15. ஆயதனதா⁴துனித்³தே³ஸவண்ணனா

ஆயதனவித்தா²ரகதா²வண்ணனா

510. ‘‘க²ந்தா⁴யதனா’’திஆதி³னா ஹேட்டா² உத்³தி³ட்டா²னி பது³த்³தா⁴ரவஸேன ‘‘ஆயதனானீ’’தி வத்வா க³ணனபரிச்சே²தே³னாஹ ‘‘த்³வாத³ஸாயதனானீ’’தி. தத்த² வத்தப்³ப³ம் பரதோ ஸயமேவ வக்க²தி. சக்கா²யதனந்திஆதி³ நேஸம் ஸரூபத³ஸ்ஸனம்.

அத்தோ² நாம ஸத்³த³த்தோ², பா⁴வத்தோ² பன லக்க²ணமேவ. ஸோ பன ஸத்³த³த்தோ² து³விதோ⁴ – அஸாதா⁴ரணோ ஸாதா⁴ரணோதி. தத்த² அஸாதா⁴ரணோ சக்கா²தி³ஸத்³த³த்தோ², ஸாதா⁴ரணோ ஆயதனஸத்³த³த்தோ² த்³வாத³ஸன்னம்பி ஸமானத்தா.

தேஸு அஸாதா⁴ரணம் தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விஸேஸதோ தாவா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² விஸேஸதோதி விஸேஸத்த²தோ, சக்கா²தி³ஸத்³த³த்த²தோதி அத்தோ². அஸ்ஸாதே³தீதி சக்க²தி-ஸத்³தோ³ ‘‘மது⁴ம் சக்க²தி, ப்³யஞ்ஜனம் சக்க²தீ’’தி ரஸஸாயனத்தோ² அத்தீ²தி தஸ்ஸ வஸேன அத்த²ம் வத³தி. ‘‘சக்கு²ம் கோ² பன, மாக³ண்டி³ய, ரூபாராமம் ரூபரதம் ரூபஸம்முதி³த’’ந்தி (ம. நி. 2.209) வசனதோ சக்கு² ரூபம் அஸ்ஸாதே³தி. ஸதிபி ஸோதாதீ³னம் ஸத்³தா³ராமதாதி³பா⁴வே யோ ‘‘யம் சக்கு² சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 597) பாளியம், ‘‘ரூபாபி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ண’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. அட்ட². 600; விஸுத்³தி⁴. 2.433) அட்ட²கதா²யஞ்ச வுத்தோ அத்த²விஸேஸோ, தத்தே²வ நிருள்ஹத்தா சக்கு²ம்ஹி ஏவ சக்கு²ஸத்³தோ³ பவத்ததி க³வாதீ³ஸு கோ³ஸத்³தா³தி³ வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

விபா⁴வேதி சாதி ஸத்³த³லக்க²ணஸித்³த⁴ஸ்ஸ சக்க²தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன அத்த²ம் வத³தி. சக்க²தீதி ஹி ஆசிக்க²தி, அபி⁴ப்³யத்தம் வத³தீதி அத்தோ². நேத்தஸ்ஸ ச வத³ந்தஸ்ஸ விய ஸமவிஸமவிபா⁴வனமேவ ஆசிக்க²னந்தி கத்வா ஆஹ ‘‘விபா⁴வேதி சாதி அத்தோ²’’தி, அனேகத்த²த்தா வா தா⁴தூனம் விபா⁴வனத்த²தா ச சக்க²தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ட்ட²ப்³பா³. ரத்தது³ட்டா²தி³காலேஸு ககண்டகரூபம் விய, உத்³த³ரூபம் விய ச வண்ணவிகாரம் ஆபஜ்ஜமானம் ரூபம் ஹத³யங்க³தபா⁴வம் ரூபயதி ரூபமிவ பகாஸம் கரோதி, ஸவிக்³க³ஹமிவ கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அத்தோ². வித்தா²ரணம் வா ரூபஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ², வித்தா²ரணஞ்ச பகாஸனமேவாதி ஆஹ ‘‘பகாஸேதீதி அத்தோ²’’தி. அனேகத்த²த்தா வா தா⁴தூனம் பகாஸனத்தோ² ஏவ ரூபஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. வண்ணவாசகஸ்ஸ ரூபஸத்³த³ஸ்ஸ ரூபயதீதி நிப்³ப³சனம், ரூபக்க²ந்த⁴வாசகஸ்ஸ ருப்பதீதி அயம் விஸேஸோ. உதா³ஹரீயதீதி வுச்சதீதி அத்தே² வசனஸத்³தோ³ ஏவ க³ஹிதோ ஸியா, ந ச வசனஸத்³தோ³ ஏவேத்த² ஸத்³தோ³, அத² கோ² ஸப்³போ³பி ஸோதவிஞ்ஞேய்யோதி. ஸப்பதீதி ஸகேஹி பச்சயேஹி ஸப்பீயதி, ஸோதவிஞ்ஞேய்யபா⁴வம் க³மீயதீதி அத்தோ².

ஸூசயதீதி அத்தனோ வத்து²ம் அபாகடம் க³ந்த⁴வஸேன ‘‘இத³ம் ஸுக³ந்த⁴ம், து³க்³க³ந்த⁴’’ந்தி பகாஸேதி, படிச்ச²ன்னம் வா புப்பா²தி³வத்து²ம் ‘‘ஏத்த² புப்ப²மத்தி², சம்பகாதி³ப²லமத்தி², அம்பா³தீ³’’தி பேஸுஞ்ஞம் கரோந்தம் விய ஹோதீதி அத்தோ². ரஸக்³க³ஹணமூலகத்தா அஜ்ஜோ²ஹரணஸ்ஸ ஜீவிதஹேதும்ஹி ஆஹாரரஸே நின்னதாய ஜீவிதம் அவ்ஹயதீதி ஜிவ்ஹா நிருத்திலக்க²ணேன. குச்சி²தானம் ஸாஸவத⁴ம்மானம் ஆயோதி விஸேஸேன காயோ வுத்தோ அனுத்தரியஹேதுபா⁴வம் அனாக³ச்ச²ந்தேஸு காமராக³னிதா³னகம்மஜனிதேஸு, காமராக³ஸ்ஸ ச விஸேஸபச்சயேஸு கா⁴னஜிவ்ஹாகாயேஸு காயஸ்ஸ விஸேஸதரஸாஸவபச்சயத்தா. தேன ஹி போ²ட்ட²ப்³ப³ஸுக²ம் அஸ்ஸாதே³ந்தா ஸத்தா மேது²னம்பி ஸேவந்தி. உப்பத்திதே³ஸோதி உப்பத்திட்டா²னந்தி அத்தோ², காயிந்த்³ரியவத்து²கா வா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ ப³லவகாமாஸவாதி³ஹேதுபா⁴வதோ விஸேஸேன ஸாஸவாதி வுத்தாதி தேஸம் உப்பத்திட்டா²னந்தி அத்தோ².

