16. இந்த்³ரியஸச்சனித்³தே³ஸவண்ணனா

இந்த்³ரியவித்தா²ரகதா²வண்ணனா

525. பா³வீஸதீதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. இந்த்³ரியானீதி பரிச்சி²ன்னத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம். சக்கு²ந்த்³ரியந்திஆதி³ தேஸம் ஸரூபத³ஸ்ஸனம். தத்த² சக்கு²த்³வாரே இந்த³ட்ட²ம் காரேதி சக்கு²த்³வாரபா⁴வே தம்த்³வாரிகேஹி அத்தனோ இந்த³பா⁴வம் பரமிஸ்ஸரபா⁴வம் காரயதீதி சக்கு²ந்த்³ரியம். தஞ்ஹி தே ரூபக்³க³ஹணே அத்தானம் அனுவத்தேதி, தே ச தம் அனுவத்தந்தி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயத்³வாரே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி. காயிந்த்³ரியம். விஜானனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி மனிந்த்³ரியம். இத்தி²பா⁴வலக்க²ணே, பரிஸபா⁴வலக்க²ணே, அனுபாலனலக்க²ணே, ஸுக²லக்க²ணே, து³க்க²லக்க²ணே, ஸோமனஸ்ஸலக்க²ணே, தோ³மனஸ்ஸலக்க²ணே, உபேக்கா²லக்க²ணே, அதி⁴மோக்க²லக்க²ணே, பக்³க³ஹலக்க²ணே, உபட்டா²னலக்க²ணே, அவிக்கே²பலக்க²ணே, த³ஸ்ஸனலக்க²ணே, அனஞ்ஞாதம் ஞஸ்ஸாமீதி பவத்தே ஜானனலக்க²ணே, ஞாதானம் ஏவ த⁴ம்மானம் புன ஆஜானனே அஞ்ஞாதாவிபா⁴வே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம்.

விஜானியாதி விஜானேய்ய. பூ⁴மிதோ சாதி ச-ஸத்³தோ³ அவுத்தஸம்பிபண்ட³னத்தோ², தேன தாவத்வம் ஸங்க³ண்ஹாதி, தம் பன தாவத்வம் பரதோ வண்ணயிஸ்ஸாம. அஸம்மஸனுபகா³னம்பி அத்தி²பா⁴வதோ த³ட்ட²ப்³ப³தா இத⁴ ந க³ஹிதா.

புப்³ப³பா⁴கே³தி அரியமக்³க³தோ புப்³ப³பா⁴கே³. அனஞ்ஞாதந்தி ந அஞ்ஞாதம் ந அதி⁴க³தம். நிச்சதாய நத்தி² ஏதஸ்ஸ மதம் ப⁴ங்கோ³, ந வா ஏதஸ்மிம் அதி⁴க³தே மரணந்தி அமதம், பஜ்ஜிதப்³ப³தோ பத³ஞ்சாதி அமதபத³ம் நிப்³பா³னம். ‘‘ஏவம் படிபன்னஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ’’தி ஏதேன புப்³ப³பா⁴க³வஸேனேதம் இந்த்³ரியம் ஏவம் வோஹரீயதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஆஜானனதோதி பட²மமக்³கே³ன தி³ட்ட²மரியாத³ம் அனதிக்கமித்வாவ ஜானனதோ. யேன தம்ஸமங்கி³புக்³க³லோ, தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா வா அஞ்ஞாதாவினோ ஹோந்தி, ஸோ அஞ்ஞாதாவிபா⁴வோ பரினிட்டி²தகிச்சஜானனகீ²ணாஸவஸ்ஸ பா⁴வபூ⁴தோ ஹுத்வா உப்பத்திதோ ‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ’’தி வுத்தம்.

லிங்கே³தி க³மேதி ஞாபேதீதி லிங்க³ம், லிங்கீ³யதி வா ஏதேனாதி லிங்க³ம். கிம் லிங்கே³தி, கிம் வா லிங்கீ³யதீதி? இந்த³ம், இந்தோ³ வா. இந்த³ஸ்ஸ லிங்க³ இந்த³லிங்க³ம், இந்த³லிங்க³ஸ்ஸ அத்தோ² தம்ஸபா⁴வோ இந்த³லிங்க³ட்டோ², இந்த³லிங்க³மேவ வா இந்த்³ரியஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ²தி இந்த³லிங்க³ட்டோ². ஸஜ்ஜிதம் உப்பாதி³தந்தி ஸிட்ட²ம், இந்தே³ன ஸிட்ட²ம் இந்த³ஸிட்ட²ம். ஜுட்ட²ம் ஸேவிதம். கம்மஸங்கா²தஸ்ஸ இந்த³ஸ்ஸ லிங்கா³னி, தேன ச ஸிட்டா²னீதி கம்மஜானேவ யோஜேதப்³பா³னி, ந அஞ்ஞானி, தே ச த்³வே அத்தா² கம்மே ஏவ யோஜேதப்³பா³, இதரே ச ப⁴க³வதி ஏவாதி ஆஹ ‘‘யதா²யோக³’’ந்தி. தேனாதி ப⁴க³வதோ, கம்மஸ்ஸ ச இந்த³த்தா. ஏத்தா²தி ஏதேஸு இந்த்³ரியேஸு. உல்லிங்கே³ந்தி ஞாபேந்தி பகாஸேந்தி ப²லஸம்பத்திவிபத்தீஹி காரணஸம்பத்திவிபத்திஅவபோ³த⁴தோ. ‘‘ஸோ தம் நிமித்தம் ஆஸேவதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 9.35) கோ³சரகரணம்பி ஆஸேவனா வுத்தாதி ஆஹ ‘‘கானிசி கோ³சராஸேவனாயா’’தி. தத்த² ஸப்³பே³ஸம் கோ³சரிகாதப்³ப³த்தேபி ‘‘கானிசீ’’தி வசனம் அவிபஸ்ஸிதப்³பா³னம் ப³ஹுலம் மனஸிகரணேன அனாஸேவனீயத்தா. பச்சவேக்க²னாமத்தமேவ ஹி தேஸு ஹோதீதி. ‘‘தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.170) பா⁴வனா ஆஸேவனாதி வுத்தாதி பா⁴வேதப்³பா³னி ஸத்³தா⁴தீ³னி ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘கானிசி பா⁴வனாஸேவனாயா’’தி.

ஆதி⁴பச்சம் இந்த்³ரியபச்சயபா⁴வோ. அஸதிபி ச இந்த்³ரியபச்சயபா⁴வே இத்தி²புரிஸிந்த்³ரியானம், அத்தனோ அத்தனோ பச்சயவஸேன பவத்தமானே தம்ஸஹிதஸந்தானே அஞ்ஞாகாரேன அப்பவத்தமானேஹி லிங்கா³தீ³ஹி அனுவத்தனீயபா⁴வே ஆதி⁴பச்சம். இமஸ்மிம் ச அத்தே² இந்த³ந்தி பரிமிஸ்ஸரியம் கரோந்திச்சேவ இந்த்³ரியானி. சக்கா²தீ³ஸு த³ஸ்ஸிதேன நயேன அஞ்ஞேஸஞ்ச ஜீவிதாதீ³னம் தத³னுவத்தீஸு ஆதி⁴பச்சம் யதா²ரஹம் யோஜேதப்³ப³ம்.

அமோஹோயேவ ந விஸும் சத்தாரோ த⁴ம்மா, தஸ்மா தஸ்ஸ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴கதா²யம் விபா⁴விதானி லக்க²ணாதீ³னி தேஸஞ்ச வேதி³தப்³பா³னீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸானி தத்த² க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே லக்க²ணாதீ³ஹி அரூபேனேவ ஆக³தானி.

526. ஸத்தானம் அரியபூ⁴மிபடிலாபோ⁴ ப⁴க³வதோ தே³ஸனாய ஸாதா⁴ரணம், பதா³னஞ்ச பயோஜனந்தி ஆஹ ‘‘அஜ்ஜ²த்தத⁴ம்மே பரிஞ்ஞாயா’’திஆதி³. அஞ்ஞேஸம்பி இந்த்³ரியானம் அத்தபா⁴வபரியாபன்னதாய ஸதிபி அத்தபா⁴வபஞ்ஞாபனாய மூலபா⁴வதோ சக்கா²தீ³னம் ஸாதிஸயா அத்தபா⁴வபரியாபன்னாதி வுத்தம் ‘‘அத்தபா⁴வபரியாபன்னானி சக்கு²ந்தி³யாதீ³னீ’’தி (விப⁴. அட்ட². 219). அபி⁴த⁴ம்மட்ட²கதா²யம் இத்தி²புரிஸிந்த்³ரியானந்தரம் ஜீவிதிந்த்³ரியதே³ஸனாக்கமோ வுத்தோதி இதா⁴பி ‘‘ததோ ஜீவிதிந்த்³ரிய’’ந்தி வுத்தம். தம் இந்த்³ரியயமகதே³ஸனாய (யம. 3.இந்த்³ரியயமக.1 ஆத³யோ) ஸமேதி. இந்த்³ரியவிப⁴ங்கே³ (விப⁴. 219 ஆத³யோ) பன மனிந்த்³ரியானந்தரம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் வுத்தம், தம் புரிமபச்சி²மானம் அஜ்ஜா²த்திகபா³ஹிரானம் அனுபாலகபா⁴வதீ³பனத்த²ம் தேஸ மஜ்ஜே² வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யஞ்ச கிஞ்சி வேத³யிதம், ஸப்³ப³ம் தம் து³க்க²ம். யாவ ச து³வித⁴த்தபா⁴வானுபாலகஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ பவத்தி, தாவ து³க்க²பூ⁴தானம் ஏதேஸம் வேத³யிதானம் அனிவத்தீதி ஞாபனத்த²ம், தேன ச சக்கா²தீ³னம் து³க்கா²னுப³ந்த⁴தாய பரிஞ்ஞேய்யதம் ஞாபேதி. படிபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ந்தி புப்³ப³பா⁴க³படிபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம். தஸ்ஸேவாதி அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியஸ்ஸேவ. ததோ அனந்தரம் பா⁴வேதப்³ப³த்தாதி பா⁴வனாமக்³க³ஸம்பயுத்தம் அஞ்ஞிந்த்³ரியம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த³ஸ்ஸனாந்தரா ஹி பா⁴வனாதி.

பே⁴தோ³தி இத⁴ ஸபா⁴வதோ பே⁴தோ³ அதி⁴ப்பேதோ, ந பூ⁴மிபுக்³க³லாதி³வஸேனாதி ஆஹ ‘‘ஸேஸானம் அபே⁴தோ³’’தி. நனு ச ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ அனுபாலனலக்க²ணம் ஸபா⁴வோ, தேனஸ்ஸ து³வித⁴ஸ்ஸாபி அபே⁴தோ³தி? ஸச்சமேதம், தஸ்ஸ பன ரூபாரூபஸபா⁴வகதோ பே⁴தோ³ க³ஹிதோ, ந ஏவம் ஸேஸானம் கோசி பே⁴தோ³ அத்தீ²தி தேஸம் அபே⁴தோ³தி பே⁴தா³பா⁴வோ வுத்தோ. நனு சேத்த² வேத³னா, பஞ்ஞா ச பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தாதி? ந, யதா² தே³ஸிதேஸு பா³வீஸதியா இந்த்³ரியேஸு பே⁴தா³பே⁴த³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா.

527. சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னம் ஸதிபி புரேஜாதாதி³பச்சயபா⁴வே இந்த்³ரியபச்சயபா⁴வேன ஸாதே⁴தப்³ப³மேவ கிச்சம் கிச்சந்தி வுத்தம் தஸ்ஸ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா, இந்த்³ரியகதா²ய ச அதி⁴கதத்தா. அத்தனோ திக்க²மந்தா³தி³ஆகாரோ அத்தாகாரோ, தஸ்ஸ அனுவத்தாபனம் அத்தாகாரானுவத்தாபனம். தேனாஹ ‘‘திக்க²மந்தா³தி³ஸங்கா²தஅத்தாகாரானுவத்தாபன’’ந்தி. அத² வா திக்க²மந்தா³தி³ஸங்கா²தஸ்ஸ ச அத்தாகாரஸ்ஸ ச அனுவத்தாபனம் திக்க²…பே… வத்தாபனம். விஸும் அத்தாகாரக்³க³ஹணேன சேத்த² ரூபாவபா⁴ஸனாதி³கஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. சக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸ ஹி ரூபாபி⁴ஹனனயோக்³யதாஸங்கா²தே ரூபாவபா⁴ஸனஸாமத்தி²யே அஸதி ந கதா³சிபி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸம்ப⁴வதி. ஏஸ நயோ ஸோதிந்த்³ரியாதீ³ஸுபி. புப்³ப³ங்க³மபா⁴வேன மனிந்த்³ரியஸ்ஸ வஸாவத்தாபனம் ஹோதி, ந அஞ்ஞேஸம். தம்ஸம்பயுத்தானிபி ஹி இந்த்³ரியானி தப்³ப³ஸேனேவ ஹுத்வா அத்தனோ அத்தனோ இந்த்³ரியகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தி சேதஸிகபா⁴வதோ, ந தேஸம் வஸேன மனிந்த்³ரியம். அயஞ்ஹிஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மதா. ஸப்³ப³த்த² ச இந்த்³ரியபச்சயபா⁴வேன ஸாதே⁴தப்³ப³ந்தி அதி⁴காரோ அனுவத்ததீதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஸதிபி அனுப்பாத³னே, அனுபத்த²ம்ப⁴னே ச தப்பச்சயானம் தப்பவத்தனே நிமித்தபா⁴வோ அனுவிதா⁴னம்.

சா²தே³த்வா ப²ரித்வா உப்பஜ்ஜமானா ஸுக²து³க்க²வேத³னா ஸஹஜாதத⁴ம்மே அபி⁴ப⁴வித்வா அஜ்ஜோத்த²ரித்வா ஸயமேவ பாகடா ஹோதி, ஸஹஜாதத⁴ம்மா ச தஸ்ஸா வஸேன ஸுக²து³க்க²பா³வப்பதா விய ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘யதா²ஸகம் ஓளாரிகாகாரானுபாபன’’ந்தி. அஸந்தஸ்ஸ, அபணீதஸ்ஸபி அகுஸலதப்³பி³பாகாதி³ஸம்பயுத்தஸ்ஸ யதா²ரஹம் மஜ்ஜ²த்தாகாரானுபாபனம் யோஜேதப்³ப³ம். ஸமானஜாதியேஹி வா ஸுக²து³க்கே²ஹி ஸந்தபணீதாகாரானுபாபனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். படிபக்கா²பி⁴ப⁴வனந்தி அஸ்ஸத்³தி⁴யாதி³படிபக்கா²பி⁴ப⁴வனம். பஸன்னாகாராதா³தி பஸன்னபக்³க³ஹிதஉபட்டி²தஸமாஹிதத³ஸ்ஸனாகாரானுபாபனம் யதா²க்கமம் ஸத்³தா⁴தீ³னம். ப்³யாபாதா³தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி க³ஹிதானி. மக்³க³ஸம்பயுத்தஸ்ஸேவ ச அஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ கிச்சம் த³ஸ்ஸிதம். தேனேவ ச ப²லஸம்பயுத்தஸ்ஸ தம்தம்ஸம்யோஜனப்படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பஹானகிச்சதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதீதி. கதஸப்³ப³கிச்சஸ்ஸ அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் அஞ்ஞஸ்ஸ காதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வா அமதாபி⁴முக²மேவ தப்³பா⁴வபச்சயோ ச ஹோதி, ந இதரானி விய கிச்சந்தரபஸுதம். தேனாஹ ‘‘அமதாபி⁴முக²பா⁴வபச்சயதா சா’’தி.

528. பூ⁴மிதோ வினிச்ச²யோ உத்தானத்தோ² ஏவ. ஏத்தா²ஹ – கஸ்மா பன ஏத்தகேனேவ இந்த்³ரியானி வுத்தானி, ஏதானி ஏவ ச வுத்தானீதி? ஆதி⁴பச்சட்ட²வஸேன, ஆதி⁴பச்சம் நாம இஸ்ஸரியந்தி வுத்தமேவேதம். தயித³ம் ஆதி⁴பச்சம் அத்தனோ அத்தனோ கிச்சே, ப²லே சாதி அஞ்ஞேஸம்பி ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் கஸ்மா ந லப்³ப⁴தி? பச்சயாதீ⁴னவுத்திகா ஹி பச்சயுப்பன்னாதி ஸியா ப²லஹேதுத⁴ம்மேஸு அனுவத்தனானுவத்தனீயதாதி? ஸச்சமேதம், ததா²பி அத்தி² தேஸம் விஸேஸோ. ஸ்வாயம் ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³ப்பவத்தியஞ்ஹி சக்கா²தீ³னம் ஸித்³த⁴மாதி⁴பச்ச’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. அட்ட². 219) அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதோயேவ. அபிச க²ந்த⁴பஞ்சகே யாயம் ஸத்தபஞ்ஞத்தி, தஸ்ஸா விஸேஸனிஸ்ஸயோ ‘‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானீ’’தி தானி தாவ ஆதி⁴பச்சத்தம் உபாதா³ய ‘‘சக்கு²ந்த்³ரியம்…பே…மனிந்த்³ரிய’’ந்திஆதி³தோ (விப⁴. 219) வுத்தானி. ஸ்வாயம் அத்தபா⁴வோ இமேஸம் வஸேன ‘‘இத்தீ² புரிஸோ’’தி ஸமஞ்ஞம் லப⁴தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் பா⁴வத்³வயம். தயிமே உபாதி³ன்னத⁴ம்மா யேன த⁴ம்மேன பவத்தந்தி, அயம் ஸோ த⁴ம்மோ தேஸம் டி²திஹேதூதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஜீவிதிந்த்³ரியம். ஸ்வாயம் ஸத்தஸஞ்ஞிதோ த⁴ம்மபுஞ்ஜோ பப³ந்த⁴வஸேன பவத்தமானோ இமாஹி வேத³னாஹி ஸம்கிலிஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வேத³னாபஞ்சகம். ததோ விஸுத்³தி⁴காமானம் வோதா³னஸம்பா⁴ரத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸத்³தா⁴தி³பஞ்சகம். ஸம்ப⁴வவோதா³னஸம்பா⁴ரா இமேஹி விஸுஜ்ஜந்தி, விஸுத்³தி⁴ப்பத்தா நிட்டி²தகிச்சாவ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியாதீ³னி தீணி வுத்தானி. ஸப்³ப³த்த² ‘‘ஆதி⁴பச்சத்தம் உபாதா³யா’’தி பத³ம் யோஜேதப்³ப³ம். ஏத்தாவதா அதி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தீ⁴தி அஞ்ஞேஸம் அக்³க³ஹணம்.

