13. அபி⁴ஞ்ஞானித்³தே³ஸவண்ணனா

தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துகதா²வண்ணனா

400. தத்தா²தி தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துயா நித்³தே³ஸே. அபி⁴ஞ்ஞாபாளியா ஹி நித்³தே³ஸமுகே²ன அபி⁴ஞ்ஞானம் நிப்³ப³த்தனவிதி⁴ விதீ⁴யதி. அபி⁴ஞ்ஞாஸீஸேனேத்த² அபி⁴ஞ்ஞாபாளி வுத்தா. தேனாஹ ‘‘ததோ பராஸு ச தீஸு அபி⁴ஞ்ஞாஸூ’’தி. ததோ பராஸூதி ச ஸத்து²னோ தே³ஸனாக்கமம், அத்தனோ ச உத்³தே³ஸக்கமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந படிபத்திக்கமம். ந ஹி படிபஜ்ஜந்தா இமினாவ கமேன படிபஜ்ஜந்தி. ஸப்³ப³த்தா²தி தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துபாளியம், ஸேஸாபி⁴ஞ்ஞாபாளியஞ்சாதி ஸப்³ப³த்த². தத்ராதி வாக்யோபஞ்ஞாஸே நிபாதமத்தம், தத்ர வா யதா²வுத்தபாடே². தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தாதி தி³ப்³பே³ ப⁴வாதி தி³ப்³பா³, தே³வானம் ஸோததா⁴து, தாய தி³ப்³பா³ய ஸதி³ஸத்தா. இதா³னி தம் தி³ப்³ப³ஸதி³ஸதம் விபா⁴வேதும் ‘‘தே³வானம் ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுசரிதகம்மனிப்³ப³த்தாதி ஸத்³தா⁴ப³ஹுலதாவிஸுத்³த⁴தி³ட்டி²தானிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதாதி³ஸம்பத்தியா ஸுட்டு² சரிதத்தா ஸுசரிதேன தே³வூபபத்திஜனகேன புஞ்ஞகம்மேன நிப்³ப³த்தா. பித்தஸேம்ஹருஹிராதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன வாதரோகா³தீ³னம் ஸங்க³ஹோ. அபலிபு³த்³தா⁴தி அனுபத்³து³தா. பித்தாதீ³ஹி அனுபத்³து³தத்தா, கம்மஸ்ஸ ச உளாரதாய உபக்கிலேஸவிமுத்தி வேதி³தப்³பா³. உபக்கிலேஸதோ³ஸரஹிதம் ஹி கம்மம் திணாதி³தோ³ஸரஹிதம் விய ஸஸ்ஸம் உளாரப²லம் அனுபக்கிலிட்ட²ம் ஹோதி. காரணூபசாரேன சஸ்ஸ ப²லம் ததா² வோஹரீயதி, யதா² ‘‘ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாக’’ந்தி (தீ³. நி. 3.312; ம. நி. 2.81; அ. நி. 4.233). தூ³ரேபீதி பி-ஸத்³தே³ன ஸுகு²மஸ்ஸாபி ஆரம்மணஸ்ஸ ஸம்படிச்ச²னஸமத்த²தம் ஸங்க³ண்ஹாதி. பஸாத³ஸோததா⁴தூதி சதுமஹாபூ⁴தானம் பஸாத³லக்க²ணா ஸோததா⁴து.

வீரியாரம்ப⁴வஸேனேவ இஜ்ஜ²னதோ ஸப்³பா³பி குஸலபா⁴வனா வீரியபா⁴வனா, பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தா வா இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனாபி விஸேஸதோ வீரியபா⁴வனா, தஸ்ஸா ஆனுபா⁴வேன நிப்³ப³த்தா வீரியபா⁴வனாப³லனிப்³ப³த்தா. ஞாணமயா ஸோததா⁴து ஞாணஸோததா⁴து. தாதி³ஸாயேவாதி உபக்கிலேஸவிமுத்ததாய, தூ³ரேபி ஸுகு²மஸ்ஸபி ஆரம்மணஸ்ஸ ஸம்படிச்ச²னஸமத்த²தாய ச தம்ஸதி³ஸா ஏவ. தி³ப்³ப³விஹாரவஸேன படிலத்³த⁴த்தாதி தி³ப்³ப³விஹாரஸங்கா²தானம் சதுன்னம் பூ⁴மீனம் வஸேன படிலத்³த⁴த்தா, இமினா காரணவஸேனஸ்ஸா தி³ப்³ப³பா⁴வமாஹ. யம் சேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தாதி அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³மேன உக்கம்ஸக³தம் பாத³கஜ்ஜா²னஸங்கா²தம் தி³ப்³ப³விஹாரம் ஸன்னிஸ்ஸாய பவத்தத்தா, தி³ப்³ப³விஹாரபரியாபன்னம் வா அத்தனா ஸம்பயுத்தம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிஸ்ஸயபச்சயபூ⁴தம் ஸன்னிஸ்ஸிதத்தாதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸவனட்டே²னாதி ஸத்³த³க³ஹணட்டே²ன. யாதா²வதோ ஹி ஸத்³தூ³பலத்³தி⁴ ஸத்³த³ஸபா⁴வாவபோ³தோ⁴ ஸவனம். ஸந்தேஸுபி அஞ்ஞேஸு ஸபா⁴வதா⁴ரணாதீ³ஸு தா⁴துஅத்தே²ஸு அத்தஸுஞ்ஞதாஸந்த³ஸ்ஸனத்தா² ஸத்து² தா⁴துதே³ஸனாதி ஆஹ ‘‘நிஜ்ஜீவட்டே²ன சா’’தி. ஸோததா⁴துகிச்சம் ஸத்³த³ஸம்படிச்ச²னம், ஸத்³த³ஸன்னிட்டா²னபச்சயதா ச.

ஞாணஸ்ஸ பரிஸுத்³தி⁴ உபக்கிலேஸவிக³மேனேவாதி ஆஹ ‘‘நிருபக்கிலேஸாயா’’தி. மானுஸிகா மனுஸ்ஸ ஸந்தகா, மம்ஸஸோததா⁴து, தி³ப்³ப³விதூ³ராதி³விஸயக்³க³ஹணஸங்கா²தேன அத்தனோ கிச்சவிஸேஸேன அதிக்கந்தம் மானுஸிகம் ஏதாயாதி அதிக்கந்தமானுஸிகா. தேனாஹ ‘‘மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கமித்வா ஸத்³த³ஸவனேனா’’தி. தத்த² மனுஸ்ஸூபசாரந்தி மனுஸ்ஸேஹி உபசரிதப்³ப³ட்டா²னம், பகதியா ஸோதத்³வாரேன க³ஹேதப்³ப³ம் விஸயந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ஸத்³த³ஸவனேனா’’தி. தி³ப்³பே³தி தே³வலோகபரியாபன்னே. தே பன விஸேஸதோ தே³வானம் கதா² ஸத்³தா³ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘தே³வானம் ஸத்³தே³’’தி. மனுஸ்ஸானம் ஏதேதி மானுஸா, தே மானுஸே. ஏவம் தே³வமனுஸ்ஸஸத்³தா³னம்யேவ க³ஹிதத்தா வுத்தம் ‘‘பதே³ஸபரியாதா³ன’’ந்தி, ஏகதே³ஸக்³க³ஹணந்தி அத்தோ². ஸதே³ஹஸன்னிஸ்ஸிதா அத்தனோ ஸரீரே ஸன்னிஸ்ஸிதா. நிப்பதே³ஸபரியாதா³னம் டா²னபே⁴த³க்³க³ஹணமுகே²ன ஸவிஞ்ஞாணகாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ அனவஸேஸேன ஸங்க³ண்ஹனதோ.

அயம் தி³ப்³ப³ஸோததா⁴து. பரிகம்மஸமாதி⁴சித்தேனாதி பரிகம்மபூ⁴தாவேணிகஸமாதி⁴சித்தேன, தி³ப்³ப³ஸோதஞாணஸ்ஸ பரிகம்மவஸேன பவத்தக்க²ணிகஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதசித்தேனாதி அத்தோ². பரிகம்மஸமாதி⁴ நாம தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துயா உபசாராவத்தா²திபி வத³ந்தி. ஸா பன நானாவஜ்ஜனவஸேன வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸப்³போ³ளாரிகஸத்³த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸீஹாதீ³னம் ஸத்³தோ³ பட²மம் க³ஹிதோ. தியோஜனமத்த²கேபி கிர கேஸரஸீஹஸ்ஸ ஸீஹனாத³ஸத்³தோ³ ஸுய்யதி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன மேக⁴ஸத்³த³ப்³யக்³க⁴ஸத்³தா³தீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏத்த² ச யதா² ஓளாரிகஸத்³தா³வஜ்ஜனம் யாவதே³வ ஸுகு²மஸத்³தா³வஜ்ஜனூபாயத³ஸ்ஸனத்த²ம், ததா² ஸத்³த³க்³க³ஹணபா⁴வனாப³லேன ஸுகு²மதரஸத்³த³க்³க³ஹணஸம்ஸித்³தி⁴தோ.

ஏவம் ஆஸன்னஸத்³த³க்³க³ஹணானுஸாரேன தூ³ரதூ³ரதரஸத்³த³க்³க³ஹணம்பி ஸமிஜ்ஜ²தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாயா’’திஆதி³னா தி³ஸாஸம்ப³ந்த⁴வஸேன ஸத்³தா³னம் மனஸிகாரவிதி⁴ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² ஸத்³த³னிமித்தந்தி ஞாணுப்பத்திஹேதுபா⁴வதோ ஸத்³தோ³ ஏவ ஸத்³த³னிமித்தம், யோ வா யதா²வுத்தோ உபாதா³யுபாதா³ய லப்³ப⁴மானோ ஸத்³தா³னம் ஓளாரிகஸுகு²மாகாரோ, தம் ஸத்³த³னிமித்தம். தேனேவாஹ ‘‘ஸத்³தா³னம் ஸத்³த³னிமித்த’’ந்தி. யம் பன வுத்தம் ‘‘ஓளாரிகானம்பி ஸுகு²மானம்பி ஸத்³தா³னம் ஸத்³த³னிமித்தம் மனஸி காதப்³ப³’’ந்தி, தம் ஓளாரிகஸுகு²மஸம்மதேஸுபி ஓளாரிகஸுகு²மஸப்³பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். தஞ்ச ஸப்³ப³ம் ஸுகு²மே ஞாணபரிசயத³ஸ்ஸனத்த²ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸத்³த³னிமித்தஸ்ஸ அபச்சுப்பன்னஸபா⁴வத்தா ‘‘ஸத்³தோ³வ ஸத்³த³னிமித்த’’ந்தி அயமேவ பக்கோ² ஞாயாக³தோதி கேசி, தம் ந ஓளாரிகஸுகு²மானம் ஸத்³தா³னம் வண்ணாரம்மணேன ஞாணேன நீலபீதாதி³வண்ணானம் விய தத்தே²வ க³ஹேதப்³ப³தோ. ஓளாரிகஸுகு²மபா⁴வோ சேத்த² ஸத்³த³னிமித்தந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி. தஸ்ஸாதி யதா²வுத்தேன விதி⁴னா படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ யோகி³னோ. தே ஸத்³தா³தி யே ஸப்³போ³ளாரிகதோ பபு⁴தி ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ அனுக்கமேன ஸுகு²மஸுகு²மா ஸத்³தா³ ஆவஜ்ஜிதா, தே. பாகதிகசித்தஸ்ஸாபீதி பாத³கஜ்ஜா²னஸமாபஜ்ஜனதோ புப்³பே³ பவத்தசித்தஸ்ஸாபி. பரிகம்மஸமாதி⁴சித்தஸ்ஸாதி தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துயா உப்பாத³னத்த²ம் பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டி²தஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஆரப்³ப⁴ பரிகம்மகரணவஸேன பவத்தக்க²ணிகஸமாதி⁴சித்தஸ்ஸ. புப்³பே³பி ஞாணேன பரிமத்³தி³தத்தா அதிவிய பாகடா ஹோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தேஸு ஸத்³தே³ஸூதி யே பரிகம்மஸ்ஸ விஸயத³ஸ்ஸனத்த²ம் ப³ஹூ ஸத்³தா³ வுத்தா, தேஸு ஸத்³தே³ஸு. அஞ்ஞதரந்தி யத்த²ஸ்ஸ பரிகம்மகரணவஸேன அபி⁴ண்ஹம் மனஸிகாரோ பவத்தோ, தம் ஏகம் ஸத்³த³ம். ததோ பரந்தி ததோ அப்பனுப்பத்திதோ பரம். தஸ்மிம் ஸோதேதி தஸ்மிம் ஞாணஸோதே. பதிதோ ஹோதீதி தி³ப்³ப³ஸோததா⁴து அந்தோக³தா⁴ ஹோதி அப்பனாசித்தஸ்ஸ உப்பத்திதோ பபு⁴தி தி³ப்³ப³ஸோதஞாணலாபீ⁴ நாம ஹோதி, ந தா³னிஸ்ஸ தத³த்த²ம் பா⁴வனாபி⁴யோகோ³ இச்சி²தப்³போ³தி அத்தோ². தந்தி தி³ப்³ப³ஸோததா⁴தும். தா²மஜாதந்தி ஜாததா²மம் த³ள்ஹபா⁴வப்பத்தம். வட்³டே⁴தப்³ப³ம் பாத³கஜ்ஜா²னாரம்மணம். கிந்தி கித்தகந்தி ஆஹ ‘‘ஏத்த²ந்தரே ஸத்³த³ம் ஸுணாமீதி ஏகங்கு³லமத்தம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா’’தி. பாத³கஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஹி ஆரம்மணபூ⁴தம் கஸிணனிமித்தம் ‘‘ஏத்தகம் டா²னம் ப²ரதூ’’தி மனஸி கரித்வா பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ கஸிணனிமித்தம் தத்தகம் டா²னம் ப²ரித்வா திட்ட²தி. ஸோ ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய தத்த² க³தே ஸத்³தே³ ஆவஜ்ஜதி, ஸுபா⁴விதபா⁴வனத்தா தத்த² அஞ்ஞதரம் ஸத்³த³ம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னாவஜ்ஜனானந்தரம் சத்தாரி, பஞ்ச வா ஜவனானி உப்பஜ்ஜந்தி. தேஸு பச்சி²மம் இத்³தி⁴சித்தம், இதரஸ்ஸ புனபி பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³மேவ. ததோ ஏவ ஹி பாத³கஜ்ஜா²னாரம்மணேன பு²ட்டோ²காஸப்³ப⁴ந்தரக³தேபி ஸத்³தே³ ஸுணாதியேவாதி ஸாஸங்கம் வத³தி. ஏகங்கு³லத்³வங்கு³லாதி³க்³க³ஹணஞ்சேத்த² ஸுகு²மஸத்³தா³பேக்கா²ய கதம்.

ஏவம் ஸுணந்தோவாதி ஏவம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஸவனேன வஸீகதாபி⁴ஞ்ஞோ ஹுத்வா யதா²வஜ்ஜிதே ஸத்³தே³ ஸுணந்தோ ஏவ. பாடியேக்கந்தி ஏகஜ்ஜ²ம் பவத்தமானேபி தே ஸத்³தே³ பச்சேகம் வத்து²பே⁴தே³ன வவத்த²பேதுகாமதாய ஸதி.

தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

சேதோபரியஞாணகதா²வண்ணனா

401. பரியாதீதி ஸராகா³தி³விபா⁴கே³ன பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானாதி. தேனாஹ ‘‘பரிச்சி²ந்த³தீதி அத்தோ²’’தி. யேஸஞ்ஹி தா⁴தூனம் க³தி அத்தோ², பு³த்³தி⁴பி தேஸம் அத்தோ². ‘‘பரஸத்தான’’ந்தி ஏத்த² பர-ஸத்³தோ³ அஞ்ஞத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அத்தானம் ட²பேத்வா ஸேஸஸத்தான’’ந்தி, யதா² ஹி யோ பரோ ந ஹோதி, ஸோ அத்தா. யோ அத்தா ந ஹோதி, ஸோ பரோதி. ஸத்தானந்தி சேத்த² ரூபாதீ³ஸு ஸத்தாதி ஸத்தா. தஸ்ஸா பன பஞ்ஞத்தியா ஸவிஞ்ஞாணகஸந்தானே நிருள்ஹத்தா நிச்ச²ந்த³ராகா³பி ஸத்தாத்வேவ வுச்சந்தி, பூ⁴தபுப்³ப³க³தியா வா. ‘‘பு’’ந்தி நரகம், தத்த² க³லந்தி பபதந்தீதி புக்³க³லா, பாபகாரினோ. இதரேபி ஸம்ஸாரே ஸம்ஸாரினோ தம்ஸபா⁴வானாதிவத்தனதோ புக்³க³லாத்வேவ வுச்சந்தி. தம்தம்ஸத்தனிகாயஸ்ஸ வா தத்த² தத்த² உபபத்தியா பூரணதோ, அனிச்சதாவஸேன க³லனதோ ச புக்³க³லாதி நேருத்தா.

