20. மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

ஸம்மஸனஞாணகதா²வண்ணனா

692. ஏவம் மக்³க³ஞ்ச அமக்³க³ஞ்ச ஞத்வா டி²தம் ஞாணந்தி அயம் உபக்கிலேஸவினிமுத்தா வீதி²படிபன்னா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா அரியமக்³க³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³, அயம் ஓபா⁴ஸாதி³பே⁴தோ³ த³ஸவிதோ⁴ உபக்கிலேஸோ ந மக்³கோ³தி ஏவம் மக்³க³ஞ்ச அமக்³க³ஞ்ச யாதா²வதோ வவத்த²பேத்வா டி²தம் ஞாணம்.

அதீதாதி³வஸேன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னே த⁴ம்மே கலாபதோ ஸங்கி²பித்வா ஸம்மஸனம் கலாபஸம்மஸனம், அயம் கிர ஜம்பு³தீ³பவாஸீனம் அபி⁴லாபோ. ‘‘யம் கிஞ்சி ரூப’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.361; 2.113; 3.86; அ. நி. 4.181) நயேன ஹி த⁴ம்மானம் விபஸ்ஸனா நயவிபஸ்ஸனா, அயம் கிர தம்ப³பண்ணிதீ³பவாஸீனம் அபி⁴லாபோ. தேனேவாஹ ‘‘கலாபஸம்மஸனஸங்கா²தாய நயவிபஸ்ஸனாயா’’தி. தாவ-ஸத்³தோ³ கமத்தோ², தேன ஸம்மஸனப்பகாரானம் ப³ஹுபே⁴த³தம் தீ³பேதி. ப³ஹுபா⁴வதோ ஹி தேஸம் பட²மம் நயவிபஸ்ஸனாய யோகா³ரம்ப⁴ம் அனுஸாஸதி ‘‘நயவிபஸ்ஸனாய தாவ யோகோ³ கரணீயோ’’தி. கஸ்மாதி சோத³கவசனம். தஸ்ஸாயம் அதி⁴ப்பாயோ – யதி³ மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ ஸம்பாதே³தப்³பா³, அத² கஸ்மா ‘‘நயவிபஸ்ஸனாய ஆதி³தோ யோகோ³ காதப்³போ³’’தி வுத்தந்தி. இதரோ தஸ்ஸாயம் அதி⁴க³மூபாயோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘விபஸ்ஸனாய ஸதி உத³யப்³ப³யஞாணுப்பாதோ³, உத³யப்³ப³யஞாணே ஸதி ஓபா⁴ஸாதி³உபக்கிலேஸஸம்ப⁴வோ, ததோ மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னம், தஸ்மா தஸ்ஸ ஆதி³தோவ ஆரம்ப⁴ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ நத்தீ²தி விபஸ்ஸனா பட²மம் ஆரத்³த⁴ப்³பா³’’தி. ஏவம்பி பட²மம் நயவிபஸ்ஸனாவ கஸ்மா ஆரத்³த⁴ப்³பா³தி ஆஹ ‘‘விபஸ்ஸனாய ச கலாபஸம்மஸனம் ஆதீ³’’தி. தஞ்ஹி அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னானம் த⁴ம்மானம் ஸங்கி²பித்வா வவத்தா²னவஸேன பவத்தனதோ ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ஸுகரம் ஸம்மஸனந்தி ஆதி³பூ⁴தம்.

தஸ்மாதி ஆதி³பூ⁴தத்தா. அத² வா தஸ்மாதி யஸ்மா ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸ…பே… கலாபஸம்மஸனம் ஆதி³, தஸ்மா. ஏதந்தி கலாபஸம்மஸனம். அபிசாதிஆதி³ கலாபஸம்மஸனஸ்ஸேவ விபஸ்ஸனாய ஆதி³பா⁴வே உபசயஹேதுத³ஸ்ஸனம். உத³யப்³ப³யஞாணபரியோஸானா தீரணபரிஞ்ஞா, அஸம்பத்தே ஏவ ச உத³யப்³ப³யஞாணே மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தீரணபரிஞ்ஞாய வத்தமானாயா’’தி. கலாபஸம்மஸனே தாவ யோகோ³ காதப்³போ³தி ஏத்தா²பி தஸ்ஸேவ பட²மாரம்பே⁴ காரணம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். யஸ்மா கலாபஸம்மஸனம் நாம ஏகவிஸுத்³தி⁴யம்பி ந அந்தோக³த⁴ம், ஏகச்சே ச தம் அனாமஸித்வாவ விபஸ்ஸனாசாரம் வண்ணேந்தி. ஏவம் ஸந்தேபி தம் ஸுத்தந்தேஸு ஏகதே³ஸேன, அனவஸேஸதோ ச த³ஸ்ஸிதம். படிஸம்பி⁴தா³யம் ஆதி³கம்மிகானம் மனஸிகாரஸுகரதாய விபஸ்ஸனாய ஆதி³பா⁴வேன ட²பிதம். விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு மக்³கா³மக்³க³ஞாணஸம்ப⁴வோ, தஸ்மா ‘‘தம் ஸம்பாதே³துகாமேனா’’திஆதி³னா அயம் விசாரோ கதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

693. தத்ராதி தஸ்மிம் தீரணபரிஞ்ஞாய ஞாதபரிஞ்ஞானந்தரபா⁴வே, தாஸு வா பரிஞ்ஞாஸு. வினிச்ச²யோதி ஸரூபதோ, கிச்சதோ, பூ⁴மிதோ ச ஸன்னிட்டா²னம். லோகுத்தராபி புரிமஸ்மிம் ஸச்சத்³வயே மக்³க³ஸம்பயுத்தா திவிதா⁴பி பரிஞ்ஞா கிச்சவஸேன லப்³ப⁴தீதி ‘‘லோகியபரிஞ்ஞா’’தி விஸேஸேத்வா வுத்தம். ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் லக்க²ணஸல்லக்க²ணதோ ஞேய்யஅபி⁴முகா² பஞ்ஞா அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞா. ஞாதட்டே²தி ஞாதபா⁴வனிமித்தம். அபி⁴ஞ்ஞேய்யஸ்ஸ ஜானனஹேது ‘‘ஞாண’’ந்தி வுச்சதி. பரிஞ்ஞாபஞ்ஞாதி அனிச்சாதி³லக்க²ணானி பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானனபஞ்ஞா. தீரணட்டே²தி ஸம்மஸனபா⁴வஹேது. பஹானபஞ்ஞாதி பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ பஜஹனபஞ்ஞா. வேத³யிதாதி³லக்க²ணவிது⁴ரதாய ருப்பனலக்க²ணம் பச்சத்தலக்க²ணம் வுத்தம். தேஸம்யேவ பச்சத்தலக்க²ணஸல்லக்க²ணவஸேன க³ஹிதத⁴ம்மானம்யேவ. யதா² பத²வீப²ஸ்ஸாதீ³னம் கக்க²ளபு²ஸனாதி³லக்க²ணானி தீஸுபி க²ணேஸு ஸல்லக்கி²தப்³பா³னி படினியதரூபதாய ஸபா⁴வஸித்³தா⁴னேவ ஹுத்வா க³ய்ஹந்தி, ந ஏவமனிச்சதாதி³லக்க²ணானி. தானி பன ப⁴ங்கு³த³யப்³ப³யபீளாவஸவத்தனாகாரமுகே²ன க³ஹேதப்³ப³தோ ஸமாரோபிதரூபானி விய க³ய்ஹந்தீதி வுத்தம் ‘‘ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா’’தி. லோகியபரிஞ்ஞானம்யேவ அதி⁴ப்பேதத்தா லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாவ ‘‘பஹானபரிஞ்ஞா’’தி வுத்தா.

ஸங்கா²ரபடிச்சே²த³தோதி நாமரூபவவத்தா²னதோ, யா ‘‘தி³ட்டி²விஸுத்³தீ⁴’’தி வுத்தா. கேசி பன ‘‘க²ந்தா⁴தீ³னம் விபஸ்ஸனாய பூ⁴மிபா⁴வதோ ஸப்³போ³பி க²ந்தா⁴தி³விசாரோ ஸங்கா²ரபரிச்சே²தோ³’’தி வத³ந்தி. ‘‘பச்சத்தலக்க²ணபடிவேத⁴ஸ்ஸேவ ஆதி⁴பச்ச’’ந்தி இமினா நாமரூபபச்சயபரிக்³க³ஹபஞ்ஞானம் தீரணபஹானாஸமத்த²தம் த³ஸ்ஸேதி. தாஸம்பி பன ‘‘நமனலக்க²ணம் நாமம், ருப்பனலக்க²ணம் ரூப’’ந்தி அரூபரூபானம் ஸாதா⁴ரணாகாரஸல்லக்க²ணவஸேன பவத்தியா ஏகேனாகாரேன தீரணபரியாயோ, தி³ட்டி²கங்கா²விக்க²ம்ப⁴னேன பஹானபரியாயோ லப்³ப⁴தீதி ஸியா தீரணபஹானேஸுபி ஆதி⁴பச்சந்தி வத³ந்தி. உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன பன யதா² தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴யாவ ஸங்கா²ரபரிச்சே²த³தா, ஏவம் லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய ஏவ தீரணபஹானகிச்சதா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ஹி திஸ்ஸோபி பரிஞ்ஞா வவத்தி²தா ஹோந்தி, அஞ்ஞதா² ஸங்காரோ ஸியா. தீரணபரிஞ்ஞாய பூ⁴மி தத்த² பஞ்ஞாய அனிச்சதாதி³லக்க²ணஸந்தீரணதோ. தேனாஹ ‘‘ஏதஸ்மிம்…பே… ஆதி⁴பச்ச’’ந்தி. காமம் உத³யப்³ப³யஞாணம்பி கஞ்சி மிச்சா²பி⁴னிவேஸம் பஜஹதி, தஸ்ஸ பன அதா²மக³தத்தா ந ஸாதிஸயம் பஹானந்தி வுத்தம் ‘‘ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனம் ஆதி³ம் கத்வா உபரி பஹானபரிஞ்ஞாய பூ⁴மீ’’தி. அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோதி அனிச்சாகாரதோ ஸங்கா²ரே அனுபஸ்ஸந்தோ ஸம்மஸந்தோ. நிச்சஸஞ்ஞந்தி ‘‘தே நிச்சா ஸஸ்ஸதா’’தி பவத்தம் மிச்சா²ஸஞ்ஞம். ஸஞ்ஞாஸீஸேன தி³ட்டி²சித்தானம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏஸேவ நயோ இதோ பரேஸுபி. நிப்³பி³ந்த³ந்தோதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³ஸம்பூ⁴தாய நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய ஸங்கா²ரே நிப்³பி³ஜ்ஜனவஸேன பஸ்ஸந்தோ. நந்தி³ந்தி ஸப்பீதிகதண்ஹம். விரஜ்ஜந்தோதி விராகா³னுபஸ்ஸனாய விரஜ்ஜனவஸேன யதா² ஸங்கா²ரேஸு ராகோ³ நுப்பஜ்ஜதி, ஏவம் அனுபஸ்ஸந்தோ. ததா²பூ⁴தோ ஹி ராக³ம் பஜஹதீதி வுச்சதி. நிரோதே⁴ந்தோதி நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனாய யதா² ஸங்கா²ரா நிருஜ்ஜ²ந்தியேவ, ந ஆயதிம் புனப்³ப⁴வவஸேன உப்பஜ்ஜந்தி, ஏவம் அனுபஸ்ஸந்தோ. ததா²பூ⁴தோ ஹி ஸங்கா²ரானம் ஸமுத³யம் பஜஹதி நாம அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னதோ. படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தோதி படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாய யதா² ஸங்கா²ரா ந புன ஆதி³யந்தி, ஏவம் வோஸ்ஸஜ்ஜந்தோ. தேனாஹ ‘‘ஆதா³னம் பஜஹதீ’’தி, நிச்சாதி³வஸேன வா க³ஹணம் விஸ்ஸஜ்ஜேதீதி அத்தோ². ஸாதி⁴தத்தாதி ஸம்பாதி³தத்தா. இதராதி தீரணபஹானபரிஞ்ஞா. ஏவம் பரிஞ்ஞா நித்³தி³ஸித்வா பரிஞ்ஞாக்கமவஸேனபி கங்கா²விதரணானந்தரம் ‘‘கலாபஸம்மஸனே யோகோ³ காதப்³போ³’’தி ய்வாயமத்தோ² வுத்தோ, தம் நிக³மவஸேன பச்சாஹரந்தோ ‘‘தேன வுத்த’’ந்திஆதி³மாஹ, தம் வுத்தத்த²மேவ.

694. தத்ராதி தஸ்மிம் கலாபஸம்மஸனே விபா⁴வேதப்³பே³, தஸ்ஸ வா கலாபஸம்மஸனஸ்ஸ ஆதி³பா⁴வே. அயம் பாளீதி த³ஸ்ஸியமானம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளிமாஹ. தத்த² ஸங்கி²பித்வா வவத்தா²னே பஞ்ஞாதி அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னே த⁴ம்மே ஏகதோ ஸங்க³ஹேத்வா அனிச்சாதி³வஸேன வினிச்ச²யே ஸாதே⁴தப்³பே³ தம்ஸாத⁴னீயா பஞ்ஞா. ஸம்மஸனே அனிச்சதாதி³வஸேன தீரணே ஞாணந்தி பவுச்சதி, ஸா கத²ம் ஹோதீதி அத்தோ². வவத்தா²னே ஸம்மஸனேதி ச நிப்பா²தே³தப்³பே³ பு⁴ம்மவசனம். யம் கிஞ்சி ரூபந்திஆதீ³னி பதா³னி ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னேவ. ஸப்³ப³ம் ரூபம் அனிச்சதோ வவத்த²பேதீதிஆதீ³னி பன யஸ்மா பரதோ வண்ணியிஸ்ஸந்தி, தஸ்மா தத்தே²வ நேஸம் அத்த²ம் விபா⁴வயிஸ்ஸாம.

பாளிவவத்தா²னம் பன ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – ஏத்த² ஹி ஆதி³கம்மிகானம் விபஸ்ஸனாமனஸிகாரஸுக²த்த²ம் ‘‘யம் கிஞ்சி ரூப’’ந்திஆதி³னா பட²மம் தாவ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அதீதாதி³விபா⁴க³முகே²ன க³ஹிதா, தே பன க²ந்தா⁴ யஸ்மா த்³வாராரம்மணேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாரப்பவத்தத⁴ம்மவஸேன விபா⁴க³ம் லப்³ப⁴ந்தி, தஸ்மா தத³னந்தரம் த்³வாரச²க்காதி³வஸேன த³ஸ ச²க்கா க³ஹிதா. யஸ்மா பன லக்க²ணேஸு அனத்தலக்க²ணம் து³க்க²விபா⁴க³ம், தஸ்மா தஸ்ஸ விபா⁴வனாய ச² தா⁴துயோ க³ஹிதா. ததோ யேஸு கஸிணேஸு இதோ பா³ஹிரகானம் அத்தாபி⁴னிவேஸோ, தானி இமேஸம் ஜா²னானம் ஆரம்மணபா⁴வேன உபட்டா²னாகாரமத்தானீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் த³ஸ கஸிணானி க³ஹிதானி. ததோ து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய பரிவாரபா⁴வேன படிக்கூலாகாரவஸேன த்³வத்திம்ஸ கோட்டா²ஸா க³ஹிதா. புப்³பே³ க²ந்த⁴வஸேன ஸங்கே²பதோ க³ஹிதா த⁴ம்மா நாதிஸங்கே²பவித்தா²ரனயேன, வித்தா²ரனயேன ச மனஸி காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் த்³வாத³ஸாயதனானி, அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ ச க³ஹிதா. தேஸு இமே த⁴ம்மா ஸதிபி ஸுஞ்ஞனிரீஹஅப்³யாபாரபா⁴வே த⁴ம்மஸபா⁴வதோ ஆதி⁴பச்சவஸேன பவத்தந்தீதி அனத்தலக்க²ணவிபா⁴வனத்த²ம் இந்த்³ரியானி க³ஹிதானி. ஏவம் அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னாபிமே த⁴ம்மா பூ⁴மித்தயபரியாபன்னதாய திவிதா⁴வ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் திஸ்ஸோ தா⁴துயோ க³ஹிதா.

ஏத்தாவதா நிமித்தம் த³ஸ்ஸேத்வா பவத்தம் த³ஸ்ஸேதும் காமப⁴வாத³யோ நவ ப⁴வா க³ஹிதா. ஏத்தகே அபி⁴ஞ்ஞேய்யவிஸேஸே பவத்தமனஸிகாரகோஸல்லேன ஸண்ஹஸுகு²மேஸு நிப்³ப³த்திதமஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு மனஸிகாரோ பவத்தேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஜா²னப்பமஞ்ஞாருப்பானி க³ஹிதானி. தத்த² ஜா²னானி நாம வுத்தாவஸேஸாரம்மணானி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி. பச்சயபச்சயுப்பன்னவிபா⁴க³தோ இமே த⁴ம்மா பி⁴ந்தி³த்வா மனஸி காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் படிச்சஸமுப்பாத³ங்கா³னி க³ஹிதானி. பச்சயாகாரமனஸிகாரோ ஹி லக்க²ணத்தயம் ஸுகே²ன, ஸுட்டு²தரஞ்ச விபா⁴வேதி, தஸ்மா பச்ச²தோ க³ஹிதோ. ஏவமேதே ஸம்மஸனீயபா⁴வேன க³ஹிதா க²ந்தா⁴தி³வஸேன கோட்டா²ஸதோ பஞ்சவீஸதிவிதா⁴. பபே⁴த³தோ பன அதீதாதி³பே⁴த³ம் அனாமஸித்வாவ க³ய்ஹமானா த்³வீஹி ஊனானி த்³வேஸதானி ஹோந்தி.

தத்த² அனிச்சதோ வவத்த²பேதீதிஆதி³கோ பட²மோ லக்க²ணவவத்தா²பனவாரோ. அனிச்சம் க²யட்டே²னாதிஆதி³கோ து³தியோ ஹேதுவாரோ லக்க²ணானம் ஹேதுகித்தனதோ. அனிச்சம் ஸங்க²தந்திஆதி³கோ பன ஹேதுபதிட்டா²பனவாரோ பாகடபா⁴வஸல்லக்க²ணதோ. க²யட்டே²னாதி ஹி க²யஸபா⁴வதோ யஸ்மா ரூபம் க²யஸபா⁴வம் உப்பஜ்ஜித்வா க²யம் வயம் பே⁴த³ம் க³ச்ச²தி, தஸ்மா அனிச்சந்தி அத்தோ². ப⁴யட்டே²னாதி பா⁴யிதப்³ப³பா⁴வதோ யஸ்மா ரூபம் பப⁴ங்கு³ரதாய ப⁴யானகம், தஸ்மா து³க்க²ந்தி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யத³னிச்சம், தம் து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 30.15, 45, 46, 76, 85; 2.4.14; படி. ம. 2.10). அஸாரகட்டே²னாதி அஸாரகபா⁴வதோ, அத்தஸாரவிரஹதோதி அத்தோ². ததியவாரே பன ‘‘ரூபம் அனிச்ச’’ந்தி வத்வா தஸ்ஸ ஹேதும் பதிட்டா²பேதும் ‘‘ஸங்க²த’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யஸ்மா ஸமேச்ச ஸம்பூ⁴ய பச்சயேஹி கதம், அனுரூபே ச பச்சயே படிச்ச, ந வினா தேஹி ஸமம், ஸம்மா ச உப்பன்னம், தஸ்மா க²யவயவிராக³னிரோத⁴த⁴ம்மந்தி. ந ஹி பச்சயனிப்³ப³த்தம் அனிருஜ்ஜ²னகம் நாம அத்தி². தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யம் தம் ரூபம் ஜாதம் பூ⁴தம் ஸங்க²தம் பலோகத⁴ம்மம், தம் வத மா பலுஜ்ஜீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி (ஸம். நி. 5.379). ஏதேன அனிச்சா பத²வீதா⁴து பச்சயனிப்³ப³த்தத்தா தத³ஞ்ஞம் பச்சயனிப்³ப³த்தம் வியாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏஸ நயோ ஸேஸத⁴ம்மேஸுபி.

இதா³னி அன்வயதோ, ப்³யதிரேகதோ ச ஸங்க²தத⁴ம்மானம் அனிச்சதம் பதிட்டா²பேதும் ‘‘ஜாதிபச்சயா’’திஆதி³ வுத்தம். அனிச்சலக்க²ணஸ்ஸேவ சேத்த² பதிட்டா²பனம் தஸ்மிம் பதிட்டா²பிதே ஸேஸலக்க²ணத்³வயஸ்ஸபி பதிட்டா²பனஸித்³தி⁴தோ.

இமினா பேய்யாலேன இமே த⁴ம்மராஸயோ ஸம்கி²த்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘த்³வாராரம்மணேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாரப்பவத்தா த⁴ம்மா, பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’தி இத³ம் அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே ‘‘சக்கு²ம், பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்திஆதி³னா (படி. ம. 1.3; ஸம். நி. 4.46) த்³வாராரம்மணேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாரப்பவத்தே த⁴ம்மே த³ஸ்ஸேத்வா தேஸம் பஞ்சஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிததம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபம் அபி⁴ஞ்ஞேய்யம்…பே… விஞ்ஞாணம் அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்தி ஆக³தத்தா வுத்தம். படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 1.48) பன ‘‘யம் கிஞ்சி ரூப’’ந்திஆதி³னா பட²மம் பஞ்சக்க²ந்தே⁴ த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘சக்கு²’’ந்திஆதி³னா த்³வாராரம்மணேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாரப்பவத்தா த⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா. ததா²த³ஸ்ஸனே காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

கஸ்மா பனேத்த² இமே த⁴ம்மராஸயோ ஸம்கி²த்தாதி பாளியம் வித்தா²ரதோ ஆக³தத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வுத்தம் ஹேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தேனேவாஹ ‘‘தம் தத்த²…பே… ஸம்கி²த்த’’ந்தி. தத்த² தந்தி அபி⁴ஞ்ஞேய்யம். ஏத்தா²தி அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே. ‘‘விஞ்ஞாணம் மனோ த⁴ம்மா’’திஆதி³னா தத்த² தத்த² கோட்டா²ஸே யே லோகுத்தரத⁴ம்மா ஆக³தா. கேசி பன ‘‘ஏத்தா²தி படிஸம்பி⁴தா³ய’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம். ஸம்மஸனுபகா³ ஏவ ஹி த⁴ம்மா படிஸம்பி⁴தா³யம் க³ஹிதா ஸம்மஸனவாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, ந அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே (படி. ம. 1.3; ஸம். நி. 4.46) விய ஸப்³பே³வ அபி⁴ஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா. யே ரூபாரூபத⁴ம்மா. யஸ்ஸாதி யோகி³னோ. தேஸு தேன ஸம்மஸனம் ஆரபி⁴தப்³ப³ம் யதா²பாகடம் விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோதி கத்வா. பச்சா² பன அனுபட்ட²ஹந்தேபி உபாயேன உபட்ட²ஹாபேத்வா அனவஸேஸதோவ ஸம்மஸிதப்³பா³.

