாளியா சேதம் விருத்³த⁴ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏகத்தக³தம் சித்தந்தி இந்த்³ரியானம் ஏகரஸபா⁴வேன, ஏகக்³க³தாய ச ஸிகா²ப்பத்தியா தத³னுகு³ணம் ஏகத்தம் க³தந்தி ஏகத்தக³தம், ஸஸம்பயுத்தம் அப்பனாபத்தசித்தம். தஸ்ஸேவ படிபதா³விஸுத்³தி⁴பக்க²ந்த³தாதி³ அனந்தரமேவ வுச்சதி. தஸ்மாதி யஸ்மா ஏகஸ்மிம்யேவ அப்பனாசித்தக்க²ணே படிபதா³விஸுத்³தி⁴ஆதி³ பாளியம் வுத்தம், தஸ்மா ஆக³மனவஸேனாதி பரிகம்மாக³மனவஸேன. அனதிவத்தனாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன இந்த்³ரியேகரஸதாதது³பக³வீரியவாஹனாஸேவனானி ஸங்க³ண்ஹாதி. பரியோதா³பகஸ்ஸாதி பரிஸோத⁴கஸ்ஸ பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வகரஸ்ஸ. அனதிவத்தனாதி³பா⁴வஸாத⁴னமேவ சேத்த² ஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்தி வேதி³தப்³பா³.

தஸ்மிந்தி தஸ்மிம் வாரே, சதுபஞ்சசித்தபரிமாணாய அப்பனாவீதி²யந்தி அத்தோ². ததோ பரிபந்த²தோ. சித்தம் விஸுஜ்ஜ²தீதி யதி³பி ஆக³மனம் க³ஹேதும் அவிஸேஸேன விய வுத்தம், பரிகம்மவிஸுத்³தி⁴தோ பன அப்பனாவிஸுத்³தி⁴ ஸாதிஸயாவ. தேனாஹ ‘‘விஸுத்³த⁴த்தா’’திஆதி³. ஆவரணவிரஹிதம் ஹுத்வாதி யேனாவரணேன ஆவடத்தா சித்தம் ததோ புப்³பே³ மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜிதும் ந ஸக்கோதி, தேன விவித்தம் ஹுத்வா, தம் விக்க²ம்பே⁴த்வாதி அத்தோ². லீனுத்³த⁴ச்சஸங்கா²தானம் உபி⁴ன்னம் அந்தானம் அனுபக³மனேன மஜ்ஜி²மோ, ஸவிஸேஸம் பச்சனீகத⁴ம்மானம் வூபஸமனதோ ஸமதோ², யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் காரணபா⁴வதோ நிமித்தஞ்சாதி மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம். தேனாஹ ‘‘ஸமப்பவத்தோ அப்பனாஸமாதி⁴யேவா’’தி. தத³னந்தரம் பன புரிமசித்தந்தி தஸ்ஸ அப்பனாசித்தஸ்ஸ அனந்தரபச்சயபூ⁴தம் புரிமம் சித்தம், கோ³த்ரபு⁴சித்தந்தி அத்தோ². ஏகஸந்ததிபரிணாமனயேனாதி யதா² ‘‘ததே³வ கீ²ரம் த³தி⁴ஸம்பன்ன’’ந்தி, ஏவம் ஸதிபி பரித்தமஹக்³க³தபா⁴வபே⁴தே³, பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வபே⁴தே³ ச ஏகிஸ்ஸா ஏவ ஸந்ததியா பரிணாமூபக³மனனயேன ஏகத்தனயவஸேன. தத²த்தந்தி தத²பா⁴வம் அப்பனாஸமாதி⁴வஸேன ஸமாஹிதபா⁴வம். ஏவம் படிபன்னத்தாதி வுத்தாகாரேன படிபஜ்ஜமானத்தா. யஸ்மிஞ்ஹி க²ணே தத²த்தம் மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி, தஸ்மிம்யேவ க²ணே தத²த்துபக³மனேன அப்பனாஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதபா⁴வூபக³மனேன தத்த² பக்க²ந்த³தி நாம. புரிமசித்தேதி அப்பனாசித்தஸ்ஸ புரிமஸ்மிம் சித்தே கோ³த்ரபு⁴சித்தே. விஜ்ஜமானாகாரனிப்பா²தி³காதி தஸ்மிம் சித்தே விஜ்ஜமானானம் பரிபந்த²விஸுத்³தி⁴மஜ்ஜி²மஸமத²படிபத்திபக்க²ந்த³னாகாரானம் நிப்பா²தி³கா, தேனாகாரேன நிப்ப²ஜ்ஜமானாதி அத்தோ². தேயேவ ஹி ஆகாரா பச்சயவிஸேஸதோ ஜா²னக்க²ணே நிப்ப²ஜ்ஜமானா ‘‘படிபதா³விஸுத்³தீ⁴’’தி லத்³த⁴ஸமஞ்ஞா ஜா²னஸ்ஸ தம் விஸேஸம் நிப்பா²தே³ந்தா விய வுத்தா. உப்பாத³க்க²ணேயேவாதி அத்தலாப⁴வேலாயமேவ. யதி³ ஏவம், கத²ம் தே ஆகாரா நிப்ப²ஜ்ஜந்தீதி ஆஹ ‘‘ஆக³மனவஸேனா’’தி.

தஸ்ஸாதி சித்தஸ்ஸ. ‘‘விஸுத்³த⁴ம் சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தீ’’தி பாளியம் (படி. ம. 1.158) புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன ஆக³தாதி ‘‘ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ’’தி ஆஹ. ஸமத²படிபத்திதத²த்துபக³மனஞ்ச இத⁴ ஸமத²பா⁴வாபத்தியேவாதி ஆஹ ‘‘ஸமத²பா⁴வூபக³மனேனா’’தி. கிலேஸஸம்ஸக்³க³ம் பஹாய ஏகத்தேன உபட்டி²தஸ்ஸாதி புப்³பே³ ‘‘கத²ம் நு கோ² கிலேஸஸம்ஸக்³க³ம் பஜஹேய்ய’’ந்தி படிபன்னஸ்ஸ இதா³னி ஸமத²படிபத்தியா தஸ்ஸ பஹீனத்தா கிலேஸஸங்க³ணிகாபா⁴வேன ஏகத்தேன உபட்டி²தஸ்ஸ ஜா²னசித்தஸ்ஸ. பரிபந்த²விஸுத்³தி⁴மஜ்ஜி²மஸமத²படிபத்திபக்க²ந்த³னேஹி வுத்³தி⁴ப்பத்தியா அனுப்³ரூஹிதே ஜா²னசித்தே லத்³தோ⁴காஸா தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ஸம்பயுத்தேஸு ஸமவாஹிதபா⁴வேன பவத்தமானா தே அனுப்³ரூஹேந்தீ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய கிச்சவஸேன உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா வேதி³தப்³பா³’’தி.