ஏதஞ்ஹீதி ஏத்த² ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா ‘‘ஏதம் சேதோபரியஞாணம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணவஸேன இஜ்ஜ²தீ’’தி தம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம், ஏதஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ உப்பாத³னே பரிகம்மம், தஸ்மா தேன சேதோபரியஞாணம் உப்பாதே³துகாமேன அதி⁴க³ததி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேன பி⁴க்கு²னாதி ஏவம் யோஜனா காதப்³பா³. ஹத³யரூபந்தி ந ஹத³யவத்து², அத² கோ² ஹத³யமம்ஸபேஸி. யம் ப³ஹி கமலமகுளஸண்டா²னம், அந்தோ கோஸாதகீப²லஸதி³ஸந்தி வுச்சதி, தஞ்ஹி நிஸ்ஸாய தா³னி வுச்சமானம் லோஹிதம் திட்ட²தி. ஹத³யவத்து² பன இமம் லோஹிதம் நிஸ்ஸாய பவத்ததீதி. கத²ம் பன தி³ப்³ப³சக்கு²னா லோஹிதஸ்ஸ வண்ணத³ஸ்ஸனேன அரூபம் சித்தம் பரியேஸதீதி ஆஹ ‘‘யதா³ ஹீ’’திஆதி³. கத²ம் பன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாதி³சித்தவுத்தியா கம்மஜஸ்ஸ லோஹிதஸ்ஸ விவித⁴வண்ணபா⁴வாபத்தீதி? கோ வா ஏவமாஹ ‘‘கம்மஜமேவ தம் லோஹித’’ந்தி சதுஸந்ததிரூபஸ்ஸாபி தத்த² லப்³ப⁴மானத்தா. தேனேவாஹ ‘‘இத³ம் ரூபம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியஸமுட்டா²ன’’ந்திஆதி³. ஏவம்பி யம் தத்த² அசித்தஜம், தஸ்ஸ யதா²வுத்தவண்ணபே⁴தே³ன ந ப⁴விதப்³ப³ந்தி? ப⁴விதப்³ப³ம், ஸேஸதிஸந்ததிரூபானம் தத³னுவத்தனதோ. யதா² ஹி க³மனாதீ³ஸு சித்தஜரூபானி உதுகம்மாஹாரஸமுட்டா²னரூபேஹி அனுவத்தீயந்தி, அஞ்ஞதா² காயஸ்ஸ தே³ஸந்தருப்பத்தியேவ ந ஸியா, ஏவமிதா⁴பி சித்தஜரூபம் ஸேஸதிஸந்ததிரூபானி அனுவத்தமானானி பவத்தந்தி. பஸாத³கோத⁴வேலாஸு சக்கு²ஸ்ஸ வண்ணபே⁴தா³பத்தியேவ ச தத³த்த²ஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பரியேஸந்தேனாதி பட²மம் தாவ அனுமானதோ ஞாணம் பேஸேத்வா க³வேஸந்தேன. சேதோபரியஞாணஞ்ஹி உப்பாதே³துகாமேன யோகி³னா ஹேட்டா² வுத்தனயேன ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் அபி⁴னீஹாரக்க²மம் கத்வா தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ லாபீ⁴ ஸமானோ ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா பரஸ்ஸ ஹத³யமம்ஸபேஸிம் நிஸ்ஸாய பவத்தமானஸ்ஸ லோஹிதஸ்ஸ வண்ணத³ஸ்ஸனேன ‘‘இதா³னி இமஸ்ஸ சித்தம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³த’’ந்தி வா ‘‘தோ³மனஸ்ஸஸஹக³த’’ந்தி வா ‘‘உபேக்கா²ஸஹக³த’’ந்தி வா நயக்³கா³ஹவஸேனபி வவத்த²பேத்வா பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ‘‘இமஸ்ஸ சித்தம் ஜானாமீ’’தி பரிகம்மம் காதப்³ப³ம். காலஸதம்பி காலஸஹஸ்ஸம்பி புனப்புனம் பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ததே²வ படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். தஸ்ஸேவம் தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஹத³யலோஹிதவண்ணத³ஸ்ஸனாதி³விதி⁴னா படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ இதா³னி சேதோபரியஞாணம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி யம் ததா³ பவத்ததீதி வவத்தா²பிதம் சித்தம், தம் ஆரம்மணம் கத்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் நிருத்³தே⁴ சத்தாரி, பஞ்ச வா ஜவனானி ஜவந்தி. தேஸம் புரிமானி தீணி, சத்தாரி வா பரிகம்மாதி³ஸமஞ்ஞானி காமாவசரானி, சதுத்த²ம், பஞ்சமம் வா அப்பனாசித்தம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம். தத்த² யம் அந்தேன அப்பனாசித்தேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னம் ஞாணம், இத³ம் சேதோபரியஞாணம். தஞ்ஹி யத்தா²னேன பரிகம்மம் கதம், தம் பரஸ்ஸ சித்தம் பச்சக்க²தோ படிவிஜ்ஜ²ந்தம் விபா⁴வேந்தமேவ ஹுத்வா பவத்ததி ரூபம் விய ச தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம், ஸத்³த³ம் விய ச தி³ப்³ப³ஸோதஞாணம். ததோ பரம் பன காமாவசரசித்தேஹி ஸராகா³தி³வவத்தா²பனம் ஹோதி நீலாதி³வவத்தா²பனம் விய. ஏவமதி⁴க³தஸ்ஸ பன சேதோபரியஞாணஸ்ஸ தா²மக³மனவிதா⁴னம்பி அதி⁴க³மனவிதா⁴னஸதி³ஸமேவாதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்மா தேன…பே… தா²மக³தம் காதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

ஏவம் தா²மக³தே ஹீதிஆதி³ தா²மக³தானிஸம்ஸத³ஸ்ஸனம். ஸப்³ப³ம்பி காமாவசரசித்தந்தி சதுபண்ணாஸவித⁴ம்பி காமாவசரசித்தம். ‘‘ஸப்³ப³ம்பீ’’தி பத³ம் ‘‘ரூபாவசராரூபாவசரசித்த’’ந்தி ஏத்தா²பி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தேன பஞ்சத³ஸவித⁴ம்பி ரூபாவசரசித்தம், த்³வாத³ஸவித⁴ம்பி அரூபாவசரசித்தந்தி வுத்தம் ஹோதி. பஜானாதீதி ஸராகா³தி³பகாரேஹி ஜானாதி, பச்சக்க²தோ படிவிஜ்ஜ²தீதி அதி⁴ப்பாயோ. புது²ஜ்ஜனவஸேனாயம் அபி⁴ஞ்ஞாகதா²தி லோகுத்தரம் சித்தம் இத⁴ அனுத்³த⁴டம். தம்பி ஹி உபரிமோ, ஸதி³ஸோ வா அரியோ ஹேட்டி²மஸ்ஸ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ச சித்தம்பி பஜானாதி ஏவ. தேனாஹ ‘‘அனுத்தரம் வா சித்த’’ந்திஆதி³. ஸங்கமந்தோதி ஞாணேன உபஸங்கமந்தோ. ஏகச்சஞ்ஹி சித்தம் ஞத்வா பரிகம்மேன வினா தத³ஞ்ஞம் சித்தம் ஜானந்தோ ‘‘சித்தா சித்தம் ஸங்கமந்தோ’’தி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘வினாபி ஹத³யரூபத³ஸ்ஸனேனா’’தி. ஹத³யரூபத³ஸ்ஸனாதி³விதா⁴னம் ஹி ஆதி³கம்மிகவஸேன வுத்தம். தேனாஹ ‘‘வுத்தம்பி சேத’’ந்திஆதி³. யத்த² கத்த²சீதி பஞ்சவோகாரப⁴வே, சதுவோகாரப⁴வேபி வா. ந கதோ அபி⁴ஞ்ஞானுயோக³ஸங்கா²தோ அபி⁴னிவேஸோ ஏதேனாதி அகதாபி⁴னிவேஸோ, தஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி அத்தோ². அயம் கதா²தி ‘‘ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா’’திஆதி³னா வுத்தபரிகம்மகதா².

அவஸேஸந்தி வுத்தாவஸேஸம். ஏவம் அவிபா⁴கே³ன வுத்தம் விபா⁴க³தோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதுபூ⁴மகம் குஸலாப்³யாகதம் சித்தம் வீதராக³’’ந்தி ஆஹ. தஞ்ஹி யோனிஸோமனஸிகாரப்பச்சயதம்ஹேதுகதாஹி ராகே³ன ஸம்பயோகா³ஸங்காபா⁴வதோ ‘‘வீதராக³’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி. ஸேஸாகுஸலசித்தானம் ராகே³ன ஸம்பயோகா³பா⁴வதோ நத்தே²வ ஸராக³தா, தம்னிமித்தகதாய பன ஸியா தம்ஸஹிததாலேஸோதி நத்தே²வ வீதராக³தாபீதி து³கவினிமுத்ததாவ யுத்தாதி வுத்தம் ‘‘இமஸ்மிம் து³கே ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²ந்தீ’’தி. யதி³ ஏவம் பதே³ஸிகம் சேதோபரியஞாணம் ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, து³கந்தரபரியாபன்னத்தா தேஸம். யே பன ‘‘படிபக்க²பா⁴வே அஸதிபி ஸம்பயோகா³பா⁴வோ ஏவேத்த² பமாணம் ஏகச்சஅப்³யாகதானம் வியா’’தி ஸேஸாகுஸலசித்தானம்பி வீதராக³தம் படிஜானந்தி, தே ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘கேசி பன தே²ரா தானிபி ஸங்க³ண்ஹந்தீ’’தி. ஸதோ³ஸது³கேபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

பாடிபுக்³க³லிகனயேனாதி ஆவேணிகனயேன, தத³ஞ்ஞாகுஸலசித்தேஸு விய லோப⁴தோ³ஸேஹி அமிஸ்ஸிதஸ்ஸ மோஹஸ்ஸேவ ஸப்³பா⁴வதோதி அத்தோ². அகுஸலமூலஸங்கா²தேஸு ஸஹ மோஹேனேவாதி ஸமோஹம் பட²மனயே, து³தியனயே பன ஸஹேவ மோஹேனாதி ஸமோஹந்தி ஏவம் உத்தரபுரிமபதா³வதா⁴ரணதோ த்³வீஸு நயேஸு பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. அத்தனா ஸம்பயுத்தம் தி²னமித்³த⁴ம் அனுவத்தனவஸேன க³தம் பவத்தம் தி²னமித்³தா⁴னுக³தம் பஞ்சவித⁴ம் ஸஸங்கா²ரிகாகுஸலசித்தம் ஸம்கி²த்தம், ஆரம்மணே ஸங்கோசனவஸேன பவத்தனதோ. வுத்தனயேன உத்³த⁴ச்சானுக³தம் வேதி³தப்³ப³ம், தம் பன உத்³த⁴ச்சஸஹக³தம் சித்தம், யத்த² வா உத்³த⁴ச்சம் பச்சயவிஸேஸேன தா²மஜாதம் ஹுத்வா பவத்ததி. கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமத்த²தாய, விபுலப²லதாய, தீ³க⁴ஸந்தானதாய ச மஹந்தபா⁴வம் க³தம், மஹந்தேஹி வா உளாரச்ச²ந்த³வீரியசித்தபஞ்ஞேஹி க³தம் படிபன்னந்தி மஹக்³க³தம். அவஸேஸந்தி பரித்தஅப்பமாணம். அத்தானம் உத்தரிதும் ஸமத்தே²ஹி ஸஹ உத்தரேஹீதி ஸஉத்தரம். உத்திண்ணந்தி உத்தரம், லோகே அபரியாபன்னபா⁴வேன லோகதோ உத்தரந்தி லோகுத்தரம். ததோ ஏவ நத்தி² ஏதஸ்ஸ உத்தரந்தி அனுத்தரம். உபனிஜ்ஜா²னலக்க²ணப்பத்தேன ஸமாதி⁴னா ஸம்மதே³வ ஆஹிதந்தி ஸமாஹிதம். தத³ங்க³விமுத்திப்பத்தம் காமாவசரகுஸலசித்தம். விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்திப்பத்தம் மஹக்³க³தசித்தம். ஸமுச்சே²த³விமுத்திப்பத்தம் மக்³க³சித்தம். படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்திப்பத்தம் ப²லசித்தம். நிஸ்ஸரணவிமுத்திப்பத்தம்பி தது³ப⁴யமேவ. காமம் கானிசி பச்சவேக்க²ணசித்தாதீ³னி நிப்³பா³னாரம்மணானி ஹோந்தி, நிஸ்ஸரணவிமுத்திப்பத்தானி பன ந ஹோந்தி தாதி³ஸகிச்சாயோக³தோ. பாளியம் ஆக³தஸராகா³தி³பே⁴த³வஸேன சேவ தேஸம் அந்தரபே⁴த³வஸேன ச ஸப்³ப³ப்பகாரம்பி.

சேதோபரியஞாணகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணகதா²வண்ணனா

402. புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, தஸ்ஸ வா அனுஸ்ஸரணம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதி, தம் நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபூ⁴தம் படிச்ச உப்பஜ்ஜனதோ ‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிம்ஹி யம் ஞாணம், தத³த்தா²யா’’தி ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் விவரந்தோ புப்³பே³னிவாஸம் தாவ த³ஸ்ஸேத்வா தத்த² ஸதிஞாணானி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புப்³பே³னிவாஸோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘புப்³பே³’’தி இத³ம் பத³ம் ‘‘ஏகம்பி ஜாதி’’ந்திஆதி³வசனதோ அதீதப⁴வவிஸயம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘அதீதஜாதீஸூ’’தி நிவாஸ-ஸத்³தோ³ கம்மஸாத⁴னோ, க²ந்த⁴வினிமுத்தோ ச நிவஸிதத⁴ம்மோ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴’’தி. நிவுத்த²தா சேத்த² ஸஸந்தானே பவத்ததா, ததா²பூ⁴தா ச தே அனு அனு பூ⁴தா ஜாதா பவத்தா தத்த² உப்பஜ்ஜித்வா விக³தாவ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘நிவுத்தா²தி அஜ்ஜா²வுத்தா² அனுபூ⁴தா அத்தனோ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தா⁴’’தி. ஏவம் ஸஸந்ததிபரியாபன்னத⁴ம்மவஸேன நிவாஸ-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத்வா இதா³னி அவிஸேஸேன வத்தும் ‘‘நிவுத்த²த⁴ம்மா வா நிவுத்தா²’’தி வத்வா தம் விவரிதும் ‘‘கோ³சரனிவாஸேனா’’திஆதி³ வுத்தம். கோ³சரபூ⁴தாபி ஹி கோ³சராஸேவனாய ஆஸேவிதா ஆரம்மணகரணவஸேன அனுபூ⁴தா நிவுத்தா² நாம ஹோந்தீதி. தே பன து³விதா⁴ ஸபரவிஞ்ஞாணகோ³சரதாயாதி உப⁴யேபி தே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்தனோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² ‘‘அத்தனோ விஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதா’’தி வத்வா ‘‘பரிச்சி²ன்னா’’தி வசனம் யே தே கோ³சரனிவாஸேன நிவுத்த²த⁴ம்மா, தே ந கேவலம் விஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாணமத்தா, அத² கோ² யதா² புப்³பே³ ஜாதினாமகோ³த்தவண்ணலிங்கா³ஹாராதி³விஸேஸேஹி பரிச்சே²த³காரிகாய பஞ்ஞாய பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ஹிதா, ததே²வேதம் ஞாணம் பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ண்ஹாதீதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ தீ³பனத்த²ம் வுத்தம். பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதாபி வா நிவுத்தா²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ந கேவலம் அத்தனோவ விஞ்ஞாணேன, அத² கோ² பரேஸம் விஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதாபி வாதி அத்தோ². இதா⁴பி ‘‘பரிச்சி²ன்னா’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம் ‘‘பரேஸம்பி வா விஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதா பரிச்சி²ன்னா’’தி. தஸ்ஸ ச க³ஹணே பயோஜனம் வுத்தனயேனேவ வத்தப்³ப³ம். தே ச கோ² யஸ்மா அபீ⁴தாஸு ஏவ ஜாதீஸு அஞ்ஞேஹி விஞ்ஞாதா பரிச்சி²ன்னா, தே ச பரினிப்³பு³தாபி ஹோந்தி. யே ஹி தே விஞ்ஞாதா, தேஸம் ததா³ வத்தமானஸந்தானானுஸாரேன தேஸம்பி அதீதே பவத்தி ஞாயதீதி ஸிகா²ப்பத்தம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ விஸயபூ⁴தம் புப்³பே³னிவாஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணாதீ³ஸூ’’தி வுத்தம். சி²ன்னவடுமகா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம் அனுஸ்ஸரணா சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன பச்சேகஸம்பு³த்³த⁴பு³த்³த⁴ஸாவகானுஸ்ஸரணானி க³ய்ஹந்தீதி வத³ந்தி. சி²ன்னவடுமகா பன ஸப்³பே³வ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தா. தேஸம் அனுஸ்ஸரணம் நாம தேஸம் படிபத்தியா அனுஸ்ஸரணம், ஸா பன படிபத்தி ஸங்கே²பதோ ச²ளாரம்மணக்³க³ஹணலக்க²ணாதி தானி இத⁴ பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதக்³க³ஹணேன க³ஹிதானி, தே பனேதே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம்யேவ விஸயா, ந அஞ்ஞேஸந்தி ஆஹ ‘‘தே பு³த்³தா⁴னம்யேவ லப்³ப⁴ந்தீ’’தி. ந ஹி அதீதே பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஏவம் விபஸ்ஸிம்ஸு, ஏவம் மக்³க³ம் பா⁴வேஸும், ஏவம் ப²லனிப்³பா³னானி ஸச்சா²கம்ஸு, ஏவம் வேனேய்யே வினேஸுந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³தா³ அஞ்ஞேஸம் ஞாணஸ்ஸ க³தி அத்தீ²தி. யாய ஸதியா புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸா புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம்.

அனேகவித⁴ந்தி நானாப⁴வயோனிக³திவிஞ்ஞாணட்டி²திஸத்தாவாஸாதி³வஸேன ப³ஹுவித⁴ம். பகாரேஹீதி நாமகோ³த்தாதி³ஆகாரேஹி ஸத்³தி⁴ம், ஸஹயோகே³ சேதம் கரணவசனம். பவத்திதம் தே³ஸனாவஸேன. தேனாஹ ‘‘ஸம்வண்ணித’’ந்தி, வித்தா²ரிதந்தி அத்தோ². ‘‘நிவாஸ’’ந்தி அந்தோக³த⁴பே⁴த³ஸாமஞ்ஞவசனமேதந்தி தே பே⁴தே³ ப்³யாபனிச்சா²வஸேன ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² தத்த² நிவுத்த²ஸந்தான’’ந்தி ஆஹ. ஸாவகஸ்ஸேவேதம் அனுஸ்ஸரணம், ந ஸத்து²னோதி வுத்தம் ‘‘க²ந்த⁴படிபாடிவஸேன சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன வா’’தி. க²ந்த⁴படிபாடி க²ந்தா⁴னம் அனுக்கமோ. ஸா ச கோ² சுதிதோ பட்டா²ய உப்படிபாடிவஸேன. கேசி பனேத்த² ‘‘இரியாபத²படிபாடி க²ந்த⁴படிபாடீ’’தி வத³ந்தி. அனுக³ந்த்வா அனுக³ந்த்வாதி ஞாணக³தியா அனுக³ந்த்வா அனுக³ந்த்வா. தித்தி²யாதி அஞ்ஞதித்தி²யா, தே பன கம்மவாதி³னோ கிரியவாதி³னோ தாபஸாத³யோ. ட²பேத்வா அக்³க³ஸாவகமஹாஸாவகே இதரே ஸத்து² ஸாவகா பகதிஸாவகா.