695. ‘‘அதீதம் ரூபம் அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா அனிச்சதோ ஸம்மஸனஸ்ஸ அதீதாதி³விபா⁴கா³ பவத்திட்டா²னபூ⁴தாதி ஆஹ ‘‘ஏகாத³ஸஹி ஓகாஸேஹீ’’தி. வவத்தா²பனம் நாம ஸன்னிட்டா²னம். அனிச்சதோ ஸன்னிட்டா²னஞ்சேத்த² ‘‘அனிச்ச’’ந்தி விபஸ்ஸனாவாதி ஆஹ ‘‘அனிச்சந்தி ஸம்மஸதீ’’தி.

கத²ந்தி ஸம்மஸனாகாரோ புச்சி²தோதி தம் பரதோ இதே⁴வ பாளியம் து³தியவாரே வுத்தனயேனேவாதி ஸங்கே²பேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜேதி. இதா³னி தமத்த²ம் பாகடதரம் காதும் ‘‘வுத்தஞ்ஹேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஹீ-தி ஹேதுஅத்தே² நிபாதோ. யஸ்மா ‘‘ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²னா’’தி ஏவம் வுத்தம், தஸ்மா இமினா வுத்தனயேன அனிச்சந்தி ஸம்மஸதீதி யோஜனா.

ஏவம்பி ஸங்கே²போயேவாதி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏஸா’’திஆதி³ வுத்தம். அதீதேதி அதீதே ப⁴வே. ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ஹி இத³ம் ஸம்மஸனவிதா⁴னம், தஸ்மா ப⁴வவஸேன அத்³தா⁴பே⁴தோ³ அதி⁴ப்பேதோ. தேனாஹ ‘‘நயிமம் ப⁴வம் ஸம்பத்தந்தீ’’தி. ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யம் அதீதப⁴வே பரியாபன்னம் ரூபம், தம் அதீதேயேவ ப⁴வே கீ²ணம், ததோ ந இமம் ப⁴வம் ஸம்பத்தம், தஸ்மா அனிச்சம் க²யட்டே²ன க²யஸபா⁴வத்தாதி ஸம்மஸதீதி. ஏஸ நயோ யம் அனாக³தந்திஆதீ³ஸுபி.

யம் ப³ஹித்³தா⁴, தம்பி ப³ஹித்³தா⁴ ஏவ கீ²யதி, ந அஜ்ஜ²த்தபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி அனிச்சம் க²யட்டே²னாதி, யம் ஓளாரிகம், தம்பி தத்தே²வ கீ²யதீதி அனிச்சம் க²யட்டே²னாதிஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம்.

இத³ம் ஸப்³ப³ம்பீதி இத³ம் அதீதாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ஸம்மஸனதோ ஸப்³ப³ம் ஏகாத³ஸவித⁴ம்பி ஸம்மஸனம் ஏகம் ஸம்மஸனம் அனிச்சதோ ஸம்மஸனந்தி கத்வா.

தந்தி தம் ஏகாத³ஸவித⁴ம்பி ரூபம். ஸப்படிப⁴யதாயாதி ப⁴யானகதாய. ப⁴யாவஹம் ஹோதீதி அப்பஹீனவிபல்லாஸஸ்ஸ ‘‘அஹம் வினஸ்ஸாமி, மம ஸந்தகம் வினஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ ப⁴யஜனகம் ஹோதி. ஸீஹோபமஸுத்தே தே³வானம் வியாதி ஸீஹோபமஸுத்தே தே³ஸியமானே தே³வானம் விய. தத்த² ஹி –

‘‘யதா³ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴…பே… ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ‘இதி ரூபம், இதி ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ. இதி வேத³னா… இதி ஸஞ்ஞா… இதி ஸங்கா²ரா… இதி விஞ்ஞாணம், இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’தி. யேபி தே, பி⁴க்க²வே, தே³வா தீ³கா⁴யுகா வண்ணவந்தோ ஸுக²ப³ஹுலா உச்சேஸு விமானேஸு சிரட்டி²திகா, தேபி ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா யேபு⁴ய்யேன ப⁴யம் ஸம்வேக³ம் ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜந்தி ‘அனிச்சாவ கிர போ⁴ மயம் ஸமானா நிச்சம்ஹாதி அமஞ்ஞிம்ஹ, அத்³து⁴வாவ…பே… அஸஸ்ஸதாவ கிர போ⁴ மயம் ஸமானா ஸஸ்ஸதம்ஹாதி அமஞ்ஞிம்ஹ, மயம்பி கிர போ⁴ அனிச்சா அத்³து⁴வா அஸஸ்ஸதா ஸக்காயபரியாபன்னா’’’தி (ஸம். நி. 3.78; அ. நி. 4.33) –

ஏவம் தே³வானம் ப⁴யுப்பத்தி ஆக³தா.

க²ந்த⁴பஞ்சகம், ததே³கதே³ஸோ வா அத்தவாதீ³ஹி ‘‘அத்தா’’தி பரிகப்பீயதி, தஞ்ச ஏகந்ததோ அனிச்சம், து³க்க²ஞ்சாதி ஆஹ ‘‘யஞ்ஹி அனிச்சம், தம் து³க்க²’’ந்திஆதி³. தீஸு து³க்க²தாஸு ஸங்கா²ரது³க்க²தாவ ப்³யாபினீ, ‘‘யத³னிச்சம், தம் து³க்க²’’ந்தி ச அதி⁴ப்பேதாதி வுத்தம் ‘‘அனிச்சதம் வா உத³யப்³ப³யபடிபீளனம் வா’’தி. அத்தா அப⁴விஸ்ஸாதி ‘‘காரகோ வேத³கோ ஸயம்வஸீ’’தி ஏவம்பூ⁴தோ அத்தா அப⁴விஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி ரூபஸ்ஸ ஆபா³தா⁴ய ஸம்வத்தனம் அயுஜ்ஜமானகம் ஸியா. யதா² ரூபக்க²ந்தே⁴ அபே⁴த³தோ திவித⁴ம் ஸம்மஸனம், பே⁴த³தோ தேத்திம்ஸவித⁴ம், ஏவம் வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஸுபீதி இமமத்த²ம் ‘‘ஏஸ நயோ’’தி அதிதி³ஸதி. தேன க²ந்த⁴வஸேன தாவ பே⁴த³தோ பஞ்சஸட்டி²அதி⁴கா ஸதம் ஸம்மஸனவாரா த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. இமினா நயேன த்³வாரச²க்காதீ³ஸுபி யதா²ரஹம் ஸம்மஸனபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

696. நியமதோ ஸங்க²தாதி³பே⁴த³ம் ஹோதீதி ஏகம்ஸேன ஸங்க²ததாதி³விஸேஸவந்தம் ஹோதி அஸங்க²தாதி³ஸபா⁴வே அனிச்சதாய அஸம்ப⁴வதோ. அஸ்ஸாதி அனிச்சஸ்ஸ. பரியாயத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி வேவசனத³ஸ்ஸனத்த²ம், தம் பன ‘‘க²யத⁴ம்ம’’ந்திஆதீ³னம் வஸேன வேதி³தப்³ப³ம், ந புரிமானம் திண்ணம். ந ஹி ததே³வ தஸ்ஸ பரியாயோ ஹோதி, நாபி ஸங்க²தபடிச்சஸமுப்பன்னபதா³னி ஹுத்வா அபா⁴வதீ³பனதோ பாகபா⁴வதீ³பனதோ. பாகபா⁴வதீ³பனேன பன அனிச்சதாய ஸாத⁴னபக்கே² திட்ட²ந்தி. தேனேவ ஹி ஸப்³பே³ஸம் பதா³னம் பரியாயதாபா⁴வதோ ‘‘நானாகாரேஹி வா’’தி விகப்பந்தரம் க³ஹிதம். மனஸிகாரப்பவத்தீத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி அனிச்சதாய உபப்³ரூஹனமனஸிகாரபவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம்.

சத்தாரீஸாகாரஅனுபஸ்ஸனாகதா²வண்ணனா

697. ஸோதி யோகா³வசரோ. தஸ்ஸாதி யதா²வுத்தபே⁴த³ஸ்ஸ அனிச்சதாதி³ஸம்மஸனஸ்ஸ. தி²ரபா⁴வத்தா²யாதி த³ள்ஹபா⁴வத்தா²ய அனிச்சாதி³ஆகாரஸ்ஸ புனப்புனம் மனஸிகாரோ விய ப³ஹுலீகாரபா⁴வதோ. யம் தம் ப⁴க³வதா ஏதஸ்ஸ விப⁴ங்கே³ அனிச்சாதி³ஸம்மஸனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனுலோமிகந்தி அரியமக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ அனுகூலம். க²ந்திந்தி ஞாணக²ந்திம். ஞாணஞ்ஹி விஸயஸபா⁴வம் ஓகா³ஹேத்வா வவத்தா²னே க²மதி ஸஹதீதி க²ந்தீதி வுச்சதி. ஸம்மத்தனியாமந்தி அரியமக்³க³ம். ஸோ ஹி ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதி³ஸம்மத்தஞ்சேவ அனிவத்தித⁴ம்மதாய நியாமோ சாதி வுச்சதி. ‘‘ஆதி³னா நயேனா’’தி இமினா ‘‘பஞ்சக்க²ந்தே⁴ து³க்க²தோ பஸ்ஸந்தோ அனுலோமிகம் க²ந்திம் படிலப⁴தி, க²ந்தா⁴னம் நிரோதோ⁴ ஸுக²ம் நிப்³பா³னந்தி பஸ்ஸந்தோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமதீ’’தி (படி. ம. 3.38) ஏவமாதி³கோ பாட²ஸேஸோ ரோகா³தி³படிபக்க²யோஜனாவஸேன வித்தா²ரேதப்³போ³. ‘‘க²ந்தா⁴னம் நிரோதோ⁴ நிச்சம் நிப்³பா³ன’’ந்தி வசனேன ஸங்கா²ரானம் து³க்க²ரோக³தாதி³படிபக்கோ² நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸுகா²ரோக்³யாதி³பா⁴வோ ‘‘ஆதி³னா நயேனா’’தி ஏத்த² நயக்³க³ஹணேன தீ³பிதோதி. அவஸேஸோ ஸப்³போ³ பாடோ² பகாஸிதோ ஏவ ஹோதீதி.

காமஞ்சேதம் சத்தாரீஸாய ஆகாரேஹி ஸம்மஸனம் அனுலோமஞாணே பா⁴வேதப்³ப³விதா⁴னம். தேனாஹ ‘‘அனுலோமஞாணம் விப⁴ஜந்தேன…பே… வுத்த’’ந்தி, இதோ பட்டா²ய பன கதபரிசயஸ்ஸேவ கிச்சாவஹம் ஹோதீதி இதா⁴பி வுத்தந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தஸ்ஸாபீதி ந கேவலம் கலாபஸம்மஸனஸ்ஸேவ, அத² கோ² யதா²த³ஸ்ஸிதஸ்ஸ சத்தாலீஸப்பபே⁴த³ஸ்ஸ அனிச்சாதி³ஸம்மஸனஸ்ஸபி. தஞ்ஹி அனுலோமிகக²ந்திபடிலாபா⁴ய, ஸம்மத்தனியாமோக்கமனாய ச ஸம்வத்தனதோ ஏகம்ஸதோ இச்சி²தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹி –

‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ அனுலோமிகாய க²ந்தியா ஸமன்னாக³தோ ப⁴விஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி, அனுலோமிகாய க²ந்தியா அஸமன்னாக³தோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி, ஸம்மத்தனியாமம் அனோக்கமமானோ ஸோதாபத்திப²லம் வா…பே… அரஹத்தம் வா ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸங்கா²ரே அனிச்சதோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ’’தி (அ. நி. 6.98; படி. ம. 3.36) –

ஆதி³ ஸுக்கபக்கோ² வித்தா²ரேதப்³போ³. ததா² ‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ, து³க்க²தோ, கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ, அனத்ததோ’’தி (படி. ம. 3.36) வித்தா²ரேதப்³போ³.

698. ஏகேகம் க²ந்த⁴ம் அனிச்சாதி³ஸம்மஸனஸ்ஸ வஸேன ஸம்மஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸ பன ஸம்மஸனஸ்ஸ பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஸாதா⁴ரணதாய ‘‘ஏகேகம் க²ந்த⁴’’ந்தி வுத்தம். அனச்சந்திகதாயாதி அச்சந்திகதாபா⁴வதோ, அஸஸ்ஸததாயாதி அத்தோ². ஸஸ்ஸதஞ்ஹி அச்சந்திகம் பராய கோடியா அபா⁴வதோ. ஆதி³அந்தவந்ததாயாதி புப்³பா³பரகோடிவந்ததாய, உத³யப்³ப³யத⁴ம்மதோதி அத்தோ². அனிச்சதோ ஸம்மஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

அனிச்சதோதி ச அத்³து⁴வதோ. ஏதஞ்ஹி ந நிச்சம், க²ணிகதாய அஸதா³பா⁴விதாய வா ந இச்சம் ந உபக³ந்தப்³ப³ந்தி அனிச்சம். உப்பாத³வயபடிபீளனதாயாதி உப்பாதே³ன, வயேன ச பதி பதி க²ணே க²ணே தம்ஸமங்கி³னோ விபா³த⁴னஸபா⁴வத்தா, தேஹி வா ஸயமேவ விபா³தே⁴தப்³ப³த்தா. உத³யப்³ப³யவந்தோ ஹி த⁴ம்மா அபி⁴ண்ஹம் தேஹி படிபீளிதா ஏவ ஹோந்தி, யா பீளனா ‘‘ஸங்கா²ரது³க்க²தா’’தி வுச்சதி. து³க்க²வத்து²தாயாதி திவித⁴ஸ்ஸாபி து³க்க²ஸ்ஸ, ஸம்ஸாரது³க்க²ஸ்ஸ ச அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ. பச்சயயாபனீயதாயாதி யதா²ரஹம் பச்சயேஹி யாபேதப்³ப³தாய. ரோக³மூலதாயாதி மூலப்³யாதி⁴ விய அனுப³ந்த⁴ப்³யாதீ⁴னம் மூலபா⁴வதோ, பத³த்³வயேனாபி யாப்யரோக³ஸதி³ஸதோதி த³ஸ்ஸேதி. யாப்யப்³யாதி⁴ ஹி ரோகோ³ இதரோ ஆபா³தோ⁴தி. து³க்க²தாஸூலயோகி³தாயாதி திவித⁴து³க்க²தாஸங்கா²தேன ருஜ்ஜனேன யுஜ்ஜதாய. கிலேஸாஸுசிபக்³க⁴ரணதாயாதி யதா²ரஹமாரம்மணவஸேன, ஸமன்னாக³மவஸேன ச ராகா³தி³கிலேஸாஸுசிவிஸ்ஸந்த³னதோ. அஹுத்வா ஸம்ப⁴வதோ உப்பத்தியா உத்³து⁴மாததா.

அந்தோதுத³னதாயாதி அப்³ப⁴ந்தரே துத³னதோ. து³க்க²வேத³னாத³யோ விய ஹி இமே ஸங்கா²ரா அத்தபா⁴வஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரக³தா ஏவ உத³யப்³ப³யவஸேன துத³ந்தி. அரியமக்³க³ஸண்டா³ஸேன வினா நீஹரிதும் அஸக்குணேய்யதாய து³ன்னீஹரணீயதா தண்ஹாதி³ட்டா²பி⁴னிவேஸத³ள்ஹபா⁴வதோ. அக⁴ந்தி பாபம் விய அரியஜனேஹி விக³ரஹிதப்³ப³ம். ஸத்தானம் அனத்த²ஜனனதோ அவட்³டி⁴ஆவஹம், பாபஸ்ஸ ச வத்து²பூ⁴தம் க²ந்த⁴பஞ்சகந்தி ஆஹ ‘‘விக³ரஹ…பே… அக⁴தோ’’தி. அஸேரிபா⁴வஜனகதாயாதி பரவஸதாஜனனதோ. யதா² கி³லானோ அஞ்ஞேஹி ஸம்வேஸனவுட்டா²பனாதி³னா பரபடிப³த்³த⁴ஸரீரவுத்திகோ அஸேரீ, ஏவமேதேபி அஸேரிபா⁴வஜனகா. அவஸதாயாதி அவஸவத்தனதோ. யதா² பரோஸதந்தோ புரிஸோ பரஸ்ஸ வஸம் ந க³ச்ச²தி, ஏவம் ஸுப⁴ஸுகா²தி³பா⁴வேன வஸே வத்தேதும் அஸக்குணேய்யதோ. அவிதே⁴ய்யதாயாதி ‘‘மா ஜீரத², மா மீயதா²’’திஆதி³னா விதா⁴தும் அஸக்குணேய்யதோ. பலுஜ்ஜனதாயாதி ப்³யாதி⁴ஆதீ³ஹி பகாரேஹி சி²ஜ்ஜனதோ வினஸ்ஸனதோ. தேஹி ஏவ வா ஆப்³யஸனதோ. ப்³யஸனத்தோ² ஹி லோகஸத்³தோ³, பஸத்³தோ³ பு⁴ஸத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ப்³யாதி⁴ஆதீ³ஹி ச க²ந்தா⁴னம் ப்³யஸனந்தி. ப்³யஸனாவஹபா⁴வேன ஏதீதி ஈதி, ஆக³ந்துகானம் அகுஸலபக்கி²யானம் ப்³யஸனஹேதூனம் ஏதம் அதி⁴வசனம். க²ந்தா⁴ ச ஏதி³ஸாதி ஆஹ ‘‘அனேகப்³யஸனாவஹதாய ஈதிதோ’’தி.

உபத்³த³வதீதி உபத்³த³வோ, அனத்த²ம் ஜனேந்தோ அபி⁴ப⁴வதி அஜ்ஜோ²த்த²ரதீதி அத்தோ², ராஜத³ண்டா³தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். க²ந்தா⁴ ச ஏதி³ஸாதி வுத்தம் ‘‘அவிதி³தானம்…பே… உபத்³த³வதோ’’தி. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகப⁴யாவஹதோ, அப⁴யபடிபக்க²தோ ச க²ந்தா⁴ ப⁴யந்தி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ப⁴யானம்…பே… ப⁴யதோ’’தி. ப³ஹித்³தா⁴ ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி, அஜ்ஜ²த்தம் ராகா³தீ³ஹி அனத்தே²ஹி உபஸஜ்ஜனட்டே²ன, உபஸக்³க³ஸதி³ஸதாய ச உபஸக்³கோ³. உபஸக்³கோ³தி ச தே³வதூபஸம்ஹாரவஸேன பவத்தோ ப்³யாதி⁴ஆதி³அனத்தோ². ஸோ அத்த²காமேன முஹுத்தம்பி ந அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘அனேகேஹி…பே… உபஸக்³க³தோ’’தி. தோ³ஸூபஸட்ட²தாயாதி ஆரம்மணதோ, ஸம்பயோக³தோ ச ராகா³தி³தோ³ஸேஹி உபேததாய. லோகத⁴ம்மா லாபா⁴தி³ஹேதுகா அனுனயபடிகா⁴, தேஹி, ப்³யாதி⁴ஆதீ³ஹி ச அனவட்டி²ததா பசலிததா.

உபக்கமேனாதி அத்தனோ, பரஸ்ஸ வா பயோகே³ன. ஸரஸேனாதி ஸபா⁴வேன. பப⁴ங்கு³பக³மனஸீலதா பி⁴து³ரதா. ஸப்³பா³வத்த²னிபாதிதாயாதி ருக்க²ப²லம் விய அதிதருணகாலதோ பட்டா²ய ஸப்³பா³ஸு அவத்தா²ஸு நிபதனஸீலதாய. அனிபதஸ்ஸபி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அஸாரதாய தி²ரபா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வதாய. தி²ரஞ்ஹி து⁴வம் நாம ஹோதி. தாயிதும் ரக்கி²தும் அஸமத்த²தாய ந தாயனோதி அதாயனோ, தப்³பா⁴வோ அதாயனதா. தாணாஸீஸாய உபக³தஸ்ஸ அலப்³ப⁴னேய்யகே²மதா. து³க்க²பீ⁴தியா உபலீயனாதி⁴ப்பாயேன அல்லீயிதும். து³க்க²னிவத்தனம் லேணகிச்சம். ஜாதிஆதி³ப⁴யானம் ஹிம்ஸனம் வித⁴மனம் ப⁴யஸாரகத்தம். யதா²பரிகப்பிதேஹீதி பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானேஹி பா³லேஹி பரிகப்பிதப்பகாரேஹி. ரித்ததாயாதி விவித்ததாய, விரஹிததாயாதி அத்தோ². அந்தோஸாராபா⁴வோ ரித்ததா. ஸா ஏவ ச துச்ச²தாதி ஆஹ ‘‘ரித்ததாயேவ துச்ச²தோ’’தி. அப்பகத்தாதி பரித்தத்தா, லாமகத்தா வா. து⁴வஸாராபா⁴வாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தஸாராபா⁴வம் ரித்தபதே³ன வத்வா நிப்³ப³த்திதமத்தஸாராபா⁴வமேவ ஸுஞ்ஞபதே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸாமி…பே… ஸுஞ்ஞதோ’’தி வுத்தம். யதா² கேனசி ஸாமிஆதி³லக்க²ணேன அத்தனா ஸுஞ்ஞா ஏதே, ஏவம் ஸயம்பி அதம்ஸபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘ஸயஞ்ச…பே… அனத்ததோ’’தி. ந அத்தாதி ஹி அனத்தாதி.