அத² வா பவத்தினிவத்தீனம் நிஸ்ஸராதி³த³ஸ்ஸனத்தம்பி ஏதானியேவ வுத்தானி. பவத்தியா ஹி விஸேஸதோ மூலனிஸ்ஸயபூ⁴தானி ச² அஜ்ஜ²த்திகாயதனானி. யதா²ஹ ‘‘ச²ஸு லோகோ ஸமுப்பன்னோ’’திஆதி³ (ஸு. நி. 171). தஸ்ஸ உப்பத்தி இத்தி²புரிஸிந்த்³ரியேஹி விஸபா⁴க³வத்து²ஸராக³னிமித்தேஹி யேபு⁴ய்யேன ஸத்தகாயஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘திண்ணம் கோ², மஹாராஜ, ஸன்னிபாதா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதி மாதா ச உதுனீ ஹோதி, க³ந்த⁴ப்³போ³ ச பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி, மாதாபிதரோ ச ஸன்னிபதிதா ஹோந்தீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.408; மி. ப. 4.1.6). அவட்டா²னம் ஜீவிதிந்த்³ரியேன தேன அனுபாலேதப்³ப³தோ. தேனாஹ ‘‘ஆயு டி²தி யபனா யாபனா’’திஆதி³ (த⁴. ஸ. 19). உபபோ⁴கோ³ வேத³னாஹி. வேத³னாவஸேன ஹி இட்டா²தி³ஸப்³ப³விஸயூபபோ⁴கோ³. யதா²ஹ ‘‘வேத³யதி வேத³யதீதி கோ², பி⁴க்க²வே, தஸ்மா வேத³னாதி வுச்சதீ’’தி (ம. நி. 1.450). ஏவம் பவத்தியா நிஸ்ஸயஸமுப்பாத³ட்டி²திஸம்போ⁴க³த³ஸ்ஸனத்தம் சக்கு²ந்த்³ரியம் யாவ உபேக்கி²ந்த்³ரியந்தி சுத்³த³ஸிந்த்³ரியானி தே³ஸிதானி. யதா² சேதானி பவத்தியா, ஏவம் இதரானி நிவத்தியா. விவட்டஸன்னிஸ்ஸிதேன ஹி நிப்³ப³த்திதானி ஸத்³தா⁴தீ³னி பஞ்சிந்த்³ரியானி நிவத்தியா நிஸ்ஸயோ. உப்பாதோ³ அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியேன தஸ்ஸ நிவத்திவஸேன பட²மம் உப்பஜ்ஜனதோ. அவட்டா²னம் அஞ்ஞிந்த்³ரியேன, உபபோ⁴கோ³ அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியேன அக்³க³ப²லஸமுபபோ⁴க³தோ. கீ²ணாஸவாஹி விஸவிதாய நிப்³பு³திஸுக²ம் பரிபு⁴ஜ்ஜந்தி. ஏவம்பி ஏதானி ஏவ இந்த்³ரியானி தே³ஸிதானி. ஏத்தாவதா யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தி⁴தோ அஞ்ஞேஸம் அக்³க³ஹணம். இமினாவ நேஸம் தே³ஸனாக்கமோபி ஸம்வண்ணிதோதி வேதி³தப்³போ³தி.

இந்த்³ரியனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸச்சவித்தா²ரகதா²வண்ணனா

529. அரியஸத்³தே³ன விஸேஸனம் அகத்வா கேவலம் ஸச்சஸத்³தே³ன உத்³தி⁴ட்டா²னிபி அரியஸச்சானி ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸச்சானீதி சத்தாரி அரியஸச்சானீ’’தி ஆத³. ஸமாஞ்ஞஜோதனா ஹி விஸேஸே அவதிட்ட²தி, விஸேஸத்தி²னா ச விஸேஸோ அனுபயுஜ்ஜிதப்³போ³தி. அரியஸச்சேஸு வா விசாரிதேஸு இதரானிபி அத்த²தோ விசாரிதானேவ ஹோந்தீதி விபஸ்ஸனாய ச பூ⁴மிபூ⁴தானி, அரியஸச்சானேவாதி ச கத்வா ‘‘ஸச்சானீ’’தி உத்³த⁴ரித்வாபி ‘‘சத்தாரி அரியஸச்சானீ’’தி வுத்தம்.

ஸாஸனக்கமோதி அரியஸச்சானி வுச்சந்தி, அரியஸச்சதே³ஸனா வா. ஸகலஞ்ஹி ஸாஸனம் ப⁴க³வதோ வசனம் ஸச்சவினிமுத்தம் நத்தி² பவத்தினிவத்திதது³ப⁴யஹேதுஸந்த³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தனதோ. தஸ்மா ஸச்சேஸு கமதி, ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தம் வா ஸாஸனம் ஏதேஸு கமதி, பரிஞ்ஞாதி³கிச்சஸாத⁴னவஸேன பவத்ததி, தஸ்மா கமதி ஏத்தா²தி கமோ, கிம் கமதி? ஸாஸனம். ஸாஸனஸ்ஸ கமோ ‘‘ஸாஸனக்கமோ’’தி ஸச்சானி ஸாஸனப்பவத்திட்டா²னானி வுச்சந்தி, தம்தே³ஸனா ச தப்³போ³ஹாரேனாதி.

ததா²தி தம்ஸபா⁴வா து³க்கா²தி³ஸபா⁴வா. அவிததா²தி அமுஸாஸபா⁴வா பா³த⁴னாதி³பா⁴வேன பூ⁴தஸபா⁴வா. அனஞ்ஞதா²தி அஞ்ஞாகாரரஹிதா அபா³த⁴னாதி³ஆகாரவிவித்தா. து³க்க²து³க்க²தாதன்னிமித்ததாஹி அதி⁴ட்டி²தத்தா பீளனட்டோ². ஸமேச்ச ஸம்பூ⁴ய பச்சயேஹி கதபா⁴வோ ஸங்க²தட்டோ². து³க்க²து³க்க²தாதன்னிமித்ததாஹி பரித³ஹனம், கிலேஸதா³ஹஸமாயோகோ³ வா ஸந்தாபட்டோ². ஜராய, மரணேன சாதி த்³வேதா³ விபரிணாமேதப்³ப³தா விபரிணாமட்டோ². ஏத்த² ச பீளனட்டோ² து³க்க²ஸ்ஸ ஸரஸேனேவ ஆவிப⁴வனாகாரோ, இதரே யதா²க்கமம் ஸமுத³யமக்³க³னிரோத⁴த³ஸ்ஸனேஹி ஆவிப⁴வனாகாராதி அயம் சதுன்னம்பி விஸேஸோ. தத்ரத்ராபி⁴னந்த³னவஸேன ப்³யாபித்வா ஊஹனம் ராஸிகரணம் து³க்க²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனம் ஆயூஹனம் ஆகாரஸ்ஸ ப்³யாபனத்த²த்தா. ஆக³ச்ச²தி ஸமுத³யதோதி வா ஆயம், து³க்க²ம், தஸ்ஸ ஊஹனம் பவத்தனம் ஆயூஹனம், அயம் ஸரஸேனேவ ஆவிப⁴வனாகாரோ. நித³தா³தி து³க்க²ந்தி நிதா³னம், ‘‘இத³ம் தம் து³க்க²’’ந்தி ஸம்படிச்சா²பேந்தம் விய ஸமுட்டா²பேதீதி அத்தோ². அயம் நிதா³னட்டோ² து³க்க²த³ஸ்ஸனேன ஆவிப⁴வனாகாரோ. ஸம்ஸாரது³க்கே²ன ஸம்யோஜனம் ஸம்யோக³ட்டோ². மக்³கா³தி⁴க³மனனிவாரணம் பலிபோ³த⁴ட்டோ². இமே ச ஸம்யோக³பலிபோ³த⁴ட்டா² நிரோத⁴மக்³க³த³ஸ்ஸனேஹி ஆவிப⁴வனாகாரா. நிஸ்ஸரந்தி ஸத்தா ஏத்த², ஸயமேவ வா நிஸ்ஸடம் விஸம்யுத்தம் ஸப்³ப³ஸங்க²தேஹி ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³க³பா⁴வதோதி நிஸ்ஸரனம். அயமஸ்ஸ ஸபா⁴வேன ஆவிப⁴வனாகாரோ, இதரே விவேகாஸங்கா²தாமதட்டா, ஸமுத³யக்க²ரஅபச்சயஅவினாஸிதா வா ஸமுத³யமக்³க³து³க்க²த³ஸ்ஸனேன ஆவிப⁴வனாகாரா.

ஸம்ஸாரதோ நிக்³க³மனம் நிய்யானம். அயமஸ்ஸ ஸரஸேன ஆவிப⁴வனாகாரோ. பரிபோ³தூ⁴பச்சே²த³னேன நிப்³பா³னாதி⁴க³மோவ நிப்³பா³னனிமித்தத்தா மக்³க³ஸ்ஸ ஹேதுட்டோ². பஞ்ஞாபதா⁴னத்தா சஸ்ஸ நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம், சதுஸச்சத³ஸ்ஸனம் வா த³ஸ்ஸனட்டோ². சதுஸச்சத³ஸ்ஸனே, கிலேஸது³க்க²ஸந்தாபவூபஸமனே ச ஆதி⁴பச்சம் கரோந்தி மக்³க³த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸூதி ஸோ மக்³க³ஸ்ஸ ஆதி⁴பதேய்யட்டோ². விஸேஸதோ வா ஆலம்ப³னாதி⁴பதிபூ⁴தா மக்³க³த⁴ம்மா ஹோந்தி ‘‘மக்³கா³தி⁴பதினோ’’தி (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 16) வசனதோதி ஸோ தேஸம் ஆகாரோ ஆதி⁴பதேய்யட்டோ². ஏதே ஹேதுத³ஸ்ஸனாதி⁴பதேய்யட்டா² ஸமுத³யனிரோத⁴து³க்க²த³ஸ்ஸனேஹி ஆவிப⁴வனாகாரா. ஏவமாதி³ ஆஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அபி⁴ஸமயட்டோ²தி அபி⁴ஸமேதப்³ப³ட்டோ². அபி⁴ஸமயஸ்ஸ வா விஸயபூ⁴தோ அத்தோ² அபி⁴ஸமயட்டோ². அத² வா அபி⁴ஸமயஸ்ஸ பவத்திஆகாரோ அபி⁴ஸமயட்டோ². ஸோ சேத்த² அபி⁴ஸமேதப்³பே³ன பீளனாதி³னா த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

530. குச்சி²தம் க²ம் து³க்க²ம், கா³ரய்ஹம் ஹுத்வா அஸாரந்தி அத்தோ².

‘‘ஸமாக³மோ ஸமேத’’ந்திஆதீ³ஸு கேவலஸ்ஸ ஆக³மஸத்³த³ஸ்ஸ, ஏத-ஸத்³த³ஸ்ஸ ச பயோகே³ ஸம்யோக³த்த²ஸ்ஸ அனுபலப்³ப⁴னதோ, ஸம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ ச ஸம்யோகே³ உபலப்³ப⁴னதோ ‘‘ஸம்யோக³ம் தீ³பேதீ’’தி ஆஹ அன்வயதோ, ப்³யதிரேகதோ ச தத³த்த²ஜோதகதாஸித்³தி⁴தோ. உப்பன்னம் உதி³தந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அய-ஸத்³தோ³ க³திஅத்தே² ஸித்³தோ⁴ ஹேதுஸத்³தோ³விய காரணம் தீ³பேதி. அத்தனோ ப²லனிப்பா²த³னேன அயதி பவத்ததி, ஏதி வா ஏதஸ்மா ப²லந்தி அயோதி, ஸம்யோகே³ உப்பத்திகாரணம் ஸமுத³யோதி. ஏத்த² விஸும் பயுஜ்ஜமானாபி உபஸக்³க³ஸத்³தா³ ஸதா⁴துகம் ஸம்யோக³த்த²ம், உப்பாத³த்த²ஞ்ச தீ³பேந்தி, கிரியாவிஸேஸகத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

‘‘அபா⁴வோ ஏத்த² ரோத⁴ஸ்ஸாதி நிரோதோ⁴’’தி ஏதேன நிப்³பா³னஸ்ஸ து³க்க²விவித்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸமதி⁴க³தே தஸ்மிம் தத³தி⁴க³மதோ புக்³க³லஸ்ஸ ரோதா⁴பா⁴வோ பவத்திஸங்கா²தஸ்ஸ ரோத⁴ஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தாய நிவத்தியா அதி⁴க³தத்தாதி. ஏதஸ்மிஞ்ச அத்தே² அபா⁴வோ ஏதஸ்மிம் ரோத⁴ஸ்ஸாதி நிரோதோ⁴ இச்சேவ பத³ஸமாஸோ. து³க்கா²பா⁴வோ பனேத்த² புக்³க³லஸ்ஸ, ந நிப்³பா³னஸ்ஸேவ. அனுப்பாதோ³ ஏவ நிரோதோ⁴ அனுப்பாத³னிரோதோ⁴. ஆயதிம் ப⁴வாதீ³ஸு அப்பவத்தி, ந பன ப⁴ங்கோ³தி ப⁴ங்க³வாசகம் நிரோத⁴ஸத்³த³ம் நிவத்தேத்வா அனுப்பாத³வாசகம் க³ண்ஹாதி. ஏதஸ்மிம் அத்தே² காரணே ப²லூபசாரம் கத்வா நிரோத⁴பச்சயோ நிரோதோ⁴தி வுத்தோ.

படிபதா³ ச ஹோதி புக்³க³லஸ்ஸ து³க்க²னிரோத³ப்பத்தியா. நனு ச ஸா ஏவ து³க்க²னிரோத³ப்பத்தீதி தஸ்ஸா ஏவ ஸா படிபதா³தி ந யுஜ்ஜதீதி? ந புக்³க³லாதி⁴க³மஸ்ஸ பத்திபா⁴வேன, யேஹி ஸோ அதி⁴க³ச்ச²தி, தேஸம் காரணபூ⁴தானம் படிபதா³பா⁴வேன ச வுத்தத்தா. ஸச்சி² கிரியாஸச்சி²கரணத⁴ம்மானஞ்ஹி அஞ்ஞத்தா²பா⁴வேபி புக்³க³லஸச்சி²கிரியாத⁴ம்மபா⁴வேஹி நானத்தம் கத்வா நித்³தே³ஸோ கதோதி. அத² வா யம் து³க்க²னிரோத⁴ப்பத்தியா நிட்டா²னம் ப²லம், ஸயஞ்ச து³க்க²னிரோத⁴ப்பத்திபூ⁴தம், தஸ்ஸ அபி⁴ஸமயபூ⁴தாய து³க்க²னிரோத⁴ப்பத்தியா படிபத³தா த³ட்ட²ப்³பா³.

531. பு³த்³தா⁴த³யோ அரியா படிவிஜ்ஜ²ந்தீதி ஏத்த² படிவித்³த⁴காலே பவத்தம் பு³த்³தா⁴தி³வோஹாரம் ‘‘அக³மா ராஜக³ஹம் பு³த்³தோ⁴’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 410) விய பா⁴வினி பூ⁴தே விய உபசாரோதி புரிமகாலேபி ஆரோபேத்வா ‘‘பு³த்³தா⁴த³யோ’’தி வுத்தம். தே ஹி பு³த்³தா⁴த³யோ சதூஹி மக்³கே³ஹி படிவிஜ்ஜ²ந்தீதி. தஸ்மா அரியஸச்சானீதி வுச்சந்தீதி ஏத்த² அரியபடிவிஜ்ஜி²தப்³பா³னி ஸச்சானி அரியஸச்சானீதி புரிமபதே³ உத்தரபத³லோபோ அரியஸச்சானீதி வுச்சந்தீதி அத்தோ². ததா²க³தேன ஹி ஸயம் அதி⁴க³தத்தா, பவேதி³தத்தா, ததோ ஏவ ச அஞ்ஞேஹி அதி⁴க³மனீரத்தா தானி தஸ்ஸ ஹோந்தீதி. அரியபா⁴வஸித்³தி⁴தோபீதி ஏத்த² அரியஸாத⁴கானி ஸச்சானி அரியஸச்சானீதி புப்³பே³ விய உத்தரபத³லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³. அரியானி ஸச்சானீதிபீதி ஏத்த² அவிதத²பா⁴வேன அரணீயத்தா அதி⁴க³ந்தப்³ப³த்தா அரியானி, அரியஸமஞ்ஞா வா அவிஸம்வாத³கே அவிததே² நிருள்ஹா த³ட்ட²ப்³பா³.

532. பா³த⁴னலக்க²ணந்தி ஏத்த² து³க்க²து³க்க²தன்னிமித்தபா⁴வோ, உத³யவயபடிபீளிதபா⁴வோ வா பா³த⁴னம். ப⁴வாதீ³ஸு ஜாதிஆதி³வஸேன, சக்கு²ரோகா³தி³வஸேன ச அனேகதா³ து³க்க²ஸ்ஸ பவத்தனமேவ புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்தாபனம், தத³ஸ்ஸ கிச்சம் ரஸோதி ஸந்தாபனரஸம். பவத்தினிவத்தீஸு ஸம்ஸாரவிமோக்கே²ஸு பவத்தி ஹுத்வா க³ய்ஹதீதி பவத்திபச்சுபட்டா²னம். பப⁴வதி ஏதஸ்மா து³க்க²ம் நிப்³ப³த்ததி, புரிமப⁴வேன பச்சி²மப⁴வோ க⁴டிதோ ஸம்யுத்தோ ஹுத்வா பவத்ததீதி பபா⁴வோ. ‘‘ஏவம்பி தண்ஹானுஸயே அனூஹதே, நிப்³ப³த்ததி து³க்க²மித³ம் புனப்புன’’ந்தி (த⁴. ப. 338; நேத்தி. 30) ஏவம் புனப்புனம் உப்பாத³னம் அனுபச்சே²த³கரணம். ப⁴வனிஸ்ஸரணனிவாரணம் பலிபோ³தோ⁴. தண்ஹக்க²யாதி³பா⁴வேன ஸப்³ப³து³க்க²ஸந்ததா ஸந்தி. அச்சுதிரஸந்தி அச்சுதிஸம்பத்திகம் அசவனகிச்சம் வா. கிச்சந்தி ச சவனாபா⁴வம் கிச்சமிவ கத்வா பரியாயேன வுத்தம், அசவனஞ்சஸ்ஸ ஸபா⁴வாபரிச்சஜனம் அவிகாரிதா த³ட்ட²ப்³பா³. பஞ்சக்க²ந்த⁴னிமித்தஸுஞ்ஞதாய அவிக்³க³ஹம் ஹுத்வா க³ய்ஹதீதி அனிமித்தபச்சுபட்டா²னம். அனுஸயஸமுச்சி²ந்த³னேன ஸம்ஸாரசாரகதோ நிக்³க³மனூபாயபா⁴வோ நிய்யானம். ஸப்³ப³கிலேஸானம் அனுப்பாத³னிரோத⁴னம் கிலேஸப்பஹானகரணம். நிமித்ததோ, பவத்ததோ ச சித்தஸ்ஸ வுட்டா²னம் ஹுத்வா க³ய்ஹதீதி வுட்டா²னபச்சுபட்டா²னம்.