யஸ்மா தித்தி²யானம் ப்³ரஹ்மஜாலாதீ³ஸு சத்தாலீஸாய ஏவ ஸம்வட்டவிவட்டானம் அனுஸ்ஸரணம் ஆக³தம், தஸ்மா ‘‘ந ததோ பர’’ந்தி வத்வா தம் காரணம் வத³ந்தோ ‘‘து³ப்³ப³லபஞ்ஞத்தா’’திஆதி³மாஹ, தேன விபஸ்ஸனாபி⁴யோகோ³ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ விஸேஸகாரணந்தி த³ஸ்ஸேதி. ப³லவபஞ்ஞத்தாதி ஏத்த² நாமரூபபரிச்சே²தா³தி³யேவ பஞ்ஞாய ப³லவகாரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தஞ்ஹேத்த² நேஸம் ஸாதா⁴ரணகாரணம். ஏத்தகோதி கப்பானம் லக்க²ம், தத³தி⁴கம் ஏகம், த்³வே ச அஸங்க்²யேய்யானீதி காலவஸேன ஏவம்பரிமாணோ யதா²க்கமம் தேஸம் மஹாஸாவகஅக்³க³ஸாவகபச்சேகபு³த்³தா⁴னம் புஞ்ஞஞாணாபி⁴னீஹாரோ ஸாவகபச்சேகபோ³தி⁴பாரமிதா ஸமிதா. யதி³ போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணகாலபரிச்சி²ன்னோ தேஸம் தேஸம் அரியானம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணவிபா⁴கோ³, ஏவம் ஸந்தே பு³த்³தா⁴னம்பி விஸயபரிச்சே²த³தா ஆபன்னாதி ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் பன பரிச்சே²தோ³ நாம நத்தீ²’’தி. ‘‘யாவதகம் ஞேய்யம், தாவதகம் ஞாண’’ந்தி (மஹானி. 156; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85; படி. ம. 3.5) வசனதோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ விய பு³த்³தா⁴னம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானம்பி விஸயே பரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி². தத்த² யம் யம் ஞாதும் இச்ச²ந்தி, தம் தம் ஜானந்தி ஏவ. அத² வா ஸதிபி காலபரிச்சே²தே³ காரணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹாதி³னா ஸாதிஸயத்தா மஹாபோ³தி⁴ஸம்பா⁴ரானம் பஞ்ஞாபாரமிதாய பவத்திஆனுபா⁴வஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி², குதோ தன்னிப்³ப³த்தானம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானந்தி ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் பன பரிச்சே²தோ³ நாம நத்தீ²’’தி. அதீதே ஏத்தகானி கப்பானம் அஸங்க்²யேய்யானீதி ஏவம் காலபரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி², அனாக³தே அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ விய.

ஏவம் ச²ன்னம் ஜனானம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸரணம் காலவிபா⁴க³தோ த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஆரம்மணக்³க³ஹணதோ ஆனுபா⁴வவிஸேஸதோ, பவத்திஆகாரதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தித்தி²யா சா’’திஆதி³ வுத்தம். சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனாதி அத்தனோ, பரஸ்ஸ வா தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே சுதிம் தி³ஸ்வா அந்தரா கிஞ்சி அனாமஸித்வா படிஸந்தி⁴யா ஏவ க³ஹணவஸேன. வுத்தமேவத்த²ம் ப்³யதிரேகதோ, அன்வயதோ ச விபா⁴வேதும் ‘‘தேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். பகதிஸாவகா சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனபி ஸங்கமந்தீதி அயமத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயேன ‘‘ப³லவபஞ்ஞத்தா’’தி ஹேதுனா விபா⁴வேதப்³போ³, சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன ஸங்கமனம் வேமஜ்ஜ²த³ஸ்ஸனே பயோஜனாபா⁴வதோ. ஞாணப³லத³ஸ்ஸனத்த²ம் பனேத்த² வுத்தம்.

தம் தம் பாகடமேவாதி யதா² நாம ஸரத³ஸமயே டி²தமஜ்ஜ²ன்ஹிகவேலாயம் சதுரதனிகே கே³ஹே சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ரூபக³தம் ஸுபாகடமேவ ஹோதீதி லோகஸித்³த⁴மேதம், ஸியா பன தஸ்ஸ ஸுகு²மதரதிரோஹிதாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ரூபக³தஸ்ஸ அகோ³சரதா. நத்தே²வ பு³த்³தா⁴னம் ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ ஞேய்யஸ்ஸ அகோ³சரதா, அத² கோ² தம் ஞாணாலோகேன ஓபா⁴ஸிதம் ஹத்த²தலே ஆமலகம் விய ஸுபாகடம் ஸுவிபூ⁴தமேவ ஹோதி ததா² ஞேய்யாவரணஸ்ஸ ஸுபஹீனத்தா. பேய்யாலபாளிம் விய ஸங்கி²பித்வாதி யதா² பேய்யாலபாளிம் பட²ந்தா ‘‘பட²மம் ஜா²னம்…பே… பஞ்சமம் ஜா²ன’’ந்தி ஆதி³பரியோஸானமேவ க³ண்ஹந்தா ஸங்கி²பித்வா ஸஜ்ஜா²யந்தி, ந அனுபத³ம், ஏவம் அனேகாபி கப்பகோடியோ ஸங்கி²பித்வா. யம் யம் இச்ச²ந்தீதி யஸ்மிம் கப்பே, யஸ்மிம் ப⁴வே யம் யம் ஜானிதும் இச்ச²ந்தி, தத்த² தத்தே²வ ஞாதும் இச்சி²தே ஏவ ஞாணேன ஓக்கமந்தா. ஸீஹோக்கந்தவஸேன ஸீஹக³திபதனவஸேன ஞாணக³தியா க³ச்ச²ந்தி. ஸததா⁴ பி⁴ன்னஸ்ஸ வாளஸ்ஸ கோடியா கோடிபடிபாத³னவஸேன கதவாலவேத⁴பரிசயஸ்ஸ. ஸரப⁴ங்க³ஸதி³ஸஸ்ஸாதி ஸரப⁴ங்க³போ³தி⁴ஸத்தஸதி³ஸஸ்ஸ (ஜா. 2.17.50 ஆத³யோ). லக்க²ட்டா²னஸ்ஸ அப்பத்தவஸேன ந ஸஜ்ஜதி. அதிக்கமனபஸ்ஸக³மனவஸேன ந விரஜ்ஜ²தி.

க²ஜ்ஜுபனகப்பபா⁴ஸதி³ஸம் ஹுத்வா உபட்டா²தீதி ஞாணஸ்ஸ அதிவிய அப்பானுபா⁴வதாய க²ஜ்ஜோதோபா⁴ஸஸமம் ஹுத்வா புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் உபட்டா²தி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தீ³பப்பபா⁴ஸதி³ஸந்தி பாகதிகதீ³பாலோகஸதி³ஸம். உக்காபபா⁴ மஹாஉம்முகாலோகோ. ஓஸதி⁴தாரகப்பபா⁴தி உஸ்ஸன்னா பபா⁴ ஏதாய தீ⁴யதீதி ஓஸதி⁴, ஓஸதீ⁴னம் வா அனுப³லப்பதா³யிகத்தா ஓஸதீ⁴தி ஏவம் லத்³த⁴னாமாய தாரகாய பபா⁴. ஸரத³ஸூரியமண்ட³லஸதி³ஸம் ஸவிஸயே ஸப்³ப³ஸோ அந்த⁴காரவித⁴மனதோ.

யட்டி²கோடிக³மனம் விய க²ந்த⁴படிபாடியா அமுஞ்சனதோ. குன்னதீ³னம் அதிக்கமனாய ஏகேனேவ ருக்க²த³ண்டே³ன கதஸங்கமோ த³ண்ட³கஸேது. சதூஹி, பஞ்சஹி வா ஜனேஹி க³ந்தும் ஸக்குணேய்யோ ப²லகே அத்த²ரித்வா ஆணியோ கோட்டேத்வா கதஸங்கமோ ஜங்க⁴ஸேது. ஜங்க⁴ஸத்த²ஸ்ஸ க³மனயோக்³கோ³ ஸங்கமோ ஜங்க⁴ஸேது ஜங்க⁴மக்³கோ³ விய. ஸகடஸ்ஸ க³மனயோக்³கோ³ ஸங்கமோ ஸகடஸேது ஸகடமக்³கோ³ விய. மஹதா ஜங்க⁴ஸத்தே²ன க³ந்தப்³ப³மக்³கோ³ மஹாஜங்க⁴மக்³கோ³. ப³ஹூஹி வீஸாய வா திம்ஸாய வா ஸகடேஹி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ந்தப்³ப³மக்³கோ³ மஹாஸகடமக்³கோ³.

இமஸ்மிம் பன அதி⁴காரேதி ‘‘சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வய’’ந்தி (ஸம். நி. 1.23, 192; பேடகோ. 22; மி. ப. 2.1.9) சித்தஸீஸேன ஸாவகஸ்ஸ நித்³தி³ட்ட²ஸமாதி⁴பா⁴வனாதி⁴காரே.

403. தஸ்மாதி யஸ்மா ஸாவகானம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸரணம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம், தஸ்மா. ஏவந்தி யதா² தே அனுஸ்ஸரந்தி, ஏவம் அனுஸ்ஸரிதுகாமேன. ஹேட்டா² தீஸு ஜா²னேஸு யதா²ரஹம் பீதிஸுகே²ஹி காயசித்தானம் ஸம்பீனனாய ‘‘சத்தாரி ஜா²னானி ஸமாபஜ்ஜித்வா’’தி வுத்தம், அஞ்ஞதா² பாத³கஜ்ஜா²னமேவ ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம் ஸியா. யாய நிஸஜ்ஜாய நிஸின்னஸ்ஸ அனுஸ்ஸரணாரம்போ⁴, ஸா இத⁴ ஸப்³ப³பச்சி²மா நிஸஜ்ஜா. ததோ ஆஸனபஞ்ஞாபனந்தி ததோ நிஸஜ்ஜாய புரிமகம் ஆஸனபஞ்ஞாபனம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. போ⁴ஜனகாலோதிஆதீ³ஸு காலஸீஸேன தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே கதகிச்சமாஹ. சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணவந்த³னகாலோதி சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணேஸு சேதியபோ³தீ⁴னம் வந்த³னகாலோ. ஸகலம் ரத்திந்தி³வந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம்.

கிஞ்சி கிச்சம். ஏத்தகேனாதி பாத³கஜ்ஜா²னஸமாபஜ்ஜனேன. பாத³கஜ்ஜா²னஞ்ஹி ஸத்த²கஸ்ஸ விய நிஸானஸிலா ஸதிபஞ்ஞானம்பி நிஸிதபா⁴வாவஹம். யம் தஸ்ஸ, தா தம் ஸமாபஜ்ஜனேன பரமனேபக்கப்பத்தா ஹோந்தி. தேனாஹ ‘‘தீ³பே ஜலிதே விய பாகடம் ஹோதீ’’தி, அந்த⁴காரட்டா²னேதி அதி⁴ப்பாயோ. புரிமப⁴வேதி இமஸ்ஸ ப⁴வஸ்ஸ அனந்தரே புரிமஸ்மிம் ப⁴வே. பவத்திதனாமரூபந்தி அத்தனோ பச்சயேஹி பவத்திதனாமரூபம். தஞ்ச கோ² பட²மம் ரூபம் ஆவஜ்ஜித்வா நாமம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம். பட²மம் நாமம் ஆவஜ்ஜித்வா பச்சா² ரூபந்தி அபரே. பஹோதீதி ஸக்கோதி. பண்டி³தோ நாம இமிஸ்ஸா அபி⁴ஞ்ஞாபா⁴வனாய கதாதி⁴காரோ.

‘‘அஞ்ஞம் உப்பன்ன’’ந்தி இத³ம் அஞ்ஞஸ்மா கம்மப⁴வா அஞ்ஞோ உபபத்திப⁴வோ உப்பன்னோதி கத்வா வுத்தம் அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னந்தரபா⁴வதோ. அஞ்ஞதா² ஏகப⁴வேபி அஞ்ஞமஞ்ஞமேவ நாமரூபம் உப்பஜ்ஜதி, நிருத்³த⁴ஞ்ச அப்படிஸந்தி⁴கம். தேனேவாஹ –

‘‘யே நிருத்³தா⁴ மரந்தஸ்ஸ, திட்ட²மானஸ்ஸ வா இத⁴;

ஸப்³பே³பி ஸதி³ஸா க²ந்தா⁴, க³தா அப்படிஸந்தி⁴கா’’தி. (மஹானி. 39);

தம் டா²னந்தி தம் நிக்கே²பட்டா²னம். ஆஹுந்த³ரிகந்தி ஸமந்ததோ, உபரி ச க⁴னஸஞ்ச²ன்னம் ஸம்பா³த⁴ட்டா²னம். அந்த⁴தமமிவாதி அந்த⁴காரதிமிஸா விய.

கூடாகா³ரகண்ணிகத்தா²யாதி கூடாகா³ரஸ்ஸ கூடத்தா²ய. கூடாகா³ரஸ்ஸ கண்ணிகா விய புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம், மஹாருக்கோ² விய புரிமப⁴வே சுதிக்க²ணே பவத்தனாமரூபம், ஸாகா²பலாஸா விய தேன ஸம்ப³ந்த⁴ம் இமஸ்மிம் ப⁴வே படிஸந்தி⁴சித்தம், ப²ரஸுதா⁴ரா விய பரிகம்மபா⁴வனா, கம்மாரஸாலா விய பாத³கஜ்ஜா²னந்தி ஏவம் உபமாஸம்ஸந்த³னம் வேதி³தப்³ப³ம். கட்ட²பா²லகோபமாபி ‘‘யதா² நாம ப³லவா புரிஸோ ஓத³னபசனாதி³அத்த²ம் மஹந்தம் தா³ரும் பா²லேந்தோ தஸ்ஸ தசபே²க்³கு³மத்தபா²லனே ப²ரஸுதா⁴ராய விபன்னாய மஹந்தம் தா³ரும் பா²லேதும் அஸக்கோந்தோ து⁴ரனிக்கே²பம் அகத்வா’’திஆதி³னா வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³பா³. ததா² கேஸோஹாரகூபமா.

புப்³பே³னிவாஸஞாணம் நாம ந ஹோதி அதீதாஸு ஜாதீஸு நிவுத்த²த⁴ம்மாரம்மணத்தாபா⁴வா. தந்தி பச்சி²மனிஸஜ்ஜதோ பபு⁴தி யாவ படிஸந்தி⁴ பவத்தம் ஞாணம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ பரிகம்மபா⁴வேன பவத்தஸமாதி⁴னா ஸம்பயுத்தஞாணம் பரிகம்மஸமாதி⁴ஞாணம். தம் ரூபாவசரம் ஸந்தா⁴ய ந யுஜ்ஜதீதி தம் தேஸம் வசனம் அதீதம்ஸஞாணம் சே, ரூபாவசரம் அதி⁴ப்பேதம் ந யுஜ்ஜதி பரிகம்மஸமாதி⁴ஞாணஸ்ஸ காமாவசரபா⁴வதோ. ந ஹி அனந்தரசுதிசித்தஸ்ஸ ஓரதோ பவத்திக்க²ந்தே⁴ ஆரப்³ப⁴ ரூபாவசரம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி பாளியம், அட்ட²கதா²யம் வா ஆக³தம் அத்தி². யேஸம் ஜவனானம் புரிமானீதி யோஜனா. யதா³ பன அப்பனாசித்தம் ஹோதி, ததா³ஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் நாமாதி காமம் அனந்தரஸ்ஸ ப⁴வஸ்ஸ சுதிக்க²ணே பவத்திதனாமரூபம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தஞாணம் த³ஸ்ஸிதம், தம் பன நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஞாணஸாமஞ்ஞஸ்ஸ ஜோதிதபா⁴வதோ. யதே²வ ஹி ததோ நாமரூபதோ பபு⁴தி ஸப்³பே³ அதீதா க²ந்தா⁴, க²ந்த⁴படிப³த்³தா⁴ ச ஸப்³போ³ புப்³பே³னிவாஸோ, ஏவம் தஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னவஸேன பவத்தஞாணம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம். தேனாஹ ‘‘தேன ஞாணேன ஸம்பயுத்தாய ஸதியா அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதீ’’தி.

404. ஏகம்பி ஜாதிந்தி ஏகம்பி ப⁴வம். ஸோ ஹி ஏககம்மனிப்³ப³த்தோ ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னோ அந்தோக³த⁴த⁴ம்மப்பபே⁴தோ³ க²ந்த⁴ப்பப³ந்தோ⁴ இத⁴ ஜாதீதி அதி⁴ப்பேதோ. தேனாஹ ‘‘ஏகம்பி…பே… க²ந்த⁴ஸந்தான’’ந்தி. பரிஹாயமானோதி கீ²யமானோ வினஸ்ஸமானோ. கப்போதி அஸங்க்²யேய்யகப்போ. ஸோ பன அத்த²தோ காலோ, ததா³ பவத்தமானஸங்கா²ரவஸேனஸ்ஸ பரிஹானி வேதி³தப்³பா³. வட்³ட⁴மானோ விவட்டகப்போதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. யோ பன ‘‘காலம் கே²பேதீ’’தி, ‘‘காலோ க⁴ஸதி பூ⁴தானி, ஸப்³பா³னேவ ஸஹத்தனா’’தி (ஜா. 1.2.190) ச ஆதீ³ஸு காலஸ்ஸாபி க²யோ வுச்சதி, ஸோ இத⁴ நாதி⁴ப்பேதோ அனிட்ட²ப்பஸங்க³தோ. ஸம்வட்டனம் வினஸ்ஸனம் ஸம்வட்டோ, ஸம்வட்டதோ உத்³த⁴ம் ததா² டா²யீ ஸம்வட்டட்டா²யீ. தம்மூலகத்தாதி தம்புப்³ப³கத்தா. விவட்டனம் நிப்³ப³த்தனம், வட்³ட⁴னம் வா விவட்டோ.

தேஜோஸம்வட்டோ ஆபோஸம்வட்டோ வாயோஸம்வட்டோதி ஏவம் ஸம்வட்டஸீமானுக்கமேன ஸம்வட்டேஸு வத்தப்³பே³ஸு ததா² அவத்வா ‘‘ஆபோஸம்வட்டோதேஜோஸம்வட்டோ வாயோஸம்வட்டோ’’தி வசனம் ஸம்வட்டகமஹாபூ⁴ததே³ஸனானுபுப்³பி³யாதி கேசி. ஸம்வட்டானுபுப்³பி³யாதி அபரே. ஆபேன ஸம்வட்டோ ஆபோஸம்வட்டோ. ஸம்வட்டஸீமாதி ஸம்வட்டமரியாதா³.