பவத்திது³க்க²தாயாதி ப⁴வபவத்திது³க்க²பா⁴வதோ. ப⁴வபவத்தி ச பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் அனிச்சாதி³ஆகாரேன பவத்தனமேவ, ஸோ ச ஆதீ³னவோ. யதா²ஹ ‘‘யம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா. அயம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஆதீ³னவோ’’தி. தேனாஹ ‘‘து³க்க²ஸ்ஸ ச ஆதீ³னவதாயா’’தி. ஆதீ³னந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ யதா² ‘‘ஏகமந்த’’ந்தி (தீ³. நி. 1.165), அதிவிய கபணந்தி அத்தோ². பு⁴ஸத்தோ² ஹி அயம் ஆ-காரோ. யதா² ‘‘த்³விதா⁴ சி²த்³த³கம் விச்சி²த்³த³க’’ந்தி ஏத்த² த்³வி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தே² வி-ஸத்³தோ³, ஏவமிதா⁴பீதி ஆஹ ‘‘த்³வேதா⁴ பரிணாமபகதிதாய விபரிணாமத⁴ம்மதோ’’தி. விபரிணாமோ ச விபரீதஸபா⁴வாபத்தி. து³ப்³ப³லதாயாதி ஸரஸபி⁴து³ரதாய ப³லாபா⁴வதோ. து³ப்³ப³லம்பி கிஞ்சி முது³கம்மஞ்ஞாபா⁴வேன து³ப்பத⁴ம்ஸியா. இமே பன ஸுபத⁴ம்ஸியா ஏவாதி ஆஹ ‘‘பே²க்³கு³ விய ஸுக²ப⁴ஞ்ஜனீயதாய சா’’தி. அக⁴ஸ்ஸ பாபஸ்ஸ ஹேதுதா அக⁴ஹேதுதா. க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴மேவ ஹி ஸப்³ப³ம் கிப்³பி³ஸந்தி. இமே ரூபாத³யோ ஸுக²ஹேது, ந து³க்க²ஹேதூதி ஜனிதவிஸ்ஸாஸானம் ஹனனஸீலதாய, க²ந்தே⁴ஸு ஹி ‘‘ஏதம் மமா’’தி கா³ஹவஸேன ஸத்தா ப்³யஸனம் பாபுணந்தி, விஸ்ஸாஸம் வா ஹனந்தீதி விஸ்ஸாஸகா⁴தினோ, தப்³பா⁴வதோ.

விக³தப⁴வதாயாதி அபக³தவட்³டி⁴தாய. விப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதி³ட்டி² ச விப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன, ததோ விப⁴வதோ, பிதுஸதி³ஸஸ்ஸ வா ஸபா⁴வஹேதுனோ விப⁴வதோ வினாஸதோ ஸம்பூ⁴ததாய. ஆஸவானம் ஆரம்மணாதி³னா பச்சயபா⁴வோ ஆஸவபத³ட்டா²னதா. பீ³ஜாதி³கோ அஸாதா⁴ரணோ ஹேது, பூ⁴தஸலிலாதி³கோ ஸாதா⁴ரணோ பச்சயோ. ஏஸ நயோ அஜ்ஜ²த்தேபி. தேஹி ஸமேச்ச ஸம்பூ⁴ய கதோ ஸங்க²தோ. மச்சுமாரஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன, கிலேஸமாரஸ்ஸ பச்சயபா⁴வேன ஸம்வட்³ட⁴னதோ ஆமிஸபூ⁴ததா, க²ந்தா⁴பி க²ந்தா⁴னம் ஆமிஸபூ⁴தா பச்சயபா⁴வேன ஸம்வட்³ட⁴னதோ, தத³ந்தோக³தா⁴ அபி⁴ஸங்கா²ரா. தே³வபுத்தமாரஸ்ஸ பன ‘‘மமேத’’ந்தி அதி⁴மானவஸேன ஆமிஸபா⁴வோதி க²ந்தா⁴தி³மாரானம்பி இமேஸம் யதா²ரஹம் ஆமிஸபூ⁴ததா வத்தப்³பா³. த⁴ம்மஸத்³தோ³ ‘‘ஜாதித⁴ம்மான’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.373; படி. ம. 1.33) விய பகதிஅத்தோ², ‘‘த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 718 ஆத³யோ) விய ஹேதுஅத்தோ² சாதி ஆஹ ‘‘ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணபகதிதாய, ஸோகபரிதே³வஉபாயாஸஹேதுதாயா’’தி. ஸம்கிலேஸத்தயக்³க³ஹணேன ததே³கட்டா²னம் த³ஸன்னம் கிலேஸவத்தூ²னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ததா³ரம்மணாபி ஹி த⁴ம்மா தத³னதிவத்தனதோ ஸம்கிலேஸிகா ஏவ. ததா² கு²த்³தா³, தண்ஹா, ஜடாதீ³ஸு ஸரீரஸ்ஸ, ஸம்கிலேஸஸ்ஸ ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

சத்தாரீஸாபி ஸம்மஸனானி தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு அந்தோக³தா⁴னேவாதி தத³ந்தோக³த⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்த² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அனிச்சானுபஸ்ஸனானி ஸரூபதோ, பரியாயதோ ச அனிச்சபா⁴வவிபா⁴வனதோ. ஏஸ நயோ இதரேஸுபி. ‘‘அஸாரகதோ’’தி இத³ம் நிச்சஸாராபா⁴வவிபா⁴வனம்.

ஏத்தாவதா கலாபதோ த⁴ம்மே ஸங்க³ஹேத்வா நயதோ ஸம்மஸனமத்தம் த³ஸ்ஸிதம், ந தாவ அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா விஹிதாதி ‘‘ஸம்மஸனாரம்ப⁴விதா⁴ன’’ந்தி. வுத்தம்.

இந்த்³ரியதிக்க²காரணனவககதா²வண்ணனா

699. ஏகச்சஸ்ஸ திக்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ நயவிபஸ்ஸனாவஸேனேவ உத³யப்³ப³யஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, இதரஸ்ஸ நுப்பஜ்ஜதி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘யஸ்ஸ பன…பே… ந ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம். உத³யப்³ப³யஞாணுப்பத்தி ஹி இத⁴ நயவிபஸ்ஸனாய ஸம்பஜ்ஜனந்தி அதி⁴ப்பேதம். தேன ‘‘நவஹாகாரேஹி இந்த்³ரியானி திக்கா²னி ப⁴வந்தி…பே… அந்தரா ச அப்³போ³ஸானேனா’’தி ஏவம் வுத்தானம் நவன்னம் ஆகாரானம் வஸேன இந்த்³ரியானி திக்கா²னி கத்வா ஸப்பாயானி ஸேவமானேன ஸம்மஸிதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தேனாதி யோகி³னா. நவஹாகாரேஹீதி வக்க²மானேஹி நவஹி ஆகாரேஹி. இந்த்³ரியானீதி ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி. திக்கா²னீதி திகி²ணானி விஸதா³னி ஸூரானி. உப்பன்னுப்பன்னானந்தி க²ணே க²ணே உப்பன்னானம் உப்பன்னானம். ஸங்கா²ரானந்தி விபஸ்ஸியமானானம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம். க²யமேவாதி பட²மம் உப்பாத³ம் தி³ஸ்வா தம் முஞ்சித்வா க²யமேவ ப⁴ங்க³மேவ பஸ்ஸதி. தஸ்ஸ ததா²க²யத³ஸ்ஸனபஸுதஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா திக்கா² ஸூரா வஹதி, இதரானி ச இந்த்³ரியானி. தத்தா²தி க²யத³ஸ்ஸனே. ஸக்கச்சகிரியாயாதி ஆத³ரகாரிதாய, யதா² க²யத³ஸ்ஸனபரமேனேவ விபஸ்ஸனாஞாணம் பவத்ததி, ஏவம் தம் ஆத³ரஜாதோ ஸம்பாதே³தி. ஸாதச்சகிரியாயாதி அவிச்சே²த³கிரியாய, யதா² விபஸ்ஸனாஞாணம் க²யத³ஸ்ஸனவஸேன நிரந்தரமேவ பவத்ததி, ஏவம் யுத்தப்பயுத்தோ நம் ஸம்பாதே³தி. ஸப்பாயகிரியாயாதி அனுரூபகிரியாய ஆவாஸாதி³ஸத்தவித⁴ஸப்பாயாஸேவனகிரியாய. நிமித்தக்³கா³ஹேனாதி யதா² மனஸிகரோந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஸமாதி⁴ உப்பன்னோ, தஸ்ஸ ஆகாரஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவஸேன ஸமத²னிமித்தக்³க³ஹணேன ஸம்பாதே³தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனுபவத்தனதாயாதி அனுரூபதோ பவத்தனேன பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ லீனபா⁴வே பீதிவீரியத⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் உத்³த⁴தபா⁴வே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் ப்³ரூஹனேனாதி அத்தோ². காயே ச ஜீவிதே ச அனபேக்க²தந்தி அத்தனோ காயே அஸுசிபா⁴வேன பா³ஹிரகஅவிஞ்ஞாணககுணபே விய ஜீவிதே அஹிதாவஹபச்சத்தி²கே விய நிரபேக்க²சித்தம் உபட்ட²பேதி. தத்த² ச அபி⁴பு⁴ய்ய நேக்க²ம்மேனாதி தஸ்மிம் காயசித்தே அனபேக்க²பா⁴வேன இந்த்³ரியானம் திக்க²பா⁴வாபாத³னேன உப்பன்னம் உப்பன்னம் து³க்க²ம் வீரியேன அபி⁴ப⁴வித்வா பா⁴வனம் ஸம்பாதே³தி. அந்தராதி யதா²தி⁴ப்பேதாய பா⁴வனாஸித்³தி⁴யா அந்தராவ. அப்³போ³ஸானேனாதி அஸங்கோசனேன.

ஏவம் வுத்தானந்தி ஏவம் ‘‘நவஹாகாரேஹி இந்த்³ரியானி திக்கா²னி ப⁴வந்தீ’’திஆதி³னா அட்ட²கதா²யம் வுத்தானம். ஏத்த² ச யதா² நாம ஸுகு²மானம் முத்தாபவாளாதீ³னம் விஜ்ஜ²னே ஸுகு²மதரேன வேத⁴னேன ப⁴விதப்³ப³ம், ஏவமேவ ஸண்ஹஸுகு²மானம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம், பச்சயஸ்ஸ ச பரிக்³க³ண்ஹனே திக்கே²ன ஞாணேன ப⁴விதப்³ப³ம். தேஸம் பன க²யவயத³ஸ்ஸனே திக்க²தரேன ப⁴விதப்³ப³ம். திக்க²தரதா சஸ்ஸ நிஸானஸிலாயம் ஸண்ஹமட்ட²தாய கரணேன விய ப²ரஸுதா⁴ராய நிஸிதபா⁴வாபாத³னேன இந்த்³ரியானம் திக்க²பா⁴வாபாத³னேன ஸாதே⁴தப்³பா³. தஞ்ச யேஹி நவஹி ஆகாரேஹி ஹோதி, தேஸு க²ணிகானம் ஸங்கா²ரானம் க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனாகாரத³ஸ்ஸனம் பட²மம் வுத்தம் ‘‘உப்பன்னுப்பன்னானம் ஸங்கா²ரானம் க²யமேவ பஸ்ஸதீ’’தி. அஸதி ஞாணஸ்ஸ திக்க²தரபா⁴வே தத³பா⁴வதோ ஸேஸிந்த்³ரியதிக்க²தா தஸ்ஸ ஸம்பா⁴ரபா⁴வதோ வுத்தா, அவினாபா⁴வதோ வா. ஸக்கச்சகிரியாதி³க்³க³ஹணம் பன தஸ்ஸ உபாயத³ஸ்ஸனம். அஸப்பாயானி போ⁴ஜனாதீ³னி அனுபயுஜ்ஜனாதி³வஸேன வஜ்ஜேத்வா ஸப்பாயானி மத்தஸோ ஸேவமானேன. ரூபாரூபத⁴ம்மானம் அச்சந்தவிது⁴ரதாய ஏகஜ்ஜ²ம் அஸம்மஸிதப்³ப³த்தா, ததா² ஸம்மஸனஸ்ஸ ச இத⁴ அனதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘காலேன ரூபம் ஸம்மஸிதப்³ப³ம், காலேன அரூப’’ந்தி வுத்தம். தத்தா²பி ச ரூபஸ்ஸ ஓளாரிகதாய ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா பட²மம் ஸம்மஸிதப்³ப³தா வுத்தா. நிப்³ப³த்தி பஸ்ஸிதப்³பா³தி பட²மம் தாவ ஆக³மானுஸாரதோ அனுமானவஸேன த³ட்ட²ப்³பா³. ததோ பரம் அனுக்கமேன ப³லப்பத்தே பா⁴வனாஞாணே பச்சக்க²தோபி தி³ஸ்ஸதீதி.

ரூபனிப்³ப³த்திபஸ்ஸனாகாரகதா²வண்ணனா

700. ஸப்³பே³ஸந்தி காமாவசராதி³அண்ட³ஜாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னானம் ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம். பட²மம் கம்மதோ நிப்³ப³த்ததி தம்மூலகத்தா உதுஜாதி³ரூபானம். பரதோ பவத்தனககாயத³ஸகாதி³வஸேன லப்³ப⁴மானம் பப³ந்த⁴த்தயம், ஸந்ததிஸீஸம் வா ஸந்தா⁴ய ‘‘திஸந்ததிவஸேனா’’தி வுத்தம்.

த³ந்த⁴ம் மந்த³ம் சிரேன நிரோதோ⁴ ஏதஸ்ஸாதி த³ந்த⁴னிரோத⁴ம் ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகத்தா. தேனாஹ ‘‘க³ருபரிவத்தீ’’தி. தேனாதி தஸ்மா, யஸ்மா ‘‘ததோ ஸீக⁴தரம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஆயுஸங்கா²ரா கீ²யந்தீ’’தி (ஸம். நி. 2.228) வசனதோ ரூபத⁴ம்மாபி இத்தரகாலா ஏவ, அரூபத⁴ம்மா பன தேஹி ஸாதிஸயம் இத்தரகாலா, தஸ்மா ஆஹ ப⁴க³வாதி அத்தோ². யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² விசாரிதமேவ. தேஹி ஸதி³ஸாதி சித்தஸ்ஸ உப்பாத³ப⁴ங்க³க்க²ணேஹி ஸதி³ஸா. ஸப்³பே³ஸம்பி ஹி ஸங்கா²ரானம் உப்பாத³ப⁴ங்க³க்க²ணேஸு விஸதி³ஸதா நத்தி², ஸமானகாலாவ தே. டா²னப்பத்தந்தி டி²திக்க²ணப்பத்தம். தேனாதி து³தியப⁴வங்க³சித்தேன. வத்து²ரூபம் ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ நிஸ்ஸயோ ஹுத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ ந ஹோதி ட²பேத்வா மரணாஸன்னம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தேன ஸத்³தி⁴’’ந்திஆதி³.

ஏவம் படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²ய யாவ சுதிசித்தஸ்ஸ உப்பத்தி, தம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நிரோத⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² டா²னக்க²ணேதி படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே. யாவ பவத்தி நாம அத்தீ²தி யாவ ஸம்ஸாரப்பவத்தி நாம அத்தி², யாவ வா சித்தஸ்ஸ பவத்தி நாம அத்தி². அஸஞ்ஞூபபத்தியஞ்ஹி நத்தி² சித்தப்பவத்தீதி. ரூபூபபத்தியம் ஸம்ஸேத³ஜா ஓபபாதிகஸதி³ஸாதி ஓபபாதிகானம்யேவ க³ஹணம். ஓபபாதிகானம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன வா ஸம்ஸேத³ஜே ஸம்பிண்டே³தி. ஸத்தஸந்ததிவஸேனாதி சக்கு²த³ஸகாதீ³னம் ஸத்தன்னம் ஸந்ததிஸீஸானம் வஸேன.

701. தத்தா²தி கம்மதோ ரூபபவத்தியம். நானாக்க²ணிககம்மபச்சயபூ⁴தம்யேவ இத⁴ கம்மந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘கம்மம் நாம குஸலாகுஸலசேதனா’’தி. ஜீவிதனவகம் சக்கு²த³ஸகாதி³அந்தோக³த⁴மேவ கத்வா ‘‘ஸமஸத்ததிரூப’’ந்தி வுத்தம். தம் வா சக்கு²த³ஸகாதி³ விய ஸுக²பரிக்³க³ஹம் ந ஹோதீதி. ததே³வாதி யதா²வுத்தம் விபாகக்க²ந்த⁴கடத்தாரூபமாஹ. கம்மஞ்ஹி கம்மஜஸ்ஸ ஜனகம், பரிபாசகம்பி ஹோதி ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ, கம்மஜக்³கி³னோ ச வஸேன அனுரக்க²ணஸப்³பா⁴வதோ, ஆஹாராதி³படிலாப⁴ஹேதுதாய உபத்த²ம்ப⁴கனிமித்ததோ ச. தேனாஹ ‘‘உபத்த²ம்ப⁴கபச்சயோபி ஹோதீ’’தி. உபத்த²ம்ப⁴கபச்சயதா சஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயவஸேனேவ வேதி³தப்³பா³. கம்மம் பச்சயோ ஏதஸ்ஸாதி கம்மபச்சயம், ததே³வ சித்தம், தம் ஸமுட்டா²னம் ஏதஸ்ஸாதி கம்மபச்சயசித்தஸமுட்டா²னம். விபாகசேதஸிகானம்பி கம்மபச்சயசித்தஸமுட்டா²னதா வத்தப்³பா³, ந வா வத்தப்³பா³ கம்மஸமுட்டா²னகம்மபச்சயக்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா. டா²னப்பத்தா ஓஜா அஞ்ஞம் ஓஜட்ட²மகம் ஸமுட்டா²பேதி ஆஹாரானுக³தே ஸரீரேதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

தத்ராபீதி கம்மஸமுட்டா²னாஹாரஸமுட்டா²னேபி ஓஜட்ட²மகே. சதஸ்ஸோ வா பஞ்ச வா பவத்தியோ க⁴டேதீதி ஸதி³ஸஸந்ததிவஸேன சதஸ்ஸோ வா பஞ்ச வா ரூபகலாபப்பவத்தியோ ஸந்தானேதி. பா³ஹிரபச்சயவிஸேஸேன பன விஸதி³ஸா ப³ஹூபி பவத்தியோ க⁴டேதீதி வத³ந்தி. யதா² கம்மபச்சயாஹாரஸமுட்டா²னே பவேணிக⁴டனா, ஏவம் கம்மபச்சயஉதுஸமுட்டா²னேபீதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கம்மபச்சயஉதுஸமுட்டா²னம் நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² ச யதா² தத்த² தத்த² கோட்டா²ஸே பரம்பரப்பவத்திம் த³ஸ்ஸேந்தேன அகம்மஜா து³தியாதி³பவத்தியோ அஸம்பே⁴தே³ன த³ஸ்ஸிதா, ஏவம் கம்மஜாஹாரஸமுட்டா²னஉதுவஸேன, கம்மஜஉதுஸமுட்டா²னாஹாரவஸேன, கம்மபச்சயசித்தஜாஹாரஉதுஸமுட்டா²னஉதுஆஹாரவஸேன ச ஸம்பே⁴த³வஸேனாபி ரூபப்பவத்தி த³ஸ்ஸேதப்³பா³தி வத³ந்தி. தத்த² கம்மஜதோ பவத்தஆஹாரா விஸேஸபச்சயலாபே⁴ ஸதி யதா²வுத்தபரிமாணாஹி பவத்தீஹி உத்³த⁴ம்பி பவத்தியோ ந க⁴டேந்தீதி ந ஸக்கா வத்தும். ததா² ஹி ‘‘த³ஸ த்³வாத³ஸ வாரே பவத்திம் க⁴டேதீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.703), ‘‘ஏவம் தீ³க⁴ம்பி அத்³தா⁴னம் அனுபாதி³ன்னபக்கே² ட²த்வாபி உதுஸமுட்டா²னம் பவத்ததி ஏவா’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.704) ச வக்க²தி.

702. ஜனகாஜனகா மதாதி புரிமகா திகோட்டா²ஸஸங்க³ஹிதா ஜனகா, பச்சி²மகோட்டா²ஸிகா ‘‘ஸோளஸா’’தி வுத்தா அஜனகாதி மதா ஞாதா. குஸலகிரியதோதி குஸலதோ ச கிரியதோ ச. இரியாய காயிககிரியாய பவத்திட்டா²னதாய பத²பா⁴வதோ இரியாபதோ², க³மனாதி³, அத்த²தோ தத³வத்தா² ரூபப்பவத்தி. காமஞ்சேத்த² ரூபவினிமுத்தோ இரியாபதோ², விஞ்ஞத்தி ச நத்தி², ததா²பி ந ஸப்³ப³ம் ரூபஸமுட்டா²பகசித்தம் இரியாபதூ²பத்த²ம்ப⁴கம், விஞ்ஞத்திவிகாருப்பாத³கஞ்ச ஹோதி. யம் பன சித்தம் விஞ்ஞத்திஜனகம், தம் ஏகம்ஸதோ இதரஸ்ஸ ஜனகம் அவினாபா⁴வதோ, ததா² இரியாபதூ²பத்த²ம்ப⁴கம் ரூபஸ்ஸ. ஏதஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ரூபம், இரியாபத²ம், விஞ்ஞத்திஞ்சா’’தி ஸமுச்சயோ கதோ. விபாகவஜ்ஜானீதி ஏத்த² விபாகாபி⁴ஞ்ஞாத்³வயவஜ்ஜானீதி வத்தப்³ப³ம் தத³ஞ்ஞேஸம்யேவ ஸேஸக்³க³ஹணேன க³ஹேதப்³ப³த்தா. ந வா வத்தப்³ப³ம் ஸேஸக்³க³ஹணேனேவ அபி⁴ஞ்ஞாசித்தானம்பி நிவத்தேதப்³ப³தோ. ந விஞ்ஞத்திம் ஜனயந்தி மஹக்³க³தகுஸலாதீ³னம் ஸந்தபா⁴வேன அவிப்பா²ரிகபா⁴வதோ. விப்பா²ரிகமேவ ஹி காமாவசரகுஸலாதி³விஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேதி, இரியாபதூ²பத்த²ம்ப⁴கானி பன ஹோந்தி ஸதிபி ஸந்தபா⁴வே ஜா²னவேகே³ன ஸஉஸ்ஸாஹத்தா, யதோ தேஸம் ஜவனகிச்சதா. பஞ்ச ப⁴வங்க³சித்தானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபமேவ ஜனயந்தி, ந இரியாபத²ம் நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வேன பரிது³ப்³ப³லபா⁴வதோ. கிரியாமயசித்தேஹி அவிமிஸ்ஸப⁴வங்க³ப்பவத்திகாலே க²ந்தா⁴தி³ஸரீராவயவானம் நிச்சலபா⁴வேனாவட்டா²னம். ததா² ஹி அப்³போ³கிண்ணே ப⁴வங்கே³ பவத்தமானே அங்கா³னி ஓஸீத³ந்தி பவிட்டா²னி விய ஹோந்தி. ‘‘த்³வத்திம்ஸா’’தி பன ஆதி³னா வுத்தேஸு ஜாக³ரணசித்தேஸு வத்தமானேஸு அங்கா³னி உபத்த²த்³தா⁴னி யதா²பவத்தஇரியாபத²பா⁴வேனேவ பவத்தந்தீதி. த்³வேபஞ்சவிஞ்ஞாணானி ஸப்³ப³து³ப்³ப³லதாய ரூபம் ந ஜனேந்தி. படிஸந்தி⁴சித்தம் வத்து²து³ப்³ப³லதாய. கீ²ணாஸவானம் சுதிசித்தந்தி ஏத்த² –

‘‘காமாவசரானம் பச்சி²மசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா காமாவசரானம் பச்சி²மசித்தம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, ரூபாவசரே அரூபாவசரே பச்சி²மப⁴விகானம், யே ச ரூபாவசரம் அரூபாவசரம் உபபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸந்தி, தேஸம் சவந்தானம் தேஸம் வசீஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி, நோ ச தேஸம் காயஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி (யம. 2.ஸங்கா²ரயமக.88) –

பன வசனதோ அஞ்ஞேஸம்பி சுதிசித்தம் ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதீதி விஞ்ஞாயதி. ந ஹி ரூபஸமுட்டா²பகசித்தஸ்ஸ க³ப்³ப⁴க³ததாதி³விப³ந்தா⁴பா⁴வே காயஸங்கா²ராஸமுட்டா²பனே காரணம் அத்தி², ந ச யுத்தம் சுதோ ச சித்தஸமுட்டா²னரூபஞ்சஸ்ஸ பவத்ததி, நாபி ‘‘சுதிசித்தம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதீ’’தி பாளி அத்தி², ‘‘கீ²ணாஸவான’’ந்தி, பன விஸேஸனம் அப்படிஸந்தி⁴கனிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ தேஸம் சுதிசித்தஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பனம் பாகடந்தி கத்வா கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸோளஸ சித்தானீதி பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ஹணம் தேஸம் ரூபஜனனே ஏகம்ஸதோ நியமேதப்³ப³த்தா, அஞ்ஞானி பன ப³ஹூனி அரூபே உப்பன்னானி அனோகாஸக³தத்தா ரூபம் ந ஜனேந்தியேவ. ந டி²திக்க²ணே, ப⁴ங்க³க்க²ணே வா ரூபம் ஜனேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உப்பாத³க்க²ணே பன ப³லவம் அனந்தராதி³பச்சயலாப⁴தோ.