533. அஸுவண்ணாதி³ ஸுவண்ணாதி³ விய தி³ஸ்ஸமானம் மாயாதி வத்து²ஸப்³பா⁴வா தஸ்ஸா விபரீததா வுத்தா. உத³கம் விய தி³ஸ்ஸமானா பன மரீசி உபக³தானம் துச்சா². வத்து²மத்தம்பி தஸ்ஸா ந தி³ஸ்ஸதீதி விஸம்வாதி³கா வுத்தா. மரீசிமாயாஅத்தவிது⁴ரோ பா⁴வோ தச்சா²விபரீதபூ⁴தபா⁴வோ. அரியஞாணஸ்ஸாதி அரியஸ்ஸ அவிதத²க்³கா³ஹகஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ, தேன படிவேத⁴ஞாணம் விய பச்சவேக்க²ணஞாணம்பி க³ஹிதம் ஹோதி. தேஸம் கோ³சரபா⁴வோ படிவிஜ்ஜிதப்³ப³தா, ஆரம்மணபா⁴வோ ச த³ட்ட²ப்³போ³. அக்³கி³லக்க²ணம் உண்ஹத்தம். தஞ்ஹி கத்த²சி கட்டா²தி³உபாதா³னபே⁴தே³ விஸம்வாத³கம், விபரீதம், அபூ⁴தம் வாகதா³சிபி ந ஹோதி. ‘‘ஜாதித⁴ம்மா ஜராத⁴ம்மா, அதோ² மரணத⁴ம்மினோ’’தி (அ. நி. 3.39; 5.57) ஏவம் வுத்தா ஜாதிஆதி³கா லோகபகதி. ஏகச்சானம் திரச்சா²னானம் திரியம் தீ³க⁴தா, மனுஸ்ஸாதீ³னம் உத்³த⁴ம் தீ³க⁴தா, வுத்³தி⁴னிட்ட²ம் பத்தானம் புன அவட்³ட⁴னந்தி ஏவமாதி³கா ச லோகபகதீதி வத³ந்தி. தச்சா²விபரீதபூ⁴தபா⁴வேஸு பச்சி²மோ தத²தா. பட²மோ அவிதத²தா, மஜ்ஜி²மோ அனஞ்ஞததாதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ,

து³க்கா² அஞ்ஞம் ந பா³த⁴க ந்தி கஸ்மா வுத்தம், நனு தண்ஹாபி ஜாதி விய து³க்க²னிமித்ததாய பா³தி⁴காதி? ந, பா³த⁴கப்பப⁴வபா⁴வேன விஸும் க³ஹிதத்தா. ஏவம்ஹி பவத்தி, பவத்திஹேது ச அஸங்கரதோ போ³தி⁴தா ஹோந்தி. அத² வா ஜாதிஆதீ³னம் விய து³க்க²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வோ, து³க்க²து³க்க²தா ச பா³த⁴கதா, ந து³க்க²ப்பப⁴வதாதி நத்தி² தண்ஹாய பப⁴வபா⁴வேன விஸும் க³ஹிதாய பா³த⁴கபா⁴வபஸங்கோ³. தேனாஹ ‘‘து³க்கா² அஞ்ஞம் ந பா³த⁴க’’ந்தி. பா³த⁴கத்தனியாமேனாதி து³க்க²ம் பா³த⁴கமேவ, து³க்க²மேவ பா³த⁴கந்தி ஏவம் த்³விதா⁴பி பா³த⁴கத்தாவதா⁴ரனேனாதி அத்தோ². பா³த⁴கத்தனியாமேனாதி ஹி பா³த⁴கஸ்ஸ, பா³த⁴கத்தே ச நியாமேன. யதா பா³த⁴கத்தஸ்ஸ து³க்கே² நியததா, ஏவம் து³க்க²ஸ்ஸ ச பா³த⁴கத்தே நியததாதி.

தம் வினா நாஞ்ஞதோதி ஸதிபி அவஸேஸகிலேஸஅவஸேஸாகுஸலஸாஸவகுஸலமூலாவஸேஸஸாஸவகுஸலத⁴ம்மானம் து³க்க²ஹேதுபா⁴வே ந தண்ஹாய வினா தேஸம் து³க்க²ஹேதுபா⁴வோ அத்தி², தேஹி பன வினாபி தண்ஹாய து³க்க²ஹேதுபா⁴வோ அத்தி² குஸலேஹி வினா அகுஸலேஹி ரூபாவசராதி³குஸலேஹி வினா காமாவசராதீ³ஹி ச தண்ஹாய து³க்க²னிப்³ப³த்தகத்தா. ஸந்தபா⁴வஸ்ஸ, ஸந்தபா⁴வே வா நியாமோ ஸந்தபா⁴வனியாமோ, தேன ஸந்தபா⁴வனியாமேன. தச்ச²னிய்யானபா⁴வத்தாதி த்³விதா⁴பி நியாமேன தச்சோ² நிய்யானபா⁴வோ ஏதஸ்ஸ, ந மிச்சா²மக்³க³ஸ்ஸ விய விபரீததாய, ந லோகியமக்³க³ஸ்ஸ விய வா அனேகந்திகதாய அதச்சோ²தி தச்ச²னிய்யானபா⁴வோ, மக்³கோ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ தச்ச²னிய்யானபா⁴வத்தம், தஸ்மா தச்ச²னிய்யானபா⁴வத்தா. ஸப்³ப³த்த² த்³விதா⁴பி நியாமேன தச்சா²விபரீதபூ⁴தபா⁴வோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘இதி தச்சா²விபல்லாஸா’’திஆதி³.

534. ஸச்சஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தானம் அத்தா²னம் உத்³த⁴ரணம், ஸம்ப⁴வந்தே வா அத்தே² வத்வா அதி⁴ப்பேதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உத்³த⁴ரணம் நித்³தா⁴ரணம் அத்து²த்³வாரோ. விரதிஸச்சேதி முஸாவாத³விரதியம். ந ஹி அஞ்ஞவிரதீஸு ஸச்சஸத்³தோ³ நிருள்ஹோ. யே பன ‘‘விரதிஸச்சம் ஸமாதா³னவிரதீ’’தி வத³ந்தி, தேஸம்பி ந ஸமாதா³னமத்தம் விரதிஸச்சம், அத² கோ² ஸமாதா³னாவிஸம்வாத³னம். தம் பன படிஞ்ஞாஸச்சம் முஸாவாத³விரதியேவ ஹோதி. ‘‘இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி (ம. நி. 2.187, 202-203, 427; 3.27-29) பவத்தா தி³ட்டி² ‘‘ஸச்ச’’ந்தி அபி⁴னிவிஸனவுத்தியா தி³ட்டி²ஸச்சம். அமோஸத⁴ம்மத்தா நிப்³பா³னம் பரமத்த²ஸச்சம். ‘‘அமோஸத⁴ம்மம் நிப்³பா³னம், தத³ரியா ஸச்சதோ விதூ³’’தி (ஸு. நி. 763) ஹி வுத்தம், தஸ்ஸ பன தம்ஸம்பாபகஸ்ஸ ச மக்³க³ஸ்ஸ பஜானனா படிவேதோ⁴ அவிவாத³காரணந்தி த்³வயம்பி ‘‘ஏகம் ஹி ஸச்சம் ந து³தியமத்தி², யஸ்மிம் பஜா நோ விவதே³ பஜான’’ந்தி இமிஸ்ஸா (ஸு. நி. 890; மஹானி. 119) கா³தா²ய ‘‘ஸச்ச’’ந்தி வுத்தம்.

535. ‘‘நேதம் து³க்க²ம் அரியஸச்சந்தி ஆக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி ஏதேன ஜாதிஆதீ³னம் து³க்க²அரியஸச்சபா⁴வே அவிபரீததம் த³ஸ்ஸேதி ஏகந்தேனேவ பா³த⁴கபா⁴வதோ. ‘‘அஞ்ஞம் து³க்க²ம் அரியஸச்சந்தி ஆக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி இமினா து³க்க²அரியஸச்சபா⁴வஸ்ஸ ஜாதிஆதீ³ஸு நியததம் த³ஸ்ஸேதி அனஞ்ஞத்த²பா⁴வதோ. ஸசேபி கத²ஞ்சி கோசி ஏவம்சித்தோ ஆக³ச்சே²ய்ய, பஞ்ஞாபனே பன ஸஹத⁴ம்மேன ஞாபனே அத்தனோ வாத³ஸ்ஸ பதிட்டா²பனே ஸமத்தோ² நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஹமேதம்…பே… பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீதி ஆக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம். ஜாதிஆதீ³னம் அனஞ்ஞத²தா அஞ்ஞஸ்ஸ ச ததாபூ⁴தஸ்ஸ அபா⁴வோயேவேத்த² டா²னாபா⁴வோ. ஸசேபி கோசி ஆக³ச்சே²ய்ய ஆக³ச்ச²து, டா²னம் பன நத்தீ²தி அயமேத்த² ஸுத்தத்தோ². ஏஸ நயோ து³தியஸுத்தேபி. தத்த² பன அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴னேவ ஸத்தானம் ஜாதிஆதீ³னம் பத்தி, ஸம்முகீ²பா⁴வோ ச ஹோதீதி ஸம்பத்தத்தா, பச்சக்க²தா ச பட²மதா, யதோ தம் ப⁴க³வதா பட²மம் தே³ஸிதம், தன்னிமித்ததா து³தியதா, தது³பஸமதா ததியதா, தம்ஸம்பாபகதா சதுத்த²தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

‘‘ஏதபரமதோ’’தி ஏதேன சதூஹி அரியஸச்சேஹி பவத்திஆதீ³னம் அனவஸேஸபரியாதா³னமாஹ. நிப்³பு³திகாமேன பரிஜானனாதீ³ஹி அஞ்ஞம் கிஞ்சி கிச்சம் காதப்³ப³ம் நத்தி, த⁴ம்மஞாணகிச்சம் வா இதோ அஞ்ஞம் நத்தி², பரிஞ்ஞேய்யாதீ³னி ச ஏதபரமானேவாதி சத்தாரியேவ வுத்தானி. தண்ஹாய ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீனம் வஸேன தண்ஹாவத்து²ஆதீ³னம் ஏதபரமதாயாதி வுத்தம். ததா² ஆலயே பஞ்சகாமகு³ணஸங்கா²தே, ஸகலவத்து²காமஸங்கா²தே, ப⁴வத்தயஸங்கா²தே வா து³க்கே² தோ³ஸத³ஸ்ஸாவீனம் வஸேன ஆலயாதீ³னம் ஏதேபரமதாயாதி வுத்தம்.

536. ‘‘ஓளாரிகத்தா’’தி இத³ம் ஜாதிஆதீ³னம் து³க்க²பா⁴வஸ்ஸ பசுரஜனபாகடதாமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந அரியேன ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²தப்³பா³காரம். தந்தி து³க்க²ம். அகதந்தி அனிப்³ப³த்திதம், அனிப்பா²தி³தகாரணந்தி அதி⁴ப்பாயோ. காரணே ஹி ஸித்³தே⁴ ப²லம் ஸித்³த⁴மேவ ஹோதி. ‘‘நேவ அகதம் ஆக³ச்ச²தீ’’தி ச இமினா அஹேதுவாத³ம் படிக்கி²பதி. ‘‘ந இஸ்ஸரனிம்மானாதி³தோ’’தி ஏதேன பஜாபதிபுரிஸபகதிகாலாதி³வாதே³ படிக்கி²பதி. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ‘‘ஸஹேதுகேன து³க்கே²னா’’தி ஏதேன து³க்க²த³ஸ்ஸனேன ஜனிதஸ்ஸ ஸம்வேக³ஸ்ஸ ஸம்வட்³ட⁴னமாஹ. து³க்க²ஸ்ஸ ஹி ஸஹேதுகபா⁴வஸவஸேன ப³லவஸம்வேகோ³ ஜாயதி யாவாயம் ஹேது, தாவ இத³ம் து³க்க²ம் அவிச்சே²தே³ன பவத்ததீதி. அஸ்ஸாஸஜனனத்த²ம் நிரோத⁴ந்தி ஸம்வேக³ஜாதஸ்ஸ அஸ்ஸாஸம் ஜனேதும் நிரோத⁴ஸச்சமாஹ. நிப்³பி³ன்னஸம்ஸாரது³க்க²ஸ்ஸ ஹி நிரோத⁴கதா² வுச்சமானா அதிவிய அதிவிய அஸ்ஸாஸம் ஸஞ்ஜனேதி.

537. யே தே ஜாதிஆத³யோ த⁴ம்மா ப⁴க³வதா வுத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கஸ்மா பனேத்த² ப்³யாதி⁴ ந க³ஹிதோதி? அனேகந்தபா⁴வதோ. ததா² ஹி ஸோ கதா³சி, கேஸஞ்சி ச நத்தி². யதா²ஹ ‘‘தயோ ரோகா³ புரே ஆஸும், இச்சா² அனஸனம் ஜரா’’தி (ஸு. நி. 313). பா³குலத்தேராதீ³னம் ஸோ நாஹோஸியேவ, து³க்க²க்³க³ஹணேன வா ப்³யாதி⁴ ஏத்த² ஹிதோவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பரமத்த²தோ ஹி தா⁴துக்கோ²ப⁴பச்சயம் காயிகம் து³க்க²ம் ப்³யாதீ⁴தி. உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகம் ஏகம் கோட்டா²ஸம் கத்வா ‘‘த்³வாத³ஸ த⁴ம்மா’’தி வுத்தம். காமதண்ஹாபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ‘‘து³க்க²ஸமுத³யோ அரியஸச்ச’’ந்தி அஞ்ஞே அந்தோக³த⁴பே⁴தே³ அனாமஸித்வா ஏகரூபேன க³ஹிதாபி தண்ஹா ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தா, உச்சே²த³தி³ட்டி²ஸஹக³தா, தி³ட்டி²விரஹிதா கேவலம் காமஸ்ஸாத³பூ⁴தா சாதி திதா⁴வ பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தா. ‘‘அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³’’தி மக்³க³ஸச்சபா⁴வேன ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா வுத்தாபி ஸபா⁴வதோ பி⁴ன்னா ஏவ தே த⁴ம்மாதி ஆஹ ‘‘அட்ட² த⁴ம்மா’’தி.

ஸச்சனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³க்க²னித்³தே³ஸகதா²வண்ணனா

ஜாதினித்³தே³ஸவண்ணனா

ப⁴வேதி ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னோ த⁴ம்மப்பப³ந்தோ⁴ ப⁴வோ, தஸ்மிம் ப⁴வே. ஸோ ஹி ஜாயதி ஏத்த² யோனிக³திஆதி³விபா⁴கோ³தி ஜாதீதி வுச்சதி, ஜாயந்தி ஏத்த² ஸத்தா ஸமானன்வயாதி ஜாதி, நிகாயோ. ஸங்க²தலக்க²ணேதி யத்த² கத்த²சி உப்பாதே³. ஸோ ஹி ஜனனட்டே²ன ஜாதி. படிஸந்தி⁴யந்தி படிஸந்தி⁴சித்தக்க²ணே. ஸம்பாதிஜாதோதி ஏத்த² ஜாதிஸத்³தே³ன லப்³ப⁴மானம் மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மனஸங்கா²தம் ஜாயனத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பஸூதிய’’ந்தி, அபி⁴ஜாதியந்தி அத்தோ². ஜாயதி ஏதாய க²த்தியாதி³ஸமஞ்ஞாதி ஜாதி, குலம்.

538. ஸயந்தி ஏத்தா²தி ஸேய்யா, மாதுகுச்சி²ஸங்கா²தோ க³ப்³போ⁴ ஸேய்யா ஏதேஸந்தி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகா, அண்ட³ஜா, ஜலாபு³ஜா ச. இதரேஸந்தி ஸம்ஸேத³ஜானம், ஓபபாதிகானஞ்ச. அயம்பி சாதி ‘‘படிஸந்தி⁴க²ந்தே⁴ஸ்வேவா’’தி அனந்தரம் வுத்தகதா²பி, பகே³வ ‘‘படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²யா’’தி வுத்தகதா²யம். தேனாஹ ‘‘தேஸம் தேஸம் பட²மபாதுபா⁴வோ ஜாதீ’’தி.

உம்முஜ்ஜனவஸேன க³ய்ஹதீதி உம்முஜ்ஜனபச்சுபட்டா²னம். வக்க²மானவிபா⁴க³ம் து³க்க²விசித்ததம் பச்சுபட்ட²பேதீதி து³க்க²விசித்ததாபச்சுபட்டா²னா.

539. ‘‘கஸ்மா பனா’’தி வத³தோ சோத³கஸ்ஸாயமதி⁴ப்பாயோ – ஏகந்தது³க்கே² நிரயே தாவ ஜாதிது³க்கா² ஹோது, அஞ்ஞாஸுபி வா து³க்³க³தீஸு பாபகம்மஸமுட்டா²னதோ ஸுக²ஸம்வத்தனியகம்மஸமுட்டா²னாஸு பன ஸுக³தீஸு கத²ந்தி. இதரோ ‘‘நாயம் ஜாதி ஸபா⁴வது³க்க²வஸேன து³க்கா²தி வுத்தா, ந ஹி காசி படிஸந்தி⁴ து³க்க²வேத³னாஸம்பயுத்தா அத்தி², அத² கோ² து³க்க²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனேகேஸம் து³க்கா²னம் வத்து²பா⁴வதோ’’திஆதி³மாஹ. அது³க்க²ஸபா⁴வம்பி பரியாயதோ து³க்க²ந்தி வுச்சதீதி து³க்க²ஸபா⁴வம் து³க்க²ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா வுத்தம் ‘‘து³க்க²து³க்க²’’ந்தி யதா² ரூபரூபந்தி.

து³க்கு²ப்பத்திஹேதுதோதி ‘‘அஹு வத மே, தம் வத நாஹோஸீ’’தி சேதஸிகது³க்கு²ப்பத்திஹேதுதோ.

‘‘யத³னிச்சம், தம் து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 3.15, 45, 76, 77, 85; 2.4.1, 4) வசனதோ தேபூ⁴மகா ஸங்கா²ரா ஸங்கா²ரது³க்க²ம், தத்த² காரணமாஹ ‘‘உத³யப்³ப³யப்படிபாளிதத்தா’’தி. யஞ்ஹி அபி⁴ண்ஹம் படிபீளிதம், தம் து³க்க²மனதாய து³க்க²ந்தி, விபஸ்ஸனாசாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா தேபூ⁴மகக்³க³ஹணம்.

து³க்க²து³க்க²ந்தி து³க்க²தோ³மஸ்ஸுபாயாஸே வத³தி. ‘‘ஜாதிபி து³க்கா²’’திஆதி³னா (விப⁴. 190) து³க்க²ஸச்சவிப⁴ங்கே³ ஆக³தம்.

ப⁴க³வதாபீதி அனாவரணஞாணவதா அச்சரியாபரிமேய்யதே³ஸனாகோஸல்லவதா ப⁴க³வதாபி. உபமாவஸேனதி அங்கா³ரகாஸூபமாதி³உபமாவஸேன.