ஸம்வட்டதீதி வினஸ்ஸதி. ஸதா³தி ஸப்³ப³காலம், தீஸுபி ஸம்வட்டகாலேஸூதி அத்தோ².

‘‘ஏகம் பு³த்³த⁴கே²த்த’’ந்தி இத⁴ யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு³த்³த⁴கே²த்தம் நாம திவித⁴’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யத்தகே டா²னே ததா²க³தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴ஞாணானுபா⁴வோ புஞ்ஞப²லஸமுத்தேஜிதோ ஸரஸேனேவ பத²வீ விஜம்ப⁴தி, தம் ஸப்³ப³ம்பி பு³த்³த⁴ங்குரஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனகே²த்தம் நாமாதி ஆஹ ‘‘ஜாதிகே²த்தம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரியந்த’’ந்தி. ஆனுபா⁴வோ வத்ததீதி இத⁴ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ ஆணாகே²த்தபரியாபன்னே யத்த² கத்த²சி சக்கவாளே ட²த்வா அத்தனோ அத்தா²ய பரித்தம் கத்வா தத்தே²வ அஞ்ஞம் சக்கவாளம் க³தோபி கதபரித்தோ ஏவ ஹோதி. அத² வா தத்த² ஏகசக்கவாளே ட²த்வா ஸப்³ப³ஸத்தானம் அத்தா²ய பரித்தே கதே ஆணாகே²த்தே ஸப்³ப³ஸத்தானம் அபி⁴ஸம்பு⁴ணாத்வேவ பரித்தானுபா⁴வோ தத்த² தே³வதாஹி பரித்தாணாய ஸம்படிச்சி²தப்³ப³தோ. யம் விஸயகே²த்தம் ஸந்தா⁴ய ஏகஸ்மிம்யேவ க²ணே ஸரேன அபி⁴விஞ்ஞாபனம், அத்தனோ ரூபத³ஸ்ஸனஞ்ச படிஜானந்தேன ப⁴க³வதா ‘‘யாவதா வா பன ஆகங்கே²ய்யா’’தி (அ. நி. 3.81) வுத்தம். யத்தா²தி யஸ்மிம் அனந்தாபரிமாணே விஸயகே²த்தே. யம் யம் ததா²க³தோ ஆகங்க²தி, தம் தம் ஜானாதி ஆகங்கா²மத்தபடிப³த்³த⁴வுத்திதாய பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ. ஸண்ட²ஹந்தந்தி விவட்டமானம் ஜாயமானம்.

405. கோ³கா²யிதகமத்தேஸூதி கோ³ஹி கா²தி³தப்³ப³ப்பமாணேஸு. யந்தி யஸ்மிம் ஸமயே. புப்ப²ப²லூபஜீவினியோ ச தே³வதா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ஏதேஸந்தி ‘‘வஸ்ஸூபஜீவினோ’’திஆதி³னா வுத்தஸத்தானம். தத்தா²தி ப்³ரஹ்மலோகே. ஸோ ச கோ² பரித்தாபா⁴தி³ப்³ரஹ்மலோகோ வேதி³தப்³போ³. ‘‘படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னவஸேனா’’தி வத்வா ஜா²னப்படிலாப⁴ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா³ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். லோகம் ப்³யூஹேந்தி ஸம்பிண்டே³ந்தீதி லோகப்³யூஹா. தே கிர தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸா தத்த² தத்த² டி²தாபி நிஸின்னாபி ஸம்வேக³ஜாதா, ஸம்ப⁴மப்பத்தா ச ஹுத்வா தேஸம் ஆஸன்னே டா²னே ஸன்னிபதந்தி. ஸிகா²ப³ந்த⁴ஸ்ஸ முத்ததாய முத்தஸிரா. இதோ சிதோ ச விதூ⁴யமானகேஸதாய விகிண்ணகேஸா. லோகவினாஸப⁴யேன ஸோகவந்தசித்ததாய அதிவிய விரூபவேஸதா⁴ரினோ. மாரிஸாதி தே³வானம் பியஸமுதா³சாரோ. கத²ம் பனேதே கப்பவுட்டா²னம் ஜானந்தீதி? த⁴ம்மதாய ஸஞ்சோதி³தாதி ஆசரியா. தாதி³ஸனிமித்தத³ஸ்ஸனேனாதி ஏகே. ப்³ரஹ்மதே³வதாஹி உய்யோஜிதாதி அபரே.

மேத்தாதீ³னீதி மேத்தாமனஸிகாராதீ³னி காமாவசரபுஞ்ஞானி. தே³வலோகேதி காமதே³வலோகே. தே³வானம் கிர ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸவாதக்³க³ஹணபரிசயேன வாயோகஸிணே ஜா²னானி ஸுகே²னேவ இஜ்ஜ²ந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘வாயோகஸிணே பரிகம்மம் கத்வா ஜா²னம் படிலப⁴ந்தீ’’தி. தத³ஞ்ஞே பனாதி ஆபாயிகே ஸந்தா⁴யாஹ. தத்தா²தி தே³வலோகே.

து³தியோ ஸூரியோதி து³தியம் ஸூரியமண்ட³லம். ஸத்தஸூரியந்தி ஸத்தஸூரியபாதுபா⁴வஸுத்தம். பகதிஸூரியேதி கப்பவுட்டா²னகாலதோ புப்³பே³ உப்பன்னஸூரியவிமானே. கப்பவுட்டா²னகாலே பன யதா² அஞ்ஞே காமாவசரதே³வா, ஏவம் ஸூரியதே³வபுத்தோபி ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ப்³ரஹ்மலோகம் உபபஜ்ஜதி, ஸூரியமண்ட³லம் பன பப⁴ஸ்ஸரதரஞ்சேவ தேஜவந்ததரஞ்ச ஹுத்வா பவத்ததி. தம் அந்தரதா⁴யித்வா அஞ்ஞமேவ உப்பஜ்ஜதீதி அபரே. க³ங்கா³ யமுனா ஸரபூ⁴ அசிரவதீ மஹீதி இமா பஞ்ச மஹானதி³யோ.

பப⁴வாதி உப்பத்திட்டா²னபூ⁴தா. ஹம்ஸபாதனோதி மந்தா³கினிமாஹ.

ந ஸண்டா²தீதி ந திட்ட²தி.

பரியாதி³ன்னஸினேஹந்தி பரிக்கீ²ணஸினேஹம். யாய ஆபோதா⁴துயா தத்த² தத்த² பத²வீதா⁴து ஆப³ந்த⁴த்தா ஸம்பிண்ட³தா ஹுத்வா திட்ட²தி, ஸா ச²ஸூரியபாதுபா⁴வேன பரிக்க²யம் க³ச்ச²தி. யதா² சித³ந்தி யதா² ச இத³ம் சக்கவாளம். ஏவம் கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளானிபீதி விபத்திமஹாமேகு⁴ப்பத்திதோ பட்டா²ய இத⁴ வுத்தம் ஸப்³ப³ம் கப்பவுட்டா²னம், தம் தத்த² அதிதி³ஸதி.

பலுஜ்ஜித்வாதி சி²ஜ்ஜித்வா. ஸங்கா²ரக³தந்தி பூ⁴துபாதா³யப்பபே⁴த³ம் ஸங்கா²ரஜாதம். ஸப்³ப³ஸங்கா²ரபரிக்க²யாதி ஜா²பேதப்³ப³ஸங்கா²ரபரிக்க²யா. ஸயம்பி ஸங்கா²ரக³தம் ஸமானம் இந்த⁴னாபா⁴வதோ சா²ரிகம்பி அஸேஸேத்வா நிட்³ட³ஹித்வா வூபஸமதீதி ஆஹ ‘‘ஸப்பி…பே… நிப்³பா³யதீ’’தி.

406. தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோதி ஸம்வட்டட்டா²யீஅஸங்க்²யேய்யகப்பஸங்கா²தஸ்ஸ தீ³க⁴ஸ்ஸ காலஸ்ஸ அச்சயேன. தாலக்க²ந்தா⁴தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸாகஸாலாதி³ருக்கே² ஸங்க³ண்ஹாதி. க⁴னம் கரோதீதி விஸரிதும் அத³த்வா பிண்டி³தம் கரோதி. தேனாஹ ‘‘பரிவடும’’ந்தி, வட்டபா⁴வேன பரிச்சி²ன்னம். தந்தி உத³கம். அஸ்ஸாதி வாதஸ்ஸ. விவரம் தே³தீதி யதா² க⁴னம் கரோதி ஸம்பிண்டே³தி, ஏவம் தத்த² அந்தரம் தே³தி. பரிக்க²யமானந்தி புப்³பே³ யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஏகோக⁴பூ⁴தேன வாதேன பரிஸோஸியமானதாய பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தம். ப்³ரஹ்மலோகோ பாதுப⁴வதீதி யோஜனா. ப்³ரஹ்மலோகோதி ச பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிமாஹ. உபரி சதுகாமாவசரதே³வலோகட்டா²னேதி யாமதே³வலோகாதீ³னம் சதுன்னம் பதிட்டா²னட்டா²னே. சாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸப⁴வனானம் பன பதிட்டா²னட்டா²னானி பத²வீஸம்ப³ந்த⁴தாய ந தாவ பாதுப⁴வந்தி.

ருந்த⁴ந்தீதி யதா² ஹேட்டா² ந ப⁴ஸ்ஸதி, ஏவம் நிரோதே⁴ந்தி.

‘‘பட²மதராபி⁴னிப்³ப³த்தா’’தி இத³ம் ஆயுக்க²யஸ்ஸ ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனம், தேன த்³வின்னம், சதுன்னம், அட்ட²ன்னம் வா கப்பானம் ஆதி³ம்ஹி நிப்³ப³த்தாதி த³ஸ்ஸேதி. ததோதி ஆப⁴ஸ்ஸரப்³ரஹ்மலோகதோ. பரித்தாப⁴அப்பமாணாபா⁴பி ஹி ஆப⁴ஸ்ஸரக்³க³ஹணேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. ‘‘தே ஹோந்தி ஸயம்பபா⁴ அந்தலிக்க²சரா’’தி இத³ம் உபசாரஜ்ஜா²னபுஞ்ஞஸ்ஸ மஹானுபா⁴வதாய வுத்தம். ஆலுப்பகாரகந்தி ஆலோபம் கத்வா கத்வாதி வத³ந்தி, ஆலுப்பனம் விலோபம் கத்வாதி அத்தோ².

ஹட்ட²துட்டா²தி அதிவிய ஹட்டா² உப்பிலாவிதசித்தா. நாமம் கரோந்தீதி ததா² வோஹரந்தி.

ஸினேருசக்கவாளஹிமவந்தபப்³ப³தாதி ஏத்த² தீ³பஸமுத்³தா³பீதி வத்தப்³ப³ம். ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘நின்னனின்னட்டா²னே ஸமுத்³தா³, ஸமஸமட்டா²னே தீ³பா’’தி. தூ²பதூ²பாதி உன்னதுன்னதா.

அதிமஞ்ஞந்தீதி அதிக்கமித்வா மஞ்ஞந்தி, ஹீளேந்தீதி அத்தோ². தேனேவ நயேனாதி ‘‘ஏகச்சே வண்ணவந்தோ ஹோந்தீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.123) வுத்தேன நயேனேவ. பதா³லதாதி ஏவம்னாமிகா லதாஜாதி. தஸ்ஸா கிர பாராஸவஜாதி க³ளோசீதி வத³ந்தி. அகட்டே² ஏவ பூ⁴மிப்பதே³ஸே பச்சனகோ அகட்ட²பாகோ. அகணோதி குண்ட³கரஹிதோ.

ஸுமனஸங்கா²தஜாதிபுப்ப²ஸதி³ஸோ ஸுமனஜாதிபுப்ப²ஸதி³ஸோ. யோ யோ ரஸோ ஏதஸ்ஸாதி யம்யம்ரஸோ, ஓத³னோ, தம் யம்யம்ரஸம், யாதி³ஸரஸவந்தந்தி அத்தோ². ரஸபத²வீ, பூ⁴மிபப்படகோ, பதா³லதா ச பரிபு⁴த்தா ஸுதா⁴ஹாரோ விய கு²த்³த³ம் வினோதே³த்வா ரஸஹரணீஹி ரஸமேவ ப்³ரூஹேந்தா திட்ட²ந்தி, ந வத்து²னோ ஸுகு²மபா⁴வேன நிஸ்ஸந்தா³, ஸுகு²மபா⁴வேனேவ க³ஹணிந்த⁴னமேவ ச ஹோந்தி. ஓத³னோ பன பரிபு⁴த்தோ ரஸம் வட்³டே⁴ந்தோபி வத்து²னோ ஓளாரிகபா⁴வேன நிஸ்ஸந்த³ம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ பஸ்ஸாவம், கஸடஞ்ச உப்பாதே³தீதி ஆஹ ‘‘ததோ பபு⁴தி முத்தகரீஸம் ஸஞ்ஜாயதீ’’தி. புரிமத்தபா⁴வேஸு பவத்தஉபசாரஜ்ஜா²னானுபா⁴வேன யாவ ஸத்தஸந்தானே காமராக³விக்க²ம்ப⁴னவேகோ³ ந ஸமிதோ, ந தாவ ப³லவகாமராகூ³பனிஸ்ஸயானி இத்தி²புரிஸிந்த்³ரியானி பாதுரஹேஸும். யதா³ பனஸ்ஸ விச்சி²ன்னதாய ப³லவகாமராகோ³ லத்³தா⁴வஸரோ அஹோஸி, ததா³ தது³பனிஸ்ஸயானி தானி ஸத்தானம் அத்தபா⁴வேஸு ஸஞ்ஜாயிம்ஸு. தேன வுத்தம் ‘‘புரிஸஸ்ஸ…பே… பாதுப⁴வதீ’’தி. தேனேவாஹ ‘‘தத்ர ஸுத³’’ந்திஆதி³.

அலஸஜாதிகஸ்ஸாதி ஸஜ்ஜுகமேவ தண்டு³லம் அக்³க³ஹேத்வா பரதி³வஸஸ்ஸத்தா²ய க³ஹணேன அலஸபகதிகஸ்ஸ.

அனுத்து²னந்தீதி அனுஸோசந்தி. ஸம்மன்னேய்யாமாதி ஸமனுஜானேய்யாம. நோதி அம்ஹேஸு. ஸம்மாதி ஸம்மதே³வ யதா²ரஹம். கீ²யிதப்³ப³ந்தி கீ²யனாரஹம் நிந்த³னீயம். க³ரஹிதப்³ப³ந்தி ஹீளேதப்³ப³ம்.

அயமேவ ப⁴க³வா படிப³லோ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹம் காதுந்தி யோஜனா. ரஞ்ஜேதீதி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி ஸம்மதே³வ ரமேதி பீணேதி.

விவட்டட்டா²யீஅஸங்க்²யேய்யம் சதுஸட்டி²அந்தரகப்பஸங்க³ஹம். வீஸதிஅந்தரகப்பஸங்க³ஹந்தி கேசி. ஸேஸாஸங்க்²யேய்யானி காலதோ தேன ஸமப்பமாணானேவ.

407. மஹாதா⁴ராஹீதி தாலஸாலக்க²ந்த⁴ப்பமாணாஹி மஹதீஹி கா²ருத³கதா⁴ராஹி. ஸமந்ததோதி ஸப்³ப³ஸோ. பத²விதோதி பத²வியா ஹேட்டி²மந்ததோ பபு⁴தி. தேன ஹி கா²ருத³கேன பு²ட்ட²பு²ட்டா² பத²வீபப்³ப³தாத³யோ உத³கே பக்கி²த்தலோணஸக்க²ரா விய விலீயந்தேவ, தஸ்மா பத²வீஸந்தா⁴ருத³கேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகூத³கமேவ தம் ஹோதீதி கேசி. அபரே ‘‘பத²வீஸந்தா⁴ரகம் உத³கக்க²ந்த⁴ஞ்ச உத³கஸந்தா⁴ரகம் வாயுக்க²ந்த⁴ஞ்ச அனவஸேஸதோ வினாஸேத்வா ஸப்³ப³த்த² ஸயமேவ ஏகோக⁴பூ⁴தம் திட்ட²தீ’’தி வத³ந்தி, தம் யுத்தம். தயோபி ப்³ரஹ்மலோகேதி பரித்தாப⁴அப்பமாணாப⁴ஆப⁴ஸ்ஸரப்³ரஹ்மலோகே, தயித³ம் ‘‘அயம் பன விஸேஸோ’’தி ஆரத்³த⁴த்தா வுத்தம், அஞ்ஞதா² ‘‘ச²பி ப்³ரஹ்மலோகே’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ஸுப⁴கிண்ஹேதி உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன ததியஜ்ஜா²னபூ⁴மியா உபலக்க²ணம். பரித்தாஸுப⁴அப்பமாணாஸுபே⁴பி ஹி ஆஹச்ச உத³கம் திட்ட²தி. ஹேட்டா² ‘‘ஆப⁴ஸ்ஸரே ஆஹச்ச திட்ட²தீ’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தந்தி தம் கப்பவினாஸகஉத³கம். உத³கானுக³தந்தி உத³கேன அனுக³தம் பு²ட்ட²ம். அபி⁴ப⁴வித்வாதி விலீயாபேத்வா.

இத³மேகம் அஸங்க்²யேய்யந்தி இத³ம் ஸம்வட்டஸங்கா²தம் கப்பஸ்ஸ ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம்.

408. தூ²லரஜே அபக³தே ஏவ பத²வீனிஸ்ஸிதம் ஸண்ஹரஜம் அபக³ச்ச²தீதி வுத்தம் ‘‘ததோ ஸண்ஹரஜ’’ந்தி. ஸமுட்டா²பேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘விஸமட்டா²னே டி²தமஹாருக்கே²’’தி இத³ம் பட²மம் ஸமுட்டா²பேதப்³ப³தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

சக்கவாளபப்³ப³தம்பி ஸினேருபப்³ப³தம்பீதி மஹாபத²வியா விபரிவத்தனேனேவ விபரிவத்திதம் சக்கவாளபப்³ப³தம்பி ஸினேருபப்³ப³தம்பி வாதோ உக்கி²பித்வா ஆகாஸே கி²பதி. தே சக்கவாளபப்³ப³தாத³யோ. அபி⁴ஹந்த்வாதி க⁴ட்டேத்வா. அஞ்ஞமஞ்ஞந்தி ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா சக்கவாளஹிமவந்தஸினேரும் அஞ்ஞிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா சக்கவாளாதீ³ஹீதி ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமாக³மவஸேன க⁴ட்டேத்வா. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரக³தந்தி பத²வீஸந்தா⁴ரகஉத³கம், தம்ஸந்தா⁴ரகவாதந்தி ஸப்³ப³ம் ஸங்கா²ரக³தம் வினாஸேத்வா ஸயம்பி வினஸ்ஸதி அவட்டா²னஸ்ஸ காரணாபா⁴வதோ.