முனாதீதி நாளியா மினமானோ விய, மஹாதுலாய தா⁴ரயமானோ விய ச ஆரம்மணம் விஜானாதீதி அத்தோ². மனதே இதி வா மனோ, தம் தம் ஆரம்மணம் பரிச்சே²த³வஸேன ஜானாதீதி வுத்தம் ஹோதி. அத்தனோ லக்க²ணம் தா⁴ரேந்தீதி யே விஸேஸலக்க²ணேன ஆயதனஸத்³த³பரா வத்தப்³பா³, தே சக்கா²த³யோ ததா² வுத்தாதி ததோ அஞ்ஞே மனோகோ³சரபூ⁴தா த⁴ம்மா ஸாமஞ்ஞலக்க²ணேனேவ ஏகாயதனபா⁴வம் உபனேத்வா வுத்தா. யதா² ஹி ஓளாரிகவத்தா²ரம்மணமனனஸங்கா²தேஹி விஸயவிஸயீபா⁴வேஹி புரிமானி பாகடானி, ததா² அபாகடா ச அஞ்ஞே மனோகோ³சரா ந அத்தனோ ஸபா⁴வம் ந தா⁴ரேந்தீதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ தீ³பனத்தோ² த⁴ம்மஸத்³தோ³. தா⁴ரீயந்தி ஸாமஞ்ஞரூபேன அவதா⁴ரீயந்தீதி வா த⁴ம்மா. யதா² ஹி ரூபாத³யோ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி அஸாதா⁴ரணதோ ஏவ யதா²ஸகம் ஸபா⁴வதோ விஞ்ஞாயந்தி, ந ஏவமேதே, ஏதே பன அனேகத⁴ம்மபா⁴வதோ, ஸாதா⁴ரணதோ, ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞதோபி மனஸா விஞ்ஞாயந்தீதி.

511. ஸேன ஸேனாதி ஸகேன ஸகேன. உட்ட²ஹந்தீதி உட்டா²னம் கரோந்தி. வாயமந்தீதி உஸ்ஸஹந்தி, அத்தனோ கிச்சம் கரோந்திச்சேவ அத்தோ². இமஸ்மிம் ச அத்தே² ஆயதந்தி ஏத்தா²தி ஆயதனானீதி அதி⁴கரணத்தோ² ஆயதனஸத்³தோ³, து³தியததியேஸு கத்துஅத்தோ². தே சாதி சித்தசேதஸிகே த⁴ம்மே. தே ஹி தம்தம்த்³வாராரம்மணேஸு அயந்தி க³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தீதி ஆயா. வித்தா²ரேந்தீதி புப்³பே³ அனுப்பன்னத்தா லீனானி அபாகடானி புப்³ப³ந்ததோ உத்³த⁴ம் பத்த²ரேந்தி பாகடானி கரோந்தி, உப்பாதே³ந்தீதி அத்தோ². இத³ஞ்ச ஸம்ஸாரது³க்க²ம். ந நிவத்ததீதி அனுப்பாத³னிரோத⁴வஸேன ந நிருஜ்ஜ²தி. ஆயதனம் ஆயதனந்தி ஆமேடி³தவசனம் அஸ்ஸா ஸமஞ்ஞாய சக்கா²தீ³ஸு நிருள்ஹபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம்.

512. ஏவம் அவயவபே⁴த³வஸேன ஆயதனஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத்வா இதா³னி தத்த² பரியாயதோபி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஸாது⁴ப²லப⁴ரிததாய, அபரிஸ்ஸயதாய ச மனோரம்மே.

தத்த² நிவஸந்தீதி நிவஸந்தா விய ஹோந்தி. தேனாஹ ‘‘ததா³யத்தவுத்திதாயா’’தி. யத்த² ஸுவண்ணரதனாதீ³னி நிவுத்தா²னி விய ஆகிண்ணானி திட்ட²ந்தி, ஸோ பதே³ஸோ தேஸம் ஆகரோ, ஏவம் சித்தசேதஸிகா சக்கா²தீ³ஸூதி தே தேஸம் ஆகரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘சக்கா²தீ³ஸு ச…பே… ஆகரோ’’தி. தன்னிஸ்ஸிதத்தாதி ஏத்த² மனோ மனோவிஞ்ஞாணாதீ³னம் சித்தசேதஸிகானம் நிஸ்ஸயபச்சயோ ந ஹோதீதி தஸ்ஸ தேஸம் த்³வாரபா⁴வோ நிஸ்ஸயபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அஹுத்வா ஏவ பச்சயஸாமக்³கி³வஸேன உப்பஜ்ஜந்தாபி சித்தசேதஸிகா அனேகே ஏகஜ்ஜ²ம் தத்த² லப்³ப⁴மானா ஸமோஸடா விய ஹோந்தீதி வுத்தம் ‘‘வத்து²த்³வாராரம்மணவஸேன ஸமோஸரணதோ’’தி. ந ஹி த⁴ம்மானம் அனாக³தத்³தே⁴ விஜ்ஜமானதாலேஸோபி அத்தி². தேனாஹ ‘‘புஞ்ஜோ நத்தி² அனாக³தே’’தி (மஹானி. 10). தத்தே²வ உப்பத்திதோதி தேஸு சக்கா²தீ³ஸு ஏவ உப்பத்திதோ. உப்பத்தியா பச்சயபூ⁴தே சக்கா²தி³கே உப்பத்திட்டா²னம் விய கத்வா உபசாரவஸேன வுத்தம். ந ஹி அரூபத⁴ம்மானம் நிப்பரியாயதோ உப்பத்திதே³ஸோ நாம அத்தி². யத³க்³கே³ன வா தே தேஸம் நிஸ்ஸயாரம்மணபூ⁴தா, தத³க்³கே³ன ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ. ந ஹி பச்சயபா⁴வமந்தரேன ரூபத⁴ம்மானம்பி ஆதா⁴ராதே⁴ய்யபா⁴வோ அத்தி². தேனாஹ ‘‘நிஸ்ஸயாரம்மணபா⁴வேனா’’தி. ப்³யதிரேகபதா⁴னதாய காரணலக்க²ணஸ்ஸ ‘‘தேஸம் அபா⁴வே அபா⁴வதோ’’ இச்சேவாஹ, ந ‘‘பா⁴வே பா⁴வதோ’’தி.

யதா²வுத்தேனத்தே²னாதி ‘‘சக்க²தீ’’திஆதி³னா, ‘‘ஆயதனதோ ஆயானம் தனனதோ’’திஆதி³னா, ‘‘நிவாஸட்டா²ன’’ந்திஆதி³னா ச வுத்தப்பகாரேன அத்தே²ன. த⁴ம்மாயதனபரியாபன்னானம் த⁴ம்மானம் ப³ஹுபா⁴வதோ யேபு⁴ய்யேன ச தே ப³ஹூ ஏவ ஹுத்வா கிச்சகராதி ‘‘த⁴ம்மா ச தே ஆயதனஞ்சா’’தி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ.

513. ததா² ததா² லக்கி²தப்³ப³தோ லக்கீ²யதி ஏதேனாதி வா லக்க²ணம், ஸபா⁴வோ.

தாவபா⁴வதோதி தத்தகதோ, தேன அனூனாதி⁴கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² த்³வாத³ஸாயதனவினிமுத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி த⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வா அதி⁴கபா⁴வதோ சோத³னா நத்தி², ஸலக்க²ணதா⁴ரணம் பன ஸப்³பே³ஸம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணந்தி ஊனசோத³னா ஸம்ப⁴வதீதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘சக்கா²த³யோபி ஹீ’’திஆதி³. ப⁴வங்க³மனஸங்கா²தோதி த்³விக்க²த்தும் சலித்வா பவத்தப⁴வங்க³மனஸங்கா²தோ. சலனவஸேன ப⁴வங்க³ப்பவத்தியா ஸதி ஏவ ஆவஜ்ஜனுப்பத்தி, ந அஞ்ஞத்தா²தி ஆவஜ்ஜனஸ்ஸாபி காரணபூ⁴தந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘ப⁴வங்க³மனஸங்கா²தோ…பே… உப்பத்தித்³வார’’ந்தி. அஸாதா⁴ரணந்தி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அஸாதா⁴ரணம். ஸதிபி அஸாதா⁴ரணபா⁴வே சக்கா²தீ³னம் த்³வாரபா⁴வேன க³ஹிதத்தா த⁴ம்மாயதனேன அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்³வாராரம்மணபா⁴வேஹி வா அஸாதா⁴ரணதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அஸாதா⁴ரண’’ந்தி வுத்தம்.