540. புண்ட³ரீகாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ந மணிகனகரஜதபவாளாதி³ரதனஸன்னிச்சயே, நாபி அண்ட³ஜமேண்ட³ஜவாயஜாதிகே ஸுப⁴மனுஞ்ஞஸயனதலே, நாபி ரதனமயகுட்டிமமனோஹரே பாஸாத³தலே, நாபி ஸித்தஸம்மட்ட²குஸுமோபஹாரவதி பாஸாதூ³பசாரே, நாபி முத்தாஜாலஸதி³ஸவாலிகாவிகிண்ணே விவிடங்க³ணே, நாபி ஹரிதகம்ப³லஸதி³ஸமுது³ஸத்³த³லஸமோதலே பூ⁴மிபா⁴கே³தி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. பரமஸம்பா³தே⁴தி அதிவிய ஸம்பா³தே⁴. திப்³ப³ந்த⁴காரேதி ப³ஹலந்த⁴காரே. பித்தஸேம்ஹபுப்³ப³ருஹிரகூ³தோ²த³ரியாதி³ நானாகுணபஸம்பா³தே⁴. மாதா யதி³ வீஸதிவஸ்ஸா, அத² திம்ஸ, சத்தாலீஸாதி³வஸ்ஸா, தத்தகம் காலம் அதோ⁴தவச்சகூபஸதி³ஸதாய அதி⁴மத்தஜேகு³ச்சே². பூதிமச்சா² தி³ ஸப்³ப³ம் ந ஸதி³ஸூபம்மம் தஸ்ஸ வாதாதி³வஸேன ஏகச்சது³க்³க³ந்தா⁴பக³மஸப்³பா⁴வதோ. த³ஸ மாஸேதி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம், யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம் ததோ பி⁴ய்யோபி ஏகச்சானம் தத்தா²வட்டா²னஸம்ப⁴வதோ. அத்தனோ அதோ⁴முக²ம் ட²பிதஸங்குசிதஹத்த²த்³வயஸ்ஸ உக்குடிகஸ்ஸேவ நிஸீத³தோ ஸமிஜ்ஜனப்பஸாரணாதி³ரஹிதோ.

அபி⁴முக²ம் கட்³ட⁴னம் ஆகட்³ட⁴னம். பரிதோ ஸமந்ததோ கட்³ட⁴னம் பரிகட்³ட⁴னம். ஹேட்டா² து⁴னனம் ஓதூ⁴னனம். நிதா⁴ய நிதா⁴ய தூ⁴னனம் நித்³தூ⁴னனம். ஆகட்³ட⁴னாதி³ஸதி³ஸஞ்சேத்த² ‘‘ஆகட்³ட⁴னாதீ³’’தி வுத்தம். தருணவணஸதி³ஸம் அதிவிய ஸுகு²மாலம் க³ப்³ப⁴க³தம் ஸரீரம் ஸீதாதி³அப்பகம்பி ந ஸஹதீதி ஸீதனரகூபபன்னதாதி³ நித³ஸ்ஸிதம். தஞ்ஹி தஸ்ஸ அதிவிய ஸீதம், அதிவிய உண்ஹஞ்ச ஹுத்வா உபதிட்ட²தி. ஸரீரம் வாஸியாதீ³ஹி தச்சே²த்வா கா²ராவஸேசனகரணம் கா²ராபடிச்ச²கம். து³க்கு²ப்பத்திட்டா²னேதி க³ப்³பா⁴ஸயஸஞ்ஞிதம் ததியம் ஆவட்டம் ஸந்தா⁴யாஹ.

பரிவத்தேத்வாதி உத்³த⁴ம்பாத³அதோ⁴ஸீஸபா⁴வேன பரிவத்தேத்வா. இத³ம் விஜாயனமூலகம் து³க்க²ம், யேன மரணது³க்கே²ன ச அட்டிதா வேத³னாப்பத்தா ஸத்தா கதிபயமாஸமத்தாதிக்கந்தம்பி பவத்திம் விஸ்ஸரந்தி, மஹந்த⁴காரம் மஹாவிது³க்³க³ம் பக்க²ந்தா⁴ விய ஹோந்தி.

வதே⁴ந்தஸ்ஸாதி ஸோசனபரிதே³வனஸீஸபடிஹனனாதி³னா பா³தே⁴ந்தஸ்ஸ. கு²ப்பிபாஸா ஹி ஆதபாவட்டா²னாதி³னா ச ஆதாபனம். பஞ்சக்³கி³தாபனாதி³னா பரிதாபனம்.

இமஸ்ஸாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸத்தவித⁴ஸ்ஸ. ஸப்³ப³ஸ்ஸாபீதி க³ப்³ப⁴காலாதீ³ஸு தாபனமத்³த³னாதி³னிரயக்³கி³தா³ஹாதி³ஸஞ்ஜனிதஸ்ஸ ஸகலஸ்ஸாபி. வத்து²மேவ ஹோதி தத³பா⁴வே அபா⁴வதோ. தேனேவாஹ ‘‘ஜாயேத² நோ சே’’திஆதி³.

541. விசித்தந்தி விவித⁴ம், அச்ச²ரியம் வா.

இதி ஜாதினித்³தே³ஸவண்ணனா.

ஜரானித்³தே³ஸவண்ணனா

542. ஸங்கா²தலக்க²ணந்தி ‘‘டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்த’’ந்தி (ஸம். நி. 3.38; அ. நி. 3.47; கதா². 214) வுத்தம் க²ணிகஜரம் ஸந்தா⁴யாஹ. க²ண்டி³ச்சாதி³ஸம்மதோதி க²ண்டி³ச்சபாலிச்சவலித்தசதாதி³னா ஸமஞ்ஞதோ. ஸாதி க²ந்த⁴புராணபா⁴வஸஞ்ஞிதா பாகடஜரா. க²ந்த⁴பரிபாகோ ஏகப⁴வபரியாபன்னானம் க²ந்தா⁴னம் புராணபா⁴வோ.

இதி ஜரானித்³தே³ஸவண்ணனா.

மரணனித்³தே³ஸவண்ணனா

543. ஸங்க²தலக்க²ணந்தி ஸங்கா²ரானம் வயஸஞ்ஞிதம் க²ணிகமரணமாஹ. யம் ஸந்தா⁴யாதி யம் க²ணிகமரணம் ஸந்தா⁴ய, ‘‘ஜராமரணம் த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹித’’ந்தி (தா⁴து. 71) ஏத்த² ‘‘மரண’’ந்தி வுத்தந்தி அத்தோ². தந்தி ஜீவிதிந்த்³ரியுபச்சேத³ஸஞ்ஞிதம் பாகடமரணம். ‘‘சவன’’ந்தி லக்கி²தப்³ப³தாய சுதிலக்க²ணம். வியோக³ரஸந்தி யதா²தி⁴க³தேஹி ஸத்தஸங்கா²ரேஹி வியோஜனரஸம். யதூ²பபன்னாய க³தியா விப்பவாஸவஸேன க³ய்ஹதீதி க³திவிப்பவாஸபச்சுபட்டா²னம்.

பாபஸ்ஸாதி பாபயோகே³ன பாபஸ்ஸ, உபசிதபாபகம்மஸ்ஸாதி அத்தோ². பாபகம்மாதி³னிமித்தந்தி பாபகம்மகம்மனிமித்தக³தினிமித்தஸங்கா²தம் மரணகாலே உபட்டி²தம் அகுஸலவிபாகாரம்மணம். தம்ஹி பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ கஸ்ஸசி அனுப⁴வந்தஸ்ஸ விய மஹாது³க்க²ம் ஹோதி. ப⁴த்³த³ஸ்ஸாதி ப⁴த்³த³கம்மஸ்ஸ, கதகுஸலஸ்ஸாதி அத்தோ². தஸ்ஸ பன காமம் இட்ட²மேவ ஆரம்மணம் உபட்டா²தி, பியவிப்பயோக³வத்து²கம் பன மஹந்தம் து³க்க²ம் ஆரம்மணம் உபட்டா²தி, பியவிப்பயோக³வத்து²கம் பன மஹந்தம் து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘அஸஹந்தஸ்ஸ வியோக³ம் பியவத்து²க’’ந்தி. அவிஸேஸதோதி பாபஸ்ஸ, ப⁴த்³த³ஸ்ஸ ச ஸாமஞ்ஞதோ. ‘‘அவிஸேஸதோ’’தி வத்வாபி ‘‘ஸப்³பே³ஸ’’ந்தி வசனம் தம் இத³ம் து³க்க²ம் பரிமத்³தி³தஸங்கா²ரானம் ஏகச்சானம் கீ²ணாஸவானம்பி ஹோதியேவாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். விதுஜ்ஜமானமம்மானந்தி ஸந்தி⁴ப³ந்த⁴னாவச்சே²த³கவாயுனா விஜ்ஜி²யமானமம்மட்டா²னானம்.

இதி மரணனித்³தே³ஸவண்ணனா.

ஸோகனித்³தே³ஸவண்ணனா

544. ஸோதி ஸோகோ. அத்த²தோ தோ³மனஸ்ஸமேவ ஹோதி சேதஸிகந்தராபா⁴வதோ. தோ³மனஸ்ஸவிஸேஸோ பன ஹோதி விஸயவிஸேஸே பவத்திஆகாரவிஸேஸஸப்³பா⁴வதோதி தம் விஸேஸம் லக்க²ணாதி³தோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் ஸந்தேபீ’’திஆதி³ வுத்தம். அந்தோ நிஜ்ஜா²னம் சித்தஸந்தாபோ. பரிஜ்ஜா²பனம் ராக³தோ³ஸபரிளாஹவிஸிட்ட²ம் த³ஹனம். கதாகதகுஸலாகுஸலவிஸயம் விப்படிஸாராகாரேன பவத்தம் அனுஸோசனம் குக்குச்சம், ஞாதிப்³யஸனாதி³விஸயம் கேவலம் சித்தஸந்தா²பபூ⁴தம் அனுஸோசனம் ஸோகோதி அனுஸோசனபச்சுபட்டா²னத்தேபி அயமேதேஸம் விஸேஸோ.

விஸபீதம் ஸல்லம் விஸஸல்லம். ஸோகவஸேன அதிஸாராதி³ ப்³யாதி⁴பி ஹோதி, ஸோகப³ஹுலஸ்ஸ ஸரீரம் ந சிரஸ்ஸேவ ஜீரதி, ப³லவஸோகாபி⁴பூ⁴தோ மரணம்பி பாபுணாதீதி ஆஹ ‘‘ஸமாவஹதி ச ப்³யாதி⁴ஜராமரணபே⁴த³ன’’ந்தி.

இதி ஸோகனித்³தே³ஸவண்ணனா.

பரிதே³வனித்³தே³ஸவண்ணனா

545. வசீபலாபோதி வாசாவிப்பலாபோ, ஸோ அத்த²தோ ஸத்³தோ³ ஏவ. பி⁴ய்யோதி ஸோகது³க்க²தோ உபரி. ஸோகஸமுட்டா²னோ ஹி பரிதே³வோ.

இதி பரிதே³வனித்³தே³ஸவண்ணனா.

து³க்க²னித்³தே³ஸவண்ணனா

546. ஜாதிஆதீ³னம்பி யதா²ரஹம் து³க்க²வத்து²து³க்க²து³க்க²தாஹி ஸதிபி து³க்க²பா⁴வே காயஸ்ஸ பீளனவஸேன இத³ம் ஸவிஸேஸம் து³க்க²மந்தி ஆஹ ‘‘து³க்க²ந்தி விஸேஸதோ வுத்த’’ந்தி.

இதி து³க்க²னித்³தே³ஸவண்ணனா.

தோ³மனஸ்ஸனித்³தே³ஸவண்ணனா

547. மனோவிகா⁴தரஸந்தி ப்³யாபாத³ஸம்பயோக³வஸேன மனஸோ விஹஞ்ஞனகிச்சம். சேதோது³க்க²ஸமப்பிதாதி சேதஸிகது³க்க²ஸமங்கி³னோ. ஆவட்டந்தீதி ஆமுக²ம் வட்டந்தி, யம்தி³ஸாபி⁴முக²ம் பதிதா, தம்தி³ஸாபி⁴முகா² ஏவ வட்டந்தி. விவட்டந்தீதி விபரிவத்தனவஸேன வட்டந்தி. உத்³த⁴ம்பாத³ம் பபதந்தீதி உத்³த⁴ம்முக²பாதா³ ஹுத்வா பதந்தி. ஸத்த²ம் ஆஹரந்தீதி அத்தனோ ஸரீரஸ்ஸ விஜ்ஜ²னபே⁴த³னவஸேன ஸத்த²ம் உபனேந்தி.

இதி தோ³மனஸ்ஸனித்³தே³ஸவண்ணனா.

உபாயாஸனித்³தே³ஸவண்ணனா

548. தோ³ஸோயேவாதி காயசித்தானம் ஆயாஸனவஸேன தோ³ஸஸ்ஸேவ பவத்திஆகாரோதி அத்தோ², யதோ பு⁴ஸோ ஆயாஸோதி உபாயாஸோதி வுச்சதி யதா² பு⁴ஸமாதா³னம் உபாதா³னந்தி. ஏகோ த⁴ம்மோதி சுத்³த³ஸஹி அகுஸலசேதஸிகேஹி அஞ்ஞோ ஏகோ சேதஸிகத⁴ம்மோ, யம் ‘‘விஸாதோ³’’தி ச வத³ந்தி. நித்து²னனவஸேன ஸம்பஜ்ஜனதோ நித்து²னனரஸோ, காயே வா நித்து²னனகரணகிச்சோ. ‘‘ஸங்கா²ரது³க்க²பா⁴வதோ’’தி வத்வா ஸோ பனேத்த² ஸாதிஸயோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சித்தபரித³ஹனதோ, காயவிஸாத³னதோ சா’’தி ஆஹ.

ஏதே ச ஸோகபரிதே³வுபாயாஸா விஞ்ஞத்தியா வினா, ஸஹ ச யதா²பச்சயம் தோ³மனஸ்ஸசித்துப்பாத³ஸ்ஸ பவத்திஆகாரவிஸேஸோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பாகோ வியாதி ரஜனாதி³னோ பசிதப்³ப³வத்து²னோ பாகோ விய.

இதி உபாயாஸனித்³தே³ஸவண்ணனா.

அப்பியஸம்பயோக³னித்³தே³ஸவண்ணனா

549. ஸமோதா⁴னம் ஸமாக³மோ. காயிகது³க்க²சித்தவிகா⁴தாதி³அனத்தா²னம் அத்தி²பா⁴வஸ்ஸ பச்சுபட்டா²னோ அனத்த²பா⁴வபச்சுபட்டா²னோ.

தேஸம் அப்பியானம் காயிகவாசஸிகபயோக³ஸங்கா²தோ உபக்கமோ தது³பக்கமோ, ததோ ஸம்பூ⁴தோ தது³பக்கமஸம்பூ⁴தோ.

இதி அப்பியஸம்பயோக³னித்³தே³ஸவண்ணனா.

பியவிப்பயோக³னித்³தே³ஸவண்ணனா

550. உபத்³த³வபா⁴வேன பச்சுபதிட்ட²தீதி ப்³யஸனபச்சுபட்டா²னோ.

இதி பியவிப்பயோக³னித்³தே³ஸவண்ணனா.

இச்சி²தாலாப⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

551. இச்சி²தாலாபோ⁴ நாம யஸ்ஸ கஸ்ஸசி அத்தனா இச்சி²தஸ்ஸ வத்து²னோ அலாபோ⁴. ‘‘யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தீ’’தி ஹி வுத்தம். மத்த²கப்பத்தம் பன இச்சி²தாலாப⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘ஜாதித⁴ம்மானம் ஸத்தான’’ந்திஆதி³னா நித்³தி³ட்ட²ந்தி தமேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஹோ வதா’’திஆதி³ வுத்தம். இச்சா²வாதி ஏத்த² இச்சா²ஸஹிதோ அலாபோ⁴வாதி ச வத³ந்தி. தப்பரியேஸனரஸாதி தேஸம் அலப்³ப⁴னேய்யவத்தூ²னம் பரியேஸனரஸா. அப்பத்தி அலாபோ⁴.

இதி இச்சி²தாலாப⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா.

பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

552. யம் வுத்தமிதா⁴தி இத⁴ ஸச்சனித்³தே³ஸே யம் ஸரூபதோ வுத்தம். அவுத்தந்தி அஞ்ஞத்த² து³க்க²க்க²ந்த⁴பா³லபண்டி³தஸுத்தாதீ³ஸு வுத்தம்பி இத⁴ ஸரூபதோ அவுத்தம். தஞ்ச ஸப்³ப³ம் இமே உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ வினா ந லப்³ப⁴தீதி தத்த² க²ந்த⁴ஸன்னிஸ்ஸயமேவ து³க்க²ம் க²ந்தே⁴ விபா³த⁴தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இந்த³னமிவ பாவகோ’’தி வுத்தம். யதா² வா லக்க²ம் பஹரணபஹாரஸ்ஸ வத்து², ஏவம் க²ந்தா⁴ ஸம்ஸாரது³க்க²ஸ்ஸ. யதா² ச கோ³ரூபம் ட³ம்ஸமகஸாதி³விபா³தா⁴ய, யதா² ச கே²த்தம் நிப்ப²ன்னஸஸ்ஸலாயனஸ்ஸ, கா³மோ ச கா³மகா⁴தகவிபா³தா⁴ய, ஏவம் க²ந்தா⁴ ஜாதிஆதி³து³க்க²ஸ்ஸ வத்தூ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லக்க²மிவா’’திஆதி³ வுத்தம். யேபு⁴ய்யேன லோகே விபா³த⁴கா விபா³தே⁴தப்³பா³தீ⁴னா ந ஹோந்தி, இமே பன விபா³தே⁴தப்³பா³தீ⁴னா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘திணலதாதீ³னீ’’தி வுத்தம். காமம் அனாதி³மதி ஸம்ஸாரே ஆதி³ நாம கஸ்ஸசி நத்தி², ஏகப⁴வபரிச்சி²ன்னஸ்ஸ பன க²ந்த⁴ஸந்தானஸ்ஸ வஸேன வுத்தம் ‘‘ஆதி³து³க்க²ம் ஜாதீ’’தி. தேனேவாஹ ‘‘பரியோஸானது³க்க²ம் மரண’’ந்தி. ந ஹேத்த² ஸமுச்சே²த³மரணமேவ அதி⁴ப்பேதம். மரணஸ்ஸ அந்திகே ஆஸன்னே ஜாதம் து³க்க²ம் மாரணந்திகது³க்க²ம். பரித³ய்ஹனம் சித்தஸந்தாபோ. லாலப்பனம் அதிவிய விப்பலாபோ. அனுத்து²னனம் அந்தோ நிஜ்ஜா²யனம். ஏகமேகந்தி ஜாதிஆதீ³னம் அந்தரபே⁴த³பி⁴ன்னானம், ஜாதிஆதீ³னமேவ வா உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகானம் வா ஏகமேகம். ஸங்கி²பித்வாதி ஸமாஸேத்வா, ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸேன வா ஸங்கே²பம் கத்வா.

இதி து³க்க²னித்³தே³ஸகதா²வண்ணனா.