409. யதி³பி ஸங்கா²ரானம் அஹேதுகோ ஸரஸனிரோதோ⁴ வினாஸகாபா⁴வதோ, ஸந்தானனிரோதோ⁴ பன ஹேதுவிரஹிதோ நத்தி² யதா² தம் ஸத்தகாயேஸூதி. பா⁴ஜனலோகஸ்ஸாபி ஸஹேதுகேன வினாஸேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஹேதும் புச்ச²தி ‘‘கிம் காரணா ஏவம் லோகோ வினஸ்ஸதீ’’தி. இதரோ யதா² தத்த² நிப்³ப³த்தனகஸத்தானம் புஞ்ஞப³லேன பட²மம் லோகோ விவட்டதி, ஏவம் தேஸம் பாபப³லேன ஸம்வட்டதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அகுஸலமூலகாரணா’’தி ஆஹ. யதா² ஹி ராக³தோ³ஸமோஹானம் அதி⁴கபா⁴வேன யதா²க்கமம் ரோக³ந்தரகப்போ, ஸத்த²ந்தரகப்போ, து³ப்³பி⁴க்க²ந்தரகப்போதி இமே திவிதா⁴ அந்தரகப்பா விவட்டட்டா²யிம்ஹி அஸங்க்²யேய்யகப்பே ஜாயந்தி, ஏவமேதே யதா²வுத்தா தயோ ஸம்வட்டா ராகா³தீ³னம் அதி⁴கபா⁴வேனேவ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அகுஸலமூலேஸு ஹீ’’திஆதி³மாஹ. உஸ்ஸன்னதரேதி அதிவிய உஸ்ஸன்னே. தோ³ஸே உஸ்ஸன்னதரே அதி⁴கதரதோ³ஸேன விய திக்க²தரேன கா²ருத³கேன வினாஸோ யுத்தோதி வுத்தம் ‘‘தோ³ஸே உஸ்ஸன்னதரே உத³கேன வினஸ்ஸதீ’’தி. பாகடஸத்துஸதி³ஸஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ அக்³கி³ஸதி³ஸதா, அபாகடஸத்துஸதி³ஸஸ்ஸ ராக³ஸ்ஸ கா²ருத³கஸதி³ஸதா ச யுத்தாதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘தோ³ஸே உஸ்ஸன்னதரே அக்³கி³னா, ராகே³ உஸ்ஸன்னதரே உத³கேனா’’தி கேசிவாத³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³. ராகோ³ ஸத்தானம் ப³ஹுலம் பவத்ததீதி ராக³வஸேன ப³ஹுஸோ லோகவினாஸோ.

410. ஏவம் பஸங்கே³ன ஸம்வட்டாதி³கே பகாஸேத்வா இதா³னி யதா²தி⁴கதம் நேஸம் அனுஸ்ஸரணாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரந்தோபீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

‘‘அமும்ஹி ஸம்வட்டகப்பே’’தி இத³ம் ஸம்வட்டகப்பஸ்ஸ ஆதி³தோ பாளியம் (தீ³. நி. 1.244) க³ஹிதத்தா வுத்தம். தத்தா²பி ஹி இமஸ்ஸ கதிபயம் காலம் ப⁴வாதீ³ஸு ஸம்ஸரணம் உபலப்³ப⁴தீதி. ஸம்வட்டகப்பே வா வட்டமானேஸு ப⁴வாதீ³ஸு இமஸ்ஸ உபபத்தி அஹோஸி, தம்த³ஸ்ஸனமேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா அமும்ஹி ஸம்வட்டகப்பேதி ஏத்த² வா-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ² த³ட்ட²ப்³போ³, தேன ச அனியமத்தே²ன இதராஸங்க்²யேய்யானம்பி ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. ப⁴வே வாதிஆதீ³ஸு காமாதி³ப⁴வே வா அண்ட³ஜாதி³யோனியா வா தே³வாதி³ க³தியா வா நானத்தகாயனானத்தஸஞ்ஞீஆதி³விஞ்ஞாணட்டி²தியா வா ஸத்தாவாஸே வா க²த்தியாதி³ ஸத்தனிகாயே வா. ஆஸிந்தி அஹோஸிம். வண்ணஸம்பத்திம் வாதி வா-ஸத்³தே³ன வண்ணவிபத்திம் வாதி த³ஸ்ஸேதி.

ஸாலிமம்ஸோத³னாஹாரோ வா கி³ஹிகாலே. பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ வா தாபஸாதி³காலே. ஸாமிஸா கே³ஹஸ்ஸிதா ஸோமனஸ்ஸாத³யோ. நிராமிஸா நேக்க²ம்மஸ்ஸிதா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன விவேகஜஸமாதி⁴ஜஸுகா²தீ³னம் ஸங்க³ஹோ.

‘‘அமுத்ராஸி’’ந்திஆதி³னா ஸப்³ப³ம் யாவதி³ச்ச²கம் அனுஸ்ஸரணம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அஞ்ஞதா² அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அமுத்ராஸிந்தி ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸோயம், ப்³யாபனிச்சா²லோபோ வா, அமுத்ர அமுத்ராஸிந்தி வுத்தம் ஹோதி. அனுபுப்³பே³ன ஆரோஹந்தஸ்ஸ யாவதி³ச்ச²கம் அனுஸ்ஸரணந்தி ஏத்த² ஆரோஹந்தஸ்ஸாதி படிலோமதோ ஞாணேன புப்³பே³னிவாஸம் ஆரோஹந்தஸ்ஸ. பச்சவேக்க²ணந்தி அனுஸ்ஸரிதானுஸ்ஸரிதஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணம், ந அனுஸ்ஸரணம். இதீதி வுத்தத்த²னித³ஸ்ஸனம். தஞ்ச கோ² யதா²ரஹதோ, ந யதா²னுபுப்³ப³தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நாமகோ³த்தவஸேனா’’திஆதி³மாஹ. வண்ணாதீ³ஹீதி வண்ணாஹாரவேத³யிதாயுபரிச்சே²தே³ஹி. ஓதா³தோதீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா, தேன ஏவமாதி³ ஏவம்பகாரநானத்ததோதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி.

புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

சுதூபபாதஞாணகதா²வண்ணனா

411. சுதியாதி சவனே. உபபாதேதி உபபஜ்ஜனே. ஸமீபத்தே² சேதம் பு⁴ம்மவசனம், சுதிக்க²ணஸாமந்தா, உபபத்திக்க²ணஸாமந்தா சாதி வுத்தம் ஹோதி. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘யே பன ஆஸன்னசுதிகா’’திஆதி³ (விஸுத்³தி⁴. 2.411). தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேனேவ ஸத்தானம் சுதி ச உபபத்தி ச ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணத்த²ந்தி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தாதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. அயம் பன விஸேஸோ – தத்த² ‘‘ஸோததா⁴தூ’’தி பத³ம் அபேக்கி²த்வா இத்தி²லிங்க³வஸேன வுத்தம், இத⁴ நபும்ஸகலிங்க³வஸேன வத்தப்³ப³ம். தத்த² ச ஆலோகபரிக்³க³ஹேன பயோஜனம் நத்தி², இத⁴ அத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘ஆலோகபரிக்³க³ஹேன மஹாஜுதிகத்தாபி தி³ப்³ப³’’ந்தி, கஸிணாலோகானுக்³க³ஹேன பத்தப்³ப³த்தா, ஸயம் ஞாணாலோகப²ரணபா⁴வேன ச மஹாஜுதிகபா⁴வதோதி அத்தோ². மஹாஜுதிகம்பி ஹி ‘‘தி³ப்³ப³’’ந்தி வுச்சதி ‘‘தி³ப்³ப³மித³ம் ப்³யம்ஹ’’ந்திஆதீ³ஸு. மஹாக³திகத்தாதி மஹனீயக³மனத்தா, விம்ஹயனீயபவத்திகத்தாதி அத்தோ². விம்ஹயனீயா ஹிஸ்ஸ பவத்தி திரோகுட்டாதி³க³தரூபத³ஸ்ஸனதோ. ‘‘தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா’’தி ச ஹீனூபமாத³ஸ்ஸனம் தே³வதானம் தி³ப்³ப³சக்கு²தோபி இமஸ்ஸ மஹானுபா⁴வத்தா. தேன தி³ப்³ப³சக்கு²லாபா⁴ய யோகி³னோ பரிகம்மகரணம் தப்படிபக்கா²பி⁴ப⁴வஸ்ஸ அத்த²தோ தஸ்ஸ விஜயிச்சா² நாம ஹோதி, தி³ப்³ப³சக்கு²லாபீ⁴ ச இத்³தி⁴மா தே³வதானம் வசனக்³க³ஹணக்க²மனத⁴ம்மதா³னவஸேன மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ராத³யோ விய தா³னக்³க³ஹணலக்க²ணே, வோஹாரே ச பவத்தேய்யாதி ஏவம் விஹாரவிஜயிச்சா²வோஹாரஜுதிக³திஸங்கா²தானம் அத்தா²னம் வஸேன இமஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²பா⁴வஸித்³தி⁴தோ. ஸத்³த³விதூ³ ச தேஸு ஏவ அத்தே²ஸு தி³வு-ஸத்³த³ம் இச்ச²ந்தீதி வுத்தம் ‘‘தம் ஸப்³ப³ம் ஸத்³த³ஸத்தா²னுஸாரேன வேதி³தப்³ப³’’ந்தி.

த³ஸ்ஸனட்டே²னாதி ரூபத³ஸ்ஸனபா⁴வேன. சக்கு²னா ஹி ஸத்தா ரூபம் பஸ்ஸந்தி. யதா² மம்ஸசக்கு² விஞ்ஞாணாதி⁴ட்டி²தம் ஸமவிஸமம் ஆசிக்க²ந்தம் விய பவத்ததி, ந ததா² இத³ம். இத³ம் பன ஸயமேவ ததோ ஸாதிஸயம் சக்கு²கிச்சகாரீதி ஆஹ ‘‘சக்கு²கிச்சகரணேன சக்கு²மிவாதிபி சக்கூ²’’தி. ‘‘தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேதுத்தா’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி பரதோ உபபத்தியா அத³ஸ்ஸனதோ ஏத்தே²வாயம் ஸத்தோ உச்சி²ன்னோ, ஏவமிதரேபீதி. நவஸத்தபாதுபா⁴வதி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி லாபீ⁴ அதி⁴ச்சஸமுப்பத்திகோ விய. பு³த்³த⁴புத்தா பஸ்ஸந்தியேவாதி உத்தரபதா³வதா⁴ரணம், ந புரிமபதா³வதா⁴ரணம். ஏவம் ஹி ஜயத்³தி³ஸஜாதகாதீ³ஹி அவிரோதோ⁴ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி.

மனுஸ்ஸானம் இத³ந்தி மானுஸகம், மனுஸ்ஸானம் கோ³சரபூ⁴தம் ரூபாரம்மணம். தத³ஞ்ஞஸ்ஸ பன தி³ப்³ப³திரோஹிதாதிஸுகு²மாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ அதிக்கந்தமானுஸகம். ஏவரூபஞ்ச மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கந்தம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கமித்வா ரூபத³ஸ்ஸனேனா’’தி. ஏவம் விஸயமுகே²ன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி விஸயீமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மானுஸகம் வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²பி மம்ஸசக்கா²திக்கமோ தஸ்ஸ கிச்சாதிக்கமேனேவ த³ட்ட²ப்³போ³.

தி³ப்³ப³சக்கு²னாதி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேனபி. த³ட்டு²ம் ந ஸக்கா க²ணஸ்ஸ அதிஇத்தரதாய அதிஸுகு²மதாய கேஸஞ்சி ரூபஸ்ஸ. அபிச தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ பச்சுப்பன்னம் ரூபாரம்மணம், தஞ்ச புரேஜாதபச்சயபூ⁴தம், ந ச ஆவஜ்ஜனபரிகம்மேஹி வினா மஹக்³க³தஸ்ஸ பவத்தி அத்தி², நாபி உப்பஜ்ஜமானமேவ ரூபம் ஆரம்மணபச்சயோ ப⁴விதும் ஸக்கோதி, பி⁴ஜ்ஜமானம் வா. தஸ்மா ‘‘சுதூபபாதக்க²ணே ரூபம் தி³ப்³ப³சக்கு²னா த³ட்டு²ம் ந ஸக்கா’’தி ஸுவுத்தமேதம். யதி³ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் ரூபாரம்மணமேவ, அத² கஸ்மா ‘‘ஸத்தே பஸ்ஸதீ’’தி வுத்தந்தி? யேபு⁴ய்யேன ஸத்தஸந்தானக³தரூபத³ஸ்ஸனதோ ஏவம் வுத்தம். ஸத்தக³ஹணஸ்ஸ வா காரணபா⁴வதோ வோஹாரவஸேன வுத்தந்திபி கேசி. தே சவமானாதி அதி⁴ப்பேதாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவரூபேதி ந சுதூபபாதக்க²ணஸமங்கி³னோதி அதி⁴ப்பாயோ.

மோஹூபனிஸ்ஸயம் நாம கம்மம் நிஹீனம் நிஹீனப²லம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மோஹனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா’’தி. தப்³பி³பரீதேதி தஸ்ஸ ஹீளிதாதி³பா⁴வஸ்ஸ விபரீதே, அஹீளிதே அனோஹீளிதே அனோஞ்ஞாதே அனவஞ்ஞாதே சித்தீகதேதி அத்தோ². ஸுவண்ணேதி ஸுந்த³ரவண்ணே. து³ப்³ப³ண்ணேதி அஸுந்த³ரவண்ணே. ஸா பனாயம் ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணதா யதா²க்கமம் கம்மஸ்ஸ அதோ³ஸதோ³ஸூபனிஸ்ஸயதாய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அதோ³ஸனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா’’திஆதி³. ஸுந்த³ரம் க³திம் க³தா ஸுக³தாதி ஆஹ ‘‘ஸுக³திக³தே’’தி, ஸுக³திம் உபபன்னேதி அத்தோ². அலோப⁴ஜ்ஜா²ஸயா ஸத்தா வத³ஞ்ஞூ விக³தமச்சே²ரா அலோபூ⁴பனிஸ்ஸயேன கம்முனா ஸுப⁴கா³ ஸமித்³தா⁴ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘அலோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா அட்³டே⁴ மஹத்³த⁴னே’’தி. து³க்க²ம் க³திம் க³தா து³க்³க³தாதி ஆஹ ‘‘து³க்³க³திக³தே’’தி. லோப⁴ஜ்ஜா²ஸயா ஸத்தா லுத்³தா⁴ மச்ச²ரினோ லோபூ⁴பனிஸ்ஸயேன கம்முனா து³க்³க³தா து³ருபேதா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘லோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா த³லித்³தே³ அப்பன்னபானே’’தி.

உபசிதந்தி ப²லாவஹபா⁴வேன கதம். யதா² கதம் ஹி கம்மம் ப²லதா³னஸமத்த²ம் ஹோதி, ததா² கதம் உபசிதம். சவமானேதிஆதீ³ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சம் வுத்தந்தி விஸயமுகே²ன விஸயீப்³யாபாரமாஹ. புரிமேஹீதி வா ‘‘தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா’’திஆதீ³னி பதா³னி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஆதீ³ஹீதி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ². தஸ்மா ‘‘தி³ப்³பே³ன…பே… பஸ்ஸதீ’’தி இமேஹி, ‘‘சவமானே’’திஆதீ³ஹி ச தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சம் வுத்தந்தி அத்தோ².

இமினா பன பதே³னாதி ‘‘யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதீ’’தி இமினா வாக்யேன. இத⁴ பி⁴க்கூ²தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே பி⁴க்கு², தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணலாபீ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோ ச தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணலாபீ⁴ நேரயிகே ச ஸத்தே பச்சக்க²தோ தி³ஸ்வா டி²தோ. ஏவம் மனஸி கரோதீதி தேஸம் நேரயிகானம் நிரயஸம்வத்தனியஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஞாதுகாமதாவஸேன பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய பரிகம்மவஸேன மனஸி கரோதி. கிம் நு கோ²திஆதி³ மனஸிகாரவிதி⁴த³ஸ்ஸனம். ஏவம் பன பரிகம்மம் கத்வா பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டி²தஸ்ஸ தம் கம்மம் ஆரம்மணம் கத்வா ஆவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் நிருத்³தே⁴ சத்தாரி, பஞ்ச வா ஜவனானி ஜவந்தீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் வுத்தனயமேவ. ‘‘விஸும் பரிகம்மம் நாம நத்தீ²’’தி இத³ம் பன தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணேன வினா யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ விஸும் பரிகம்மம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம். ஏவஞ்சேதம் இச்சி²தப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ மஹக்³க³தபா⁴வோ ஏவ ந ஸியா. தே³வானம் த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ. நேரயிகதே³வக்³க³ஹணம் சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஆகங்க²மானோ ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²லாபீ⁴ அஞ்ஞக³திகேஸுபி ஏவம் படிபஜ்ஜதியேவ. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘அபாயக்³க³ஹணேன திரச்சா²னயோனிம் தீ³பேதீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.411), ‘‘ஸுக³திக்³க³ஹணேன மனுஸ்ஸக³திபி ஸங்க³ய்ஹதீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.411) ச. தம் நிரயஸம்வத்தனியம் கம்மம் ஆரம்மணம் ஏதஸ்ஸாதி தம்கம்மாரம்மணம். பா²ருஸகவனாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன சித்தலதாவனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ.