யதா² பத²வீஆத³யோ ரூபத⁴ம்மா சித்தஹேதுகா சித்தஸமுட்டா²னா, ஏவம் வேத³னாத³யோபீதி வுத்தம் ‘‘சித்தஸமுட்டா²னம் நாம தயோ அரூபினோ க²ந்தா⁴, ஸத்³த³னவக’’ந்திஆதி³. தேனேவாஹ – ‘‘கதமே த⁴ம்மா சித்தஸமுட்டா²னா? வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ காயவிஞ்ஞத்தி வசீவிஞ்ஞத்தீ’’தி (த⁴. ஸ. 1201, 1535). தத்த² காயவிஞ்ஞத்திஆதீ³னம் சித்தஸமுட்டா²னதா பரியாயதோ வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³ தேஸம் அனிப்ப²ன்னத்தா. ‘‘ஏவம் வுத்தம் சதுஸமுட்டா²னரூப’’ந்தி இமினா அதம்ஸமுட்டா²னஸ்ஸேவ சித்தஜரூபஸ்ஸ சித்தபச்சயதா த³ஸ்ஸிதா. யதா² பன கம்மபச்சயம் த³ஸ்ஸிதம், ஏவம் சித்தபச்சயே க³ய்ஹமானே தம்ஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ, ஸஹஜாதவேத³னாதீ³னஞ்ச சித்தபச்சயதா ஸியா. சித்தஸமுட்டா²னசித்தபச்சயே பன அஸங்கரதோ த³ஸ்ஸேதும் பச்சா²ஜாதபச்சயவஸேனேவ சித்தபச்சயம் உத்³த⁴டந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். சித்தஸமுட்டா²னஉதுஆஹாரேஹி கம்மஸமுட்டா²னஉதுஆஹாரா ப³லவந்தோ ஹோந்தீதி தேஸம் வஸேன சதுபஞ்சபவத்திக⁴டனம் வுத்தம், சித்தஸமுட்டா²னானம் பன வஸேன த்³வத்திப்பவத்திக⁴டனம் தம்பாகதிகசித்தவஸேன, மஹக்³க³தானுத்தரசித்தவஸேன பன ப³ஹுதராபி பவத்தியோ இச்சி²தப்³பா³. தம்னிப்³ப³த்தானம் சித்தஜரூபானம் உளாரபணீதபா⁴வதோ.

703. ‘‘உபாதி³ன்னம் கம்மஜரூபம் பச்சயம் லபி⁴த்வா’’தி ஏதேன ப³ஹித்³தா⁴ அனுபாதி³ன்னஓஜா ரூபாஹரணகிச்சம் ந கரோதீதி த³ஸ்ஸேதி. பச்சயலாபோ⁴ சஸ்ஸ கம்மஜபூ⁴தஸன்னிஸ்ஸயதாவஸேனாதி ஆஹ ‘‘தத்த² பதிட்டா²யா’’தி. தத்த² கம்மபச்சயசித்தஸமுட்டா²னாதி³ரூபஸ்ஸபி கம்மமூலகத்தா ஸியா கம்மஜபரியாயோதி தம்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘உபாதி³ன்ன’’ந்தி விஸேஸேத்வா வுத்தம். ஆஹாரபச்சயஸ்ஸ ஆஹாரோ ந கேவலம் உபத்த²ம்ப⁴கோவ, அத² கோ² ஜனகோபீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதுஸமுட்டா²னரூப’’ந்தி வுத்தம். ‘‘த³ஸ த்³வாத³ஸ வாரே’’தி வத்வா கத²ம் இமஸ்ஸேவ த³ஸ த்³வாத³ஸ வாரே பவத்திக⁴டனாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஏகதி³வஸம் பரிபு⁴த்தாஹாரோ’’திஆதி³. தா³ரகஸ்ஸ ஸரீரம் ப²ரித்வாதி நாபி⁴மூலானுக³தாஹி ரஸஹரணீஹி ப²ரித்வா, அஞ்ஞதா² ஜலாபு³அந்தரிகே காயே மக்க²னாவஸேன ந ஸம்மாவினியோகோ³ ஆஹாரஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதீதி.

உபாதி³ன்னகோ அனுபாதி³ன்னகோதி து³விதே⁴ ஆஹாரே புப்³பே³ அனுபாதி³ன்னகோ ஆஹாரபச்சயஆஹாரோ த³ஸ்ஸிதோதி இதரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கம்மஜாஹாரோ’’திஆதி³ வுத்தம். தம் கம்மபச்சயாஹாரஸமுட்டா²னே வுத்தனயமேவ. தேனாஹ ‘‘சதஸ்ஸோ வா பஞ்ச வா பவத்தியோ க⁴டேதீ’’தி. ஆஹாரபச்சயஉதுனோபி உதுபச்சயாஹாரஸ்ஸ விய த³ஸ த்³வாத³ஸ வாரே பவத்திக⁴டனா வேதி³தப்³பா³. வுத்தனயத்தா ந உத்³த⁴தந்தி வத³ந்தி. ஸேஸானந்தி கம்மசித்தஉதுஸமுட்டா²னானம் திஸந்ததிரூபானம். கப³ளீகாராஹாரோ ஹி அஞ்ஞாஹாரஸமுட்டி²தஸ்ஸ, திஸந்ததிரூபானஞ்ச உபத்த²ம்ப⁴கவஸேன அத்தனா உப்பாதி³தஸ்ஸ ஜனகோ ஹுத்வா பச்சயோ ஹோதி. ஏவம் ஆஹாரபச்சயோ ஹோந்தோயேவ அத்தி²அவிக³தவஸேனாபி பச்சயோ ஹோதி, நிஸ்ஸயபா⁴வோ பன பட்டா²னனயேன நத்தி². ஆஹாரபச்சயா பவத்தமானானி ரூபானி ஆஹாரனிஸ்ஸயானி நாம ஹோந்தீதி ஸுத்தந்தனயேன வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. பரதோ உதுனோ நிஸ்ஸயஜோதனாயபி ஏஸேவ நயோ.

704. கம்மஸமுட்டா²னாதி³வஸேன சதுப்³பி³தா⁴யபி தேஜோதா⁴துயா ரூபுப்பாத³னே ஸமத்த²பா⁴வதோ ‘‘உது நாம சதுஸமுட்டா²னா தேஜோதா⁴தூ’’தி வுத்தம். ஏஸ து³விதோ⁴ ஹோதீதி ஏஸ உது தேஜோதா⁴துபா⁴வாவிஸேஸேபி திக்க²மந்த³தாவிஸேஸேன உண்ஹோ, ஸீதோதி து³விதோ⁴ ஹோதி. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² விசாரிதமேவ. யதி³பி உது உபாதி³ன்னகேன வினாபி ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி, இந்த்³ரியப³த்³தே⁴ பன தேன வினா தஸ்ஸ ரூபுப்பாத³னம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘உபாதி³ன்னகம் பச்சயம் லபி⁴த்வா’’தி. தேனாஹ ‘‘சதுஸமுட்டா²னோ உதூ’’தி. உதுஸமுட்டா²னோயேவ ஹி உது உபாதி³ன்னகேன வினா ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. உதுபச்சயம் நாம சதுஸமுட்டா²னிகம் ரூபம். யஞ்ஹி உதுஸமுட்டா²னம் பன்னரஸவித⁴ம் ரூபம், யஞ்ச தத³ஞ்ஞதிஸந்ததிரூபம், தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஸபா⁴கோ³ உதுஉபத்த²ம்ப⁴கபச்சயோ ஹோதீதி. யஸ்மா விஸபா⁴கோ³ உது ஹிமாதி³ விய பது³மாதீ³னம் விஸதி³ஸரூபுப்பத்திஹேதுபூ⁴தம் புரிமரூபம் வினாஸேந்தம் விய ஹோதி, தஸ்மா ஸபா⁴க³ம், விஸபா⁴க³ஞ்ச ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வுத்தம் ‘‘உது சதுஸமுட்டா²னிகரூபானம் பவத்தியா ச வினாஸஸ்ஸ ச பச்சயோ ஹோதீ’’தி.

தீ³க⁴ம்பி அத்³தா⁴னந்தி ‘‘த³ஸ த்³வாத³ஸ வாரே’’தி அஞ்ஞஸ்ஸ வுத்தபரிச்சே²த³தோ தீ³க⁴ம்பி காலம். உது ஹி ஸபா⁴க³ஸந்ததிவஸேன லத்³த⁴பச்சயம் சிரதரம்பி காலம் ஸதி³ஸாகாரம் ரூபப்பவத்திம் ஸந்தானேதி உபாதி³ன்னகஸன்னிஸ்ஸயேன வினா, பகே³வ இதரதா². தேனாஹ ‘‘அனுபாதி³ன்னபக்கே² ட²த்வாபீ’’தி, மம்ஸவினிமுத்தகேஸலோமனக²சம்மகி²லதிலகாதி³வஸேன ஜீவமானஸரீரே அஞ்ஞத்த² மதகளேவராதி³வஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ரூபஸ்ஸ நிப்³ப³த்தியா தி³ட்டா²ய தஸ்ஸ ப⁴ங்கோ³பி தி³ட்டோ²யேவ ஹோதி இத்தரகாலத்தா த⁴ம்மப்பவத்தியாதி ஆஹ ‘‘நிப்³ப³த்திம் பஸ்ஸந்தோ காலேன ரூபம் ஸம்மஸதி நாமா’’தி. ந ஹி நிப்³ப³த்திமத்தத³ஸ்ஸனம் ஸம்மஸனம் நாம ஹோதி, உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனஞ்ச அதி⁴கதந்தி. ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி நிப்³ப³த்திக்³க³ஹணேஸு.

அரூபனிப்³ப³த்திபஸ்ஸனாகாரகதா²வண்ணனா

705. லோகியசித்துப்பாத³வஸேனேவாதி அவதா⁴ரணம் இதரஸ்ஸ அவிஸயத்தா.

நிப்³ப³த்ததி தம்தம்ப⁴வவஸேன. ததே³வ ஏகூனவீஸதிப்பபே⁴த³ம் சித்தம் ப⁴வங்க³வஸேன நிப்³ப³த்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததா² சுதிவஸேன ததா³ரம்மணவஸேனாதி ஏத்தா²பி. தத்தா²தி தேஸு ஏகூனவீஸதிசித்துப்பாதே³ஸு. அனந்தரசித்ததோ பட்டா²யாதிஆதி³னாபி பவத்தியேவ வுத்தா.

ஸோ பன படிஸந்தி⁴சித்தானம்யேவ பவத்தியம் பவத்தனாகாரோதி ஸுத்³த⁴ப்பவத்திசித்தானம் உப்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பவத்தே பனா’’திஆதி³மாஹ. அஸம்பி⁴ன்னத்தாதி அவினட்ட²த்தா. ‘‘அஸம்பி⁴ன்னத்தா சக்கு²ஸ்ஸா’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘சக்கு²பஸாத³ஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘டி²திப்பத்தமேவா’’தி இமினா யதா² நிருஜ்ஜ²மானம் ரூபம் கஸ்ஸசி பச்சயோ ந ஹோதி, ஏவம் உப்பஜ்ஜமானம்பீதி த³ஸ்ஸேதி. சக்கு²விஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. காமாவசரகுஸலாகுஸலகிரியசித்தேஸு ஏகம் வா பஞ்ச, ஸத்த வா ஜவனானி ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபேக்கா²ஸஹக³தாஹேதுகம் சித்தம் வாதி வா-ஸத்³த³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். வோட்ட²ப்³ப³னஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய ஏவம் வுத்தம், தம் பன து³தியமோக⁴வாரவஸேன வேதி³தப்³ப³ம். பஞ்ச ஜவனானி ஸுத்தமுச்சி²தாதி³காலே, ஸத்த பாகதிககாலே வேதி³தப்³பா³னி. ஜவனாரம்மணானுரூபந்தி ‘‘திஹேதுகம் சே ஜவனம், திஹேதுகம், த்³விஹேதுகம் வா’’திஆதி³னா, ‘‘இட்ட²ம் சே ஆரம்மணம், ஸோமனஸ்ஸஸஹக³த’’ந்திஆதி³னா ச ஜவனஸ்ஸ, ஆரம்மணஸ்ஸ ச அனுரூபம். ஸேஸத்³வாரேஸூதி ஸோதத்³வாராதி³ஸேஸத்³வாரேஸு.

அனுக்கமேனாதி உத³யப்³ப³யஞாணாதி⁴க³மானுக்கமேன பஞ்ஞாபா⁴வனம் ஸம்பாதே³தி அரஹத்தம் அதி⁴க³ச்ச²தி.

ரூபஸத்தகஸம்மஸனகதா²வண்ணனா

706. ரூபேஸு மனஸிகாரஸத்தகம் ரூபஸத்தகம், ரூபத⁴ம்மேஸு ஸத்தஹாகாரேஹி மனஸி காரோதீதி அத்தோ². ஏவம் அரூபஸத்தகம்பி வேதி³தப்³ப³ம். இமேஹி ஆகாரேஹீதி இமேஹி ஆதா³னனிக்கே²பனமனஸிகாராதி³ப்பகாரேஹி, இமேஹி வா யதா²வுத்தகோட்டா²ஸேஹி. ஆரோபேத்வாதி திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா.

ஆதா³னனிக்கே²பனதோதி ப⁴வஸ்ஸ க³ஹணவிஸ்ஸஜ்ஜனதோ, ஜாதிதோ, மரணதோ சாதி அத்தோ². வயோவுட்³ட⁴த்த²கா³மிதோதி வயஸா வுட்³ட⁴ஸ்ஸ அத்த²கா³மிபா⁴வதோ, அத்த²ங்க³மதோ இச்சேவ அத்தோ². ஆஹாரதோதி ஆஹாரஹேது, ரூபஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தஆஹாரதோதி அத்தோ². அயலோஹாதி³பூ⁴மிபாஸாணாதி³பே⁴த³ம் விவித⁴வண்ணஸண்டா²னம் கம்மானபேக்க²ம் ஸபா⁴வஸித்³த⁴ம் ரூபம் த⁴ம்மதாரூபம். ஸத்தாதி ஸத்ததா⁴ ஸத்தஹாகாரேஹி. விபஸ்ஸதீதி தம் தம் கோட்டா²ஸம் திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா விபஸ்ஸதி ஸம்மஸதி.

‘‘பா⁴ராதா³னம் து³க²ம் லோகே’’தி வசனதோ க²ந்த⁴பா⁴ரஸ்ஸ ஆதி³தோ க³ஹணந்தி கத்வா ‘‘ஆதா³னந்தி படிஸந்தீ⁴’’தி ஆஹ. ‘‘ஸப்³பே³வ நிக்கி²பிஸ்ஸந்தி, பூ⁴தா லோகே ஸமுஸ்ஸய’’ந்தி (தீ³. நி. 2.220; ஸம். நி. 1.186) பன வசனதோ க²ந்த⁴பா⁴ரனிக்கே²போதி கத்வா ‘‘நிக்கே²பனந்தி சுதீ’’தி வுத்தம். ‘‘யோ சிரம் ஜீவதி, ஸோ வஸ்ஸஸத’’ந்தி (தீ³. நி. 2.7; ஸம். நி. 1.145-146; அ. நி. 7.74) வசனதோ ததோ ஊனாதி⁴கபா⁴வோ அப்பமாணந்தி வுத்தம் ‘‘ஏகம் வஸ்ஸஸதம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா’’தி. ஏத்த²ந்தரே ஸப்³பே³ ஸங்கா²ராதி ஏதஸ்மிம் ஆதா³னனிக்கே²பந்தரே பவத்தா ஸப்³பே³ பூ⁴துபாதா³யரூபப்பபே⁴தா³ ஸங்கா²ரா. ரூபத⁴ம்மேஸு ஹி இத³ம் ஸம்மஸனவிதா⁴னந்தி. ‘‘அனிச்சா’’தி க³ஹிதமத்தம் யுத்திதோ ஹத³யே பதிட்டா²பனத்த²ம் ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உப்பாத³வயவத்திதோதி உப்பஜ்ஜனவஸேன, நிருஜ்ஜ²னவஸேன ச பவத்தனதோ, அஹுத்வா ஸம்ப⁴வதோ ஹுத்வா வயூபக³மனதோதி அத்தோ². விபரிணாமதோதி ஸந்தானஸ்ஸ புரிமுத்தரவிஸதி³ஸபா⁴வதோதி வத³ந்தி. தம் வஸ்ஸஸதபரிச்சி²ன்னே ரூபே இத³ம் ஸம்மஸனந்தி அதி⁴ப்பாயேனேவ வுத்தம் ஸியா, ஜராமரணேன விபரிணாமேதப்³ப³தோதி அத்தோ². அஸதிபி த⁴ம்மபே⁴தே³ அவத்தா²பே⁴தோ³ இச்சி²தப்³போ³. ந ஹி உப்பாதா³வத்தா² ஏவ ப⁴ங்கா³வத்தா²தி யுத்தா. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஜராய சேவ மரணேன சாதி த்³வேதா⁴ பரிணாமபகதிதாயா’’தி. ஸபா⁴வவிக³மோ ஏவ வா ஏத்த² விபரிணாமோ. க²ணிகதா தாவகாலிகதா. நிச்சஸபா⁴வாபா⁴வோ ஏவ நிச்சபடிக்கே²போ. அனிச்சத⁴ம்மா ஹி தேனேவ அத்தனோ ஸபா⁴வேன ஜானந்தானம் நிச்சதம் படிக்கி²பந்தி நாம. யதோ ந நிச்சந்தி அனிச்சம், உப்பாத³க்க²ணே யத³வத்தா² ஸங்கா²ரா, ந தத³வத்தா² டி²திக்க²ணேதி அவத்த²ந்தரப்பத்தியா ஞாயதி தேஸம் கிலமனாகாரோதி ஆஹ ‘‘டி²தியம் ஜராய கிலமந்தீ’’தி, ஸ்வாயமத்தோ² பாகடஜராய வேதி³தப்³போ³. யே பன ஸங்கா²ரானம் டி²திம் ந ஸம்படிச்ச²ந்தி, தத்த² வத்தப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வோ நாம து³ரதிக்கமோ ஜரானந்தரம் ப⁴ங்கோ³தி ஆஹ ‘‘ஜரம் பத்வா அவஸ்ஸம் பி⁴ஜ்ஜந்தீ’’தி. தஸ்மாதி யஸ்மா உப்பாத³ஜராப⁴ங்க³வஸேன ஸங்கா²ரானம் நிரந்தரபா³த⁴தா, ததோ ச நேஸம் து³ஸ்ஸஹதாய து³க்க²மதா, திஸ்ஸன்னம் து³க்க²தானம், ஸம்ஸாரது³க்க²ஸ்ஸ ச அதி⁴ட்டா²னதாய து³க்க²வத்து²தா, தஸ்மா. அபி⁴ண்ஹ…பே… து³க்கா²தி யோஜனா.

‘‘ஸுக²படிக்கே²பதோ’’தி இத³ம் வுத்தனயமேவ. டி²திம் மா பாபுணந்து, உப்பஜ்ஜமானாகாரேனேவ பவத்தந்தூதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘உப்பன்னா’’தி இமினா உப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³தா வுத்தா. டா²னப்பத்தா மா ஜீரந்தூதி கஸ்மா வுத்தம், நனு அத்த²தோ டி²தி ஏவ ஜராதி? ஸச்சமேதம், ஜராவஸேன பன யோ கிலமதோ², ஸோ இத⁴ ஜராக்³க³ஹணேன க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மா பி⁴ஜ்ஜந்தூதி நிச்சதம் ஆஸீஸதி. கஸ்ஸசி த⁴ம்மிஸ்ஸரஸ்ஸாபி ப⁴க³வதோ வஸவத்திபா⁴வோ நத்தி². ந ஹி லக்க²ணஞ்ஞத²த்தம் கேனசி காதும் ஸக்கா. பா⁴வஞ்ஞத²த்தமேவ ஹி இத்³தி⁴விஸயோ. ஸுஞ்ஞா ஸங்கா²ரா தேன தீஸு டா²னேஸு வஸவத்தனாகாரேன. தஸ்மாதி வுத்தகாரணபராமஸனம். ஸுஞ்ஞதோதி நிவாஸீகாரகவேத³கஅதி⁴ட்டா²யகவிரஹேன ததோ ஸுஞ்ஞதோ, ந நிஸ்ஸபா⁴வதோதி ஏகச்சபரிகப்பிதஸபா⁴வஸுஞ்ஞதோ. அஸ்ஸாமிகதோதி ஸாமிபூ⁴தஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ. ஏதேன அனத்தனியதம் த³ஸ்ஸேதி. அவஸவத்திதோதி யதா²வுத்தவஸவத்திபா⁴வாபா⁴வதோ. அத்தபடிக்கே²பதோதி பரபரிகப்பிதஸ்ஸ அத்தனோ படிக்கி²பனதோ. ‘‘ஸுஞ்ஞதோ’’திஆதி³னா ஹி த⁴ம்மானம் பா³ஹிரகபரிகப்பிதஅத்தவிரஹோ வுத்தோ, இமினா பன அதம்ஸபா⁴வதோ அத்தா ந ஹோதீதி.