யே பனேதே யுக³னத்³த⁴த⁴ம்மாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி தஸ்மிம் ஜா²னசித்தே. அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தனவஸேன கிச்சகரணதோ யுகே³ நத்³தா⁴ ப³த்³தா⁴ விய யுக³னத்³தா⁴. விமுத்திரஸேனாதி விமுச்சனகிச்சேன, விமுச்சனஸம்பத்தியா வா. ஏஸ யோகீ³. வாஹயதீதி பவத்தேதி. அஸ்ஸாதி ஜா²னசித்தஸ்ஸ. தஸ்மிம் க²ணேதி ப⁴ங்க³க்க²ணே. உப்பாத³க்க²ணே அதீதே ஹி டி²திக்க²ணதோ பட்டா²ய ஆஸேவனா பவத்ததி நாம. தே ஆகாராதி அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தனாத³யோ தத்த² த⁴ம்மானம் பவத்திஆகாரா. ஆஸேவனாபி ஹி ஆஸேவனபச்சயபா⁴வீனம் த⁴ம்மானம் பவத்திஆகாரோயேவ. ஸம்கிலேஸவோதா³னேஸூதி ஸமாதி⁴பஞ்ஞானம் ஸமரஸதாய அகரணம் பா⁴வனாய ஸம்கிலேஸோ, கரணம் வோதா³னம். ததா² ஸேஸேஸுபி. ஏவமேதேஸு ஸம்கிலேஸவோதா³னேஸு தம் தம் ஆதீ³னவம் தோ³ஸம் ஆனிஸம்ஸம் கு³ணம் புரேதரம் பாடிஹாரியஞாணேன தி³ஸ்வா யதா² அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தனாத³யோ ஹோந்தி, ததா² பா⁴வனாய ஸம்பஹம்ஸிதத்தா தேனேவ ஞாணேன விஸோதி⁴தத்தா. விஸோத⁴னம் ஹேத்த² ஸம்பஹம்ஸனம். தே ஆகாரா யஸ்மா நிப்ப²ன்னா, தஸ்மா ‘‘த⁴ம்மானம்…பே… வேதி³தப்³பா³தி வுத்த’’ந்தி லக்க²ணஸம்வண்ணனாய ஆதி³ம்ஹி வுத்தம் நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேதி.

‘‘யஸ்மா உபேக்கா²வஸேன ஞாணம் பாகடம் ஹோதீ’’தி கோ ஸம்ப³ந்தோ⁴. கஸ்மா ஸம்பஹம்ஸனாவ பரியோஸானந்தி வுத்தா, ந உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தத்த² யஸ்மா உபேக்கா²வஸேன ஞாணம் பாகடம் ஹோதீ’’தி வுத்தம். தத்தா²தி தஸ்மிம் பா⁴வனாசித்தே. உபேக்கா²வஸேன ஞாணம் பாகடம் ஹோதீதி அப்பனாகாலே பா⁴வனாய ஸமப்பவத்தியா, படிபக்க²ஸ்ஸ ச பஹானதோ பக்³க³ஹாதீ³ஸு ப்³யாபாரஸ்ஸ அகாதப்³ப³தோ அஜ்ஜு²பேக்க²னாவ ஹோதி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸமயே சித்தஸ்ஸ அஜ்ஜு²பேக்க²னா, விஸுத்³த⁴ம் சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தீ’’தி ச ஆதி³. ஸா பனாயம் அஜ்ஜு²பேக்க²னா ஞாணஸ்ஸ கிச்சஸித்³தி⁴யா ஹோதி, விஸேஸதோ ஞாணஸாத⁴னத்தா அப்பனாப்³யாபாரஸ்ஸாதி ப²லேன காரணானுமானஞாயேன. யஸ்மா உபேக்கா²வஸேன ஞாணம் பாகடம் ஹோதி, தஸ்மா ஞாணகிச்சபூ⁴தா ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸானந்தி வுத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் பாளியா ஸமத்தே²தும் ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³ வுத்தம். ததா²பக்³க³ஹிதம் சித்தந்தி யதா² பா⁴வனாசித்தம் கோஸஜ்ஜபக்கே² ந பததி, ததா² வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ப³ஹுலீகாரவஸேன பக்³க³ஹிதம். ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்க²தீதி பக்³க³ண்ஹந்தேனாபி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ வீரியஸமதாயோஜனவஸேன பக்³க³ஹிதத்தா ஸக்கச்சம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ஓகாஸம் லப⁴தி. தம் பன அஜ்ஜு²பேக்க²னம் உபேக்கா²வஸேன புப்³பே³ பவத்தபாரிஹாரியபஞ்ஞாவஸேன அப்பனாபஞ்ஞாய கிச்சாதி⁴கதாதி ஆஹ ‘‘பஞ்ஞாவஸேன பஞ்ஞிந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதீ’’தி. தஸ்ஸ அதி⁴மத்தத்தா ஏவ அஜ்ஜு²பேக்க²ந்தஸ்ஸேவ நானாஸபா⁴வேஹி நீவரணபமுகே²ஹி கிலேஸேஹி அப்பனாசித்தம் விமுச்சதி. விமோக்க²வஸேன விமுச்சனவஸேன. பஞ்ஞாவஸேனாதி புப்³பே³ பவத்தபாரிஹாரியபஞ்ஞாவஸேன. விமுத்தத்தாதி நானாகிலேஸேஹி விமுத்தத்தா ஏவ. தே த⁴ம்மா ஸத்³தா⁴த³யோ, விஸேஸதோ ஸத்³தா⁴பஞ்ஞாவீரியஸமாத⁴யோ ச ஏகரஸா ஸமானகிச்சா ஹோந்தி. ஏவமயம் இந்த்³ரியானம் ஏகரஸட்டே²ன பா⁴வனா நிப்ப²ஜ்ஜமானா ஞாணப்³யாபாரோதி ஆஹ ‘‘ஞாணகிச்சபூ⁴தா ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸான’’ந்தி. ஏவம் திவிதா⁴ய படிபதா³விஸுத்³தி⁴யா லத்³த⁴விஸேஸாய திவிதா⁴ய உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாய ஸாதிஸயம் பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴முத்தபா⁴வேன சதுப்³பி³தா⁴பி ஸம்பஹம்ஸனா ஸிஜ்ஜ²தீதி ஆக³மனுபேக்கா² ஞாணகிச்சவஸேன த³ஸபி ஆகாரா ஜா²னே ஏவ வேதி³தப்³பா³.