யதா² சிமஸ்ஸாதி யதா² ச இமஸ்ஸ யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ விஸும் பரிகம்மம் நத்தி², ஏவம் அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸபீதி விஸும் பரிகம்மாபா⁴வம் நித³ஸ்ஸேதி. தத்த² காரணமாஹ ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²பாத³கானேவ ஹி இமானீ’’தி. தத்ராயமதி⁴ப்பாயோ – யதா² தி³ப்³ப³சக்கு²லாபீ⁴ நிரயாதி³அபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா, நேரயிகாதி³கே ஸத்தே தி³ஸ்வா தேஹி புப்³பே³ ஆயூஹிதம் நிரயஸம்வத்தனியாதி³கம் கம்மம் தாதி³ஸேன ஸமாதா³னேன, தஜ்ஜேன ச மனஸிகாரேன பரிக்க²தே சித்தே யாதா²வதோ ஜானாதி, ஏவம் யஸ்ஸ யஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஸமனந்தரா அனாக³தம் அத்தபா⁴வம் ஞாதுகாமோ தம் தம் ஓதி³ஸ்ஸ ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தேன தேன அதீதே, ஏதரஹி வா ஆயூஹிதம் தஸ்ஸ நிப்³ப³த்தகம் கம்மம் யதா²கம்மூபக³ஞாணேன தி³ஸ்வா தேன நிப்³ப³த்தேதப்³ப³ம் அனாக³தம் அத்தபா⁴வம் ஞாதுகாமோ தாதி³ஸேன ஸமாதா³னேன, தஜ்ஜேன ச மனஸிகாரேன பரிக்க²தே சித்தே யாதா²வதோ ஜானாதி. ஏஸேவ நயோ ததோ பரேஸுபி அத்தபா⁴வேஸு. ஏதம் அனாக³தம்ஸஞாணம் நாம. யஸ்மா ஏதம் த்³வயம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணே ஸதியேவ ஸிஜ்ஜ²தி, நாஸதி. தேன வுத்தம் ‘‘இமானி தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஸஹேவ இஜ்ஜ²ந்தீ’’தி.

காயேன து³ட்டு² சரிதம், காயதோ வா உப்பன்னம் கிலேஸபூதிகத்தா து³ட்ட²ம் சரிதம் காயது³ச்சரிதந்தி ஏவம் யோஜேதப்³போ³. காயோதி சேத்த² சோபனகாயோ அதி⁴ப்பேதோ. காயவிஞ்ஞத்திவஸேன பவத்தம் அகுஸலம் காயகம்மம் காயது³ச்சரிதந்தி. இதரேஸூதி வசீமனோது³ச்சரிதேஸு. யஸ்மிம் ஸந்தானே கம்மம் கதூபசிதம், அஸதிஸ்ஸ அந்தருபச்சே²தே³ விபாகாரஹபா⁴வஸ்ஸ அவிக³ச்ச²னதோ ஸோ தேன ஸஹிதோயேவாதி வத்தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஸமன்னாக³தாதி ஸமங்கீ³பூ⁴தா’’தி. ‘‘அனத்த²காமா ஹுத்வா’’தி ஏதேன மாதாபிதரோ விய புத்தானம், ஆசரியுபஜ்ஜா²யா விய ச நிஸ்ஸிதகானம் அத்த²காமா ஹுத்வா க³ரஹகா உபவாத³கா ந ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. கு³ணபரித⁴ம்ஸனேனாதி விஜ்ஜமானானம் கு³ணானம் வித்³த⁴ம்ஸனேன, வினாஸனேனாதி அத்தோ². நனு ச அந்திமவத்து²னாபி உபவாதோ³ கு³ணபரித⁴ம்ஸனமேவாதி? ஸச்சமேதம். கு³ணாதி பனேத்த² ஜா²னாதி³விஸேஸா உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதாதி ஸீலபரித⁴ம்ஸனம் விஸும் க³ஹிதம். தேனாஹ ‘‘நத்தி² இமேஸம் ஸமணத⁴ம்மோ’’திஆதி³. ஸமணத⁴ம்மோதி ச ஸீலஸம்யமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஜானம் வாதி யம் உபவத³தி, தஸ்ஸ அரியபா⁴வம் ஜானந்தோ வா. அஜானம் வாதி அஜானந்தோ வா. ஜானனம் அஜானனம் சேத்த² அப்பமாணம், அரியபா⁴வோ ஏவ பமாணம். தேனாஹ ‘‘உப⁴யதா²பி அரியூபவாதோ³வ ஹோதீ’’தி. ‘‘அரியோ’’தி பன அஜானதோ அது³ட்ட²சித்தஸ்ஸேவ தத்த² அரியகு³ணாபா⁴வம் பவேதே³ந்தஸ்ஸ கு³ணபரித⁴ம்ஸனம் ந ஹோதீதி தஸ்ஸ அரியூபவாதோ³ நத்தீ²தி வத³ந்தி. ஸதேகிச்ச²ம் பன ஹோதி க²மாபனேன, ந அனந்தரியம் விய அதேகிச்ச²ம்.

ருஜ்ஜ²தீதி துத³தி, து³க்க²ம் வேத³னம் உப்பாதே³தீதி அத்தோ². தந்தி தம் தே²ரம், தம் வா கிரியம். ஜானந்தோ ஏவ தே²ரோ ‘‘அத்தி² தே, ஆவுஸோ, பதிட்டா²’’தி புச்சி². இதரோபி ஸச்சாபி⁴ஸமயோ ஸாஸனே பதிட்டா²தி ஆஹ ‘‘ஸோதாபன்னோ அஹ’’ந்தி. தே²ரோ தம் கருணாயமானோ ‘‘கீ²ணாஸவோ தயா உபவதி³தோ’’தி அத்தானம் ஆவிகாஸி.

ஸசே நவகதரா ஹோந்தி தஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கூ². ஸம்முகா² அக²மாபேந்தேபீதி புரதோ க²மாபனே அஸம்ப⁴வந்தேபி. ‘‘அக²மந்தே’’தி வா பாடோ². தம் ஸோதாபன்னஸ்ஸ வஸேன வேதி³தப்³ப³ம்.

பரினிப்³பு³தமஞ்சட்டா²னந்தி பூஜாகரணட்டா²னம் ஸந்தா⁴யாஹ.

ஸமாதா³தப்³ப³ட்டே²ன ஸமாதா³னானி, கம்மானி ஸமாதா³னானி யேஸம், தே கம்மஸமாதா³னா, மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன கம்மஸமாதா³னா, ஹேதுஅத்த²ம் வா அந்தோக³த⁴ம் கத்வா மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன பரே கம்மேஸு ஸமாதா³பகா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தயிமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேனா’’திஆதி³மாஹ. ஸீலஸம்பன்னோதிஆதி³ பரிபக்கிந்த்³ரியஸ்ஸ மக்³க³ஸமங்கி³னோ வஸேன வுத்தம். அக்³க³மக்³க³ட்டே² பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². அஞ்ஞந்தி அரஹத்தம். ஏவம்ஸம்பத³ந்தி யதா² தம் அவஸ்ஸம்பா⁴வீ, ஏவமித³ம்பீதி அத்தோ². தம் வாசம் அப்பஹாயாதிஆதீ³ஸு அரியூபவாத³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘புன ஏவரூபிம் வாசம் ந வக்கா²மீ’’தி வத³ந்தோ வாசம் பஜஹதி நாம, ‘‘புன ஏவரூபம் சித்தம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேந்தோ சித்தம் பஜஹதி நாம, ‘‘புன ஏவரூபிம் தி³ட்டி²ம் ந க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி பஜஹந்தோ தி³ட்டி²ம் பஜஹதி நாம, ததா² அகரோந்தோ நேவ பஜஹதி, ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி. யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ, ஏவம் நிரயேதி யதா² நிரயபாலேஹி ஆஹரித்வா நிரயே ட²பிதோ, ஏவம் நிரயே ட²பிதோயேவாதி அத்தோ². மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன அகத்தப்³ப³ம் நாம பாபம் நத்தி², யதோ ஸம்ஸாரகா²ணுபா⁴வோபி நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²பரமானி, பி⁴க்க²வே, வஜ்ஜானீ’’தி.

‘‘உச்சி²ன்னப⁴வனேத்திகோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ காயோ திட்ட²தி, அயஞ்சேவ காயோ, ப³ஹித்³தா⁴ ச நாமரூப’’ந்தி (தீ³. நி. 1.147) ஏவமாதீ³ஸு விய இத⁴ காய-ஸத்³தோ³ க²ந்த⁴பஞ்சகவிஸயோதி ஆஹ ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி உபாதி³ன்னக்க²ந்த⁴பரிச்சாகா³’’தி. அவீதராக³ஸ்ஸ மரணதோ பரம் நாம ப⁴வந்தரூபாதா³னமேவாதி ஆஹ ‘‘பரம் மரணாதி தத³னந்தரம் அபி⁴னிப்³ப³த்திக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணே’’தி. யேன திட்ட²தி, தஸ்ஸ உபச்சே²தே³னேவ காயோ பி⁴ஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபச்சே²தா³’’தி.

ஏதி இமஸ்மா ஸுக²ந்தி அயோ, புஞ்ஞந்தி ஆஹ ‘‘புஞ்ஞஸம்மதா அயா’’தி. அயந்தி ஏதஸ்மா ஸுகா²னீதி ஆயோ, புஞ்ஞகம்மாதி³ஸுக²ஸாத⁴னம். தேனாஹ ‘‘ஸுகா²னம் வா ஆயஸ்ஸ அபா⁴வா’’தி. இயதி அஸ்ஸாதி³யதீதி அயோ, அஸ்ஸாதோ³தி ஆஹ ‘‘அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞிதோ அயோ’’தி.

நாக³ராஜாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸுபண்ணாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. அஸுரஸதி³ஸந்தி பேதாஸுரஸதி³ஸம். ஸோதி அஸுரகாயோ. ஸப்³ப³ஸமுஸ்ஸயேஹீதி ஸப்³பே³ஹி ஸம்பத்திஸமுஸ்ஸயேஹி. வுத்தவிபரியாயேனாதி ‘‘ஸுட்டு² சரிதம், ஸோப⁴னம் வா சரிதம் அனவஜ்ஜத்தா’’திஆதி³னா ‘‘காயது³ச்சரிதேனா’’திஆதீ³னம் பதா³னம் வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ விபரியாயேன.

நிக³மனவசனம் வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ புன வசனந்தி கத்வா. அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ²தி ‘‘தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா…பே… பஸ்ஸதீ’’தி ஏத்த² அயம் யதா²வுத்தோ ஸங்கே²பத்தோ².

412. கஸிணாரம்மணந்தி அட்ட²ன்னம்பி கஸிணானம் வஸேன கஸிணாரம்மணம். ஸப்³பா³காரேனாதி ‘‘சுத்³த³ஸவிதே⁴ன சித்தபரித³மனேன அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³மேன பூ⁴மிபாத³பத³மூலஸம்பாத³னேனா’’தி இமினா ஸப்³ப³ப்பகாரேன. அபி⁴னீஹாரக்க²மம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாபி⁴முக²ம் பேஸனாரஹம் பேஸனயோக்³க³ம் கத்வா. ஆஸன்னம் காதப்³ப³ந்தி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணுப்பத்தியா ஸமீபபூ⁴தம் காதப்³ப³ம். தத்த² உபசாரஜ்ஜா²னம் பகு³ணதரம் கத்வா ஆரம்மணஞ்ச வட்³டே⁴தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘உபசாரஜ்ஜா²னகோ³சரம் கத்வா வட்³டே⁴த்வா ட²பேதப்³ப³’’ந்தி. தத்தா²தி தஸ்மிம் வட்³டி⁴தே கஸிணாரம்மணே. அப்பனாதி ஜா²னவஸேன அப்பனா. ந ஹி அகதபரிகம்மஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞாவஸேன அப்பனா இஜ்ஜ²தி. தேனாஹ ‘‘பாத³கஜ்ஜா²னனிஸ்ஸயம் ஹோதீ’’தி, பாத³கஜ்ஜா²னாரம்மணம் ஹோதீதி அத்தோ². ந பரிகம்மனிஸ்ஸயந்தி பரிகம்மஸ்ஸ தம் கஸிணாரம்மணம் அபஸ்ஸயோ ந ஹோதி. ததா² ஸதி ரூபத³ஸ்ஸனம் ந ஸியா. இமேஸூதி யதா²வுத்தேஸு தேஜோகஸிணாதீ³ஸு தீஸு கஸிணேஸு. உப்பாதே³த்வாதி உபசாரஜ்ஜா²னுப்பாத³னேன உப்பாதே³த்வா. உபசாரஜ்ஜா²னபவத்தியா ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிபா⁴க³னிமித்துப்பத்தி. தத்தா²தி கஸிணனித்³தே³ஸே.

அந்தோயேவ ரூபக³தம் பஸ்ஸிதப்³ப³ம் ந ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பாபத்திஹேதுபா⁴வதோ. பரிகம்மஸ்ஸ வாரோ அதிக்கமதீதி இத⁴ பரிகம்மம் நாம யதா²வுத்தகஸிணாரம்மணம் உபசாரஜ்ஜா²னம், தம் ரூபக³தம் பஸ்ஸதோ ந பவத்ததி. கஸிணாலோகவஸேன ச ரூபக³தத³ஸ்ஸனம், கஸிணாலோகோ ச பரிகம்மவஸேனாதி தது³ப⁴யம்பி பரிகம்மஸ்ஸ அப்பவத்தியா ந ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ததோ ஆலோகோ அந்தரதா⁴யதி, தஸ்மிம் அந்தரஹிதே ரூபக³தம்பி ந தி³ஸ்ஸதீ’’தி. ரூபக³தம் பஸ்ஸதோ பரிகம்மஸ்ஸ வாரோ அதிக்கமதி, பரிகம்மமதிக்கந்தஸ்ஸ கஸிணாரம்மணம் ஞாணம் ந ஹோதீதி ரூபக³தம் ந தி³ஸ்ஸதி, கத²ம் பன படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘அதா²னேனா’’திஆதி³. ஏவம் அனுக்கமேனாதி புனப்புனம் பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ ததோ வுட்டா²ய அபி⁴ண்ஹம் ஆலோகஸ்ஸ ப²ரணவஸேன ஆலோகோ தா²மக³தோ ஹோதி சிரட்டா²யீ. ததா² ச ஸதி தத்த² ஸுசிரம்பி ரூபக³தம் பஸ்ஸதேவ. தேன வுத்தம் ‘‘ஏத்த² ஆலோகோ…பே… ஹோதீ’’தி.

ஸ்வாயமத்தோ² திணுக்கூபமாய விபா⁴வேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ரத்திம் திணுக்காயா’’திஆதி³. தத்த² புனப்புனம் பவேஸனந்தி புனப்புனம் பாத³கஜ்ஜா²னஸமாபஜ்ஜனம். தா²மக³தாலோகஸ்ஸ யதா²பரிச்சே²தே³ன டா²னந்தி யத்தகம் டா²னம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா கஸிணம் வட்³டி⁴தம், தா²மக³தஸ்ஸ ஆலோகஸ்ஸ தத்தகம் ப²ரித்வா அவட்டா²னம்.

அனாபாத²க³தந்தி ஆபாத²க³மனயோக்³யஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். அந்தோகுச்சி²க³தாதி³ பன தத³பா⁴வதோ தேன விஸேஸிதப்³ப³மேவ. ததே³வாதி தி³ப்³ப³சக்கு²மேவ. ஏத்தா²தி ஏதேஸு ரூபமாரப்³ப⁴ பவத்தசித்தேஸு. ரூபத³ஸ்ஸனஸமத்த²ந்தி ரூபம் ஸபா⁴வதோ விபா⁴வனஸமத்த²ம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் விய. புப்³ப³பா⁴க³சித்தானீதி ஆவஜ்ஜனபரிகம்மஸங்கா²தானி புப்³ப³பா⁴க³சித்தானி. தானி ஹி ஆரம்மணம் கரோந்தானிபி ந யாதா²வதோ தம் விபா⁴வேத்வா பவத்தந்தி ஆவஜ்ஜனஸம்படிச்ச²னசித்தானி விய.

தம் பனேதம் தி³ப்³ப³சக்கு². பரிபந்தோ²தி அந்தராயிகோ. ஜா²னவிப்³ப⁴ந்தகோதி ஜா²னும்மத்தகோ ஜா²னபா⁴வனாமுகே²ன உம்மாத³ப்பத்தோ. அப்பமத்தேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு² மயா அதி⁴க³த’’ந்தி ஸந்தோஸம் அனாபஜ்ஜித்வா விபஸ்ஸனானுயோக³வஸேன வா ஸச்சாபி⁴ஸமயவஸேன வா அப்பமத்தேன ப⁴விதப்³ப³ம்.

‘‘ஏவம் பஸ்ஸிதுகாமேனா’’திஆதி³னா தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ நானாவஜ்ஜனபரிகம்மஞ்சேவ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஞ்ச த³ஸ்ஸிதம், ந தஸ்ஸ உப்பத்திக்கமோதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்ராய’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

சுதூபபாதஞாணகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பகிண்ணககதா²வண்ணனா

413. இதீதி ஏவம் வுத்தப்பகாரேனாதி அத்தோ². தேன ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.244-245; ம. நி. 1.384, 431-433; பாரா. 12-14) யதா²த³ஸ்ஸிதபாளிக³திம், தஸ்ஸா அத்த²விவரணனயஞ்ச பச்சாமஸதி. ஸச்சேஸு விய அரியஸச்சானி க²ந்தே⁴ஸு உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அந்தோக³தா⁴. தது³ப⁴யே ச ஸபா⁴வதோ, ஸமுத³யதோ, அத்த²ங்க³மதோ, அஸ்ஸாத³தோ, ஆதீ³னவதோ, நிஸ்ஸரணதோ ச யதா²பூ⁴தம் ஸயம்பு⁴ஞாணேன அவேதி³ அஞ்ஞாஸி படிவிஜ்ஜி² பவேதே³ஸி வாதி ஸாதிஸயேன பஞ்சக்க²ந்தா⁴வபோ³தே⁴ன ப⁴க³வாவ தோ²மேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘பஞ்சக்க²ந்த⁴விதூ³’’தி. ஞத்வா விஞ்ஞேய்யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தாஸூதி பஞ்சஸு அபி⁴ஞ்ஞாஸு. தக்³க³ஹணேனேவ ச பரிப⁴ண்ட³ஞாணானம் க³ஹிதத்தா ‘‘பஞ்சா’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஏதாஸு ஹீ’’திஆதி³.