707. ஏத்த² ச ‘‘உப்பாத³வயவத்திதோ’’திஆதி³னா சதூஹி காரணேஹி அனிச்சா, ‘‘அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனதோ’’திஆதி³னா சதூஹி காரணேஹி து³க்கா², ‘‘ஸுஞ்ஞதோ’’திஆதி³னா சதூஹி காரணேஹி அனத்தாதி ரூபத⁴ம்மே நிருள்ஹம் லக்க²ணத்தயம் புப்³பே³ அத்தனா அஸல்லக்கி²தம் ஸல்லக்கே²த்வா ஸம்மஸந்தோ தம் தத்த² ஆரோபேதீதி வுச்சதி. ததா² பனானேன ஆதா³னனிக்கே²பனவஸேன ஸம்மஸிதத்தா ஆஹ ‘‘ரூபே திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா’’தி.

தத்த² ச யஸ்மா அனிச்சலக்க²ணக்³க³ஹணபுப்³ப³கம் து³க்க²லக்க²ணக்³க³ஹணம், து³க்க²லக்க²ணக்³க³ஹணபுப்³ப³கம் வா அனத்தலக்க²ணக்³க³ஹணம். அனிச்சலக்க²ணஞ்சேத்த² ரூபபே⁴தே³ன த³ஸ்ஸியமானம் யதோ²ளாரிகதோ தீ³பேதப்³ப³ந்தி தம் வஸ்ஸஸதபரிச்சே²தே³ன பட²மம் த³ஸ்ஸேந்தேன வஸ்ஸஸதம் டி²தஸ்ஸ ‘‘த³ஸ வா வீஸதி வா’’திஆதி³னா விப⁴ஜித்வா அனுக்கமேன யாவஉத்³த⁴ரணாதி³கோட்டா²ஸவஸேன ரூபஸ்ஸ ப⁴ங்க³ம் தி³ஸ்வா ததோ ‘‘அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா’’தி திலக்க²ணாரோபனம் வயோவுட்³ட⁴த்த²ங்க³மதோ ஸம்மஸனந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தமேவ வஸ்ஸஸத’’ந்திஆதி³னா வயவஸேன ரூபஸ்ஸ ஸம்மஸனவிதி⁴ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² யஸ்மா ஓளாரிகவஸேனேவாயம் ஆதி³தோ ரூபபே⁴தோ³ க³ய்ஹதி, தஸ்மா ந வஸ்ஸஸதம் ஸமகோட்டா²ஸவஸேன விப⁴த்தம், மஜ்ஜி²மாவத்தா²ய வா ததா²ரூபத்தா மஜ்ஜி²மவயே ஏகம் வஸ்ஸம் வட்³டி⁴தம்.

708. மந்த³தாபா³ஹுல்லேன பவத்தம் வஸ்ஸானம் த³ஸகம் மந்த³த³ஸகம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

ததா³தி பட²மே வஸ்ஸத³ஸகே. ஸோதி புக்³க³லோ. சபலோதி அனவட்டி²தகிரியதாய தரலோ. தேன மோமூஹபா⁴வதோ விஸேஸேதி. ந ஹேஸ நவமத³ஸகே விய மோமூஹபா⁴வேன மந்தோ³, அத² கோ² சபலதாயாதி. தேனாஹ ‘‘குமாரகோ’’தி. ததியே த³ஸகே மம்ஸபாரிபூரியா யதா²ரஹம் ச²விவண்ணோ விப்பஸீத³தீதி ஆஹ ‘‘வண்ணாயதனம் வேபுல்லம் பாபுணாதீ’’தி. சதுத்தே² த³ஸகே அட்டீ²னம், ந்ஹாரூனஞ்ச தி²ரபா⁴வப்பத்தியா ப³லஞ்ச தா²மோ ச வேபுல்லம் பாபுணாதி. பஞ்சமே த³ஸகே யோப்³ப³னமத³ஸ்ஸ தூ³ரீபா⁴வேன யேபு⁴ய்யேன கிலேஸதனுதாய பஞ்ஞா யதா²ரஹம் ஸுவிஸதா³ ஹோதி. கி²ட்³டா³ய ரதி கி²ட்³டா³ரதி. கபல்லிகாதி³னிஸ்ஸயவிஸேஸேன பதீ³பஸ்ஸ ஸுத்³த⁴தாதி³ விய நிஸ்ஸயவிஸேஸேன பஞ்சமச²ட்ட²த³ஸகேஸு பஞ்ஞாய பு³த்³தி⁴ஹானியோ வேதி³தப்³பா³. புரதோ பப்³பா⁴ரோ ஹோதி கடிஸந்தி⁴கீ³வாஸந்தீ⁴னம் வஸேன ரஸ்ஸஸ்ஸாபி, பகே³வ தீ³க⁴ஸ்ஸ. பப்³பா⁴ரோதி ச க³ருபா⁴வேன பலம்ப³கோ. மோமூஹோ ஹோதி ஸதிபஞ்ஞாவிப்பவாஸதோ. ஸயனப³ஹுலோவ ஹோதி டா²னாதி³வஸேன ஸரீரபா⁴ரம் வஹிதும் அஸக்கோந்தோ.

709. திண்ணம் திண்ணம் வஸ்ஸானந்தி யேபு⁴ய்யதாய வுத்தம். சதுவஸ்ஸிகோபி ஹி ஏகோ கோட்டா²ஸோ ஹோதீதி. த்³விஸதம் கோட்டா²ஸே கத்வா ஏகேகஅயனவஸேனாதிபி வேதி³தப்³ப³ம்.

வஸ்ஸானே பவத்தரூபந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தம் பன வஸ்ஸானம் த்³விதா⁴ ஸமத்தம், ந புப்³பே³ விய சதுமாஸந்தி ஆஹ ‘‘த்³வேமாஸ’’ந்தி. அச்சந்தஸம்யோகே³ சேதம் உபயோக³வசனம். ஸோ பன வஸ்ஸானோ உது ஸாவணபோட்ட²பாத³மாஸா, அஸ்ஸயுஜகத்திகமாஸா ஸரதோ³, மிக³ஸிரபு²ஸ்ஸமாஸா ஹேமந்தோ, மாக⁴ப²க்³கு³னமாஸா ஸிஸிரோ, சித்தவேஸாக²மாஸா வஸந்தோ, ஜேட்டா²ஸள்ஹமாஸா கி³ம்ஹோ உதூதி வேதி³தப்³போ³. ச² கோட்டா²ஸே கத்வாதி த³ஸத³ஸனாடிகாவஸேன ச² கோட்டா²ஸே கத்வா.

710. அபி⁴முக²ம் புரதோ கமனம் அபி⁴க்கமோ. படினிவத்தனவஸேன கமனம் படிக்கமோ. ஆமுக²ம் லோகனம் ஆலோகனம். விவித⁴ம் இதோ சிதோ ச லோகனம் விலோகனம். ஹத்த²பாதா³னம் ஸங்குசனம் ஸமிஞ்ஜனம். ஆயமனம் பஸாரணம்.

பாது³த்³த⁴ரணகாலேதி து³தியபாது³த்³த⁴ரணகாலே. பாத³ஸ்ஸாதி உத்³த⁴டபாத³ஸ்ஸ. ஓமத்தாதி ஸத்திதோ ஹீனப்பமாணா. தேனாஹ ‘‘மந்தா³’’தி. இதராதி தேஜோவாயோதா⁴துயோ. யதா² பாத³ஸ்ஸ உத்³த⁴ரணம் ஸிஜ்ஜ²தி, ததா² பவத்தசித்தஸமுட்டா²னரூபேஸு ஏகம்ஸதோ தேஜோவாயோதா⁴தூனம் அதி⁴மத்ததா இச்சி²தப்³பா³ ஸல்லஹுகஸபா⁴வதாய தாஸம். ததோ ஏவ ச இதராஸம் ஓமத்ததா க³ருஸபா⁴வத்தா. தம்ஸம்ப³ந்த⁴த்தா பன ஸேஸம் திஸமுட்டா²னரூபம் தக்³க³திகமேவ ஹோதி. காயவசீவிஞ்ஞத்திபவத்தியம் வாயோபத²வீஅதி⁴மத்ததா இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். புரதோ ஹரணே, பச்ச²தோ ஹரணே ச உத்³த⁴ரணே விய ஸல்லஹுகஸபா⁴வரூபப்பவத்தீதி தாஸம்யேவ த்³வின்னம் தா⁴தூனம் அதி⁴மத்ததா இச்சி²தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ததா² அதிஹரணவீதிஹரணேஸூ’’தி. யதா² உத்³த⁴ரணாதீ³ஸு ஸல்லஹுகஸபா⁴வத்தா பச்சி²மானம் த்³வின்னம் தா⁴தூனம் கிச்சம் அதி⁴கம் ஹோதி, இதராஸம் ஹீனம், ஏவம் வோஸ்ஸஜ்ஜனாதீ³ஸு தீஸு க³ருஸபா⁴வத்தா புரிமானம் த்³வின்னம் கிச்சம் அதி⁴கம் ஹோதி, இதராஸம் ஹீனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வோஸ்ஸஜ்ஜனே’’திஆதி³.

தது³பாதா³யரூபானீதி தா தா⁴துயோ நிஸ்ஸாய பவத்தஉபாதா³ரூபானி. ஏத்தே²வாதி உத்³த⁴ரணேயேவ. தேனாஹ ‘‘அதிஹரணம் அப்பத்வா’’தி. இதீதி ஏவம். தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் உத்³த⁴ரணாதி³கோட்டா²ஸே. பப்³ப³ம்பப்³ப³ந்திஆதி³ தேஸம் த⁴ம்மானம் கோட்டா²ஸந்தரஸங்கராபா⁴வத³ஸ்ஸனம். தடதடாயந்தாதி தடதடாயந்தி விய, தேன நேஸம் பவத்திக்க²ணஸ்ஸ இத்தரதம் த³ஸ்ஸேதி.

711. அஸ்ஸாதி ஸம்மஸனஸ்ஸ. தா³ருதிணுக்காதீ³ஸூதி தா³ருஉக்காதிணுக்காதீ³ஸு. ‘‘கிம் அந்த⁴பா³ல ஏகக⁴னம் ஸததம் ஸப்³ப³தா³பா⁴விம் ஏகந்தி மஞ்ஞஸீ’’தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘கிமேத்த² மனாப’’ந்தி. இத³ம்பீதி யதி³த³ம் தேலவட்டிக்க²யேன பதீ³பஸ்ஸ அபஞ்ஞாயனம் வுத்தம், இத³ம்பி. அங்கு³லங்கு³லந்தரேதி அங்கு³லியா மிதம் அங்கு³லந்தி அங்கு³லப்பமாணே பதே³ஸேதி அத்தோ². தந்துனோ அவயவலேஸபூ⁴தம் பரமஸுகு²மபா⁴வப்பத்தம் அம்ஸும் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘அம்ஸும் பன முஞ்சித்வா’’தி.

தத்தா²திஆதி³ உபமாஸம்ஸந்த³னம். தத்த² காமம் உபமேய்யே விய உபமாயம் பாகடோ காலபே⁴தோ³ நத்தி², ஏககோட்டா²ஸக³தம் பன கோட்டா²ஸந்தரம் ந பாபுணாதீதி ஏத்தாவதா உபமாபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. உபமாயம்பி வா தாவ யாவாதி காலஸ்ஸ பே⁴த³மத்தா லப்³ப⁴தேவாதி தஸ்ஸா க³ஹணே காலபே⁴த³வஸேனாபி உபமா யோஜேதப்³பா³.

712. புப்³பே³ ஆதா³னனிக்கே²பாதி³வஸேன சதுஸந்ததிரூபம் ஸங்க⁴ரித்வா த³ஸ்ஸிதம், இதா³னி ஆஹாரஸமுட்டா²னாதி³வஸேன பி⁴ந்தி³த்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததே³வ ரூபம் விஸங்க²ரித்வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² விஸங்க²ரித்வா விப⁴ஜித்வா. ‘‘விஸங்க⁴ரித்வா’’தி வா பாடோ², அயமேவத்தோ². ஆஹாரமயந்தி ஆஹாரேன நிப்³ப³த்தம். ஜ²த்தந்தி மிலாதம். கிலந்தந்தி கி²ன்னம். தா⁴தந்தி தித்தம். பீணிதந்தி மம்ஸூபசயஸம்பத்தியா பீணிதம். ததோ ஏவ முது³. ஸினித்³த⁴ந்தி ஸினித்³த⁴ச்ச²விதாய ஸண்ஹம். ததோ ஏவ ப²ஸ்ஸவந்தம்.

713. உண்ஹகாலே ஸமுட்டி²தம் ரூபந்தி உண்ஹஸந்தாபேன ஸந்தத்தம் ரூபம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸீதஉதுனாதி ஸப்பாயேன ஸீதஉதுனா.

714. ஆயதனத்³வாரவஸேனாதி ஆயதனஸங்கா²தத்³வாரவஸேன. கம்மத்³வாரனிவத்தனத்த²ம் ஆயதனக்³க³ஹணம். காயத்³வாரேதி பஸாத³காயத்³வாரே. மனோத்³வாரம் நாம ஸாவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம். தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வதோ ஹத³யவத்து²ம் ஸந்தா⁴ய நிஸ்ஸிதவோஹாரேன ‘‘மனோத்³வாரே’’தி வுத்தம், யத்த² மனோத்³வாருப்பத்தி.

715. ஸோமனஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸிதவஸேனாதி ஸோமனஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸிதபுக்³க³லவஸேன, ஸோமனஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸிதகாலவஸேன வா.

அயமத்தோ²தி அயம் இதா³னி வுச்சமானோ ஸங்கா²ரானம் அதிஇத்தரக²ணதாஸங்கா²தோ அத்தோ².

ஜீவிதந்தி ஜீவிதிந்த்³ரியம். ஸுக²து³க்கா²தி ஸுக²து³க்க²வேத³னா. உபேக்கா²பி ஹி ஸுக²து³க்கா²ஸு ஏவ அந்தோக³தா⁴ இட்டா²னிட்ட²பா⁴வதோ. அத்தபா⁴வோதி ஜீவிதவேத³னாவிஞ்ஞாணானி ட²பேத்வா அவஸிட்ட²த⁴ம்மா வுத்தா. ஸஞ்ஞாதி கேசி. கேவலாதி அத்தனா நிச்சபா⁴வேன வா அவோமிஸ்ஸா. ஏகசித்தஸமாயுத்தாதி ஏகேகேன சித்தேன ஸஹிதா. லஹுஸோ வத்ததே க²ணோதி வுத்தனயேன ஏகசித்தக்க²ணிகதாய லஹுகோ அதிஇத்தரோ ஜீவிதாதீ³னம் க²ணோ வத்ததி.

சுல்லாஸீதிஸஹஸ்ஸானி கப்பந்தி சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸபரிமாணம் கப்பம், அச்சந்தஸம்யோகே³ ஏதம் உபயோக³வசனம். கப்பந்தி ச ஸாமஞ்ஞவஸேன ஏகவசனம். மரூதி தே³வா. த்³வீஹி சித்தேஹி ஸமோஹிதாதி ஏவம் சிரஜீவினோபி தே த்³வீஹி சித்தேஹி ஸஹிதா ஹுத்வா ந திட்ட²ந்தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – தேஸம்பி ஸந்தானே ஜீவிதாதீ³னி த்³வீஹி சித்தேஹி ஸஹ ந திட்ட²ந்தி, ஏகேன சித்தேன ஸஹ உப்பன்னானி தேனேவ ஸஹ நிருஜ்ஜ²னதோ யாவ து³தியா ந திட்ட²ந்தீதி.

யே நிருத்³தா⁴ மரந்தஸ்ஸாதி சவந்தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ சுதிசித்தேன ஸத்³தி⁴ம் நிருத்³தா⁴தி வத்தப்³பா³ யே க²ந்தா⁴. திட்ட²மானஸ்ஸ வா இதா⁴தி யே வா இத⁴ பவத்தியம் திட்ட²ந்தஸ்ஸ த⁴ரந்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³ப்பத்தியா நிருத்³த⁴க்க²ந்தா⁴. ஸப்³பே³பி ஸதி³ஸா தே ஸப்³பே³பி ஏகஸதி³ஸா அத்த²ங்க³தா அப்படிஸந்தி⁴கா புன ஆக³ந்த்வா படிஸந்தா⁴னாபா⁴வேன விக³தா. யதா² ஹி சுதிக்க²ந்தா⁴ ந நிப்³ப³த்தந்தி, ஏவம் ததோ புப்³பே³பி க²ந்தா⁴. தஸ்மா ஏகசித்தக்க²ணிகம் ஸத்தானம் ஜீவிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

அனந்தரா ச யே ப⁴க்³கா³தி யே ஸங்கா²ரா அனந்தரமேவ ப⁴க்³கா³ நிருத்³தா⁴. யே ச ப⁴க்³கா³ அனாக³தேதி யே ச ஸங்கா²ரா அனாக³தே ப⁴க்³கா³ ப⁴ஞ்ஜனஸீலா பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. தத³ந்தரா நிருத்³தா⁴னந்தி தேஸம் அதீதானாக³தானம் அந்தரா வேமஜ்ஜே² பச்சுப்பன்னதம் பத்வா நிருத்³தா⁴னம் ப⁴க்³கா³னம். வேஸமம் நத்தி² லக்க²ணேதி தேஸம் திவிதா⁴னம்பி ப⁴ங்க³லக்க²ணனிமித்தம் விஸமதா விஸதி³ஸதா நத்தி².

அனிப்³ப³த்தேன ந ஜாதோதி அனுப்பன்னேன சித்தேன ஜாதோ ந ஹோதி, அஜாதோ நாம ஹோதி. பச்சுப்பன்னேன வத்தமானேன சித்தேன ஜீவதி ஜீவமானோ நாம ஹோதி. சித்தப⁴ங்கா³ மதோ லோகோதி சுதிசித்தஸ்ஸ விய ஸப்³ப³ஸ்ஸபி தஸ்ஸ தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³ப்பத்தியா அயம் லோகோ பரமத்த²தோ மதோ நாம ஹோதி நிருத்³த⁴ஸ்ஸ அப்படிஸந்தி⁴கத்தா. ஏவம் ஸந்தேபி பஞ்ஞத்தி பரமத்தி²யா யாயம் தம் தம் ஸந்தம் ஸனிஸ்ஸயம் சித்தம் உபாதா³ய ‘‘திஸ்ஸோ ஜீவதி, பு²ஸ்ஸோ ஜீவதீ’’தி ஏவம் வசனப்பவத்தியா விஸயபூ⁴தா ஸந்தானபஞ்ஞத்தி, ஸா ஏத்த² பரமத்தி²யா பரமத்த²பூ⁴தா. ததா² ஹி வத³ந்தி ‘‘நாமகோ³த்தம் ந ஜீரதீ’’தி (ஸம். நி. 1.76).

அனிதா⁴னக³தா ப⁴க்³கா³தி யே ப⁴க்³கா³, ந தே கத்த²சி நிதா⁴னம் க³தா, அத² கோ² அபா⁴வமேவ க³தா. புஞ்ஜோ நத்தி² அனாக³தே யதோ ஆக³ச்சே²ய்யும் வத்தமானபா⁴வம். நிப்³ப³த்தா யேபீதி யே படிலத்³த⁴த்தபா⁴வா பச்சுப்பன்னா, தேபி ஆரக்³கே³ ஸாஸபூபமா திட்ட²ந்தி. யதா² நாம ஸூசியம் டி²தாயம் ஸாஸபோ கி²த்தோ தஸ்ஸா ஸிக²ம் பு²ட்ட²மத்தோ விக³ச்ச²தி ந திட்ட²தி, ஏவம் ஸங்கா²ரா உப்பஜ்ஜித்வா பி⁴ஜ்ஜந்தி, ந தேஸம் அவட்டா²னம் அத்தீ²தி.

ப⁴ங்கோ³ நேஸம் புரக்க²தோதி தேஸம் நிப்³ப³த்தத⁴ம்மானம் ப⁴ங்கோ³ நாம புரதோ ஏவ கதோ, ஏகம்ஸபா⁴வீ ந அபஸக்கதீதி அத்தோ². புராணேஹீதி புரிமகேஹி அதீதேஹி.

அத³ஸ்ஸனதோதி அபஸ்ஸிதப்³ப³தோ. ஆயந்தீதி ஆக³ச்ச²ந்தி. ‘‘உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி இமினாபி குதோசி ராஸிதோ ஆக³மனாபா⁴வமேவாஹ. ப⁴க்³கா³ க³ச்ச²ந்துத³ஸ்ஸனந்தி ப⁴க்³கா³பி கத்த²சி உபக³மனாபா⁴வதோ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அத³ஸ்ஸனம் அபா⁴வமேவ க³ச்ச²ந்தி. தத்த² நித³ஸ்ஸனமாஹ ‘‘விஜ்ஜுப்பாதோ³…பே… வயந்தி சா’’தி.

716. ‘‘விவட்டகப்பதோ பட்டா²ய உப்பஜ்ஜனகரூப’’ந்தி இமினா ஸயமேவ உப்பஜ்ஜனகத⁴ம்மதாய ‘‘த⁴ம்மதாரூப’’ந்தி அன்வத்த²னாமதம் த³ஸ்ஸேதி. அயலோஹாதீ³ஸு அயோ நாம காளலோஹம். லோஹம் நாம ஜாதிலோஹம் விஜாதிலோஹம் கித்திமலோஹம் பிஸாசலோஹந்தி சதுப்³பி³த⁴ம். தத்த² அயோ ரஜதம் ஸுவண்ணம் திபு ஸீஸம் தம்ப³லோஹம் வேகந்தகலோஹந்தி இமானி ஸத்த ஜாதிலோஹானி. நாக³னாஸிகலோஹம் விஜாதிலோஹம். கம்ஸலோஹம் வட்டலோஹம் ஹாரகூடந்தி தீணி கித்திமலோஹானி. மோரக்க²காதி³ பிஸாசலோஹம். தத்த² தம்ப³லோஹம் வேகந்தகந்தி இமேஹி த்³வீஹி ஜாதிலோஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸேஸம் ஸப்³ப³ம்பி இத⁴ ‘‘லோஹ’’ந்தி க³ஹிதந்தி. திபூதி ஸேததிபு. ஸீஸந்தி காளதிபு. ஸுவண்ணம் ஆகருப்பன்னரஸவித்³தா⁴தி³பே⁴த³ம். முத்தா ஸாமுத்³தி³கமுத்தாதி³. மணீதி வேளுரியலோஹிதங்க³மஸாரக³ல்லானி ட²பேத்வா அவஸேஸோ ஸப்³போ³ மணிவிஸேஸோ. வேளுரியோ வம்ஸவண்ணமணி. ஸங்கோ² ஸாமுத்³தி³கஸங்கோ². ஸிலாதி காளஸிலாபண்டு³ஸிலாதி³பே⁴தா³ ஸப்³பா³பி ரதனஸம்மதஸிலா. பவாளம் நாம வட்டுமம் வித்³த⁴மம். லோஹிதங்க³ம் ரத்தமணி. மஸாரக³ல்லம் கப³ரமணி. பூ⁴மிஆத³யோ பாகடாவ. தத³ஸ்ஸாதி தம் த⁴ம்மதாரூபம் அஸ்ஸ யோகி³னோ.

