2. து⁴தங்க³னித்³தே³ஸோ
22. இதா³னி யேஹி அப்பிச்ச²தாஸந்துட்டி²தாதீ³ஹி கு³ணேஹி வுத்தப்பகாரஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ வோதா³னம் ஹோதி, தே கு³ணே ஸம்பாதே³தும் யஸ்மா ஸமாதி³ன்னஸீலேன யோகி³னா து⁴தங்க³ஸமாதா³னம் காதப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ அப்பிச்ச²தாஸந்துட்டி²தாஸல்லேக²பவிவேகாபசயவீரியாரம்ப⁴ஸுப⁴ரதாதி³கு³ணஸலிலவிக்கா²லிதமலம் ஸீலஞ்சேவ ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் ப⁴விஸ்ஸதி, வதானி ச ஸம்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. இதி அனவஜ்ஜஸீலப்³ப³தகு³ணபரிஸுத்³த⁴ஸப்³ப³ஸமாசாரோ போராணே அரியவம்ஸத்தயே பதிட்டா²ய சதுத்த²ஸ்ஸ பா⁴வனாராமதாஸங்கா²தஸ்ஸ அரியவம்ஸஸ்ஸ அதி⁴க³மாரஹோ ப⁴விஸ்ஸதி. தஸ்மா து⁴தங்க³கத²ம் ஆரபி⁴ஸ்ஸாம.
ப⁴க³வதா ஹி பரிச்சத்தலோகாமிஸானம் காயே ச ஜீவிதே ச அனபேக்கா²னம் அனுலோமபடிபத³ம்யேவ ஆராதே⁴துகாமானம் குலபுத்தானம் தேரஸது⁴தங்கா³னி அனுஞ்ஞாதானி. ஸேய்யதி²த³ம் – பம்ஸுகூலிகங்க³ம், தேசீவரிகங்க³ம், பிண்ட³பாதிகங்க³ம், ஸபதா³னசாரிகங்க³ம், ஏகாஸனிகங்க³ம், பத்தபிண்டி³கங்க³ம், க²லுபச்சா²ப⁴த்திகங்க³ம், ஆரஞ்ஞிகங்க³ம், ருக்க²மூலிகங்க³ம், அப்³போ⁴காஸிகங்க³ம், ஸோஸானிகங்க³ம், யதா²ஸந்த²திகங்க³ம், நேஸஜ்ஜிகங்க³ந்தி. தத்த² –
அத்த²தோ லக்க²ணாதீ³ஹி, ஸமாதா³னவிதா⁴னதோ;
பபே⁴த³தோ பே⁴த³தோ ச, தஸ்ஸ தஸ்ஸானிஸம்ஸதோ.
குஸலத்திகதோ சேவ, து⁴தாதீ³னம் விபா⁴க³தோ;
ஸமாஸப்³யாஸதோ சாபி, விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.
23. தத்த² அத்த²தோதி தாவ ரதி²கஸுஸானஸங்காரகூடாதீ³னம் யத்த² கத்த²சி பம்ஸூனம் உபரி டி²தத்தா அப்³பு⁴க்³க³தட்டே²ன தேஸு தேஸு பம்ஸுகூலமிவாதி பம்ஸுகூலம், அத² வா பம்ஸு விய குச்சி²தபா⁴வம் உலதீதி பம்ஸுகூலம், குச்சி²தபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் லத்³த⁴னிப்³ப³சனஸ்ஸ பம்ஸுகூலஸ்ஸ தா⁴ரணம் பம்ஸுகூலம், தம் ஸீலமஸ்ஸாதி பம்ஸுகூலிகோ. பம்ஸுகூலிகஸ்ஸ அங்க³ம் பம்ஸுகூலிகங்க³ம். அங்க³ந்தி காரணம் வுச்சதி. தஸ்மா யேன ஸமாதா³னேன ஸோ பம்ஸுகூலிகோ ஹோதி, தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
ஏதேனேவ நயேன ஸங்கா⁴டிஉத்தராஸங்க³அந்தரவாஸகஸங்கா²தம் திசீவரம் ஸீலமஸ்ஸாதி தேசீவரிகோ. தேசீவரிகஸ்ஸ அங்க³ம் தேசீவரிகங்க³ம்.
பி⁴க்கா²ஸங்கா²தானம் பன ஆமிஸபிண்டா³னம் பாதோதி பிண்ட³பாதோ, பரேஹி தி³ன்னானம் பிண்டா³னம் பத்தே நிபதனந்தி வுத்தம் ஹோதி. தம் பிண்ட³பாதம் உஞ்ச²தி தம் தம் குலம் உபஸங்கமந்தோ க³வேஸதீதி பிண்ட³பாதிகோ. பிண்டா³ய வா பதிதும் வதமேதஸ்ஸாதி பிண்ட³பாதீ, பதிதுந்தி சரிதும், பிண்ட³பாதீ ஏவ பிண்ட³பாதிகோ. பிண்ட³பாதிகஸ்ஸ அங்க³ம் பிண்ட³பாதிகங்க³ம்.
தா³னம் வுச்சதி அவக²ண்ட³னம், அபேதம் தா³னதோதி அபதா³னம், அனவக²ண்ட³னந்தி அத்தோ². ஸஹ அபதா³னேன ஸபதா³னம், அவக²ண்ட³னரஹிதம் அனுக⁴ரந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸபதா³னம் சரிதும் இத³மஸ்ஸ ஸீலந்தி ஸபதா³னசாரீ, ஸபதா³னசாரீ ஏவ ஸபதா³னசாரிகோ. தஸ்ஸ அங்க³ம் ஸபதா³னசாரிகங்க³ம்.
ஏகாஸனே போ⁴ஜனம் ஏகாஸனம், தம் ஸீலமஸ்ஸாதி ஏகாஸனிகோ. தஸ்ஸ அங்க³ம் ஏகாஸனிகங்க³ம்.
து³தியபா⁴ஜனஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா கேவலம் ஏகஸ்மிம்யேவ பத்தே பிண்டோ³ பத்தபிண்டோ³. இதா³னி பத்தபிண்ட³க³ஹணே பத்தபிண்ட³ஸஞ்ஞம் கத்வா பத்தபிண்டோ³ ஸீலமஸ்ஸாதி பத்தபிண்டி³கோ. தஸ்ஸ அங்க³ம் பத்தபிண்டி³கங்க³ம்.
க²லூதி படிஸேத⁴னத்தே² நிபாதோ. பவாரிதேன ஸதா பச்சா² லத்³த⁴ம் ப⁴த்தம் பச்சா²ப⁴த்தம் நாம, தஸ்ஸ பச்சா²ப⁴த்தஸ்ஸ போ⁴ஜனம் பச்சா²ப⁴த்தபோ⁴ஜனம், தஸ்மிம் பச்சா²ப⁴த்தபோ⁴ஜனே பச்சா²ப⁴த்தஸஞ்ஞம் கத்வா பச்சா²ப⁴த்தம் ஸீலமஸ்ஸாதி பச்சா²ப⁴த்திகோ. ந பச்சா²ப⁴த்திகோ க²லுபச்சா²ப⁴த்திகோ. ஸமாதா³னவஸேன படிக்கி²த்தாதிரித்தபோ⁴ஜனஸ்ஸேதம் நாமம். அட்ட²கதா²யம் பன வுத்தம் க²லூதி ஏகோ ஸகுணோ. ஸோ முகே²ன ப²லம் க³ஹேத்வா தஸ்மிம் பதிதே புன அஞ்ஞம் ந கா²த³தி. தாதி³ஸோ அயந்தி க²லுபச்சா²ப⁴த்திகோ. தஸ்ஸ அங்க³ம் க²லுபச்சா²ப⁴த்திகங்க³ம்.