ஸமுத³யனித்³தே³ஸகதா²வண்ணனா

553. புனப்³ப⁴வகரணம் புனப்³ப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன, யதா² வா அபூபப⁴க்க²னஸீலோ ஆபூபிகோ, ஏவம் புனப்³ப⁴வகரணஸீலா, புனப்³ப⁴வம் வா ப²லம் அரஹதி, ஸோ வா ஏதிஸ்ஸா பயோஜனந்தி போனோப⁴விகா. நந்த³னதோ, ரஞ்ஜனதோ ச நந்தீ³ராக³பா⁴வம் ஸப்³பா³ஸு அவத்தா²ஸு அபச்சக்கா²ய வுத்தியா நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா. தாய ச ஸத்தா தத்த² தத்த² ப⁴வாதி³கே கிமிகீடபடங்கா³தி³அத்தபா⁴வேபி நந்த³ந்தி, ரூபாபி⁴னந்த³னாதி³பூ⁴தாய ரஞ்ஜந்தி சாதி தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ. தேனாஹ ‘‘நந்தீ³ராகே³ன ஸஹக³தா’’திஆதி³. தப்³பா⁴வத்தோ² ஹி ஏஸ ஸஹக³தஸத்³தோ³. காமப⁴வவிப⁴வபே⁴த³வஸேன பவத்தியா காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா ச வேதி³தப்³பா³. காமதண்ஹாதி³பே⁴த³ம் அனாமஸித்வா கேவலம் தண்ஹாபா⁴வேனேவ ஏகபா⁴வக்³க³ஹணேன ஏகத்தம் உபனேத்வா கஸ்ஸசிபி ஸத்தஸ்ஸ கேனசி ஸதி³ஸதாபா⁴வதோ தம்தம்விசித்தபா⁴வஜனககம்மனிப்பா²த³னேன அதிவிசித்தஸபா⁴வா ஸகலஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ து³க்க²ஸமுத³யோ அரியஸச்சம்.

கஸ்மா பனேத்த² தண்ஹாவ ஸமுத³யஸச்சம் வுத்தாதி? விஸேஸஹேதுபா⁴வதோ. அவிஜ்ஜா ஹி ப⁴வேஸு ஆதீ³னவம் படிச்சா²தே³ந்தீ, தி³ட்டி²ஆதி³உபாதா³னஞ்ச தத்த² தத்த² அபி⁴னிவிஸமானம் தண்ஹம் அபி⁴வட்³டே⁴ந்தீ தோ³ஸாத³யோபி கம்மஸ்ஸ காரணம் ஹோந்தி, தண்ஹா பன தம்தம்ப⁴வயோனிக³திவிஞ்ஞாணட்டி²திஸத்தாவாஸஸத்தனிகாயகுலபோ⁴கி³ஸ்ஸரியாதி³விசித்ததம் அபி⁴பத்தே²ந்தீ, கம்மவிசித்ததாய உபனிஸ்ஸயதம் கம்மஸ்ஸ ச ஸஹாயபா⁴வம் உபக³ச்ச²ந்தீ ப⁴வாதி³விசித்ததம் நியமேதி, தஸ்மா து³க்க²ஸ்ஸ விஸேஸஹேதுபா⁴வதோ அஞ்ஞேஸுபி அவிஜ்ஜாஉபாதா³னகம்மாதீ³ஸு ஸுத்தே (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133; 3.374) அபி⁴த⁴ம்மே (விப⁴. 203) ச அவஸேஸகிலேஸாகுஸலமூலாதீ³ஸு வுத்தேஸு து³க்க²ஹேதூஸு விஜ்ஜமானேஸு தண்ஹாவ ஸமுத³யஸச்சந்தி வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

இதி ஸமுத³யனித்³தே³ஸகதா²வண்ணனா.

நிரோத⁴னித்³தே³ஸகதா²வண்ணனா

554. தஸ்ஸாயேவாதி யத³க்³கே³ன தண்ஹா ஸமுத³யஸச்சந்தி வுத்தா, தத³க்³கே³ன தஸ்ஸாயேவாதி அவதா⁴ரணம். ஸதி ஹி பதா⁴னஹேதுனிரோதே⁴ தத³ஞ்ஞஹேதூ நிருத்³தா⁴யேவ ஹோந்தீதி ப்³யாதி⁴னிமித்தவூபஸமனேன ப்³யாதி⁴வூபஸமோ விய ஹேதுனிரோதே⁴ன ப²லனிரோதோ⁴தி ஆஹ ‘‘ஸமுத³யனிரோதே⁴ன து³க்க²னிரோதோ⁴’’தி. ந அஞ்ஞதா²தி யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஏகந்திகதம் த³ஸ்ஸேதி.

அனுபத்³த³வேதி பாணகவிஜ்ஜ²னஸத்த²ப்பஹாராதி³உபத்³த³வரஹிதே. ததோ ஏவ த³ள்ஹே தி²ரே. ஸாகா²தி³சே²த³னேன சி²ன்னோபி. தண்ஹானுஸயேதி காமராக³ப⁴வராகா³னுஸயே. அனூஹதேதி அஸமுபகா⁴டிதே.

யதா² ஸீஹோ யேனத்தனி ஸரோ கி²த்தோ, தத்தே²வ அத்தனோ ப³லம் த³ஸ்ஸேதி, ந ஸரே, ததா² பு³த்³தா⁴னம் காரணே படிபத்தி, ந ப²லே. யதா² பன ஸாரமேய்யா கேனசி லேட்³டு³ப்பஹாரே தி³ன்னே பு⁴ஸ்ஸந்தா லேட்³டு³ம் கா²த³ந்தி, ந பஹாரதா³யகே உட்ட²ஹந்தி, ஏவம் அஞ்ஞதித்தி²யா து³க்க²ம் நிரோதே⁴துகாமா காயச்சே²த³மனுயுஞ்ஜந்தி, ந கிலேஸனிரோத⁴னந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸீஹஸமானவுத்தினோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

555. விரஜ்ஜதி பலுஜ்ஜதி சி²ஜ்ஜதி ஸமுத³யோ ஏதேனாதி விராகோ³ வுச்சதி மக்³கோ³. விரஜ்ஜனம் பலுஜ்ஜனம் ஸமுச்சி²ந்த³னம் விராகோ³தி பஹானம் வுச்சதி. தஸ்மாதி யஸ்மா பஹானபரியாயோ விராக³ஸத்³தோ³, நிரோத⁴ஸத்³தோ³ ச, தஸ்மா. அனுஸயஸமுக்³கா⁴ததோ அஸேஸோ விராகோ³ அஸேஸோ நிரோதோ⁴தி ஸம்ப³ந்த⁴னீயம். சாகா³தி³பதா³னிபி க³ஹேத்வா வத³தி ஸப்³பா³னேவ ஏதானீதி. யஸ்மா நிப்³பா³னம் வுச்சதி, ந து³க்க²ஸ்ஸ நிருஜ்ஜ²னமத்தம், தஸ்மா தண்ஹாய அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴தி³பதா³னிபி நிப்³பா³னவேவசனானீதி. வுத்தமேவத்த²ம் ஸமத்தே²தி ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. யதா² விராகா³தி³பதா³னி நிப்³பா³னே யுஜ்ஜந்தி, தம்த³ஸ்ஸனம். தத்த² தம் ஆக³ம்மாதி தம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணகரணவஸேன பத்வா. தண்ஹா விரஜ்ஜதீதி அரியமக்³கே³ன அச்சந்தவிராக³வஸேன தண்ஹா விரஜ்ஜீயதி. நிருஜ்ஜ²தீதி நிரோதீ⁴யதி, தேன விராக³னிரோத⁴ஸத்³தா³னம் அதி⁴கரணஸாத⁴னதமாஹ. ததே³வாதி நிப்³பா³னமேவ. சாகா³த³யோ ஹோந்தீதி சாகா³தி³ஹேதும் ப²லவோஹாரேன வத³தி. ‘‘காமகு³ணாலயேஸூ’’தி போத்த²கேஸு லிக²ந்தி, ‘‘காமகு³ணாலயாதீ³ஸூ’’தி பன பாடோ².

556. தயித³ந்திஆதி³ ந போராணபாடோ², ஸச்சத்த²தீ³பனே பன வுத்தனியாமேன ததோ ஆனேத்வா பச்சா² ட²பிதம். ததா² ஹி புப்³பே³ வுத்தானிபி லக்க²ணாதீ³னி புனபி வுத்தானி. ஸம்ஸாரது³க்க²தோ நிப்³பி³ன்னமானஸஸ்ஸ அஸ்ஸாஸம் கரோந்தோ விய ஹோதீதி அஸ்ஸாஸகரணரஸம். ராகா³தி³ஸப்³ப³பபஞ்சவூபஸமனிமித்ததாய நிப்பபஞ்சதம் பச்சுபட்ட²பேதீதி நிப்பபஞ்சபச்சுபட்டா²னம்.

557. நத்தே²வ நிப்³பா³னந்தி யதி³ ஸாமஞ்ஞதோ படிஞ்ஞா, அத்தனா அதி⁴ப்பேதனிப்³பா³னஸ்ஸபி அபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, ததா² ஸதி படிஞ்ஞாவிரோதோ⁴. அத² பராபி⁴மதம் நிப்³பா³னம் பதி, ஏவம் ஸதி த⁴ம்மிஅஸித்³தி⁴, ததோ ச நிஸ்ஸயாஸித்³தோ⁴ ஹேது. அனுபலப்³ப⁴னீயதோதி கிம் பச்சக்க²தோ, உதா³ஹு அனுமானதோ? புரிமஸ்மிம் பக்கே² சக்கா²தீ³ஹி அனேகந்திகதா, து³தியஸ்மிம் பரம் பதி அஸித்³தோ⁴ ஹேது. தேனாஹ ‘‘ந, உபாயேன உபலப்³ப⁴னீயதோ’’திஆதி³. தத்த² யதா² சேதோபரியஞாணலாபி⁴னோ ஏவ அரியா பரேஸம் லோகுத்தரசித்தம் ஜானந்தி, தத்தா²பி ச அரஹா ஏவ ஸப்³பே³ஸம், ந ஸப்³பே³, ஏவம் நிப்³பா³னம்பி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தஸம்மாபடிபத்திபூ⁴தேன உபாயேன உபலப்³ப⁴தீதி அத்த²வசனம் சேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ந பயோக³வசனம். தம் பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

558. நத்தீ²தி ந வத்தப்³ப³ம், அரியேஹி உபலப்³ப⁴னீயதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸம்ஸாரதோ ஸம்விக்³க³மானஸா ஸம்மாபடிபத்தியா நிப்³பா³னம் அதி⁴க³ச்ச²ந்தீதி ஸப்³ப³ஸமயஸித்³தோ⁴யம் நயோ. தத்த² ஸாஸனிகமேவ நிஸ்ஸாய வத³தி ‘‘படிபத்தியா வஞ்சுபா⁴வாபஜ்ஜனதோ’’தி. தேனாஹ ‘‘அஸதி ஹீ’’திஆதி³. ஸம்மாதி³ட்டி²புரேஜவாயாதி ஸம்மாதி³ட்டி²புப்³ப³ங்க³மாய. புப்³ப³ங்க³மதா சஸ்ஸா பதா⁴னபா⁴வதோ. ததா² ஹி ஸா பட²மம் தே³ஸனாருள்ஹா, ந ஸப்³ப³பட²மம் உப்பஜ்ஜனதோ. ந சாயம் ஸம்மாபடிபத்தி வஞ்ஜா², நிப்³பா³னபாபனதோ நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸம்பாபகதோ. தவ மதேன பன நிப்³பா³னஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ வஞ்ஜ²பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா. அபா⁴வபாபகத்தாதி ஸம்மாபடிபத்தியா கிலேஸஸமுச்சி²ந்த³னமுகே²ன க²ந்தா⁴னம் அபா⁴வஸம்பாபகபா⁴வதோ, ந வஞ்ஜ²பா⁴வாபத்தீதி சே வதே³ய்யாஸீதி அத்தோ². ந இதி படிக்கே²பே. யம் தயா ‘‘அபா⁴வபாபகத்தா’’தி வத³ந்தேன க²ந்தா⁴பா⁴வோ நிப்³பா³னந்தி படிஞ்ஞாதம், தம் ந. கஸ்மா? அதீதானாக³தாபா⁴வேபி நிப்³பா³னப்பத்தியா அபா⁴வதோ. அதீதானாக³தா ஹி க²ந்தா⁴ ந ஸந்தீதி தஸ்மிம் அபா⁴வே நிப்³பா³னம் அதி⁴க³தம் நாம ஸியா, ஸோ பன நத்தீ²தி. ந கேவலம் அதீதானாக³தானமேவ, அத² கோ² வத்தமானானம்பீதி தியத்³த⁴க³தானம் ஸப்³பே³ஸம் க²ந்தா⁴னம் அபா⁴வோ நிப்³பா³னம். ந ஹி தம் ஏகதே³ஸாபா⁴வோ ப⁴விதும் யுத்தந்தி வத்தமானா சே, ந ந ஸந்தி, ந ஸந்தி சே, ந வத்தமானாதி ‘‘வத்தமானா, ந ஸந்தி சா’’தி விப்படிஸித்³த⁴மேதந்தி ஆஹ ‘‘ந, தேஸம்…பே… பஜ்ஜனதோ’’தி.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோ – யதி³ வத்தமானாபா⁴வோ நிப்³பா³னம், யதா³ அரியமக்³கோ³ வத்ததி, ததா³ தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தா க²ந்தா⁴ வத்தமானாதி கத்வா ததா³ நிப்³பா³னஸ்ஸ அபா⁴வோ ஸியா. ததா² ச ஸதி மக்³க³க்க²ணேபி நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியாய அபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வத்தமான…பே… தோ³ஸதோ’’தி ஆஹ. ந மயம் ஸப்³பே³ஸம்யேவ அவத்தமானதாய நிப்³பா³னம் வதா³ம. கிஞ்சரஹீதி, ததா³ மக்³க³க்க²ணே கிலேஸானம் அவத்தமானத்தா, தஸ்மா ந தோ³ஸோ யதா²வுத்ததோ³ஸாபா⁴வோதி? யதி³ கிலேஸானம் அவத்தமானதாஸங்கா²தோ அபா⁴வோ நிப்³பா³னம், ஏவம் ஸதி அரியமக்³க³ஸ்ஸ நிரத்த²கதா ஆபஜ்ஜதி மக்³க³க்க²ணதோ புப்³பே³பி தத³பா⁴வஸித்³தி⁴தோ. தேனாஹ ‘‘அரியமக்³க³ஸ்ஸா’’திஆதி³. தஸ்மா அகாரணமேதந்தி யஸ்மா ந நிப்³பா³னஸ்ஸ அனுபலப்³ப⁴னீயதா, அபா⁴வமத்ததா, படிபத்தியா வஞ்ஜ²பா⁴வோ, அதீதானாக³தாபா⁴வே நிப்³பா³னாதி⁴க³மோ ச ஆபஜ்ஜதி, வத்தமானானம் அபா⁴வோபி ந ஸம்ப⁴வதி, பகே³வ கிலேஸானம் அவத்தமானதா, அரியமக்³க³ஸ்ஸ ச நிரத்த²கபா⁴வாபத்தி, தஸ்மா நிப்³பா³னஸ்ஸ அபா⁴வஸாத⁴னத்த²ம் யதி³த³ம் ‘‘அனுபலப்³ப⁴னீயதோ, அபா⁴வபாபகத்தா, ததா³ கிலேஸானம் அவத்தமானத்தா’’தி ச காரணம் வுத்தம், அகாரணமேதம், அயுத்திரேஸாதி அத்தோ².

559. ஆதி³வசனதோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அவஸிட்ட²ம் ஜம்பு³கா²த³கஸுத்தபதே³ஸம் (ஸம். நி. 4.314 ஆத³யோ), அஞ்ஞம்பி அஸங்க²தாய தா⁴துயா நித்³தே³ஸபாளிம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ததா² ஹி ‘‘நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னந்தி, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, வுச்சதி, கதமம் நு கோ², ஆவுஸோ, நிப்³பா³னந்தி? யோ கோ², ஆவுஸோ, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ, இத³ம் வுச்சதி நிப்³பா³ன’’ந்தி ஜம்பு³கா²த³கஸுத்தே (ஸம். நி. 4.314 ஆத³யோ), ‘‘தத்த² கதமா அஸங்க²தா தா⁴து? ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ’’தி (விப⁴. 184) ஆயதனவிப⁴ங்கே³ வுத்தம். தத்ராயமத்தோ² – நிப்³பா³னம் அஸங்க²தா தா⁴து அஸங்க²தஸபா⁴வோ த⁴ம்மோ. யஸ்மா தம் ஆக³ம்ம ராகா³த³யோ கீ²யந்தி, தஸ்மா ராக³க்க²யோ, தோ³ஸக்க²யோ, மோஹக்க²யோதி ச வுச்சதீதி. ஆக³ம்மாதி ச ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி நிப்³பி³ன்னஸ்ஸ விஸங்கா²ரனின்னஸ்ஸ கோ³த்ரபு⁴னா விவட்டிதமானஸஸ்ஸ மக்³கே³ன ஸச்சி²கரணேனாதி அத்தோ². ஸச்சி²கிரியமானஞ்ஹி தம் அதி⁴க³ந்த்வா ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தஞ்ச படிச்ச அதி⁴பதிபச்சயபூ⁴தே ச தஸ்மிம் பரமஸ்ஸாஸபா⁴வேன வினிமுத்தஸங்கா²ரஸ்ஸ பரமக³திபா⁴வேன ச பதிட்டா²னபூ⁴தே பதிட்டா²ய க²யஸங்கா²தோ மக்³கோ³ ராகா³த³யோ கே²பேதீதி தம்ஸச்சி²கரணாபா⁴வே ராகா³தீ³னம் அனுப்பத்தினிரோத⁴க³மனாபா⁴வா தம் ஆக³ம்ம ராகா³த³யோ கீ²யந்தீதி வுச்சந்தி. ஏகம்ஸேன சேதம் ஏவம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம், இதரதா² யதா²ருதவஸேன பாளியா அத்தே² க³ய்ஹமானே ப³ஹூ தோ³ஸா ஆபஜ்ஜந்தீதி தே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அரஹத்தஸ்ஸாபீ’’திஆதி³ வுத்தம். அரஹத்தஞ்ஹி அக்³க³ப²லபமுகா² சத்தாரோ க²ந்தா⁴தி ந தஸ்ஸ ராகா³தி³க²யமத்ததா யுத்தா. தம்பி ஹி…பே… நித்³தி³ட்ட²ம். தத்த² யதா² ராகா³தீ³னம் கீ²ணந்தே உப்பன்னத்தா அரஹத்தம் ‘‘ராக³க்க²யோ’’திஆதி³னா நித்³தி³ட்ட²ந்தி ஸுத்தஸ்ஸ நேய்யத்த²த்தா. ஏவம் நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம ராகா³த³யோ கீ²யந்தீதி நிப்³பா³னம் ‘‘ராக³க்க²யோ’’திஆதி³னா நித்³தி³ட்ட²ந்தி இமஸ்ஸாபி ஸுத்தஸ்ஸ நேய்யத்த²தா வேதி³தப்³பா³. நிப்³பா³னஸ்ஸ ராகா³தி³க்க²யமத்ததாய ப³ஹூதோ³ஸா ஆபஜ்ஜந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கிஞ்ச பி⁴ய்யோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