க³ணனானுபுப்³ப³தாதி க³ணனானுபுப்³ப³தாய, க³ணனானுபுப்³ப³தாமத்தம் வா பட²மந்தி இத³ந்தி அத்தோ². தேன தே³ஸனாக்கமம் உல்லிங்கே³தி. ‘‘பட²மம் உப்பன்னந்தி பட²ம’’ந்தி இமினா படிபத்திக்கமம், உப்பன்னந்தி ஹி அதி⁴க³தந்தி அத்தோ². ‘‘பட²மம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி பட²ம’’ந்தி இத³ம் பன ந ஏகந்தலக்க²ணந்தி அட்ட²கதா²யம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 160) படிஸித்³த⁴த்தா இத⁴ ந க³ஹிதம். ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னம் லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னந்தி து³விதே⁴ ஜா²னே இதா⁴தி⁴ப்பேதஜ்ஜா²னமேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னதோ’’தி வுத்தம். பத²வீகஸிணஸங்கா²தஸ்ஸ அத்தனோ அத்தனோ ஆரம்மணஸ்ஸ ரூபம் விய சக்கு²னா உபனிஜ்ஜா²யனதோ. பச்சனீகஜா²பனதோதி நீவரணாதீ³னம் பச்சனீகத⁴ம்மானம் த³ஹனதோ விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஜஹனதோ. ஸகலட்டே²னாதி ஹேட்டா² வுத்தனயேன கதே வா அகதே வா பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ஹிதே பத²வீபா⁴கே³ பத²வீமண்ட³லே ஸகலாரம்மணகரணட்டே²ன. ந ஹி தஸ்ஸ ஏகதே³ஸமாரம்மணம் கரீயதி. பத²வீகஸிணஸன்னிஸ்ஸயதாய நிமித்தம் பத²வீகஸிணம் யதா² ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி. தம்ஸஹசரணதோ ஜா²னம் பத²வீகஸிணம் யதா² ‘‘குந்தா பசரந்தீ’’தி.

சிரட்டி²திஸம்பாத³னவண்ணனா

76. லக்க²ட்டா²னே டி²தம் ஸரேன வாலம் விஜ்ஜ²தீதி வாலவேதீ⁴. இத⁴ பன அனேகதா⁴ பி⁴ன்னஸ்ஸ வாலஸ்ஸ அம்ஸும் விஜ்ஜ²ந்தோ ‘‘வாலவேதீ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதோ. தேன வாலவேதி⁴னா. ஸூதே³னாதி ப⁴த்தகாரேன. ‘‘ஆகாரா பரிக்³க³ஹேதப்³பா³’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுகுஸலோதி ஸுட்டு² சே²கோ. த⁴னுக்³க³ஹோதி இஸ்ஸாஸோ. கம்மந்தி யோக்³யம். அக்கந்தபதா³னந்தி விஜ்ஜ²னகாலே அக்கமனவஸேன பவத்தபதா³னம். ஆகாரந்தி த⁴னுஜியாஸரானம் க³ஹிதாகாரம். பரிக்³க³ண்ஹேய்யாதி உபதா⁴ரேய்ய. போ⁴ஜனஸப்பாயாத³யோதி ஆதி³-ஸத்³தோ³ அவுத்தாகாரானம்பி ஸங்கா³ஹகோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேன உதுபா⁴வனானிமித்தாதீ³னம்பி பரிக்³க³ண்ஹனம் வுத்தம் ஹோதி. தஸ்மிந்தி தஸ்மிம் தருணஸமாதி⁴ம்ஹி.

ப⁴த்தாரந்தி ஸாமினம், ப⁴த்தவேதனாதீ³ஹி போஸகந்தி அத்தோ². பரிவிஸந்தோதி போ⁴ஜேந்தோ. தஸ்ஸ ருச்சித்வா பு⁴ஞ்ஜனாகாரம் ஸல்லக்கே²த்வா தஸ்ஸ உபனாமேந்தோதி யோஜனா. அயம்பி யோகீ³. அதி⁴க³தக்க²ணே போ⁴ஜனாத³யோ ஆகாரேதி புப்³பே³ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³தக்க²ணே கிச்சஸாத⁴கே போ⁴ஜனாதி³க³தே ஆகாரே. க³ஹேத்வாதி பரிக்³க³ஹேத்வா ஸல்லக்கே²த்வா. நட்டே² நட்டே² ஸமாதி⁴ம்ஹி புனப்புனம் அப்பனாய.

மஹானஸவிஜ்ஜாபரிசயேன பண்டி³தோ. தத்த² விஸத³ஞாணதாய ப்³யத்தோ. டா²னுப்பத்திககஓஸல்லயோகே³ன குஸலோ. நானச்சயேஹீதி நானச்சயேஹி நானாஸபா⁴வேஹி, நானாரஸேஹீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அம்பி³லக்³கே³ஹீ’’திஆதி³. ஸூபேஹீதி ப்³யஞ்ஜனேஹி. அம்பி³லக்³கே³ஹீதி அம்பி³லகோட்டா²ஸேஹி, யே வா அம்பி³லரஸா ஹுத்வா அக்³க³பூ⁴தா, தேஹி சதுரம்பி³லாதி³மிஸ்ஸேஹி. ஏஸ நயோ தித்தகக்³கா³தீ³ஸுபி. கா²ரிகேஹீதி வாதிங்க³ணகளீராதி³மிஸ்ஸேஹி. நிமித்தந்தி ஆகாரம் ருச்சனவஸேன பு⁴ஞ்ஜனாகாரம். உக்³க³ண்ஹாதீதி உபரூபரி க³ண்ஹாதி உபதா⁴ரேதி. இமஸ்ஸ வா ஸூபேய்யஸ்ஸ அத்தா²ய ஹத்த²ம் அபி⁴ஹரதி. அபி⁴ஹாரானந்தி அபி⁴முகே²ன ஹரிதப்³பா³னம் பண்ணாகாரானம், பூஜாபி⁴ஹாரானம் வா. நிமித்தம் உக்³க³ண்ஹாதீதி ‘‘ஏவம் மே சித்தம் ஸமாஹிதம் அஹோஸீ’’தி நிமித்தம் க³ண்ஹாதி ஸல்லக்கே²தி.

ஸமாதி⁴பரிபந்தா²னந்தி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பரிபந்த²பூ⁴தானம். த⁴ம்மானந்தி காமச்ச²ந்தா³தி³னீவரணத⁴ம்மானம். ஸுவிஸோதி⁴தத்தாதி ஸுட்டு² விஸோதி⁴தத்தா, விக்க²ம்ப⁴னவஸேனேவ ஸம்மதே³வ பஹீனத்தாதி அத்தோ². காமாதீ³னவபச்சவேக்க²ணாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அஸுப⁴மனஸிகாரனேக்க²ம்மானிஸம்ஸபச்சவேக்க²ணாதீ³னி ஸங்க³ண்ஹாதி. நேக்க²ம்மகு³ணத³ஸ்ஸனேனாபி ஹி தஸ்ஸ விப³ந்த⁴பூ⁴தே காமச்ச²ந்தே³ ஆதீ³னவோ விஸேஸதோ பாகடோ ஹோதீதி. காயது³ட்டு²ல்லந்தி காயத³ரத²ம் ஸாரத்³த⁴காயதம். தேன காயசித்தானம் ஸாரம்ப⁴னிமித்தஸ்ஸ ப்³யாபாத³னீவரணஸ்ஸ ந விஸோத⁴னமாஹ. ஆரம்ப⁴தா⁴துமனஸிகாராதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³னிமித்தானம், ஆலோகஸஞ்ஞாதீ³னஞ்ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸமத²னிமித்தமனஸிகாராதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அஞ்ஞேபி ஸமாதி⁴பரிபந்தே²தி விசிகிச்சா²ட்டா²னியே, மத³மானாதி³கே ச ஸந்தா⁴யாஹ. ஆஸயந்தி வஸனகஸுஸிரம். ஸுபரிஸுத்³த⁴ந்தி ஆஸங்கனீயத்தாபா⁴வேன ஸுட்டு² பரிஸுத்³த⁴ம். ஏத்தா²ஹ – நனு சாயம் பகே³வ காமாதீ³னவம் பச்சவேக்கி²த்வா ஸமத²படிபத³ம் படிபன்னோ உபசாரக்க²ணேயேவ ஜா²னேன நீவரணானி விக்க²ம்பி⁴தானி, அத² கஸ்மா புன காமாதீ³னவபச்சவேக்க²ணாதி³ க³ஹிதந்தி? ஸச்சமேதம். தம் பன பஹானமத்தந்தி ஜா²னஸ்ஸ சிரட்டி²தியா அதிஸயபஹானத்த²ம் புன க³ஹிதம்.