அரஞ்ஞே நிவாஸோ ஸீலமஸ்ஸாதி ஆரஞ்ஞிகோ. தஸ்ஸ அங்க³ம் ஆரஞ்ஞிகங்க³ம்.
ருக்க²மூலே நிவாஸோ ருக்க²மூலம், தம் ஸீலமஸ்ஸாதி ருக்க²மூலிகோ. ருக்க²மூலிகஸ்ஸ அங்க³ம் ருக்க²மூலிகங்க³ம். அப்³போ⁴காஸிகஸோஸானிகங்கே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.
யதே³வ ஸந்த²தம் யதா²ஸந்த²தம், இத³ம் துய்ஹம் பாபுணாதீதி ஏவம் பட²மம் உத்³தி³ட்ட²ஸேனாஸனஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தஸ்மிம் யதா²ஸந்த²தே விஹரிதும் ஸீலமஸ்ஸாதி யதா²ஸந்த²திகோ. தஸ்ஸ அங்க³ம் யதா²ஸந்த²திகங்க³ம்.
ஸயனம் படிக்கி²பித்வா நிஸஜ்ஜாய விஹரிதும் ஸீலமஸ்ஸாதி நேஸஜ்ஜிகோ. தஸ்ஸ அங்க³ம் நேஸஜ்ஜிகங்க³ம்.
ஸப்³பா³னேவ பனேதானி தேன தேன ஸமாதா³னேன து⁴தகிலேஸத்தா து⁴தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அங்கா³னி, கிலேஸது⁴னனதோ வா து⁴தந்தி லத்³த⁴வோஹாரம் ஞாணம் அங்க³ம் ஏதேஸந்தி து⁴தங்கா³னி. அத² வா து⁴தானி ச தானி படிபக்க²னித்³து⁴னனதோ அங்கா³னி ச படிபத்தியாதிபி து⁴தங்கா³னி. ஏவம் தாவேத்த² அத்த²தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.
ஸப்³பா³னேவ பனேதானி ஸமாதா³னசேதனாலக்க²ணானி. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘யோ ஸமாதி³யதி, ஸோ புக்³க³லோ. யேன ஸமாதி³யதி, சித்தசேதஸிகா ஏதே த⁴ம்மா. யா ஸமாதா³னசேதனா, தம் து⁴தங்க³ம். யம் படிக்கி²பதி, தம் வத்தூ²’’தி. ஸப்³பா³னேவ ச லோலுப்பவித்³த⁴ம்ஸனரஸானி, நில்லோலுப்பபா⁴வபச்சுபட்டா²னானி அப்பிச்ச²தாதி³அரியத⁴ம்மபத³ட்டா²னானி. ஏவமேத்த² லக்க²ணாதீ³ஹி வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ.
ஸமாதா³னவிதா⁴னதோதிஆதீ³ஸு பன பஞ்சஸு ஸப்³பா³னேவ து⁴தங்கா³னி த⁴ரமானே ப⁴க³வதி ப⁴க³வதோவ ஸந்திகே ஸமாதா³தப்³பா³னி. பரினிப்³பு³தே மஹாஸாவகஸ்ஸ ஸந்திகே. தஸ்மிம் அஸதி கீ²ணாஸவஸ்ஸ, அனாகா³மிஸ்ஸ, ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ, ஸோதாபன்னஸ்ஸ, திபிடகஸ்ஸ, த்³விபிடகஸ்ஸ, ஏகபிடகஸ்ஸ, ஏகஸங்கீ³திகஸ்ஸ, அட்ட²கதா²சரியஸ்ஸ. தஸ்மிம் அஸதி து⁴தங்க³த⁴ரஸ்ஸ, தஸ்மிம்பி அஸதி சேதியங்க³ணம் ஸம்மஜ்ஜித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகே வத³ந்தேன விய ஸமாதா³தப்³பா³னி, அபிச ஸயம்பி ஸமாதா³தும் வட்டதி ஏவ. ஏத்த² ச சேதியபப்³ப³தே த்³வே பா⁴திகத்தே²ரானம் ஜேட்ட²கபா⁴து து⁴தங்க³ப்பிச்ச²தாய வத்து² கதே²தப்³ப³ம். அயம் தாவ ஸாதா⁴ரணகதா².
1. பம்ஸுகூலிகங்க³கதா²
24. இதா³னி ஏகேகஸ்ஸ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸே வண்ணயிஸ்ஸாம. பம்ஸுகூலிகங்க³ம் தாவ ‘‘க³ஹபதிதா³னசீவரம் படிக்கி²பாமி, பம்ஸுகூலிகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸு த்³வீஸு வசனேஸு அஞ்ஞதரேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி. இத³ம் தாவேத்த² ஸமாதா³னம்.
ஏவம் ஸமாதி³ன்னது⁴தங்கே³ன பன தேன ஸோஸானிகம், பாபணிகம், ரதி²யசோளம், ஸங்காரசோளம், ஸோத்தி²யம், ந்ஹானசோளம், தித்த²சோளம், க³தபச்சாக³தம், அக்³கி³ட³ட்³ட⁴ம், கோ³கா²யிதம், உபசிகாகா²யிதம், உந்தூ³ரகா²யிதம், அந்தச்சி²ன்னம், த³ஸாச்சி²ன்னம், த⁴ஜாஹடம், தூ²பசீவரம், ஸமணசீவரம், ஆபி⁴ஸேகிகம், இத்³தி⁴மயம், பந்தி²கம், வாதாஹடம், தே³வத³த்தியம், ஸாமுத்³தி³யந்திஏதேஸு அஞ்ஞதரம் சீவரம் க³ஹேத்வா பா²லேத்வா து³ப்³ப³லட்டா²னம் பஹாய தி²ரட்டா²னானி தோ⁴வித்வா சீவரம் கத்வா போராணம் க³ஹபதிசீவரம் அபனேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்.
தத்த² ஸோஸானிகந்தி ஸுஸானே பதிதகம். பாபணிகந்தி ஆபணத்³வாரே பதிதகம். ரதி²யசோளந்தி புஞ்ஞத்தி²கேஹி வாதபானந்தரேன ரதி²காய ச²ட்³டி³தசோளகம். ஸங்காரசோளந்தி ஸங்காரட்டா²னே ச²ட்³டி³தசோளகம். ஸோத்தி²யந்தி க³ப்³ப⁴மலம் புஞ்சி²த்வா ச²ட்³டி³தவத்த²ம். திஸ்ஸாமச்சமாதா கிர ஸதக்³க⁴னகேன வத்தே²ன க³ப்³ப⁴மலம் புஞ்சா²பேத்வா பம்ஸுகூலிகா க³ண்ஹிஸ்ஸந்தீதி தாலவேளிமக்³கே³ ச²ட்³டா³பேஸி. பி⁴க்கூ² ஜிண்ணகட்டா²னத்த²மேவ க³ண்ஹந்தி. ந்ஹானசோளந்தி யம் பூ⁴தவேஜ்ஜேஹி ஸஸீஸம் ந்ஹாபிதா காளகண்ணிசோளந்தி ச²ட்³டே³த்வா க³ச்ச²ந்தி.