தத்த² இத்தரகாலாதி³ப்பத்திதோ³ஸதோதி ராகா³தீ³னம் க²யமத்ததாய பரித்தகாலதா, ஸங்க²தலக்க²ணதா, பயோகே³ன வினா ஸரஸேனேவ அதி⁴க³ந்த⁴ப்³ப³தா, ராகா³தீ³ஹி அபரிமுத்ததா, ஆதி³த்ததா, து³க்க²தா, அனுபஸந்ததா, ப³ஹுபா⁴வோ, ஓளாரிகதா, கோ³த்ரபு⁴மக்³கா³னம் அனாரம்மணதாதி ஏவமாதி³தோ³ஸாபஜ்ஜனதோ. ராக³ஸ்ஸேவ க²யோ ராக³க்க²யோ, ந தோ³ஸாதீ³னம். ததா² தோ³ஸக்க²யாத³யோபீதி அஞ்ஞோ ராக³க்க²யோ, அஞ்ஞோ தோ³ஸக்க²யோ, அஞ்ஞோ மோஹக்க²யோதி திண்ணம் அகுஸலமூலானம் க²யபூ⁴தானி தீணி நிப்³பா³னானி, சதுன்னம் உபாதா³னானம் க²யே சத்தாரி, பஞ்சன்னம் நீவரணானம் க²யே பஞ்ச, ச²ன்னம் தண்ஹாகாயானம் க²யே ச², ஸத்தன்னம் அனுஸயானம் க²யே ஸத்த, அட்ட²ன்னம் மிச்ச²த்தானம் க²யே அட்ட², நவன்னம் தண்ஹாமூலகானம் க²யே நவ, த³ஸன்னம் ஸம்யோஜனானம் க²யே த³ஸ, தி³யட்³ட⁴கிலேஸஸஹஸ்ஸஸ்ஸ க²யே பாடியேக்கம் நிப்³பா³னந்தி ப³ஹூனி நிப்³பா³னானி ஹோந்தி. ராகா³தி³க்க²யோ நாம அந்த⁴பா³லானம்பி பாகடோ, அந்தமஸோ தீ³பிமிக³மக்கடாதீ³னம்பி ஸுவிஞ்ஞேய்யோதி ஓளாரிகம் நிப்³பா³னம் ஹோதி. கோ³த்ரபு⁴க்க²ணே கிலேஸக்க²யஸ்ஸ அபா⁴வதோ, மக்³க³க்க²ணே ச அகீ²ணத்தா, ஆரம்மணகரணஸ்ஸ ச அஸம்ப⁴வோ ஏவ. தஸ்ஸ நிப்³பா³னபா⁴வதோதி ஸப்³ப³பரியோஸானஸ்ஸ ராகா³தி³க்க²யஸ்ஸ நிப்³பா³னபா⁴வதோ. யதோ க²யதோ பட்டா²ய ராகா³தீ³னம் பவத்தி ந ஹோதி, ஸோ ‘‘அயம் நாமா’’தி நியமேதப்³போ³ மக்³க³ப²லஞாணானம் ஆரம்மணபூ⁴தோ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ந தாதி³ஸஸ்ஸ க²யஸ்ஸ அபா⁴வதோ’’தி.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோ – யோ பச்சி²மப⁴வதோ ததியத்தபா⁴வேயேவ ராகா³தீ³ஸு ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா ஜா²னபா⁴வனாய தே விக்க²ம்பே⁴த்வா அபரிஹீனஜ்ஜா²னோ காலம் கத்வா ப்³ரஹ்மலோகம் உபபன்னோ, தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா இதா⁴க³தோபி காமேஸு வீதராகோ³வ ஹுத்வா பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் பத்தோ, யோ ச பட²மவயே ஏவ ராகா³தி³தோ நிப்³பி³ன்னோ தே ச ஜா²னேன விக்க²ம்பே⁴த்வா பச்சி²மவயே அரஹத்தம் பத்தோ, தேஸம் ராகா³தீ³னம் விக்க²ம்ப⁴னதோ பட்டா²ய அனுப்பஜ்ஜனதோ நிரோத⁴ஸதி³ஸதாய அனுப்பத்தியேவ நிரோதோ⁴. தே நிப்³பா³னப்பத்தா நாம ஸியும், ந ச ஹோந்தி, தஸ்மா ந தாதி³ஸஸ்ஸ க²யஸ்ஸ நிப்³பா³னபா⁴வோ. தஸ்ஸாபி இத்தரகாலதாதி³தோ³ஸஸமாயோகோ³ ஏவாதி ஆஹ ‘‘பா⁴வேபிசா’’திஆதி³.

யதி³ ‘‘க²யோ’’தி வசனதோ யதோ க²யதோ பட்டா²ய ராகா³தீ³னம் அப்பவத்தி, தம் க²யமத்தம் நிப்³பா³னம் மஞ்ஞஸி, ஏவம் ஸதி ‘‘க²யே ஞாண’’ந்திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 142; 1382) ‘‘க²யோ’’தி வுத்தத்தா தது³ப்பத்திதோ பட்டா²ய ச ராகா³தீ³னம் அனுப்பத்தீதி மக்³க³ஸ்ஸாபி நிப்³பா³னபா⁴வாபத்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அரியமக்³க³ஸ்ஸ சா’’திஆதி³மாஹ.

யதா² நிருத்³தா⁴ ந ஸந்தி, ஏவம் அனுப்பன்னாபீதி அபா⁴வஸாமஞ்ஞதோ நிரோத⁴ஸதி³ஸதாய அனுப்பத்தி ஏவ நிரோதோ⁴ அனுப்பத்தினிரோதோ⁴. அயஞ்ஹி மக்³கே³ன கே²பேதப்³பா³காரோ, யதி³த³ம் உப்பஜ்ஜனாரஹஸ்ஸ அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னந்தி ‘‘க²யோ’’தி ச வுச்சதீதி. தம் இதரக²யதோ விஸேஸேந்தோ ‘‘அனுப்பத்தினிரோத⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ பன க²யஸ்ஸா’’தி ஆஹ. அனிப்ப²ன்னதா பன தஸ்ஸ க²யஸ்ஸ பரியாயேன உபனிஸ்ஸயத்தாதி வுத்தம். அனுப்பத்தினிரோத⁴க்க²யகரஸ்ஸ ஹி மக்³க³ஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் நிப்³பா³னம் அத்த²தோ தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ வியாதி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி. தது³பசாரேனாதி அத்த²தோ ப²லபூ⁴தக²யவோஹாரேன. ப²லூபசாரேன ஹி காரணம் வோஹரீயதி யதா² ‘‘ஆயு க⁴தம், ஸேம்ஹோ கு³ளோ’’தி ச.

அஸ்ஸாதி நிப்³பா³னஸ்ஸ. ‘‘இத³ம்பி கோ² டா²னம் ஸுது³த்³த³ஸ’’ந்திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.64, 66-67; ம. நி. 2.337; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 7-8) பச்சவேக்க²தோ ப⁴க³வதோ அப்போஸ்ஸுக்கபா⁴வாவஹனதோ. ‘‘தஞ்ஹி தே, மாக³ண்டி³ய, அரியம் சக்கு²ம் நத்தி², யேன த்வம் அரியேன சக்கு²னா ஆரோக்³யம் ஜானேய்யாஸி, நிப்³பா³னம் பஸ்ஸேய்யாஸீ’’தி (ம. நி. 2.218) வசனதோ அரியேன சக்கு²னா பஸ்ஸிதப்³ப³ம்.

560. யதி³ நிப்³பா³னம் நாம ஸபா⁴வத⁴ம்மோ அத்தி² ஸத்தஸந்தானபரியாபன்னோ ச, அத² கஸ்மா சதுமஹாபதே² ஸபா⁴ விய ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணா ந லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘மக்³க³ஸமங்கி³னா பத்தப்³ப³தோ அஸாதா⁴ரண’’ந்தி. ‘‘அஸுகஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ காலே உப்பன்ன’’ந்தி ஏவம் புரிமாய கோடியா அபா⁴வதோ அப்பப⁴வம். மக்³க³பா⁴வேதி அரியமக்³க³ஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வே. பா⁴வதோ விஜ்ஜமானதோ லத்³த⁴ப்³ப³தோ.

அணுஆதீ³னந்தி அணுபகதிகாலபுரிஸாதீ³னம். நிச்சபா⁴வாபத்தீதி ஸஸ்ஸதபா⁴வஸித்³தி⁴. கூடட்ட²னிச்சதா ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதா. ஹேதுனோ அபா⁴வாதி உபபத்தியா ஸாத⁴னஹேதுனோ அபா⁴வா. நிச்சா தே அணுஆத³யோ. நிப்³பா³னஸ்ஸ நிச்சத்தாதி அபேக்க²த⁴ம்மத்தாதி ஹேதுலக்க²ணானுபபத்தி. ‘‘அணுஆதீ³னம் அஸித்³த⁴த்தா’’தி ஏதேன ‘‘நிச்சா அணுஆத³யோ’’தி படிஞ்ஞாய த⁴ம்மிஅஸித்³தி⁴, ததோ ச நிஸ்ஸயாஸித்³தோ⁴ ஹேதூதி த³ஸ்ஸேதி.

561. யதா²வுத்தயுத்திஸப்³பா⁴வதோதி ‘‘அப்பப⁴வத்தா’’தி அத்தனா வுத்தம் ஹேதும் ஸந்தா⁴யாஹ. அப்பப⁴வதா சஸ்ஸ அபச்சயதாய த³ட்ட²ப்³பா³, தாய தஸ்ஸ புரிமாய கோடியா அபா⁴வோ. ‘‘ரூபஸபா⁴வாதிக்கமதோ’’தி ஏதேன யதா² ரூபத⁴ம்மானம் ருப்பனஸபா⁴வோ, படிகா⁴தவந்ததாய கலாபஸோ வுத்தியா பதே³ஸஸம்ப³ந்தோ⁴ ச ஸபா⁴வோ, ஏவம் நிப்³பா³னஸ்ஸ கத்த²சி படிகா⁴தோ, ஸப்பதே³ஸதா ச நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. ந ஹி நிப்³பா³னம் ‘‘அஸுகதி³ஸாய, அஸுகதே³ஸே’’தி வா நித்³தி³ஸீயதி, யதோ தம் அப்பதிட்ட²மேவாதி.

‘‘அஸிதி²ல …பே… க³மனீயதோ’’தி ஏதேன நிப்³பா³னஸ்ஸ அரியானம் பச்சக்க²ஸித்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுவசனதோ’’தி ஏதேன தத³ஞ்ஞேஸம் அனுமானஸித்³த⁴தம், தது³ப⁴யேன ‘‘அனுபலப்³ப⁴னீயதோ’’தி பனஸ்ஸ ஹேதுனோ அஸித்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி. பரமத்தே²ன நாவிஜ்ஜமானம் விஜ்ஜமானமேவாதி யதா²ரத்³த⁴மத்த²ம் நிக³மேத்வா தத³த்த²ஸாத⁴னம் ஆக³மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வுத்தஞ்ஹேத’’ந்தி-. ஆதி³மாஹ.

தத்த² அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தந்தி (உதா³. 73; நேத்தி. 41) சத்தாரிபி பதா³னி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானி. அத² வா வேத³னாத³யோ விய ஹேதுபச்சயஸமவாயஸங்கா²தாய காரணஸாமக்³கி³யா ந ஜாதம் ந நிப்³ப³த்தந்தி அஜாதம். காரணேன வினா, ஸயமேவ ச ந பூ⁴தம் ந பாதுபூ⁴தம் ந உப்பன்னந்தி அபூ⁴தம். ஏவம் அஜாதத்தா, அபூ⁴தத்தா ச யேன கேனசி காரணேன ந கதந்தி அகதம். ஜாதபூ⁴தகதபா⁴வோ ச நாம ரூபாதீ³னம் ஸங்க²தத⁴ம்மானம் ஹோதி, ந அஸங்க²தபா⁴வஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அஸங்க²த’’ந்தி வுத்தம். படிலோமதோ வா ஸமேச்ச ஸம்பூ⁴ய பச்சயேஹி கதந்தி ஸங்க²தம், ததா² ந ஸங்க²தம் ஸங்க²தலக்க²ணரஹிதந்தி ச அஸங்க²தந்தி ஏவம் அனேகேஹி காரணேஹி நிப்³ப³த்திதபா⁴வே படிஸித்³தே⁴ ‘‘பகதிவாதீ³னம் பகதி விய ஸியா நு கோ² ஏகேனேவ காரணேன ஏதம் கத’’ந்தி ஆஸங்காயம் கேனசி ந கதந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அகத’’ந்தி வுத்தம். ஏவம் அபச்சயம்பி ஸமானம் ‘‘ஸயமேவ நு கோ² இத³ம் பூ⁴தம் பாதுபூ⁴த’’ந்தி ஆஸங்காயம் தம் நிவத்தனத்த²ம் ‘‘அபூ⁴த’’ந்தி வுத்தம். அயஞ்சேதஸ்ஸ அஸங்க²தாகதாபூ⁴தபா⁴வோ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அஜாதித⁴ம்மத்தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஜாத’’ந்தி வுத்தம்.

ஏவமேத்த² ஸத்தா² பரமத்த²தோ நிப்³பா³னஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வம் பவேதே³ஸி. பவேதே³ந்தோ ச ‘‘அஹம் த⁴ம்மிஸ்ஸரோ த⁴ம்மஸ்ஸாமீ’’தி ந அத்தனோ ஆணாமத்தேன பவேதே³ஸி, அபிச கோ² பன பத³பரமே அனுகம்பமானோ யுத்திதோபி பவேதே³ஸி. யதா²ஹ –

‘‘நோ சேதம், பி⁴க்க²வே, அப⁴விஸ்ஸ அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம், நயித⁴ ஜாதஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ கதஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயேத². யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம், தஸ்மா ஜாதஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ கதஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயதீ’’தி (உதா³. 73; நேத்தி. 41).

தஸ்ஸத்தோ² – பி⁴க்க²வே, யதி³ அஜாதாதி³ஸபா⁴வா அஸங்க²தா தா⁴து ந அப⁴விஸ்ஸ ந ஸியா, இத⁴ லோகே ஜாதாதி³ஸபா⁴வஸ்ஸ ரூபாதி³க்க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் அனவஸேஸவூபஸமோ ந பஞ்ஞாயேய்ய ந உபலப்³பே⁴ய்ய ந ஸம்ப⁴வேய்ய. நிப்³பா³னஞ்ஹி ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தமானா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ அரியமக்³க³த⁴ம்மா அனவஸேஸம் ஸம்கிலேஸே ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி, தேனேத்த² ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அபக³மோ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயதி. ஏவம் ப்³யதிரேகவஸேன நிப்³பா³னஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அனுக³மனவஸேனபி தம் த³ஸ்ஸேத்வா நிக³மேதும் ‘‘யஸ்மா ச கோ²’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச யஸ்மா ‘‘அப்பச்சயா த⁴ம்மா அஸங்க²தா த⁴ம்மா (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 7-8). அத்தி², பி⁴க்க²வே, ததா³யதனம், யத்த² நேவ பத²வீ (உதா³. 71). இத³ம்பி கோ² டா²னம் ஸுது³த்³த³ஸம், யதி³த³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ (தீ³. நி. 2.64, 67; ம. நி. 2.337; ஸம். நி. 2.172; மஹாவ. 7-8). அஸங்க²தஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி அஸங்க²தகா³மினிஞ்ச படிபத³’’ந்திஆதீ³ஹி (ஸம். நி. 4.366) அனேகேஹி ஸுத்தபதே³ஹி ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாத’’ந்தி (உதா³. 73; நேத்தி. 41) இமினா ச ஸுத்தபதே³ன நிப்³பா³னதா⁴துயா பரமத்த²தோ ஸப்³பா⁴வோ ஸப்³ப³லோகம் அனுகம்பமானேன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன பகாஸிதோ, தஸ்மா யதி³பி கத்த² அபச்சக்க²காரீனம்பி ஸாஸனே அபி⁴ப்பஸன்னானம் விஞ்ஞூனம் ஸம்ஸயோ நத்தி²யேவ. யே பன பரனேய்யபு³த்³தி⁴னோ புக்³க³லா, தேஸம் விமதிவினோத³னத்த²ம் அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயனித்³தா⁴ரணமுகே²ன யுத்திவிசாரணா.

யதா² பரிஞ்ஞேய்யதாய ஸஉத்தரானம் காமானம், ரூபானஞ்ச படிபக்க²பூ⁴தம் தப்³பி³து⁴ரஸபா⁴வம் நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயதி, ஏவம் ஸபா⁴வானம் ஸப்³பே³ஸம்பி ஸங்க²தத⁴ம்மானம் படிபக்க²பூ⁴தேன தப்³பி³து⁴ரஸபா⁴வேன நிஸ்ஸரணேன ப⁴விதப்³ப³ம். யஞ்ச தம் நிஸ்ஸரணம், ஸா அஸங்க²தா தா⁴து. கிஞ்ச பி⁴ய்யோ – ஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணவிபஸ்ஸனாஞாணம், அபிச அனுலோமஞாணம் கிலேஸே தத³ங்க³வஸேன பஜஹதி, ந ஸமுச்சே²த³வஸேன பஜஹிதும் ஸக்கோதி. ததா² ஸம்முதிஸச்சாரம்மணம் பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு ஞாணம் விக்க²ம்ப⁴னவஸேனேவ கிலேஸே பஜஹதி, ந ஸமுச்சே²த³வஸேன. இதி ஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணஸ்ஸ, ஸம்முதிஸச்சாரம்மணஸ்ஸ ச ஞாணஸ்ஸ கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானே அஸமத்த²பா⁴வதோ தேஸம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானகரஸ்ஸ அரியமக்³க³ஞாணஸ்ஸ தது³ப⁴யவிபரீதஸபா⁴வேன ஆரம்மணேன ப⁴விதப்³ப³ம், ஸா அஸங்க²தா தா⁴து.