உத்³த⁴ச்ச மித்³த⁴ந்தி குக்குச்சம், தி²னஞ்ச ததே³கட்ட²தாய க³ஹிதமேவாதி கத்வா வுத்தம். ஸுத்³த⁴ந்தக³தோதி ஸுபரிஸுத்³த⁴பரியந்தம் ஸப்³ப³ஸோ விஸோதி⁴தகோணபரியந்தம் உய்யானம் க³தோ. தஹிம் ரமேதி தஸ்மிம் ஜா²னே ரமேய்ய தி³வஸபா⁴க³ம்பி ஜா²னஸமங்கீ³ ஏவ ப⁴வேய்ய.

சித்தபா⁴வனாவேபுல்லத்த²ந்தி ஸமாதி⁴பா⁴வனாய விபுலபா⁴வாய. யதா² ஹி பா⁴வனாவஸேன நிமித்தஸ்ஸ உப்பத்தி, ஏவமஸ்ஸ பா⁴வனாவஸேனேவ வட்³ட⁴னம்பி. தஸ்மா ஏகங்கு³லாதி³வஸேன நிமித்தம் வட்³டே⁴ந்தஸ்ஸ புனப்புனம் ப³ஹுலீகாரேன ஜா²னம் பா⁴வனாபி வுத்³தி⁴ம் விருள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜதி. தேன வுத்தம் ‘‘சித்தபா⁴வனாவேபுல்லத்த²ஞ்ச யதா²லத்³த⁴ம் படிபா⁴க³னிமித்தம் வட்³டே⁴தப்³ப³’’ந்தி. தஸ்ஸாதி படிபா⁴க³னிமித்தஸ்ஸ.

நிமித்தவட்³ட⁴னனயவண்ணனா

77. தத்ராதி ஸாமிஅத்தே² பு⁴ம்மவசனம், தஸ்ஸாதி அத்தோ². அவட்³டே⁴த்வாதி யதா² கும்ப⁴காரோ மத்திகாய பத்தம் கரோந்தோ பட²மம் அபரிச்சி²ந்தி³த்வாவ பத்தம் வட்³டே⁴தி, ஏவம் பத்தவட்³ட⁴னயோகே³ன பத்தவட்³ட⁴னயுத்தியா அவட்³டே⁴த்வா பூவிகஸ்ஸ பூவவட்³ட⁴னம். ப⁴த்தஸ்ஸ உபரி ப⁴த்தபக்கி²பனம் ப⁴த்தவட்³ட⁴னம். வத்த²ஸ்ஸ திந்தஸ்ஸ அஞ்ச²னாதி³ து³ஸ்ஸவட்³ட⁴னம். பச்சேகம் யோக³-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. அபரிச்சி²ந்தி³த்வா ந வட்³டே⁴தப்³ப³ம் ஸபரிச்சே²தே³ ஏவ பா⁴வனாபவத்திதோ. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஸாந்தகே நோ அனந்தகே’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.55).

ஹம்ஸபோதகாதி ஜவனஹம்ஸபோதகா. உக்கூலம் உன்னதட்டா²னம். விகூலம் நின்னட்டா²னம். நதீ³ஸோதேன கதம் விது³க்³க³ம் நதீ³விது³க்³க³ம். விஸமாகாரேன டி²தோ பப்³ப³தபதே³ஸோ பப்³ப³தவிஸமோ.

தூ²லானி ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தி பச்சவேக்க²ணாபா³ஹுல்லேன விபூ⁴தபா⁴வதோ. து³ப்³ப³லானி ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தி பகு³ணப³லவபா⁴வஸ்ஸ அனாபாதி³கத்தா. உபரி உஸ்ஸுக்கனாயாதி பா⁴வனாய உபரி ஆரோஹனாய, து³தியஜ்ஜா²னாதி⁴க³மாயாதி அத்தோ².

பப்³ப³தேய்யாதி பப்³ப³தே ப³ஹுலசாரினீ. அகே²த்தஞ்ஞூதி அகோ³சரஞ்ஞூ. ஸமாதி⁴பரிபந்தா²னம் விஸோத⁴னானபி⁴ஞ்ஞாதாய பா³லோ. ஜா²னஸ்ஸ பகு³ணபா⁴வாபாத³னவேய்யத்தியஸ்ஸ அபா⁴வேன அப்³யத்தோ. உபரிஜா²னஸ்ஸ பத³ட்டா²னபா⁴வானவபோ³தே⁴ன அகே²த்தஞ்ஞூ. ஸப்³ப³தா²பி ஸமாபத்திகோஸல்லாபா⁴வேன அகுஸலோ. ஸமாதி⁴னிமித்தஸ்ஸ வா அனாஸேவனாய பா³லோ. அபா⁴வனாய அப்³யத்தோ. அப³ஹுலீகாரேன அகே²த்தஞ்ஞூ. ஸம்மதே³வ அனதி⁴ட்டா²னதோ அகுஸலோதி யோஜேதப்³ப³ம். உப⁴தோ ப⁴ட்டோ²தி உப⁴யதோ ஜா²னதோ ப⁴ட்டோ². ஸோ ஹி அப்பகு³ணதாய ந ஸுப்பதிட்டி²ததாய ஸஉஸ்ஸாஹோபி வினாஸதோ, அஸாமத்தி²யதோ ச ஜா²னத்³வயதோ பரிஹீனோ. சிண்ணவஸினாதி ஆஸேவிதவஸினா.