தித்த²சோளந்தி ந்ஹானதித்தே² ச²ட்³டி³தபிலோதிகா. க³தபச்சாக³தந்தி யம் மனுஸ்ஸா ஸுஸானம் க³ந்த்வா பச்சாக³தா ந்ஹத்வா ச²ட்³டே³ந்தி. அக்³கி³ட³ட்³ட⁴ந்தி அக்³கி³னா ட³ட்³ட⁴ப்பதே³ஸம். தஞ்ஹி மனுஸ்ஸா ச²ட்³டே³ந்தி. கோ³கா²யிதாதீ³நி பாகடானேவ. தாதி³ஸானிபி ஹி மனுஸ்ஸா ச²ட்³டே³ந்தி. த⁴ஜாஹடந்தி நாவம் ஆரோஹந்தா த⁴ஜம் ப³ந்தி⁴த்வா ஆரூஹந்தி. தம் தேஸம் த³ஸ்ஸனாதிக்கமே க³ஹேதும் வட்டதி. யம்பி யுத்³த⁴பூ⁴மியம் த⁴ஜம் ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதம், தம் த்³வின்னம்பி ஸேனானம் க³தகாலே க³ஹேதும் வட்டதி.
தூ²பசீவரந்தி வம்மிகம் பரிக்கி²பித்வா ப³லிகம்மம் கதம். ஸமணசீவரந்தி பி⁴க்கு²ஸந்தகம். ஆபி⁴ஸேகிகந்தி ரஞ்ஞோ அபி⁴ஸேகட்டா²னே ச²ட்³டி³தசீவரம். இத்³தி⁴மயந்தி ஏஹிபி⁴க்கு²சீவரம். பந்தி²கந்தி அந்தராமக்³கே³ பதிதகம். யம் பன ஸாமிகானம் ஸதிஸம்மோஸேன பதிதம், தம் தோ²கம் ரக்கி²த்வா க³ஹேதப்³ப³ம். வாதாஹடந்தி வாதேன பஹரித்வா தூ³ரே பாதிதம், தம் பன ஸாமிகே அபஸ்ஸந்தேன க³ஹேதும் வட்டதி. தே³வத³த்தியந்தி அனுருத்³த⁴த்தே²ரஸ்ஸ விய தே³வதாஹி தி³ன்னகம். ஸாமுத்³தி³யந்தி ஸமுத்³த³வீசீஹி த²லே உஸ்ஸாரிதம்.
யம் பன ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மாதி தி³ன்னம், சோளகபி⁴க்கா²ய வா சரமானேஹி லத்³த⁴ம், ந தம் பம்ஸுகூலம். பி⁴க்கு²த³த்தியேபி யம் வஸ்ஸக்³கே³ன கா³ஹேத்வா வா தீ³யதி, ஸேனாஸனசீவரம் வா ஹோதி, ந தம் பம்ஸுகூலம். நோ கா³ஹாபேத்வா தி³ன்னமேவ பம்ஸுகூலம். தத்ரபி யம் தா³யகேஹி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பாத³மூலே நிக்கி²த்தம், தேன பன பி⁴க்கு²னா பம்ஸுகூலிகஸ்ஸ ஹத்தே² ட²பேத்வா தி³ன்னம், தம் ஏகதோஸுத்³தி⁴கம் நாம. யம் பி⁴க்கு²னோ ஹத்தே² ட²பேத்வா தி³ன்னம், தேன பன பாத³மூலே ட²பிதம், தம்பி ஏகதோஸுத்³தி⁴கம். யம் பி⁴க்கு²னோபி பாத³மூலே ட²பிதம், தேனாபி ததே²வ தி³ன்னம், தம் உப⁴தோஸுத்³தி⁴கம். யம் ஹத்தே² ட²பேத்வா லத்³த⁴ம், ஹத்தே²யேவ ட²பிதம், தம் அனுக்கட்ட²சீவரம் நாம. இதி இமம் பம்ஸுகூலபே⁴த³ம் ஞத்வா பம்ஸுகூலிகேன சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி இத³மேத்த² விதா⁴னம்.
அயம் பன பபே⁴தோ³, தயோ பம்ஸுகூலிகா உக்கட்டோ² மஜ்ஜி²மோ முதூ³தி. தத்த² ஸோஸானிகம்யேவ க³ண்ஹந்தோ உக்கட்டோ² ஹோதி. பப்³ப³ஜிதா க³ண்ஹிஸ்ஸந்தீதி ட²பிதகம் க³ண்ஹந்தோ மஜ்ஜி²மோ. பாத³மூலே ட²பேத்வா தி³ன்னகம் க³ண்ஹந்தோ முதூ³தி.
தேஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி அத்தனோ ருசியா கி³ஹிதி³ன்னகம் ஸாதி³தக்க²ணே து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, ‘‘பம்ஸுகூலசீவரம் நிஸ்ஸாய பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி (மஹாவ. 128) வசனதோ நிஸ்ஸயானுரூபபடிபத்திஸப்³பா⁴வோ, பட²மே அரியவம்ஸே பதிட்டா²னம், ஆரக்க²து³க்கா²பா⁴வோ, அபராயத்தவுத்திதா, சோரப⁴யேன அப⁴யதா, பரிபோ⁴க³தண்ஹாய அபா⁴வோ, ஸமணஸாருப்பபரிக்கா²ரதா, ‘‘அப்பானி சேவ ஸுலபா⁴னி ச தானி ச அனவஜ்ஜானீ’’தி (அ. நி. 4.27; இதிவு. 101) ப⁴க³வதா ஸம்வண்ணிதபச்சயதா, பாஸாதி³கதா, அப்பிச்ச²தாதீ³னம் ப²லனிப்ப²த்தி, ஸம்மாபடிபத்தியா அனுப்³ரூஹனம், பச்சி²மாய ஜனதாய தி³ட்டா²னுக³திஆபாத³னந்தி.
மாரஸேனவிகா⁴தாய, பம்ஸுகூலத⁴ரோ யதி;
ஸன்னத்³த⁴கவசோ யுத்³தே⁴, க²த்தியோ விய ஸோப⁴தி.
பஹாய காஸிகாதீ³னி, வரவத்தா²னி தா⁴ரிதம்;
யம் லோகக³ருனா கோ தம், பம்ஸுகூலம் ந தா⁴ரயே.
தஸ்மா ஹி அத்தனோ பி⁴க்கு², படிஞ்ஞம் ஸமனுஸ்ஸரம்;
யோகா³சாரானுகூலம்ஹி, பம்ஸுகூலே ரதோ ஸியாதி.
அயம் தாவ பம்ஸுகூலிகங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
2. தேசீவரிகங்க³கதா²
25. தத³னந்தரம் பன தேசீவரிகங்க³ம் ‘‘சதுத்த²கசீவரம் படிக்கி²பாமி, தேசீவரிகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன தேசீவரிகேன சீவரது³ஸ்ஸம் லபி⁴த்வா யாவ அபா²ஸுகபா⁴வேன காதும் வா ந ஸக்கோதி, விசாரகம் வா ந லப⁴தி, ஸூசிஆதீ³ஸு வாஸ்ஸ கிஞ்சி ந ஸம்பஜ்ஜதி, தாவ நிக்கி²பிதப்³ப³ம். நிக்கி²த்தபச்சயா தோ³ஸோ நத்தி². ரஜிதகாலதோ பன பட்டா²ய நிக்கி²பிதும் ந வட்டதி, து⁴தங்க³சோரோ நாம ஹோதி. இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்டே²ன ரஜனகாலே பட²மம் அந்தரவாஸகம் வா உத்தராஸங்க³ம் வா ரஜித்வா தம் நிவாஸேத்வா இதரம் ரஜிதப்³ப³ம். தம் பாருபித்வா ஸங்கா⁴டி ரஜிதப்³பா³. ஸங்கா⁴டிம் பன நிவாஸேதும் ந வட்டதி. இத³மஸ்ஸ கா³மந்தஸேனாஸனே வத்தம். ஆரஞ்ஞகே பன த்³வே ஏகதோ தோ⁴வித்வா ரஜிதும் வட்டதி. யதா² பன கஞ்சி தி³ஸ்வா ஸக்கோதி காஸாவம் ஆகட்³டி⁴த்வா உபரிகாதும், ஏவம் ஆஸன்னே டா²னே நிஸீதி³தப்³ப³ம். மஜ்ஜி²மஸ்ஸ ரஜனஸாலாயம் ரஜனகாஸாவம் நாம ஹோதி, தம் நிவாஸேத்வா வா பாருபித்வா வா ரஜனகம்மம் காதும் வட்டதி. முது³கஸ்ஸ ஸபா⁴க³பி⁴க்கூ²னம் சீவரானி நிவாஸேத்வா வா பாருபித்வா வா ரஜனகம்மம் காதும் வட்டதி. தத்ரட்ட²கபச்சத்த²ரணம்பி தஸ்ஸ வட்டதி. பரிஹரிதும் பன ந வட்டதி. ஸபா⁴க³பி⁴க்கூ²னம் சீவரம்பி அந்தரந்தரா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. து⁴தங்க³தேசீவரிகஸ்ஸ பன சதுத்த²ம் வத்தமானம் அம்ஸகாஸாவமேவ வட்டதி. தஞ்ச கோ² வித்தா²ரதோ வித³த்தி², தீ³க⁴தோ திஹத்த²மேவ வட்டதி.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி சதுத்த²கசீவரம் ஸாதி³தக்க²ணேயேவ து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, தேசீவரிகோ பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி காயபரிஹாரிகேன சீவரேன. தேனஸ்ஸ பக்கி²னோ விய ஸமாதா³யேவ க³மனம், அப்பஸமாரம்ப⁴தா, வத்த²ஸன்னிதி⁴பரிவஜ்ஜனம், ஸல்லஹுகவுத்திதா, அதிரேகசீவரலோலுப்பப்பஹானம், கப்பியே மத்தகாரிதாய ஸல்லேக²வுத்திதா, அப்பிச்ச²தாதீ³னம் ப²லனிப்ப²த்தீதி ஏவமாத³யோ கு³ணா ஸம்பஜ்ஜந்தீதி.
அதிரேகவத்த²தண்ஹம், பஹாய ஸன்னிதி⁴விவஜ்ஜிதோ தீ⁴ரோ;
ஸந்தோஸஸுக²ரஸஞ்ஞூ, திசீவரத⁴ரோ ப⁴வதி யோகீ³.
தஸ்மா ஸபத்தசரணோ, பக்கீ²வ ஸசீவரோவ யோகி³வரோ;
ஸுக²மனுவிசரிதுகாமோ, சீவரனியமே ரதிம் கயிராதி.
அயம் தேசீவரிகங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
3. பிண்ட³பாதிகங்க³கதா²
26. பிண்ட³பாதிகங்க³ம்பி ‘‘அதிரேகலாப⁴ம் படிக்கி²பாமி, பிண்ட³பாதிகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன பிண்ட³பாதிகேன ‘‘ஸங்க⁴ப⁴த்தம், உத்³தே³ஸப⁴த்தம், நிமந்தனப⁴த்தம், ஸலாகப⁴த்தம், பக்கி²கம், உபோஸதி²கம், பாடிபதி³கம், ஆக³ந்துகப⁴த்தம், க³மிகப⁴த்தம், கி³லானப⁴த்தம், கி³லானுபட்டா²கப⁴த்தம், விஹாரப⁴த்தம், து⁴ரப⁴த்தம், வாரகப⁴த்த’’ந்தி ஏதானி சுத்³த³ஸ ப⁴த்தானி ந ஸாதி³தப்³பா³னி. ஸசே பன ‘‘ஸங்க⁴ப⁴த்தம் க³ண்ஹதா²’’திஆதி³னா நயேன அவத்வா ‘‘அம்ஹாகம் கே³ஹே ஸங்கோ⁴ பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹாது, தும்ஹேபி பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி வத்வா தி³ன்னானி ஹோந்தி, தானி ஸாதி³தும் வட்டந்தி. ஸங்க⁴தோ நிராமிஸஸலாகாபி விஹாரே பக்கப⁴த்தம்பி வட்டதியேவாதி இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்டோ² புரதோபி பச்ச²தோபி ஆஹடபி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதி, பத்தத்³வாரே ட²த்வா பத்தம் க³ண்ஹந்தானம்பி தே³தி, படிக்கமனம் ஆஹரித்வா தி³ன்னபி⁴க்க²ம்பி க³ண்ஹதி, தம் தி³வஸம் பன நிஸீதி³த்வா பி⁴க்க²ம் ந க³ண்ஹதி. மஜ்ஜி²மோ தம் தி³வஸம் நிஸீதி³த்வாபி க³ண்ஹதி, ஸ்வாதனாய பன நாதி⁴வாஸேதி. முது³கோஸ்வாதனாயபி புனதி³வஸாயபி பி⁴க்க²ம் அதி⁴வாஸேதி. தே உபோ⁴பி ஸேரிவிஹாரஸுக²ம் ந லப⁴ந்தி, உக்கட்டோ²வ லப⁴தி. ஏகஸ்மிம் கிர கா³மே அரியவம்ஸோ ஹோதி, உக்கட்டோ² இதரே ஆஹ – ‘‘ஆயாமாவுஸோ, த⁴ம்மஸவனாயா’’தி. தேஸு ஏகோ ஏகேனம்ஹி, ப⁴ந்தே, மனுஸ்ஸேன நிஸீதா³பிதோதி ஆஹ. அபரோ மயா, ப⁴ந்தே, ஸ்வாதனாய ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கா² அதி⁴வாஸிதாதி. ஏவம் தே உபோ⁴ பரிஹீனா. இதரோ பாதோவ பிண்டா³ய சரித்வா க³ந்த்வா த⁴ம்மரஸம் படிஸம்வேதே³ஸி.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி ஸங்க⁴ப⁴த்தாதி³அதிரேகலாப⁴ம் ஸாதி³தக்க²ணேவ து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, ‘‘பிண்டி³யாலோபபோ⁴ஜனம் நிஸ்ஸாய பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி (அ. நி. 4.27; இதிவு. 101) வசனதோ நிஸ்ஸயானுரூபபடிபத்திஸப்³பா⁴வோ, து³தியே அரியவம்ஸே பதிட்டா²னம், அபராயத்தவுத்திதா, ‘‘அப்பானி சேவ ஸுலபா⁴னி ச தானி ச அனவஜ்ஜானீ’’தி ப⁴க³வதா ஸம்வண்ணிதபச்சயதா, கோஸஜ்ஜனிம்மத்³த³னதா, பரிஸுத்³தா⁴ஜீவதா, ஸேகி²யபடிபத்திபூரணம், அபரபோஸிதா, பரானுக்³க³ஹகிரியா, மானப்பஹானம், ரஸதண்ஹானிவாரணம், க³ணபோ⁴ஜனபரம்பரபோ⁴ஜனசாரித்தஸிக்கா²பதே³ஹி அனாபத்திதா, அப்பிச்ச²தாதீ³னம் அனுலோமவுத்திதா, ஸம்மாபடிபத்திப்³ரூஹனம், பச்சி²மஜனதானுகம்பனந்தி.
பிண்டி³யாலோபஸந்துட்டோ², அபராயத்தஜீவிகோ;
பஹீனாஹாரலோலுப்போ, ஹோதி சாதுத்³தி³ஸோ யதி.
வினோத³யதி கோஸஜ்ஜம், ஆஜீவஸ்ஸ விஸுஜ்ஜ²தி;
தஸ்மா ஹி நாதிமஞ்ஞேய்ய, பி⁴க்கா²சரியாய ஸுமேத⁴ஸோ.
ஏவரூபஸ்ஸ ஹி –
‘‘பிண்ட³பாதிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ,
அத்தப⁴ரஸ்ஸ அனஞ்ஞபோஸினோ;
தே³வாபி பிஹயந்தி தாதி³னோ,
நோ சே லாப⁴ஸிலோகனிஸ்ஸிதோ’’தி.
அயம் பிண்ட³பாதிகங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
4. ஸபதா³னசாரிகங்க³கதா²
27. ஸபதா³னசாரிகங்க³ம்பி ‘‘லோலுப்பசாரம் படிக்கி²பாமி, ஸபதா³னசாரிகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன ஸபதா³னசாரிகேன கா³மத்³வாரே ட²த்வா பரிஸ்ஸயாபா⁴வோ ஸல்லக்கே²தப்³போ³. யஸ்ஸா ரச்சா²ய வா கா³மே வா பரிஸ்ஸயோ ஹோதி, தம் பஹாய அஞ்ஞத்த² சரிதும் வட்டதி. யஸ்மிம் க⁴ரத்³வாரே வா ரச்சா²ய வா கா³மே வா கிஞ்சி ந லப⁴தி, அகா³மஸஞ்ஞம் கத்வா க³ந்தப்³ப³ம். யத்த² கிஞ்சி லப⁴தி, தம் பஹாய க³ந்தும் ந வட்டதி. இமினா ச பி⁴க்கு²னா காலதரம் பவிஸிதப்³ப³ம், ஏவஞ்ஹி அபா²ஸுகட்டா²னம் பஹாய அஞ்ஞத்த² க³ந்தும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி. ஸசே பனஸ்ஸ விஹாரே தா³னம் தே³ந்தா அந்தராமக்³கே³ வா ஆக³ச்ச²ந்தா மனுஸ்ஸா பத்தம் க³ஹேத்வா பிண்ட³பாதம் தே³ந்தி வட்டதி. இமினா ச மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தேனாபி பி⁴க்கா²சாரவேலாயம் ஸம்பத்தகா³மம் அனதிக்கமித்வா சரிதப்³ப³மேவ. தத்த² அலபி⁴த்வா வா தோ²கம் லபி⁴த்வா வா கா³மபடிபாடியா சரிதப்³ப³ந்தி இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்டோ² புரதோ ஆஹடபி⁴க்க²ம்பி பச்ச²தோ ஆஹடபி⁴க்க²ம்பி படிக்கமனம் ஆஹரித்வா தி³ய்யமானம்பி ந க³ண்ஹதி, பத்தத்³வாரே பன பத்தம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி. இமஸ்மிஞ்ஹி து⁴தங்கே³ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரேன ஸதி³ஸோ நாம நத்தி². தஸ்ஸபி பத்தவிஸ்ஸட்ட²ட்டா²னமேவ பஞ்ஞாயதி. மஜ்ஜி²மோ புரதோ வா பச்ச²தோ வா ஆஹடம்பி படிக்கமனம் ஆஹடம்பி க³ண்ஹதி, பத்தத்³வாரேபி பத்தம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, ந பன பி⁴க்க²ம் ஆக³மயமானோ நிஸீத³தி. ஏவம் ஸோ உக்கட்ட²பிண்ட³பாதிகஸ்ஸ அனுலோமேதி. முது³கோ தம் தி³வஸம் நிஸீதி³த்வா ஆக³மேதி.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி லோலுப்பசாரே உப்பன்னமத்தே து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, குலேஸு நிச்சனவகதா, சந்தூ³பமதா, குலமச்சே²ரப்பஹானம், ஸமானுகம்பிதா, குலூபகாதீ³னவாபா⁴வோ, அவ்ஹானானபி⁴னந்த³னா, அபி⁴ஹாரேன அனத்தி²கதா, அப்பிச்ச²தாதீ³னம் அனுலோமவுத்திதாதி.
சந்தூ³பமோ நிச்சனவோ குலேஸு,
அமச்ச²ரீ ஸப்³ப³ஸமானுகம்போ;
குலூபகாதீ³னவவிப்பமுத்தோ,
ஹோதீத⁴ பி⁴க்கு² ஸபதா³னசாரீ.
லோலுப்பசாரஞ்ச பஹாய தஸ்மா,
ஓக்கி²த்தசக்கு² யுக³மத்தத³ஸ்ஸீ;
ஆகங்க²மானோ பு⁴வி ஸேரிசாரம்,
சரேய்ய தீ⁴ரோ ஸபதா³னசாரந்தி.
அயம் ஸபதா³னசாரிகங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
5. ஏகாஸனிகங்க³கதா²
28. ஏகாஸனிகங்க³ம்பி ‘‘நானாஸனபோ⁴ஜனம் படிக்கி²பாமி, ஏகாஸனிகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன ஏகாஸனிகேன ஆஸனஸாலாயம் நிஸீத³ந்தேன தே²ராஸனே அனிஸீதி³த்வா ‘‘இத³ம் மய்ஹம் பாபுணிஸ்ஸதீ’’தி பதிரூபம் ஆஸனம் ஸல்லக்கே²த்வா நிஸீதி³தப்³ப³ம். ஸசஸ்ஸ விப்பகதே போ⁴ஜனே ஆசரியோ வா உபஜ்ஜா²யோ வா ஆக³ச்ச²தி, உட்டா²ய வத்தம் காதும் வட்டதி. திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ பனாஹ ‘‘ஆஸனம் வா ரக்கே²ய்ய போ⁴ஜனம் வா, அயஞ்ச விப்பகதபோ⁴ஜனோ, தஸ்மா வத்தம் கரோது, போ⁴ஜனம் பன மா பு⁴ஞ்ஜதூ’’தி. இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்டோ² அப்பம் வா ஹோது ப³ஹு வா, யம்ஹி போ⁴ஜனே ஹத்த²ம் ஓதாரேதி, ததோ அஞ்ஞம் க³ண்ஹிதும் ந லப⁴தி. ஸசேபி மனுஸ்ஸா ‘‘தே²ரேன ந கிஞ்சி பு⁴த்த’’ந்தி ஸப்பிஆதீ³னி ஆஹரந்தி, பே⁴ஸஜ்ஜத்த²மேவ வட்டந்தி, ந ஆஹாரத்த²ம். மஜ்ஜி²மோ யாவ பத்தே ப⁴த்தம் ந கீ²யதி, தாவ அஞ்ஞம் க³ண்ஹிதும் லப⁴தி. அயஞ்ஹி போ⁴ஜனபரியந்திகோ நாம ஹோதி. முது³கோ யாவ ஆஸனா ந வுட்டா²தி தாவ பு⁴ஞ்ஜிதும் லப⁴தி. ஸோ ஹி உத³கபரியந்திகோ வா ஹோதி யாவ பத்ததோ⁴வனம் ந க³ண்ஹாதி தாவ பு⁴ஞ்ஜனதோ, ஆஸனபரியந்திகோ வா யாவ ந வுட்டா²தி தாவ பு⁴ஞ்ஜனதோ.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி நானாஸனபோ⁴ஜனம் பு⁴த்தக்க²ணே து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, அப்பாபா³த⁴தா, அப்பாதங்கதா, லஹுட்டா²னம், ப³லம், பா²ஸுவிஹாரோ, அனதிரித்தபச்சயா அனாபத்தி, ரஸதண்ஹாவினோத³னம் அப்பிச்ச²தாதீ³னம் அனுலோமவுத்திதாதி.
ஏகாஸனபோ⁴ஜனே ரதம்,
ந யதிம் போ⁴ஜனபச்சயா ருஜா;
விஸஹந்தி ரஸே அலோலுபோ,
பரிஹாபேதி ந கம்மமத்தனோ.
இதி பா²ஸுவிஹாரகாரணே,
ஸுசிஸல்லேக²ரதூபஸேவிதே;
ஜனயேத² விஸுத்³த⁴மானஸோ,
ரதிமேகாஸனபோ⁴ஜனே யதீதி.
அயம் ஏகாஸனிகங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
6. பத்தபிண்டி³கங்க³கதா²
29. பத்தபிண்டி³கங்க³ம்பி ‘‘து³தியகபா⁴ஜனம் படிக்கி²பாமி, பத்தபிண்டி³கங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன பத்தபிண்டி³கேன யாகு³பானகாலே பா⁴ஜனே ட²பேத்வா ப்³யஞ்ஜனே லத்³தே⁴ ப்³யஞ்ஜனம் வா பட²மம் கா²தி³தப்³ப³ம், யாகு³ வா பாதப்³பா³. ஸசே பன யாகு³யம் பக்கி²பதி, பூதிமச்ச²காதி³ம்ஹி ப்³யஞ்ஜனே பக்கி²த்தே யாகு³ படிகூலா ஹோதி, அப்படிகூலமேவ ச கத்வா பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. தஸ்மா ததா²ரூபம் ப்³யஞ்ஜனம் ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம். யம் பன மது⁴ஸக்கராதி³கம் அப்படிகூலம் ஹோதி, தம் பக்கி²பிதப்³ப³ம். க³ண்ஹந்தேன ச பமாணயுத்தமேவ க³ண்ஹிதப்³ப³ம். ஆமகஸாகம் ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா கா²தி³தும் வட்டதி. ததா² பன அகத்வா பத்தேயேவ பக்கி²பிதப்³ப³ம். து³தியகபா⁴ஜனஸ்ஸ பன படிக்கி²த்தத்தா அஞ்ஞம் ருக்க²பண்ணம்பி ந வட்டதீதி இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்ட²ஸ்ஸ அஞ்ஞத்ர உச்சு²கா²த³னகாலா கசவரம்பி ச²ட்³டே³தும் ந வட்டதி. ஓத³னபிண்ட³மச்ச²மம்ஸபூவேபி பி⁴ந்தி³த்வா கா²தி³தும் ந வட்டதி. மஜ்ஜி²மஸ்ஸ ஏகேன ஹத்தே²ன பி⁴ந்தி³த்வா கா²தி³தும் வட்டதி, ஹத்த²யோகீ³ நாமேஸ. முது³கோ பன பத்தயோகீ³ நாம ஹோதி, தஸ்ஸ யம் ஸக்கா ஹோதி பத்தே பக்கி²பிதும், தம் ஸப்³ப³ம் ஹத்தே²ன வா த³ந்தேஹி வா பி⁴ந்தி³த்வா கா²தி³தும் வட்டதி.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி து³தியகபா⁴ஜனம் ஸாதி³தக்க²ணே து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, நானாரஸதண்ஹாவினோத³னம். அத்ரிச்ச²தாய பஹானம், ஆஹாரே பயோஜனமத்தத³ஸ்ஸிதா, தா²லகாதி³பரிஹரணகே²தா³பா⁴வோ, அவிக்கி²த்தபோ⁴ஜிதா, அப்பிச்ச²தாதீ³னம் அனுலோமவுத்திதாதி.
நானாபா⁴ஜனவிக்கே²பம், ஹித்வா ஓக்கி²த்தலோசனோ;
க²ணந்தோ விய மூலானி, ரஸதண்ஹாய ஸுப்³ப³தோ.
ஸரூபம் விய ஸந்துட்டி²ம், தா⁴ரயந்தோ ஸுமானஸோ;
பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய ஆஹாரம், கோ அஞ்ஞோ பத்தபிண்டி³கோதி.
அயம் பத்தபிண்டி³கங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
7. க²லுபச்சா²ப⁴த்திகங்க³கதா²
30. க²லுபச்சா²ப⁴த்திகங்க³ம்பி ‘‘அதிரித்தபோ⁴ஜனம் படிக்கி²பாமி, க²லுபச்சா²ப⁴த்திகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன க²லுபச்சா²ப⁴த்திகேன பவாரேத்வா புன போ⁴ஜனம் கப்பியம் காரேத்வா ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்டோ² யஸ்மா பட²மபிண்டே³ பவாரணா நாம நத்தி², தஸ்மிம் பன அஜ்ஜோ²ஹரியமானே அஞ்ஞம் படிக்கி²பதோ ஹோதி, தஸ்மா ஏவம் பவாரிதோ பட²மபிண்ட³ம் அஜ்ஜோ²ஹரித்வா து³தியபிண்ட³ம் ந பு⁴ஞ்ஜதி. மஜ்ஜி²மோ யஸ்மிம் போ⁴ஜனே பவாரிதோ, ததே³வ பு⁴ஞ்ஜதி. முது³கோ பன யாவ ஆஸனா ந வுட்டா²தி தாவ பு⁴ஞ்ஜதி.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி பவாரிதானம் கப்பியம் காராபேத்வா பு⁴த்தக்க²ணே து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, அனதிரித்தபோ⁴ஜனாபத்தியா தூ³ரபா⁴வோ, ஓத³ரிகத்தாபா⁴வோ, நிராமிஸஸன்னிதி⁴தா, புன பரியேஸனாய அபா⁴வோ, அப்பிச்ச²தாதீ³னம் அனுலோமவுத்திதாதி.
பரியேஸனாய கே²த³ம், ந யாதி ந கரோதி ஸன்னிதி⁴ம் தீ⁴ரோ;
ஓத³ரிகத்தம் பஜஹதி, க²லுபச்சா²ப⁴த்திகோ யோகீ³.
தஸ்மா ஸுக³தபஸத்த²ம், ஸந்தோஸகு³ணாதி³வுட்³டி⁴ஸஞ்ஜனனம்;
தோ³ஸே விது⁴னிதுகாமோ, ப⁴ஜேய்ய யோகீ³ து⁴தங்க³மித³ந்தி.
அயம் க²லுபச்சா²ப⁴த்திகங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
8. ஆரஞ்ஞிகங்க³கதா²
31. ஆரஞ்ஞிகங்க³ம்பி ‘‘கா³மந்தஸேனாஸனம் படிக்கி²பாமி, ஆரஞ்ஞிகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன ஆரஞ்ஞிகேன கா³மந்தஸேனாஸனம் பஹாய அரஞ்ஞே அருணம் உட்டா²பேதப்³ப³ம். தத்த² ஸத்³தி⁴ம் உபசாரேன கா³மோயேவ கா³மந்தஸேனாஸனம்.
கா³மோ நாம யோ கோசி ஏககுடிகோ வா அனேககுடிகோ வா பரிக்கி²த்தோ வா அபரிக்கி²த்தோ வா ஸமனுஸ்ஸோ வா அமனுஸ்ஸோ வா அந்தமஸோ அதிரேகசாதுமாஸனிவிட்டோ² யோ கோசி ஸத்தோ²பி.
கா³மூபசாரோ நாம பரிக்கி²த்தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ ஸசே அனுராத⁴புரஸ்ஸேவ த்³வே இந்த³கீ²லா ஹோந்தி, அப்³ப⁴ந்தரிமே இந்த³கீ²லே டி²தஸ்ஸ தா²மமஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ லேட்³டு³பாதோ. தஸ்ஸ லக்க²ணம் யதா² தருணமனுஸ்ஸா அத்தனோ ப³லம் த³ஸ்ஸேந்தா பா³ஹம் பஸாரேத்வா லேட்³டு³ம் கி²பந்தி, ஏவம் கி²த்தஸ்ஸ லேட்³டு³ஸ்ஸ பதனட்டா²னப்³ப⁴ந்தரந்தி வினயத⁴ரா. ஸுத்தந்திகா பன காகனிவாரணனியமேன கி²த்தஸ்ஸாதி வத³ந்தி. அபரிக்கி²த்தகா³மே யம் ஸப்³ப³பச்சந்திமஸ்ஸ க⁴ரஸ்ஸ த்³வாரே டி²தோ மாதுகா³மோ பா⁴ஜனேன உத³கம் ச²ட்³டே³தி, தஸ்ஸ பதனட்டா²னம் க⁴ரூபசாரோ. ததோ வுத்தனயேன ஏகோ லேட்³டு³பாதோ கா³மோ, து³தியோ கா³மூபசாரோ.
அரஞ்ஞம் பன வினயபரியாயே தாவ ‘‘ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (பாரா. 92) வுத்தம். அபி⁴த⁴ம்மபரியாயே ‘‘நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கீ²லா, ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (விப⁴. 529) வுத்தம். இமஸ்மிம் பன ஸுத்தந்திகபரியாயே ‘‘ஆரஞ்ஞகம் நாம ஸேனாஸனம் பஞ்சத⁴னுஸதிகம் பச்சி²ம’’ந்தி இத³ம் லக்க²ணம். தம் ஆரோபிதேன ஆசரியத⁴னுனா பரிக்கி²த்தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ இந்த³கீ²லதோ அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ பட²மலேட்³டு³பாததோ பட்டா²ய யாவ விஹாரபரிக்கே²பா மினித்வா வவத்த²பேதப்³ப³ம்.
ஸசே பன விஹாரோ அபரிக்கி²த்தோ ஹோதி, யம் ஸப்³ப³பட²மம் ஸேனாஸனம் வா ப⁴த்தஸாலா வா து⁴வஸன்னிபாதட்டா²னம் வா போ³தி⁴ வா சேதியம் வா தூ³ரே சேபி ஸேனாஸனதோ ஹோதி, தம் பரிச்சே²த³ம் கத்வா மினிதப்³ப³ந்தி வினயட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²யம் பன விஹாரஸ்ஸபி கா³மஸ்ஸேவ உபசாரம் நீஹரித்வா உபி⁴ன்னம் லேட்³டு³பாதானம் அந்தரா மினிதப்³ப³ந்தி வுத்தம். இத³மேத்த² பமாணம்.
ஸசேபி ஆஸன்னே கா³மோ ஹோதி, விஹாரே டி²தேஹி மானுஸகானம் ஸத்³தோ³ ஸுய்யதி, பப்³ப³தனதீ³ஆதீ³ஹி பன அந்தரிதத்தா ந ஸக்கா உஜும் க³ந்தும். யோ தஸ்ஸ பகதிமக்³கோ³ ஹோதி, ஸசேபி நாவாய ஸஞ்சரிதப்³போ³, தேன மக்³கே³ன பஞ்சத⁴னுஸதிகம் க³ஹேதப்³ப³ம். யோ பன ஆஸன்னகா³மஸ்ஸ அங்க³ஸம்பாத³னத்த²ம் ததோ ததோ மக்³க³ம் பித³ஹதி, அயம் து⁴தங்க³சோரோ ஹோதி.
ஸசே பன ஆரஞ்ஞிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபஜ்ஜா²யோ வா ஆசரியோ வா கி³லானோ ஹோதி, தேன அரஞ்ஞே ஸப்பாயம் அலப⁴ந்தேன கா³மந்தஸேனாஸனம் நேத்வா உபட்டா²தப்³போ³. காலஸ்ஸேவ பன நிக்க²மித்வா அங்க³யுத்தட்டா²னே அருணம் உட்டா²பேதப்³ப³ம். ஸசே அருணுட்டா²னவேலாயம் தேஸம் ஆபா³தோ⁴ வட்³ட⁴தி, தேஸம்யேவ கிச்சம் காதப்³ப³ம். ந து⁴தங்க³ஸுத்³தி⁴கேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்டே²ன ஸப்³ப³காலம் அரஞ்ஞே அருணம் உட்டா²பேதப்³ப³ம். மஜ்ஜி²மோ சத்தாரோ வஸ்ஸிகே மாஸே கா³மந்தே வஸிதும் லப⁴தி. முது³கோ ஹேமந்திகேபி.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி யதா² பரிச்சி²ன்னே காலே அரஞ்ஞதோ ஆக³ந்த்வா கா³மந்தஸேனாஸனே த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஸுணந்தானம் அருணே உட்டி²தேபி து⁴தங்க³ம் ந பி⁴ஜ்ஜதி. ஸுத்வா க³ச்ச²ந்தானம் அந்தராமக்³கே³ உட்டி²தேபி ந பி⁴ஜ்ஜதி. ஸசே பன உட்டி²தேபி த⁴ம்மகதி²கே முஹுத்தம் நிபஜ்ஜித்வா க³மிஸ்ஸாமாதி நித்³தா³யந்தானம் அருணம் உட்ட²ஹதி, அத்தனோ வா ருசியா கா³மந்தஸேனாஸனே அருணம் உட்ட²பேந்தி, து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதீதி அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, ஆரஞ்ஞிகோ பி⁴க்கு² அரஞ்ஞஸஞ்ஞம் மனஸிகரோந்தோ ப⁴ப்³போ³ அலத்³த⁴ம் வா ஸமாதி⁴ம் படிலத்³து⁴ம் லத்³த⁴ம் வா ரக்கி²தும், ஸத்தா²பிஸ்ஸ அத்தமனோ ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேனா’’தி (அ. நி. 6.42; 8.86). பந்தஸேனாஸனவாஸினோ சஸ்ஸ அஸப்பாயரூபாத³யோ சித்தம் ந விக்கி²பந்தி, விக³தஸந்தாஸோ ஹோதி, ஜீவிதனிகந்திம் ஜஹதி, பவிவேகஸுக²ரஸம் அஸ்ஸாதே³தி, பம்ஸுகூலிகாதி³பா⁴வோபி சஸ்ஸ பதிரூபோ ஹோதீதி.
பவிவித்தோ அஸம்ஸட்டோ², பந்தஸேனாஸனே ரதோ;
ஆராத⁴யந்தோ நாத²ஸ்ஸ, வனவாஸேன மானஸம்.
ஏகோ அரஞ்ஞே நிவஸம், யம் ஸுக²ம் லப⁴தே யதி;
ரஸம் தஸ்ஸ ந விந்த³ந்தி, அபி தே³வா ஸஇந்த³கா.
பம்ஸுகூலஞ்ச ஏஸோவ, கவசம் விய தா⁴ரயம்;
அரஞ்ஞஸங்கா³மக³தோ, அவஸேஸது⁴தாயுதோ⁴.
ஸமத்தோ² நசிரஸ்ஸேவ, ஜேதும் மாரம் ஸவாஹினிம்;
தஸ்மா அரஞ்ஞவாஸம்ஹி, ரதிம் கயிராத² பண்டி³தோதி.
அயம் ஆரஞ்ஞிகங்கே³ ஸமாதா³னவிதா⁴னப்பபே⁴த³பே⁴தா³னிஸம்ஸவண்ணனா.
9. ருக்க²மூலிகங்க³கதா²
32. ருக்க²மூலிகங்க³ம்பி ‘‘ச²ன்னம் படிக்கி²பாமி, ருக்க²மூலிகங்க³ம் ஸமாதி³யாமீ’’தி இமேஸம் அஞ்ஞதரவசனேன ஸமாதி³ன்னம் ஹோதி.
தேன பன ருக்க²மூலிகேன ஸீமந்தரிகருக்க²ம், சேதியருக்க²ம், நிய்யாஸருக்க²ம், ப²லருக்க²ம், வக்³கு³லிருக்க²ம், ஸுஸிரருக்க²ம், விஹாரமஜ்ஜே² டி²தருக்க²ந்தி இமே ருக்கே² விவஜ்ஜேத்வா விஹாரபச்சந்தே டி²தருக்கோ² க³ஹேதப்³போ³தி இத³மஸ்ஸ விதா⁴னம்.
பபே⁴த³தோ பன அயம்பி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² உக்கட்டோ² யதா²ருசிதம் ருக்க²ம் க³ஹேத்வா படிஜக்³கா³பேதும் ந லப⁴தி. பாதே³ன பண்ணஸடம் அபனேத்வா வஸிதப்³ப³ம். மஜ்ஜி²மோ தம் டா²னம் ஸம்பத்தேஹியேவ படிஜக்³கா³பேதும் லப⁴தி. முது³கேன ஆராமிகஸமணுத்³தே³ஸே பக்கோஸித்வா ஸோதா⁴பேத்வா ஸமம் காராபேத்வா வாலுகம் ஓகிராபேத்வா பாகாரபரிக்கே²பம் காராபேத்வா த்³வாரம் யோஜாபேத்வா வஸிதப்³ப³ம். மஹதி³வஸே பன ருக்க²மூலிகேன தத்த² அனிஸீதி³த்வா அஞ்ஞத்த² படிச்ச²ன்னே டா²னே நிஸீதி³தப்³ப³ம்.
இமேஸம் பன திண்ணம்பி ச²ன்னே வாஸம் கப்பிதக்க²ணே து⁴தங்க³ம் பி⁴ஜ்ஜதி. ஜானித்வா ச²ன்னே அருணம் உட்டா²பிதமத்தேதி அங்கு³த்தரபா⁴ணகா. அயமேத்த² பே⁴தோ³.
அயம் பனானிஸம்ஸோ, ருக்க²மூலஸேனாஸனம் நிஸ்ஸாய பப்³ப³ஜ்ஜாதி (மஹாவ. 128) வசனதோ நிஸ்ஸயானுரூபபடிபத்திஸப்³பா⁴வோ, அப்பானி சேவ ஸுலபா⁴னி ச தானி ச அனவஜ்ஜானீதி (அ. நி. 4.27; இதிவு. 101) ப⁴க³வதா ஸம்வண்ணிதபச்சயதா, அபி⁴ண்ஹம் தருபண்ணவிகாரத³ஸ்ஸனேன அனிச்சஸஞ்ஞாஸமுட்டா²பனதா, ஸேனாஸனமச்சே²ரகம்மாராமதானம் அபா⁴வோ, தே³வதாஹி ஸஹவாஸிதா, அப்பிச்ச²தாதீ³னம் அனுலோமவுத்திதாதி.
வண்ணிதோ பு³த்³த⁴ஸேட்டே²ன, நிஸ்ஸயோதி ச பா⁴ஸிதோ;
நிவாஸோ பவிவித்தஸ்ஸ, ருக்க²மூலஸமோ குதோ.
ஆவாஸமச்சே²ரஹரே, தே³வதா பரிபாலிதே;
பவிவித்தே வஸந்தோ ஹி, ருக்க²மூலம்ஹி ஸுப்³ப³தோ.
அபி⁴ரத்தானி நீலானி, பண்டூ³னி பதிதானி ச;
பஸ்ஸந்தோ தருபண்ணானி, நிச்சஸஞ்ஞம் பனூத³தி.