ததா² ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²த’’ந்தி (உதா³. 73; நேத்தி. 41) ஏவமாதி³ நிப்³பா³னஸ்ஸ பரமத்த²தோ அத்தி²பா⁴வஜோதகவசனம் அவிபரீதத்த²ம் ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதத்தா. யஞ்ஹி ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம், தம் அவிபரீதத்த²ம் யதா² தம் ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா, ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா², ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி (ம. நி. 1.353, 356; த⁴. ப. 277-279; தே²ரகா³. 676-678; நேத்தி. 5), ததா² நிப்³பா³னஸத்³தோ³ கத்த²சி விஸயே யதா²பூ⁴தபரமத்த²விஸயோ உபசாரவுத்திஸப்³பா⁴வதோ. ஸேய்யதா²பி ஸீஹஸத்³தோ³தி ஏவமாதீ³ஹி நயேஹி யுத்திதோபி அஸங்க²தாய தா⁴துயா பரமத்த²தோ அத்தி²பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

அபரோ நயோ – யதி³ பன நிப்³பா³னம் அபா⁴வமத்தமேவ ஸியா, தஸ்ஸ ‘‘க³ம்பீ⁴ரோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴ ஸந்தோ பணீதோ அதக்காவசரோ நிபுணோ பண்டி³தவேத³னீயோ’’தி (தீ³. நி. 2.64, 67; ம. நி. 2.337; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 7-8) க³ம்பீ⁴ராதி³தா, ‘‘அஸங்க²தஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 4.366) அஸங்க²தாதி³தா, ‘‘அப்³யாகதா த⁴ம்மா அபச்சயாத⁴ம்மா’’திஆதி³னா அப்³யாகதத⁴ம்மாதி³தா ச ந வத்தப்³பா³ ஸியா. ந ஹி அபா⁴வஸ்ஸ கோசி ஸபா⁴வோ அத்தி², யேன ஸோ க³ம்பீ⁴ராஸங்க²தாதி³ஆகாரதோ விஞ்ஞாயேய்ய. அபா⁴வோ ஹி அபா⁴வோ ஏவ, குதோ தஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ராஸங்கா²தாதி³பா⁴வஸம்ப³ந்தோ⁴. கிஞ்சாயமபா⁴வோ ஸப்³பே³ஸம் கிலேஸானம் ஸப்³ப³ஸத்தஸந்தானக³தானம் ஏகோ வா ப⁴வேய்ய அனேகோ வா. யதி³ ஏகோ, ஏகேனேவ மக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸாபா⁴வோ கதோ, ஸச்சி²கதோ சாதி அஞ்ஞஸ்ஸ, அஞ்ஞேஸஞ்ச மக்³கா³னம் நிரத்த²கதாதி ந ஸியா மக்³க³ப³ஹுதா, ஏகஜ்ஜ²ஞ்ச ஸப்³ப³ஸத்தானம் நிப்³பா³னாதி⁴க³மோ ஆபஜ்ஜதி. ஸியா பனேவம் ஏகோ ஏவ ஸோ நிப்³பா³னஸஞ்ஞிதோ கிலேஸாபா⁴வோ, ஸோ பன ந மக்³கே³ஹி காதப்³போ³, அத² கோ² ஸச்சி²காதப்³போ³தி. ஏவம் ஸதி விஸேஸதோ மக்³க³ஸ்ஸ நிரத்த²கதா ஆபஜ்ஜதி, கிலேஸானம் அப்பஹானதோதி ஏகோபி மக்³கோ³ ந ஸியா. அஸதி ச கிலேஸப்பஹானே து³க்க²ஸ்ஸ அனுபச்சே²த³னதோ கிலேஸாபா⁴வஸச்சி²கிரியா கிமத்தி²யா ஸியா, அத² பன மக்³கா³னம் ஸந்தானக³தஸம்யோஜனத்தயப்பஹானாதி³படினியதகிச்சதாய சதூஸு மக்³கே³ஸு பாடியேக்கம் கிலேஸாபா⁴வோ. ஏவம் ஸதி ஸபா⁴வபபே⁴தே³ன வினா ந ப³ஹுபா⁴வோதி ஸோ கிலேஸக்க²யபரியாயேன வுத்தோ ஸபா⁴வத⁴ம்மோ ஏவ ஸியா.

யேஸம் அபா⁴வோ, தப்பபே⁴தே³ன அபா⁴வே பே⁴தோ³பசாரோதி சே? யேஸம் அபா⁴வோ, தேஸம் ஸஸபா⁴வதாய தஸ்ஸ ஸபா⁴வோபசாரோபி ஸியா. ததா² ச தே ஸம்கிலேஸஸங்க²ததாதி³தோ கிலேஸஸங்க²ததாதி³உபசாராபி ஸியும். நோ சே தே இச்சி²தா, தப்பபே⁴தே³ன பே⁴தோ³பசாரோபி ந இச்சி²தப்³போ³. ந ச பஹோதி உபசரிதோ ப³ஹுபா⁴வோ அத்த²தோ ப³ஹுபா⁴வாய. ந ஹி ஜலம் அனலந்தி உபசரிதம் த³ஹதி, பசதி வா. ஏகத்தபஞ்ஹம்பி சாயமபா⁴வோ அஸபா⁴வதாய ந ஸஹதீதி ந ஸக்கா வத்தும் நத்தி²பா⁴வஸாமஞ்ஞதோ அபே⁴த³வோஹாரோ யுத்தரூபோதி. ஏகத்தே ச புப்³பே³ வுத்தா ஏவ தோ³ஸா, ப³ஹுபா⁴வே பன ஸதி வுத்தனயேனேவ ஸித்³தா⁴ ஸபா⁴வத⁴ம்மதா. ஸபா⁴வத⁴ம்மத்தேபி ச ப³ஹுபா⁴வோ விய பா⁴வம் பா⁴வோபி ப³ஹுபா⁴வம் ந ப்³யபி⁴சரேய்யாதி நிப்³பா³னஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வபஸங்கோ³ ஸியாதி சே? ந ப³ஹுபா⁴வஸ்ஸேவ அபா⁴வப்பஸங்க³தோ. யதி³ ஹி யதா² கக்க²ளதா பா⁴வம், ஏவம் பா⁴வோபி கக்க²ளதம் ந ப்³யபி⁴சரேய்ய. ஏவம் ஸதி ஸப்³பே³ஸம் பா⁴வானம் பத²வீபா⁴வாபத்திதோ குதோ பா⁴வஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வோ, தஸ்மா லோகவோஹாரானம் விசித்ததாய யதி³பி ப³ஹுதா பா⁴வாபேக்கா², பா⁴வதா பன ந ப³ஹுதாபேக்கா²தி ந பா⁴வஸ்ஸ ஸதோ நிப்³பா³னஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வோ ‘‘ஏகா நிட்டா² ந புது² நிட்டா²’’தி வசனதோ. ஏகஸ்மிம்யேவ ச த³ஸ்ஸனபா⁴வனாத்³வயம் ஸம்ப⁴வதி.

பரினிப்³பு³தானம் பச்சேகம் நிப்³பா³னபா⁴வே ஸத்தஸந்தானனியதம் நாம நிப்³பா³னம் ஸியா. ததா² ச ஸதி ஸங்க²ததாதி³தோ³ஸானதிவத்தியேவ, கிலேஸப்பஹானம் வா மக்³க³கிச்சம் கிலேஸானம் அபா⁴வோ. தஸ்ஸ ச ஏகத்தே ந மக்³க³ப³ஹுதா கிச்சந்தரஸ்ஸ கத்தப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ. மக்³க³ப³ஹுபா⁴வோ ச மக்³கே³ஹி ஸச்சி²காதப்³பே³ ஏகஸ்மிம் த⁴ம்மே இந்த்³ரியானம் அபாடவபாடவபாடவதரபாடவதமபா⁴வேன ஸச்சி²கிரியாவிஸேஸேன கிலேஸானம் பஹானபே⁴தே³ன ஹோதீதி நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மத்தே ஏவ ஸியா. அபா⁴வோபி ச கிலேஸானம் மக்³கே³ன ஸகிச்சகதாய காதப்³போ³ ஏவ ஸியா, ந ஸச்சி²காதப்³போ³. கோ ஹி ஸபா⁴வோ அபா⁴வஸ்ஸ? யோ ஸச்சி²காதப்³போ³ ஸியா, ஸோ சே நிப்³பா³னம் ஏகேனேவ மக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸானம் அபா⁴வோ ஏகோ அபி⁴ன்னோ காதப்³போ³ ஆபன்னோ. அஞ்ஞதா² மக்³க³வஸேன சதுப்³பி³த⁴பா⁴வே நிப்³பா³னஸ்ஸ சதுப்³பி³த⁴பா⁴வப்பஸங்கோ³, நிப்³பா³னவிஸேஸப்பஸங்கோ³ ச ஆபஜ்ஜேய்யாதி மக்³க³கிச்சஸ்ஸ ஏகத்தேன மக்³க³ப³ஹுதா ஸியா. ப³ஹுபா⁴வே பன தேஸம் ஸோ வுத்தனயேன ஏகஸ்மிம் த⁴ம்மே ஸச்சி²கிரியாவிஸேஸதோதி ஸித்³தா⁴ நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மதா. க²யாதி⁴க³ந்தப்³ப³தாய பனேதம் ‘‘க²யோ’’தி வுத்தம். ‘‘க²யே ஞாண’’ந்தி (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 142; 1382) ஹி வசனதோ அரியமக்³கோ³ க²யோ நாம. தேன சேதம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம், தஸ்மா ‘‘க²யோ’’தி வுத்தந்தி.

இதி நிரோத⁴னித்³தே³ஸகதா²வண்ணனா.

மக்³க³னித்³தே³ஸகதா²வண்ணனா

562. அட்ட² த⁴ம்மாதி ‘‘கதமம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’’ந்தி ஆரபி⁴த்வா ‘‘ஸம்மாதி³ட்டீ²’’திஆதி³னா பாளியம் (விப⁴. 205) து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³னித்³தே³ஸே ஆக³தா, தமேவ ச பாளிம் ஆனேத்வா உத்³தே³ஸவஸேன இத⁴ ச வுத்தா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ அட்ட² த⁴ம்மா அத்த²தோ பகாஸிதா, ந மக்³க³ஸச்சனித்³தே³ஸவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. யதி³ அத்த²தோ பகாஸிதா, கிமத்தி²யம் பன இத⁴ கத²னந்தி ஆஹ ‘‘இத⁴ பனா’’திஆதி³. தத்த² ‘‘ஏகக்க²ணே பவத்தமானான’’ந்தி இத³ம் லோகியகுஸலசித்துப்பாதே³ஸு விரதியோ நானாக்க²ணிகா ஏவ ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம். ஸேஸமக்³க³த⁴ம்மா பன தத்தா²பி ஏகஜ்ஜ²ம் உப்பஜ்ஜந்தியேவ. விஸேஸாவபோ³த⁴னத்த²ந்தி படிபக்க²ஸமுக்³கா⁴தாதி³பவத்திஆகாரவிஸேஸஸ்ஸ அவபோ³த⁴னத்த²ம். வித்தா²ரதோ மக்³க³கதா² பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘ஸங்கே²பதோ’’தி. சதுஸச்சபடிவேதா⁴ய படிபன்னஸ்ஸாதி யதா² சதுஸச்சாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, ஏவம் ஸப்³ப³ஸோ புப்³ப³பா⁴க³படிபத்தியா பரிபூரணவஸேன படிபன்னஸ்ஸ. அரியமக்³க³ஸங்கா²தஸ்ஸ யோக³ஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வதோ யோகி³னோ. காமம் அவிஜ்ஜானுஸயஸமுக்³கா⁴தே ததே³கட்ட²கிலேஸானம் லேஸோபி நாவஸிஸ்ஸதி, விஜ்ஜாய பன அவிஜ்ஜா உஜுவிபச்சனீகத⁴ம்மோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அவிஜ்ஜானுஸயஸமுக்³கா⁴தக’’ந்தி வுத்தம். பரதோ மிச்சா²ஸங்கப்பாதி³க்³க³ஹணேபி ஏஸேவ நயோ. தா⁴துப்பகாஸனரஸாதி பரமத்த²பகாஸனரஸா, சதுஸச்சவிபா⁴வனகிச்சாதி அத்தோ². மக்³க³த⁴ம்மானம் படிபக்க²வித⁴மனாகாரோ ஸாதிஸயம் பாகடோ ஹுத்வா உபட்டா²தீதி அவிஜ்ஜானுஸயஸமுக்³கா⁴தகதம் ஸம்மாதி³ட்டி²யா வத்வாபி அவிஜ்ஜந்த⁴காரவித்³த⁴ம்ஸனபச்சுபட்டா²னதா வுத்தா.

ததா² ஸம்பன்னதி³ட்டி²னோதி யதா² அவிஜ்ஜானுஸயஸமுக்³கா⁴தோ ஹோதி, ததா² மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸம்பன்னதி³ட்டி²னோ. ஏவஞ்ஹி சதுஸச்சபடிவேதா⁴ய படிபன்னஸ்ஸ யோகி³னோதி இமமத்த²ம் ததா²-ஸத்³தோ³ உபஸம்ஹரதி. நிப்³பா³னாரம்மணதா பன தம்ஸம்பயுத்தவசனேனேவ போ³தி⁴தா. மிச்சா²ஸங்கப்பனிகா⁴தகந்தி காமஸங்கப்பாதி³மிச்சா²ஸங்கப்பஸமுச்சே²த³கம். அப்பனாரஸோதி நிப்³பா³னாரம்மணே மக்³க³சித்தஸ்ஸ ஸமுப்பாத³வஸேன பவத்தனதோ அப்பனாகிச்சோ.

ததா² பஸ்ஸதோ விதக்கயதோ சாதி வுத்தப்பகாராய ஸம்மாதி³ட்டி²யா பஸ்ஸதோ, நிப்³பா³னாரம்மணே ச ஸம்மாஸங்கப்பேன சித்தம் அபி⁴னிரோபயதோ. வசீது³ச்சரிதஸமுக்³கா⁴திகாதி சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸபி வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ ஸமுச்சே²தி³கா. முஸாவாதா³தீ³னம் விஸம்வாத³னாதி³கிச்சதாய லூகா²னம் அபரிக்³கா³ஹகானம் படிபக்க²பா⁴வதோ ஸினித்³த⁴பா⁴வேன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பரிக்³கா³ஹகஸபா⁴வா ஸம்மாவாசாதி ஆஹ ‘‘ஸா பரிக்³க³ஹலக்க²ணா’’தி. காயிககிரியா கிஞ்சி கத்தப்³ப³ம் ஸமுட்டா²பேதி, ஸயஞ்ச ஸமுட்ட²ஹனம் க⁴டனம் ஹோதீதி ஸம்மாகம்மந்தஸங்கா²தா விரதிபி ஸமுட்டா²னஸபா⁴வா வுத்தா. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா உக்கி²பனம் ஸமுட்டா²பனம் காயிககிரியாய பா⁴ருக்கி²பனம் விய.

அஸ்ஸாதி யோகி³னோ. தஸ்மிம் ஸதி விஸுஜ்ஜ²னதோ விஸுத்³தி⁴பூ⁴தா. ஜீவமானஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா ஸுத்³தி⁴ வோதா³னம், ஆஜீவஸ்ஸேவ வா ஜீவிதிந்த்³ரியவுத்தியா. ஞாயாஜீவஸ்ஸ அபு³த்³த⁴படிகுட்டா²ய ஸம்மாஜீவிகாய பவத்திஹேதுதாய ஞாயாஜீவபவத்திரஸோ. இமஸ்ஸ ஹி பவத்திதோ பட்டா²ய மிச்சா²ஜீவோ ந பவத்ததீதி.

ஸப்³பா³குஸலவித்³த⁴ம்ஸகோபி ஸம்மாவாயாமோ உஜுபடிபக்க²த³ஸ்ஸனவஸேன கோஸஜ்ஜஸமுச்சே²த³கோ வுத்தோ. ஸம்கிலேஸபக்க²தோபி தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனம் பக்³க³ஹோ. காயாதீ³ஸு ஸுபா⁴தி³ஆகாருபதா⁴ரணவஸேன பவத்தா ஸுப⁴ஸஞ்ஞாதி³புப்³ப³ங்க³மா அகுஸலக்க²ந்தா⁴ மிச்சா²ஸதி, தஸ்ஸா வித்³த⁴ம்ஸனோ மிச்சா²ஸதிவினித்³து⁴னனோ. அஸம்மோஸோதி ஸம்மோஸவித்³த⁴ம்ஸனதோ தப்படிபக்கோ². ஆரம்மணஸ்ஸ யதா²ஸபா⁴வஸல்லக்க²ணம் உபட்டா²னம். ‘‘ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா’’தி, ‘‘ஸதாரக்கே²ன சேதஸா’’தி (தீ³. நி. 3.348) ச வசனதோ விஸேஸதோ ஸதி குஸலசித்தஸ்ஸ ஆரக்கா²தி ஆஹ ‘‘ஸதியா ஸம்ரக்கி²யமானசித்தஸ்ஸா’’தி.

563. ஸச்சஞாணஸ்ஸாதி ஸச்சானி ஆரப்³ப⁴ பவத்தனகஞாணஸ்ஸ, ந படிவேத⁴ஞாணம் விய ஸகிதே³வ பு³ஜ்ஜ²தி, அத² கோ² புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனதோ அனு அனு போ³தோ⁴ அனுபோ³தோ⁴, அனுஸ்ஸவாகாரபரிவிதக்கதி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்திஅனுக³தோ வா போ³தோ⁴ அனுபோ³தோ⁴, ததே³வ ஞாணந்தி அனுபோ³த⁴ஞாணம். ந ஹி தம் பச்சக்க²தோ பு³ஜ்ஜ²தி, அனுஸ்ஸவாதி³வஸேன பன கப்பனமுகே²ன பு³ஜ்ஜ²தி. கிச்சதோதி பரிஜானனாதி³தோ. தம்கிச்சகரணேனேவ ஹி பரிஞ்ஞேய்யாதீ³னி விய தானிபி தஸ்ஸ பாகடானி ஹோந்தி. விவட்டானுபஸ்ஸனாய ஹி ஸங்கா²ரேஹி பதிலீயமானமானஸஸ்ஸ உப்பஜ்ஜமானம் மக்³க³ஞாணம் விஸங்கா²ரம் து³க்க²னிஸ்ஸரணம் ஆரம்மணம் கத்வா து³க்க²ம் பரிச்சி²ந்த³தி, து³க்க²க³தஞ்ச தண்ஹம் பஜஹதி, நிரோத⁴ஞ்ச ஸச்சி²கரோதி பு²ஸதி. ஆதி³ச்சோ விய பபா⁴ய ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³ஹி ஸஹ ஸமுப்பன்னம் தம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, ந ச ஸங்கா²ரே அமுஞ்சித்வா பவத்தமானேன ஞாணேன ஏதம் ஸப்³ப³ம் காதும் ஸக்கா நிமித்தபவத்தேஹி அவுட்டி²தத்தா. தஸ்மா ஏதானி கிச்சானி கரோந்தம் தம் ஞாணம் து³க்கா²தீ³னி விபா⁴வேதி தத்த² ஸம்மோஹனிவத்தனேனாதி ‘‘சத்தாரிபி ஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தீ’’தி வுத்தம், ஏகபடிவேதே⁴னாதி அதி⁴ப்பாயோ.