பஞ்சவஸீகதா²வண்ணனா

78. வஸனம் வஸீதி தா⁴துனித்³தே³ஸதாய கிரியானித்³தே³ஸோதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘வஸியோ’’தி, யதா²ருசி பவத்தியோதி அத்தோ². ஆவஜ்ஜனாய வஸீ, ஆவஜ்ஜனாவஸேன வா வஸீ ஆவஜ்ஜனவஸீ. ஜா²னம் ஆவஜ்ஜிதும் யத்த² யத்த² பதே³ஸே இச்சா² யத்தி²ச்ச²கம். யதா³ யதா³, யஸ்மிம் யஸ்மிம் வா ஜா²னங்கே³ இச்சா² யதி³ச்ச²கம். யாவ யாவ இச்சா² யாவதி³ச்ச²கம், த³-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ. ‘‘யாவா’’தி ச இத³ம் ப³ஹூனம் ஜவனவாரானம் நிரந்தரம் விய ததா²பவத்தனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஏகமேவ. ஸோ ஹி பரிச்சி²ன்னசித்தக்க²ணோதி. ஆவஜ்ஜனாய த³ந்தா⁴யிதத்தம் நத்தீ²தி வுத்தனயேன யத்த² கத்த²சி டா²னே யதா³ யதா³ யம் கிஞ்சி ஜா²னங்க³ம் ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ யதி²ச்சி²தம் காலம் ஆவஜ்ஜனாய ஆவஜ்ஜனப்பவத்தியா த³ந்தா⁴யிதத்தம் வித்தா²யிதத்தம், சிராயிதத்தம் வா நத்தி². ஏவம் ஆவஜ்ஜனவஸீ ஸித்³தா⁴ நாம ஹோதீதி அத்தோ². ஸேஸாதி வுட்டா²னஅதி⁴ட்டா²னபச்சவேக்க²ணாவஸியோ.

அங்க³ஸமுதா³யபா⁴வதோ ஜா²னஸ்ஸ ஜா²னே ஆவஜ்ஜனவஸிம் நிப்பா²தே³துகாமேன படிபாடியா ஜா²னங்கா³னி ஆவஜ்ஜேதப்³பா³னீதி ஆஹ ‘‘பட²மம் விதக்கம் ஆவஜ்ஜயதோ’’தி. யதி³பி ஆவஜ்ஜனமேவேத்த² இச்சி²தம் ஆவஜ்ஜனவஸியா அதி⁴ப்பேதத்தா, ஆவஜ்ஜனாய பன உப்பன்னாய ஜவனேஹி ப⁴விதப்³ப³ம். தானி ச கோ² ஆவஜ்ஜனதப்பரதாய சித்தாபி⁴னீஹாரஸ்ஸ யதா²வஜ்ஜிதஜா²னங்கா³ரம்மணானி கதிபயானேவ ஹோந்தி, ந பரிபுண்ணானீதி வுத்தம் ‘‘விதக்காரம்மணானேவ சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி ஜவந்தீ’’தி. சத்தாரி திக்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ. பஞ்ச நாதிதிக்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிரந்தரந்தி விஸபா⁴கே³ஹி நிரந்தரம். அயம் பனாதி ப⁴வங்க³த்³வயந்தரிதா சதுஜவனசித்தா யதா²வுத்தா ஆவஜ்ஜனவஸீ. அஞ்ஞேஸம் வா த⁴ம்மஸேனாபதிஆதீ³னம். ஏவரூபே காலேதி உட்டா²ய ஸமுட்டா²ய லஹுதரம் ஆவஜ்ஜனவஸீனிப்³ப³த்தனகாலே. ஸா ச கோ² இத்தரா பரித்தகாலா, ந ஸத்து² யமகமஹாபாடிஹாரியே விய சிரதரப்பப³ந்த⁴வதீ. ததா² ஹி தம் ஸாவகேஹி அஸாதா⁴ரணம் வுத்தம். அதி⁴க³மேன ஸமம் ஸஸம்பயுத்தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸம்மா ஆபஜ்ஜனம் படிபஜ்ஜனம் ஸமாபஜ்ஜனம், ஜா²னஸமங்கி³தா.

ஸீக⁴ந்தி ஏத்த² ஸமாபஜ்ஜிதுகாமதானந்தரம் த்³வீஸு ப⁴வங்கே³ஸு உப்பன்னேஸு ப⁴வங்க³ம் உபச்சி²ந்தி³த்வா உப்பன்னாவஜ்ஜனானந்தரம் ஸமாபஜ்ஜனம் ஸீக⁴ம் ஸமாபஜ்ஜனஸமத்த²தா. அயஞ்ச மத்த²கப்பத்தா ஸமாபஜ்ஜனவஸீ ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனாயம் லப்³ப⁴தி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸோ கோ² அஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, தஸ்ஸா ஏவ கதா²ய பரியோஸானே தஸ்மிம்யேவ புரிமஸ்மிம் ஸமாதி⁴னிமித்தே அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேமி ஸன்னிஸாதே³மி ஏகோதி³ம் கரோமி ஸமாத³ஹாமி யேனஸ்ஸுத³ம் நிச்சகப்பம் விஹராமீ’’தி (ம. நி. 1.387). இதோ ஸீக⁴தரா ஹி ஸமாபஜ்ஜனவஸீ நாம நத்தி². ஜுண்ஹாய ரத்தியா நவோரோபிதேஹி கேஸேஹி கபோதகந்த³ராயம் விஹரந்தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ யக்கே²ன மஹந்தம்பி பப்³ப³தகூடம் பதா³லேதும் ஸமத்தே² பஹாரே ஸீஸே தி³ன்னே ஸமாபஜ்ஜனம்பேத்த² நித³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘ததா³ தே²ரோ தஸ்ஸ பஹரணஸமயே ஸமாபத்திம் அப்பேஸீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.374). பாளியம் பன ‘‘அஞ்ஞதரம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபஜ்ஜித்வா நிஸின்னோ’’தி (உதா³. 34) வுத்தம். இமே பன தே²ரா ‘‘ஸமாபத்திதோ வுட்டா²னஸமகாலம் தேன பஹாரோ தி³ன்னோ’’தி வத³ந்தி.

அச்ச²ராமத்தந்தி அங்கு³லிபோ²டமத்தம் க²ணம். ட²பேதுந்தி ஸேது விய ஸீக⁴ஸோதாய நதி³யா ஓக⁴ம் வேகே³ன பவத்திதும் அத³த்வா யதா²வுத்தக்க²ணம் ஜா²னம் ட²பேதும் ஸமத்த²தா. அபி⁴பு⁴ய்ய ட²பனம், அதி⁴ட்டா²னம் வியாதி வா அதி⁴ட்டா²னம். தத்த² வஸீ அதி⁴ட்டா²னவஸீ. ததே²வ லஹும் வுட்டா²துந்தி அச்ச²ராமத்தம் வா த³ஸச்ச²ராமத்தம் வா லஹும் க²ணம் ஜா²னஸமங்கீ³ ஹுத்வா ஜா²னதோ வுட்டா²தும் ஸமத்த²தா. ப⁴வங்க³சித்துப்பத்தியேவ ஹேத்த² ஜா²னதோ வுட்டா²னம் நாம. ஏத்த² ச யதா² ‘‘ஏத்தகமேவ க²ணம் ஜா²னம் ட²பேஸ்ஸாமீ’’தி புப்³ப³பரிகம்மவஸேன அதி⁴ட்டா²னஸமத்த²தா அதி⁴ட்டா²னவஸீ, ஏவம் ‘‘ஏத்தகமேவ க²ணம் ஜா²னஸமங்கீ³ ஹுத்வா ஜா²னதோ வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி புப்³ப³பரிகம்மவஸேன வுட்டா²னஸமத்த²தா வுட்டா²னவஸீ வேதி³தப்³பா³, யா ஸமாபத்தி ‘‘வுட்டா²னகுஸலதா’’தி வுச்சதி. தது³ப⁴யத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி அதி⁴ட்டா²னவுட்டா²னவஸீத³ஸ்ஸனத்த²ம்.