தருணபல்லவவண்ணந்தி அம்பா³தீ³னம் தருணபல்லவேன ஸமானவண்ணம். ஸபா⁴க³ரூபஸந்ததிந்தி வண்ணாதி³னா ஸமானபா⁴க³ம் ரூபஸந்தானம். அனுப்பப³ந்தா⁴பயமானந்தி ஹேதுப²லபரம்பராய ஸம்ப³ந்த⁴னவஸேன பவத்தந்தி.

ஸோதி யோகீ³. தந்தி அஸோகருக்க²பண்ணம். பரிக்³க³ஹேத்வாதி ஞாணேன பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ஹேத்வா. இமினா நயேனாதி இமினா அஸோகபண்ணே வுத்தேன நயேன. ஸப்³ப³ம்பி அயலோஹாதி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மதாரூபம். தம்பி ஹி ஸீதகாலே ஸீதலம், உண்ஹகாலே ஸூரியஸந்தாபேன உண்ஹதரம் ஹோதி. தத்த² ஸீதபா⁴வேன பவத்தம் ரூபம் உண்ஹம் உண்ஹபா⁴வேன பவத்தம் ரூபம் ஸீதம் ந பாபுணாதி. தத்த² தத்தே²வ தடதடாயந்தம் பி⁴ஜ்ஜதீதிஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம்.

அரூபஸத்தகஸம்மஸனகதா²வண்ணனா

717. கலாபதோதி அரூபத⁴ம்மகலாபதோ.

யஸ்மா தத்த² ப²ஸ்ஸபஞ்சமகா த⁴ம்மா ஸப்³ப³சித்துப்பாத³ஸாதா⁴ரணா ஸுபாகடா, ஸுவிஞ்ஞேய்யா ச, தஸ்மா தேஸம் வஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கலாபதோதி ப²ஸ்ஸபஞ்சமகா த⁴ம்மா’’தி ஆஹ. யே இமே ஸம்மஸனே உப்பன்னா ப²ஸ்ஸபஞ்சமகா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே வினட்டா²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

பவத்தம் சித்தந்தி ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸம்மஸனவஸேன பவத்தம் சித்தம். ஸம்மஸந்தோதி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ஸம்மஸந்தோ. தம் யுத்ததரந்தி தம் அரியவம்ஸகதா²யம் வுத்தம் யுத்ததரம் ஆஸன்னபா⁴வேன விபூ⁴ததரம் ரூபஸத்தகே ஸம்மஸனம் ஸஹ க³ஹேத்வா ஸம்மஸனஸ்ஸ வுத்தத்தா. அபிச ரூபஸத்தகே ஸம்மஸனஸ்ஸ ரூபத⁴ம்மேஸு ஸாதிஸயம் க⁴னவினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா பவத்தத்தா தப்³பி³ஸயம் அரூபஸம்மஸனம் ஸாதிஸயம் அனிச்சாதி³லக்க²ணப்படிவேதா⁴ய ஸம்பவத்ததீதி தம் யுத்ததரம், ந பன அபுப்³ப³கேஸாதி³ஸம்மஸனம் கத்வா தப்³பி³ஸயம் பவத்திதம். ததா² ஸதி கம்மட்டா²னம் நவம் நவம் ஏவ ஸியா, புப்³பே³ க³ஹிதம் ஸம்மஸனவிஸயம் ச²ட்³டே³த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ ஸம்மஸனவிஸயஸ்ஸ க³ண்ஹனதோ. ஸேஸானிபீதி யமகதோ ஸம்மஸனாதீ³னிபி. தேனேவாதி அரியவம்ஸகதா²னயேனேவ.

718. தம்பி சித்தந்தி ஆதா³னனிக்கே²பதோ ஸம்மஸனவஸேன பவத்தசித்துப்பாத³ம்பி. சித்தஸீஸேன ஹி நித்³தே³ஸோ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². யமகதோ ஸம்மஸதி நாம நாமரூபத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யுக³ளவஸேன ஸம்மஸனஸ்ஸ பவத்தனதோ. அயஞ்ஹி புப்³பே³ ரூபஸத்தகவஸேன ஸம்மஸித்வா டி²தோபி இதா³னி ஆதா³னனிக்கே²பாதி³வஸேன ஸம்மஸித்வாவ தம் ஸம்மஸதி. க²ணிகதோ ஸம்மஸனாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

719. ஏதம்பீதி ஏதம் சதுத்த²ஸம்மஸனசித்தம்பி. பட²மசித்தந்தி ஆதா³னனிக்கே²பாதி³வஸேன ரூபம் ஸம்மஸிதசித்தம், யம் ரூபபரிக்³கா³ஹகசித்தந்தி அதி⁴ப்பேதம். ஸம்மஸிதஸம்மஸிதசித்தஸம்மஸனேன தேஸம் க²ணிகபா⁴வஸ்ஸ விபா⁴வனதோ இத³ம் ஸம்மஸனம் ‘‘க²ணிகதோ ஸம்மஸன’’ந்தி வுத்தம்.

720. இத³மேவ ச ஸம்மஸனம் தி³கு³ணிதம் அனேகஸம்மஸனபடிபாடிஸம்ப⁴வதோ ‘‘படிபாடிதோ ஸம்மஸன’’ந்தி வுத்தம். வட்டேய்யாதி ஸம்ப⁴வேய்ய. ததா² ஸதி படிபாடிஸம்மஸனபஸுதா ஏவ பா⁴வனா ஸியா, ந மூலகம்மட்டா²னுபகாரீ, ந சாயம் ஸமாபத்திசாரோ. யஸ்மா ச தத்தகேன ரூபத⁴ம்மேஸு, அரூபத⁴ம்மேஸு ச அனிச்சாதி³லக்க²ணானி ஸுட்டு² விபூ⁴தானி ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘யாவ த³ஸமசித்தஸம்மஸனா…பே… ட²பேதப்³ப³’’ந்தி. ட²பேதப்³ப³ந்தி ச ந ஏகாத³ஸமம் த்³வாத³ஸமேன ஸம்மஸிதப்³ப³ந்தி படிபாடிதோ ஸம்மஸனஸ்ஸ பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனபரம், ந ததோ ஸம்மஸனதோ ஓரமனத³ஸ்ஸனபரம், தஸ்மா புனபி ரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வா யாவ த³ஸமசித்தஸம்மஸனா பா⁴வனமனுயுஞ்ஜதேவ. வுத்தந்தி அரியவம்ஸகதா²யம் வுத்தம்.

721. விஸும் ஸம்மஸனனயோ நாம நத்தீ²தி அனிச்சாதி³மனஸிகாரவினிமுத்தோ அஞ்ஞோ விபஸ்ஸனாமனஸிகாரோ நத்தி². விபஸ்ஸனாய ச தி³ட்டி²ஆதி³விக்க²ம்ப⁴னா இத⁴ தி³ட்டி²உக்³கா⁴டனாத³யோதி அதி⁴ப்பேதா. விபஸ்ஸனாய ஏவ ஹி பவத்திவிஸேஸேன தி³ட்டி²உக்³கா⁴டனாத³யோ இஜ்ஜ²ந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யம் பனேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸத்தஸஞ்ஞாதி ஸத்தா அத்தீ²தி உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞா. து³ப்³ப³லாய அத்ததி³ட்டி²யா ஸஹக³தஸஞ்ஞாதிபி வத³ந்தி. ஸத்தஸஞ்ஞம் உக்³கா⁴டிதசித்தேனாதி ஸத்தஸஞ்ஞாய விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பவத்தசித்தேன தி³ட்டி² நுப்பஜ்ஜதி, ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸஹேதுஉப்பஜ்ஜனகா சித்ததி³ட்டி²விபல்லாஸா தத³பா⁴வேன ஹோந்தீதி. மானோ நாம யோ தி³ட்டூ²பனிஸ்ஸயோ அபாயக³மனீயோ, ஸோ தி³ட்டி²யா விக்க²ம்பி⁴தாய விக்க²ம்பி⁴தோ ஏவ ஹோதி, தி³ட்டி²யா ஸமுச்சி²ன்னாய ஸமுச்சி²ஜ்ஜனதோதி ஆஹ ‘‘தி³ட்டி²உக்³கா⁴டித…பே… மானோ நுப்பஜ்ஜதீ’’தி. மானோ விக்க²ம்பி⁴யமானோ தண்ஹாய பவத்திம் நிவாரேதி, அபி⁴மதவிஸயேஸு ஏவ தண்ஹாய பவத்தனதோதி வுத்தம் ‘‘மானஸமுக்³கா⁴டித…பே… தண்ஹா நுப்பஜ்ஜதீ’’தி. தண்ஹாதி இத⁴ ஸுகு²மா நிகந்தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘தண்ஹாய…பே… பரியாதி³ன்னா நாம ஹோதீ’’தி.

அயம் நயோதி இதா³னி வுச்சமானோ ஸம்மஸனவிதி⁴.

மம விபஸ்ஸனாதி இமஸ்ஸாபி அத்தனியஸஞ்ஞிதாய விபஸ்ஸனாய ஸாமிபூ⁴தோ அத்தா பராமஸீயதீதி தி³ட்டி²கா³ஹதாதி ததா² ‘‘க³ண்ஹதோ ஹி தி³ட்டி²ஸமுக்³கா⁴டனம் நாம ந ஹோதீ’’தி வுத்தம். காமஞ்சாயம் தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ஸமதி⁴க³மேன விஸுத்³த⁴தி³ட்டி²கோ, மக்³கே³ன பன அஸமுக்³கா⁴டிதத்தா அனோளாரிகாய ச தி³ட்டி²யா வஸேனேவம் வுத்தம்.

ஸுட்டூ²தி ஸம்மா. மனாபந்தி ச கிரியாவிஸேஸனம், மனவட்³ட⁴னாகாரேனாதி அத்தோ². உப⁴யேனாபி விபஸ்ஸனாவிஸயம் அதி⁴மானமாஹ. தேன வுத்தம் ‘‘மானஸமுக்³கா⁴டோ நாம ந ஹோதீ’’தி.

விபஸ்ஸிதும் ஸக்கோமீதி தத்த² ஸமத்த²தாபதே³ஸேன கு³ணவிஸேஸயோக³தோ விபஸ்ஸனாய அஸ்ஸாதே³தப்³ப³தா த³ஸ்ஸீயதி, சித்தம் விபஸ்ஸிதும் ஸக்கோமி. தஸ்மா விபஸ்ஸந்தோ ஏவ காலம் வீதினாமேஸ்ஸாமீதி விபஸ்ஸனம் அஸ்ஸாதே³ந்தஸ்ஸாதி யோஜனா.

யஸ்மா தி³ட்டி²ஸமுக்³கா⁴டனம் நாமேத்த² விஸேஸதோ அனத்தானுபஸ்ஸனாய ஹோதி, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘ஸசே ஸங்கா²ரா’’திஆதி³னா அனத்தானுபஸ்ஸனாவிதி⁴ம் வத்வா யஸ்மா பன அனத்ததோ அனுபஸ்ஸந்தேன ஸங்கா²ரா அனிச்சதோபி து³க்க²தோபி அனுபஸ்ஸிதப்³பா³ ஏவ தது³பப்³ரூஹனதோ, தஸ்மா ‘‘ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²னா’’திஆதி³ வுத்தம்.

யஸ்மா மானஸமுக்³கா⁴டனம் நாம அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஹோதி. க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனகே ஸங்கா²ரே பஸ்ஸந்தஸ்ஸ குதோ மானஸ்ஸ அவஸரோ. அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³ அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴டாயாதி ஹி வுத்தம்.

யஸ்மா நிகந்திபரியாதா³னம் நாம து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய ஹோதி. ந ஹி ஸபா⁴வதோ, து³க்க²வத்து²தோ ச து³க்க²பூ⁴தே ஸங்கா²ரே பஸ்ஸந்தஸ்ஸ தத்த² ஈஸகம்பி அபி⁴ரதோ ஹோதி. அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ ஹி தத்த² தண்ஹா உப்பஜ்ஜேய்ய. ஸேஸம் அனத்தலக்க²ணே வுத்தனயமேவ. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – வுத்தனயேன படிபாடிதோ ஸம்மஸனம் பஸுதஸ்ஸ யோகி³னோ யதா³ அனத்தானுபஸ்ஸனா திக்கா² ஸூரா விஸதா³ பவத்ததி, இதரா த்³வேபி தத³னுக³திகா, ததா³னேன தி³ட்டி²உக்³கா⁴டனம் கதம் ஹோதி. அத்ததி³ட்டி²மூலிகா ஹி ஸப்³பா³ தி³ட்டி²யோ. அனத்தானுபஸ்ஸனா ச அத்ததி³ட்டி²யா உஜுபடிபக்கா².

யதா³ பன அனிச்சானுபஸ்ஸனா திக்கா² ஸூரா விஸதா³ பவத்ததி, இதரா த்³வேபி தத³னுக³திகா, ததா³னேன மானஸமுக்³கா⁴டனம் கதம் ஹோதி. ஸதி ஹி நிச்சகா³ஹே மானஜப்பனா ‘‘இத³ம் நிச்சம், இத³ம் து⁴வ’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.501) ப³கப்³ரஹ்முனோ விய. அனிச்சானுபஸ்ஸனா ச நிச்சகா³ஹஸ்ஸ உஜுபடிபக்கா².

யதா³ பன து³க்கா²னுபஸ்ஸனா திக்கா² ஸூரா விஸதா³ பவத்ததி, இதரா த்³வேபி தத³னுக³திகா, ததா³னேன நிகந்திபரியாதா³னம் கதம் ஹோதி. ஸதி ஹி ஸுக²ஸஞ்ஞாய தண்ஹாகா³ஹோவ, து³க்கா²னுபஸ்ஸனா ச நிகந்தியா உஜுபடிபக்கா². ஏவம் திஸ்ஸன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் கிச்சவிஸேஸவஸேன தி³ட்டி²உக்³கா⁴டனாதீ³னி ஹோந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘இதி அயம் விபஸ்ஸனா அத்தனோ அத்தனோ டா²னேயேவ திட்ட²தீ’’தி. அனுபஸ்ஸனானம் யதா²ரஹம் ஸககிச்சகரணஞ்ஹி ஸகட்டா²னேயேவ டா²னம், தஸ்மா விஸும் ஸம்மஸனனயோ நத்தீ²தி ந வத்தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

722. ஸப்³பா³காரதோதி இத⁴ விய ஏகதே³ஸேன அவத்வா ஸப்³பா³காரதோ ஸரூபதோ, கிச்சதோ ச அனவஸேஸதோ வத்தப்³பா³. இதே⁴வாதி தீரணபரிஞ்ஞாயமேவ. ஏகச்சானம்யேவேத்த² அனுபஸ்ஸனானம் படிலாபோ⁴தி ஆஹ ‘‘ஏகதே³ஸம் படிவிஜ்ஜ²ந்தோ’’தி, தா பன ஸயமேவ ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி. தப்படிபக்கே² த⁴ம்மேதி யா அனுபஸ்ஸனா இத⁴ ஸம்ப⁴வந்தி, தாஸம் படிபக்கே² த⁴ம்மே நிச்சஸஞ்ஞாதி³கே பஜஹதி விக்க²ம்பே⁴தி.

க²யானுபஸ்ஸனந்தி ஸங்கா²ரானம் க²ணப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனம். பா⁴வேந்தோதி வட்³டே⁴ந்தோ. க⁴னஸஞ்ஞந்தி ஸந்ததிஸமூஹகிச்சாரம்மணானம் வஸேன ஏகத்தக்³க³ஹணம். க²யானுபஸ்ஸனந்தி ஹுத்வா அபா⁴வானுபஸ்ஸனந்தி வத³ந்தி. யாய பஞ்ஞாய க⁴னவினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா ‘‘அனிச்சம் க²யட்டே²னா’’தி (படி. ம. 1.48) பஸ்ஸதி, ஸா க²யானுபஸ்ஸனா. ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனதோ பட்டா²ய தஸ்ஸா பாரிபூரீதி க⁴னஸஞ்ஞாய பஹானம் ஹோதி, ததோ புப்³பே³ அபரிபுண்ணதாய தம் ந ஹோதி. ஏவமஞ்ஞத்தா²பீதி பரிபுண்ணாபரிபுண்ணதா பஹானதீரணபரிஞ்ஞாஸு விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³பா³. பச்சக்க²தோ, அன்வயதோ ச ஸங்கா²ரானம் ப⁴ங்க³ம் தி³ஸ்வா தத்தே²வ ப⁴ங்க³ஸங்கா²தே நிரோதே⁴ அதி⁴முத்ததா வயானுபஸ்ஸனா, தாய ஆயூஹனம் பஜஹதி. யத³த்த²ம், யாய ச ஆயூஹதி, தஸ்மிம் பவத்தே தண்ஹாய சஸ்ஸ சித்தம் ந நமதீதி. தேன வுத்தம் ‘‘வயானுபஸ்ஸனம் பா⁴வேந்தோ ஆயூஹனம் பஜஹதீ’’தி. ஜாதஸ்ஸ ஜராமரணேஹி த்³விதா⁴ பரிணாமத³ஸ்ஸனம், ரூபஸத்தகாதி³வஸேன வா பரிக்³க³ஹிதஸ்ஸ தம்தம்பரிச்சே²த³தோ பரம் அஞ்ஞபா⁴வத³ஸ்ஸனம் விபரிணாமானுபஸ்ஸனா, தாய து⁴வஸஞ்ஞம் தி²ரபா⁴வக³ஹணம் பஜஹதி.

அனிமித்தானுபஸ்ஸனாத³யோ அனிச்சானுபஸ்ஸனாத³யோ ஏவ. நிமித்தந்தி ஸந்ததியம், ஸமூஹே ச ஏகத்தஸஞ்ஞாய க³ய்ஹமானம் காலந்தராவட்டா²யிபா⁴வேன, நிச்சபா⁴வேன ச ஸங்கா²ரானம் ஸகிச்சபரிச்சே²த³தாய ஸவிக்³க³ஹம் விய உபட்டா²னமத்தம். பணிதி⁴ந்தி ஸுக²பத்த²னம், ராகா³தி³பணிதி⁴ம் வா, அத்த²தோ தண்ஹாவஸேன ஸங்கா²ரேஸு நின்னதம். அபி⁴னிவேஸந்தி அத்தாபி⁴னிவேஸம். ஏதேஸஞ்ஹி நிமித்தாதீ³னம் படிபக்க²பா⁴வேன அனிச்சானுபஸ்ஸனாத³யோ அனிமித்தாதி³னாமேஹி வுத்தாதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி பஹாதப்³பா³ நிச்சஸஞ்ஞாத³யோ விய நிமித்தக்³கா³ஹாத³யோவ படிபக்கா²தி த³ட்ட²ப்³பா³. ரூபாதி³ஆரம்மணம் ஞத்வா ததா³ரம்மணஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³ம் தி³ஸ்வா ஸங்கா²ரா ஏவ பி⁴ஜ்ஜந்தி, ஸங்கா²ரானம் மரணம், ந அஞ்ஞோ கோசி அத்தீ²தி ப⁴ங்க³வஸேன ஸுஞ்ஞதம் க³ஹேத்வா பவத்தா விபஸ்ஸனா அதி⁴பஞ்ஞா ச ஸா த⁴ம்மேஸு ச விபஸ்ஸனாதி அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனா, தாய நிச்சஸாராதி³ஆதா³னவஸேன பவத்தம் அபி⁴னிவேஸம் ஸதண்ஹம் தி³ட்டி²ம் பஜஹதி. யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் நாம ஸப்பச்சயனாமரூபத³ஸ்ஸனம். தேன ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹமதீதமத்³தா⁴ன’’ந்தி (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) ஏவமாதி³கம், ‘‘இஸ்ஸரதோ லோகோ ஸம்ப⁴வதீ’’தி ஏவமாதி³கஞ்ச ஸம்மோஹாபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி. ப⁴யதுபட்டா²னவஸேன உப்பன்னம் ஸப்³ப³ப⁴வாதீ³ஸு ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனஞாணம் ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனா, தாய கஸ்ஸசிபி ஆலயனிஸ்ஸயஅத³ஸ்ஸனதோ ஆலயாபி⁴னிவேஸம் ததா²பவத்தம் தண்ஹம் பஜஹதி. ஸங்கா²ரானம் முஞ்சனஸ்ஸ உபாயபூ⁴தம் படிஸங்கா²ஞாணம் படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனா, தாய அனிச்சாதீ³ஸு அப்படிஸங்கா²தத்தா படிஸங்கா²னஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தம் அவிஜ்ஜம் பஜஹதி. ஸங்கா²ருபேக்கா², அனுலோமஞாணஞ்ச விவட்டானுபஸ்ஸனா. தஸ்ஸா ஹி வஸேன தஸ்ஸ பது³மபலாஸே உத³கபி³ந்து³ விய ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி சித்தம் பதிலீயதி பதிகுடதி, தஸ்மா தாய ஸம்யோகா³பி⁴னிவேஸம் காமஸம்யோகா³தி³கிலேஸப்பவத்திம் பஜஹதி. அனிச்சானுபஸ்ஸனாத³யோ ஸத்த அனுபஸ்ஸனா ஹேட்டா² அத்த²தோ விப⁴த்தாதி, பரதோ ச ஸம்வண்ணீயந்தீதி இத⁴ ந வுத்தா.

தாஸூதி அட்டா²ரஸஸு மஹாவிபஸ்ஸனாஸு. இமினாதி யோகி³னா. தஸ்மாதி அனிச்சாதி³லக்க²ணத்தயவஸேன ஸங்கா²ரானம் தி³ட்ட²த்தா. தம்த³ஸ்ஸனஞ்ஹி அனிச்சாதி³அனுபஸ்ஸனாதி. படிவித்³தா⁴தி படிலத்³தா⁴. யத³க்³கே³ன ஹி ஞாணேன ஸவிஸயோ படிவித்³தோ⁴, தத³க்³கே³ன தம் படிலத்³த⁴ம் நாம ஹோதி. ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம் யதா² ‘‘ருக்கோ² பாத³போ தரூ’’தி. தாபி அனிமித்தாபணிஹிதஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனா.