து³க்க²ஸமுத³யம்பி ஸோ பஸ்ஸதீதி காலந்தரத³ஸ்ஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி சே? ந, ‘‘யோ நு கோ², ஆவுஸோ, து³க்க²ம் பஸ்ஸதி, து³க்க²ஸமுத³யம்பி ஸோ பஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 5.1100) ஏகத³ஸ்ஸினோ அஞ்ஞத்தயத³ஸ்ஸிதாவிசாரணாயம் தம்ஸாத⁴னத்த²ம் ஆயஸ்மதா க³வம்பதித்தே²ரேன இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஆனீதத்தா, பச்சேகஞ்ச ஸச்சேஸு தி³ஸ்ஸமானேஸு அஞ்ஞத்தயத³ஸ்ஸனஸ்ஸ யோஜிதத்தா. அஞ்ஞதா² அனுபுப்³பா³பி⁴ஸமயே புரிமதி³ட்ட²ஸ்ஸ பச்சா² அத³ஸ்ஸனதோ ஸமுத³யாதி³த³ஸ்ஸினோ து³க்கா²தி³த³ஸ்ஸிதா ந யோஜேதப்³பா³ ஸியா. யோஜிதா ச ஸா ‘‘யோ து³க்க²ஸமுத³யம் பஸ்ஸதி, து³க்க²ம்பி ஸோ பஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 5.1100). லோகியம் ஸச்சஞாணம். தத்த² லோகியஞாணே. பரியுட்டா²னஸங்கா²தோ அபி⁴ப⁴வோ பரியுட்டா²னாபி⁴ப⁴வோ, தஸ்ஸ வஸேன. ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரபுஞ்ஜமத்தத³ஸ்ஸனதோ ஸக்காயதி³ட்டி²பரியுட்டா²னம் நிவத்தேதி. ‘‘லோகஸமுத³யம் கோ², கச்சான, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ யா லோகே நத்தி²தா, ஸா ந ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 2.15) வசனதோ ஸமுத³யத³ஸ்ஸனம் ஹேதுப²லபப³ந்தா⁴விச்சே²த³த³ஸ்ஸனதோ பரியுட்டா²னாபி⁴ப⁴வவஸேன பவத்தமானம் உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் நிவத்தேதி. ‘‘லோகனிரோத⁴ம் கோ²…பே… பஸ்ஸதோ யா லோகே அத்தி²தா, ஸா ந ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 2.15) வசனதோ நிரோத⁴த³ஸ்ஸனம் ஹேதுனிரோதா⁴ ப²லனிரோத⁴த³ஸ்ஸனதோ ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ம் நிவத்தேதி. அத்தகாரஸ்ஸ பச்சக்க²த³ஸ்ஸனதோ மக்³க³த³ஸ்ஸனம் ‘‘நத்தி² அத்தகாரே, நத்தி² பரகாரே, நத்தி² புரிஸகாரே’’திஆதி³கம் (தீ³. நி. 1.168) அகிரியதி³ட்டி²ம் பஜஹதி. ‘‘நத்தி² ஹேது, நத்தி² பச்சயோ ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸாய, அஹேதூ அப்பச்சயா ஸத்தா ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி, நத்தி² ஹேது…பே… விஸுத்³தி⁴யா, அஹேதூ அப்பச்சயா ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தீ’’திஆதி³கா (தீ³. நி. 1.168; ம. நி. 2.101, 227; ஸம். நி. 3.212) அஹேதுகதி³ட்டி² ச இத⁴ அகிரியாதி³ட்டி²க்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸாபி ஹி விஸுத்³தி⁴மக்³க³த³ஸ்ஸனேன பஹீயதீதி. து³க்கே² ஞாணம் ஸமுத³யப²லஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ அத்³து⁴வாதி³பா⁴வம் பஸ்ஸதீதி ப²லே விப்படிபத்திம் நிவத்தேதி.

இஸ்ஸரோ லோகம் பவத்தேதி ஸஜ்ஜேதி நிவத்தேதி ஸம்ஹரதீதி இஸ்ஸரகாரணினோ வத³ந்தி. பதா⁴னதோ லோகோ ஆவி ப⁴வதி, தத்தே²வ ச பதிலீயதீதி பதா⁴னகாரணினோ.

‘‘காலோ கரோதி பூ⁴தானி, காலோ ஸம்ஹரதீ பஜா;

காலோ ஸுத்தே ஜாக³ரதி, காலோ ஹி து³ரதிக்கமோ’’தி. –

காலவாதி³னோ. கண்டகஸ்ஸ திகி²ணபா⁴வோ விய, கபிட்ட²ப²லாதீ³னம் பரிமண்ட³லதா விய, மிக³பக்கி²ஸரீஸபாதீ³னம் விசித்ததா விய ச ஸபா⁴வேனேவ லோகோ ஸம்போ⁴தி, விபோ⁴தி சாதி ஸபா⁴வவாதி³னோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன அணூஹி லோகோ பவத்ததி, ஸப்³ப³ம் புப்³பே³கதஹேது, லோகோ நியதோ அச்சே²ஜ்ஜஸுத்தாவுதாபே⁴ஜ்ஜமணிஸதி³ஸோ, ந ஏத்த² கஸ்ஸசி புரிஸகாரோதி நியதிவாதி³னோ.

‘‘யதி³ச்சா²ய பவத்தந்தி, யதி³ச்சா²ய நிவத்தரே;

யதி³ச்சா²ய ஸுக²ம் து³க்க²ம், தஸ்மா யாதி³ச்ச²கீ பஜா’’தி. –

யதி³ச்சா²வாதி³னோ, யே அதி⁴ச்சஸமுப்பத்திவாதி³னோதி ச வுச்சந்தி. ஏவமாதி³அகாரணவாத³ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ராமுத³கஆளாராதீ³னம் விய, அரூபலோகே நிக³ண்டா²னம் விய ச லோகதூ²பிகாயம் அபவக்³கோ³ மோக்கோ²தி க³ஹணம் அபவக்³க³கா³ஹோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பதா⁴னஸ்ஸ அப்பவத்தி, கு³ணவியுத்தஸ்ஸ அத்தனோ ஸகத்தனி அவட்டா²னம், ப்³ரஹ்முனா ஸலோகதா, ஸமீபதா, ஸம்யோகோ³, தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³தி ஏவமாதீ³னம் க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச பதா⁴னஸ்ஸ அப்பவத்தி மஹதாதி³பா⁴வேன அபரிணாமோ, அனபி⁴ப்³யத்தி வா. ‘‘அஹமஞ்ஞோ, பகதி அஞ்ஞா’’தி ஏவம் பவத்தபகதிபுரிஸந்தரஜானனேன அத்தஸுக²து³க்க²மோஹேஸு அவிபா⁴க³க்³க³ஹணே கிர நிவத்திதே வுத்தனயேன பதா⁴னம் நப்பவத்ததி, ஸோ விமோக்கோ²தி காபிலா. கு³ணவியுத்தஸ்ஸாதி பு³த்³தி⁴ஸுக²து³க்க²இச்சா²தோ³ஸப்பயத்தத⁴ம்மாத⁴ம்மஸங்கா²ரேஹி நவஹி அத்தகு³ணேஹி வியுத்தஸ்ஸாதி கணாத³மதானுஸாரினோ. ஸலோகதா ப்³ரஹ்முனா ஸமானலோகதா. ஸமீபதா தஸ்ஸ ஸமீபப்பவத்திதா. ஸம்யோகோ³ தேன ஏகீபா⁴வூபக³மனம். ‘‘இந்த்³ரியதப்பனபுத்தமுக²த³ஸ்ஸனாதீ³ஹி வினா அபவக்³கோ³ நத்தீ²’’தி க³ஹேத்வா ததா² பவத்தனம் காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³. அனஸனகேஸலுஞ்சனாதி³தபசரியாய நக்³க³ஸீலகோ³ஸீலகுக்குரஸீலாதீ³ஹி ச அத்தபரிதாபனேன மோக்கோ² ஹோதீதி அத்தகிலமதோ².

ஸ்வாயம் ஸப்³போ³ மிச்சா²கா³ஹோ ஸச்சஞாணே ஸதி பதிட்ட²ம் ந லப⁴தீதி வுத்தமேவத்த²ம் ஸங்க³ண்ஹந்தோ ‘‘லோகே லோகப்பப⁴வே’’தி கா³த²மாஹாதி.

ஞாணகிச்சதோ வினிச்ச²யவண்ணனா நிட்டி²தா.

564. ஸேஸா ஸப்³ப³த⁴ம்மாதி ஸேஸா ஏகாஸீதி லோகியத⁴ம்மா. அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு த்³வாத³ஸஸு ஆயதனேஸு காமப⁴வவிப⁴வதண்ஹாவஸேன த்³வாத³ஸதிகா ச²த்திம்ஸ தண்ஹாவிசரிதானி, கு²த்³த³கவத்து²விப⁴ங்கே³ வா ஆக³தனயேன காலவிபா⁴க³ம் அனாமஸித்வா வுத்தானி. ததா³மஸனே ஹி அட்ட²ஸதம் ஹோந்தி. அஸம்மிஸ்ஸந்தி ஏககத்தா கேனசி அஸம்மிஸ்ஸம், குதோ தத³ந்தோக³த⁴ப்பபே⁴தோ³தி அதி⁴ப்பாயோ. வீமம்ஸித்³தி⁴பாதா³தீ³னம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் ஸதிபி கிச்சனானத்தே அத்த²தோ ஏகத்தா ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸங்க³ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி²முகே²ன தத³ந்தோக³த⁴தா வுத்தா.

தயோ நேக்க²ம்மவிதக்காத³யோதி லோகியக்க²ணே அலோப⁴மேத்தாகருணாஸம்பயோக³வஸேன பி⁴ன்னா, மக்³க³க்க²ணே லோப⁴ப்³யாபாத³விஹிம்ஸாஸமுச்சே²த³னவஸேன தயோதி ஏகோபி வுத்தோ. ஏஸ நயோ ஸம்மாவாசாதீ³ஸு. அப்பிச்ச²தாஸந்துட்டி²தானம் பன பா⁴வே ஸம்மாஆஜீவஸம்ப⁴வதோ தேன தேஸம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ப⁴வந்தரேபி ஜீவிதஹேதுபி அரியேஹி அவீதிக்கமனீயத்தா அரியகந்தானம் ஸம்மாவாசாதி³ஸீலானம் க³ஹணேன யேன ஸத்³தா⁴ஹத்தே²ன தானி க³ஹேதப்³பா³னி, ஸோ ஸத்³தா⁴ஹத்தோ² க³ஹிதோ ஏவ ஹோதீதி ததோ அனஞ்ஞானி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸத்³தா⁴ப³லானி தத்த² அந்தோக³தா⁴னி வுத்தானி. ச²ந்தோ³ பன ஸத்³தா⁴னுகு³ணோதி கத்வா ச²ந்தி³த்³தி⁴பாத³ஸ்ஸாபி தத³ந்தோக³த⁴தா வுத்தா. தேஸம் அத்தி²தாயாதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸத்³தா⁴ப³லச²ந்தி³த்³தி⁴பாதா³னம் அத்தி²தாய ஸீலஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வதோ திவிதே⁴னாபி ஸீலேன தே தயோபி க³ஹிதாதி தத்த² அந்தோக³தா⁴. சித்தஸமாதீ⁴தி சித்தித்³தி⁴பாத³ம் வத³தி. ‘‘சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வய’’ந்தி (ஸம். நி. 1.23, 192; பேடகோ. 22; மி. ப. 2.1.9) ஹி சித்தமுகே²ன ஸமாதி⁴ வுத்தோதி ஸமாதி⁴முகே²ன சித்தம்பி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி. சித்தித்³தி⁴பாத³பா⁴வனாய பன ஸமாதி⁴பி அதி⁴மத்தோ ஹோதீதி வீமம்ஸித்³தி⁴பாதா³தி³வசனம் விய சித்தித்³தி⁴பாதோ³தி அவத்வா இத⁴ ‘‘சித்தஸமாதீ⁴’’தி வுத்தம். ‘‘பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதீ’’தி (தீ³. நி. 1.466; 3.359; ஸம். நி. 5.376; அ. நி. 3.96; 11.12) வசனதோ ஸமாதி⁴உபகாரா பீதிபஸ்ஸத்³தி⁴யோ, தஸ்மா ஸமாதி⁴க்³க³ஹணேன க³ஹிதா. உபேக்கா² பன ஸமாதி⁴உபகாரகதோ, தம்ஸதி³ஸகிச்சதோ ச. தஸ்மா ஸமாதி⁴ஸீஸேன ஏதேஸம் அந்தோக³த⁴தா த³ட்ட²ப்³பா³.

அந்தோக³தா⁴னம் பபே⁴த³வினிச்ச²யவண்ணனா நிட்டி²தா.

565. பா⁴ரோ விய து³க்க²ஸச்சம் விகா⁴தகத்தா, ஸம்ஹரணீயவஸேன விஹந்தபா⁴வதோதி அத்தோ². பா⁴ராதா³னமிவ தத்த² தத்த² ப⁴வே உப்பஜ்ஜனகவிகா⁴தஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ. பா⁴ரனிக்கே²பனமிவ பவத்திது³க்க²வூபஸமபா⁴வதோ. ரோகோ³ விய, து³ப்³பி⁴க்க²மிவ ச பா³த⁴கத்தா. ரோக³னிதா³னம் விய, து³ப்³பு³ட்டி² விய ச பப⁴வலக்க²ணத்தா. து³ப்³பு³ட்டீ²தி ச அவஸ்ஸனம் வா அதிவஸ்ஸனம் வா. ரோக³வூபஸமோ விய, ஸுபி⁴க்க²மிவ ச ஸந்திலக்க²ணத்தா, ஸுக²பா⁴வதோ. ‘‘நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²’’ந்தி (த⁴. ப. 203-204) ஹி வுத்தம். பே⁴ஸஜ்ஜமிவ, ஸுவுட்டி² விய ச து³க்க²ஸ்ஸ ஹேதுபச்சே²த³தோ, தஸ்ஸ ச அபக³மூபாயபா⁴வதோ. நிய்யானலக்க²ணஞ்ஹி மக்³க³ஸச்சம். அனிட்ட²பா⁴வதோ, ஸாஸங்கஸப்படிப⁴யதோ ச து³க்க²ம் வேரிவிஸருக்க²ப⁴யஓரிமதீரூபமம். வேரம் ப்³யாபாதோ³, பச்சத்தி²கபா⁴வோ வா. வேரஸமுக்³கா⁴தோ வேரவூபஸமோ மேத்தா. வேரஸமுக்³கா⁴துபாயோ ஸங்க³ஹவத்தூ²னி.

உபமாதோ வினிச்ச²யவண்ணனா நிட்டி²தா.

566. ஏஸ நயோ ஸமுத³யாதீ³ஸூதி அத்தி² சேத்த² ஸமுத³யோ, ந அரியஸச்சம், அத்தி² அரியஸச்சம், ந ஸமுத³யோ, அத்தி² ஸமுத³யோ சேவ அரியஸச்சஞ்ச, அத்தி² நேவ ஸமுத³யோ ந அரியஸச்சந்தி. ஸேஸஸச்சத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ந அரியஸச்சம் பரிஞ்ஞேய்யபஹாதப்³பா³ஸங்க²தனிய்யானபா⁴வாபா⁴வதோ. இதரம் பன அரியஸச்சத்³வயந்தி ஸமுத³யமக்³க³ஸச்சத்³வயமாஹ. ஸியா து³க்க²ம் ஸங்கா²ரது³க்க²தாய. தேனாஹ ‘‘அனிச்சதோ’’தி. தத²த்தேனாதி தத²ஸபா⁴வேன, பரிஞ்ஞேய்யபா⁴வேனாதி அத்தோ². ஏதேன தம் அரியஸச்சத்³வயம் ‘‘ஸியா து³க்க²ம், ந அரியஸச்சம், ஸியா அரியஸச்சம், ந து³க்க²’’ந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. அரியஸச்சஸத்³த³பரா ஹி து³க்கா²தி³ஸத்³தா³ பரிஞ்ஞேய்யாதி³பா⁴வம் வத³ந்தி. தேனேவ அரியஸச்சஸத்³தா³னபேக்க²ம் து³க்க²ஸத்³த³ம் ஸந்தா⁴ய மக்³க³ஸம்பயுத்தஸாமஞ்ஞப²லத⁴ம்மானம் ஆதி³பத³ஸங்க³ஹோ வுத்தோ, அரியஸச்சஸத்³தா³பேக்க²ம் பன ஸந்தா⁴ய சதுத்த²பத³ஸங்க³ஹோ.

ஸப்³பா³காரேனாதி ஸப்³ப³ப்பகாரேன. யதா² மக்³க³ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாத³யோ ஏகங்க³விகலா, ஏவம் அஹுத்வா ஸப்³ப³ங்க³யோகே³ன து³க்க²தாய சேவ அரியஸச்சதாய சாதி அத்தோ². ‘‘உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சக’’ந்தி வுத்தே தண்ஹாயபி ஸங்க³ஹோ ஸியாதி தம்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘அஞ்ஞத்ர தண்ஹாயா’’தி வுத்தம் தஸ்ஸா விஸும் அரியஸச்சபா⁴வதோ. ஸமுத³யாதீ³ஸு அவஸேஸகிலேஸாத³யோ பப⁴வட்டே²ன ஸமுத³யோ, ந அரியஸச்சம் ஸுத்தந்தஸம்வண்ணனா அயந்தி கத்வா. நிரோதோ⁴ அரியஸச்சம், ந ஸமுத³யோ. இதரம் பன அரியஸச்சத்³வயம் ஸியா ஸமுத³யோ அத்தனோ ப²லஸ்ஸ பச்சயட்டே²ன, ந பன யஸ்ஸ பஹானாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி தத²த்தேன, ஸப்³பா³காரேன பன தண்ஹாஸமுத³யோ சேவ அரியஸச்சஞ்ச. மக்³க³ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா, ஸாமஞ்ஞப²லானி ச யஸ்ஸ பஹானாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி தத²த்தேன நேவ ஸமுத³யோ, ந அரியஸச்சம். ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴, நிரோத⁴ஸமாபத்தி ச நிரோதோ⁴, ந அரியஸச்சம். ஸமுத³யோ அரியஸச்சம், ந நிரோதோ⁴. இதரம் பன அரியஸச்சத்³வயம் ஸியா நிரோதோ⁴ க²ணனிரோத⁴ஸப்³பா⁴வதோ, ந பன யஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி தத²த்தேன. ஸப்³பா³காரேன பன அஸங்க²தா தா⁴து நிரோதோ⁴ சேவ அரியஸச்சஞ்ச. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. அரியமக்³க³தோ அஞ்ஞானி மக்³கா³னி மக்³கோ³, ந அரியஸச்சம். நிரோதோ⁴ அரியஸச்சம், ந மக்³கோ³. இதரம் பன ஸச்சத்³வயம் ஸியா மக்³கோ³ ப⁴வகா³மினிபடிபதா³பா⁴வதோ, ந பன யஸ்ஸ பா⁴வனாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி தத²த்தேன, ஸப்³பா³காரேன பன நிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³ மக்³கோ³ சேவ அரியஸச்சஞ்ச. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

சதுக்கதோ வினிச்ச²யவண்ணனா நிட்டி²தா.

567. ஸுஞ்ஞானீதி வேத³காதீ³ஹி பா³ஹிரகபரிகப்பிதேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. து³க்க²ஞ்ஹி வேத³னீயம்பி ஸந்தம் வேத³கரஹிதம், கேவலம் பன தஸ்மிம் அத்தனோ பச்சயேஹி பவத்தமானே து³க்க²ம் வேதே³தீதி வோஹாரமத்தம் ஹோதி. ஏஸ நயோ இதரேஸுபி.

‘‘து³க்க²மேவா’’தி அவதா⁴ரணேன நிவத்திதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந கோசி து³க்கி²தோ’’தி வுத்தம். கிரியாவ விஜ்ஜதீதி ஸமுத³யஸச்சம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. புரிமஸச்சத்³வயஸ்ஸ விபாகவட்டகம்மவட்டஸங்க³ஹதோ காரகஸ்ஸ வா து³க்க²ஸச்சஸபா⁴வமாஹ. காதப்³பா³பி ஹி கிரியா காரகரஹிதா கேவலம் அத்தனோ பச்சயேஹி தாய பவத்தமானாய து³க்க²ஸஞ்ஞிதே த⁴ம்மப்பப³ந்தே⁴ கிரியம் கரோதீதி வோஹாரமத்தம் ஹோதி. நிப்³பு³தக³மகேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘மக்³கோ³ அத்தீ²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘மக்³க³மத்தீ²’’தி ஓகாரஸ்ஸ அபா⁴வோ கதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். க³மகோதி நிப்³பு³திம் க³ந்தா.