514. யேபு⁴ய்யஸஹுப்பத்திஆதீ³ஹி உப்பத்திக்கமாதீ³ஸு அயுத்தி யோஜேதப்³பா³. யேபு⁴ய்யேன ஹி சக்கா²யதனாதீ³னி கஸ்ஸசி கதா³சி ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘காமதா⁴துயா உபபத்திக்க²ணே கஸ்ஸசி ஏகாத³ஸாயதனானி பாதுப⁴வந்தீ’’திஆதி³ (யம. அட்ட². ஆயதனயமக 18-21). தஸ்மா ஆயதனானம் உப்பத்திக்கமோ தாவ ந யுஜ்ஜதி, ந பஹானக்கமோ குஸலாப்³யாகதானம் அப்பஹாதப்³ப³தோ, ந படிபத்திக்கமோ அகுஸலானம் ஏகச்சஅப்³யாகதானஞ்ச அப்படிபஜ்ஜனீயதோ, ந பூ⁴மிக்கமோ அட்³டே⁴காத³ஸன்னம் ஆயதனானம் ஏகந்தகாமாவசரத்தா, இதரேஸஞ்ச சதுபூ⁴மிபரியாபன்னத்தா, ஏகச்சஸ்ஸ லோகுத்தரபா⁴வதோ சாதி. ‘‘அஜ்ஜ²த்திகேஸு ஹீ’’தி ஏதேன அஜ்ஜ²த்திகபா⁴வேன, விஸயீபா⁴வேன ச அஜ்ஜ²த்திகானம் பட²மம் தே³ஸேதப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி, தேஸுபி பட²மம் தே³ஸேதப்³பே³ஸு பாகடத்தா பட²மதரம் சக்கா²யதனம் தே³ஸிதந்தி.

ததோ கா⁴னாயதனாதீ³னீதி ஏத்த² ப³ஹுபகாரத்தாபா⁴வேன சக்கு²ஸோதேஹி புரிமதரம் அதே³ஸேதப்³பா³னி, ஸஹ வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா ஏகேன கமேன தே³ஸேதப்³பா³னீதி கா⁴னாதி³க்கமேன தே³ஸிதானீதி அதி⁴ப்பாயோ. அஞ்ஞதா²பி ஹி தே³ஸிதேஸு ந ந ஸக்கா சோதே³தும், ந ச ஸக்கா போ³தே⁴தப்³பா³னி ந தே³ஸேதுந்தி. பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா வா சக்கா²தீ³னி பட²மம் வுத்தானி ஆரம்மணதோ ஸுபாகடானீதி, மனாயதனம் பன கிஞ்சி பச்சுன்னாரம்மணம்…பே… கிஞ்சி யாவ நவத்தப்³பா³ரம்மணந்தி பச்சா² வுத்தம். பச்சுப்பன்னாரம்மணேஸுபி உபாதா³ரூபாரம்மணானி சத்தாரி பட²மம் வுத்தானி, ததோ பூ⁴தரூபாரம்மணம். உபாதா³ரூபாரம்மணேஸுபி தூ³ரதரே தூ³ரே, ஸீக⁴தரம் ஸீக⁴ஞ்ச ஆரம்மணஸம்படிச்ச²னதீ³பனத்த²ம் சக்கா²தீ³னம் தே³ஸனாக்கமோ. சக்கு²ஸோதத்³வயஞ்ஹி தூ³ரகோ³சரந்தி பட²மம் வுத்தம், தத்ராபி சக்கு² தூ³ரதரகோ³சரந்தி ஸப்³ப³பட²மம் வுத்தம். பஸ்ஸந்தோபி ஹி தூ³ரதரே நதீ³ஸோதம், ந தஸ்ஸ ஸோதபடிகா⁴தஸத்³த³ம் ஸுணாதி. கா⁴னஜிவ்ஹாஸுபி கா⁴னம் ஸீக⁴தரவுத்தீதி பட²மம் வுத்தம் புரதோ ட²பிதமத்தஸ்ஸபி போ⁴ஜனஸ்ஸ க³ந்தோ⁴ க³ய்ஹதீதி. யதா²டா²னம் வா தேஸம் தே³ஸனாக்கமோ. இமஸ்மிஞ்ஹி ஸரீரே ஸப்³பு³பரி சக்கு²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னம், தஸ்ஸ அதோ⁴ ஸோதஸ்ஸ, தஸ்ஸ அதோ⁴ கா⁴னஸ்ஸ, தஸ்ஸ அதோ⁴ ஜிவ்ஹாய, ததா² காயஸ்ஸ யேபு⁴ய்யதோ, மனோ பன அரூபிபா⁴வதோ ஸப்³ப³பச்சா² வுத்தோ. தம்தம்கோ³சரத்தா தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனந்தரம் பா³ஹிராயதனானி வுத்தானீதி வுத்தோவாயமத்தோ²தி ஏவம்பி இமேஸம் கமோ வேதி³தப்³போ³. கோ³சரோ விஸயோ ஏதஸ்ஸாதி கோ³சரவிஸயோ, மனோ. கஸ்ஸ பன கோ³சரோ ஏதஸ்ஸ விஸயோ? சக்கா²தீ³னம் பஞ்சன்னம்பி. விஞ்ஞாணுப்பத்திகாரணவவத்தா²னதோதி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் உப்பத்திகாரணஸ்ஸ வவத்தி²தபா⁴வதோ ஸவிப⁴த்திபா⁴வதோ. ஏதேன சக்கா²தி³அனந்தரம் ரூபாதி³வசனஸ்ஸ ச காரணமாஹ.

515. ஸங்க³ஹிதத்தாதி க³ணனஸங்க³ஹவஸேன ஸங்க³ஹிதத்தா. ஜாதிவஸேனாதி சக்கு²பா⁴வஸமானதாவஸேன. பச்சயபே⁴தோ³ கம்மாதி³பே⁴தோ³. தா³னாதி³பாணாதிபாதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னஸ்ஸ ஹி குஸலாகுஸலகம்மஸ்ஸ, தஸ்ஸ ச ஸஹகாரீகாரணபூ⁴தானம் அப்³ப⁴ந்தரானம், பா³ஹிரானஞ்ச பச்சயானம் பே⁴தே³ன சக்கா²யதனம் பி⁴ன்னம் விஸதி³ஸம் ஹோதீதி. நிரயாதி³கோ, அபதா³தி³க³தினானாகரணஞ்ச க³திபே⁴தோ³ க³தீனம், க³தீஸு வா பே⁴தோ³தி கத்வா. ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³கோ, க²த்தியாதி³கோ ச நிகாயபே⁴தோ³. தம்தம்ஸத்தஸந்தானபே⁴தோ³ புக்³க³லபே⁴தோ³. யா சக்கா²தீ³னம் வத்தூ²னம் அனந்தப்பபே⁴த³தா வுத்தா, ஸோ ஏவ ஹத³யவத்து²ஸ்ஸ பே⁴தோ³ தாதி³ஸபே⁴தா³னாதிவத்தனதோ. ததோ மனாயதனஸ்ஸ அனந்தப்பபே⁴த³தா யோஜேதப்³பா³. யஸ்மா ஜா²னவிரஹிதம் நாம லோகுத்தரம் நத்தி², தஸ்மா பஞ்சன்னம் ஜா²னானம் வஸேன அட்ட² லோகுத்தரசித்தானி சத்தாலீஸம் ஹோந்தீதி தானி ஏகாஸீதியா லோகியசித்தேஸு பக்கி²பித்வா ஆஹ ‘‘ஏகவீஸுத்தரஸதப்பபே⁴த³ஞ்சா’’தி. வத்தூ²தி சக்கா²தி³வத்து². தப்பபே⁴தே³ன விஞ்ஞாணம் அனந்தப்பபே⁴த³ம். படிபதா³ து³க்கா²படிபதா³தி³. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஜா²னாதி⁴பதிபூ⁴மிஆரம்மணாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. நீலம் நீலஸ்ஸ ஸபா⁴க³ம், அஞ்ஞம் விஸபா⁴க³ம். பச்சயோ கம்மாதி³. தத்தா²பி குஸலஸமுட்டா²னாதி³தா, ஸீதஉதுஸமுட்டா²னாதி³தா ச பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. ஆதி³ஸத்³தே³ன க³தினிகாயபே⁴தோ³. ஸபா⁴வனானத்தபே⁴த³தோதி ஸுகா² து³க்கா² அது³க்க²மஸுகா²தி ஏவமாதி³கோ ஸபா⁴வபே⁴தோ³. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி ஏவமாதி³கம் நானத்தம்.