தத்தா²தி தஸ்மிம் நிம்மிதபப்³ப³தே தஸ்ஸ விவரே. கிஞ்சாபி ஏகம்யேவ தம் அபி⁴ஞ்ஞாசித்தம் யேன பப்³ப³தம் நிம்மினேய்ய, அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஸ்ஸ பன ஜா²னஸ்ஸ லஹுதரம் ட²பனம், வுட்டா²னஞ்ச இத⁴ நித³ஸ்ஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘ஏத்தகா இத்³தி⁴மந்தா ஏகம் உபட்டா²கம் க³ருளதோ ரக்கி²தும் ந ஸக்கி²ம்ஸூ’’தி கா³ரய்ஹா அஸ்ஸாம.

ஆவஜ்ஜனானந்தரானீதி ஆவஜ்ஜனவஸீபா⁴வாய யதா²க்கமம் விதக்காதீ³னம் ஜா²னங்கா³னம் ஆவஜ்ஜனாய பரதோ யானி ஜவனானி பவத்தானி, தானி தேஸம் பச்சவேக்க²ணானி. யத³க்³கே³ன ஆவஜ்ஜனவஸீஸித்³தி⁴, தத³க்³கே³ன பச்சவேக்க²ணாவஸீஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

து³தியஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

79. நீவரணப்பஹானஸ்ஸ தப்பட²மதாய ஆஸன்னனீவரணபச்சத்தி²கா. தூ²லம் நாம விபுலம்பி பே²க்³கு³ விய ஸுக²ப⁴ஞ்ஜனீயந்தி ஆஹ ‘‘ஓளாரிகத்தா அங்க³து³ப்³ப³லா’’தி. ஸந்ததோ மனஸி கரித்வாதி பட²மஜ்ஜா²னம் விய அனோளாரிகங்க³த்தா, ஸந்தத⁴ம்மஸமங்கி³தாய ச ‘‘ஸந்த’’ந்தி மனஸி கத்வா. யே ஹி த⁴ம்மா து³தியஜ்ஜா²னே பீதிஸுகா²த³யோ, காமம் தே பட²மஜ்ஜா²னேபி ஸந்தி, தேஹி பன தே ஸந்ததரா சேவ பணீததரா ச ப⁴வந்தீதி. நிகந்திந்தி நிகாமனம், அபேக்க²ந்தி அத்தோ². பரியாதா³யாதி கே²பேத்வா. சத்தாரி பஞ்சாதி வா-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ². து³தியஜ்ஜா²னம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி து³தியஜ்ஜா²னிகம். வுத்தப்பகாரானேவாதி பட²மஜ்ஜா²னே வுத்தப்பகாரானியேவ, பரிகம்மாதி³னாமகானீதி அத்தோ².

80. வூபஸமாதி வூபஸமஹேது, வூபஸமோதி சேத்த² பஹானம் அதி⁴ப்பேதம், தஞ்ச விதக்கவிசாரானம். அதிக்கமோ அத்த²தோ து³தியஜ்ஜா²னக்க²ணே அனுப்பாதோ³தி ஆஹ ‘‘ஸமதிக்கமா’’திஆதி³. கதமேஸம் பனேத்த² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமோ அதி⁴ப்பேதோ, கிம் பட²மஜ்ஜா²னிகானம், உதா³ஹு து³தியஜ்ஜா²னிகானந்தி. கிஞ்சேத்த² யதி³ பட²மஜ்ஜா²னிகானம், நத்தி² தேஸம் வூபஸமோ. ந ஹி கதா³சி பட²மஜ்ஜா²னம் விதக்கவிசாரரஹிதம் அத்தி². அத² து³தியஜ்ஜா²னிகானம், ஏவம்பி நத்தே²வ வூபஸமோ, ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் தேஸம் தத்த² அபா⁴வதோதி? வுச்சதே – யேஹி விதக்கவிசாரேஹி பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஓளாரிகதா, தேஸம் ஸமதிக்கமா து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸமதி⁴க³மோ, ந ஸபா⁴வதோ அனோளாரிகானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ஸமதிக்கமாதி அயமத்தோ² ‘‘விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா’’தி ஏதேன தீ³பிதோ. தஸ்மா ‘‘கிம் பட²மஜ்ஜா²னிகானம் விதக்கவிசாரானம் வூபஸமோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, உதா³ஹு து³தியஜ்ஜா²னிகான’’ந்தி ஏதி³ஸீ சோத³னா அனோகாஸாவ. யஸ்மா தி³ட்டா²தீ³னவஸ்ஸ தம்தம்ஜா²னக்க²ணே அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னம் வூபஸமனம் அதி⁴ப்பேதம். விதக்காத³யோ ஏவ ஜா²னங்க³பூ⁴தா ததா² கரீயந்தி, ந தம்ஸம்பயுத்தா ப²ஸ்ஸாத³யோ, தஸ்மா விதக்காதீ³னம்யேவ வூபஸமாதி³வசனம் ஞாயாக³தம். யஸ்மா பன விதக்காதீ³னம் விய தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம்பி ஏதேன ‘‘ஏதம் ஓளாரிக’’ந்தி ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனம் ஸுத்தே ஆக³தம், தஸ்மா அவிஸேஸேன விதக்காதீ³னம், தம்ஸஹக³தானஞ்ச வூபஸமாதி³கே வத்தப்³பே³ விதக்காதீ³னம்யேவ வூபஸமோ வுச்சமானோ அதி⁴கவசனம் அஞ்ஞம் அத்த²ம் போ³தே⁴தீதி கத்வா கிஞ்சி விஸேஸம் தீ³பேதீதி த³ஸ்ஸேதும் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஓளாரிகஸ்ஸ பனா’’திஆதி³ க³ஹிதந்தி இத⁴ ‘‘யேஹி விதக்கவிசாரேஹீ’’திஆதி³ வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘பீதியா ச விராகா³’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா விதக்கவிசாரபீதிஸுக²ஸமதிக்கமவசனானி ஓளாரிகோளாரிகங்க³ஸமதிக்கமா து³தியாதி³அதி⁴க³மதீ³பகானீதி தேஸம் ஏகதே³ஸபூ⁴தம் விதக்கவிசாரஸமதிக்கமவசனம் தம்தீ³பகம் வுத்தம். விஸும் விஸும் டி²தேபி ஹி விதக்கவிசாரஸமதிக்கமவசனாதி³கே பஹேய்யங்க³னித்³தே³ஸதாஸாமஞ்ஞேன சித்தேன ஸமூஹதோ க³ஹிதே விதக்கவிசாரவூபஸமவசனஸ்ஸ ததே³கதே³ஸதா த³ட்ட²ப்³பா³. அயஞ்ச அத்தோ² அவயவேன ஸமுதா³யோபலக்க²ணனயேன வுத்தோ. அத² வா விதக்கவிசாரவூபஸமவசனேனேவ தம்ஸமதிக்கமா து³தியாதி⁴க³மதீ³பகேன பீதிவிராகா³தி³வசனானம் பீதிஆதி³ஸமதிக்கமா ததியாதி³அதி⁴க³மதீ³பகதா தீ³பிதா ஹோதீதி தஸ்ஸ தம்தீ³பகதா வுத்தா.