ஸப்³பா³பி விபஸ்ஸனா, தஸ்மா ஏகதே³ஸேன படிவித்³தா⁴ ஹோந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴யா ஏவ ஸங்க³ஹிதம், தஸ்மா தம் பகே³வ ஸித்³த⁴ந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘இத³ம்பி த்³வயம் படிவித்³த⁴மேவ ஹோதீ’’தி. ஸேஸேஸு நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாதீ³ஸு த³ஸஸு. ‘‘கிஞ்சி படிவித்³த⁴ம் கிஞ்சி அப்படிவித்³த⁴’’ந்தி இமினா தேஸம் ஏகதே³ஸபடிவேத⁴மாஹ. அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஹி ஸித்³தா⁴ய நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா, க²யானுபஸ்ஸனா, வயானுபஸ்ஸனா, விபரிணாமானுபஸ்ஸனா ச ஏகதே³ஸேன ஸித்³தா⁴ நாம ஹோந்தி, து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய ஸித்³தா⁴ய நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா, ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனா ச, அனத்தானுபஸ்ஸனாய ஸித்³தா⁴ய இதராதி.

உத³யப்³ப³யஞாணகதா²வண்ணனா

723. பரதோ படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனகதா²யம் அப்³பா⁴தி³விக³மேன ஆகாஸஸ்ஸ விய, பங்கமலவிக³மேன உத³கஸ்ஸ விய, காளகாபக³மேன ஸுவண்ணஸ்ஸ விய ஸம்கிலேஸவிக³மேன ஞாணஸ்ஸ பரிஸுத்³தீ⁴தி ஆஹ ‘‘நிச்சஸஞ்ஞாதீ³னம் பஹானேன விஸுத்³த⁴ஞாணோ’’தி. அனேகாகாரவோகாரஸங்கா²ரேஸு லக்க²ணத்தயஸல்லக்க²ணஸம்மஸனஸ்ஸ கதத்தா வுத்தம் ‘‘ஸம்மஸனஞாணஸ்ஸ பாரம் க³ந்த்வா’’தி. தத்த² ஸம்மஸனஞாணஸ்ஸாதி நயவிபஸ்ஸனாஸங்கா²தஸ்ஸ கலாபஸம்மஸனஞாணஸ்ஸ. தஸ்ஸேவ ஹி தி²ரபா⁴வாய இதரே ஸம்மஸனவிஸேஸாதி வத³ந்தி. ஸம்மஸனஞாணஸ்ஸாதி வா கலாபஸம்மஸனாதி³ஸம்மஸனஞாணஸ்ஸ. அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ஸதி³ஸா ஹி ஸா. தாய ஹி தி³ட்டி²உக்³கா⁴டனாதி³ ஸம்ப⁴வதீதி. வித்தா²ரதோ பா⁴வனாவிதா⁴னம் பரதோ வத்துகாமோ ‘‘ஸங்கே²பதோ தாவ ஆரப⁴தீ’’தி ஆஹ. ஸங்கே²பதோ ஹி ஆரம்போ⁴ ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ஸுகரோ. தத்ராதி ஸங்கே²பேன ஆரம்பே⁴.

கத²ந்தி கதே²துகம்யதாபுச்சா². யம் ‘‘பச்சுப்பன்னானம்…பே… உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனே ஞாண’’ந்தி வுத்தம், தம் கத²ம் ஞாதப்³ப³ந்தி சேதி அத்தோ². ஸந்ததிபச்சுப்பன்னே, க²ணபச்சுப்பன்னே வா த⁴ம்மே உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோ காதப்³போ³, ந அதீதானாக³தேதி வுத்தம் ‘‘பச்சுப்பன்னானம் த⁴ம்மான’’ந்தி. உத³யத³ஸ்ஸனஞ்சேத்த² யாவதே³வ வயத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி வயத³ஸ்ஸனஸ்ஸ பதா⁴னதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விபரிணாமானுபஸ்ஸனே பஞ்ஞா’’தி வத்வா தம் பன வயத³ஸ்ஸனம் உத³யத³ஸ்ஸனபுப்³ப³கந்தி ஆஹ ‘‘உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனே ஞாண’’ந்தி.

ஜாதந்தி நிப்³ப³த்தம் படிலத்³த⁴த்தபா⁴வம். அயம் ஹி ஜாதஸத்³தோ³ க²ணத்தயஸமங்கி³தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோ ‘‘யே த⁴ம்மா ஜாதா பூ⁴தா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 1046) விய, ந அதீதம்

‘‘யே தே ஜாதா ந தே ஸந்தி, யே ந ஜாதா தத்தே²வ தே;

லத்³த⁴த்தபா⁴வா நோ ப⁴க்³கா³, தேவ ஸந்தி ஸபா⁴வதோ’’தி. –

ஆதீ³ஸு விய, நாபி ஜாததாமத்தம் ‘‘யம் தம் ஜாதம் பூ⁴தம் ஸங்க²த’’ந்திஆதீ³ஸு விய. தேனாஹ ‘‘ஜாதம் ரூபம் பச்சுப்பன்ன’’ந்தி (தீ³. நி. 2.207; ஸம். நி. 5.379), பச்சுப்பன்னரூபம் நாம ஜாதம் க²ணத்தயபரியாபன்னந்தி அத்தோ². தம் பன ஆதி³தோ து³ப்பரிக்³க³ஹந்தி ஸந்ததிபச்சுப்பன்னவஸேன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோ காதப்³போ³. தஸ்ஸாதி ரூபஸ்ஸ. பச்சயலக்க²ணபபஞ்சம் அனாமஸித்வா நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் உத³யோதி நிப்³ப³த்தனஸஞ்ஞிதம் ஸங்க²தலக்க²ணம் உத³யோ உப்பாதோ³. விபரிணாமலக்க²ணம் வயோதி விபரிணாமஸஞ்ஞிதம் ஸங்க²தலக்க²ணம் வயோ வினாஸோ. அனுபஸ்ஸனாஞாணந்தி யா உத³யஸ்ஸ, வயஸ்ஸ ச அனுபேக்க²னா, தம் ஞாணம். கிஞ்சாபி கலாபஸம்மஸனாதீ³ஸு ஜாதிஜராமரணஸீஸேன ஜாதிஜராமரணவந்தோ த⁴ம்மா வுத்தா, இத⁴ பன உத³யப்³ப³யஞாணனித்³தே³ஸே ‘‘ஜாதி பச்சுப்பன்னா, தஸ்ஸா நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் உத³யோ, விபரிணாமலக்க²ணம் வயோ’’திஆதி³னா (படி. ம. 1.49) வுச்சமானே ஜாதிஜராமரணானம் ஜாதிஜராமரணவந்ததா, நிப்ப²ன்னதா ச அனுஞ்ஞாதா விய ஹோதீதி தம் பரிஹரிதும் படிச்சஸமுப்பாத³ங்கே³ஸு ப⁴வபரியோஸானாவ தே³ஸனா கதா.

ஸோதி யோகீ³. இமினா பாளினயேனாதி இமாய ‘‘ஜாதம் ரூபம் பச்சுப்பன்ன’’ந்திஆதி³னா த³ஸ்ஸிதாய பாளிக³தியா. ஜாதிந்தி ந பஸூதிம், ந ச பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்திமத்தம், அத² கோ² உப்பாத³ம் நிப்³ப³த்திவிகாரம். ஸ்வாயம் விகாரோ யஸ்மா ஸங்கா²ரானம் அபி⁴னவாவட்டா²னஜரா விய நவபா⁴வாபக³மோதி ஆஹ ‘‘அபி⁴னவாகார’’ந்தி. ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனுப்பன்னஸ்ஸ ராஸி வா நிசயோ வா நத்தி² யதோ ஆக³ச்சே²ய்ய உப்பஜ்ஜமானம் அலத்³த⁴த்தபா⁴வஸ்ஸ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜமானத்தா. தேனாஹ ‘‘உப்பஜ்ஜமான…பே… நத்தீ²’’தி. யதா² அனாக³தே அத்³த⁴னி இமே த⁴ம்மா ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் நத்தி², ஏவம் அதீதேபி அத்³த⁴னீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிருஜ்ஜ²மானஸ்ஸாபீ’’திஆதி³ம் வத்வா அவிஜ்ஜமானானம்யேவ ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஹேதுபச்சயஸமவாயே உப்பாதோ³, உப்பஜ்ஜித்வா ச ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வூபக³மோதி இமமத்த²ம் ஸமுதா³யக³தம் ததே³கதே³ஸபூ⁴தாய உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ராஸிதோதி ராஸிபா⁴வேன ஸமுஸ்ஸிதோ புஞ்ஜோ ராஸி. யதா² ததா² பிண்டி³பூ⁴தோ நிசயோ. பூ⁴மியம் நித³ஹித்வா ட²பிதம் நிதா⁴னம். உபவீணேதி ஏதேனாதி உபவீணம், வீணாவாத³னம்.

724. ஏவம் ஸங்கே²பதோ உத³யப்³ப³யமனஸிகாரவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புன யானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அவிஜ்ஜாஸமுத³யாதி அவிஜ்ஜாய உப்பாதா³, அத்தி²பா⁴வாதி அத்தோ². நிரோத⁴விரோதீ⁴ஹி உப்பாதோ³ அத்தி²பா⁴வவாசகோபி ஹோதீதி வுத்தோவாயமத்தோ². தஸ்மா புரிமப⁴வஸித்³தா⁴ய அவிஜ்ஜாய ஸதி இமஸ்மிம் ப⁴வே ரூபஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதீதி அத்தோ². பச்சயஸமுத³யட்டே²னாதி பச்சயஸ்ஸ உப்பன்னபா⁴வேன, அத்தி²பா⁴வதோதி அத்தோ². அவிஜ்ஜாதீ³ஹி ச தீஹி அதீதகாலிகானி தேஸம் ஸஹகாரீகாரணபூ⁴தானி உபாதா³னாதீ³னிபி க³ஹிதானேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பவத்திபச்சயேஸு கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ ப³லவதாய ஸோ ஏவ க³ஹிதோ ‘‘ஆஹாரஸமுத³யா’’தி. தஸ்மிம் பன க³ஹிதே பவத்திபச்சயதாஸாமஞ்ஞேன உதுசித்தானிபி க³ஹிதானேவ ஹோந்தீதி சதுஸமுட்டா²னிகரூபஸ்ஸ பச்சயதோ உத³யத³ஸ்ஸனம் விபா⁴விதமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அவிஜ்ஜாதண்ஹுபனிஸ்ஸயஸஹிதேனேவ கம்முனா ரூபகாயஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி. அஸதி ச அவிஜ்ஜுபனிஸ்ஸயாய ப⁴வனிகந்தியா ஜாதியா அஸம்ப⁴வோ ஏவாதி. யதா² ச ரூபஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதண்ஹுபனிஸ்ஸயதா, ஏவம் வேத³னாதீ³னம்பி த³ட்ட²ப்³பா³. ஆஹாரோ பன உப்பன்னஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ போஸகோ, கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, காமதா⁴தாதி⁴ட்டா²னத்தா ச தே³ஸனாய. உக்கம்ஸனித்³தே³ஸேன வா ஆஹாரக்³க³ஹணம். ‘‘நிப்³ப³த்திலக்க²ண’’ந்திஆதி³னா காலவஸேன உத³யத³ஸ்ஸனமாஹ. தத்த² அத்³தா⁴னவஸேன பகே³வ உத³யம் பஸ்ஸித்வா டி²தோ இத⁴ ஸந்ததிவஸேன தி³ஸ்வா அனுக்கமேன க²ணவஸேன பஸ்ஸதி. பஞ்ச லக்க²ணானீதி அவிஜ்ஜா தண்ஹா கம்மம் ஆஹாரோதி இமேஸம் பச்சயானம் அத்தி²தாஸங்கா²தலக்க²ணானி சேவ ரூபஸ்ஸ நிப்³ப³த்திலக்க²ணஞ்சாதி இமானி பஞ்ச லக்க²ணானி. தேஸம் அத்தி²தா ஹி ரூபஸ்ஸ உத³யோ லக்கீ²யதி ஏதேஹீதி லக்க²ணானீதி வுச்சந்தி. நிப்³ப³த்தி பன ஸங்க²தலக்க²ணமேவாதி.

அவிஜ்ஜானிரோதா⁴ ரூபனிரோதோ⁴தி அக்³க³மக்³க³ஞாணேன அவிஜ்ஜாய அனுப்பாத³னிரோத⁴தோ அனாக³தஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ அனுப்பாத³னிரோதோ⁴ ஹோதி பச்சயாபா⁴வே அபா⁴வதோ. பச்சயனிரோத⁴ட்டே²னாதி அவிஜ்ஜாஸங்கா²தஸ்ஸ அனாக³தே உப்பஜ்ஜனகரூபபச்சயஸ்ஸ நிருத்³த⁴பா⁴வேன. தண்ஹானிரோதா⁴ கம்மனிரோதா⁴தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஆஹாரனிரோதா⁴தி பவத்திபச்சயஸ்ஸ கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ அபா⁴வே. ரூபனிரோதோ⁴தி தம்ஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ அபா⁴வோ ஹோதி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். விபரிணாமலக்க²ணந்தி ப⁴ங்க³காலவஸேன தேஸம் வயத³ஸ்ஸனம். தஸ்மா தம் அத்³தா⁴வஸேன பகே³வ பஸ்ஸித்வா டி²தோ இத⁴ ஸந்ததிவஸேன தி³ஸ்வா அனுக்கமேன க²ணவஸேன பஸ்ஸதி. பஞ்ச லக்க²ணானீதி இத⁴ அவிஜ்ஜாதீ³னம் சதுன்னம் பச்சயானம் அனுப்பாத³னிரோதோ⁴, ரூபஸ்ஸ க²ணனிரோதோ⁴ சாதி இமானி பஞ்ச லக்க²ணானி. தேஸஞ்ஹி அனுப்பாத³னிரோதோ⁴, ரூபஸ்ஸ அச்சந்தனிரோதோ⁴ லக்கீ²யதி ஏதேஹீதி லக்க²ணானீதி வுச்சந்தி.

விபரிணாமோ ஸங்க²தலக்க²ணமேவ. ஏஸ நயோ வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு. அயம் பன விஸேஸோ – ‘‘பு²ட்டோ² வேதே³தி, பு²ட்டோ² ஸஞ்ஜானாதி, பு²ட்டோ² சேதேதீ’’தி (ஸம். நி. 4.93), ‘‘ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா, ஸஞ்ஞா, சேதனா’’தி, ச வசனதோ ப²ஸ்ஸோ வேத³னா (விப⁴. 231) ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரக்க²ந்தா⁴னம் பவத்திபச்சயோ, தம்னிரோதா⁴ ச தேஸம் நிரோதோ⁴, மஹாபதா³ன (தீ³. நி. 2.60) மஹானிதா³னஸுத்தேஸு, அபி⁴த⁴ம்மே ச அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயவாரே ‘‘நாமரூபபச்சயா விஞ்ஞாண’’ந்தி (கதா². 719) வசனதோ நாமரூபம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ பவத்திபச்சயோ, தம்னிரோதா⁴ தஸ்ஸ நிரோதோ⁴தி வுத்தம் ‘‘ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னாஸமுத³யோ’’திஆதி³.

ஏத்த² ச கேசி தாவ ஆஹு ‘‘அரூபக்க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனம் அத்³தா⁴ஸந்ததிவஸேனேவ, ந க²ணவஸேனா’’தி. தேஸம் மதேன க²ணதோ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனமேவ ந ஸியா. அபரே பனாஹு ‘‘பச்சயதோ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனே அதீதாதி³விபா⁴க³ம் அனாமஸித்வா ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணதோ அவிஜ்ஜாதி³பச்சயா வேத³னாஸம்ப⁴வம் லப்³ப⁴மானதம் பஸ்ஸதி, ந உப்பாத³ம். அவிஜ்ஜாதி³அபா⁴வே ச தஸ்ஸா அஸம்ப⁴வம் அலப்³ப⁴மானதம் பஸ்ஸதி, ந ப⁴ங்க³ம். க²ணதோ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனே பச்சுப்பன்னானம் உப்பாத³ம், ப⁴ங்க³ஞ்ச பஸ்ஸதீ’’தி, தம் யுத்தம். ஸந்ததிவஸேன ஹி ரூபாரூபத⁴ம்மே உத³யதோ, வயதோ ச மனஸி கரோந்தஸ்ஸ அனுக்கமேன பா⁴வனாய ப³லப்பத்தகாலே ஞாணஸ்ஸ திக்க²விஸத³பா⁴வப்பத்தியா க²ணதோ உத³யப்³ப³யா உபட்ட²ஹந்தீதி. அயஞ்ஹி பட²மம் பச்சயதோ உத³யப்³ப³யம் மனஸி கரோந்தோ அவிஜ்ஜாதி³கே பச்சயத⁴ம்மே விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா உத³யப்³ப³யவந்தே க²ந்தே⁴ க³ஹேத்வா தேஸம் பச்சயதோ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனமுகே²ன க²ணதோபி உத³யப்³ப³யம் மனஸி கரோதி.

தஸ்ஸ யதா³ ஞாணம் திக்க²ம் விஸத³ம் ஹுத்வா பவத்ததி, ததா³ ரூபாரூபத⁴ம்மா க²ணே க²ணே உப்பஜ்ஜந்தா, பி⁴ஜ்ஜந்தா ச ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஏவம்பி ரூபஸ்ஸ உத³யோ’’திஆதி³. தத்த² ஏவம்பி ரூபஸ்ஸ உத³யோதி ஏவம் வுத்தனயேன அவிஜ்ஜாஸமுத³யாபி. தண்ஹா…பே… கம்ம…பே… ஆஹாரஸமுத³யாபி ரூபஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ. ஏவம்பி ரூபஸ்ஸ வயோதி ஏவம் வுத்தனயேனேவ அவிஜ்ஜானிரோதா⁴பி தண்ஹா…பே… ஆஹாரனிரோதா⁴பி ரூபஸ்ஸ வயோ அனுப்பாதோ³தி பச்சயதோ வித்தா²ரேன மனஸிகாரம் கரோதி. ஏவம்பி ரூபம் உதே³தீதி ஏவம் வுத்தனயேன நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி கம்மஸமுட்டா²னரூபம்பி ஆஹாரஉதுசித்தஸமுட்டா²னரூபம்பி உதே³தி உப்பஜ்ஜதி நிப்பஜ்ஜதீதி. ஏவம் வுத்தனயேனேவ விபரிணாமலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோ கம்மஸமுட்டா²னரூபம்பி ஆஹாரஉதுசித்தஸமுட்டா²னரூபம்பி வேதி நிருஜ்ஜ²தீதி க²ணதோ வித்தா²ரேன மனஸிகாரம் கரோதீதி யோஜனா.

725. ஏவம் மனஸி கரோதோ ந யாவ உத³யப்³ப³யஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, தாவ உத³யப்³ப³யா ஸுட்டு² பாகடா ந ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘இதி கிரிமே த⁴ம்மா…பே… படிவேந்தீ’’தி, நயத³ஸ்ஸனவஸேன வா ஏவம் வுத்தம். பட²மஞ்ஹி பச்சுப்பன்னத⁴ம்மானம் உத³யப்³ப³யம் தி³ஸ்வா அத² அதீதானாக³தே நயம் நேதி. து³க்கா²தி³ஸச்சப்பபே⁴தா³, அனுலோமாதி³படிச்சஸமுப்பாத³ப்பபே⁴தா³, ஏகத்தாதி³னயப்பபே⁴தா³, அனிச்சதாதி³லக்க²ணப்பபே⁴தா³ ச ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாத³னயலக்க²ணப்பபே⁴தா³. படிச்சஸமுப்பாத³க்³க³ஹணேனேவ சேத்த² படிச்சஸமுப்பன்னத⁴ம்மானம்பி க³ஹணம், தேஸம்பி அத்தனோ ப²லம் பதி படிச்ச ஸமுப்பாத³பா⁴வதோ.

726. யந்தி கரணே பச்சத்தவசனம், யேன ஞாணேனாதி அத்த²ம் வத³ந்தி. யந்தி வா கிரியாபராமஸனம். க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யம் பஸ்ஸதி, க²ந்தா⁴னம் நிரோத⁴ம் பஸ்ஸதீதி ஏத்த² யதே³தம் த³ஸ்ஸனந்தி அத்தோ². யம் பனாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச யதா² அவிஜ்ஜாதி³ஸமுத³யனிரோத⁴தோ க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யனிரோத⁴ஸ்ஸ அஞ்ஞத்தா ‘‘அவிஜ்ஜாஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ’’திஆதி³வசனபே⁴தோ³ (படி. ம. 1.50) கதோ, ந ஏவம் நிப்³ப³த்திவிபரிணாமலக்க²ணேஹி க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யஸ்ஸ பே⁴தோ³ அத்தி² அபி⁴ன்னாதி⁴கரணத்தாதி ‘‘நிப்³ப³த்திலக்க²ணவிபரிணாமலக்க²ணானி பஸ்ஸந்தோ க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம் பஸ்ஸதீ’’தி வசனபே⁴த³ம் அகத்வா வுத்தம். உப்பத்திக்க²ணேயேவ ஹீதி ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா உப்பாத³க்க²ணேயேவ நிப்³ப³த்திலக்க²ணம், ப⁴ங்க³க்க²ணேயேவ ச விபரிணாமலக்க²ணம், தஸ்மா தானி பஸ்ஸந்தோ க²ணதோ க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யே பஸ்ஸதி நாமாதி ‘‘யம் பனா’’திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் கரோதி.