516. ‘‘அனாக³மனதோ அனிக்³க³மனதோ’’தி ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். புப்³ப³ந்தாபரந்தேஸு அவிஜ்ஜமானஸரூபத்தா உத³யதோ புப்³பே³ குதோசி நாக³ச்ச²ந்தி, வயதோ ச உத்³த⁴ம் ந கத்த²சி க³ச்ச²ந்தி, விஜ்ஜமானக்க²ணேபி இத்தரகாலதாய அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா. தேனாஹ ‘‘அத² கோ²’’திஆதி³. ஸபரிப்ப²ந்த³கிரியாவஸேன ஈஹனம் ஈஹா, சிந்தனவஸேன ப்³யாபாரனம் ப்³யாபாரோ, தத்த² ப்³யாபாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந ஹி சக்கு²ரூபாதீ³னம் ஏவம் ஹோதீ’’தி. ஈஹம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ச தானீ’’திஆதி³. உப⁴யம்பி பன ஈஹா ச ஹோதி ப்³யாபாரோ சாதி உப்படிபாடிவசனம். த⁴ம்மதாவாதி ஸபா⁴வோ ஏவ, காரணஸமத்த²தா வா ஈஹாப்³யாபாரரஹிதானம் த்³வாராதி³பா⁴வோ த⁴ம்மதா. இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² ‘‘ய’’ந்தி ஏதஸ்ஸ யஸ்மாதி அத்தோ². புரிமஸ்மிம் ஸம்ப⁴வனவிஸேஸனம் யம்-ஸத்³தோ³. ‘‘ஸுஞ்ஞோ கா³மோதி கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ன்னேதம் அஜ்ஜ²த்திகானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 4.238) வசனதோ ஸுஞ்ஞகா³மோவிய த³ட்ட²ப்³பா³னி. அன்னபானஸஹிதந்தி க³ஹிதே ஸுஞ்ஞகா³மே யம் யதே³வ பா⁴ஜனம் பராமஸீயதி, தம் தம் ரித்தகம்யேவ பராமஸீயதி, ஏவம் து⁴வாதி³பா⁴வேன க³ஹிதானி யோனிஸோ உபபரிக்கி²யமானானி ரித்தகானேவ ஏதானி தி³ஸ்ஸந்தீதி. தேனாஹ ‘‘து⁴வஸுப⁴ஸுக²த்தபா⁴வவிரஹிதத்தா’’தி. சக்கா²தி³த்³வாரேஸு அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸுப்பாத³கபா⁴வேன ரூபாதீ³னி சக்கா²தீ³னம் அபி⁴கா⁴தகானீதி வுத்தானி. அஹிஸுஸுமாரபக்கீ²குக்குரஸிங்கா³லமக்கடா ச² பாணகா. விஸமபி³லாகாஸகா³மஸுஸானவனானி தேஸம் கோ³சரா. தத்த² விஸமாதி³அஜ்ஜா²ஸயேஹி சக்கா²தீ³ஹி விஸமபா⁴வபி³லாகாஸகா³மஸுஸானஸன்னிஸ்ஸிதஸதி³ஸூபாதி³ன்னத⁴ம்மவனபா⁴வேஹி அபி⁴ரமிதத்தா ரூபாதீ³னம் விஸமாதி³ஸதி³ஸதா யோஜேதப்³பா³.

இதி ஆயதனானம் வித்தா²ரகதா²முக²வண்ணனா.

தா⁴துவித்தா²ரகதா²வண்ணனா

517. சக்கு²ஸ்ஸ விஞ்ஞாணந்தி சக்கு²ஸ்ஸ காரணபூ⁴தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம். காமம் ரூபாலோகமனஸிகாராத³யோபி தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ காரணா, தே பன ஸாதா⁴ரணகாரணம், சக்கு² அஸாதா⁴ரணந்தி அஸாதா⁴ரணகாரணேனாயம் நித்³தே³ஸோ யதா² பே⁴ரிஸத்³தோ³, யவங்குரோதி. ததா² ஹி சக்கு² புக்³க³லந்தராஸாதா⁴ரணம், நீலாதி³ஸப்³ப³ரூபஸாதா⁴ரணஞ்சாதி ஸாமிபா⁴வேன நித்³தி³ட்ட²ம்.

வித³ஹதீதி ஏவம் ஏவஞ்ச தயா பவத்திதப்³ப³ந்தி வினியுஞ்ஜமானம் விய உப்பாதே³தீதி அத்தோ². வித³ஹதீதி ச தா⁴த்வத்தோ² ஏவ விஸிட்டோ² உபஸக்³கே³ன தீ³பீயதீதி வினாபி உபஸக்³கே³ன தா⁴தூதி ஏஸ ஸத்³தோ³ தமத்த²ம் வத³தீதி த³ட்ட²ப்³போ³. கத்துகம்மபா⁴வகரணாதி⁴கரணேஸு ச தா⁴துஸத்³த³ஸித்³தி⁴ ஹோதீதி பஞ்சாபி தே அத்தா² வுத்தா. லோகுத்தரா தா⁴துயோ ஸம்ஸாரது³க்க²ம் ந வித³ஹந்தி, அஞ்ஞத³த்து² வித⁴ம்ஸேந்தீதி கத்வா ‘‘லோகியா’’தி விஸேஸிதம். வவத்தி²தாதி அவத்தி²தா, அஞ்ஞமஞ்ஞம் வா அஸம்கிண்ணா. ஸுவண்ணரஜதாதி³தா⁴துயோ ஸுவண்ணாதீ³னம் பீ³ஜபூ⁴தா ஸேலாத³யோ. யதா²ஸம்ப⁴வந்தி ஏத்த² கேசி ‘‘லோகியலோகுத்தராஸு தா⁴தூஸு யோ யோ அத்தோ² ஸம்ப⁴வதி, தத³னுரூப’’ந்தி அத்த²ம் வத³ந்தி, தத³யுத்தம் ‘‘லோகியா ஹி தா⁴துயோ’’தி விஸேஸேத்வா வுத்தத்தா. அத்த²வஸேன சேதம் யதா²ஸம்ப⁴வக்³க³ஹணம் கதம், ந தா⁴துவஸேன. காமம் பஞ்சபி அத்தா² சக்கா²தீ³னம் ஸப்³பே³ஸம் இச்சி²தப்³பா³, ததா²பி சக்கா²தீ³ஸு யஸ்ஸ யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ யதா³ கத்துவசனிச்சா², ந ததா³ கம்மபா⁴வோ. யதா³ பன கம்மவசனிச்சா², ந ததா³ கத்துபா⁴வோ. ஏவம் ஸேஸேஸுபீதி யதா²ஸம்ப⁴வக்³க³ஹணம். தேனாஹ ‘‘இதி சக்கா²தீ³ஸூ’’திஆதி³.

518. அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி தா⁴துயோதி ஏத்தா²பி தா⁴தீதி தா⁴தூதி பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³ தா⁴ரணத்தோ² தா⁴-ஸத்³தோ³தி கத்வா. கத்துஅத்தோ²பி சாயம் புரிமேன அஸதி³ஸோ விதா⁴னதா⁴ரணத்தா²னம் பி⁴ன்னஸபா⁴வத்தா. நிஸ்ஸத்தஸபா⁴வமத்ததா⁴ரணஞ்ச தா⁴துஸத்³த³ஸ்ஸ பதா⁴னோ அத்தோ²தி விஸும் வுத்தோ. தா⁴துயோ விய தா⁴துயோதி ஏத்த² ஸீஹஸத்³தோ³ விய கேஸரிம்ஹி நிருள்ஹா புரிஸே ஸேலாவயவேஸு நிருள்ஹோ தா⁴துஸத்³தோ³ சக்கா²தீ³ஸு உபசரிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஞாணஞ்ச ஞேய்யஞ்ச ஞாணஞேய்யானி, தேஸம் அவயவா தப்பபே⁴த³பூ⁴தா தா⁴துயோ ஞாணஞேய்யாவயவா. தத்த² ஞாணப்பபே⁴தோ³ த⁴ம்மதா⁴துஏகதே³ஸோ, ஞேய்யப்பபே⁴தோ³ அட்டா²ரஸாபீதி ஞாணஞேய்யாவயவமத்தா தா⁴துயோ ஹோந்தீதி. அத² வா ஞாணேன ஞாதப்³போ³ ஸபா⁴வோ அவிபரீதோ தா⁴துஸத்³தே³ன வுச்சமானோ ஞாணஞேய்யோ, ந தி³ட்டி²ஆதீ³ஹி விபரீதக்³கா³ஹகேஹி ஞேய்யோதி அத்தோ², தஸ்ஸ ஞாணஞேய்யஸ்ஸ அவயவா சக்கா²த³யோ, விஸபா⁴க³லக்க²ணாவயவேஸு ரஸாதீ³ஸு நிருள்ஹோ தா⁴துஸத்³தோ³ தாதி³ஸேஸு அஞ்ஞாவயவேஸு சக்கா²தீ³ஸு உபசரிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ரஸாதீ³ஸு விய வா சக்கா²தீ³ஸுபி நிருள்ஹோ ஏவ. ‘‘நிஜ்ஜீவமத்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஏதேன நிஜ்ஜீவமத்தபத³த்தே² தா⁴துஸத்³த³ஸ்ஸ நிருள்ஹதம் த³ஸ்ஸேதி. ச² தா⁴துயோ ஏதஸ்ஸாதி ச²தா⁴துரோ. யோ லோகே புரிஸோதி த⁴ம்மஸமுதா³யோ வுச்சதி, ஸோ ச²தா⁴துரோ ச²ன்னம் பத²வீஆதீ³னம் நிஜ்ஜீவமத்தானம் ஸபா⁴வானம் ஸமுதா³யமத்தோ, ந ஏத்த² ஜீவோ வா புரிஸோ வா அத்தீ²தி அத்தோ².

519. சக்கா²தீ³னம் கமோ புப்³பே³ வுத்தோதி இதே⁴கேகஸ்மிம் திகே திண்ணம் தா⁴தூனம் கமம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஹேதுப²லானுபுப்³ப³வவத்தா²னவஸேனா’’தி. ஹேதுப²லானம் அனுபுப்³ப³வவத்தா²னம் ஹேதுப²லபா⁴வோ ஏவ, மனோத⁴ம்மதா⁴தூனஞ்ச மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வோ யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³போ³. கிரியமனோதா⁴து மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயகோடியா, விபாகமனோதா⁴து விபாகமனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ அனந்தராதி³னாபி, இதரஸ்ஸ ஸப்³பா³பி உபனிஸ்ஸயகோடியா ச, த⁴ம்மதா⁴து பன வேத³னாதி³கா ஸஹஜாதா ஸஹஜாதாதி³னா, அஸஹஜாதா அனந்தராதி³னா, உபனிஸ்ஸயேன, ஆரம்மணாதி³னா ச மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி த்³வாரபூ⁴தமனோவஸேன வா. த்³வாரபூ⁴தமனோபி ஹி ஸுத்தேஸு மனோதா⁴தூதி வுச்சதீதி தஸ்ஸா வா மனோதா⁴துயா மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வோ யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³போ³. தத்த² ஹேதூதி பச்சயோ அதி⁴ப்பேதோ, ப²லந்தி பச்சயுப்பன்னந்தி ஆஹ ‘‘சக்கு²தா⁴தூ’’திஆதி³.

520. ஸப்³பா³ஸம் வஸேனாதி யதா²வுத்தானம் ஆபா⁴தா⁴துஆதீ³னம் பஞ்சதிம்ஸாய தா⁴தூனம் வஸேன. அபரமத்த²ஸபா⁴வஸ்ஸ பரமத்த²ஸபா⁴வேஸு ந கதா³சி அந்தோக³த⁴தா அத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானான’’ந்தி.

சந்தா³பா⁴ஸூரியாபா⁴தி³கா வண்ணனிபா⁴ ஏவாதி ஆஹ ‘‘ரூபதா⁴துயேவ ஹி ஆபா⁴தா⁴தூ’’தி. ரூபாதி³படிப³த்³தா⁴தி ராக³வத்து²பா⁴வேன க³ஹேதப்³பா³காரோ ஸுப⁴னிமித்தந்தி கத்வா ‘‘ரூபாத³யோ ஏவா’’தி அவத்வா படிப³த்³த⁴வசனம் வுத்தம். அஸதிபி ராக³வத்து²பா⁴வே குஸலவிபாகாரம்மணம் ஸுப⁴தா⁴தூதி து³தியோ விகப்போ வுத்தோ. ஸேஸாதி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸம்பயுத்தா. தா⁴துத்³வயனிரோத⁴மத்தந்தி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் நிரோத⁴மத்தம் சதுத்தா²ருப்பசித்துப்பாத³னிரோத⁴பா⁴வதோ. தத³ஞ்ஞவிஞ்ஞாணனிரோதோ⁴ விய ஹி விஞ்ஞாணதா⁴துமனோதா⁴தூனம் நிரோதோ⁴ ஸமாபத்திப³லஸித்³தோ⁴தி கத்வா தா⁴துத்³வயக்³க³ஹணம்.

‘‘த⁴ம்மதா⁴துமத்த’’ந்தி இத³ம் காமதா⁴துயா த⁴ம்மதா⁴துபரியாபன்னத்தா வுத்தம். காமபடிஸம்யுத்தோதி காமராக³ஸம்பயுத்தோ, ஆரம்மணகரணேன வா காமகு³ணோபஸம்ஹிதோ. யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரேதி யே ஏதஸ்மிம் அவீசிபரனிம்மிதவஸவத்திபரிச்சி²ன்னே ஓகாஸே. ஓகா³ள்ஹா ஹுத்வா அதோ⁴பா⁴கே³ ச ஓகாஸே சரந்தீதி ஏத்தா²வசரா. அஞ்ஞத்த² சரந்தாபி யதா²வுத்தே ஏவ டா²னே பரியாபன்னாதி ஏத்த² பரியாபன்னா.

நேக்க²ம்மதா⁴து த⁴ம்மதா⁴து ஏவ விதக்கபக்கே². ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴ம்மாதி தா³னமயபுஞ்ஞகிரியதோ, ஸீலமயபுஞ்ஞகிரியதோ, பப்³ப³ஜ்ஜதோ ச பட்டா²ய யாவ அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மா பவத்தா ஸப்³பே³பி அனவஜ்ஜத⁴ம்மா. விஹிம்ஸாதா⁴து சேதனா, பரவிஹேட²னச்ச²ந்தோ³ வா. அவிஹிம்ஸா கருணா.

ஹீனாதி ஹீளிதா. பணீதாதி ஸம்பா⁴விதா. ‘‘நாதிஹீளிதா நாதிஸம்பா⁴விதா மஜ்ஜி²மா’’தி க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே ஆக³தா ஹீனது³கதோ ஏவ நீஹரித்வா மஜ்ஜி²மா தா⁴து வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. உபோ⁴பீதி த⁴ம்மதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ.

விஞ்ஞாணதா⁴து யதி³பி ச²விஞ்ஞாணதா⁴துவஸேன விப⁴த்தா, ததா²பி விஞ்ஞாணதா⁴துக்³க³ஹணேன தஸ்ஸ புரேசாரிகபச்சா²சாரிகத்தா மனோதா⁴து க³ஹிதாவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விஞ்ஞாணதா⁴து சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³ஸத்தவிஞ்ஞாணதா⁴து ஸங்கே²போயேவா’’தி. அனேகேஸம் சக்கு²தா⁴துஆதீ³னம், தாஸு ச ஏகேகிஸ்ஸா நானப்பகாரதாய நானாதா⁴தூனம் வஸேன அனேகதா⁴து நானாதா⁴து லோகோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘அட்டா²ரஸதா⁴துப்பபே⁴த³மத்தமேவா’’தி.

521. சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயமனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துபே⁴தே³னாதி ப³ஹூஸு போத்த²கேஸு லிகி²தம், கேஸுசி ‘‘சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயமனோமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துபே⁴தே³னா’’தி. தத்த² ந சக்கா²தீ³னம் கேவலேன தா⁴துஸத்³தே³ன ஸம்ப³ந்தோ⁴ அதி⁴ப்பேதோ விஜானனஸபா⁴வஸ்ஸ பபே⁴த³வசனதோ. விஞ்ஞாணதா⁴துஸத்³தே³ன ச ஸம்ப³ந்தே⁴ கரியமானே த்³வே மனோக³ஹணானி ந காதப்³பா³னி. ந ஹி த்³வே மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ ஸந்தி. அந்தரா வா மனோதா⁴துக³ஹணம் அகத்வா ‘‘சக்கு²…பே… காயமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துமனோதா⁴தூ’’தி வத்தப்³ப³ம் அதுல்யயோகே³ த்³வந்த³ஸமாஸாபா⁴வதோ. அயம் பனேத்த² பாடோ² ஸியா ‘‘சக்கு²…பே… காயவிஞ்ஞாணமனோமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துபே⁴தே³னா’’தி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன அத்தவாதி³னோ தஸ்ஸ ஏகமேகஸ்ஸ அத்தஸ்ஸ அத்³வயதம், நிச்சத்தஞ்ச பவேதே³ந்தீதி அனேகதானிச்சதாபகாஸனம் தேஸம் ஜீவஸஞ்ஞாஸமூஹனனாய ஹோதி. க²ந்தா⁴யதனதே³ஸனா ஸங்கே²பதே³ஸனா, இந்த்³ரியதே³ஸனா வித்தா²ரதே³ஸனா, தது³ப⁴யம் அபேக்கி²த்வா அயம் அனதிஸங்கே²பவித்தா²ரா தா⁴துதே³ஸனா. அபி⁴த⁴ம்மே வா ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே (விப⁴. 172 ஆத³யோ) வுத்தா தா⁴துதே³ஸனா அதிஸங்கே²பதே³ஸனா, ஆபா⁴தா⁴துஆதீ³னம் அனேகதா⁴துனானாதா⁴துஅந்தானம் வஸேன தே³ஸேதப்³பா³ அதிவித்தா²ரதே³ஸனா, தது³ப⁴யம் அபேக்கி²த்வா அயம் அனதிஸங்கே²பவித்தா²ரா.

அஸ்ஸ ப⁴க³வதோ. ஸத்³த⁴ம்மதேஜஸா விஹதம் ஸத்³த⁴ம்மதேஜவிஹதம்.

522. ஸங்க²தோதி க³ணனதோ. ஜாதிதோதி சக்கு²பா⁴வஸாமஞ்ஞதோ. அத² வா ஜாதிதோதி சக்கு²ஸபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘சக்கு²பஸாதோ³’’தி. வீஸதி த⁴ம்மாதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி வேத³னாதீ³னம் அபி⁴ந்தி³த்வா க³ஹணதோ. ஸேஸகுஸலாகுஸலாப்³யாகதவிஞ்ஞாணவஸேனாதி ஏத்த² அப்³யாகதாபேக்கா²ய ஸேஸக்³க³ஹணம், குஸலாகுஸலம் பன ஸப்³ப³ஸோ அக்³க³ஹிதமேவாதி.

523. தா ச சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆத³யோ பஞ்சபி.

புரிமேஹேவாதி அனந்தராதீ³ஹி ஏவ. ஜவனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து பன ஜவனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆஸேவனபச்சயேனாபி பச்சயோ ஹோதீதி வுத்தோவாயமத்தோ². த⁴ம்மதா⁴தூதி பன ஸஹஜாதோ வேத³னாதி³க்க²ந்தோ⁴ அதி⁴ப்பேதோ. தேனாஹ ‘‘ஸஹஜாத…பே… பச்சயோ ஹோதீ’’தி. அவிக³தாதீ³ஹீதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா யதா²ரஹம் ஹேதுஅதி⁴பதிகம்மவிபாகாஹாரிந்த்³ரியஜா²னமக்³க³பச்சயபா⁴வோ ஸங்க³ய்ஹதி. தேனாஹ ‘‘ப³ஹுதா⁴ பச்சயோ ஹோதீ’’தி. ஏகச்சா ச த⁴ம்மதா⁴து ஸுகு²மரூபனிப்³பா³னப்பகாரா, யா ச ஸம்பயோகா³னந்தரபா⁴வாதீ³னம் அபா⁴வேன ஆரம்மணகரணே யோக்³யா. பஞ்சத்³வாரிகவிபாகவஜ்ஜனத்த²ம் ‘‘ஏகச்சாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா’’தி வுத்தம், மனோத்³வாரிகா பன விபாகாபி ததா³ரம்மணபூ⁴தா ஏகச்சம் த⁴ம்மதா⁴தும் ஆரப்³ப⁴ பவத்ததீதி. அத² வா ‘‘ஏகச்சாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா’’தி இத³ம் ஸப்³ப³ம் காமாவசரகுஸலம் காமாவசரகிரியம் அபி⁴ஞ்ஞாத்³வயம் ஆருப்பத்³வயந்தி ஏவரூபம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தும் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், லோகுத்தரமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா பன ஏகச்சா த⁴ம்மதா⁴து ஆரம்மணபச்சயோதி பாகடோயமத்தோ². சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆதீ³னம் சக்கா²தீ³னம் யதா²வுத்தபச்சயத⁴ம்மதோ அதிரேகேபி பச்சயத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந கேவல’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஆலோகாத³யோதி ஆலோகோ நாம ஸூரியாலோகாதி³. தஸ்ஸ ஸுத்தந்தனயேன உபனிஸ்ஸயபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³, ஏவம் ஸேஸானிபி.

விவரம் நாம விஸேஸதோ ஸோதபி³லம். வாயு க³ந்தூ⁴பஸம்ஹரணகவாதோ. ஆபோ முகே² பக்கி²த்தஆஹாரஸ்ஸ தேமனகஉத³கம். பத²வீ காயப்பஸாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தா பத²வீதா⁴து. ப⁴வங்க³மனம் த்³விக்க²த்தும் சலிதம் ப⁴வங்க³சித்தம். ஸப்³ப³த்த² மனஸிகாரோ ஆவஜ்ஜனமனஸிகாரோ.

524. அவிஸேஸதோ த³ட்ட²ப்³பா³காரஸ்ஸ வுச்சமானத்தா ஆஹ ‘‘ஸப்³பா³ ஏவா’’தி. விஸேஸதோ விபஸ்ஸனாய பூ⁴மிவிசாரோ ஏஸோதி ‘‘ஸங்க²தா’’தி விஸேஸிதம். புப்³ப³ந்தாபரந்தவிவித்ததோதி ஏத்த² ‘‘புப்³ப³ந்தோநாம அதீதோ அத்³தா⁴, அபரந்தோ நாம அனாக³தோ. உப⁴யத்த² ச ஸங்க²தா தா⁴துயோ ஸபா⁴வவிவித்தா அனுபலப்³ப⁴மானஸபா⁴வத்தா. புப்³ப³ந்தோ வா ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ உத³யோ ததோ புப்³பே³ அவிஜ்ஜமானத்தா. அபரந்தோ வயோ ததோ பரம் அபா⁴வதோ. தஸ்மா புப்³ப³ந்தாபரந்தவிவித்ததோதி பாகாபா⁴வதோ வித்³த⁴ம்ஸாபா⁴வதோதி வுத்தம் ஹோதி.

பே⁴ரிதலம் விய சக்கு²தா³து ஸத்³த³ஸ்ஸ விய விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வதோ. ஆதா³ஸதலாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யந்தம் நாம உச்சு²யந்தம். சக்கயட்டீ²தி திலமந்த²ம் ஆஹ. ஸோ ஹி அசக்கப³ந்தோ⁴பி தம்ஸதி³ஸதாய சக்கயட்டீ²த்வேவ வுச்சதி, சக்கப³ந்த⁴மேவ வா ஸந்தா⁴ய ததா² வுத்தம். இமாஹி ச உபமாஹி நிஜ்ஜீவான. பே⁴ரிதலத³ண்டா³தீ³னம் ஸமாயோகே³, நிஜ்ஜீவானம் ஸத்³தா³தீ³னம் விய நிஜ்ஜீவானம் சக்கு²ரூபாதீ³னம் ஸமாயோகே³ நிஜ்ஜீவானம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் பவத்தீதி காரணப²லானம் தா⁴துமத்ததம், காரகவேத³கவிரஹஞ்ச த³ஸ்ஸேதி.

புரேசரானுசரா வியாதி நிஜ்ஜீவஸ்ஸ கஸ்ஸசி கேசி நிஜ்ஜீவா புரேசரானுசரா வியாதி அத்தோ². மனோதா⁴துயேவ வா அத்தனோ க²ணம் அனதிவத்தந்தீ அத்தனோ க²ண அனதிவத்தந்தானம்யேவ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அவிஜ்ஜமானாயபி புரேசரானுசராபி⁴ஸந்தி⁴யம் அனந்தரபுப்³ப³காலாபரகாலதாய புரேசரானுசரா விய த³ட்ட²ப்³பா³.

ச²ன்னஞ்ஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூனம் ஏகஜ்ஜ²ம் அனேகானந்தரபச்சயாபா⁴வதோ ஏகஜ்ஜ²ம் உப்பத்திஅபா⁴வோ விய அஞ்ஞமஞ்ஞானந்தரபச்சயதாபா⁴வதோ அனந்தருப்பத்திபி நத்தி². யதி³ ஸியா, ச²ளாரம்மணஸன்னிதா⁴னே மனஸிகாரமந்தரேனாபி ச²ளாரம்மணூபலத்³தி⁴ ஸியா, ந ச ஹோதி, தஸ்மா த³ஸ்ஸனாதி³அனந்தரம் ஸவனாதீ³னம் அபா⁴வோ விய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தானந்தரம் ந த³ஸ்ஸனாதீ³னி, ந ச த³ஸ்ஸனாதி³அனந்தரம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஹோதி. தத்த² ப⁴வங்க³ஸ்ஸ, த³ஸ்ஸனாதீ³னஞ்ச பி⁴ன்னாரம்மணதாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தானந்தரம் த³ஸ்ஸனாதீ³னி, த³ஸ்ஸனாதீ³னம் அனந்தரஞ்ச ஸவனாதீ³னி ந உப்பஜ்ஜந்தீதி யுத்தமேதம். த³ஸ்ஸனாதீ³னம், பன ஸந்தீரமணஸ்ஸ ச அபி⁴ன்னவிஸயதாய த³ஸ்ஸனாதி³அனந்தரம் ந மனாவிஞ்ஞாணதா³து ஹோதீதி அயுத்தந்தி? நயித³மேவம் நியதானியதவிஸயானம் பி⁴ன்னவிஸயபா⁴வுபபத்திதோ. யதி³ ச த³ஸ்ஸனாதி³அனந்தரம் காசி விஞ்ஞாணதா⁴து உப்பஜ்ஜேய்ய, ஸாபி த³ஸ்ஸனாதி³த்³வாரதாய த³ஸ்ஸனாதி³விஞ்ஞாணதா⁴து ஏவ ஸியா, ந மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து, ததோ ச த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சவிது⁴ரம் சிந்தனம் மனனந்தி மனோத்³வாரப்பவத்தானம் மனனகிச்சாபரிச்சாகோ³ விய த³ஸ்ஸனவிஞ்ஞாணதா⁴துயா த³ஸ்ஸனகிச்சாபரிச்சாகோ³ ஆபஜ்ஜதி. ததா² தத³னந்தரஸ்ஸாதி ஸப்³பா³யபி த³ஸ்ஸனவிஞ்ஞாணபா⁴வதோ ச விஞ்ஞாணகாயா ந ப⁴வேய்யும்.

யதா² பன மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தானந்தரம் மனோதா⁴து, ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி, ஏவம் த³ஸ்ஸனவிஞ்ஞாணதா⁴தானந்தரம் மனோதா⁴து, ததோ ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னி ஹோந்தீதி சே? ந, மனோதா⁴துயா த³ஸ்ஸனதா⁴துபா⁴வப்பஸங்க³தோ. யதா² ஹி மனஸோ நிப்³பி³ஸேஸாவத்தா² மனனமத்ததாய மனோதா⁴து, ஏவம் த³ஸ்ஸனஸ்ஸ நிப்³பி³ஸேஸாவத்தா² த³ஸ்ஸனமத்ததாய த³ஸ்ஸனதா⁴து ஸியா. தஞ்ச சக்கூ²விஞ்ஞாணம் ரூபவிஸயந்தி ஸத்³தா³தி³விஸயாபோ⁴கா³பா⁴வதோ ஸவனவிஞ்ஞாணாதீ³னம் அஸம்ப⁴வோ. ததோ ச ரூபாரம்மணபஸுதமேவ விஞ்ஞாணம் ஸியா மனோவிஞ்ஞாணானம் விய த³ஸ்ஸனவிஞ்ஞாணாதீ³னம் ஸமானவத்து²பா⁴வப்பஸங்க³தோ, அஞ்ஞவத்து²ஸன்னிஸ்ஸிதஞ்ச விஞ்ஞாணம் ந ஸியா, ந சேதம் யுத்தம். தஸ்மா ஸுக²து³க்கா²னம் விய உபேக்கா² சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம், மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ச ப்³யவதா⁴யிகா மனோதா⁴து த³ட்ட²ப்³பா³, ந சஸ்ஸா உபேக்கா²ய விய அது³க்க²மஸுக²தா அத³ஸ்ஸனாதி³அமனனதா, அத கோ² மனனகிச்சாவிஸேஸதோ மனோவிஞ்ஞாணஸபா⁴க³தா. மனோ ஹி ஹத³யவத்து²ம்ஹி வத்தமானோ அஞ்ஞவத்து²ஸன்னிஸ்ஸிதானம் விஞ்ஞாணானம் விஸயம் த³ஸ்ஸேத்வா நிவத்தமானோ அக்³கி³ விய உஸுமமத்தே மனனமத்தே ட²த்வா நிவத்ததி, அஞ்ஞவத்து²ஸன்னிஸ்ஸிதவிஞ்ஞாணனிரோதே⁴ ச உட்ட²ஹந்தோ அக்³கி³ விய உஸுமமத்தே உட்ட²ஹதி. பச்சயானுரூபபவத்திகானி ச மனனமத்தானி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா அந்தானி ஹோந்தி. படிக⁴ஸஞ்ஞாஸஹக³தானஞ்ஹி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் இந்த்³ரியாரம்மனபடிகா⁴தஜதாய அபி⁴னிபாதமத்தகிச்சம், மனனலக்க²ணிந்த்³ரியஸமுப்பன்னஸ்ஸ ச மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயவிசிந்தனாஸம்பூ⁴ததாய தத³னுரூபாசிந்தனா. தஸ்மா அபி⁴னிபாதப்பச்சயபடிக⁴ட்டனானிக⁴ம்ஸப³லேன ப⁴வங்க³லக்க²ணம் சித்தம் சலனாவத்த²ம் ஹுத்வா நிவத்தமானம் சிந்தனாவிஸேஸவிரஹதோ அபி⁴னிபாதானுகு³ணம் சிந்தனாவஸானம் மனனமத்தம் உப்பாதே³தி.

த³ஸ்ஸனாதி³பி அபி⁴னிபாதமத்தம் து³தியம் க²ணம் அனதிவத்தமானம் அத்தானுகு³ணம் சிந்தனாமனனஸமஞ்ஞாவிரஹதோ த³ஸ்ஸனாதி³அபி⁴னிபாதவிஸேஸவிசித்தம் சித்தபா⁴வாதி³னா ஸமானம் சிந்தனாதி³மனனமத்தம் அஞ்ஞவத்து²ஸ்மிம் நிப்³ப³த்தேதி, தஸ்மா வத்து²கிச்சேஹி தம் மனோவிஞ்ஞாணகாயஸங்க³ஹிதாபி மனோதா⁴து மனோத்³வாரனிக்க²மபவேஸபூ⁴தா ஆரம்மணந்தரே த்³வாரந்தரமனஸிகாரதப்³பி³ஸயஸம்படிச்ச²னபா⁴வேன பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணதா⁴தூனம் யதா²க்கமம் புரேசரா, அனுசராதி ச வுத்தா. ஸா பனாயம் ஸதிபி விஞ்ஞாணபா⁴வே மனஸோ ஸம்பூ⁴ய விஸிட்ட²மனனகிச்சாபா⁴வதோ தா⁴துபா⁴வஸாமஞ்ஞேன மனோமத்தா தா⁴து மனோதா⁴தூதி வுச்சதி.

யதா²வுத்தேனேவ ச ஹேதுனா மத்த-ஸத்³த³லோபம் கத்வா விஞ்ஞாணட்ட²யோக³தோ மனோமத்தம் விஞ்ஞாணந்தி மனோவிஞ்ஞாணகாயஸங்க³ஹோபி சஸ்ஸா யுஜ்ஜதி ஏவ. அஞ்ஞவிஞ்ஞாணேஹி பன த்³வாராரம்மணேஹி ச விஸேஸனத்த²ம் ‘‘மனோதா⁴தூ’’தி வுத்தாதி. மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி பன விஞ்ஞாணதா⁴துவிஸேஸனம் மனோக³ஹணம். தா⁴துவிஸேஸனத்தே² ச மனோவிஞ்ஞாணக்³க³ஹணே விஞ்ஞாணவிஸேஸனம் த்³வாரபூ⁴தமனோத³ஸ்ஸனமேவாதி த்³வாரஸமஞ்ஞாரஹத்தா ந மனோதா⁴தூதி வுச்சதி. தஞ்ஹி மனோத்³வாரந்தோக³த⁴ம், ந ச த³ஸ்ஸனாதி³புரேசரானுசரந்தி மனஸோ விஞ்ஞாணதா⁴து, மனஸோ விஞ்ஞாணந்தி ச மனோத்³வாரஸமஞ்ஞாரஹம், ஸவிஸேஸஞ்ச தஸ்ஸ மனனகிச்சம், விஞ்ஞாணகிச்சஞ்சாதி மத்தஸத்³த³ஸ்ஸ லோபமந்தரேன ‘‘மனோவிஞ்ஞாண’’ந்தி, நிஜ்ஜீவபா⁴வவிபா⁴வனத்த²ம் ‘‘மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூ’’தி ச வுச்சதீதி.

ஸல்லமிவ ஸூலமிவ திவித⁴து³க்க²தாஸமாயோக³தோ த³ட்ட²ப்³போ³. வேத³னாஸல்லஸூலயோகா³தி வேத³னாஸங்கா²தஸல்லஸூலயோக³தோ. ஆதுரா வியாதி தேன ஆதுரிபூ⁴தா புக்³க³லா விய. ஆஸாயேவ து³க்க²ம் ஆஸாது³க்க²ம், ஆஸாவிகா⁴தம் து³க்க²ம் வா. ஸஞ்ஞா ஹி அஸுபா⁴தி³கம்பி ஸுபா⁴தி³தோ ஸஜ்ஜானந்தீ ஆஸம், தஸ்ஸா ச விகா⁴தம் ஆஸீஸிதஸுபா⁴தி³அஸித்³தி⁴யா ஜனேதீதி. வனமிகோ³ திணபுரிஸம் புரிஸோதி க³ண்ஹந்தோ அயதா²பூ⁴ச்சனிமித்தக்³கா³ஹகோ, ததா² ஸஞ்ஞாபீதி ஆஹ ‘‘வனமிகோ³ வியா’’தி. கம்மபதா⁴னா ஸங்கா²ராதி ‘‘படிஸந்தி⁴யம் பக்கி²பனதோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஜாதிது³க்கா²னுப³ந்த⁴தோதி அத்தனா நிப்³ப³த்தியமானேன ஜாதிது³க்கே²ன அனுப³ந்த⁴தா. ப⁴வபச்சயா ஜாதி ஹி ஜாதிது³க்க²ந்தி. பது³மம் விய தி³ஸ்ஸமானம் கு²ரசக்கம் விய ரூபம்பி இத்தி²ஆதி³பா⁴வேன தி³ஸ்ஸமானம் நானாவிது⁴பத்³த³வம் ஜனேதி. ஸப்³பே³ அனத்தா² ராகா³த³யோ, ஜாதிஆத³யோ ச விஸயபூ⁴தா, அனுபஸந்தா, ஸப்படிப⁴யா சாதி. தப்படிபக்க²பூ⁴தத்தா அஸங்க²தா தா⁴து அமதாதி³தோ த³ட்ட²ப்³பா³.

வவத்தா²னாபா⁴வோ ‘‘இத³மேவ இமஸ்ஸ ஆரம்மண’’ந்தி நியமாபா⁴வோ, தேன யதா² அரஞ்ஞமக்கடோ கேனசி அனிவாரிதோ க³ஹிதம் ஏகம் ருக்க²ஸாக²ம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞம் க³ண்ஹாதி, தம்பி முஞ்சித்வா அஞ்ஞந்தி கத்த²சி அனவட்டி²தோ பரிப்³ப⁴மதி, ஏவம் க³ஹிதம் ஏகம் ஆரம்மணம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞம், தம்பி முஞ்சித்வா அஞ்ஞந்தி அனவட்டி²ததா, ஆரம்மணம் அக்³க³ஹேத்வா பவத்திதும் அஸமத்த²தா ச மக்கடஸமானதாதி த³ஸ்ஸேதி. அட்டி²வேத⁴வித்³தோ⁴பி உப்பத²ம் அனுக³ச்ச²ந்தோ து³ட்ட²ஸ்ஸோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ. யத்த²காமனிபாதிதோதி யத்த² கத்த²சி இச்சி²தாரம்மணே நிபாதிபா⁴வதோ. நானாவேஸதா⁴ரீ ரங்க³னடோ.

ஆயதனதா³துனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி பன்னரஸமபரிச்சே²த³வண்ணனா.