நியகஜ்ஜ²த்தமதி⁴ப்பேதம் ந அஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தாதி³. தத்த² காரணமாஹ ‘‘விப⁴ங்கே³ பனா’’திஆதி³. நீலவண்ணயோக³தோ நீலவத்த²ம் வியாதி நீலயோக³தோ வத்த²ம் நீலம் வியாதி அதி⁴ப்பாயோ. யேன ஸம்பஸாத³னேன யோகா³ ஜா²னம் ஸம்பஸாத³னம். தஸ்மிம் த³ஸ்ஸிதே ‘‘ஸம்பஸாத³னம் ஜா²ன’’ந்தி ஸமானாதி⁴கரணனித்³தே³ஸேனேவ தம்யோகா³ ஜா²னே தம்ஸத்³த³ப்பவத்தி த³ஸ்ஸிதாதி அவிரோதோ⁴ யுத்தோ. ஏகோதி³பா⁴வே கத²ந்தி ஏகோதி³ம்ஹி த³ஸ்ஸிதே ஏகோதி³பா⁴வம் ஜா²னந்தி ஸமானாதி⁴கரணனித்³தே³ஸேனேவ ஜா²னஸ்ஸ ஏகோதி³வட்³ட⁴னதா வுத்தா ஹோதீதி சே? ‘‘ஏகோதி³பா⁴வ’’ந்தி பத³ம் உத்³த⁴ரித்வா ஏகோதி³ஸ்ஸ நித்³தே³ஸோ ந காதப்³போ³ ஸியாதி ஏகோதி³பா⁴வஸத்³தோ³ ஏவ ஸமாதி⁴ம்ஹி பவத்தோ ஸம்பஸாத³னஸத்³தோ³ விய ஜா²னே பவத்ததீதி யுத்தம். இமஸ்மிஞ்ச அத்த²விகப்பேதி ‘‘சேதஸோ ஸம்பஸாத³யதீ’’தி ஏதஸ்மிம் பக்கே² ‘‘சேதஸோ’’தி ச உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம். புரிமஸ்மிந்தி ‘‘ஸம்பஸாத³னயோக³தோ ஜா²னம் ஸம்பஸாத³ன’’ந்தி வுத்தபக்கே². சேதஸோதி ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸாமிவசனம்.

ஸேட்டோ²பி லோகே ‘‘ஏகோ’’தி வுச்சதி ‘‘யாவ பரே ஏகாஹம் தே கரோமீ’’திஆதீ³ஸு. ஏகோ அது³தியோ ‘‘ஏகாகீபி⁴ கு²த்³த³கேஹி ஜித’’ந்திஆதீ³ஸு அஸஹாயத்தோ²பி ஏக-ஸத்³தோ³ தி³ட்டோ²தி ஆஹ ‘‘ஏகோ அஸஹாயோ ஹுத்வா’’தி. ஸத்³தா⁴த³யோபி காமம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் ஸாதா⁴ரணதோ, அஸாதா⁴ரணதோ ச பச்சயா ஹோந்தியேவ, ஸமாதி⁴ பன ஜா²னக்க²ணே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அவிக்கே²பலக்க²ணே இந்த³ட்ட²கரணேன ஸாதிஸயம் பச்சயோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே…பே… அதி⁴வசன’’ந்தி ஆஹ.

‘‘ஸம்பஸாத³னம், சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வ’’ந்தி விஸேஸனத்³வயம் ஜா²னஸ்ஸ அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன க³ஹிதம். ஸ்வாயமதிஸயோ யதா² இமஸ்மிம் ஜா²னே லப்³ப⁴தி, ந ததா² பட²மஜ்ஜா²னேதி இமம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நனு சா’’திஆதி³ வுத்தம். ஆரம்மணே ஆஹனனபரியாஹனனவஸேன, அனுமஜ்ஜனஅனுயோஜனவஸேன ச பவத்தமானா த⁴ம்மா ஸதிபி நீவரணப்பஹானேன கிலேஸகாலுஸ்ஸியாபக³மே ஸம்பயுத்தானம் கஞ்சி கோ²ப⁴ம் கரோந்தா விய தேஹி ச தே ந ஸன்னிஸின்னா ஹோந்தீதி வுத்தம் ‘‘விதக்கவிசாரக்கோ²பே⁴ன ந ஸுப்பஸன்ன’’ந்தி. கு²த்³தி³கா ஊமியோ வீசியோ. மஹதியோ தரங்கா³. ஸதிபி இந்த்³ரியஸமத்தே, வீரியஸமதாய ச தேனேவ கோ²பே⁴ன, ஸம்பஸாதா³பா⁴வேன ச ஸமாதி⁴பி ந ஸுட்டு² பாகடோ ப³ஹலே விய ஜலே மச்சோ². யதா²வுத்தக்கோ²போ⁴ ஏவ பலிபோ³தோ⁴. ஏவம் வுத்தேனாதி யஸ்ஸா ஸத்³தா⁴ய வஸேன ஸம்பஸாத³னம், யஸ்ஸா ச சித்தேகக்³க³தாய வஸேன ஏகோதி³பா⁴வந்தி ச ஜா²னம் வுத்தம். தாஸம் ஏவ ‘‘ஸத்³த³ஹனா’’திஆதி³னா பவத்திஆகாரஸ்ஸ விஸேஸவிபா⁴வனாவஸேன வுத்தேன. தேன விப⁴ங்க³பாடே²ன. ‘‘ஸம்பஸாத³னயோக³தோ, ஸம்பஸாத³னதோ வா ஸம்பஸாத³னம், ஏகோதி³ம் பா⁴வேதீதி ஏகோதி³பா⁴வந்தி ஜா²னம் வுத்த’’ந்தி ஏவம் பவத்தா அயம் அத்த²வண்ணனா ந விருஜ்ஜ²தி. யதா² பன அவிரோதோ⁴, ஸோ வுத்தோ ஏவ.