727. இச்சஸ்ஸேவந்தி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா ‘‘அவிஜ்ஜா ஸமுத³யா’’திஆதி³ பச்சயதோ க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனம், ‘‘நிப்³ப³த்திலக்க²ண’’ந்திஆதி³ க²ணதோ, தஸ்மாதி அத்தோ². அஸ்ஸாதி யோகி³னோ. ஏவந்தி வுத்தப்பகாரபராமஸனம். யே பன ‘‘இச்சஸ்ஸ பச்சயதோ’’தி பட²ந்தி, தேஸம் இதீதி வுத்தப்பகாரபராமஸனம். ஜனகாவபோ³த⁴தோதி க²ந்தா⁴னம் ஜனகஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதி³பச்சயஸ்ஸ அவபு³ஜ்ஜ²னதோ. ஜாதிது³க்கா²வபோ³த⁴தோதி ஜாதிஸங்கா²தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ அவபு³ஜ்ஜ²னதோ. து³க்க²ஸச்சம் பாகடம் ஹோதி ஏகதே³ஸத³ஸ்ஸனேன பப்³ப³தஸமுத்³தா³தி³த³ஸ்ஸனகானம் விய. மரணது³க்கா²வபோ³த⁴தோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ‘‘பச்சயானுப்பாதே³னா’’தி ஏதேன பச்சயானம் அனுப்பாத³னிரோதோ⁴ இத⁴ பச்சயனிரோதோ⁴தி த³ஸ்ஸேதி. பச்சயவதந்தி பச்சயதோ உப்பஜ்ஜனகானம். யஞ்சஸ்ஸ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனந்தி யம் அஸ்ஸ யோகி³னோ பச்சயதோ, க²ணதோ ச உத³யப்³ப³யானம் த³ஸ்ஸனம். தத்த² அஸம்மோஹோ, தப்பதா⁴னோ வா விதக்காதி³த⁴ம்மபுஞ்ஜோ மக்³கோ³ வாயம் லோகிகோதி நிய்யானானுலோமதோ லோகிகோ மக்³கோ³ ஏவாயம். இதி தஸ்மா மக்³க³ஸச்சம் பாகடம் ஹோதி ஸபா⁴வாவபோ³த⁴தோ. தேனாஹ ‘‘தத்ர ஸம்மோஹவிகா⁴ததோ’’தி, தத³ங்க³வஸேனாதி அத்தோ². அத² வா யதா²வுத்தோ ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தோ மக்³கோ³ அரியமக்³க³ஸ்ஸ உபாயபூ⁴தோ அஸம்மோஹஸபா⁴வோ அத்தானம்பி பகாஸேதி பதீ³போ வியாதி மக்³க³ஸச்சம் பாகடம் ஹோதி. ஸ்வாயம் பாகடபா⁴வோ மோஹந்த⁴காரவித⁴மனேனாதி ஆஹ ‘‘தத்ர ஸம்மோஹவிகா⁴ததோ’’தி.

728. ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா’’திஆதி³கோ அனுலோமோ படிச்சஸமுப்பாதோ³ பவத்தியா அனுலோமனதோ. ‘‘அவிஜ்ஜாஸமுத³யா’’திஆதி³னா அவிஜ்ஜாதீ³ஸு ஸந்தேஸூதி அயமத்தோ² வுத்தோதி ஆஹ ‘‘இமஸ்மிம் ஸதி இத³ம் ஹோதீதி அவபோ³த⁴தோ’’தி. பவத்தியா விலோமனதோ ‘‘அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴’’திஆதி³கோ படிலோமோ படிச்சஸமுப்பாதோ³. தே ச ஸங்க²தா படிச்சஸமுப்பன்னா ‘‘ஜராமரணம், பி⁴க்க²வே, அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்ன’’ந்திஆதி³வசனதோ (ஸம். நி. 2.20). படிச்சஸமுப்பன்னஸ்ஸ ச பாகடதா பச்சயாகாரபாகடதாய ஏவ ‘‘இமஸ்ஸேதம் ப²ல’’ந்தி அவபோ³த⁴தோ.

729. புரிமபுரிமானம் நிரோதோ⁴ உத்தருத்தரானம் உப்பாதா³னுப³ந்தோ⁴தி அயமத்தோ² பச்சயதோ உத³யத³ஸ்ஸனேன ஸிஜ்ஜ²மானோ ஏகத்தனயாதி⁴க³மாய ஹோதி. யதோ ‘‘அஞ்ஞோ கரோதி, அஞ்ஞோ படிஸம்வேத³யதீ’’திஆதி³ (ஸம். நி. 2.17) வோஹாரஸித்³தி⁴யா உச்சே²த³தி³ட்டி²யா அனோகாஸதா. தேனாஹ ‘‘ஹேதுப²லஸம்ப³ந்தே⁴னா’’திஆதி³. ஸங்கா²ரா க²ணே க²ணே உப்பஜ்ஜந்தீதி அயமத்தோ² க²ணதோ உத³யத³ஸ்ஸனேன ஸிஜ்ஜ²மானோ நானத்தனயாதி⁴க³மாய ஹோதி. யதோ பச்சயபச்சயுப்பன்னானம் ஸபா⁴வபே⁴தா³வபோ³த⁴தோ ‘‘ஸோ கரோதி, ஸோ படிஸம்வேத³யதீ’’திஆதி³னயப்பவத்தாய ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா அனோகாஸதா. தேனாஹ ‘‘க²ணதோ உத³யத³ஸ்ஸனேனா’’திஆதி³. பச்சயதோ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனேன பச்சயே ஸதி ப²லஸ்ஸ பா⁴வோ, அஸதி அபா⁴வோதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸித்³தி⁴யா அத்தி²தாமத்தேனேவ தே த⁴ம்மா காரணந்தி அப்³யாபாரனயோ பாகடோ ஹோதி. யதோ அத்ததி³ட்டி²யா அனோகாஸதா வஸவத்திதாய அலப்³ப⁴னேய்யதோ. தேன வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மான’’ந்திஆதி³. அவஸவத்திபா⁴வோ பராயத்ததா, ஸா ச ஸப்பச்சயதாய வேதி³தப்³பா³. பச்சயதோ உத³யத³ஸ்ஸனேன தேஹி தேஹி பச்சயேஹி இமே த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பஜ்ஜமானா ச பச்சயானுரூபமேவ உப்பஜ்ஜந்தீதி ஹேதுப²லஸ்ஸ ஹேதுஅனுரூபதோ ஸித்³தி⁴யா அகிரியதி³ட்டி²யா அனோகாஸதாவாதி ஆஹ ‘‘பச்சயதோ பனா’’திஆதி³. ஸதி காரணே குதோ அகிரியவாதோ³. கரோதீதி ஹி காரணம்.

730. பச்சயதோ உத³யம் பஸ்ஸதோ பச்சயே ஸதி ஸபா⁴வே ஸதி ப²லஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோதி அத்தி²தாமத்தேன உபகாரகதாதி ஸங்க²தானம் நிரீஹதா, அஸதி ச அபா⁴வோதி பச்சயாதீ⁴னவுத்திதா ச விஞ்ஞாயமானா அத்தஸுஞ்ஞதம் விபா⁴வேதீதி ஆஹ ‘‘பச்சயதோ சஸ்ஸ…பே… தாவபோ³த⁴தோ’’தி. அனிச்சலக்க²ணம் பாகடம் ஹோதி க²ணதோ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனேன ஸங்கா²ரானம் உத³யப்³ப³யதோ பரிச்சி²ன்னதாய விஞ்ஞாயமானத்தா. தேனாஹ ‘‘ஹுத்வா அபா⁴வாவபோ³த⁴தோ’’தி. உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²னஞ்ஹி ஹுத்வா அபா⁴வோ. புப்³ப³ந்தாபரந்தவிவேகோ அதீதானாக³தபா⁴வஸுஞ்ஞதா. ந ஹி ஸங்கா²ரா க²ணத்தயதோ புப்³பே³, பச்சா² ச விஜ்ஜந்தி, தஸ்மா புப்³ப³ந்தாபரந்தவிவேகாவபோ³த⁴தோதி ஆதி³அந்தவந்ததாபடிவேத⁴தோதி அத்தோ². து³க்க²லக்க²ணம்பி பாகடம் ஹோதி உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனேனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உப்பஜ்ஜித்வா பி⁴ஜ்ஜந்தா ஸங்கா²ரா உப்பாத³தோ உத்³த⁴ம் ஜராப⁴ங்கா³வத்த²ந்தருப்பத்தியா நிரந்தரம் விபா³தீ⁴யந்தேவ. ஸா ச நேஸம் விபா³தி⁴யமானதா ஸம்மா உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனேன விபூ⁴தா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘து³க்க²…பே… போ³த⁴தோ’’தி.

ஸபா⁴வலக்க²ணம்பீதி உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனேன ந கேவலம் அனிச்சது³க்க²லக்க²ணமேவ, அத² கோ² பத²வீப²ஸ்ஸாதீ³னம் கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸஞ்ஞிதம் ஸபா⁴வஸங்கா²தம் லக்க²ணம்பி பாகபா⁴வவித்³த⁴ம் ஸபா⁴வாவச்சி²ன்னம் பாகடம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘உத³யப்³ப³யபரிச்சி²ன்னாவபோ³த⁴தோ’’தி. ஸபா⁴வலக்க²ணேதி ஸபா⁴வஸஞ்ஞிதே லக்க²ணே, தம்தம்த⁴ம்மானம் ஸலக்க²ணே. ஸங்க²தலக்க²ணஸ்ஸ தாவகாலிகத்தம்பீதி உப்பாதா³தி³ஸங்க²தலக்க²ணஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணாதி³பரித்தகாலிகதாபி க²ணந்தரானவட்டா²னதோ தஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘உத³யக்க²ணே’’திஆதி³. உத³யவயமத்தக்³க³ஹணஞ்சேத்த² உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனவஸேனேவ இமஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ பவத்தனதோ, ந டி²திக்க²ணஸ்ஸ அபா⁴வா.

731. ந கேவலஞ்ச நிச்சனவா, அத² கோ² பரித்தகாலட்டா²யினோ. கத²ந்தி ஆஹ ‘‘ஸூரியுக்³க³மனே’’திஆதி³. தத்த² உத³கே த³ண்டே³ன கதலேகா² உத³கே த³ண்ட³ராஜி. உஸ்ஸாவபி³ந்து³ஆத³யோ பஞ்ச கிச்சாபி உத்தருத்தரி அதிபரித்தட்டா²யிபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் நித³ஸ்ஸிதா, ததா²பி தே த³ந்த⁴னிரோதா⁴ ஏவ நித³ஸ்ஸிதா, ததோபி லஹுதரனிரோத⁴த்தா ஸங்கா²ரானம். ததா² ஹி க³மனஸ்ஸாதா³னம் தே³வபுத்தானம் ஹேட்டு²பரியாயேன படிமுக²ம் தா⁴வந்தானம் ஸிரஸி பாதே³ ச ப³ந்த⁴கு²ரதா⁴ரா ஸன்னிபாததோபி ஸீக⁴தரோ ரூபத⁴ம்மானம் நிரோதோ⁴ வுத்தோ, பகே³வ அரூபத⁴ம்மானம். ந கேவலம் நிச்சனவா, நாபி பரித்தகாலட்டா²யினோவ, அத² கோ² அஸாரா. கத²ந்தி ஆஹ ‘‘மாயா’’திஆதி³. மாயாத³யோ ஹி மணிஆதி³வஸேன தி³ஸ்ஸமானா அதம்ஸபா⁴வதாய அஸாரா. தத்த² மந்தோஸத⁴பா⁴விதா இந்த³ஜாலாதி³கா மாயா. மிக³தண்ஹிகா மரீசி. ஸுபினமேவ ஸுபினந்தம். மண்ட³லாகாரேன ஆவிஜ்ஜி²யமானம் அலாதமேவ அலாதசக்கம். க³ந்த⁴ப்³ப³தே³வபுத்தானம் கீளனிச்சா²வஸேன நக³ரம் விய ஆகாஸே உபட்டா²னமத்தம் க³ந்த⁴ப்³ப³னக³ரம்.

ஏத்தாவதாதி ய்வாயம் ‘‘ஜாதம் ரூபம் பச்சுப்பன்ன’’ந்திஆதி³பாளினயானுஸாரேன (படி. ம. 1.49), ‘‘யம் கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்ன’’ந்திஆதி³பாளினயானுஸாரேன (ம. நி. 1.347, 361; 2.113; 3.86, 89; படி. ம. 1.48) வா யாவ உத³யப்³ப³யபடிவேதா⁴ பா⁴வனாவிதி⁴ ஆரத்³தோ⁴, ஏத்தாவதா. கலாபஸம்மஸனாதி³கோபி ஹி ஸப்³போ³ பா⁴வனாவிதி⁴ உத³யப்³ப³யஞாணுப்பாத³னஸ்ஸேவ, ந பரிஸபரிஸரீரகரப³ந்தோ⁴தி. வயத⁴ம்மமேவாதி பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வமேவ. வயம் உபேதி அத்தனோ த⁴ம்மதாய. யஞ்ஹி உபக்கமேன வினஸ்ஸதீதி வுச்சதி, தம்பி அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவ வினஸ்ஸதி அஹேதுகத்தா வினாஸஸ்ஸ. உபக்கமஹேது பன விஸதி³ஸுப்பாதோ³ ஹோதி. இமினா ஆகாரேனாதி ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 16; படி. ம. 2.30) ஹி வுத்தம், தஸ்மா வயம் அனாலம்பி³த்வாபி ‘‘வயத⁴ம்மமேவ உப்பஜ்ஜதீ’’தி உத³யஸ்ஸ, ‘‘உப்பன்னஞ்ச இத³ம் வயம் உபேதீ’’தி வயஸ்ஸ ச இமினா யதா²வுத்தேன பச்சக்க²கரணாகாரேன. அது⁴னா உப்பன்னம், ந தாவ ப³லப்பத்தந்தி ஆஹ ‘‘தருணவிபஸ்ஸனாஞாண’’ந்தி. கலாபஸம்மஸனாதி³வஸேன பவத்தம் ஸம்மஸனம் ந நிப்பரியாயேன விபஸ்ஸனாஸமஞ்ஞம் லப⁴தி, உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன பவத்தமேவ லப⁴தீதி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸாதி⁴க³மா ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீ’’தி.

விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸகதா²வண்ணனா

732. இமாய உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாஸங்கா²தாய தருணவிபஸ்ஸனாய வஸேன, ந ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸனானம் ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனாதி³ஸங்கா²தாய தருணவிபஸ்ஸனாய, நாபி நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாதி³ஸங்கா²தாய ப³லவவிபஸ்ஸனாய வஸேனாதி அத்தோ². ந ஹி ததா³ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸா உப்பஜ்ஜந்தீதி. ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸாதி ச ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸேவாதி ஏவ-காரோ லுத்தனித்³தி³ட்டோ². தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸா ஹீ’’திஆதி³. தி³ட்டி²கா³ஹாதி³வத்து²பா⁴வேன விபஸ்ஸனம் உபக்கிலேஸந்தீதி விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸா. ‘‘அரியஸாவகஸ்ஸா’’தி இத³ம் உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன வுத்தம் ப³லவவிபஸ்ஸனாபத்தஸ்ஸாபி அனுப்பஜ்ஜனதோ. விப்படிபன்னகஸ்ஸாதி ஸீலவிபத்திஆதி³வஸேன யதா² ததா² விப்படிபன்னகஸ்ஸ. தஸ்ஸ பன படிபத்தியா க³ரஹிதப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விப்படிபன்னகஸ்ஸா’’தி ஆஹ. ச-ஸத்³தோ³ உபரிபத³த்³வயேபி யோஜேதப்³போ³. நிக்கி²த்தகம்மட்டா²னஸ்ஸாதி விபஸ்ஸனம் ஆரபி⁴த்வா அந்தரா வோஸானம் ஆபன்னஸ்ஸ. குஸீதபுக்³க³லஸ்ஸாதி ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸேவ கோஸஜ்ஜேன பா⁴வனம் அனனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ. அத² வா விப்படிபன்னகஸ்ஸாதி விபஸ்ஸனாபா⁴வனாஸங்கா²தாய ஸம்மாபடிபத்தியா அபா⁴வேன விக³ரஹிதபடிபத்திகஸ்ஸ. விபஸ்ஸனாபடிபத்தியேவ ஹி ஸஸம்பா⁴ரா புப்³ப³பா⁴கே³ ஸம்மாபடிபத்தி, தத³ஞ்ஞா விப்படிபத்தி, ஸா ச தத்த² நிக்கி²த்தது⁴ரஸ்ஸ ஹோதி. நிக்கி²த்தது⁴ரதா ச கோஸஜ்ஜேனாதி வுத்தம் ‘‘நிக்கி²த்தகம்மட்டா²னஸ்ஸ குஸீதபுக்³க³லஸ்ஸா’’தி. யுத்தப்பயுத்தஸ்ஸாதி யோகே³ன ஞாணேன பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ. ஸா பன யுத்தப்பயுத்ததா ஸமத²வஸேனாபி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸா’’தி. உப்பஜ்ஜந்தியேவ ந நுப்பஜ்ஜந்தி அஞ்ஞதா² மக்³கா³மக்³க³ஞாணஸ்ஸேவ அஸம்ப⁴வதோ.

ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு ‘‘அரியத⁴ம்மோ’’தி பவத்தம் உத்³த⁴ச்சம் விக்கே²போ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சம், தேன த⁴ம்முத்³த⁴ச்சேன விபஸ்ஸனாவீதி²தோ உக்கமனேன விரூபம் க³ஹிதம் பவத்திதம் மானஸம் த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதமானஸம். ஓபா⁴ஸோ த⁴ம்மோதி காரணூபசாரேனாஹ, ஈதி³ஸம் ஓபா⁴ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ மம அரியமக்³கோ³தி அத்தோ². ஓபா⁴ஸம் ஆவஜ்ஜதி ‘‘நிப்³பா³ன’’ந்தி வா ‘‘மக்³கோ³’’தி வா ‘‘ப²ல’’ந்தி வா. நிப்³பா³னந்தி க³ண்ஹந்தோ தத்த² பவத்தத⁴ம்மே மக்³க³ப²லபா⁴வேன க³ண்ஹாதி, ஞாணாதி³கே பன மக்³க³ப²லபா⁴வேனேவ க³ண்ஹாதி. ததோ விக்கே²போ உத்³த⁴ச்சந்தி ததோ ஓபா⁴ஸஹேது யோ விக்கே²போ, தம் உத்³த⁴ச்சந்தி அத்தோ². ‘‘உத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதமானஸோ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘அனிச்சதோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² அனிச்ச…பே… நப்பஜானாதி ‘‘மக்³க³ம் பத்தோஸ்மீ’’தி ஸஞ்ஞாய அனிச்சதாதி³வஸேன மனஸிகாரஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. அயஞ்ச அத்தோ² –

‘‘யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா மம ஸந்திகே அரஹத்தப்பத்திம் ப்³யாகரோதி, ஸப்³போ³ ஸோ சதூஹி மக்³கே³ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன. கதமேஹி சதூஹி? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸமத²புப்³ப³ங்க³மம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸ ஸமத²புப்³ப³ங்க³மம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வயதோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி, ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ…பே… கரோதோ ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தி அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மம் ஸமத²ம் பா⁴வேதி…பே… ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதி…பே….

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதி, ஹோதி ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் தம் சித்தம் அஜ்ஜ²த்தமேவ ஸந்திட்ட²தி ஸன்னிஸீத³தி ஏகோதி³ ஹோதி ஸமாதி⁴யதி, தஸ்ஸ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி…பே… அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தீ’’தி (அ. நி. 4.170) –

இமினா ஸுத்தபதே³னேவ வேதி³தப்³போ³. ஏத்த² ஹி சதுத்த²மக்³க³விஸ்ஸஜ்ஜனே யதா²வுத்தமக்³க³ப²லனிப்³பா³னத⁴ம்மா த⁴ம்மோ. தத்த² உத்³த⁴ச்சம் ‘‘அதி⁴க³தமக்³கா³தி³கோஹமஸ்மீ’’தி அமக்³கா³தீ³ஸு விக்கே²போ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சம், தேன உபத்³து³தம் விக்³க³ஹிதமானஸம் ஹோதி. நிகந்தி ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு அபேக்கா² ஸுகு²மரூபா தண்ஹா, ஸா விபஸ்ஸனாபி⁴ரதிஆகாரேன உபட்ட²ஹந்தீ அதி⁴மானிகேன ‘‘த⁴ம்மோ’’தி க³ய்ஹதீதி ஆஹ ‘‘நிகந்தி ‘த⁴ம்மோ’தி நிகந்திம் ஆவஜ்ஜதீ’’தி.

733. விபஸ்ஸனோபா⁴ஸோதி விபஸ்ஸனாசித்தஸமுட்டி²தம், ஸஸந்ததிபதிதம் உதுஸமுட்டா²னஞ்ச பா⁴ஸுரம் ரூபம். தத்த² விபஸ்ஸனாசித்தஸமுட்டி²தம் யோகி³னோ ஸரீரட்ட²மேவ பப⁴ஸ்ஸரம் ஹுத்வா திட்ட²தி, இதரம் ஸரீரம் முஞ்சித்வா ஞாணானுபா⁴வானுரூபம் ஸமந்ததோ பத்த²ரதி, தம் தஸ்ஸேவ பஞ்ஞாயதி, தேன பு²ட்டோ²காஸே ரூபக³தம்பி பஸ்ஸதி, பஸ்ஸந்தோ ச சக்கு²விஞ்ஞாணேன பஸ்ஸதி, உதா³ஹு மனோவிஞ்ஞாணேனாதி வீமம்ஸிதப்³ப³ந்தி வத³ந்தி. தி³ப்³ப³சக்கு²லாபி⁴னோ விய தம் மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யமேவாதி வுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதீதி. விபஸ்ஸனாவீதி² நாம படிபாடியா பவத்தமானா விபஸ்ஸனாவ. உக்கந்தா நாம ஹோதி யோகி³னா ‘‘மக்³க³ப்பத்தோம்ஹீ’’தி அதி⁴மானேன விஸ்ஸட்ட²த்தா, தஸ்ஸ வா யோகி³னோ விபஸ்ஸனா ததோ ஏவ வீதி² உக்கந்தா நாம ஹோதி. மூலகம்மட்டா²னந்தி விபஸ்ஸனமேவாஹ.

வேமத்ததாயாதி அப்பவிபுலதாவஸேன விஸதி³ஸதாய. அஸ்ஸாதி ஓபா⁴ஸஸ்ஸ. த்³வீஹி குட்டேஹி பரிச்சி²ன்னம் கே³ஹம் த்³விகுட்டகே³ஹம். தஸ்ஸ கிர அப்³ப⁴ந்தரேபி ஏகா பி⁴த்தி ஹோதி ப³ஹிபி, உபி⁴ன்னம் அந்தரே அனுபரியாயபத²ம் ஹோதி, ஸாயன்ஹே தத்த² ஸந்த²ரிதானி பஞ்சவண்ணானி குஸுமானி, விஸத³ஞாணஸ்ஸ ஓபா⁴ஸேன ப²ரிதட்டா²னே ரூபக³தஞ்ச தி³ப்³ப³சக்கு²னோ விய பஞ்ஞாயந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘ப⁴ந்தே மய்ஹ’’ந்திஆதி³.

ஏவம் ஓபா⁴ஸஸ்ஸ வேமத்ததாய வத்து²ம் த³ஸ்ஸேத்வா சிரகாலவிப்பலம்ப³னே வத்து²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அயம் பன விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸோதி வக்க²மானப்பகாரம் ஸந்தா⁴யாஹ, ந ஸப்³ப³ம். ஸோதி ஸோ ஸமத²விபஸ்ஸனாலாபீ⁴ அதி⁴மானிகோ.