தத்த² பரிப⁴ண்ட³ஞாணானீதி பரிவாரஞாணானி. யதா² ஹி ஸினேருஸ்ஸ பரிவாரட்டா²னானி யானி தம்ஸித்³தி⁴யா ஸித்³தா⁴னி மேக²லட்டா²னானி பரிப⁴ண்டா³னீதி வுச்சந்தி, ஏவம் இமானிபி தி³ப்³ப³சக்கு²ஸித்³தி⁴யா ஸித்³தா⁴னி தஸ்ஸ பரிப⁴ண்டா³னீதி வுத்தானி. இதா⁴க³தானீதி ஏத்த² இதா⁴தி யதா²த³ஸ்ஸிதானி ஸுத்தபதா³னி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ததோ அஞ்ஞேஸு பன ஸாமஞ்ஞப²லாதீ³ஸு மனோமயஞாணம்பி விஸும் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணபா⁴வேன ஆக³தம்.

‘‘தேஸூ’’தி இத³ம் பச்சாமஸனம் கிம் திகானம், உதா³ஹு ஆரம்மணானந்தி? கிஞ்சேத்த² யதி³ திகானம், தத³யுத்தம். ந ஹி திகேஸு அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானி பவத்தந்தி. அத² ஆரம்மணானம், தம்பி அயுத்தம். ந ஹி அஞ்ஞம் உத்³தி³ஸித்வா அஞ்ஞஸ்ஸ பச்சாமஸனம் யுத்தந்தி. யதா² இச்ச²தி, ததா² ப⁴வது தாவ திகானம், நனு வுத்தம் ‘‘ந ஹி திகேஸு அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானி பவத்தந்தீ’’தி? நாயம் விரோதோ⁴ திகவோஹாரேன ஆரம்மணானம்யேவ க³ய்ஹமானத்தா. அத² வா பன ஹோது ஆரம்மணானம், நனு வுத்தம் ‘‘ந ஹி அஞ்ஞம் உத்³தி³ஸித்வா அஞ்ஞஸ்ஸ பச்சாமஸனம் யுத்த’’ந்தி? அயம்பி ந தோ³ஸோ யதா²வுத்தகாரணேனேவாதி.

414. அஸதிபி வத்து²பே⁴தே³ பூ⁴மிகாலஸந்தானபே⁴த³வஸேன பி⁴ன்னேஸு ஸத்தஸு ஆரம்மணேஸு. திகவஸேன ஹேஸ பே⁴தோ³ க³ஹிதோ. இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ மக்³கா³ரம்மணதாய அபா⁴வதோ இத⁴ மக்³கா³ரம்மணதிகோ ந லப்³ப⁴தி. தந்தி இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம். காயம் சித்தஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வாதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. உபயோக³லத்³த⁴ந்தி லத்³த⁴உபயோக³வசனம். து³தியாவிப⁴த்திவஸேன வுத்தம் ‘‘காயம் பரிணாமேதீ’’தி. தேனாஹ ‘‘ரூபகாயாரம்மணதோ’’தி, ரூபகாயஸ்ஸ வண்ணாரம்மணதோதி அத்தோ².

ததே³வ சித்தந்தி யதே³வ காயவஸேன சித்தபரிணாமனே வுத்தம் பாத³கஜ்ஜா²னசித்தம், ததே³வ. ராமகா³மே சேதியம் ட²பேத்வா ஸேஸேஸு ஸத்தஸு சேதியேஸு தா⁴துயோ இத்³தி⁴யா ஆஹரித்வா ராஜக³ஹே பூ⁴மிக⁴ரமண்ட³பே கதம் மஹாதா⁴துனிதா⁴னம். ‘‘இமே க³ந்தா⁴’’திஆதி³னா பச்சுப்பன்னே க³ந்தா⁴தி³கே க³ஹேத்வாபி அஸுஸ்ஸனாதி³விஸேஸயுத்தம் அனாக³தமேவ நேஸம் ரூபம் அதி⁴ட்டா²னசித்தஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதி அனாக³தாதி⁴ட்டா²னத்தா. வத்தனியஸேனாஸனம் நாம விஞ்ஜா²டவியம் விஹாரோ. த³தி⁴ரஸந்தி த³தி⁴மண்டோ³, தம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ அனாக³தம் த³தி⁴வண்ணம் ஆரம்மணம் ஹோதி. பச்சுப்பன்னாரம்மணம் ஹோதி பச்சுப்பன்னஸ்ஸ ரூபகாயஸ்ஸ ஆரம்மணகரணதோ.

ஸகாயசித்தானந்தி அத்தனோ காயஸ்ஸ, சித்தஸ்ஸ ச.

415. ஸத்³தோ³ ச பரித்தோ ஸப்³ப³ஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ காமாவசரபா⁴வதோ. விஜ்ஜமானமேவாதி வத்தமானம்யேவ.

416. ஸோதாபன்னஸ்ஸ சித்தந்தி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஆவேணிகம் சித்தம். ஸகதா³கா³மிஸ்ஸாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யாவ அரஹதோ நேதப்³ப³ந்தி ‘‘ஸகதா³கா³மீ அனாகா³மினோ சித்தம் ந ஜானாதி, அனாகா³மீ அரஹதோ’’தி ஏவம் நேதப்³ப³ம். ஸப்³பே³ஸந்தி ஸப்³பே³ஸம் அரியானம் ஜானாதி, கோ பன வாதோ³ அனரியானம். அஞ்ஞோபி ச உபரிமோ அனாகா³மிஆதி³ ஹேட்டி²மஸ்ஸ ஸகதா³கா³மிஆதி³கஸ்ஸ சித்தம் ஜானாதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

அதீதஸ்ஸ, அனாக³தஸ்ஸ ச பரஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஜானனம் ஸம்ப⁴வதி, பச்சுப்பன்னஸ்ஸ பன ந ஸம்ப⁴வதீதி அதி⁴ப்பாயேன புச்ச²தி ‘‘கத²ம் பச்சுப்பன்னம் ஆரம்மணம் ஹோதீ’’தி. இதரோ யத்த² ஸம்ப⁴வதி, தம்த³ஸ்ஸனத்த²ம் பச்சுப்பன்னம் தாவ விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சுப்பன்னம் நாம திவித⁴’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² உப்பாத³ட்டி²திப⁴ங்க³ப்பத்தந்தி உப்பாத³ம், டி²திம், ப⁴ங்க³ஞ்ச பத்தம், க²ணத்தயபரியாபன்னந்தி அத்தோ². ஏத்த²ந்தரே ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா வேதி³தப்³பா³தி ஏத்த²ந்தரே பவத்தா ரூபஸந்ததிவாரா ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா நாமாதி வேதி³தப்³பா³தி அத்தோ². ஆலோகட்டா²னதோ ஓவரகம் பவிட்ட²ஸ்ஸ பகே³வ தத்த² நிஸின்னஸ்ஸ விய யாவ ரூபக³தம் பாகடம் ஹோதி. தத்த² உபட்³ட⁴வேலா அவிபூ⁴தவாரா, உபட்³ட⁴வேலா விபூ⁴தவாரா, தது³ப⁴யம் க³ஹேத்வா ‘‘த்³வே ஸந்ததிவாரா’’தி வுத்தம். தயித³ம் ந ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணம், ஏகச்சஸ்ஸ ஸீக⁴ம்பி பாகடம் ஹோதீதி ‘‘ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா’’தி ஏகக்³க³ஹணம்பி கதம், அதிபரித்தஸபா⁴வஉதுஆதி³ஸமுட்டா²னா வா ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா வேதி³தப்³பா³.

தீரே அக்கந்தஉத³கலேகா² நாம காலுஸ்ஸியம் க³தா தீரஸமீபே உத³கராஜி. யாவ ந விப்பஸீத³தீதி காலுஸ்ஸியவிக³மேன யாவ விப்பஸன்னா ந ஹோதி. கேசி பன ‘‘அதிந்தே தீரே அல்லபாதே³ன அக்கந்தே யாவ பாதே³ உத³கலேகா² ந விப்பஸீத³தி, ந ஸம்ஸீத³தி, ந வூபஸம்மதீ’’தி ஏவமேத்த² அத்த²ம் வத³ந்தி. தே பனேதே கிரியாபே⁴தே³ன வுத்தா காலவிஸேஸா, ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமஸமா, ஊனாதி⁴கபா⁴க³வந்தோவ த³ட்ட²ப்³பா³. த்³வே தயோ ஜவனவாரா காமாவசரஜவனவஸேன வேதி³தப்³பா³, ந இதரஜவனவஸேன. ந ஹி தே பரிமிதகாலா, அனந்தரா பவத்தப⁴வங்கா³த³யோபி தத³ந்தோக³தா⁴வ த³ட்ட²ப்³பா³. தது³ப⁴யந்தி ரூபாரூபஸந்ததித்³வயம்.

ஏகப⁴வபரிச்சி²ன்னந்தி படிஸந்தி⁴சுதிபரிச்சி²ன்னம். ஏகப⁴வபரியாபன்னம் த⁴ம்மஜாதம் ஏதரஹீதி வத்தப்³ப³ம் அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் நாம. மனோதி ஸஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணமாஹ. த⁴ம்மாதி ஆரம்மணத⁴ம்மா. மனோதி வா மனாயதனம். த⁴ம்மாதி வேத³னாத³யோ அரூபக்க²ந்தா⁴. உப⁴யமேதம் பச்சுப்பன்னந்தி அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் ஹோந்தம் ஏதம் உப⁴யம் ஹோதீதி அத்தோ². விஞ்ஞாணந்தி நிகந்திவிஞ்ஞாணம். தஞ்ஹி தஸ்மிம் பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³வஸேன படிப³த்³த⁴ம் ஹோதி. அபி⁴னந்த³தீதி தண்ஹாதி³ட்டா²பி⁴னந்த³னாஹி அபி⁴னந்த³தி. ததா²பூ⁴தோ ச வத்து²பரிஞ்ஞாய அபா⁴வதோ தேஸு பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி ஆகட்³டீ⁴யதி. ஏத்த² ச த்³வாத³ஸாயதனானம் ‘‘ஏதம் பச்சுப்பன்ன’’ந்தி (ம. நி. 3.284) ஆக³தத்தா தத்த² பவத்தோ ச²ந்த³ராகோ³ அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னாரம்மணோ, ந க²ணபச்சுப்பன்னாரம்மணோதி விஞ்ஞாயதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யம் ஸந்தா⁴ய ப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தே…பே… ஸம்ஹீரதீதி வுத்த’’ந்தி ஆஹ. ‘‘பச்சுப்பன்னஞ்ச யோ த⁴ம்மம், தத்த² தத்த² விபஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 3.272, 285) ஏத்தா²பி விபஸ்ஸனாசித்தம் க²ணபச்சுப்பன்னம், விபஸ்ஸிதப்³ப³த⁴ம்மா அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னாதி க³ஹேதப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² விபஸ்ஸனாவ ந ஸம்ப⁴வேய்ய. ‘‘க²ணபச்சுப்பன்னம் பாளியம் ஆக³த’’ந்தி ந வுத்தம் தஸ்ஸ வஸேன ஆரம்மணகரணஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் அனாக³தத்தா.

கேசீதி அப⁴யகி³ரிவாஸினோ. ஏகக்க²ணே சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி இத்³தி⁴சித்தஸ்ஸ உப்பத்திஸமகாலமேவ பரசித்தஸ்ஸபி உப்பத்திஸம்ப⁴வதோதி யுத்தித³ஸ்ஸனம். யதா² ஆகாஸேதிஆதி³ ஸதி³ஸூதா³ஹரணம். தம் பன தேஸம் வசனம் அயுத்தம். கஸ்மா? மக்³க³ப²லவீதி²தோ அஞ்ஞத்த² அனிட்டே² டா²னே ஆவஜ்ஜனஜவனானம் நானாரம்மணபா⁴வப்பத்திதோ³ஸதோதி யுத்திவசனம்.

யதி³ ஏவம் கத²ம் சேதோபரியஞாணம் பச்சுப்பன்னாரம்மணம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம் பனா’’திஆதி³. அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் பன ஜவனவாரேன தீ³பேதப்³ப³ம், ந ஸகலேன பச்சுப்பன்னத்³து⁴னாதி அதி⁴ப்பாயோ.

தத்ராயம் தீ³பனாதிஆதி³ ஜவனவாரஸ்ஸ அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னபா⁴வதீ³பனமுகே²ன இத்³தி⁴சித்தஸ்ஸ பவத்திஆகாரதீ³பனம். இதரானீதி ஆவஜ்ஜனபரிகம்மசித்தானி. ஏத்த² ச ‘‘கேசீ’’தி யதி³பி அப⁴யகி³ரிவாஸினோ அதி⁴ப்பேதா, தே பன சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணம் ந இச்ச²ந்தீதி ‘‘டி²திக்க²ணே வா படிவிஜ்ஜ²தீ’’தி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ததா² யே ‘‘இத்³தி⁴மஸ்ஸ ச பரஸ்ஸ ச ஏகக்க²ணே சித்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி வத³ந்தி, தேஸம் ‘‘டி²திக்க²ணே வா ப⁴ங்க³க்க²ணே வா படிவிஜ்ஜ²தீ’’தி வசனம் ந ஸமேதி. ந ஹி தஸ்மிம் க²ணத்³வயே உப்பஜ்ஜமானம் பரசித்தேன ஸஹ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜதி நாமாதி. டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸு ச உப்பஜ்ஜமானம் ஏகதே³ஸம் பச்சுப்பன்னாரம்மணம், ஏகதே³ஸம் அதீதாரம்மணம் ஆபஜ்ஜதி. யஞ்ச வுத்தம் ‘‘பரஸ்ஸ சித்தம் ஜானிஸ்ஸாமீதி ராஸிவஸேன மஹாஜனஸ்ஸ சித்தே ஆவஜ்ஜிதே’’தி, ஏத்த² ச மஹாஜனோ அத்த²தோ பரே அனேகபுக்³க³லாதி ‘‘பரேஸம் சித்தம் ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி ஆவஜ்ஜனப்பவத்தி வத்தப்³பா³ ஸியா. அதா²பி பரஸ்ஸாதி மஹாஜனஸ்ஸாதி அத்தோ² ஸம்ப⁴வேய்ய, ததா²பி தஸ்ஸ ஏகபுக்³க³லஸ்ஸேவ வா சித்தராஸிம் ஆவஜ்ஜித்வா ஏகஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னம் அயுத்தம். ந ஹி ராஸிஆவஜ்ஜனம் ஏகதே³ஸாவஜ்ஜனம் ஹோதீதி, தஸ்மா தேஹி ‘‘மஹாஜனஸ்ஸ சித்தே ஆவஜ்ஜிதே’’திஆதி³ ந வத்தப்³ப³ம்.

யம் பன தே வத³ந்தி ‘‘யஸ்மா இத்³தி⁴மஸ்ஸ ச பரஸ்ஸ ச ஏகக்க²ணே சித்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி. தத்தா²யம் அதி⁴ப்பாயோ யுத்தோ ஸியா, சேதோபரியஞாணலாபீ⁴ பரஸ்ஸ சித்தம் ஞாதுகாமோ பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய அதீதாதி³விபா⁴க³ம் அகத்வா சித்தஸாமஞ்ஞேன ‘‘இமஸ்ஸ சித்தம் ஜானாமி, இமஸ்ஸ சித்தம் ஜானாமீ’’தி பரிகம்மம் கத்வா புன பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஸாமஞ்ஞேனேவ சித்தம் ஆவஜ்ஜித்வா திண்ணம், சதுன்னம் வா பரிகம்மானம் அனந்தரா சேதோபரியஞாணேன பரசித்தம் படிவிஜ்ஜ²தி விபா⁴வேதி ரூபம் விய தி³ப்³ப³சக்கு²னா. ததோ பரம் பன காமாவசரசித்தேஹி ஸராகா³தி³வவத்தா²னம் ஹோதி நீலாதி³வவத்தா²னம் விய. தத்த² தி³ப்³ப³சக்கு²னா தி³ட்ட²ஹத³யவத்து²ரூபஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அபி⁴முகீ²பூ⁴தஸ்ஸ சித்தஸாமஞ்ஞேன சித்தம் ஆவஜ்ஜயமானம் ஆவஜ்ஜனம் அபி⁴முகீ²பூ⁴தம் விஜ்ஜமானம் சித்தம் ஆரம்மணம் கத்வா சித்தம் ஆவஜ்ஜேதி. பரிகம்மானி ச தம் தம் விஜ்ஜமானம் சித்தம் சித்தஸாமஞ்ஞேனேவ ஆரம்மணம் கத்வா சித்தஜானனபரிகம்மானி ஹுத்வா பவத்தந்தி. சேதோபரியஞாணம் பன விஜ்ஜமானம் சித்தம் படிவிஜ்ஜ²ந்தம் விபா⁴வேந்தம் தேன ஸஹ ஏகக்க²ணே ஏவ உப்பஜ்ஜதி.

தத்த² யஸ்மா ஸந்தானஸ்ஸ ஸந்தானக்³க³ஹணதோ ஏகத்தவஸேன ஆவஜ்ஜனாதீ³னி ‘‘சித்த’’ந்த்வேவ பவத்தானி. தஞ்ச சித்தமேவ, யம் சேதோபரியஞாணேன விபா⁴விதம். தஸ்மா ஸமானாகாரப்பவத்திதோ ந அனிட்டே² மக்³க³ப²லவீதி²தோ அஞ்ஞஸ்மிம் டா²னே நானாரம்மணதா ஆவஜ்ஜனஜவனானம் ஹோதி. பச்சுப்பன்னாரம்மணஞ்ச பரிகம்மம் பச்சுப்பன்னாரம்மணஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. அதீதத்திகோ ச ஏவம் உபபன்னோ ஹோதி. அஞ்ஞதா² ஸந்ததிபச்சுப்பன்னே, அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னே ச ‘‘பச்சுப்பன்ன’’ந்தி இத⁴ வுச்சமானே அதீதானாக³தானஞ்ச பச்சுப்பன்னதா ஆபஜ்ஜேய்ய. ததா² ச ஸதி ‘‘பச்சுப்பன்னோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந ச தம் வுத்தம். ‘‘அதீதோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ. புரிமா புரிமா அதீதா க²ந்தா⁴ பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் பச்சுப்பன்னானம் க²ந்தா⁴னம் அனந்தர …பே… அனுலோமம் கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸா’’திஆதி³ வசனதோ (பட்டா². 2.18.5) ந அத்³தா⁴ஸந்ததிபச்சுப்பன்னேஸ்வேவ ச அனந்தராதீதா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அதீதாதி விஞ்ஞாயந்தி. ந ச அபி⁴த⁴ம்மமாதிகாயம் (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 18-19) ஆக³தஸ்ஸ பச்சுப்பன்னபத³ஸ்ஸ அத்³தா⁴ஸந்ததிபச்சுப்பன்னபத³த்த²தா கத்த²சி பாளியம் வுத்தா. தஸ்மா தேஹி இத்³தி⁴மஸ்ஸ ச பரஸ்ஸ ச ஏகக்க²ணே சித்துப்பத்தியா சேதோபரியஞாணஸ்ஸ பச்சுப்பன்னாரம்மணதா வுத்தா. யதா³ பன ‘‘யம் இமஸ்ஸ சித்தம் பவத்தம், தம் ஜானாமி. யம் ப⁴விஸ்ஸதி, தம் ஜானாமீ’’தி வா ஆபோ⁴க³ம் கத்வா பாத³கஜ்ஜா²னஸமாபஜ்ஜனாதீ³னி கரோதி, ததா³ ஆவஜ்ஜனபரிகம்மானி, சேதோபரியஞாணஞ்ச அதீதானாக³தாரம்மணானேவ ஹோந்தி ஆவஜ்ஜனேனேவ விபா⁴க³ஸ்ஸ கதத்தா.

யே பன ‘‘இத்³தி⁴மா பரஸ்ஸ சித்தம் ஜானிதுகாமோ ஆவஜ்ஜேதி, ஆவஜ்ஜனம் க²ணபச்சுப்பன்னம் ஆரம்மணம் கத்வா தேனேவ ஸஹ நிருஜ்ஜ²தி. ததோ சத்தாரி, பஞ்ச வா ஜவனானி, யேஸம் பச்சி²மம் இத்³தி⁴சித்தம், ஸேஸானி காமாவசரானி, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி ததே³வ நிருத்³த⁴ம் சித்தம் ஆரம்மணம் ஹோதி, ந ச தானி நானாரம்மணானி ஹோந்தி அத்³தா⁴னவஸேன பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா’’தி இத³ம் வசனம் நிஸ்ஸாய ‘‘ஆவஜ்ஜனஜவனானம் பச்சுப்பன்னாதீதாரம்மணபா⁴வேபி நானாரம்மணதாபா⁴வோ விய ஏகத்³விதிசதுபஞ்சசித்தக்க²ணானாக³தேஸுபி சித்தேஸு ஆவஜ்ஜிதேஸு ஆவஜ்ஜனஜவனானம் யதா²ஸம்ப⁴வம் அனாக³தபச்சுப்பன்னாதீதாரம்மணபா⁴வேபி நானாரம்மணதா ந ஸியா. தேன சதுபஞ்சசித்தக்க²ணானாக³தே ஆவஜ்ஜிதே அனாக³தாரம்மணபரிகம்மானந்தரம் க²ணபச்சுப்பன்னாரம்மணம் சேதோபரியஞாணம் ஸித்³த⁴’’ந்தி வத³ந்தி. தேஸம் வாதோ³ ‘‘அனாக³தாரம்மணோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோ, பச்சுப்பன்னாரம்மணோ த⁴ம்மோ அதீதாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோ’’தி இமேஸம் பஞ்ஹானம் அனுத்³த⁴டத்தா, க³ணனாய ச ‘‘ஆஸேவனே தீணீ’’தி (பட்டா². 2.19.39) வுத்தத்தா ந ஸிஜ்ஜ²தி. ந ஹி குஸலகிரியாமஹக்³க³தம் அனாஸேவனம் அத்தீ²தி. ஏதஸ்ஸ ச வாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வோ ஆவஜ்ஜனஜவனானம் க²ணபச்சுப்பன்னனிருத்³தா⁴ரம்மணதாவசனஸ்ஸ ந ஸிஜ்ஜ²தி, ‘‘யம் பவத்தம், பவத்திஸ்ஸதி சா’’தி விஸேஸம் அகத்வா க³ஹணே ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ அனாக³தக்³க³ஹணாபா⁴வம், தத³பா⁴வா ஜவனானம்பி வத்தமானக்³க³ஹணாபா⁴வஞ்ச ஸந்தா⁴யேவ தஸ்ஸ வுத்தத்தா. ததா³ ஹி ப⁴வங்க³சலனானந்தரம் அபி⁴முகீ²பூ⁴தமேவ சித்தம் ஆரப்³ப⁴ ஆவஜ்ஜனா பவத்ததீதி ஜானனசித்தஸ்ஸபி வத்தமானாரம்மணபா⁴வே ஆவஜ்ஜனஜானனசித்தானம் ஸஹட்டா²னதோ³ஸாபத்தியா, ராஸிஏகதே³ஸாவஜ்ஜனபடிவேதே⁴ ஸம்பத்தஸம்பத்தாவஜ்ஜனஜானனே ச அனிட்டே² டா²னே ஆவஜ்ஜனஜவனானம் நானாரம்மணபா⁴வதோ³ஸாபத்தியா ச யம் வுத்தம் ‘‘க²ணபச்சுப்பன்னம் சித்தம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதீ’’தி, தம் அயுத்தந்தி படிக்கி²பித்வா யதா²வுத்ததோ³ஸாபத்திம், காலவஸேன ச அத்³தா⁴ஸந்ததிபச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா நானாரம்மணதாபா⁴வம் தி³ஸ்வா ஆவஜ்ஜனஜவனானம் வத்தமானதம் நிருத்³தா⁴ரம்மணபா⁴வோ வுத்தோதி. தம்பி வசனம் புரிமவாதி³னோ நானுஜானேய்யும். தஸ்மிம் ஹி ஸதி ‘‘ஆவஜ்ஜனா குஸலான’’ந்திஆதீ³ஸு (பட்டா² 1.1.417) விய அஞ்ஞபத³ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ அனந்தரபச்சயவிதா⁴னதோ ‘‘பச்சுப்பன்னாரம்மணஆவஜ்ஜனா அதீதாரம்மணானம் க²ந்தா⁴னம் அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி ச வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந ச வுத்தந்தி.

கஸ்மா பனேவம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ பச்சுப்பன்னாரம்மணதா விசாரிதா, நனு ‘‘அதீதோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ, அனாக³தோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.18.2) ஏதேஸம் விப⁴ங்கே³ஸு ‘‘அதீதா க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ, அனாக³தா க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி, உப்பன்னத்திகே ச ‘‘அனுப்பன்னா க²ந்தா⁴ உப்பாதி³னோ க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.17.3) சேதோபரியஞாணக்³க³ஹணம் கத்வா ‘‘பச்சுப்பன்னோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸா’’தி (பட்டா². 2.18.3) ஏதஸ்ஸ விப⁴ங்கே³ ‘‘பச்சுப்பன்னா க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.18.3), உப்பன்னத்திகே ச ‘‘உப்பன்னா க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.17.2) ஏத்தகஸ்ஸேவ வுத்தத்தா பச்சுப்பன்னே சித்தே சேதோபரியஞாணம் நப்பவத்ததீதி விஞ்ஞாயதி. யதி³ ஹி பவத்தேய்ய, புரிமேஸு விய இதரேஸு ச சேதோபரியஞாணக்³க³ஹணம் கத்தப்³ப³ம் ஸியாதி? ஸச்சம் கத்தப்³ப³ம், நயத³ஸ்ஸனவஸேன பன தம் ஸம்கி²த்தந்தி அஞ்ஞாய பாளியா விஞ்ஞாயதி.

‘‘அதீதாரம்மணோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ, அனாக³தாரம்மணோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னாரம்மணஸ்ஸ, பச்சுப்பன்னாரம்மணோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னாரம்மணஸ்ஸா’’தி (பட்டா². 2.19.20-22) ஏதேஸம் ஹி விப⁴ங்கே³ஸு ‘‘சேதோபரியஞாணேன அதீதாரம்மணபச்சுப்பன்னசித்தஸமங்கி³ஸ்ஸ சித்தம் ஜானாதி, அதீதாரம்மணா பச்சுப்பன்னா க²ந்தா⁴ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ, சேதோபரியஞாணேன அனாக³தாரம்மணபச்சுப்பன்னசித்தஸமங்கி³ஸ்ஸ சித்தம் ஜானாதி, அனாக³தாரம்மணா பச்சுப்பன்னா க²ந்தா⁴ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ, சேதோபரியஞாணேன பச்சுப்பன்னாரம்மணபச்சுப்பன்னசித்தஸமங்கி³ஸ்ஸ சித்தம் ஜானாதி, பச்சுப்பன்னாரம்மணா பச்சுப்பன்னா க²ந்தா⁴ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.19.20-22) சேதோபரியஞாணஸ்ஸ பச்சுப்பன்னாரம்மணே பவத்தி வுத்தாதி. தேனேவாயம் விசாரணா கதாதி வேதி³தப்³பா³.

417. தேஸந்தி தேஸு த்³வீஸு ஞாணேஸூதி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். சித்தமேவ ஆரம்மணம் சேதோபரியஞாணத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞம் க²ந்த⁴ம் வா க²ந்த⁴ப்படிப³த்³த⁴ம் வா ந ஜானாதீ’’தி. தத்த² க²ந்த⁴ப்படிப³த்³த⁴ம் நாமகோ³த்தாதி³. யதி³ ஏவம் கத²ம் மக்³கா³ரம்மணந்தி ஆஹ ‘‘மக்³க³ஸம்பயுத்தசித்தாரம்மணத்தா பன பரியாயதோ மக்³கா³ரம்மணந்தி வுத்த’’ந்தி. சேதனாமத்தமேவ ஆரம்மணம், ததா² ஹி தம் ‘‘யதா²கம்மூபக³ஞாண’’ந்தி வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ. க²ந்த⁴ப்படிப³த்³தே⁴ஸூதி ஏத்த² நிப்³பா³னம்பி க²ந்த⁴ப்படிப³த்³த⁴மேவ. க²ந்தே⁴ஹி விஸயீகதத்தாதி வத³ந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²ஸாலினியம் ‘‘அதீதே பு³த்³தா⁴ மக்³க³ம் பா⁴வயிம்ஸு, ப²லம் ஸச்சா²கம்ஸு, அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யிம்ஸூதி சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணவஸேன மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணதோபி அப்பமாணாரம்மண’’ந்தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 1421). தத்த² மக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணானி தாவ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன மக்³க³ப²லேஸு ஞாணேஸு பவத்தந்தி. நிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணஞ்ச நிப்³பா³னாரம்மணேஸு அப்பமாணத⁴ம்மேஸு ஞாணேஸூதி மக்³கா³தி³பச்சவேக்க²ணானி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ அப்பமாணாரம்மணதம் ஸாதே⁴ந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. ‘‘அப்பமாணா க²ந்தா⁴ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’இச்சேவ (பட்டா². 9.12.58) ஹி வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘நிப்³பா³ன’’ந்தி. தஸ்மா புப்³பே³னிவாஸஞாணேன ஏவ மக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணகிச்சே வுச்சமானேபி நிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணதா ந ஸக்கா வத்தும். அட்ட²கதா²யம் பன நிப்³பா³னாரம்மணதா நித³ஸ்ஸிதா.

குஸலா க²ந்தா⁴தி இத்³தி⁴வித⁴புப்³பே³னிவாஸானாக³தம்ஸஞாணாபேக்கோ² ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ, ந சேதோபரியயதா²கம்மூபக³ஞாணாபேக்கா²தி தேஸம் சதுக்க²ந்தா⁴ரம்மணபா⁴வஸ்ஸ அஸாத⁴கோதி சே? ந, அஞ்ஞத்த² ‘‘அவிதக்கவிசாரமத்தா க²ந்தா⁴ ச விசாரோ ச சேதோபரியஞாணஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.6.72), ‘‘ஸவிதக்கஸவிசாரா க²ந்தா⁴ ச விதக்கோ ச சேதோபரியஞாணஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.6.73) ச வுத்தத்தா சேதோபரியஞாணாபேக்கா²பி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸித்³தி⁴தோ. ஏவம்பி யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ ‘‘அவிதக்கவிசாரமத்தா க²ந்தா⁴ ச விசாரோ சா’’திஆதீ³ஸு அவுத்தத்தா சதுக்க²ந்தா⁴ரம்மணதா ந ஸிஜ்ஜ²தீதி? ந, தத்த² அவசனஸ்ஸ அஞ்ஞகாரணத்தா. யதா²கம்மூபக³ஞாணேன ஹி கம்மஸம்ஸட்டா² சத்தாரோ க²ந்தா⁴ கம்மமுகே²ன க³ய்ஹதி. தஞ்ஹி யதா² சேதோபரியஞாணம் புரிமபரிகம்மவஸேன அவிதக்காதி³விபா⁴க³ம், ஸராகா³தி³விபா⁴க³ஞ்ச சித்தம் விபா⁴வேதி, ந ஏவம் விபா⁴க³ம் விபா⁴வேதி. கம்மவஸேனேவ பன ஸமுதா³யம் விபா⁴வேதி, தஸ்மா ‘‘அவிதக்கவிசாரமத்தா க²ந்தா⁴ ச விசாரோ சா’’திஆதி³கே விபா⁴க³கரணே தம் ந வுத்தம், ந சதுக்க²ந்தா⁴னாரம்மணதோதி. இத³ம் பனஸ்ஸ அகாரணந்தி கேசி. தத்தா²பி ‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸா’’தி பட²ந்தி ஏவ. ந ஹி தம் குஸலாகுஸலவிபா⁴க³ம் விய ஸவிதக்காதி³விபா⁴க³ம் கம்மம் விபா⁴வேதும் அஸமத்த²ம். து³ச்சரிதஸுசரிதவிபா⁴வனம்பி ஹி லோபா⁴தி³அலோபா⁴தி³ஸம்பயோக³விபா⁴க³விஸேஸவிபா⁴வனம் ஹோதீதி.

‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் நாமகோ³த்தானுஸ்ஸரணகாலே ந வத்தப்³பா³ரம்மண’’ந்தி ஏத்தகமேவ அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். நாமகோ³த்தம் பன க²ந்தூ⁴பனிப³ந்தோ⁴ ஸம்முதிஸித்³தோ⁴ ப்³யஞ்ஜனத்தோ², ந ப்³யஞ்ஜனந்தி. அயமேத்த² அம்ஹாகம் க²ந்தீதி ஆசரியஸ்ஸாயம் அத்தனோ மதி. யம் பன வுத்தம் ‘‘ந ப்³யஞ்ஜன’’ந்தி, தஸ்ஸ ஸமத்த²னம் ‘‘ப்³யஞ்ஜனஞ்ஹீ’’திஆதி³.

419. காமாவசரே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீதி நிப்³ப³த்திக்க²ந்த⁴ஜானனமாஹ.

420. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் அஜ்ஜ²த்தாரம்மணத்திகவஸேன அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானம், ஆரம்மணவிசாரே. ‘‘அஜ்ஜ²த்தாரம்மணஞ்சேவ ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணஞ்சா’’தி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா யம் வுத்தம் போராணட்ட²கதா²யம், தம் ‘‘காலேன…பே… ஹோதியேவா’’தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன வுத்தந்தி அத்தோ². ந ஹி அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ நாம விஸும் ஏகம் அத்தி², நாபி தம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஆரம்மணம் கரீயதீதி. யதி³ ஏவம் திகோ ஏவ ந பூரதி பத³த்³வயாஸங்க³ஹிதஸ்ஸ ததியஸ்ஸ அத்த²ந்தரஸ்ஸ அபா⁴வதோ, ந, பகாரபே⁴த³விஸயத்தா திகனித்³தே³ஸஸ்ஸ. ததா² ஹி அட்ட²கதா²யம் ‘‘தே ஏவ திப்பகாரேபி த⁴ம்மே’’தி வுத்தம். தே ஏவ அஜ்ஜ²த்தாதி³வஸேன திவிதே⁴பி த⁴ம்மேதி அத்தோ². ஏத்த² ஹி ‘‘தே ஏவ த⁴ம்மே’’தி அவத்வா ‘‘திப்பகாரே’’தி வசனம் பகாரபே⁴த³னிப³ந்த⁴னா அயம் திகதே³ஸனாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். யதா² ஹி குஸலத்திகாதீ³னம் தே³ஸனா யதா²ரஹம் த⁴ம்மானம் ஜாதிஸம்பயோக³ப்பஹானஸிக்கா²பூ⁴மிஆரம்மணப்பபே⁴த³னியமகாலாதி³பே⁴த³னிப³ந்த⁴னா, ந ஏவமயம் ஜாதிஆதி³பே⁴த³னிப³ந்த⁴னா, நாபி ஸனித³ஸ்ஸனத்திகஹேதுது³காதி³தே³ஸனா விய ஸபா⁴வாதி³பே⁴த³னிப³ந்த⁴னா, அத² கோ² பகாரபே⁴த³னிப³ந்த⁴னா. பஞ்சேவ ஹி க²ந்தா⁴ ஸஸந்ததிபரியாபன்னதம் உபாதா³ய ‘‘அஜ்ஜ²த்தா’’தி வுத்தா, பரஸந்ததிபரியாபன்னதம் உபாதா³ய ‘‘ப³ஹித்³தா⁴’’தி, தது³ப⁴யம் உபாதா³ய ‘‘அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴’’தி. தேனாஹ ‘‘அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபஞ்ச நிப்³பா³னஞ்ச ட²பேத்வா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸியா அஜ்ஜ²த்தா, ஸியா ப³ஹித்³தா⁴, ஸியா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴’’தி (த⁴. ஸ. 1435). நனு சேத்த² அத்த²ந்தராபா⁴வதோ, பகாரந்தரஸ்ஸ ச அனாமட்ட²த்தா ததியோ ராஸி நத்தீ²தி? நயித³மேவம். யதி³பி ஹி பட²மபதே³ன அஸங்க³ஹிதஸங்க³ண்ஹனவஸேன து³தியபத³ஸ்ஸ பவத்தத்தா ஸப்³பே³பி ஸபா⁴வத⁴ம்மா பத³த்³வயேனேவ பரிக்³க³ஹிதா, தேஹி பன விஸும் விஸும் க³ஹிதத⁴ம்மே ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணவஸேன ததியபத³ம் வுத்தந்தி அத்தே²வ ததியோ ராஸி. ந ஹி ஸமுதா³யோ அவயவோ ஹோதி, பி⁴ன்னவத்து²கே பன த⁴ம்மே அதி⁴ட்டா²னபே⁴த³ம் அமுஞ்சித்வா ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணம் ந ஸம்ப⁴வதீதி காலேன அஜ்ஜ²த்தம், காலேன ப³ஹித்³தா⁴ ஜானனகாலேதி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அபி⁴ஞ்ஞானித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி தேரஸமபரிச்சே²த³வண்ணனா.