81. ஸந்தாதி ஸமம் நிரோத⁴ம் க³தா. ஸமிதாதி பா⁴வனாய ஸமம் க³மிதா நிரோதி⁴தா. வூபஸந்தாதி ததோ ஏவ ஸுட்டு² உபஸந்தா. அத்த²ங்க³தாதி அத்த²ம் வினாஸம் க³தா. அப்³ப⁴த்த²ங்க³தாதி உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டே⁴த்வா வுத்தம். அப்பிதாதி வினாஸம் க³மிதா. ஸோஸிதாதி பவத்திஸங்கா²தஸ்ஸ ஸந்தானஸ்ஸ அபா⁴வேன ஸோஸம் ஸுக்க²பா⁴வம் இதா. ப்³யந்திகதாதி விக³தந்தகதா.

அயமத்தோ²தி பா⁴வனாய பஹீனத்தா விதக்கவிசாரானம் அபா⁴வோ. சோத³கேன வுத்தமத்த²ம் ஸம்படிச்சி²த்வா பரிஹரிதும் ‘‘ஏவமேதம் ஸித்³தோ⁴வாயமத்தோ²’’தி வத்வா ‘‘ந பனேத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏதந்தி ‘‘விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா’’தி ஏதம் வசனம். தத³த்த²தீ³பகந்தி தஸ்ஸ விதக்கவிசாராபா⁴வமத்தஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ தீ³பகம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – து³தியஜ்ஜா²னாதி³அதி⁴க³மூபாயதீ³பகேன அஜ்ஜ²த்தஸம்பஸாத³னதாய, சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வதாய ச ஹேதுதீ³பகேன, அவிதக்கஅவிசாரபா⁴வஹேதுதீ³பகேன ச விதக்கவிசாரவூபஸமவசனேனேவ விதக்கவிசாராபா⁴வோ தீ³பிதோதி கிம் புன அவிதக்கஅவிசாரவசனேன கதேனாதி? ந, அதீ³பிதத்தா. ந ஹி விதக்கவிசாரவூபஸமவசனேன விதக்கவிசாரானம் அப்பவத்தி வுத்தா ஹோதி. விதக்கவிசாரேஸு ஹி தண்ஹாப்பஹானம் ஏதேஸம் வூபஸமனம், யே ச ஸங்கா²ரேஸு தண்ஹாப்பஹானம் கரோந்தி, தேஸு மக்³கே³ஸு, பஹீனதண்ஹேஸு ச ப²லேஸு ஸங்கா²ரபவத்தி ஹோதி ஏவ, ஏவமேவிதா⁴பி விக்க²ம்பி⁴தவிதக்கவிசாரதண்ஹஸ்ஸ து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ விதக்கவிசாரஸம்பயோகோ³ புரிமேன ந நிவாரிதோ ஸியாதி தம்னிவாரணத்த²ம், ஆவஜ்ஜிதுகாமதாதி³அதிக்கமோவ தேஸம் வூபஸமோதி த³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச ‘‘அவிதக்கம் அவிசார’’ந்தி வுத்தம். பட²மம்பீதி பட²மம் ஜா²னம்பி.

‘‘து³தியம் உப்பன்னந்திபி து³திய’’ந்தி வத்தும் வட்டதியேவ. ந ததா² இமஸ்ஸ விதக்கவிசாராதி யதா² பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ உபசாரக்க²ணே நீவரணானி பஹீயந்தி, ததா² இமஸ்ஸ து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ உபசாரக்க²ணே விதக்கவிசாரா ந பஹீயந்தி அஸம்கிலிட்ட²ஸபா⁴வத்தா, உபசாரபா⁴வனாய ச தே பஹாதும் அஸமத்த²பா⁴வதோ. யதி³பி தாய தேஸு தண்ஹா பஹீயதி, ந பன ஸவிஸேஸம். ஸவிஸேஸஞ்ஹி தத்த² தண்ஹாப்பஹானம் அப்பனாய ஏவ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘அப்பனாக்க²ணேயேவா’’திஆதி³. பஹானங்க³தாபி அதிஸயப்பஹானவஸேனேவ வேதி³தப்³பா³ யதா² நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ. தஸ்மாதி யஸ்மா திவங்க³மேவேதம் ஜா²னம், தஸ்மா. தந்தி விப⁴ங்கே³ வசனம். ரத²ஸ்ஸ பண்டு³கம்ப³லம் விய ஸம்பஸாதோ³ ஜா²னஸ்ஸ பரிக்கா²ரோ, ந ஜா²னங்க³ந்தி ஆஹ ‘‘ஸபரிக்கா²ரம் ஜா²னம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி.

ததியஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

82. உப்பிலாவிதந்தி காமஞ்சாயம் பரிக்³க³ஹேஸு அபரிச்சத்தபேமஸ்ஸ அனாதீ³னவத³ஸ்ஸினோ தண்ஹாஸஹக³தாய பீதியா பவத்திஆகாரோ, இத⁴ பன து³தியஜ்ஜா²னபீதி அதி⁴ப்பேதா. ததா²பி ஸப்³ப³ஸோ பீதியம் அவிரத்தம், ஸாபி அனுப³ந்தே⁴ய்யாதி வுத்தம். உப்பிலாவிதம் வியாதி வா உப்பிலாவிதம். ஆதீ³னவம் ஹி தத்த² பாகடதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

83. விரஜ்ஜனம் விராகோ³. தம் பன விரஜ்ஜனம் நிப்³பி³ந்த³னமுகே²ன ஹீளனம் வா தப்படிப³த்³த⁴ராக³ப்பஹானம் வாதி தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வுத்தப்பகாராய பீதியா ஜிகு³ச்ச²னம் வா ஸமதிக்கமோ வா’’தி ஆஹ. வுத்தப்பகாராயாதி ‘‘யதே³வ தத்த² பீதீ’’திஆதி³னா வுத்தப்பகாராய. ஸம்பிண்ட³னம் ஸமுச்சயோ.

மக்³கோ³தி உபாயோ. தத³தி⁴க³மாயாதி ததியமக்³கா³தி⁴க³மாய.

84. உபபத்திதோதி ஸமவாஹிதபா⁴வேன பதிரூபதோ. ஜா²னுபேக்கா²பி ஸமவாஹிதமேவ அந்தோனீதம் கத்வா பவத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஸமம் பஸ்ஸதீ’’தி. விஸதா³யாதி பரிப்³யத்தாய ஸம்கிலேஸவிக³மேன. விபுலாயாதி மஹதியா ஸாதிஸயம் மஹக்³க³தபா⁴வப்பத்தியா. தா²மக³தாயாதி பீதிவிக³மேன தி²ரபா⁴வப்பத்தாய.

பரிஸுத்³த⁴பகதி கீ²ணாஸவபகதி நிக்கிலேஸதா. ஸத்தேஸு கம்மஸ்ஸகதாத³ஸ்ஸனஹேதுகோ ஸமபா⁴வத³ஸ்ஸனாகாரோ மஜ்ஜ²த்தாகாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா².

ஸஹஜாதத⁴ம்மானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். ஸமப்பவத்தியா பா⁴வனாய வீதி²படிபன்னாய அலீனானுத்³த⁴தா நிரஸ்ஸாத³தாய பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ப்³யாபாராபா⁴வதோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரபூ⁴தா போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா².